JAARVERSLAG 2014 VAN ALIAS VZW

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "JAARVERSLAG 2014 VAN ALIAS VZW"

Transcriptie

1 JAARVERSLAG 2014 VAN ALIAS VZW Actieprogramma voor mannelijke prostitués te Brussel

2 2

3 INHOUDSOPGAVE DANKWOORD ALGEMENE VOORSTELLING VAN ALIAS CONTEXT EN PUBLIEK Mannelijke straatprostitutie in Brussel Mannelijke prostitués als doelpubliek Socio-demografisch profiel van het doelpubliek Barrières tot kwaliteitsvolle psychosociale en medische hulpverlening OVERZICHT VAN DE ACTIVITEITEN Krijtlijn 1 : Straathoekwerk in het prostitutiemilieu Krijtlijn 2 : Onthaal, laagdrempelige begeleiding en groepswerk Krijtlijn 3 informeren en sensibiliseren van hulp- en zorgverleners. Krijtlijn 4 Netwerkvorming en overleg Krijtlijn 5 socio-epidemiologische gegevensverzameling en observatie van het milieu MIDDELEN COMMUNICATIE De website van Alias en de Facebook groep Pers en media/ Sensibilisering van de politieke verantwoordelijken BIJLAGE Krijtlijn 3 Activiteiten waaraan het team van Alias heeft deelgenomen

4 DANKWOORD Het team en de Raad van Bestuur van vzw Alias willen in het bijzonder volgende personen, verenigingen en instellingen bedanken voor hun uiterst waardevolle ondersteuning en hulp. Onze vrijwilligers Het afgelopen jaar hebben Emmanuelle Curcio, Tina Hiemeleers en Aure Moens zich vrijwillig ingezet, wat toeliet om wekelijks twee avonden straathoekwerk en één onthaalpermanentie te organiseren. Bovendien namen ze deel aan de straathoekwerkvergaderingen. Onze partners Het Elisa-centrum en de dienst CETIM van het UMC Sint-Pieter, Athena Wachtdienst, Genres Pluriels, het Regenbooghuis, Merhaba, Omnya, Ex Aequo, Sensoa, Espace P..., ICAR Wallonie, CAW De Terp ) Boysproject, l'observatoire du sida et des sexualités (FUSL), Diogenes, Hobo, Ghapro, Pas Op, Le Réseau Hépatite C. Op deze organisaties en personen hebben we te allen tijde beroep kunnen doen. Onze subsidiënten Minister voor Gezondheid, Fadila LAANAN, voor de Regering van de Fédération Wallonie Bruxelles. Minister en Collegelid, bevoegd voor Gezondheid, Céline FREMAULT, Cécile JODOGNE voor het College van de Franse Gemeenschapscommissie Minister en Collegelid, bevoegd voor Sociale Actie, Rachid MADRANE, Céline FREMAULT voor het College van de Franse Gemeenschapscommissie Het RIZIV 1

5 ALGEMENE VOORSTELLING VAN ALIAS Alias is het enige Brusselse project dat zich tot mannelijke prostitués richt. Sinds de oprichting van de vzw in 2009 zet Alias in op gezondheidsbevordering door preventie, harm reduction en een brugfunctie naar de bestaande hulp- en zorgverlening. Alias vzw stelt zich tot doel om het lichamelijke en psychosociale welzijn van mannelijke prostitués, inclusief hun directe en indirecte omgeving, te verbeteren. Hierbij wordt ingezet op maatschappelijke integratie en bevordering van de algemene en seksuele gezondheid. In het bijzonder wil Alias: strijden tegen diverse kwetsbaarheidsfactoren, uitsluitingsmechanismen en andere vormen van discriminatie waar het doelpubliek mee geconfronteerd wordt; de toegang tot het bestaande medische en psychosociale hulpverleningsaanbod optimaliseren; de prevalentie en besmettingsrisico s van soa s/hiv bij mannelijke prostitués verminderen. Alias doet aan gezondheidsbevordering door de zelfredzaamheid van het doelpubliek te verhogen. Door middel van informatieoverdracht, door het aanboren van het eigen potentieel, door netwerking én door actieve participatie van het publiek, trachten we de individuele en collectieve capaciteiten te versterken. Alias ontwikkelde zijn activiteiten vanuit een globale en geïntegreerde visie op gezondheid. Deze activiteiten spelen zich af binnen de volgende vijf krijtlijnen: straathoekwerk in het prostitutiemilieu ( s avonds en s nachts) en de internetpermanentie (IP) Laagdrempelig onthaal en dito hulp- en zorgverlening, via een onthaalpermanentie (OP) en een medische permanentie (MP) in de prostitutiewijk, via een individueel begeleidingsaanbod en via groepsactiviteiten; informeren en sensibiliseren van de betrokken hulp- en zorgverleners; netwerkvorming en overleg; verzameling van socio-epidemiologische gegevens en observatie van het milieu. Sinds april 2011 bevinden de werklokalen van Alias zich in de Sint-Jacobswijk. Het team maakt dankbaar gebruik van deze geografische nabijheid aan de tippelzones om dicht bij het publiek te staan, en laagdrempelige diensten aan te bieden zoals de onthaalpermanentie, die elke woensdagnamiddag plaats heeft, en de medische permanentie, die twee maal per maand en telkens op dinsdagavond doorgaat 1. 1 Deze medische permanentie wordt gefinancierd door de Franse Gemeenschap en het Riziv. 2

6 CONTEXT EN PUBLIEK Mannelijke straatprostitutie in Brussel Mannenprostitutie ligt voor de doorsnee burger ver van zijn bed. «Bestaat dat ook?» Vaak is vrouwenprostitutie de enige referentie en verwondert men zich erover nooit mannen te hebben zien tippelen op straat, achter het venster, in een bordeel of een bar in de bekende prostitutiebuurten. Anderen hebben dan weer het beeld voor ogen van de gigolo die rijpere vrouwen verleidt, of van de playboy die loopt te pronken in het (homo) uitgangsleven. Maar de realiteit die de straathoekwerkers van Alias sinds april 2010 twee maal per week s avonds en s nachts onder ogen zien, is van een andere orde. En hoewel er ontegensprekelijk raakpunten bestaan tussen verschillende groepen die een prostitutieactiviteit uitoefenen (vrouw, man, transgender, travestie), zijn het vooral de onderlinge verschillen die de noodzaak voor een specifieke aanpak in de verf zetten. In Brussel speelt mannelijke homoprostitutie, waarbij mannen seks hebben met andere mannen, zich zowel af op publieke plaatsen als in privézaken binnen het commerciële holebi-milieu. Deze prostitutievorm vinden we hoofdzakelijk: in het stadscentrum, binnen de homowijk ; op andere plaatsen binnen de hoofdstad (cinema s, sauna s, parken) ; in de ruime omgeving van het Noordstation: in deze omgeving, gekenmerkt door vrouwenprostitutie, zijn ook mannelijke travestieten en transseksuelen actief 2 ; Op internet via seksuele datingsites, waarop escorts actief zijn. Door een aantal sociale evoluties en stadsontwikkelingen is mannelijke straatprostitutie minder zichtbaar dan vroeger. Na meer dan vier jaar regelmatige observatie van de tippelzones kunnen we stellen dat prostitués meer en meer opgaan tussen de andere gebruikers van publieke ruimtes en van bekende (seksuele) ontmoetingsplaatsen binnen de gay scene. De mengelmoes van diverse personen die deze plaatsen bezoekt, maakt het voor een ongeoefend oog nog moeilijker om deze bijna onzichtbare, uiterst discrete vorm van prostitutie op te merken, en de prostitués te herkennen. 2 Een deel van dit publiek wordt bereikt door de Brusselse antenne van Espace P tijdens het straathoekwerk met vrouwelijke prostituées. 3

7 Context en publiek Alias volgt de actualiteit betreffende prostitutie in Brussel en meer in het algemeen België op de voet. Dankzij de steun van de prostitués zelf en de signalen van onze partners werden er het voorbije jaar een aantal nieuwe werkterreinen ontgonnen (bars, parken). Verder zijn de straathoekwerkers, op vraag van een persoon die prostitueert als travestiet in de Martelaars en Begijnhof Diksmuide wijken van Brussel, sinds september sporadisch aanwezig ind deze wijk om contact te leggen met de travestieten en transseksuelen die er zich s nachts prostitueren. Bovendien ging er nog steeds de nodige aandacht naar de werkterreinen die nu al meer dan vier jaar bezocht worden. Ondanks de bereidwilligheid van het team om een blijvend antwood te bieden aan de vraag van de prostitués die hun activiteiten uitoefenen in de wijk Begijnhof-Diksmuide om daar eveneens straathoekwerk te doen, heeft het team, omwille van te weinig middelen beslist dit niet te blijven doen. Sinds juni 2013 heeft Alias een internetpermanentie opgestart op seksuele datingsites. Via deze weg kan informatie worden gegeven over de mogelijkheid tot anonieme en gratis testing op soa s en hiv/aids, en ingezet worden op preventie en harm reduction aangaande prostitutie, seksuele gezondheid en verslaving. Laten we evenwel duidelijk stellen dat internetprostitutie de straatprostitutie en haar klanten niet zomaar heeft doen verdwijnen. Het is moeilijk, zo niet onmogelijk om de juiste omvang van het fenomeen prostitutie binnen de Brusselse regio in cijfers te omschrijven. De laatste studie over prostitutie in het Brussels Gewest is van 2014 waarin het de cijfers herbruikt van Hierin wordt gewag gemaakt van tussen de 4000 en 5000 prosituté(e)s in het Brussels Gewest, waarvan één derde tot één vijfde mannen zou zijn. Sindsdien bechikken we over geen enkele degelijke studie, op basis waarvan we ons een volledig beeld zouden kunnen vormen van mannelijke homoprostitutie te Brussel. We kunnen ons enkel baseren op de observaties van organisaties op het terrein. Zo dienen de gegevens in dit rapport dan ook geïnterpreteerd te worden : als observaties van de werkers van Alias vzw. Mannelijke prostitués als doelpubliek Mannelijke prostitués vormen een heterogene, mobiele, moeilijk kwantificeerbare en dus slecht gekende groep. Hun profiel kan verschillen naargelang de diverse steden (Brussel, Luik, Namen) en de tippelzones (straat, bars, parken, parkings, internet, enz.) waar ze hun activiteit uitoefenen. Dus bestaat hét typeprofiel van de mannelijke prostitué gewoonweg niet. Een degelijke schatting van hun aantal of een exhaustieve beschrijving van hun kenmerken zijn niet zomaar voorhanden. 3 Prostitutie : Brussel in beeld Bouwstenen voor een integraal prostitutiebeleid, Seinpost Adviesbureau BV-Erasmus Hogeschool Brussel m.m.v. Katholieke Universiteit Leuven, Arnhem, juni

8 Context en publiek Mannenprostitutie als fenomeen baadt in een clandestiene sfeer : een deel van het publiek is niet in orde met zijn verblijfsstatuut, en de prostitutie-activiteit zelf en de aard van de seksuele contacten worden al te vaak als taboe-onderwerpen beschouwd. Sommige prostitués beperken zich tot een klein aantal klanten, als welkome aanvulling op occasioneel werk (seizoensarbeid, bouw, enz.). Voor anderen is prostitutie een overlevingsstrategie: een mogelijkheid om tegemoet te komen aan basisbehoeften zoals onderdak of voeding. Voor de meesten betekent prostitutie snel geld als dringend antwoord op een crisissituatie. Velen hebben het moeilijk om op lange termijn aan de toekomst te denken. Deze overlevingsstrategieën verklaren ten dele de moeilijkheden die de prostitués ondervinden wanneer ze zich wenden tot het bestaande hulp- en zorgverleningsaanbod. Uit ervaring stellen talloze terreinorganisaties dat dit doelpubliek niet bereikt wordt door de klassieke zorg- en hulpverlening, of die nu algemeen of doelgroepgericht werkt. Als gevolg van hun levenswijze, het verboden karakter van prostitutie, stigmatisering rond zowel prostitutie, homoseksuele contacten én veelal hun verblijfsstatuut, maken mannelijke prostitués vrijwel geen gebruik van deze diensten. Nog moeilijker is het voor hen om er hun prostitutie ter sprake te brengen. Alleen een specifiek hulpverleningsaanbod kan dit gemarginaliseerde publiek bereiken, om binnen een sfeer van vertrouwen en vertrouwelijkheid succesvol een begeleiding op te starten waarin niet veroordeeld wordt. Het publiek waar Alias zich in de eerste plaats op richt prostitueert zich in Brussel, hoofdzakelijk in de openbare ruimte (straat, parken) en in privé-gelegenheden (bars, café s, sauna s, seks cinema s). Alias richt zich tot die mannen die verschillende kwetsbaarheden cumuleren, zoals: flagrante onwetendheid over infectierisico s en bescherming tegen hiv en andere soa s; laag zelfbeeld; geestelijke gezondheidsproblemen; allerhande verslavingen; extreme armoede; clandestiniteit, enz. Weinigen kennen hun sociale en medische rechten, of weten tot wie ze zich kunnen richten. De verklaringen voor de kwetsbaarheid van dit publiek zijn heel divers, of ze nu van gedragsmatige, sociale, omgevings- of institutionele aard zijn. Doch welke de afkomst of het levensparcours van de prostitué ook is, de dagelijkse realiteit van deze hele doelgroep wordt gekenmerkt door meervoudige discriminatie, stigmatisering en seksuele taboes (op homoseksualiteit in het bijzonder) 4. 4 DIELEMAN M., Jeunes prostitué-es et réponses sociales. Etat des lieux et recommandations, Bruxelles, Communauté française de Belgique, 2006 ; MONHEIM M., «Destins de l homosexualité masculine maghrébine : entre unions imposées, prostitution et mort sociale?», Agenda interculturel, janvier-février 2006, pp Zie ook de rubriek «Getuigenissen» op de website van Alias: 5

9 Context en publiek Socio-demografisch profiel van het doelpubliek De gegevens hieronder werden verzameld op basis van de contacten tussen straathoekwerkers en mannelijke prostitués in Onder contact verstaan we zowel een verbale uitwisseling tijdens een straathoekwerkavond, als een gesprek binnen het kader van een langdurige individuele begeleiding, of een aanwezigheid op de onthaal- of de medische permanentie. Het aanzienlijke aantal onbekende gegevens verklaart zich door de methodiek van het straathoekwerk, waarbij eerst ingezet wordt op het creëren van contact en een vertrouwensrelatie. Hierbij wordt ervoor gekozen om niet meteen bij de eerste contacten een complete vragenlijst af te werken, om alle gegevens van de betrokken personen te weten te komen. Het valt ook op te merken dat de socio-demografische gegevens voor 2014 in vergelijking met vorige jaren een beperkter, ouder publiek betreffen. De ploeg heeft minder straathoekwerk kunnen uitvoeren in 2014 en is bijgevolg minder in contact gekomen met de nieuwe mensen in het prostitutiemilieu, die in het algemeen jonger zijn. Deze vermindering in het straathoekwerk kent twee oorzaken: de ploeg heeft zich enerzijds toegelegd op het opstellen van het collectieve gemeenschapsproject, en anderzijds had zij teveel werk met de individuele begeleiding. Een medewerker van Alias die op vrijwillige basis werkte is gedurende 5 maanden aangenomen om de bestaande ploeg te versterken om het collectieve project tot een goed einde te brengen. De ploeg is dus tijdelijk versterkt, maar heeft zes maanden zonder vrijwilligers gedraaid en daardoor is ze er niet in geslaagd om elke avond straathoekwerk te verrichten. 6

10 Context en publiek Origine Figuur 1 : herkomst van de gecontacteerde personen (N=170) 5 2% 3% 4% 9% 6% 9% 34% Oost- Europa Noord- Afrika Sub- Sahariaans Afrika Latijns Amerika Belgïe Onbekende 34% Anders West- Europa Zoals in 2013 zijn prostitués met Oost-Europese (34%) en Noord-Afrikaanse (34%) roots het sterkst vertegenwoordigd. Jaar na jaar merken we dezelfde tendens wat betreft deze beide groepen en hun samenstelling. Wat betreft de Oost-Europese groep betreft het hoofdzakelijk personen die uit Bulgarije en Roemenië afkomstig zijn. De Bulgaren noemen zich vaak eerst Turks-Bulgaren. Wanneer er na een tijd voldoende vertrouwen is opgebouwd met de werkers van Alias, onthullen ze vaak hun Roma-achtergrond. Zo spelen etnische conflicten ook buiten Bulgarije nog steeds een rol. Sinds de openstelling van de grenzen met Bulgarije en Roemenië, is er vrij verkeer van personen tussen deze relatief nieuwe lidstaten en de rest van de Europese Unie. En ondanks het feit dat sinds januari 2014 ook de Europese arbeidsmarkt volledig ontsloten werd voor beide landen, betekent dit niet dat Roemenen en Bulgaren plots makkelijk een job vinden in ons land. Dikwijls komen ze hun geluk in België beproeven na een aantal omzwervingen in buurlanden. Ze zijn op zoek naar betere leefomstandigheden dan in hun thuisland, maar beheersen onvoldoende de nieuwe landstalen en beschikken zelden over het opleidingsniveau om een kans te maken op de arbeidsmarkt. Geconfronteerd met hun uiterst beperkte toegang tot de Belgische arbeidsmarkt, belanden ze uit economische noodzaak in de prostitutie. 5 N = 170 betreft het totaal aantal personen die tussen januari en december 2014 met Alias in contact waren 7

11 Context en publiek Voor een aantal personen met Noord-Afrikaanse roots is prostitutie niet altijd enkel en alleen een gevolg van extreme armoede. Het betreft vaak nieuwkomers zonder papieren die hun thuisland ontvluchtten omwille van het homofobe klimaat en verstoten werden door hun gemeenschap en familie. In de Belgische homo-prostitutiemilieu kunnen ze hun homoseksualiteit vrijer beleven dan ooit mogelijk was in hun thuisland. Wanneer men zich dan ook nog in een moeilijke financiële situatie bevindt, wordt de stap naar regelmatige prostitutie kleiner. Het huidig aantal contacten met mannelijke prostitués uit Subsahariaans Afrika (6%) is iets kleiner dan vorig jaar (8%). Maar er bevinden zich wel degelijk meer prostitués uit Subsahariaans Afrika op de tippelzones ; het team van Alias is er nog niet in geslaagd om meer contacten met deze groep uit te bouwen. Niet tegenstaand is er een duidelijke daling van de bevolking uit Zuid Amerika die 10% bedroeg in 2013 en 3% bedraagt in Deze groep wordt hoofdzakelijk doorverwezen door partnerorgannisaties (Boysproject en Genres Pluriels), of via mond aan mond reclame. De contacten varieren van jaar tot jaar en mits het team niet de mogelijkheid heeft om meer te investeren in de wijken waar deze doelgroep zich bevind is Alias grotendeels afhankelijk van deze doorverwijzingen. De personen die zich aangemeld hebben in 2013 hadden daarenboven zeer specifieke vragen in verband met toegang tot de gezondheidszorg en/of de regularisatie van hun verblijfsstatuut. Als deze vragen beantwoord waren habben ze de nood niet om nog bij Alias langs te komen. Het aantal personen van Belgische origine (9%) is een beetje gestegen in verhouding tot vorig jaar (6%). Zoals beschreven in het begin van dit hoofdstuk heeft het team dit jaar minder contact gemaakt nieuwe mensen, de oude waaronder de meeste belgen zich bevinden zijn regelmatig blijven komen naar Alias. We merken eveneens een lichte toename van de bevolking afkomstig uit West Europa die van 2% in 2013 naar 3% gaat in

12 Context en publiek Leeftijden Figuur 2 : Geschatte leeftijden van de gecontacteerde personen (N=170) 30% 27% 25% 20% 17% 21% 15% 10% 5% 2% 9% 6% 6% 12% 0% Het publiek van Alias vzw is «jong», een vaststelling die elk jaar opvalt. Dit jaar is 55% van het publiek onder de 30 jaar, wat een vermindering van 16% betekent tegenover vorig jaar ; 11% is minder dan 20 jaar, een vermindering van 9% in We kunnen echter merken dat de leeftijdsgroep jaar de meest vertegenwoordigd blijft. De jonge leeftijd van mannelijke prostitués heeft te maken met het feit, dat het vanaf een bepaalde leeftijd moeilijk wordt om nog mee te kunnen draaien in de mannelijke prostitutie. De vraag naar socio-professionele inschakeling dringt zich dan steeds meer op. De 12% van de leeftijden die als onbekend worden weergegeven, betreffen personen wiens leeftijd niet unaniem gelijk geschat werd door de teamleden. 9

13 Context en publiek Inkomen Figuur 3 : Officieel inkomen van de gecontacteerde personen (N=170) 3% 8% 8% 36% Zonder Onbekend 11% Werk OCMW Werkloosheid 35% Ziekteverzekering Een groot deel van ons publiek heeft een beperkt of zelfs helemaal geen vast inkomen. 36% heeft geen enkele officiële bron van inkomsten. Dit is 6% minder dan in 2013 (42%). Dit jaar is de som van de vervangingsinkomens (OCMW, werkloosheid, ziekteverzekering) 19%, wat 3% meer is dan vorig jaar (16%). Van diegenen die in orde zijn met hun papieren, stapelen een aantal prostitués een reeks administratieve verwikkelingen op omwille van hun zwerfgedrag», wat hun toegang tot financiële hulp vanwege het OCMW of tot het bestaande socio-professioneel integratienetwerk aanzienlijk belemmert. Bovendien worden een aantal onder hen geconfronteerd met een belangrijke schuldenberg. Voor hen wordt prostitutie zodoende een noodzakelijke bron van inkomsten. De redenen voor prostitutie variëren in functie van ieders persoonlijkheid en parcours. De ene prostitueert zich op regelmatige basis, de andere zeer sporadisch of binnen een precieze context. Prostitutie kan gecombineerd worden met andere activiteiten (bv. studies). Het kan de enige bron van inkomsten zijn, of één van de vele (naast een vervangingsinkomen, seizoensarbeid, enz.). 10

14 Context en publiek Verblijfsstatuut Figuur 4 : Verblijfsstatuut van de gecontacteerde personen (N=170) 2% Verblijfsverkunning 29% 27% 42% Onbekend verblijsstatuut Ontwetting verblijfsstatuut Kwetsbaar verblijfsstatuut Bijna de helft (42%) van de ontmoete prostitués beschikt over een volwaardig wettig verblijfsstatuut in België. Dit is een vermeerdering van 12% in verhouding tot vorig jaar : toen beschikten 30% van de gecontacteerde personen over een volwaardig verblijfsstatuut in België. De groep zonder verblijfstatuut (29%) bestaat zowel uit onderdanen uit de nieuwe lidstaten van de Europese Unie die langer dan 3 maanden in het land verblijven zonder werk en officiëel inkomen, als uit niet-europeanen, die voornamelijk uit Noord-Afrika afkomstig zijn. Deze laatsten zijn vaak reeds meerdere jaren in België zonder ooit een regularisatie-aanvraag ingediend te hebben, of zijn toch in België gebleven na een mislukte procedure. 2% van de personen hebben een voorlopig verblijfsstatuut : ze wachten meer bepaald op het resultaat van een regularisatie-aanvraag op basis van humanitaire en/of medische gronden. Deze wachttijd neemt soms meerdere jaren in beslag. Voor de personen die niet beschikken over een wettig verblijfsstatuut in België (33%) hoort de angst om opgepakt en uitgewezen te worden bij de dagdagelijkse realiteit, net als socio-economische uitsluiting. Binnen deze context wordt zwartwerk een alternatief. Net zoals seizoensarbeid in de landbouwsector, wordt prostitutie een mogelijk antwoord op armoede. Bij deze groep is onzekerheid over de toekomst de regel, gevoed door een moeilijk te begrijpen vreemdelingenwetgeving. Sommigen zouden wel papieren kunnen bekomen mits een aangepaste en langdurige sociale en administratieve ondersteuning. Voor sommigen is prostitutie in het kader van een langdurige relatie of huwelijk, met andere woorden een relatie in ruil voor papieren ( sugardaddy, schijnhuwelijk) een alternatief. 11

15 Context en publiek Barrières tot kwaliteitsvolle psychosociale en medische hulpverlening Een aanzienlijk deel van het publiek leeft in grote armoede, en heeft het moeilijk door een breuk met het sociale netwerk of familie door eenzaamheid, armoede, soms dak- en thuisloosheid. De afwezigheid van inkomsten en de moeilijkheden om aan te sluiten bij de reguliere arbeidsmarkt zijn veelal te verklaren door een zwak studieniveau, een gebrek aan opleiding en diploma s, gebrekkige kennis van de officiële landstalen en soms zelfs analfabetisme. Ook het administratief verblijfsstatuut als migrant speelt een niet verwaarloosbare rol bij de toegang tot gezondheidszorg. Mannelijke prostitués hebben vaak geen kennis over het bestaande zorg- en hulpverleningsaanbod omdat ze geen toegang hebben tot de juiste informatie, of omdat ze niet weten hoe ze ernaar op zoek kunnen gaan. Meer structurele factoren verklaren eveneens de kloof tussen het publiek en de bestaande diensten: de onverenigbaarheid tussen de nachtelijke levensstijl en de kantooruren van de zorg- en hulpverlening, en de verzadiging van een aantal diensten (onthaalhuizen, geestelijke gezondheidszorg, enz.). De overlevingsstrategieën van een deel van de mannelijke prostitués diepen de kloof met de hulp- en zorgverleningsstructuren nog verder uit: overleven in het hier en nu en in de onmiddellijke dringendheid, kwijtraken van tijdsbesef en moeilijkheden om de toekomst te plannen, moeilijk omgaan met de instellingscultuur van bepaalde structuren (consultaties op afspraak, voorafgaande intake gesprekken om de hulpvraag te analyseren, specifieke interne werkingsregels van een aantal hulpverleningsinstellingen, enz.). Hier komt vaak nog discriminatie bovenop van bevoegde diensten en instellingen, alsook diverse vormen van geïnternaliseerde discriminatie, gerelateerd aan de prostitutieactiviteit an sich, homoseksualiteit of een onwettig verblijfsstatuut. Net daarom heeft de doelgroep nood aan toeleiding naar een externe sociale dienst, een eerste afspraak met een vertrouwensarts of een referentiecentrum. Alias streeft ernaar dat de personen hun gezondheid zelf ter harte nemen zodat ze zelf naar hun tweede afspraak gaan, hoewel het team beschikbaar blijft wanneer een langdurigere begeleiding wordt gevraagd. De aanwezigheid van de straathoekwerker is geruststellend: hij of zij ondersteunt de persoon en doet beroep op diens mogelijkheden, kent zijn persoonlijke achtergrond en situatie, en kan hem indien nodig bijstaan tijdens een contact met een andere hulpverlener. Nadien kan de straathoekwerker steeds de tijd nemen om na te gaan of alles goed begrepen werd. Alleen een doelgroepgericht aanbod kan dit gemarginaliseerde publiek bereiken, om binnen een sfeer van vertrouwelijkheid en vertrouwen succesvol een begeleiding op te starten waarin niet veroordeeld wordt. 12

16 OVERZICHT VAN DE ACTIVITEITEN Aan de basis van de activiteiten van Alias ligt een globale en geïntegreerde aanpak van gezondheid, door middel van proactief en doelgroepgericht straathoekwerk, psychosociale en medische begeleiding, preventie, harm reduction en de bevordering van de gezondheid, bevordering van de toegang tot kwalitatieve medische zorgverlening en administratieve ondersteuning. Deze activiteiten vatten zich samen in de volgende vijf krijtlijnen: straathoekwerk in het prostitutiemilieu; onthaal, laagdrempelige psychosociale en medische begeleiding en groepswerk; informeren en sensibiliseren van de betrokken hulp- en zorgverleners; netwerkvorming en overleg; socio-epidemiologische gegevensverzameling en observatie van het milieu. Krijtlijn 1 : Straathoekwerk in het prostitutiemilieu 1.1 Kader en doelstellingen Het straathoekwerk is zowel een activiteit als een methode, aangezien het publiek door de regelmatige aanwezigheid van een team van 2 personen in het prostitutiemilieu de kans krijgt een relatie aan te gaan, te onderhouden en uit te diepen met de straathoekwerkers, de organisatie en haar missie leert kennen, vragen kan stellen en samen na kan denken over mogelijke oplossingen. 1.2 Methodologie van het straathoekwerk van Alias Elke maand gaan er zes straathoekwerkbeurten door op donderdag en vrijdag nachts. Door een gebrek aan personeel kan het straathoekwerk op donderdag niet doorgaan in de weken voorbehouden aan de medische permanentie, die op dinsdagavond gepland is. Tijdens het straathoekwerk wordt steeds in duo op de tippelzones gewerkt. In duo werken bevordert de kwaliteit van de contacten met het publiek en van de observaties van het prostitutiemilieu. Het is een hulpmiddel om te vermijden dat er soms te sterk gefocust wordt op één werker en om steun te verlenen bij confrontaties. Gedurende deze nachtelijke straathoekwerkbeurten kan er, in geval van nood, telefonisch beroep gedaan worden op een lid van de Raad van Bestuur. Binnen de vorm van straathoekwerk waar Alias voor staat, wordt een vertrouwensband opgebouwd met respect voor en op het ritme van de persoon. Observatie van het doelpubliek en discretie zijn basisbegrippen. Ons team kiest er voor om zich aan de rand van die plekken op te houden waar effectief seksuele handelingen plaatsvinden, en zich niet door expliciete kenmerken of symbolen kenbaar te maken als werknemer van Alias. 13

17 Er gaat soms de nodige tijd over voor een gesprek mogelijk wordt. Vandaar dat een regelmatige aanwezigheid van kapitaal belang is voor ons werk. Na elke avond straathoekwerk wordt er een verslag opgesteld. Voor ons team is dit een belangrijk moment. Het laat toe stil te staan bij de avond, waarnemingen en indrukken over de contacten uit te wisselen en zowel kwantitatieve als kwalitatieve gegevens te registreren. 1.3 Activiteiten Straathoekwerk in het prostitutiemilieu wil bovenal een professionele vertrouwensrelatie uitbouwen door te luisteren en te ondersteunen, zodoende contact te onderhouden met de reeds ontmoete personen en contact leggen met nieuwelingen in het milieu. Aansluitend aan dit basisidee, gaat er bovendien de nodige aandacht naar: preventie en harm reduction op tippelzones (gratis uitdelen van condooms, glijmiddel, preventiemateriaal m.b.t. soa s en hiv); sensibiliseren over testing op soa s en hiv, hepatitis-b vaccinatie en de anonieme en gratis medische permanentie in de eigen lokalen; het begeleiden en/of oriënteren van de doelgroep op psychosociaal en medisch vlak; het prospecteren van nieuwe, nog onbekende tippelzones. De tippelzones die het team bezoekt zijn zowel bars, bepaalde straten als parken van onze hoofdstad. Hoewel het team sinds september 2012 begonnen was met het prospecteren van een aantal homosauna s, is dit deelproject uitgesteld : door een gebrek aan subsidies kon het contract van een straathoekwerker niet langer verlengd worden. De opstart van de medische permanentie in juni 2012 betekent zeker en vast een meerwaarde voor het straathoekwerk. Nu beschikken de straathoekwerkers immers over een concreet aanbod van anonieme en gratis testing, een bijkomende toegangspoort om seksuele gezondheid en vroegtijdige opsporing van soa s en hiv bespreekbaar te maken. In 2014 heeft het team 30 avonden straathoekwerk verricht in het Brusselse homoprostitutiemilieu. Dat staat voor meer dan 180 uren straathoekwerk op de tippelzones. De werkterreinen bezocht tijdens deze 30 beurten nachtelijk straathoekwerk: Bars : 105 keer, park : 26 keer en straat : 38 keer. In totaal :! 159 geregistreerde observaties (maandelijks gemiddelde van 13 personen)! 174 aangeknoopte contacten (gemiddeld 15 contacten per maand).! Dit totaal aantal contacten staat in verhouding tot 170 verschillende personen waarvan 64 nieuwe mensen in

18 Met «observatie» doelen we hier op een persoon, geobserveerd in de tippelzones die het team bezoekt, waarvan de houding een prostitutie-activiteit doet vermoeden, en waarmee tot op dat welbepaalde moment nog geen contact is gelegd. Onder contact valt iedereen waarmee de straathoekwerkers een gesprek hebben gehad tijdens het straathoekwerk. Zoals reeds vermeld in het voorgaande hoofdstuk heeft het team van Alias de straathoekweravonden moeten verminderen in 2014 wat blijkt uit de cijfers, het aantal observaties en contacten is daardoor gevoelig gedaald in Dit bewijst nogmaals de noodzaak van het straathoekwerk en de noodzaak om genoeg aanwezig te zijn op de plaatsen waar de nieuwe prostitués zich bevinden. Het blijft een werk van lange adem waarbij men de nodige tijd moet nemen om een vertrouwens relatie op te bouwen met het publiek. Als Alias hierin niet blijft investeren heeft dit een nefaste inpact op de gehele werking van de vereniging. De Brusselse homobars worden nog steeds bezocht door het team. Hier ligt het meer voor de hand om contact te leggen met de doelgroep dan in de parken, er is meer nabijheid, het is makkelijker om een gesprek aan te knopen. In vergelijking met 2010, toen Alias begon met professioneel straathoekwerk, is er jaar na jaar een daling van het aantal ontmoetingen met het doelpubliek op straat. De straten en pleinen die in 2010 nog bekend stonden als dé tippelzones voor mannelijke prostitutie, lijken nu door het doelpubliek quasi verlaten. Toch zijn de prostitués die er vroeger actief waren niet verdwenen : sommigen zijn nog steeds actief en in contact met het team van Alias. 1.4 Straathoekwerk en preventie Via proactief straathoekwerk in de tippelzones heeft Alias de mogelijkheid om preventiemateriaal uit te delen (condooms en glijmiddel). De sociale werkers van Alias hebben in 2014 meer dan 3500 pakketjes condooms en glijmiddel uitgedeeld. Dit aanbod wordt over het algemeen goed onthaald door het doelpubliek, zelfs gewaardeerd en gevraagd. Toch wordt het door sommige mannen geweigerd. Als redenen geven ze aan (bijna) nooit condooms en/of glijmiddel te gebruiken, nog over afdoende voorraad te beschikken of geen homoseksuele contacten te hebben. Op basis van dit laatste argument wordt soms enkel het glijmiddel geweigerd, wat vaak als een attribuut voor anale penetratie wordt beschouwd en waar een taboe op rust. Daarom worden condooms en glijmiddel samen in één zakje uitgedeeld, met een visitekaartje van de vereniging ingesloten. Anderen vrezen dan weer gecontroleerd te worden door de politie: het bezit van condooms zou hen als prostitué kunnen ontmaskeren. Deze vrees lijkt niet helemaal ongegrond: bij politiecontroles, vooral in de parken, wordt dikwijls gevraagd naar het waarom van het condoombezit. 15

19 Het uitdelen van preventiemateriaal biedt de gelegenheid om te praten over (algemene, seksuele, geestelijke) gezondheid, seksualiteit en de risico s op infectie (hiv en andere soa s). Via deze toeganspoort kan het publiek ook geïnformeerd en voor een test uitgenodigd worden. Mannelijk prostitués zijn in het algemeen erg geïnteresseerd in deze informatie. Aan de hand van hun vragen kunnen de straathoekwerkers hun kennis verder uitdiepen, samen op zoek gaan naar handvaten en harm reduction strategieën op maat. Om bij te blijven in de nieuwe ontwikkelingen betreffende preventie en harm reduction met betrekking tot soa s/hiv en druggebruik, volgde het team van Alias in 2013 een door het Sint-Pietersziekenhuis georganiseerde vorming over de laatste ontwikkelingen met betrekking tot hiv en aids. 1.5 Gespreksonderwerpen tijdens het straathoekwerk Figuur 5 : Gespreksonderwerpen tijdens het straathoekwerk ( N=422) 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 14% 10% 9% 9% 8% 6% 6% 6% 5% 5% 5% 5% 4% 4% 2% 2% 2% De inhoud van de gesprekken verschilt sterk naargelang de vertrouwensband die wordt opgebouwd. Dit gebeurt langzaam, en vooral door goed te luisteren. Figuur 5 leert ons dat seksuele gezondheid, harm reduction op dit vlak en vragen naar testing het meest ter sprake komen. Sinds de opstart van de medische permanentie in juni 2012, zijn thema s als seksuele gezondheid, testing en seropositiviteit makkelijker bespreekbaar geworden. Dit nieuwe aanbod heeft immers plaats in de lokalen van de organisatie, waardoor het publiek zich kan verwachten aan een test in een vertrouwde omgeving en in aanwezigheid van vertrouwde werkers, waarmee ze in gesprek kunnen gaan over «prostitutie, seksualiteit en risicogedrag». Driemaandelijks vergezellen de dokters een werker tijdens een straathoekwerkbeurt. Hierdoor kunnen de dokters zich een beter beeld vormen van de tippelzones, en kunnen de prostitués de dokters onmoeten waarmee onze vereniging samenwerkt. 16

20 Zo kan er een eerste contact met een zorgverlener gelegd worden, en kunnen de prostitués gerichte vragen stellen over hun seksuele gezondheid. Eens er genoeg vertrouwen is opgebouwd, gaat het tijdens het straathoekwerk vaak over familie, partners en naaste vrienden. Mannelijke prostitués geven vaak aan dat ze zich geïsoleerd voelen van hun naasten door hun prostitutie en/of hun homoseksualiteit en kunnen alleen terecht bij Alias om het over deze specifieke thema s te hebben. Sommige prostitués hebben totaal geen contact meer met hun familie. Anderen zijn dan weer verplicht om de rol van «familiehoofd» op zich nemen, en zijn gebonden aan een resem familiale verplichtingen (zorgen voor voedsel en huisvesting voor de ouders, de broers en zussen, de kinderen,..). Deze totale zorg voor de familie zorgt voor enorme druk en stress, en door hun prostitutie leiden ze een dubbel leven. Vragen over werk of opleiding zijn eveneens belangrijk voor de doelgroep. Een meerderheid van het doelpubliek heeft geen toegang tot de arbeidsmarkt, kan geen beroep doen op arbeidsbureaus of heeft geen toegang tot opleidingsinstellingen. Sommigen onder hen, voor wie prostitutie de enige en levensnoodzakelijke bron van inkomsten is, delen hun verlangen met de straathoekwerkers om ook eens iets anders te kunnen doen. In het algemeen vertellen de personen die goed gekend zijn aan het team welke stappen ze gezet hebben om werk te zoeken (bv. administratie). Het is niet makkelijk voor de doelgroep om de eigen prostitutie-activiteit onder woorden te brengen tijdens het straathoekwerk. Via indirecte boodschappen wordt er naar verwezen, vaak zonder de dingen bij naam te noemen. Zo verklaren ze hun aanwezigheid op de tippelzones bijvoorbeeld als volgt : «ik maak een wandelingetje door de wijk». Maar zowel de persoon in kwestie als de straathoekwerkers weten maar al te goed wat hun regelmatige aanwezigheid op de tippelzones betekent. Het onderwerp prostitutie an sich, en hoe het er momenteel in het milieu aan toegaat, komt heel wat makkelijker op tafel. Dan gaat het bijvoorbeeld over het feit dat «sommige tippelzones steeds minder in trek zijn», dat bepaalde jongeren de prijzen doen dalen»,.. Het doelpubliek is een onschatbare bron aan informatie voor de straathoekwerkers, bijvoorbeeld over nieuwe tippelzones en evoluties in het Brusselse prostitutiemilieu. Wanneer de vertrouwensband vergroot merken we dat veel mensen van de doelgroep het belangrijk vinden om hun verhaal te kunnen doen en de weg (parcour) die ze afgelegd hebben (soms letterlijk) te duiden. Tijdens het straathoekwerk werkt het team in het algemeen met de onderwerpen die aangebracht worden door het publiek zelf. De straathoekwerker kan bepaalde onderwerpen verder uitdiepen en ter sprake proberen brengen. Aan nieuwe personen wordt het sociaal doel van de vereniging duidelijk uitgelegd. Op straat is het niet evident om een gesprek met iemand aan te gaan over zijn prostitutie-activiteit, wanneer de persoon in kwestie dit onderwerp niet ter sprake brengt. Dit is evenwel later mogelijk, binnen het kader van een individuele begeleiding. 17

JAARVERSLAG 2013 VAN ALIAS VZW

JAARVERSLAG 2013 VAN ALIAS VZW JAARVERSLAG 2013 VAN ALIAS VZW Actieprogramma voor mannelijke prostitués te Brussel 2 INHOUDSOPGAVE I DANKWOORD ALGEMENE VOORSTELLING VAN ALIAS CONTEXT EN PUBLIEK Mannelijke straatprostitutie in Brussel

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011 VAN VZW ALIAS

JAARVERSLAG 2011 VAN VZW ALIAS JAARVERSLAG 2011 VAN VZW ALIAS Preventie, psychosociale en medische begeleiding voor kwetsbare mannelijke prostitués in Brussel. INHOUDSOPGAVE DANKWOORD 3 ALGEMENE VOORSTELLING ALIAS 4 Korte geschiedenis

Nadere informatie

Ghapro. Newsflash. In dit nummer. Juni 2015 Jaargang 1, nr.1. Nieuwsbrief voor Gerantes. Sekswerkers in Vlaanderen. Medische resultaten

Ghapro. Newsflash. In dit nummer. Juni 2015 Jaargang 1, nr.1. Nieuwsbrief voor Gerantes. Sekswerkers in Vlaanderen. Medische resultaten Ghapro Newsflash Juni 2015 Jaargang 1, nr.1 Nieuwsbrief voor Gerantes In dit nummer Sekswerkers in Vlaanderen Een diverse groep Medische resultaten Wat zijn de trends? Gonorroe in de keel Wat zijn de risico

Nadere informatie

Voorstelling online aanbod CAW ANTWERPEN 3 JUNI 2015

Voorstelling online aanbod CAW ANTWERPEN 3 JUNI 2015 Voorstelling online aanbod CAW ANTWERPEN 3 JUNI 2015 BOYSPROJECT 2013: 317 sekswerkers (waarvan 132 nieuwe sekswerkers) ¼ transgender 60% is jonger dan 30 jaar Afkomst: België, Ecuador, Roemenië, Afghanistan,

Nadere informatie

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN 1 ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN PROACTIEF HANDELEN In strikte zin Financiële onderbescherming (4,2%) In ruimere zin Onderbenutting recht op sociale hulpen dienstverlening van het OCMW In maximale

Nadere informatie

MAINLINE en P&G292 * NATIONAAL CONGRES SOA-HIV-SEKS * AMSTERDAM * 1 DECEMBER 2014

MAINLINE en P&G292 * NATIONAAL CONGRES SOA-HIV-SEKS * AMSTERDAM * 1 DECEMBER 2014 MAINLINE en P&G292 * NATIONAAL CONGRES SOA-HIV-SEKS * AMSTERDAM * 1 DECEMBER 2014 Druggebruik MSM en sekswerkers (Leon) Mannelijke en transgender sekswerkers Amsterdam (Sjaak) Interview ervaringsdeskundige

Nadere informatie

Toegankelijkheid van de CAW s volgens de verenigingen waar armen het woord nemen. April 16

Toegankelijkheid van de CAW s volgens de verenigingen waar armen het woord nemen. April 16 Netwerk tegen Armoede Vooruitgangstraat 323 bus 6-1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@netwerktegenarmoede.be / www.netwerktegenarmoede.be Toegankelijkheid van de CAW s volgens de

Nadere informatie

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1 Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen Zohra Chbaral 1 Vooreerst bedanken we de interculturele bemiddelaars, de coördinatoren interculturele bemiddeling die ons de gegevens

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod.

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Een inloopteam werkt doelgroepgericht. De gezinnen waar

Nadere informatie

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg.

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Vzw Ondersteuningsstructuur Bijzondere Jeugdzorg info@osbj.be - www.osbj.be Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Deel 2: aandachtspunten voor organisaties Naar aanleiding van het

Nadere informatie

nr. 126 van JORIS POSCHET datum: 17 november 2014 aan JO VANDEURZEN Preventiebeleid hiv en soa s - Stand van zaken

nr. 126 van JORIS POSCHET datum: 17 november 2014 aan JO VANDEURZEN Preventiebeleid hiv en soa s - Stand van zaken SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 126 van JORIS POSCHET datum: 17 november 2014 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Preventiebeleid hiv en soa s - Stand van zaken Het Wetenschappelijk

Nadere informatie

Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel. ChanceArt 10 december 2009

Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel. ChanceArt 10 december 2009 Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel ChanceArt 10 december 2009 Inhoud 1. De naakte cijfers 2. Decenniumdoelstellingen 3. Armoedebarometers 4. Armoede en cultuurparticipatie 5. Pleidooi

Nadere informatie

Voorstelling online aanbod CAW ANTWERPEN 18 NOVEMBER 2014

Voorstelling online aanbod CAW ANTWERPEN 18 NOVEMBER 2014 Voorstelling online aanbod CAW ANTWERPEN 18 NOVEMBER 2014 BOYSPROJECT 2013: 317 sekswerkers (waarvan 132 nieuwe sekswerkers) ¼ transgender 60% is jonger dan 30 jaar Afkomst: België, Ecuador, Roemenië,

Nadere informatie

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Inleiding De tekst die voor jou ligt, verduidelijkt onze visie bij het organiseren van vrijwilligerswerk in het buitenland. We sturen je niet zo maar naar het

Nadere informatie

Cultuursensitieve seksuele en reproductieve gezondheidsvoorlichting

Cultuursensitieve seksuele en reproductieve gezondheidsvoorlichting Cultuursensitieve seksuele en reproductieve gezondheidsvoorlichting Hanan Ben Abdeslam Expertisecentrum kraamzorg Volle Maan Ontwikkeld ism VGC Inhoud 1. Opzet 2. Projectdoel en projectresultaat 3. Inzichten

Nadere informatie

Dringende Medische Hulpverlening

Dringende Medische Hulpverlening Versie nr: 1 Laatste wijziging: 30-06-2007 1. Waartoe dient deze fiche? 2. Wat is dringende medische hulp? 3. Wie heeft recht op dringende medische hulp? 4. Aan welke voorwaarden moet ik voldoen om aanspraak

Nadere informatie

Ghapro. In dit nummer. Newsflash. December 2015 Jaargang 1, nr.2. Nieuwsbrief voor gerantes. Belangrijke gebeurtenissen in de prostitutiewereld

Ghapro. In dit nummer. Newsflash. December 2015 Jaargang 1, nr.2. Nieuwsbrief voor gerantes. Belangrijke gebeurtenissen in de prostitutiewereld Ghapro Newsflash December 2015 Jaargang 1, nr.2 Nieuwsbrief voor gerantes In dit nummer Belangrijke gebeurtenissen in de prostitutiewereld - Debat 11 december 2015 - Swingers onderzoek Nieuwe acties Ghapro

Nadere informatie

Jongerenhulp op het wereld wijde web. een rough guide

Jongerenhulp op het wereld wijde web. een rough guide Jongerenhulp op het wereld wijde web een rough guide Jongeren Advies Centrum zo laagdrempelig mogelijk informatie, advies en begeleiding jongeren van 12 tot 25 jaar gratis en anoniem, beroepsgeheim Jongeren

Nadere informatie

KENNISMAKING MET TELE-ONTHAAL WEST-VLAANDEREN. Kortrijk, donderdag 12 februari 2015

KENNISMAKING MET TELE-ONTHAAL WEST-VLAANDEREN. Kortrijk, donderdag 12 februari 2015 KENNISMAKING MET TELE-ONTHAAL WEST-VLAANDEREN Kortrijk, donderdag 12 februari 2015 EEN KENNISMAKING MET TELE-ONTHAAL 2 TELEFONISCHE EN CHATHULP TELEFONISCHE HULP 24 uur op 24 uur 7 dagen op 7 Via het gratis

Nadere informatie

5.1. Impact van de wijzigingen van het nationaliteitswetboek

5.1. Impact van de wijzigingen van het nationaliteitswetboek 5. Verkrijgen en toekennen van de Belgische nationaliteit 1 5.1. Impact van de wijzigingen van het nationaliteitswetboek Sinds het ontstaan van het Koninkrijk stijgt het aantal vreemdelingen dat Belg wordt

Nadere informatie

rlening 19/10/2012 De opbouw van het verhaal Bind-Kracht en gekleurde armoede Gekleurde armoede als maatschappelijke uitdaging

rlening 19/10/2012 De opbouw van het verhaal Bind-Kracht en gekleurde armoede Gekleurde armoede als maatschappelijke uitdaging rlening De opbouw van het verhaal Bind-Kracht en gekleurde armoede? een maatschappelijke uitdaging een uitdaging voor de hulpverlening: cijfers uit Antwerpen De opzet van het onderzoek hulpverleners Divers-sensitief

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

Testen op soa: hoe, wat, waar?

Testen op soa: hoe, wat, waar? Testen op soa: hoe, wat, waar? Tom Platteau Seksuoloog ITG/Helpcenter tplatteau@itg.be Overzicht van de presentatie Soa en hiv in België Preventie en plaats van testen Uitdagingen voor soa-bestrijding

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Welzijnsbarometer 2015

Welzijnsbarometer 2015 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL "Cultuur aan de macht" de sociale rol van cultuur en kunst 26 november 2015 Welzijnsbarometer 2015 Marion

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Projectoproep Gericht aan de schuldbemiddelingssector Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Uiterste datum voor het indienen van de projecten : 6 juli

Nadere informatie

Basisschakelmethodiek, een opstap in de armoedebestrijding

Basisschakelmethodiek, een opstap in de armoedebestrijding 1 Basisschakelmethodiek, een opstap in de armoedebestrijding Herman Baert Annelies Droogmans Lieve Polfliet 2 Bij het geheel of gedeeltelijk gebruik van deze power point, dienen de auteursrechten op de

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense Werkinstructie benaderen intermediairs Sense BIJLAGE 7 Voorbeeld van de opzet van de presentatie in PowerPoint BIJLAGE 7 VOORBEELD VAN DE OPZET VAN DE PRESENTATIE IN POWERPOINT] 1 WERKINSTRUCTIE BENADEREN

Nadere informatie

De Zelfmoordlijn in cijfers 2012

De Zelfmoordlijn in cijfers 2012 De Zelfmoordlijn in cijfers De Zelfmoordlijn is een erkende en anonieme nooddienst voor mensen die aan zelfdoding denken, hun omgeving en nabestaanden na zelfdoding. De vrijwillige beantwoorder tracht

Nadere informatie

Vrouwencentrum. 20 jaar vrouwencentrum

Vrouwencentrum. 20 jaar vrouwencentrum Vrouwencentrum 20 jaar vrouwencentrum Opstart 1991vanuit sociale dienst alleenstaande, gescheiden vrouwen beperkt budget, soms schulden Vragen over opvoeding van hun kinderen, hoederecht, onderhoudsgeld,

Nadere informatie

Wat is het CAW? Iedereen heeft het wel eens moeilijk. Ook voor jongeren. Het CAW versterkt welzijn. Daarvoor is het CAW er

Wat is het CAW? Iedereen heeft het wel eens moeilijk. Ook voor jongeren. Het CAW versterkt welzijn. Daarvoor is het CAW er Wat is het CAW? Iedereen heeft het wel eens moeilijk Dat hoort bij het leven. Soms kan je terecht bij vrienden en familie. Of vind je er zelf een weg doorheen. Maar iedereen kent ook momenten dat het helemaal

Nadere informatie

Juni 2015 SAMENVATTING SCREENINGSSCHEMA UIT LEIDRAAD VOOR MEDISCHE CONSULTATIES BIJ SEKSWERKERS. Pasop vzw

Juni 2015 SAMENVATTING SCREENINGSSCHEMA UIT LEIDRAAD VOOR MEDISCHE CONSULTATIES BIJ SEKSWERKERS. Pasop vzw SAMENVATTING SCREENINGSSCHEMA UIT LEIDRAAD VOOR MEDISCHE CONSULTATIES BIJ SEKSWERKERS Pasop vzw 1 KERNBOODSCHAP Sekswerkers: zeer gevarieerde groep qua leeftijd, nationaliteit, werksector, taal, sociale

Nadere informatie

WOONCLUB KORTRIJK De woonclub ondersteunt mensen in kansarmoede of in een kwetsbare positie bij het zoeken van een woning op de private en/of sociale huurmarkt De werking Op 9 november 2009 ging de woonclub

Nadere informatie

(Net)werking van een PAAZ

(Net)werking van een PAAZ (Net)werking van een PAAZ Frederic Ulburghs (hoofverpleegkundige) en Henrik Palmans (psychiatrisch verpleegkundige) Voorstelling PAAZ Enkele cijfers: +/- 13 FTE verpleegkundigen +/- 3 FTE psychologen +/-

Nadere informatie

PROJECT PLAN. Contact across Cultures - DigiHouse. Introductie

PROJECT PLAN. Contact across Cultures - DigiHouse. Introductie PROJECT PLAN Contact across Cultures - DigiHouse Introductie Vanuit de stichting Contact across Cultures willen wij graag het project DigiHouse opzetten. Dit project is ontstaan vanuit onze deelname aan

Nadere informatie

Materiële hulp voor kinderen die illegaal verblijven

Materiële hulp voor kinderen die illegaal verblijven Versie nr: 1 Laatste wijziging: 12-06-2007 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Waartoe dient deze fiche? 3) Wat verstaan we onder materiële hulp aan kinderen die illegaal in België verblijven? 4) Wat omvat

Nadere informatie

Aanbod suïcidepreventiewerking voor scholen vanuit Cgg Largo

Aanbod suïcidepreventiewerking voor scholen vanuit Cgg Largo Inleiding Geconfronteerd worden met geestelijke gezondheidsproblemen is niet gemakkelijk. Erover praten is vaak al even moeilijk. Het taboe dat rust op psychische aandoeningen is nog lang de wereld niet

Nadere informatie

OCMW Beersel Raad voor Maatschappelijk Welzijn 29.01.2015

OCMW Beersel Raad voor Maatschappelijk Welzijn 29.01.2015 OCMW Beersel Raad voor Maatschappelijk Welzijn 29.01.2015 Bekendmaking website: 03.02.2015 THUISZORG OCMW BEERSEL Algemene voorwaarden dienstreglementering DOEL 1. Het OCMW stelt zich tot doel om zorgbehoevende

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Fiche 4: Hoe verhoog je je interculturele competentie?

Fiche 4: Hoe verhoog je je interculturele competentie? Fiche 4: Hoe verhoog je je interculturele competentie? In deze fiche vind je instrumenten om de interculturele competenties van personeelsleden op te bouwen en te vergroten zodat het diversiteitsbeleid

Nadere informatie

vzw OpWeg Infobrochure rechtstreeks toegankelijke hulp

vzw OpWeg Infobrochure rechtstreeks toegankelijke hulp vzw OpWeg Infobrochure rechtstreeks toegankelijke hulp 1 WIE ZIJN WIJ vzw OpWeg is een ambulante dienst voor volwassenen met een beperking, erkend en gesubsidieerd door het Vlaams Agentschap voor Personen

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker Competentieprofiel maatschappelijk werker OCMW 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Maatschappelijk werker Sociale zaken Sociale dienst B1-B3 2. Context Het OCMW garandeert aan elke

Nadere informatie

Hoeveel weet u over Tele-Onthaal? Niks, weinig, best wel wat? Quiz je weg door dit jaarverslag!

Hoeveel weet u over Tele-Onthaal? Niks, weinig, best wel wat? Quiz je weg door dit jaarverslag! 1 Beste lezer, Bij Tele-Onthaal ligt de spil van de werking bij de vrijwilligers. Zij staan in voor het onthaal van de oproepers, zij verzorgen de helpende contacten. 2011 is uitgeroepen tot Europees jaar

Nadere informatie

Seksuele Gezondheid. Thermometer 2014 Cijfers over soa s en seksualiteitsvragen van de GGD en Oost-Nederland

Seksuele Gezondheid. Thermometer 2014 Cijfers over soa s en seksualiteitsvragen van de GGD en Oost-Nederland 1 Seksuele Gezondheid Thermometer Cijfers over soa s en seksualiteitsvragen van de GGD en Oost-Nederland 2 Nog volop werk aan de winkel! Dit is alweer de zesde Thermometer Seksuele Gezondheid voor Oost-Nederland

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

EuropEEs InstItuut voor onderzoek over de MEdItErranE En Euro-arabIschE samenwerking www.medea.be

EuropEEs InstItuut voor onderzoek over de MEdItErranE En Euro-arabIschE samenwerking www.medea.be Europees Instituut voor Onderzoek over de Mediterrane en Euro-Arabische Samenwerking www.medea.be V O O R S T E L L I N G Voor Europa is de samenwerking met haar naaste buren de Arabische en Mediterrane

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

Droits fondamentaux. inburgering opleiding. oriëntatie. traject gratis. taal. Onthaal van nieuwkomers

Droits fondamentaux. inburgering opleiding. oriëntatie. traject gratis. taal. Onthaal van nieuwkomers Droits fondamentaux oriëntatie traject gratis taal inburgering opleiding Onthaal van nieuwkomers 21 Zich inburgeren, wat betekent dat? Er wordt veel gesproken over inburgering of integratie van migranten.

Nadere informatie

Methodiekbeschrijving Juridische Begeleiding

Methodiekbeschrijving Juridische Begeleiding Methodiekbeschrijving Juridische Begeleiding Inleiding Slachtoffers van mensenhandel vormen een specifieke doelgroep met complexe problemen. Veel van hen hebben steun nodig om te herstellen van traumatische

Nadere informatie

HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE

HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE Vrouwen, bestaansonzekerheid en armoede in het Brussels Gewest

Nadere informatie

CROSS-OVER 2/12/2014

CROSS-OVER 2/12/2014 CROSS-OVER 2/12/2014 SKILLVILLE: Alcohol, tabak en cannabis Historiek Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september 2012 Impact van het ontwikkelen en inzetten van een educatieve game ter

Nadere informatie

WORKSHOP BEZOEKRUIMTE-BEMIDDELING 12 december 2013 18/12/2013 CAW LIMBURG 1

WORKSHOP BEZOEKRUIMTE-BEMIDDELING 12 december 2013 18/12/2013 CAW LIMBURG 1 WORKSHOP BEZOEKRUIMTE-BEMIDDELING 12 december 2013 18/12/2013 CAW LIMBURG 1 1. Draaiboek Bezoekruimten Limburg Voorstelling medewerkers Aanmelding Intakeprocedure Weigeringscriteria Begeleiding: stappenplan

Nadere informatie

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid SIS-kaart dringende medische hulp handicap gezinsplanning mutualiteit medisch centrum apotheek ziekenhuis dokter van wacht Gezondheid Ik leef in België. Heb ik recht op gezondheidszorg? In België heeft

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen Stuk 2223 (2003-2004) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2003-2004 5 maart 2004 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen betreffende een

Nadere informatie

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS De opbouw van het verhaal Gekleurde armoede Een maatschappelijke uitdaging Leefwereld: het leven zoals het is Gekleurde armoede en hulpverlening Het perspectief van de

Nadere informatie

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit organisaties instellingen lokale overheden diversiteit Vlaanderen is divers. Van alle vormen van diversiteit is etnisch-culturele diversiteit wellicht het meest zichtbaar en het meest besproken. Diversiteit

Nadere informatie

Toegankelijkheid van gezondheidszorg voor de Roma populatie in Gent

Toegankelijkheid van gezondheidszorg voor de Roma populatie in Gent Toegankelijkheid van gezondheidszorg voor de Roma populatie in Gent Een schets op basis van diepte-interviews met Roma en intermediairen Prof. dr. Sara Willems Onderzoeksgroep Equity in Health Care Vakgroep

Nadere informatie

Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering

Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering Situering Opdracht: minister, bevoegd voor het Stedenbeleid De stadsmonitor is een

Nadere informatie

Inhoud. Beleid en resultaten Op het gebied van lotgenotencontact Op het gebied van voorlichting Op het gebied van stimuleren van onderzoek

Inhoud. Beleid en resultaten Op het gebied van lotgenotencontact Op het gebied van voorlichting Op het gebied van stimuleren van onderzoek Inhoud Stichting Emetofobie in het kort Wie zijn we? Hoe zijn we ontstaan? Wat willen we bereiken? Wat doen we? Hoe betalen we het? Waarom geen CBF-keurmerk? Beleid en resultaten Op het gebied van lotgenotencontact

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD STUK 590 (2015-2016) Nr.1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD ZITTING 2015-2016 7 OKTOBER 2015 VRAAG Commissie voor Welzijn, Gezondheid en Gezin van woensdag 7 oktober 2015 INTEGRAAL VERSLAG Hebben aan

Nadere informatie

Concept van een ontmoetingsplaats

Concept van een ontmoetingsplaats Concept van een ontmoetingsplaats Algemene omschrijving Zowel uit de verschillende bezoeken in Brussel, Antwerpen, Frankrijk en Italië, als uit ons onderzoek, blijkt dat ontmoetingsplaatsen voor kinderen

Nadere informatie

Jaarcijfers 2012. Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland. GGD Hollands Midden GGD Rotterdam-Rijnmond GGD Zuid-Holland-Zuid

Jaarcijfers 2012. Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland. GGD Hollands Midden GGD Rotterdam-Rijnmond GGD Zuid-Holland-Zuid Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland GGD Hollands Midden GGD Rotterdam-Rijnmond GGD Zuid-Holland-Zuid Juni 2013 Samenstelling: Hannelore Götz, arts Maatschappij en Gezondheid

Nadere informatie

Stop ou encore.be. Talrijke onderzoeken tonen de doeltreffendheid aan van vroeginterventie

Stop ou encore.be. Talrijke onderzoeken tonen de doeltreffendheid aan van vroeginterventie Stop ou encore.be Waarom online testen? Talrijke onderzoeken tonen de doeltreffendheid aan van vroeginterventie Koshi Jones en Cunningham 2002: personen met een alcoholprobleem tonen belangstelling voor

Nadere informatie

Aanvullende seksualiteitshulpverlening: de cijfers over 2013

Aanvullende seksualiteitshulpverlening: de cijfers over 2013 Aanvullende seksualiteitshulpverlening: de cijfers over 2013 1. Inleiding De aanvullende seksualiteitshulpverlening (ASH) is laagdrempelige zorg waar jongeren tot 25 jaar gratis en indien gewenst anoniem

Nadere informatie

COLLECTIEVE MOESTUINEN

COLLECTIEVE MOESTUINEN PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2011 PAGINA 1 VAN 6 COLLECTIVE MOESTUINEN - 2011 VOORSTELLING PROJECTOPROEP Deze projectoproep "Collectieve moestuinen" komt voort

Nadere informatie

Wetenschappelijke studie geeft zicht op de leefomstandigheden van daklozen en mensen zonder papieren

Wetenschappelijke studie geeft zicht op de leefomstandigheden van daklozen en mensen zonder papieren Kabinet van Staatssecretaris voor Maatschappelijke Integratie en Armoedebestrijding Philippe COURARD Kabinet van Minister van KMO'S, Zelfstandigen, Landbouw en Wetenschapsbeleid Sabine LARUELLE Persbericht

Nadere informatie

Unal College. Professionele zorg, aandacht voor culturele achtergrond

Unal College. Professionele zorg, aandacht voor culturele achtergrond Unal College Trainingen en werkbegeleiding aan (jong) volwassenen met een verstandelijke beperking Unal College Professionele ondersteuning en training met aandacht voor culturele achtergrond voor (jong)

Nadere informatie

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8 Stichting Pandora, februari 2003 1/8 GEDWONGEN OPNAME Stichting Pandora Stichting Pandora, februari 2003 2/8 Gedwongen opname Niemand wil tegen z'n zin in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkomen. Dat

Nadere informatie

standpunt noodhulp 18 augustus 2009

standpunt noodhulp 18 augustus 2009 Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Plaats: Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Datum: 21 maart 2013 Om de twee maanden organiseert het Fonds Vrijetijdsparticipatie een themanamiddag

Nadere informatie

Verslag sessie 1: Seksuele start

Verslag sessie 1: Seksuele start Verslag sessie 1: Seksuele start a. Reactie discuttant (Lies Verhetsel): Enkele opvallende resultaten: o De resultaten van de seksuele startleeftijd lijken het effect van de mei 68/pil-generatie te tonen.

Nadere informatie

Belg tevreden over arts Transparantie en kostprijs blijven pijnpunt

Belg tevreden over arts Transparantie en kostprijs blijven pijnpunt Belg tevreden over arts Transparantie en kostprijs blijven pijnpunt Bijlage Naar aanleiding van het vijftigjarig bestaan van de ziekte- en invaliditeitsverzekering heeft CM de tevredenheid van de Belgen

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

Uitgerust op rustpensioen

Uitgerust op rustpensioen Uitgerust op rustpensioen Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen Herremans, W. (2005). Uitgerust op rustpensioen. Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen. Steunpunt WAV, in opdracht van

Nadere informatie

Functionaliteitseconomie: Hefboom voor duurzame ontwikkeling in België? Samenvatting. Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling

Functionaliteitseconomie: Hefboom voor duurzame ontwikkeling in België? Samenvatting. Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling Functionaliteitseconomie: Hefboom voor duurzame ontwikkeling in België? Samenvatting Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling 1 P a g i n a F u n c t i o n a l i t e i t s e c o n o m i e : h e f b o o

Nadere informatie

Onlinehulpverlening en Mediawijsheid. in het sociaal werk

Onlinehulpverlening en Mediawijsheid. in het sociaal werk Onlinehulpverlening en Mediawijsheid in het sociaal werk Infobrochure vormingsaanbod Onlinehulpverlening en Media-W 2015 Project Mediawijsheid Een smartphone, laptop, tablet, computer en internet zijn

Nadere informatie

Planning spuitenruil Provincie West-Vlaanderen 2013

Planning spuitenruil Provincie West-Vlaanderen 2013 Planning spuitenruil Provincie West-Vlaanderen 2013 Art. 4. 1. De algemene doelstelling van dit convenant is een bijdrage te leveren aan het preventieve gezondheidsbeleid op het gebied van middelengebruik,

Nadere informatie

SIGNAALLIJST KINDERARMOEDE

SIGNAALLIJST KINDERARMOEDE SIGNAALLIJST KINDERARMOEDE 1 Inleiding Als hulpverlener kom je regelmatig situaties tegen waarin je signalen opneemt die erop kunnen wijzen dat een kind in een maatschappelijke kwetsbare positie verkeert.

Nadere informatie

Sponsordossier Vakantiekampen

Sponsordossier Vakantiekampen Sponsordossier contact Rodekruisvakanties vzw Sofie Vehent Motstraat 40 2800 Mechelen 015/44 35 11 rodekruisvakanties@rodekruis.be Armoede Wie arm is, heeft het financieel moeilijker dan anderen en leeft

Nadere informatie

Seminarie «The NEETs need us»

Seminarie «The NEETs need us» Seminarie «The NEETs need us» Donderdag, 23 april 2015 Workshop 1 : Naar een efficiënte overgang tussen het schoolsysteem en de arbeidsmarkt Spreker: Dhr. Massimiliano MASCHERINI, belast met onderzoek

Nadere informatie

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Juni 2014 Waarom een visie? Al sinds het bestaan van het vak jongerenwerk is er onduidelijkheid over wat jongerenwerk precies inhoudt. Hierover is doorgaans geen

Nadere informatie

De oorzaken van deze lage tewerkstellingsgraad situeren zich zowel aan de aanbod- als aan de vraagzijde:

De oorzaken van deze lage tewerkstellingsgraad situeren zich zowel aan de aanbod- als aan de vraagzijde: 12 13 tewerkstelling Etnisch-culturele minderheden vertegenwoordigen slechts 3,69% van de Aalsterse bevolking. Toch behoort 9,3% van alle Aalsterse werklozen tot deze doelgroep. De evolutie op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter 1 Inhoud Voorwoord van de voorzitter Stichting Emetofobie in het kort Wie zijn we? Hoe zijn we ontstaan? Wat willen we bereiken? Wat doen we? Hoe betalen we het? Waarom geen CBF-keurmerk? Beleid en resultaten

Nadere informatie

INTERNATIONALE SAMENWERKING AANVRAAGFORMULIER Internationale uitwisselingen

INTERNATIONALE SAMENWERKING AANVRAAGFORMULIER Internationale uitwisselingen INTERNATIONALE SAMENWERKING AANVRAAGFORMULIER Internationale uitwisselingen Internationale uitwisselingen tussen Aalsterse verenigingen en groepen/verenigingen in andere landen kunnen bij de betrokken

Nadere informatie

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PAGINA 1 VAN 5 COLLECTIEVE MOESTUINEN - 2012 Voorstelling projectoproep Deze projectoproep "Collectieve moestuinen" komt

Nadere informatie

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht BIJLAGE inspiratiemap Materialenoverzicht drugs 1 1. Brochures of affiches Hieronder vindt u een lijst met informatieve materialen over cannabis en andere drugs De materialen zijn verkrijgbaar bij VAD.

Nadere informatie

STRAATHOEK.be vzw LISS

STRAATHOEK.be vzw LISS STRAATHOEK.be vzw LISS Registratie straathoekwerk LiSS 2010 Deze registratie geeft een beeld van het straathoekwerk van de individuele contacten in Limburg. Profiel van de gasten? Hoe en waar ontmoet de

Nadere informatie

nota Toepassing van het decreet Integrale Jeugdhulp voor voogden van niet begeleide minderjarige vreemdelingen

nota Toepassing van het decreet Integrale Jeugdhulp voor voogden van niet begeleide minderjarige vreemdelingen nota nota aan de Dienst Voogdij, federale overheidsdienst Justitie datum 1 maart 2014 uw kenmerk naam lijnmanager Lucien Rahoens naam auteur Virna Saenen onderwerp toepassing van het decreet Integrale

Nadere informatie

Deel 1: «THUISLOOS IN BRUSSEL» EEN PARTICIPATIEVE BENADERING

Deel 1: «THUISLOOS IN BRUSSEL» EEN PARTICIPATIEVE BENADERING Deel 1: «THUISLOOS IN BRUSSEL» EEN PARTICIPATIEVE BENADERING Voor meer informatie: Annette PERDAENS 02/552 01 55 aperdaens@ccc.irisnet.be Dit deel is het resultaat van het participatief proces zoals voorzien

Nadere informatie

Presentatie Integrale jeugdhulp Kennisdag 25 januari 2016

Presentatie Integrale jeugdhulp Kennisdag 25 januari 2016 Presentatie Integrale jeugdhulp Kennisdag 25 januari 2016 Zorgtafel Mensenhandel en Prostitutie Rotterdam Hun verleden is niet hun toekomst Commissie Azough De Zorgtafel Mensenhandel en Prostitutie in

Nadere informatie

ACTIVERING SAS (Sociaal - Actief - Samenwerken)

ACTIVERING SAS (Sociaal - Actief - Samenwerken) ACTIVERING SAS (Sociaal - Actief - Samenwerken) Psychiatrisch Centrum Bethanië Andreas Vesaliuslaan 39 2980 Zoersel Tel. 03 380 30 11 pcbethanie@emmaus.be www.pcbethanie.be Binnen en buiten met aandacht

Nadere informatie

Charter collectieve rechten en plichten

Charter collectieve rechten en plichten Charter collectieve rechten en plichten Van Begeleid Wonen Zennestreek vzw het voor Personen met een ( VAPH) (erkenningsnummer 409200333) Ons adres: In dit charter leggen we duidelijk uit hoe we werken

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. De Halte. Tijdelijke herstelplek in een huiselijke leefomgeving. Algemene informatie >>

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. De Halte. Tijdelijke herstelplek in een huiselijke leefomgeving. Algemene informatie >> Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen De Halte Tijdelijke herstelplek in een huiselijke leefomgeving Algemene informatie >> Gasten van De Halte kunnen zichzelf sterker maken met steun van

Nadere informatie

Bijstand voor deelname aan het cultureel en sociaal leven en aan sportactiviteiten

Bijstand voor deelname aan het cultureel en sociaal leven en aan sportactiviteiten Bijstand voor deelname aan het cultureel en sociaal leven en aan sportactiviteiten Versie n : 1 Laatste update: 17-03-2010 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Vanwaar komt de steun voor de deelname aan sociale,

Nadere informatie