Publicaties en onderscheidingen 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Publicaties en onderscheidingen 2012"

Transcriptie

1 Publicaties en onderscheidingen 2012 Onderzoek & Innovatie Datum 2 mei 2013 Auteur(s) Kees van der Lugt (Redactie) Andre Struker (Energie en Grondstoffen uit Water) Eljakim Koopman (Water in de Stad) Alex van der Helm (IT & Water) Alice Fermont (Watercyclus in de Regio) Cor Verkerk (Afvalwater) Leon Kors (Drinkwater) Winnie Rip (Watersysteem) Korte Ouderkerkerdijk 7 Amsterdam Postbus GJ Amsterdam T (lokaal tarief) F KvK

2

3 Inhoudsopgave Onderscheidingen 5 Internationaal 5 Nederland Samenwerking TU Delft 5 5 Publicaties 6 International Nederland 6 6 IT & Water 7 Presentaties International 7 7 Nederland 8 Energie en Grondstoffen uit Water Onderscheidingen 8 8 Publicaties 8 Rapporten 8 Afvalwater 9 Onderscheidingen 9 Drinkwater 9 Presentaties 9 Communicatie 9 Watersysteem 10 Publicaties FLEXPEIL 10 Communicatiemomenten FLEXPEIL 11 Hydrochip 11 Volg- en Stuursysteem 12 Meerlaagsveiligheid De waterbestendige stad 12 Inzet nieuwe meet- en inspectietechnieken bij het waterkeringbeheer 13 Klimaatontwikkeling en grondwater 13 Gebruik XRF-meter 13 In beeld brengen verontreiniging in sliblagen met seismiek en informatie uit boringen 14 Publicaties Baggernut 14 Communicatiemomenten Baggernut 14 Watercyclus Amstelveen 15 Publicaties WATERgraafsmeer 15 Andere activiteiten WATERgraafsmeer (selectie) 15 Slim meten 15 Sloterplas, beating the blues 16 Over tijdreeksgestuurde zuurstofmaatregelen 16 Rapportages 16 Mondelinge presentaties (extern) 17 Publicaties 17 Artikelbeoordelingen 17 Publicaties in samenwerking met TU Delft en KWR 18 TU Delft samenwerking Leerstoel Stedelijke Watercyclus 18 TU Delft samenwerking Leerstoel Drinkwater TU Delft samenwerking Leerstoel Geohydrologie TU Delft samenwerking Kennisprogramma Urban Drainage 21 TU Delft samenwerking Promovendus Sewer Mining TU Delft samenwerking Promovendus Puro TU Delft samenwerking Promovendus PRIOMF 22 TU Delft samenwerking Project Automatische Bluswatersystemen KWR samenwerking Onderzoeksprogramma Watercyclus mei Publicaties en onderscheidingen /25

4

5 Dit document geeft een overzicht van de onderscheidingen die in 2012 op het gebied van Onderzoek & Innovatie zijn toegekend aan medewerkers van Waternet en van de publicaties en presentaties van Waternet die in 2012 op dat gebied zijn verschenen. Een en ander wordt deels gepresenteerd per categorie en deels per onderzoeksprogramma (zie inhoudsopgave). Onderscheidingen Internationaal Jan Peter van der Hoek wint op 18 september 2012 de IWA Sustainability Award 2012: IWA Sustainability Grand Award for Research Excellence in Support of Sustainable Urban Water Management (with the paper Climate change mitigation by recovery of energy from the water cycle: a new challenge for water management, Water Science & Technology 65(1), 2012, ). Ron van der Oost Certificate of Appreciation from American Chemical Society, for peer review of manuscripts submitted to ACS journals. Nederland Het project Slim ontgravingsmodel voorkomt afvoer schone grond (Fred de Haan) wint op 28 november 2012 de Waterinnovatieprijs van de Unie van Waterschappen binnen de categorie Waternet gewonnen. De inzenders zijn naast Waternet Hussem Consultancy, Stema Systems, diverse adviesbureaus. Jacqueline de Danschutter, Peter Piekema en Enna Klaversma winnen op 20 april 2012 de H 2 O-prijs met een artikel over fosfaatverwijdering en terugwinning: Kosten en duurzaamheid van de technieken voor fosfaatverwijdering, uit H 2 O nr. 1, 2011; Chris Ruiken wint op 11 januari 2013 de Jaap van der Graaf-prijs. Samenwerking TU Delft KNW-scriptieprijs: Sid Vollebregt en Reinoud Feenstra VeoliaTrophées Performance award: Sid Vollebregt en Reinoud Feenstra Ufd-Cofely energy efficiency award: Sid Vollebregt en Reinoud Feenstra Ufd-Strukton master award: David Moed Gijs Oskamprijs: David Moed Ufd-Imtech bachelorgrant: Martijn Sparnaaij STW Valorization Grant 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

6 Publicaties International Hoek J.P. van der (2012). Climate change mitigation by recovery of energy from the water cycle: a new challenge for water management. Water Science & Technology 65 (1), (doi: /wst ). Hoek J.P. van der, Hartog P., Jacobs E. (2012). Coping with climate change in Amsterdam - a watercycle perspective. Proceedings of the IWA World Congress on Water, Climate and Energy, Dublin, Ireland, May Bertelkamp C., Reungoat J., Botton S., Cornelissen E., Ghadiri E., Jonge M. de, Singhal N., Hoek J.P. van der, Verliefde A.R.D. (2012). Transformation of organic micropollutants during river bank filtration: laboratory versus field data. Proceedings of the Singapore International Water Week 2012, pp. 1-9, Singapore, 1-5 July Hoek J.P. van der (2012). Towards a climate neutral water cycle. Journal of Water and Climate Change 3 (3), (doi: /wcc ). Bertelkamp C., Reungoat J., Botton S., Cornelissen E., Ghadiri E., Jonge M. de, Singhal N., Hoek J.P. van der, Verliefde A.R.D. (2012). Transformation of organic micropollutants during river bank filtration: laboratory versus field data. Water Practice & Technology 7 (4) (doi: /wpt ). Bertelkamp C., Kramer F.C., Reungoat J., Singhal N., Cornelissen E.R., Verliefde A.R.D., Hoek J.P. van der (2012). Organic micropollutant removal during river bank filtration: batch studies. Proceedings of the Water Quality Technology Conference and Exposition 2012, pp. 1-12, Toronto, Canada, 4-8 November Hoek J.P. van der, Bertelkamp C., Verliefde A.R.D., Singhal N.S. (2012). Drinking water treatment technologies in Europe: state of the art - vulnerabilities - research needs. Proceedings of the 9th International Symposium on Water Supply Technology, Yokohama, Japan, November Hofman J.A.M.H., Elias Maxil J., Wols B.A., Blokker E.J.M., Hoek J.P. van der (2012). Heat recovery from sewage: an important factor to create an energy neutral water cycle. Proceedings of the IWA World Water Congress & Exhibition Pioneering Global Water Solutions, September 2012, Busan, Korea. Nederland Boere J., Hoek J.P. van der, Jong K. de, Wijk A. van (2012). Calorics: water brengt energie. Proceedings van de 64e Vakantiecursus Drinkwater en Afvalwater Water naar de Top: Excelleren in tijden van bezuiniging!, Rietveld L.C., Hubert M.A.J., Hagg J.P. (eds), Delft, 13 januari 2012, Water Management Academic Press, pp (ISBN/EAN ). Hoek J.P. van der (2012). Topkwaliteit drinkwater: nimmer vanzelfsprekend. Publicatie van de oratie uitgesproken op 27 januari 2012 ter gelegenheid van de aanvaarding van het ambt van hoogleraar in het vakgebied Drinking Water Engineering aan de Technische Universiteit Delft, Delft, Nederland. Hoek J.P. van der (2012). Drinkwatervoorziening in Europees perspectief. H2O 45, nr. 8, pp Hoek J.P. van der (2012). Waternet wint IWA-duurzaamheidsprijs H2O 45, nr. 21, pp mei Publicaties en onderscheidingen /25

7 Hoek J.P. van der (2012). Kansen voor klimaatneutrale waterketens. Milieu - Tijdschrift van het netwerk van milieuprofessionals, November 2012, nr. 7, pp Koopman, E.E. (2012). Supporting Customers 3Di (http://www.3di.nu/ contact.html). Koopman, E.E. (2012). 3Di / Case Studies - Bouwstenen Klimaatadaptatie (http://www.3di.nu/cases.html). Koopman, E.E. (2012). 3Di / Videos - Demo Amsterdam (http://www.3di.nu/ videos.html). Koopman, E.E. (2012). 3Di Watercyclus in de Watergraafsmeer. (http://www.innovatie.waternet.nl/projecten/3di-watercyclus-in-de-watergraafsmeer/). IT & Water Leskens J.G. (2012). Interactive modelling during work sessions: a test with the new 3Dimodel. Proceedings of the IWC New Developments in IT & Water Conference, Amsterdam, the Netherlands, Motelica, A.M., Germain, V.S.M., Nijdam, P., Stouten, B., Ruiken, C.J., van Pinksteren, H. and van der Helm, A.W.C. (2012). Advanced process control at wastewater treatment plant Blaricum. Proceedings of the IWC New Developments in IT & Water Conference, Amsterdam, the Netherlands, Ross, P.S., van der Helm, A.W.C., van den Broeke, J. and Rietveld, L.C. (2012). On-line monitoring of ozonation through estimation of Ct value and AOC formation with UV/Vis spectrometry. Proceedings of the IWC New Developments in IT & Water Conference, Amsterdam, the Netherlands, van der Helm, A.W.C., Oonincx, M., Lapikas, T., Van Schagen, K.M., Rietveld, L.C. (2012). A drinking water treatment plant simulator using real-time plant data for enhanced operator training and model evaluation. Water Science and Technology: Water Supply, 12(2), Rietveld, L.C. and van der Helm, A.W.C. (2012). Water sector got (IT-)talent. H2O, 45(9), 28. van Schagen, K.M. and van der Helm, A.W.C. (2012). Het beste en mooiste in IT (The best and most beautiful in IT). H2O, 45(13), 16. van der Helm, A.W.C. and van Schagen, K.M. (2012). Congres over IT en Water (Conference on IT and Water). H2O, 45(19), 20. van der Helm, A.W.C. and van Schagen, K.M. (2012). Het beste idee en de mooiste ITtoepassingen in de watersector (The best idea and the greatest IT-applications in the water sector). Neerslag, 47(6), Worm, G.I.M., Kelderman, J.P., Lapikas, T., van der Helm, A.W.C., van Schagen, K.M. and Rietveld, L.C. (2012). The use of process simulation models in virtual commissioning of process automation software in drinking water treatment plants. Proceedings of the IWC New Developments in IT & Water Conference, Amsterdam, the Netherlands, Presentaties International Coping with climate change in Amsterdam - a watercycle perspective. Presentation at the IWA World Congress on Water, Energy and Climate, Dublin, Ireland, May mei Publicaties en onderscheidingen /25

8 Drinking water treatment technologies in Europe: state of the art - vulnerabilities - research needs. Presentation at the 9th International Symposium on Water Supply Technology, Yokohama, Japan, November Nederland Research towards advanced oxidation for the removal of organic micropollutants. Presentation at the JSTP - NWO Seminar on Removal of Emerging Micro-pollutants from the Urban Water Cycle, Delft University of Technology / Tongki University (China - Netherlands Joint Scientific Thematic Research Programme), Delft, The Netherlands, 27 June Sluiten van kringlopen - een watercyclus perspectief. Presentatie op de bijeenkomst dijkgraven waterschappen, directeuren drinkwaterbedrijven en leden van de VNG- Commissie Water, Soestduinen, Nederland, 30 mei De watervoorziening in 2040: (de)centraal - duurzaam - intelligent? Presentatie op het symposium Energie en Water schrijven toekomst, Waternetwerk - Deltares - TU Delft - KWR, Nieuwegein, Nederland, 20 juni Ons drinkwater - Drinkwatervoorziening in Nederland. Jan van Scorel lezingencyclus, Lionsclub Schoorl, Schoorl, 11 december Energie en Grondstoffen uit Water Onderscheidingen Chris Ruiken wint op 11 januari 2013 de Jaap van der Graaf-prijs met een artikel over fijnzeven in H 2 O Jacqueline de Danschutter, Peter Piekema en Enna Klaversma winnen op 20 april 2012 de H 2 O-prijs met een artikel over fosfaatverwijdering en terugwinning: Kosten en duurzaamheid van de technieken voor fosfaatverwijdering, uit H 2 O nr. 1, 2011; Publicaties Artikel van Chris Ruiken over fijnzeven in de H2O. LCA, Enna Klaversma, Journal of Water and Climate Change (binnenkort). Rapporten Combined Energy and watersupply, Deltares 2012 (idee van Waternet en uitgevoerd door Deltares) Presentaties Presentatie in Noorwegen door Anne Marieke Motelica 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

9 Afvalwater Onderscheidingen In januari 2013 een publicatie in Water Research rondom fijnzeef. Jaap van der Graaf prijs voor Chris Ruiken (2013). H 2 O publicatie 'kosten en duurzaamheid van de technieken voor fosfaatverwijdering. H 2 Oprijs 2012 (over 2011) voor bovengenoemde publicatie. Drinkwater Publicaties R. van der Aa, F. van Schooten en Alex van der Helm (2011) Bevindingen Gas Dispersion System (GDS; deelstroomdosering); interne memo Waternet R. van der Aa en Alex van der Helm (2011) Update bevindingen Gas Dispersion System (GDS; deelstroomdosering); interne memo Waternet R. van der Aa en Alex van der Helm (2012) Bromaatvorming bij ozondosering met een venturi in deelstroom; intern rapport Waternet R. van der Aa, Alex van der Helm en Bas van Efferen (2012a) Ozondoseersysteem WPK - vergelijking schotels - deelstroomdosering - update 27januari 2012; interne memo Waternet R. van der Aa, Alex van der Helm en Bas van Efferen (2012b) Ozondosesering met venturi in deelstroom; webpublicatie innovatie.waternet.nl R. van der Aa en Alex van der Helm (2008) Statische mengers ozonisatie Weesperkarpsel, aangepast n.a.v. inspectie/onderhoud dilatatievoeg; interne memo Waternet R. van der Aa, F. van Schooten en Alex van der Helm (2011) Bevindingen Gas Dispersion System (GDS; deelstroomdosering); interne memo Waternet Presentaties Presentatie opdrachtgever-opdrachtnemeroverleg project renovatie ozon Weesperkarspel "Ozondosering Weesperkarspel: schotels of deelstroom?", René van der Aa, 24 januari 2012 Presentatie adviesgroep drinkwater "Ozondosering Weesperkarspel: op naar deelstroomdosering!", René van der Aa, 23 maart 2012 Presentatie lunchlezing drinkwater innovatie "Ozondosering Weesperkarspel: op naar deelstroomdosering!", Alex van der Helm en René van der Aa, 24 mei 2012 Communicatie Langzame zandfiltratie Vergelijking langzame zandfilters en zandkeuze Weesperkarspel t.a.v. eliminatie van Aeromonas. 13 februari 2012 Rapportage + mondelinge presentatie in teamoverleg. Ozonew Ozon doseren met plaatbeluchters Rapport "Polyurethane resistance against ozone", Jink Gude, 2007 Waternet-memo "Ozonew - stand van zaken", René van der Aa, januari 2011 Eindrapport aan AgentschapNL "Innowatorproject Ozonew", februari mei Publicaties en onderscheidingen /25

10 Ozon-deelstroomdosering Presentatie opdrachtgever-opdrachtnemeroverleg project renovatie ozon Weesperkarspel "Ozondosering Weesperkarspel: schotels of deelstroom?", René van der Aa, 24 januari 2012 Presentatie adviesgroep drinkwater "Ozondosering Weesperkarspel: op naar deelstroomdosering!", René van der Aa, 23 maart 2012 Webpublicatie innovatie.waternet.nl "Ozondosering met venturi in deelstroom", René van der Aa, Bas van Efferen en Alex van der Helm, april 2012 Presentatie lunchlezing drinkwater innovatie "Ozondosering Weesperkarspel: op naar deelstroomdosering!", Alex van der Helm en René van der Aa, 24 mei 2012 Rapport "Bromaatvorming bij ozondosering met een venturi in deelstroom", René van der Aa en Alex van der Helm, augustus 2012 Watersysteem Publicaties FLEXPEIL Integraal hoofdrapport Flexibel peil, van denken naar doen - hoofdrapport. Flexibel peilbeheer als maatregel ter verbetering van de waterkwaliteit en bevordering van de oevervegetatie en verlanding. Waternet, NIOO, B-ware, Deltares, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Landschap Noord-Holland, Wetterskip Fryslân, Witteveen+Bos en STOWA. (STOWA Rapport 2012/41). STOWA. Hoofdrapport Flexibel peilbeheer Deelrapport Sarneel, J.M. et al Effecten van waterpeilfluctuatie op vegetatie. NIOO-KNAW. NIOO-KNAW. Vegetatie Deelrapport Smolders A.J.P. Loermans J. en Lamers L.P.M. (2012). Effecten van flexibel peilbeheer op interne bodemprocessen en waterkwaliteit. Onderzoekcentrum B-WARE Rapportnr B-WARE. Interne bodem-processen en waterkwaliteit Deelrapport Borren, W. et al Flexpeil Hydrologie deelrapport A. Systeemanalyse en monitoringsopzet. Deltares BGS Deltares. Hydrologie: systeemanalyse en monitoringsopzet Deelrapport Borren, W. et al Flexpeil Hydrologie deelrapport B. Meetgegevens waterkwantiteit en waterkwaliteit. Deltares BGS-0004.Deltares. Hydrologie: meetgegevens Deelrapport Borren, W. et al Flexpeil Hydrologie deelrapport C. Modellering en analyse. Deltares BGS Deltares. Hydrologie: modellering en analyse Deelrapport Borren, W. et al Flexpeil Hydrologie deelrapport D. Conclusies en aanbevelingen. Deltares BGS Deltares. Hydrologie: conclusies en aanbevelingen Deelrapport Hendriks, D.M.D. et al, Broeikasgasemissies en peilbeheer in het veenweidegebied. Verkenning van effecten van flexibel peilbeheer op broeikasgasemissies en bodemdaling in pilotgebieden van het FLEXPEIL project. Deltares BGS Deltares. Broeikasgasemissies Deelrapport Landwehr JC. & Lubking P Flexpeil geotechnische effecten. Deltares BGS Deltares. Geotechnische effecten mei Publicaties en onderscheidingen /25

11 Deelrapport Ottow, B.T. et al Participatieve Monitoring Muyeveld (april september 2012). Deltares BGS Deltares. Participatieve monitoring Deelrapport Ellen, G.J. & Ottow, B. T Maatschappelijke aspecten van flexibel peilbeheer. Deltares BGS Deltares. Maatschappelijke aspecten Deelrapport Wetterskip Frysân Evaluatie van het KRW-project flexibel peilbeheer in Fryslân. Witteveen+Bos. LW Wetterskip Fryslân en Witteveen+Bos. Flexibel peilbeheer in Fryslân Deelrapport Waternet Systeemanalyse van de FLEXPEIL onderzoeksgebieden van Waternet. Witteveen+Bos. ASD1352-3POSM/006. Waternet en Witteveen+Bos. Systeemanalyse Waternet Deelrapport Heunks, C. & Verbeek, R.G., Effecten van peilveranderingen op weidevogels in polder Mijnden; bureaustudie Bureau Waardenburg. Rapport Waternet en Bureau Waardenburg. Weidevogels Deelrapport Baars, E.T., et al Winterdefosfatering Botshol. Winter 2009/2010. Waternet. Rapport Waternet. Winterdefosfatering Botshol Deelrapport Baars, E.T. en J.W. Voort Flexibel peilbeheer en defosfatering inlaatwater. Waternet. (Rapport ). Waternet. Defosfatering inlaatwater Deelrapport Diek, R. et al Onderzoek naar meer flexibel peilbeheer in het Naardermeer. Waternet. (CORSA ). Waternet. Onderzoek Naardermeer Communicatiemomenten FLEXPEIL Overleg data Watermozaïekprojecten. 18-jan-2012 Terugkoppeling resultaten participatief meetnet met deelnemers. 22-feb-2012 PL overleg Watermozaiekprojecten. 09-mrt informatieve films FLEXPEIL op websites FLEXPEIL en op You tube. 01-sep-2012 update website FLEXPEIL. 01-sep-2012 Interactieve bestuurlijke bijeenkomst FLEXPEIL voor bestuurders van KRW-Rijn West. 13- sep-2012 Terugkoppeling resultaten participatief meetnet met deelnemers. 25-sep-201 artikel Alterra: Governance okt-2012 lezing en 2 workshops op STOWA Watermozaïekdagen. 12-dec-2012 posterpresentatie + films FLEXPEIL op STOWA Watermozaïek. 13-dec-2012 Hydrochip Publicatie: Eindrapportage IP-KRW 2012 wordt in 2013 STOWA rapport: Hydrochip: de toekomst van monitoring, de monitoring van de toekomst Marco Jaspers van TNO heeft een presentatie gegeven over het Hydrochip project: Hydrochip: Nieuwe ontwikkeling voor het bepalen van de biodiversiteit en ecologische kwaliteit, Symposium Gentechnieken in het waterbeheer, 12 juni 2012 (zie: T:\OP\Projecten OA\34 Toxicologie\TOX WN Watersysteem\DIA HYDRO chip\presentaties). Op dit symposium werd tevens een korte voorlichtingsfilm over het Hydrochip project gepresenteerd, die in opdracht van alle partners is geproduceerd (zie: T:\OP\Projecten OA\34 Toxicologie\TOX WN Watersysteem\DIA HYDRO chip). 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

12 Volg- en Stuursysteem 24 april 2012; landelijk symposium volg- en stuursysteem door Stowa in samenwerking met o.a. Waternet presentatie van volg- en stuursysteem. Jacco Kroon houdt een door veel waterschappers zeer gewaardeerde presentatie over wat het volg- en stuursysteem oplevert (te bekijken op In verschillende contacten met andere waterbeheerders is het Volg- en Stuursysteem gepresenteerd (o.a. Rijkswaterstaat, Waterschap De Dommel). Op 12 en 13 december zijn tijdens de Stowa Watermozaïekdagen een lezing en workshops over het Volg- en Stuursysteem gehouden. Meerlaagsveiligheid De waterbestendige stad De resultaten van De waterbestendige stad zijn in vele gremia uitgedragen en het samenvattende rapport is ruim verspreid (1000 exemplaren). Hierbij een opsomming van publicaties, presentaties, etc. waarin De waterbestendige stad aan de orde is gekomen: In de nieuwsbrief van het Deltaprogramma. Deltanieuws nr. 4 staat de proeftuin Zaan- IJoevers beschreven Naar aanleiding van het werkbezoek van de Deltacommissaris aan Amsterdam is een artikel en video geplaatst op de site van het Deltaprogramma. In een interview met Cobouw in juni pleit de Deltacommissaris voor het samenvoegen van dijkringen in Centraal Holland: Nu telt ons land 95 dijkringen. Waarschijnlijk zijn dat er in 2030 minder. In het westen in centraal Holland gaan we als het aan mij ligt kijken of we drie dijkringen kunnen combineren. Als het nu misgaat bij de ene, heeft dat te veel gevolgen voor de andere. Rijn-Maasdelta (Randstaddijkring) In het boek Rijn-Maasdelta. Kansen voor de huidige waterveiligheidsstrategie in 2100 is het resultaat van het ontwerpend onderzoek voor de Rijn-Maasdelta beschreven dat in het kader van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam 2012 is uitgevoerd. Alhoewel Amsterdam geen onderdeel van het studiegebied was wordt wel aandacht besteed aan de Randstaddijkring, een idee uit De waterbestendige stad. Beschrijving van De waterbestendige stad op de Waternet innovatiesite. Presentatie Amsterdam Waterbestendig bij Provincie Noord-Holland. Presentatie De waterbestendige stad voor de begeleidingscommissie Afwegingskader meerlaagsveiligheid van de STOWA. Interview Herald Tribune over De waterbestendige stad voor nog te verschijnen bijlage over Smart Cities. Presentatie De waterbestendige stad voor Ingenieursbureau Amsterdam (IBA). Interview voor magazine Ingenieursbureau Amsterdam: artikel in IBA Accent 03 (oktober 2012). 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

13 Presentatie Stuurgroep DPNH ivm prijsvraag StedenbouwNu. Presentatie De waterbestendige stad op de Kennisdag Ruimte Amsterdam. Presentatie Amsterdam waterproof voor Florida Earth Foundation Presentatie Shelter Academy 2012, 10 burgemeesters, uit verschillende havensteden in ontwikkelingslanden. Presentatie waterbestendige stad en debat over meerlaagsveiligheid op conferentie Building Sustainability Sweden Presentatie Waterbestendige Stad en proeftuin Zaan IJoevers op symposium van het delta atelier. Rapport Zaan-IJoevers is uitgedeeld op de Deltaparade van het Deltacongres Inzet nieuwe meet- en inspectietechnieken bij het waterkeringbeheer In Land en Water is een artikel over de baggerproef verschenen. Er zijn veel externe presentaties gegeven voor o.a. TNO. Sensordijken heeft in H2O gestaan en in andere bladen. Tevens op diverse websites onder andere Praktijkleerstoel TU Delft. Ook via Stichting IJkdijk wordt de businesscase van Waternet graag aangehaald en inmiddels toont RWS ook belangstelling voor onze aanpak vanwege het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Eindrapport: STOWA rapport over Baggernut Klimaatontwikkeling en grondwater Er is een lunchlezing gegeven voor team P&R. Literatuur: Hanneke Cusell en Jeroen Ponten, december 2012, Ondergrond van Amsterdam, DRO Plan Amsterdam In 2013 wordt gestart met het opzetten van beleid voor grondwateronderlast (klimaatontwikkeling) Gebruik XRF-meter In 2012 hebben we een paper en een presentatie gemaakt voor SBO congres van 29 maart Het artikel is genaamd: Toepassing XRF-meter bij saneren Vecht. In het najaar van 2012 is het project: Sturing van het baggerproces door Insitu meting ingediend voor de Waterinnovatieprijs in de categorie Waternet. De inzenders zijn Waternet en TAUW. Het project is daarbij genomineerd met daarbij het oordeel van de jury: Traditioneel wordt de verontreiniging van sliblagen bepaald door het nemen van monsters en bepaling van verontreiniging in een laboratorium. Bij het saneren van de sterk verontreinigde waterbodem van de Utrechtse Vecht maakt Waternet gebruik van de XRF-meter voor het bepalen van de zware metalen. Deze toepassing leidt tot een snelle bepaling van de samenstelling aan zware metalen van de bodem. De techniek is nog niet eerder bij baggeren toegepast. De techniek levert een beter inzicht op van de laagscheiding (vuilschoon) en maakt direct ingrijpen en sturen van het baggerproces mogelijk. Juryoordeel: De jury vindt dit een mooie nieuwe toepassing, technisch heel slim. Het voorstel is kostenbewust en uitstekend uitvoerbaar. 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

14 In beeld brengen verontreiniging in sliblagen met seismiek en informatie uit boringen Op 29 maart 2012 is zowel een presentatie als een paper gemaakt voor het SBO congres van 29 maart De publicatie is genaamd: Slim saneren met betrouwbaar ontgravingsmodel In het najaar van 2012 is het project: Slim ontgravingsmodel voorkomt afvoer schone grond ingediend voor de Waterinnovatieoprijs binnen de categorie Waternet. De inzenders zijn: Waternet, Hussem Consultancy, Stema Systems, diverse adviesbureaus. Dit project heeft de Waterinnovatieprijs gewonnen met daarbij het volgende oordeel van de jury: Voor het baggeren en schoonmaken van de Vecht is een innovatieve methodiek en technologie ontwikkeld om de vervuilingsgrens in de sliblaag te bepalen. De innovatie bestaat uit toepassing van een akoestische techniek (seismiek) om informatie uit boringen en chemische analyses naar een ruimtelijk- en ontgravingsmodel te vertalen. Juryoordeel: De jury vindt dit model een innovatief uitvoeringsproject. Het is een slimme combinatie van bestaande- en nieuwe technieken en het levert grote praktische voordelen op. Door de nauwkeurige bepaling van het scheidingsvlak is het mogelijk om selectiever te ontgraven. Dit levert vooral bij een onregelmatige bodem (zoals bij rivierafzettingen) een reductie op van de hoeveelheid verontreinigde baggerspecie om een schone bodem te verkrijgen. Ook wordt voorkomen dat schoon materiaal onterecht wordt gebaggerd en verwijderd. Het model is toepassingsgericht, bespaart energiekosten en heeft een economisch effect. Dit is een project dat zijn waarde reeds in de praktijk heeft bewezen. Publicaties Baggernut Jaarsma, N. G.; Brederveld, R. J.; Pelen, M. D. M.; van den Berg, L. J. L., and Lamers, L. P. M. Quic scan voor de bepaling van de nalevering van nutriënten door de waterbodem. Deventer: Witteveen+Bos; Osté, L. and van de Weerd, H. Kennisregels in de bodemdiagnose BaggerNut. Delft: Deltares; 2012; Osté, L. and van de Weerd, H. Maatregelen in de Bodemdiagnose BaggerNut. Advies voor het reduceren van de bijdrage van de waterbodem. Delft: Deltares; 2012; Poelen, M.; van den Berg, L.; Bakkum, R., and Lamers, L. Quickscan voor inschatting interne nutriëntenmobilisatie. H2O. 2011; 22: Poelen, M. D. M.; van den Berg, L. J. L.; ter Heerdt, G. N. J.; Bakkum, R.; Smolders, A. J. P.; Jaarsma, N. G.; Brederveld, B., and Lamers, L. P. M. Maatregelen Baggeren en Nutriënten (BaggerNut) - Metingen Interne Nutriëntenmobilisatie en Decompositie. (MIND-BaggerNut) Eindrapportage. Nijmegen: B-Ware Research Centre; 2012; van der Wijngaart, T.; ter Heerrdt, G.; Bakkum, R.; van den berg, L.; Brederveld, B.; Geurts, J.; Jaarsma, N.; Lamers, N.; Osté, L.; Poelen, M.; Smolders, F., and van de Weerd, H. BaggerNut, maatregelen baggeren en nutriënten. Overkoepelend rapport. Amersfoort: STOWA; 2012; STOWA Communicatiemomenten Baggernut informatieve film BaggerNut op websites STOWA/Watermozaïek en op You tube; 01-sep update website STOWA/Watermozaïek; 01-sep-2012 lezing symposium Bodembreed; 28-sep mei Publicaties en onderscheidingen /25

15 lezing en workshop op STOWA/Watermozaïek dagen; 12-dec-2012 posterpresentatie op STOWA/Watermozaïek; 13-dec-2012 Watercyclus Amstelveen Wijkkrant door en voor Amstelveners nr 3. juli-aug Fietsdriedaagse AGV 6 t/m 8 juni jun Bestuurders alle overheden Projectgroep Mooi Amstelland. 27-sep Ambtenaren, diverse overheden, subsidieverstrekkers Projectgroep Amstelscheg. 11-okt Ambtenaren diverse overheden ruimtelijke inpassing toets Lunchlezing Water in de stad. 03-dec Waternet. Publicaties WATERgraafsmeer De publicatie van het rapport (en artikel) ''Transitie experimenten in Amsterdam, een analyse van twee transitie-experimenten in het WATERgraafsmeerprogramma'' door Nadia Lugt. Het verschijnen van een rapport over decentrale mogelijkheden in de watercyclus en de kansen hierin voor Waternet Ook is uitgebreid onderzoek gedaan naar het spanningsveld tussen innovatie en kerntaken. Hierover verscheen het paper ''Interactie tussen innovatie en kerntaken, een zoektoch naar een verbeterde interactie tussen WATERgraafsmeer en de sector Watersysteem'' Daarnaast is ook dit jaar weer door een tiental groepen masterstudenten van de Universiteit Utrecht gewerkt aan verschillende onderzoeken binnen WATERgraafsmeer. Deze onderwerpen liepen uiteen van 'groen in de stad' tot het duurzaam inrichten van de wijk Eenhoorn. Andere activiteiten WATERgraafsmeer (selectie) De organisatie van het ontwerpattelier Eenhoorn, waar ontwerpers, studenten en andere betrokkenen samen hebben gewerkt aan de wateropgave in de wijk Eenhoorn. Ook is dit jaar wederom de Slag op het Watergraafsmeer gerealiseerd. Dit is een kunsten educatieproject in park Frankendael waar men o.a. stil staat bij het feit dat Watergraafsmeer een (diepe) polder is. Het bezoek van de Deltacommissaris en de minister van I&M aan de Watergraafsmeer. Ze hebben een rondleiding gekregen door de wijk, langs verschillende projecten uit het programma WATERgraafsmeer. Daarnaast is er in september een mooie lunchlezing geweest over WATERgraafsmeer. Hierin kwam de evaluatie van 3 jaar WATERgraafsmeer, gedaan door een stagiair, aan bod en werd het programmaplan als nieuwe tool om de transparantie van het programma te verbeteren gepresenteerd. Slim meten Lunchlezing Waternet Slim meten Slim doorspoelen. Civiele techniek nr 1/ Stedelijk watebeheer, Slim meten en monitoren. Ir. C.H. Clemens; Witteveen+Bos 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

16 Artikel H 2 O/ Meetboot vaart door de grachten van Amsterdam. Eva de Bruin (Waternet), Hans Korving (WiBo) Boek Beweging in water; Deltaprogramma Zoet water; Voorbeelden van verbeterd zoet waterbeheer. Juni Stadswater in beweging. Programmateam Zoet Water WK artikel city swim. Karel Knip Jasper Stroom (Waternet). Waterinnovatieprijs Waternet: Meten in beweging Een gecombineerd vast en varend meetnet voor waterkwaliteit in Amsterdam Jasper Stroom (Waternet). Waterinnovatieprijs: Tijdreeksgestuurde zuurstofmaatregel Schaatsen op de Amsterdamse grachten. Jacco Kroon (Waternet) en Hans Korving (Witteveen+Bos) Journal of hydroinformatics: Combined ship-based and stationary monitoring of the Amsterdam canals. Hans Korving (1), Marie-Josée Leloup (2), Maarten Ouboter (2) and Sebastiaan Schep (3) Sloterplas, beating the blues In Waterdruk (AW en DW): Sloterplas, beating the blues. Okt 2012 In Waterstand van Zaken (WS): Sloterplas. Mei 2012 Ingezonden voor Waterinnovatieprijs, helaas niet genomineerd Over tijdreeksgestuurde zuurstofmaatregelen Waternet Innovatieprijs 2012 genomineerd voor Waterinnovatieprijs 2012 cat. Waternet Rapportages Defosfateringsinstallatie Naardermeer; Karakterisering en toekomstscenario bij "flexibel peil"; Jan Wilem Voort, Eric Baars, 2012 Gebruikershandleiding IJzersuppletie in laagveenplassen te Loenderveen, Michel Colin, Gerard ter Heerdt, 2012 IJzersuppletie in Laagveenplassen, De resultaten, Gerard ter Heerdt, Jeroen Geurts, Anne Immers, Michel Colin, Peter Olijhoek, Eddy Yedema, Eric Baars, Jan Willem Voort, ISBN , 2012 Procedures zwemwater 2012, Waterproef, Waternet WS en HHNK, maart Ron van der Oost Ringtest blauwalgen monitoring 2011, STOWA rapport, mei Ron van der Oost Waterkringloop Amstelveen; analyse chemische waterkwaliteit in 2012 en 2011, Waternet Watersysteem, augustus Ron van der Oost Ecotoxicologische risicoevaluatie DPW robuustheidstest zuivering, Waternet Drinkwater, September Ron van der Oost Hydrochip: de toekomst van de monitoring, de monitoring van de toekomst, concept STOWA rapport, november Ron van der Oost KRW spagaat fase 2: Voortgangsrapport identificatie risicostoffen Bethunepolder, Waternet stuurgroep Onderzoek & Innovatie (Themagroep Watercyclus in de regio), november Ron van der Oost 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

17 Slim monitoren, Voortgangsrapport alternatieve monitoring strategie, Waternet stuurgroep Onderzoek & Innovatie (Themagroep Watercyclus in de regio), november Ron van der Oost Mondelinge presentaties (extern) IIzersuppletie in laagveenplassen, Watermozaïekdagen 2012: op weg naar mooi, schoon en levend water!, Gerard ter Heerdt, december 2012 Slim monitoren met passive samplers en bioassays, Netwerkdag monitoring nieuwe stoffen, Utrecht, januari Ron van der Oost Discussie blauwalgenprotocol, Platform Blauwalgen bijeenkomst, Amsterdam, 2 maart Ron van der Oost Application of Omics Techniques for Water Quality Assessment, KWR groupmeeting chemical quality, Nieuwegein, maart Ron van der Oost Ervaring met fluorescentie analyse voor risicobeoordeling blauwalgen, NIOO Platform Ecologisch herstel meren, Wageningen, april Ron van der Oost Waternet perspectief Nieuwe Meetmethoden & Sensoring, BTO themagroep bijeenkomst, Nieuwegein, mei Ron van der Oost A perspective on alternative regulatory approaches and monitoring strategies, International NORMAN 3M workshop (Micropollutants, Metabolites & Mixture toxicity), Nieuwegein, juni Ron van der Oost Alternative monitoring strategies to assess the quality of the water cycle, Gastcollege Cursus Ecotoxicologie VU & UvA, Amsterdam, oktober Ron van der Oost Smart monitoring of the Water Cycle, International NORMAN Workshop on occurance, fate and effects of emerging pollutants, Amsterdam, Ron van der Oost, november Poster Cyano ringtest 2011; resultaten en discussie, R van der Oost, T Bruinsma & MT Nguyen, ILOW innovatiesymposium, Utrecht, april Effecten van flexibel peil in het Naardermeer, Watermozaïekdagen 2012: op weg naar mooi, schoon en levend water!, Renske Diek, december 2012 Publicaties Slim monitoren van de waterkwaliteit met passive samplers, Ron van der Oost, Mai Thao Nguyen en Fred de Haan, H 2 O 1, januari REA assay voor analyse van estrogene acrtiviteit in de watercyclus, Ron van der Oost, Mai Thao Nguyen en Toine Bovee, H 2 O 5, februari Geneesmiddelen in de watercyclus, JP van der Hoek, J van Alphen, R Kaas & R van der Oost, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, geaccepteerd voor publicatie, november Artikelbeoordelingen Beoordeling H 2 O nr. 12, Ron van der Oost Helena E. Christiansen, Alvine C. Mehinto, Fahong Yu, Nancy D. Denslow, Alec G. Maule, and Matthew G. Mesa, Identification of biomarkers of contaminant exposure in wild largescale suckers using gene expression microarrays, Review Environmental Science & Technology, November mei Publicaties en onderscheidingen /25

18 Publicaties in samenwerking met TU Delft en KWR TU Delft samenwerking Leerstoel Stedelijke Watercyclus Aarts, A.L.F., Veldhuis, J.A.E. ten, Neef, R. de and Rietveld, L.C. (2012). Predicting fine screen behaviour under different water quality conditions. In KM van Schagen, AWC van der Helm and LC Rietveld (Eds.), International conference it and water Den Haag: IWC conferences. Adams, A. (2012). Financial Sustainability of Rural Water Supplies in Western Kenya; Comparing technology types and management models. MSc afstudeerverslag. Allouche, N., Simons, D.G. and Rietveld, L.C. (2012). Monitoring of rapid sand filters using an acoustic imaging technique. In KM van Schagen, AWC van der Helm and LC Rietveld (Eds.), International conference it and water Den Haag: IWC conferences. Bakker, M., Vreeburg, J.H.G., Rietveld, L.C. and Roer, M. van der (2012). Reducing customer minutes lost by anomaly detection? In Water distribution systems analysis. Bakker, M., Vreeburg, J.H.G., Rietveld, L.C., Blom, T. and Roer, M. van der (2012). The use of an adaptive water demand prediction model. In Water distribution systems analysis. Cao, Y. (2012). Evaluate two different PAC operations in combination with submerged ceramic MF membrane in surface water treatment. MSc afstudeerverslag. de Goede, M. (2012). Subsurface water recovery in the water supply dune area of Amsterdam. MSc afstudeerverslag. de Vet, W.W.J.M., Dinkla, I.J.T., Abbas, B.A., Rietveld, L.C., van Loosdrecht, M.C.M. (2012). Gallionella spp. in trickling filtration of subsurface aerated and natural groundwater. Biotechnology and Bioengineering 109 (4) de Vet, W.W.J.M., van Loosdrecht, M.C.M., Rietveld, L.C. (2012). Phosphoruslimitation in nitrifyinggroundwater filters. Water Research 46 (4) Li, M. (2012). Cake layer characteristics in long time ceramic MF filtration for surface water treatment. MSc afstudeerverslag. Ma, C., Yu, S., Shi, W., Tian, W., Heijman, S.G.J., Rietveld, L.C. (2012). High concentration powdered activated carbon-membrane bioreactor (PAC-MBR) for slightly polluted surface water treatment at low temperature. Bioresource Technology Padmos, T. (2012) Kosten in de afvalwatersector. MSc afstudeerverslag. Sánchez, L.D.a, Marin, L.M.a, Visscher, J.T.b, Rietveld, L.C. (2012). Low-cost multistage filtration enhanced by coagulation-flocculation in upflow gravel filtration. Drinking Water Engineering and Science5 (1), Shang, R., Heijman, S.G.J., Li, S., Lu, J., Verliefde, A.R.D. and Rietveld, L.C. (2012). Tight ceramic ultrafiltration (TCUF) for reverse osmosis pretreatment: Rejection of phosphate and organic matter. In Euromembrane 2012 van der Aa, L.T.J., Kolpa, R.J., Rietveld, L.C., van Dijk, J.C. (2012). Improved removal of pesticides in biological granular activated carbon filters by pre-oxidation of natural organic matter. Journal of Water Supply: Research and Technology - AQUA 61 (3) Vital, M., Dignum, M., Magic-Knezev, A., Ross, P., Rietveld, L., Hammes, F. (2012). Flow cytometry and adenosine tri-phosphate analysis: Alternative possibilities to evaluate major bacteriological changes in drinking water treatment and distribution systems. Water Research 46 (15) mei Publicaties en onderscheidingen /25

19 Vollebregt, S. en Feenstra, R. (2012). The design, implementation and evaluation of a renewable driven desalination system for decentralized drinking water production. MSc afstudeerverslag. Worm, G.I.M., Van Der Wees, M., De Winter, J.C.F., De Graaf, L., Wieringa, P.A., Rietveld, L.C. (2012). Training and assessment with a faster than real-time simulation of a drinking water treatment plant. SimulationModellingPractice and Theory 21 (1) Worm, G.I.M., Lapikas, T. and Rietveld, L.C. (2012). The human sensor: Real time allocation of leaks and contaminations using tweets and complaints data. In KM van Schagen, AWC van der Helm and LC Rietveld (Eds.), International conference it and water Den Haag: IWC conferences. Worm, I. (2012). Integration of drinking water treatment plant process models and emulated process automation software. PhD thesis. Zeng, Z. (2012). Phosphorus removal by ceramic tight ultra-filtration (CTUF) membrane for RO pre-treatment. MSc afstudeerverslag. TU Delft samenwerking Leerstoel Drinkwater Bertelkamp, C., Reungoat, J., Botton, S., Cornelissen, E., Ghadiri, E., Jonge, M. de, Singhal, N., van der Hoek, J.P., Verliefde A.R.D. (2012). Transformation of organic micropollutants during river bank filtration: laboratory versus field data. Proceedings of the Singapore International Water Week 2012, pp. 1-9, Singapore, 1-5 July Bertelkamp, C., Reungoat, J., Botton, S., Cornelissen, E., Ghadiri, E., de Jonge, M., Singhal, N., van der Hoek, J.P., Verliefde A.R.D. (2012). Transformation of organic micropollutants during river bank filtration: laboratory versus field data. Water Practice & Technology 7 (4) (doi: /wpt ). Bertelkamp, C., Kramer, F.C., Reungoat, J., Singhal, N., Cornelissen, E.R., Verliefde, A.R.D., van der Hoek J.P. (2012). Organic micropollutant removal during river bank filtration: batch studies. Proceedings of the Water Quality Technology Conference and Exposition 2012, pp. 1-12, Toronto, Canada, 4-8 November Boere, J., van der Hoek, J.P., de Jong, K., van Wijk, A. (2012). Calorics: water brengt energie. Proceedings van de 64e Vakantiecursus Drinkwater en Afvalwater Water naar de Top: Excelleren in tijden van bezuiniging!, Rietveld L.C., Hubert M.A.J., Hagg J.P. (eds), Delft, 13 januari 2012, Water Management Academic Press, pp (ISBN/EAN ). Hofman, J.A.M.H., Elias Maxil, J., Wols, B.A., Blokker, E.J.M. and van der Hoek, J.P. (2012). Heat Recovery from Sewage: an important factor to create an energy neutral water cycle. Proceedings of the IWA World Water Congress & Exhibition, Busan, Republic of Korea, van der Hoek J.P. (2012). Climate change mitigation by recovery of energy from the water cycle: a new challenge for water management. Water Science & Technology 65 (1), (doi: /wst ). van der Hoek, J.P., Hartog, P., Jacobs, E. (2012). Coping with climate change in Amsterdam - a watercycle perspective. Proceedings of the IWA World Congress on Water, Climate and Energy, Dublin, Ireland, May van der Hoek, J.P. (2012). Towards a climate neutral water cycle. Journal of Water and Climate Change 3 (3), (doi: /wcc ). van der Hoek, J.P., Bertelkamp, C., Verliefde, A.R.D., Singhal, N.S. (2012). Drinking water treatment technologies in Europe: state of the art - vulnerabilities - research needs. 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

20 Proceedings of the 9th International Symposium on Water Supply Technology, Yokohama, Japan, November van der Hoek, J.P. (2012). Topkwaliteit drinkwater: nimmer vanzelfsprekend. Publicatie van de oratie uitgesproken op 27 januari 2012 ter gelegenheid van de aanvaarding van het ambt van hoogleraar in het vakgebied Drinking Water Engineering aan de Technische Universiteit Delft, Delft, Nederland. van der Hoek, J.P. (2012). Drinkwatervoorziening in Europees perspectief. H2O 45(8), 4-6. van der Hoek, J.P. (2012). Waternet wint IWA-duurzaamheidsprijs H2O 45(21), van der Hoek, J.P. (2012). Kansen voor klimaatneutrale waterketens. Milieu - Tijdschrift van het netwerk van milieuprofessionals, November 2012(7), van der Hoek, J.P. (2012). Research towards advanced oxidation for the removal of organic micropollutants. Presentation at the JSTP - NWO Seminar on Removal of Emerging Micro-pollutants from the Urban Water Cycle, Delft University of Technology / Tongki University (China - Netherlands Joint Scientific Thematic Research Programme), Delft, The Netherlands, 27 June van der Hoek, J.P. (2012). Sluiten van kringlopen - een watercyclus perspectief. Presentatie op de bijeenkomst dijkgraven waterschappen, directeuren drinkwaterbedrijven en leden van de VNG-Commissie Water, Soestduinen, Nederland, 30 mei van der Hoek, J.P. (2012). De watervoorziening in 2040: (de)centraal - duurzaam - intelligent? Presentatie op het symposium Energie en Water schrijven toekomst, Waternetwerk - Deltares - TU Delft - KWR, Nieuwegein, Nederland, 20 juni van der Hoek, J.P. (2012). Ons drinkwater - Drinkwatervoorziening in Nederland. Jan van Scorel lezingencyclus, Lionsclub Schoorl, Schoorl, 11 december TU Delft samenwerking Leerstoel Geohydrologie Ginkel, M. van, Tombe, B des and T.N.Olsthoorn (2012). Using density difference to store fresh water in a saline aquifer. SWIM22, Saltwater Intrusion Meeting, Buzios, Brazil. Jakovovic, D., Olsthoorn, T.N., Werner, A.D., Kamps, P.T.W.J., Post, V.E.A. and Simmons, C.T. (2012). Comparison of 2D and 3D saltwater upconing under lateral flow and intermittent extraction conditions; examples using data of the Amsterdam Water Supply dune area, the Netherlands. SWIM22, Saltwater Intrusion Meeting, Buzios, Brazil. Nienhuis, P., Olsthoorn, T.N. (2012). 2D groundwater modeling of AS(T)R in the Amsterdam Water Supply dunes to explore options for future intake water shortages caused by climate change. Proceedings of the SWIM22, Saltwater Intrusion Meeting, Buzios, Brazil. Olsthoorn T.N. (2012). Keesgaf de ruimte, Jos nam de tijd. Symposium Tijdreeksanalyse, KWR, Nieuwegein, 6 maart Olsthoorn, T.N. en Bloemendal, M. (2012) Smart-Grid Research Initiative. Sparks Lezing. Technische Aardwetenschappen, TUDelft, Delft, 12 maart, Olsthoorn, T.N. (2012). Deelname Paneldiscussie. Nationaal Aardkundig Congres (NAC), Veldhoven, 29 maart Olsthoorn T.N. (2012). Modflowcursus. TUDelft, 1 April Olsthoorn, T.N. and Nienhuis, P.N. (2012). Density-flow modeling with mflab, examples. SWIM22, Saltwater Intrusion Meeting, Buzios, Brazil. 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

21 Olsthoorn T.N. (2012). Waterstromen. Opleiding Water Management, Utrecht, 20 november. Olsthoorn, T.N. (2012). Themabijeenkomst Bodem Energie.nl, LageVuusche. 13 december. Dagvoorzitter. Olsthoorn T.N. (2012). Density and Viscosity in Everyday Hydrogeology. Presentation at Symposium Sutanudjaja. 14 December, University Utrecht. Rolf, H.L.M., Schaars, F., Kok, A. and Olsthoorn, T.N. (2012). Mapping the fresh water body along the Dutch coast using an airborne time domain electromagnetic survey to secure the future drinking water supply. SWIM22, Saltwater Intrusion Meeting, Buzios, Brazil. TU Delft samenwerking Kennisprogramma Urban Drainage Dirksen, J. Baars, E.J., Langeveld, J.G. and Clemens, F.H.L.R. (2012). Settlement as a driver for sewer rehabilitation. Water Science and Technology 66 (7) Dirksen, J. Baars, E.J., Langeveld, J.G. and Clemens, F.H.L.R. (2012). Quality and use of sewer invert measurements. Accepted for Structure and Infrastructure Engineering. Langeveld, J. G. Benedetti, L., Klein, J. J.M. de, Nopens, I., Amerlinck, Y., Nieuwenhuijzen, A. van, Flameling, T., Zanten, O. van and Weijers, S. (2012) Impactbased integrated real-time control for improvement of the Dommel River water quality. Urban Water Journal, special issue RTC. Langeveld, J.G, de Haan, C. Klootwijk, M. and Schilperoort, R.P.S.,(2012). Monitoring the performance of a storm water separating manifold with distributed temperature sensing. Water Science and Technology 66 (1) Langeveld, J.G. and Clemens, F.H.L.R. (2012). Real time control in wastewater system optimisation: experience from 20 years of wastewater system optimisation studies. Urban Water Journal, special issue RTC. Langeveld, J.G., Liefting, H.J. and Boogaard, F.C. (2012). Uncertainties of stormwater characteristics and removal rates of storm water treatment facilities: implications for stormwater handling. Water research, special issue Storm Water. Nienhuis, J., Haan, C.J. de, Langeveld, J.G., Klootwijk, M. and Clemens, F.H.L.R. (2012). Assessment of detection limits of fiber-optic distributed temperature sensing for detection of illicit connections. 9th International Conference on Urban Drainage Modelling (UDM) Belgrade, Serbia 4 to 7 September Schilperoort R.P.S., Dirksen J., Langeveld J.G. and Clemens F.H.L.R., Assessing characteristic time and space scales of in-sewer processes by analysis of one year of continuous in-sewer monitoring data. Water Science and Technology 66 (8) Stanić, N., de Haan, C., Tirion, M., Langeveld, J.G. and Clemens, F.H.L.R Comparison of core sampling and visual inspection for assessment of sewer pipe condition. 9th International Conference on Urban Drainage Modelling (UDM) Belgrade, Serbia 4 to 7 September Stanić, N.,Langeveld, J.G. and Clemens, F.H.L.R Identification of the information needs for sewer asset management by assessing failure mechanisms. 9th International Conference on Urban Drainage Modelling (UDM) Belgrade, Serbia 4 to 7 September Van Riel, W. A. P., Langeveld, J. G., Herder, P. M., and Clemens, F. H. L. R. (2012). Information use in Dutch sewer asset management. Paper presented at the World Conference on Engineering Asset Management, 8-9 October 2012, Daejeon, South Korea. 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

22 TU Delft samenwerking Promovendus Sewer Mining Lutchmiah, K., Harmsen, D.J.H., Wols, B., Verliefde, A.R.D., Post, J.W. and Cornelissen, E.R. (2012). Pressure Assisted Osmosis (PAO) to enhance Forward Osmosis (FO) Performance. 3rd Osmosis Membrane Summit, April, Barcelona, Spain2012. Lutchmiah, K., Roest, K., Harmsen, D.J.H., Post, J.W., Lampi, Ramaekers and Cornelissen, E.R. (2012). Application of Forward Osmosis in Sewer Mining. 64ste Vakantiecursus Drinkwater en Afvalwater, 13 January, Delft, The Netherlands Lutchmiah, K., Harmsen, D.J.H., Wols, B., Verliefde, A.R.D., Post, J.W. and Cornelissen, E.R. (2012). Pressure Assisted Osmosis (PAO) to enhance Forward Osmosis (FO) Performance. NMG/BMG Membrane Symposium and 13th Poster day, 7 June, Amsterdam, The Netherlands Lutchmiah, K. (2012). Book section. Editor: Morris A. Pierce, Encyclopedia of Energy, Salem Press, Inc., Ipswich, MA 01938, October 2012, 4 vol. Roest, K., Lutchmiah, K., Harmsen, D.J.H., Rietveld, L.C. and Cornelissen, E.R. (2012). Safe and sustainable water extraction from sewage. IWA Disinfection of Water, Wastewater and Biosolids Conference, November, Mexico City, Mexico, van Balkom, N. (2012). Energy production from fine sieve material for the benefit of the sewer mining concept. Master thesis TU Delft, augustus TU Delft samenwerking Promovendus Puro Smits, F., Olsthoorn, T.N. and Caljé, R. (2012). Calibration of a density dependent model of a system for aquifer thermal energy storage, based on the measured data of an injection system for thermal heat. SWIM22, Saltwater Intrusion Meeting, Buzios, Brazil. Karlsen, R.H., Smits, F.J.C., Stuyfzand, P.J., Olsthoorn, T.N. and van Breukelen, B.M. (2012). A post audit and inverse modeling in reactive transport: 50 years of artificial recharge in the Amsterdam Water Supply Dunes. Journal of Hydrology, , TU Delft samenwerking Promovendus PRIOMF de Ridder, D.J., Verliefde, A.R.D., Heijman, S.G.J., Gelin, S., Pereira, M.F.R., Rocha, R.P., Figueiredo, J.L., Amy, G.L. and van Dijk, J.C. (2012). A thermodynamic approach to assess organic solute adsorption onto activated carbon in water". Carbon, 50, de Ridder, D.J., Verliefde, A.R.D., Schoutteten, K., Heijman, S.G.J., Beurroies, I., Denoyel, R., Amy, G.L. and van Dijk, J.C. (2012). Relation between interfacial energy and adsorption of organic micropollutants onto activated carbon". Accepted in Carbon. de Ridder, D.J. (2012). Adsorption of organic micropollutants onto activated carbon and zeolites. PhD Thesis, Water Management Academic Press, Delft, the Netherlands. TU Delft samenwerking Project Automatische Bluswatersystemen Vreeburg, J., Ljiljana Zlatanovic and Ivars Poznakovs (2012). Water, fire and safety: A strong relation with water quality. Proceedings of the WDSA conference 2012, Adelaide, Australia, Vreeburg, J. (2012).Reële mogelijkheden voor woningsprinklers. Beveiliging, oktober 2012, Vreeburg, J. (2012). Sprinklers op de Waterleiding. Gawalo, december 2012, mei Publicaties en onderscheidingen /25

23 KWR samenwerking Onderzoeksprogramma Watercyclus de Graaff, M. S. and K. Roest (2012). Inventarisatie van AB-systemen - optimale procescondities in de A-trap. Nieuwegein, KWR. de Graaff, M. S., M. Zandvoort, K. Roest, J. Frijns, T. Janse and M. C. M. van Loosdrecht (2012). Quantification of methane and nitrous oxide greenhouse gas emissions from the urban water cycle. IWA World Water Congress. Busan, South Korea. Erzahin, M. E., H. Ozgun, R. K. Dereli, I. Ozturk, K. Roest and J. B. van Lier (2012). "A review on dynamic membrane filtration: Materials, applications and future perspectives." Bioresource Technology online(online): online. Roest, K., Daamen, B., de Graaff, M. S., Hartog, L., Zandvoort, M., Uijterlinde, C. A., Dilven, S., van Lier, J. B. and van Loosdrecht, M.C.M. (2012). Energy production from wastewater dynamic filtration of activated sludge. IWA World Water Congress. Busan, South Korea. Roest, K., Daamen, B., de Graaff, M. S., Hartog, L., Zandvoort, M., Uijterlinde, C. A., Dilven, S., van Lier, J. B. and van Loosdrecht, M.C.M. (2012). Energy production from wastewater - Dynamic filtration of A-stage sludge. IWA World Congress on Water, Climate and Energy. Dublin, Ireland. 2 mei Publicaties en onderscheidingen /25

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Gebruik van de kostenstandaard in R&D. Jan Post, Emile Cornelissen en Hans Huiting 9 september 2010

Gebruik van de kostenstandaard in R&D. Jan Post, Emile Cornelissen en Hans Huiting 9 september 2010 Gebruik van de kostenstandaard in R&D Jan Post, Emile Cornelissen en Hans Huiting 9 september 2010 Inhoud 1. Plaats van kostenstandaard in R&D 2. Voorbeeldprojecten AiRO Sewer Mining High Recovery SWRO

Nadere informatie

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium Vlaams Kenniscentrum water Van projectidee tot projectconsortium ca. 600 calls -> 96 calls Intern gebruik -> nuttig voor Vlaanderen 96 calls -> 34 calls -> 6 thema s o o o o o o Sustainable rural development

Nadere informatie

Inleiding nieuwe ontwikkelingen

Inleiding nieuwe ontwikkelingen Inleiding nieuwe ontwikkelingen Voor de drink- en industriewaterbehandeling Uitdagingen in de grondwaterzuivering Weren de Vet Paramaribo, 10 februari 2011 Nieuwe bedreigingen en kansen Bedreigingen: Verontreiniging

Nadere informatie

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Wladimir Moen Director Business Development wmoen@agtinternational.com 0031 6 31 95 48 77 A leader

Nadere informatie

Hoe realiseer je een Smart City?

Hoe realiseer je een Smart City? Hoe realiseer je een Smart City? Thema Inclusive Society Dr. Ir. Rianne Valkenburg FUTURE Steden worden langzaam bedolven onder sensoren Steden waren al vol, namelijk met mensen Kwaliteit van leven? Hoe

Nadere informatie

Innovatie in afvalwaterketens en watersystemen

Innovatie in afvalwaterketens en watersystemen 100 miljoen besparen op investeringen 15% minder overstorten door integrale sturing Innovatie in afvalwaterketens en watersystemen De afgelopen jaren hebben de waterschappen Hollandse Delta en De Dommel

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

Stedelijke Ontwikkeling India

Stedelijke Ontwikkeling India Stedelijke Ontwikkeling India An Urban Challenge Leon van Velzen 23 april 2015 2 3 Urban Challenge Circular City Water Resilience Public Space Governance and Finance Data City Urban Challenge 4 Royal HaskoningDHV

Nadere informatie

Integrale monitoring van de waterkwaliteit met bioassays

Integrale monitoring van de waterkwaliteit met bioassays ILOW Innovatie symposium, Utrecht, 21 april 2011 Integrale monitoring van de waterkwaliteit met bioassays 15 februari 2011 Ron van der Oost Overzicht Emerging substances en risico s Alternatieven voor

Nadere informatie

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR 2015

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR 2015 ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR 2015 Titel van het project: Onderzoek waterkwaliteit en ecologie met drones Onderzoek waterkwaliteit of toestand bouwwerken met (aquatic) drones Korte omschrijving van de onderzoeksopdracht

Nadere informatie

Monitoring Water Quality

Monitoring Water Quality Monitoring Water Quality Drs Gerrit Vossebelt Senior Advisor WVL EU Resident Twinning Advisor Turkey Delta of 4 international rivers Rhine Meuse Scheldt Ems North Sea Wadden Sea 2 INBO 2013 - Workshop

Nadere informatie

ļll II ii l i.»j 'i! l ľ l! l ľlľ l lľ l!ih»ll Deltacommissaris

ļll II ii l i.»j 'i! l ľ l! l ľlľ l lľ l!ih»ll Deltacommissaris Deltacommissaris > Retouradres Postbus 9Ũ653 2509 LR Den Haag Waterschap Peel en Maasvallei De weledelgestrenge heer mr. A.M.G. Gresel Postbus 3390 5902 RJ Venlo ii l i.»j 'i! l ľ l! l ľlľ l lľ l!ih»ll

Nadere informatie

Multifunctionele Waterkeringen

Multifunctionele Waterkeringen Prometheus stole fire, the symbol of knowledge, from Mount Olympus and gave it to mankind Multifunctionele Waterkeringen Verkenning kansen en belemmeringen Ellen Trom, Deltares (AT Osborne) STW Multifunctionele

Nadere informatie

Speerpuntendebat AMC 2009

Speerpuntendebat AMC 2009 Speerpuntendebat AMC 2009 Panel: John Stavenuiter Vz. 1. Lex Besselink 2. Ben Spiering 3. Gigi van Rhee 4. Simon Roberts 5. Bert Verplancke 6. Jules Verlaan Lex Besselink Director at Program Office World

Nadere informatie

The Control Room of the Future

The Control Room of the Future Even voorstellen: Prodek Automation products Opgericht in 2001 Importeur / distributeur Opleiding / levering / advies / consultancy / dienstverlening Joop de Kwant Directeur Hoe ziet de toekomstige controle

Nadere informatie

RAAK PRO IMDEP INNOVATIE BOUWPROCES. M. Stevens. EINDSYMPOSIUM RAAK PRO IMDPEP / WP A1.3 & WP A3.2 Heerlen, 19 januari 2016

RAAK PRO IMDEP INNOVATIE BOUWPROCES. M. Stevens. EINDSYMPOSIUM RAAK PRO IMDPEP / WP A1.3 & WP A3.2 Heerlen, 19 januari 2016 RAAK PRO IMDEP INNOVATIE BOUWPROCES M. Stevens EINDSYMPOSIUM RAAK PRO IMDPEP / WP A1.3 & WP A3.2 Heerlen, 19 januari 2016 Emile Quanjel lector Innovatie Bouwproces & Techniek Tom Kretschmann coordinator

Nadere informatie

STRATEGO: Coaching session

STRATEGO: Coaching session STRATEGO: Coaching session 19-11-2014 www.warmtebedrijfrotterdam.nl Content Integrated business model al chart Heat chain Sources heating grid Rotterdam Delivery of industrial waste heat History & lessons

Nadere informatie

Regionale maatregelen voor adaptatie aan klimaatverandering in de zoetwatervoorziening in NL INLEIDING

Regionale maatregelen voor adaptatie aan klimaatverandering in de zoetwatervoorziening in NL INLEIDING Regionale maatregelen voor adaptatie aan klimaatverandering in de zoetwatervoorziening in NL INLEIDING Ad Jeuken, Climate proof fresh water supply (CPFWS) Inhoud Onderzoek vanuit kennis voor klimaat De

Nadere informatie

Humidity Roadmap. Aansluiting van NMi VSL op de Europese roadmap voor vochtontwikkeling. Rien Bosma. NMi - the Art of Measurement

Humidity Roadmap. Aansluiting van NMi VSL op de Europese roadmap voor vochtontwikkeling. Rien Bosma. NMi - the Art of Measurement Humidity Roadmap Aansluiting van NMi VSL op de Europese roadmap voor vochtontwikkeling Rien Bosma Inhoud imera Roadmap Humidity Huidige status bij het NMi VSL Ontwikkelingsprogramma 2009-2012 imera imera

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Definitie flexibel peil. Flexibel peil; van denken naar doen! Winnie Rip. Doel van het project. Inhoud

Definitie flexibel peil. Flexibel peil; van denken naar doen! Winnie Rip. Doel van het project. Inhoud Definitie flexibel peil flexibel peil is een peil dat zich op basis van neerslag en verdamping instelt: in de zomer op een laag peil in de winter op een hoog peil. Flexibel peil; van denken naar doen!

Nadere informatie

Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038

Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038 Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038 Opgericht 2010 Ervaring >10 jaar Expertise Forensisch gegevensonderzoek Anomalie detectie Behavioral profiling SBIR Partners TNO Texar Data

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Energie en water de circulaire economie

Energie en water de circulaire economie Energie en water de circulaire economie Prof. Dr. Ad van Wijk 4-6-2014 28-5-2014 Delft University of Technology Challenge the future Circular Economy (EMF) 2 Six principles of the Circle Economy All materials

Nadere informatie

De convergentie naar gemak. Hans Bos, Microsoft @hansbos, hans.bos@microsoft.com

De convergentie naar gemak. Hans Bos, Microsoft @hansbos, hans.bos@microsoft.com De convergentie naar gemak Hans Bos, Microsoft @hansbos, hans.bos@microsoft.com ge mak (het; o) 1. kalmte, bedaardheid: iem. op zijn gemak stellen kalm laten worden 2. het vermogen iets zonder moeite te

Nadere informatie

Augmented Reality as a Game Changer

Augmented Reality as a Game Changer Augmented Reality as a Game Changer Putting Augmented Reality to work, TWNKLS.com 13 oktober 2015 Smart Maintenance http://www.smc-congres.nl/ Gerben Harmsen www.twnkls.com Alexander Apostolovski alexander@apostolovski.com

Nadere informatie

Meer (dan) warmte onder Delft

Meer (dan) warmte onder Delft MV KIVI Caspar lezing 2012: Meer (dan) warmte onder Delft Chris den Boer Stichting Delft Aardwarmte Project 25 April, 2012 DAP 3-O s bijvangst Injectiviteit Introductie stichting DAP Opgericht door Mijnbouw

Nadere informatie

Keuze vakken P&T Living

Keuze vakken P&T Living Keuze vakken P&T Living Antal Haans (A.Haans@tue.nl) Coach Technische Vakken P&T-LIVING 31 Maart 2015 1 P&T Major Binnen de TU/e bachelor school Keuze ruimte 60 ECTS 90 ECTS - Psychologie & methoden -

Nadere informatie

Fresh water supply and water quality at national and regional scale. Toelichting prepoposal thema 2

Fresh water supply and water quality at national and regional scale. Toelichting prepoposal thema 2 Fresh water supply and water quality at national and regional scale Toelichting prepoposal thema 2 Scope van het voorstel Focus op lokale tot regionale oplossingen Wel potentie op landelijke schaal in

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

TU Delft: Joint Research Centres aanwezig waar het er toe doet

TU Delft: Joint Research Centres aanwezig waar het er toe doet TU Delft: Joint Research Centres aanwezig waar het er toe doet 5 March 2009 Delft University of Technology Challenge the future Grootste technische universiteit van NL TU engineers & technology utilized

Nadere informatie

Afbreken van geneesmiddelen kan met veel minder energie

Afbreken van geneesmiddelen kan met veel minder energie 14 maart 2015 Afbreken van geneesmiddelen kan met veel minder energie Bas Wols, Roberta Hofman-Caris, Erwin Beerendonk en Danny Harmsen (KWR Watercycle Research Institute), Ton van Remmen (Van Remmen UV

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Design & Smart Lighting Seminar 2014 Donderdag 25 september 12:00 tot 20:00 uur Willem Fenengastraat 4D Amsterdam

Design & Smart Lighting Seminar 2014 Donderdag 25 september 12:00 tot 20:00 uur Willem Fenengastraat 4D Amsterdam Design & Smart Lighting Seminar 2014 Donderdag 25 september 12:00 tot 20:00 uur Willem Fenengastraat 4D Amsterdam Ter gelegenheid van de opening van onze nieuwe design studio. Gastsprekers: Peter Wijnands

Nadere informatie

Sensing the City / Delft van Boven

Sensing the City / Delft van Boven Sensing the City / Delft van Boven Activiteitenpatronen, leefomgeving & technologie Stefan van der Spek, Ass. Prof. of Urban Design 03/05/2012 Delft University of Technology Challenge the future Staff

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Relevant publications/relevante publicaties

Relevant publications/relevante publicaties Relevant publications/relevante publicaties Journal articles/tijdschrift artikelen Willems, J., Ehlen, C. G. (2005). Visie op en implementatie van Vraaggestuurd Competentiegericht Maatwerkonderwijs. Tijdschrift

Nadere informatie

milieuhandhaving bij invoering van regionale uitvoeringsdiensten Titel bodemkwaliteit bij gemeenten en waterschappen. Titel

milieuhandhaving bij invoering van regionale uitvoeringsdiensten Titel bodemkwaliteit bij gemeenten en waterschappen. Titel Lijst van artikelen en trainingen door Lex Stax Regionale samenwerking na 2012 Jaar van publicatie 2010 Beschrijving Artikel in het tijdschrift 'Bodemkwaliteit' over samenwerking inzake milieuhandhaving

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Gideon Shimshon Twitter: gideon.shimshon g.j.shimshon@cdh.leidenuniv.nl The Future is already here, it s just

Nadere informatie

Klimaatbestendige stad Noodzaak én kans

Klimaatbestendige stad Noodzaak én kans Klimaatbestendige stad Noodzaak én kans dr ir Frans H M van de Ven W203 - KIVI Jaarcongres Delta Cities 11 november 2014 Overzicht Inleiding: Waarom? Stresstest Klimaatbestendigheid DPNH Tools voor de

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

"WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen. 13 October 2015

WAAR STAAN WIJ?... Internationale BIM ontwikkelingen. 13 October 2015 "WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen 13 October 2015 "WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen Inhoud "Waar staan wij?..." De BIM Levels Internationale BIM ontwikkelingen

Nadere informatie

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020.

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020. Horizon 2020 MKB instrument & Fast track to Innovation 10 juni 2015 Martijn Lammers Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020 2 1 Boodschap 3 MKB instrument: wat is het? Financiering voor High

Nadere informatie

GAMP 5, wat is er nieuw?

GAMP 5, wat is er nieuw? GAMP 5, wat is er nieuw? COP s, regelgeving en GAMP René van Opstal Principal Consultant Koning & Hartman Inhoud ISPE Community of Practice GAMP PAT Nieuwe regelgeving GAMP 5 Overige ISPE Guidelines What

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager. Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014

Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager. Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014 Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014 About Qmicro Qmicro develops and manufactures solutions enabled by micro chip technology

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Volwassenheid en effectiviteit van enterprise

Volwassenheid en effectiviteit van enterprise Volwassenheid en effectiviteit van enterprise architectuur http://igitur-archive.library.uu.nl/dissertations/2011-0609- 200519/steenbergen.pdf Marlies van Steenbergen Even voorstellen Principal Consultant

Nadere informatie

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR december 2013

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR december 2013 ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR december 2013 Titel van het project (Kort en krachtige weergave van het onderwerp) Floating life, drijvend bouwen Drijvend paviljoen Rotterdam en waddendobber regio Groningen Zie

Nadere informatie

Biologie in het lab van de toekomst

Biologie in het lab van de toekomst Biologie in het lab van de toekomst Frank Schuren TNO Microbiologie Conventionele microbiologie met state of the art genomics technologie en viability assays Conventional Microbiology Genomics technologies

Nadere informatie

Building with Nature in the Delta. Inzetten van natuur en natuurlijke processen voor medegebruik

Building with Nature in the Delta. Inzetten van natuur en natuurlijke processen voor medegebruik Building with Nature in the Delta Inzetten van natuur en natuurlijke processen voor medegebruik april 24, 2015 Ministry of Infrastructure and the Environment endorses BWN 26-04-2013 Minister Schultz van

Nadere informatie

De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie. Technologische kansen voor de Nederlandse industrie

De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie. Technologische kansen voor de Nederlandse industrie De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie Technologische kansen voor de Nederlandse industrie Diepe geothermie heeft vele voordelen Characteristics Geothermal Geothermal

Nadere informatie

20 november 2013. NSC A2-NL (Transformatoren)

20 november 2013. NSC A2-NL (Transformatoren) 20 november 2013 NSC A2-NL (Transformatoren) 02-04 mei 2013: SMIT 100 jaar (Royal Smit) Werkgroepen A2 (1/3) onderwerpen NL WG/TF info-overdracht Transformer Reliability Survey Ja A2-37 2008- (2013); final

Nadere informatie

Carbon footprint on soil remediation. Tobias Praamstra MSc Specialist In situ soil remediation Tauw Netherlands

Carbon footprint on soil remediation. Tobias Praamstra MSc Specialist In situ soil remediation Tauw Netherlands Carbon footprint on soil remediation Tobias Praamstra MSc Specialist In situ soil remediation Tauw Netherlands Outline presentation Reason to develop tool CO 2 as a sum parameter Scope of the tool Structure

Nadere informatie

Exposure Control Efficacy Library (ECEL)

Exposure Control Efficacy Library (ECEL) ary (ECEL) Development and Evaluation 2 Wat is ECEL? MS Access database - brede scala van RMMs - kwantitatieve effectiviteitswaarden - inhalatoire blootstelling aan stoffen Oorspronkelijk ontwikkeld voor

Nadere informatie

Pon Power. Klantgericht innoveren met betrekking van Service Design. Platform voor Klantgericht Ondernemen Michael Boon

Pon Power. Klantgericht innoveren met betrekking van Service Design. Platform voor Klantgericht Ondernemen Michael Boon Pon Power Klantgericht innoveren met betrekking van Service Design Platform voor Klantgericht Ondernemen Michael Boon Agenda Pon Pon Power Service Design door Pon Power Pon Wereldwijd Canada United States

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

Risico s van CO2 leidingen

Risico s van CO2 leidingen takes gastransport further Risico s van CO2 leidingen Kennistafel buisleidingen T. Veenstra HSE coordinator Utrecht, 7 september 2010 Groningen, 9-9-2010 1 Inhoud Duurzaamheidsbeleid van Gasunie Ontwikkelingen

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

Nuon Magnum. Een volgende stap in de energietransitie. Rien van Haperen, Project Directeur Nuon Magnum. Utrecht, 6 december 2006

Nuon Magnum. Een volgende stap in de energietransitie. Rien van Haperen, Project Directeur Nuon Magnum. Utrecht, 6 december 2006 Nuon Magnum Een volgende stap in de energietransitie Rien van Haperen, Project Directeur Nuon Magnum Utrecht, 6 december 2006 Nuon in het kort Nuon is een zelfstandig, internationaal energiebedrijf gevestigd

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Optimaal presteren op people, planet en profit dmv waterhergebruik en kwaliteitsmanagement TNO Waterbehandeling, René Jurgens (rene.jurgens@tno.

Optimaal presteren op people, planet en profit dmv waterhergebruik en kwaliteitsmanagement TNO Waterbehandeling, René Jurgens (rene.jurgens@tno. Optimaal presteren op people, planet en profit dmv waterhergebruik en kwaliteitsmanagement TNO Waterbehandeling, René Jurgens (rene.jurgens@tno.nl) Bron: www.ecodrive.eu/nl TNO Waterbehandeling Ontwikkeling

Nadere informatie

Operationeelrisicomodeleren

Operationeelrisicomodeleren Operationeelrisicomodeleren Eencombinatievanrisicomanagmenten procesmodelereninhetfinanciëledomein RolandSwinkels Juli2009 Plan van Aanpak Master Thesis Operationeel risico modelleren afstudeernummer:

Nadere informatie

Smart Wind Farm ConTrol. Frederik Hindryckx - SET5Y 28/01/2014

Smart Wind Farm ConTrol. Frederik Hindryckx - SET5Y 28/01/2014 Smart Wind Farm ConTrol Frederik Hindryckx - SET5Y 28/01/2014 Eandis in de energiemarkt CREG / VREG Producenten elektriciteit Invoerders aardgas Elia Distributienetbeheerders Fluxys Leveranciers Klanten

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

Free Technology Academy

Free Technology Academy Free Technology Academy Symposium 21 november 2009 Wat is vrije software? Begrip geïntroduceerd door Richard Stallman in 1985 Niet verwarren met gratis software (freeware) 'Free as in free speech, not

Nadere informatie

Onbegrensd meten met alternative metrics. Peter Nieuwenhuizen

Onbegrensd meten met alternative metrics. Peter Nieuwenhuizen Onbegrensd meten met alternative metrics Peter Nieuwenhuizen Introductie Peter Nieuwenhuizen, Sr. consultant information management Erasmus Universiteit Rotterdam Utrecht Universiteit Yamanouchi Europe

Nadere informatie

Cursus GES Ontwerpsysteem in het Maritiem Onderwijs

Cursus GES Ontwerpsysteem in het Maritiem Onderwijs Cursus GES Ontwerpsysteem in het Maritiem Onderwijs TNO Bouw Centre for Mechanical and Maritime Structures (CMC) Leo de Vries, M.Sc. Hans van Vugt, M.Sc. Hr. Ms. Rotterdam L.deVries@bouw.tno.nl Stichting

Nadere informatie

Ontzilting met restwarmte door middel van het Memstill-proces

Ontzilting met restwarmte door middel van het Memstill-proces Ontzilting met restwarmte door middel van het Memstill-proces Bart Kregersman 18 November, 2010 Inhoud Introductie Keppel Seghers Memstill principe Pilootinstallaties Volgende stappen Toekomstperspectief

Nadere informatie

RDM Centre of Expertise. Innovatie motor voor Stad en Haven

RDM Centre of Expertise. Innovatie motor voor Stad en Haven RDM Centre of Expertise Innovatie motor voor Stad en Haven https://www.youtube.com/watch?v=ubghpqsittc RDM Centre of Expertise RDM Centre of Expertise is een broedplaats waar studenten, onderzoekers/lectoren

Nadere informatie

ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star

ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star Inspiratiemiddag ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star Vrijdag 10 oktober Mijn boodschap voor u 1. Respecting

Nadere informatie

Internationale Ambities

Internationale Ambities Internationale Ambities Buiten de kaders denken en werken Peter van Westendorp Project Manager Oscar Koster Oscar Utrecht, Koster 17 juni 2013 Project Manager Arjan versie v/d 1 Pol Project Engineer Content

Nadere informatie

Kennisinnovaties slappe bodems

Kennisinnovaties slappe bodems Kennisinnovaties slappe bodems Agenda 10 min 15 min 15 min 5 min Introductie Enrico Moens (program manager Climate and Sustainability bij Grontmij) Leon van Paassen (assistant professor Geo- Engineering

Nadere informatie

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Thema WATER Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Harte, Physics Today, 2002 Conflict or opportunity? Argument Synthesis is needed for BIG issues in earth system science: 1. How will climate

Nadere informatie

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5 Innovatiethema s MIT 2016 Pagina 1 van 5 Innovatiethema s MIT 2016 Innovatieve MKB-ers kunnen subsidie aanvragen binnen de MKB Innovatiestimuleringsregeling Topsectoren (MIT). Daarin zijn de volgende instrumenten

Nadere informatie

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg?

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Workshop Public & Private Governance Wageningen UR / MinBuZa Th Hague, February 1, 2013 The Hague, Febr. 1, 2013 Public & Private Governance slide 1 Initiatieven

Nadere informatie

Laboratoria & Gebouwautomatisering State of the art

Laboratoria & Gebouwautomatisering State of the art Laboratoria & Gebouwautomatisering State of the art Matrix Innovation Center Programma 13.30 14.10 uur Welkom, voorstelronde aanwezigen 14.10 14.30 uur Matrix Innovation Center: Wat verwacht de beheerder/

Nadere informatie

Energie uit oppervlaktewater. Fred Zoller, docent opleiding Climate & Management KNAG Onderwijsdag 2014 Duurzame leefomgeving

Energie uit oppervlaktewater. Fred Zoller, docent opleiding Climate & Management KNAG Onderwijsdag 2014 Duurzame leefomgeving Energie uit oppervlaktewater Fred Zoller, docent opleiding Climate & Management KNAG Onderwijsdag 2014 Duurzame leefomgeving Inhoud workshop Introductie: Opleiding Climate & Management Workshop Context

Nadere informatie

Werkgroep Software Kwaliteit

Werkgroep Software Kwaliteit Nationaal Productsoftware Congres 2006 Software Kwaliteit 11 April 2006 is an activity of Technische Universiteit Eindhoven and Radboud University Nijmegen PPSW Software Kwaliteit overzicht Introductie

Nadere informatie

Nutrition Management Module

Nutrition Management Module Nutrition Management Module with new detection method for subclinical ketosis via milk recording Hiemke Knijn General facts CRV 2012 Owners: CR Delta and VRV (co-operatives) 50.000 customers world-wide

Nadere informatie

Creatief onderzoekend leren

Creatief onderzoekend leren Creatief onderzoekend leren De onderwijskundige: Wouter van Joolingen Universiteit Twente GW/IST Het probleem Te weinig bèta's Te laag niveau? Leidt tot economische rampspoed. Hoe dan? Beta is spelen?

Nadere informatie

Continuous testing in DevOps met Test Automation

Continuous testing in DevOps met Test Automation Continuous ing in met Continuous testing in met Marco Jansen van Doorn Tool Consultant 1 is a software development method that emphasizes communication, collaboration, integration, automation, and measurement

Nadere informatie

Deltatechnology goes East. van zout naar zoet. Tjitte A. Nauta account manager Singapore en regio

Deltatechnology goes East. van zout naar zoet. Tjitte A. Nauta account manager Singapore en regio Deltatechnology goes East van zout naar zoet Tjitte A. Nauta account manager Singapore en regio Deltares en Singapore Veel grote projecten (landaanwinning, reservoir management,..) Top quality brand met

Nadere informatie

14/09/2012 WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD. Elie Ratinckx VRWI

14/09/2012 WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD. Elie Ratinckx VRWI WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD Elie Ratinckx VRWI Studiedag Toekomstverkenningen 21 september 2012 HISTORIEK VRWI TOEKOMSTVERKENNINGEN Ontwikkeling Methodologie

Nadere informatie

Praktijkcursus Doorlatende verharding

Praktijkcursus Doorlatende verharding Praktijkcursus Doorlatende verharding 12.00 Welkomstlunch 12.30 SKINT Arjen Grent (HNK) 12.45 Doorlatende verharding in Nederland - Floris Boogaard (Tauw / TU Delft) Introductie: diverse manieren om invulling

Nadere informatie

Goedkoper, beter en duurzamer produceren met Smart Manufacturing

Goedkoper, beter en duurzamer produceren met Smart Manufacturing Goedkoper, beter en duurzamer produceren met Smart Manufacturing Even voorstellen Pim Berends, 1963 Business Consultant, ICT Automatisering. > 25 jaar ervaring in de industriële automatisering. MES scans

Nadere informatie

Lectoraat stad en Water en de CoP Drijvend Bouwen Presentatie titel. Dr. ir. Rutger de Graaf Lectoraat Stad en Water

Lectoraat stad en Water en de CoP Drijvend Bouwen Presentatie titel. Dr. ir. Rutger de Graaf Lectoraat Stad en Water Lectoraat stad en Water en de CoP Drijvend Bouwen Presentatie titel Dr. ir. Rutger de Graaf Lectoraat Stad en Water Rotterdam, 00 januari 2007 Community of Practice Toekomst Drijvend Bouwen Waarom drijvend

Nadere informatie

Hoe een verouderde installatie terug energieefficiënt

Hoe een verouderde installatie terug energieefficiënt Hoe een verouderde installatie terug energieefficiënt maken? Energiebesparend investeren en energiespaarcontracten Kurt Detavernier Copyright Siemens Ltd 2008 Building Technologies Our approach during

Nadere informatie

Peter Tom Jones. Bijdrage Peter Tom Jones. Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven 13/05/2014

Peter Tom Jones. Bijdrage Peter Tom Jones. Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven 13/05/2014 Stuur uw vragen naar: +32 470 533 966 Peter Tom Jones Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven Bijdrage Peter Tom Jones Dr. Ir. Peter Tom Jones (IOF Onderzoeksmanager

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Invalshoeken 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Sociaal 14-10-2015 Jaarcongres BI 3 Sociaal Fabriek van de Toekomst Boeien, binden en behouden van technisch

Nadere informatie

Tien jaar Studentenmonitor

Tien jaar Studentenmonitor Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Beleidsgerichte studies 140 Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek Tien jaar Studentenmonitor Studiegedrag en de sociaal-economische positie van de

Nadere informatie

Integraal waterbeheer

Integraal waterbeheer lesdag onderwerp docent(en) Ochtend module 1: Waterkwantiteit & Middag module 2: Waterkwaliteit Lesdag 1 Ochtend - Integraal waterbeheer - Historisch perspectief - Modern waterbeheer, WB21 en KRW - Integrale

Nadere informatie

Prometheus stole fire, the symbol of knowledge, from Mount Olympus and gave it to mankind. Kennis en Onderwijs

Prometheus stole fire, the symbol of knowledge, from Mount Olympus and gave it to mankind. Kennis en Onderwijs Prometheus stole fire, the symbol of knowledge, from Mount Olympus and gave it to mankind Kennis en Onderwijs Louis de Quelerij, hoogleraar civiele techniek TU Delft., Ex decaan CiTG en decaan a.i. 3 me,

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

Een rapport gemaakt in Pure. Voorbereid door: anonymous, changeme@atira.dk Gebruiker, 24/06/16 6:36

Een rapport gemaakt in Pure. Voorbereid door: anonymous, changeme@atira.dk Gebruiker, 24/06/16 6:36 Een rapport gemaakt in Pure. Voorbereid door: anonymous, changeme@atira.dk Gebruiker, 24/06/16 6:36 Onderzoeksoutputs Listing van Publicaties Honingonderzoek op het ILVO in het kader van het Europees honingproject

Nadere informatie