Wijzigingen in de Capital Requirements Directive (II)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wijzigingen in de Capital Requirements Directive (II)"

Transcriptie

1 Wijzigingen in de Capital Requirements Directive (II) MR. E.L.M. VAN KRANENBURG, MR. B.T.A. BALDWIN EN DR. MR. E.RM. JOOSEN Dit artikel is het vervolg op het in aflevering 6 verschenen artikel Wijzigingen in de Capital Requirements Directive (I)~ In dit tweede deel worden de onderwerpen besproken die pas in de nabije toekomst een definitieve status zullen krijgen. Onder andere wordt stilgestaan bij de recente publicatie van de zogenaamde CRD IV voorstellen waarmee in Europa het Basel III akkoord in bindende Europese regelgeving wordt omgezet. 1. Introductie Zoals we in deel 1 van dit artikel bespraken, worden de aanpassingen in de Capital Requirements Directive (CRD) door middel van een drietal wijzigingscycli, die CRD II, CRD III en CRD IV worden genoemd, doorgevoerd. Veel van de wijzigingen van CRD II en CRD III zijn reeds in ons land omgezet in aangepaste wet- en regelgeving. De in deel 1 besproken nieuwe regels zijn te beschouwen als de definitieve normatieve kaders voor de regelgeving op het vlak van risicobeheersing van securitisaties, kapitaaleisen voor hersecuritisaties, grote posities van banken, correcties op de wijze van waardering van posities in de handelsporte feuille, het beloningsbeleid bij financiële ondernemingen en het toezichtkader voor toezicht op internationale banken. In deel II volgen de (toekomstige) wijzigingen waarvan het uiteindelijke kader nog niet definitief is vastgesteld. 2. Nieuwe definities eigen vermogen bestand delen voor banken Een van de meest ingrijpende wijzigingen van de CRD die geen verband hield met de lessen die werden getrokken uit de financiële crisis, betreft de codificatie van de rege lingen betreffende de zogenaamde hybride kapitaalinstru menten voor banken. De Europese regelingen waren sinds de introductie in van de verschillende definities van bestanddelen van het regulatoire kapitaal van banken nauwelijks aangepast. Het regulatoire kapitaal van ban ken kan bestaan uit verschillende financieringsinstrumen ten. Naast de opname van het geplaatste en gestorte deel van het kapitaal van de kredietinstelling als voornaamste bestanddeel, worden ingehouden winstreserves en overige bestanddelen van het onverdeeld kapitaal opgenomen als bestanddelen van het buffervermogen. In de regel zullen cumulatief preferente aandelen niet als regulatoir kapi taal mogen kwalificeren, vanwege de aanspraken van de houders van deze aandelen op een preferente uitkering van dividend. Daar staat tegenover dat bepaalde middellange of lange termijn achtergestelde leningen wel kunnen worden opgenomen als bestanddeel van het regulatoire kapitaal. In de praktijk werden tal van financieringsinstrumenten voor banken ontwikkeld die in hun aard kenmerken van eigen vermogen en kenmerken van vreemd vermogen vertoonden. Het gaat daarbij in de regel om gestructureerde financieringsproducten in de vorm van achtergestelde obli gaties. Deze hybride instrumenten werden in de praktijk door toezichthouders erkend als bestanddeel van het regu latoire kapitaal. In sommige gevallen konden deze instru menten ook worden ingedeeld in de hoogste categorie van het regulatoire kapitaal, namelijk als Tier 1 kapitaal. Dat wil zeggen dat dergelijke vreemd vermogen instrumenten, als het gaat om de verliesabsorberende capaciteit gelijk wer den gesteld met het gewone aandelenkapitaal van de bank. De regelingen voor de erkenning van hybride instrumenten als (bestanddelen van) regulatoir kapitaal waren in Europa nog niet geharmoniseerd. Dat betekende dat in iedere lidstaat van de EU verschillende regelingen van toepassing konden zijn. Om een gelijk speelveld te introduceren voor alle banken in de EU werd sinds 2005 door de Europese Commissie gewerkt aan de introductie van Europese re gelgeving op dit vlak.2 De finale teksten van de Europese 1 Het betreft de regelingen van Richtlijn 89/299/EEG betreffende het eigen vermogen van kredietinstellingen, Pb. EEG van 5 mei 1989, L 124, p. 16 cv. 2 Zie voor een totaaloverzicht van deze ontwikkelingen de bijdragen van WJ. Horsten, Rondom het nieuws Naar een gemeenschappelijke EU definitie van Tier 1 hybrids~ TFR 2008/3, TFR 2009/1 en TFR 2009/ TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK HUMMIR ,180V 201 /OOS UII

2 regelgeving zijn opgenomen in Richtlijn 2009/111/EG die voor 31 oktober 2010 in ons land dienden te zijn omgezet in een nieuwe regeling. De Nederlandse bepalingen waarmee de gewijzigde voor schriften van art. 57 e.v. van de Herziene Richtlijn Ban ken (HRB)3 zijn geïmplementeerd, zijn opgenomen in een De emissie van hybride kapitaalinstrumenten zal in het huidige tijdperk aan nog meer complexe voorschriften zijn onderworpen. nieuwe Regeling hybride instrumenten banken en andere financiële ondernemingen (exclusief verzekeraars) Wft 2010~ (Regeling hybride instrumenten banken). Deze rege ling vervangt voor alle financiële ondernemingen behalve de verzekeraars de oude regeling van De regeling van 2007 was in zijn aard reeds een rechtstreekse omzet ting van de oorspronkelijke toezichthouderregelirig van DNB van Verzekeraars zullen (tot aan de invoering van Solvency II) hun eigen vermogensbestanddelen dienen vorm te geven conform de oude regelingen. Daarvoor is de oude tekst van de regeling van 2007 overgenomen in de Regeling hybride instrumenten verzekeraars Wft 2011.~ De bepalingen van de Regeling hybride instrumenten banken zijn van toepassing ingaande 1 januari Dat houdt in dat alle door banken geëmitteerde hybride instrumenten vanaf die datum aan de vereisten van de nieuwe regeling moeten voldoen. Voor instrumenten die zijn geplaatst voor de inwerkingtreding van de Regeling hybride instrumenten banken geldt eerbiedigende werking. Zie hieromtrent het bepaalde in art. S van de Regeling hybride instrumenten banken. In paragraaf 4 van deze bijdrage zullen we nog kort stil staan bij nieuwe ontwikkelingen op dit vlak, waar door de emissie van hybride kapitaalinstrumenten in het huidige tijdperk aan nog meer complexe voorschriften zal zijn onderworpen.6 3. Liquiditeitstoezicht In Europa bestonden tot voor kort nauwelijks geharmo niseerde regels voor het liquiditeitstoezicht op banken (en beleggingsondernemingen). De oorspronkelijke bepalin gen van de HRB voorzagen uitsluitend in een summiere 3 Richtlijn 2006/48/EG van 14juni 2006 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (herschik king), PbEU van 30 juni 2006, L 177, p. 1 e.v. 4 Regeling van De Nederlandsche Bank NV van 26 oktober 2010 tot vaststelling van de voorwaarden waaronder hybride instrumenten gelijk kunnen worden gesteld met vermogensbestanddelen als bedoeld in de artikelen 90 tot en met 94 van het Besluit prudentiële regels Wft (Rege ling hybride instrumenten banken en andere financiële ondernemingen (exclusief verzekeraars) Wft 2010), Stcrt. 2010, nr Stcrt.2010,nr.17101, 6 De finale teksten van CRD II worden op dit vlak overigens pas eerst (en met grote vertraging) ingevoerd door aanpassing van het Besluit prudentiële regels Wft waarvoor eind juli 2011 een consultatietekst is gepubliceerd. In feite is de regeling voor hybride instrumenten pas compleet na inwerkingtreding van het aangepaste Bpr. raambepaling die de individuele lidstaten verplichtte in hun nationale regelingen een raamwerk voor het liquiditeitstoe zicht te creeren. De desbetreffende regelingen in de verschil lende lidstaten liepen derhalve in verregaande mate uiteen. Nederland kende van oudsher een uitgebreide regeling die voortvloeide uit de Regeling liquiditeit van 2004 van DNB die in zijn aard een omzetting was van regels die DNB reeds geruime tijd voorheen hanteerde. Een van de meest ingrijpende veranderingen in het toezicht op banken van de laatste tijd betreft de introductie van verscherpte regels voor het liquiditeitstoezicht. Deze regels zijn niet alleen van belang voor het toezicht op banken in het thuisland, zij zijn ook van belang voor het liquiditeitstoezicht op de (activi teiten) van bijkantoren van EEA-banken in het gastiand. Het liquiditeitstoezicht op het bijkantoor is immers voor behouden aan de toezichthouder van het gastland waarin het bijkantoor van de EEA-bank werkzaam is. Zoals ook bij het solvabiliteitstoezicht het geval is, is er bij het toezicht op liquiditeit in feite sprake van eisen aan de kwalitatieve beheersingsorganisatie en regels betreffen de de kwantificering van de risico s. Wat betreft de eisen aan de kwalitatieve beheersingsorganisatie is een nieuwe en uitgebreide regeling gegeven door aanpassing van de HRB na de inwerkingtreding van Richtlijn 2009/111/EG. In deze nieuwe regeling werden de verschillende inzichten neergelegd die de laatste jaren door het Base! Committee 011 Banking Supervision (BCBS) en het CEBS (thans de European Banking Authority (EBA)) zijn ontwikkeld voor het inrichten van een adequaat liquiditeitenbeheer.0 Wat betreft de kwantificering van de liquiditeitsrisico s gaat het om regels die bepalen welke schulden van de bank als kortlopend of direct opeisbaar dienen te worden aangemerkt en die, derhalve, tot versnelde uitstroom naar bankcrediteuren kan leiden. Daartegenover staan de mogelijkheden van de bank om aan deze korte termijn verplichtingen te kunnen voldoen door het ter beschikking hebben van op korte ter mijn ter beschikking komende liquide middelen. Voor de berekening van deze twee getallen gelden in het liquiditeits toezicht uitgebreide regels. Deze regels zijn onlangs, mede naar aanleiding van de lessen die uit de financiële crisis zijn 7 In de Regeling Organisatie en Beheersing van 2002 werd het organiseren van een adequate beheersingsmethode voor liquiditeit opgesomd als een van de onderwerpen die banken dienden te adresseren in het kader van de beheersing van soliditeitrisico s als onderdeel van de administra tieve Organisatie en interne controlesystemen van banken, In de Rege ling Liquiditeit van DNB van 2004 werden de principes gecodificeerd van het Memorandum inzake de liquiditeitsrapportage en toetsing van de liquiditeitsvereisten van 1juli Het gaat daarbij om de volgende studies: Second Part ofcebs s technical advice to the European Commission on Liquidity Risk Management; CEBS Guidelines on Liquidity Buffers & Survival Periods (2009); Guidelines of CEBS on the Management ofconcentration Risk under the Supervisory Review Process (september 2010); CEBS revised Guidelines on Stress Testing (augustus 2010); CEBS Guidelines on Liquidity Cost BenefitAllocation (oktober 2010); BCBS Principles for Sound Liquidity Risk Management (september 2008); BCBS Guidelines on the Application of the Supervisory Review Process under Pillar2 (januari 2006); Liquidity Identity Card of CEBS (juni 2009) en BCBS International framework for Iiquidity measurement, standards and monitoring (december 2010). 274 SDU UIT5EVERS / NUMMER 7, NOVEMOER 2011 TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJI(

3 WIJZIGINGEN IN DE CAPITAL REQUIREMENTS DIRECTIVE (II) getrokken, reeds enigszins aangepast. De meest omvang rijke wijziging van de berekeningsmethoden zal komen bij de introductie van de CRD IV regelingen. Hierop zullen we nog in paragraaf 4 kort ingaan. In de Nederlandse wet- en regelgeving is een groot aan tal wijzigingen van bestaande regelgeving ingevoerd die strekt tot implementatie van de Europese regels uit Richt lijn 2009/111/EG, maar die mede beoogt een duidelijke leidraad te geven over de wijze waarop DNB zal toezien op de wijze waarop banken hun liquiditeitenbeheer heb ben georganiseerd. Ten eerste is in dat kader de Regeling Liquiditeit Wft, die gold sinds 1 januari 2007 (en die in feite een letterlijke omzetting was van de regeling van DNB van 2004), vervangen door de Regeling Liquiditeit Wft 2011.~ Ten tweede is onlangs door DNB de Beleidsregel Liquiditeit Wft 2011 uitgebracht. Ten slotte is door DNB op 1 juli 2011 een Handleiding Uitgangspunten voor het Internal Liquidity Adequacy Assessment Process (ILAAP) uitgebracht (Handleiding ILAAP). Deze Handleiding ILAAP geeft een gedetailleerde beschrij ving van de wijze waarop DNB de interne organisatie van de liquiditeitenbeheersing zal toetsen. Het ILAAP is on derdeel van het zogenaamde Internal Capital Adequacy Assessment Process (ICAAP) dat banken (en beleggingson dernemingen) verplicht eenmaal per jaar een onderzoek te doen naar de kapitaaltoereikendheid van de bank in het licht van de door de bank gelopen risico s.1 Met andere woor den: is de door de bank berekende solvabiliteit inderdaad toereikend om als buffer te dienen voor de verliezen die de bank lijdt, indien zich een of meer risico s voordoen. De re sultaten van dat ICAAP worden door de bank ingebracht in het jaarlijkse overleg met DNB. DNB evalueert, uit hoofde van het bepaalde in art. 3:18a Wft, periodiek of het door de bank verrichte onderzoek en de uitkomsten daarvan beant woorden aan de door DNB gemaakte observaties over de door de bank gelopen risico s. Dit Supervisory Review and Evaluation Process (SREP) kan uiteindelijk leiden tot aan wijzingen van DNB tot het treffen van nadere maatregelen. Zie hieromtrent art. 3:llla Wft. Met de publicatie van de Handleiding ILAAP wordt door DNB een belangrijk onderdeel van het ICAAP in kaart ge bracht en verduidelijkt dat het risicobeheer ter zake van de liquiditeitspositie van de bank een fundamenteel onderdeel is van het zogenaamde Basel II Pillar 2 proces bij het toe zicht op banken. In de Beleidsregel Liquiditeit Wft Regeling van De Nederlandsche Bank NV van 26 oktober 2010 houdende regels ingevolge de artikelen 108, tweede lid, en 111, zesde lid, van het Besluit prudentiële regels Wft met betrekking tot de posten van de vereiste en de aanwezige liquiditeit en de weging daarvan, Stcrt. 2010, Beleidsregel van De Nederlandsche Bank NV van 23juni2011, houdende uitgangspunten voor de evaluatie, bedoeld in artikel 3:18a van de Wet op het financieel toezicht van het Internal Liquidity Adequacy Assessment Process van banken en beleggingsondernemingen en met betrekking tot de toepassing van de Regeling liquiditeit Wft 2011, Stcrt. 2011, Zie art. 3:74a Wft voor de rechtsgrondslag van de regelingen in het Bpr op dit vlak. wordt verduidelijkt welke concrete maatregelen en sancties DNB kan opleggen in het kader van het liquiditeitenbeheer indien DNB meent dat dat tekortschiet. Deze maatregelen worden ingekaderd in de regeling van art. 3:llla Wft, maar de maatregelen zoals in de Beleidsregel weergegeven zijn nader toegespitst op liquiditeitsbeheer in tegenstelling tot de in art. 3:111 a Wft beschreven maatregelen die onzes inziens nader toegespitst zijn op het bewaken en verbeteren van de solvabiliteit. Om die reden zal door middel van aan passing van het bepaalde in de art. 3:18a, 3:74a en 3:llla Wft zoals is voorgesteld in het Wetsvoorstel CRD II aan passingen, een duidelijker reikwijdte worden vastgesteld van de onderwerpen die deel dienen uit te maken van het ICAAP en het SREP. Het recent vastgestelde beleid van DNB en de gepubli ceerde Handleiding ILAAP worden gezien als overbrug ging naar en lopen vooruit op de nieuwe regels die zullen gelden voor de kwantificering van de benodigde liquiditeit als gevolg van de Basel III voorstellen. In deze voorstel len is een gemeenschappelijke ratio gedefinieerd voor de korte termijn (éénmaands) liquiditeit, de zogenaamde Liquidity Coverage Ratio en de lange termijn weerbaar heid voor liquiditeitseisen gemeten in een horizon van één jaar (de zogenaamde Net Stable Funding Ratio. In de hier na volgende paragraaf worden deze voorstellen nog kort aangestipt. 4. CRD IV: de eerste contouren Op 20 juli 2011 publiceerde de Europese Commissie het concept voor de CRD IV voorstellen die de Europese om zetting van het Basel III akkoord 2 vormen. De CRD IV voorstellen vallen uiteen in een voorstel voor een richtlijn13 (CRD IV Richtlijn) en een voorstel voor een verordening 4 Op welke wijze zullen banken in de toekomst hun activiteiten kunnen blijven financieren? (CRD Verordening). Alles bij elkaar gaat het hier om circa 2000 bladzijden tekst indien de beide Impact Assessment Studies die door de Europese Commissie zijn georgani 12 Basel III is neergelegd in een aantal documenten: Base! Ill:A global regulatory framework for more resilient banks and banking systems (de cember 2010; herziene versie gepubliceerd in juni 2011) en Base! III: International framework for liquidiiy risk measurement, standards and monitoring (december 2010). Deze documenten dienen te worden gelezen in samenhang met de verschillende werkdocumenten die door het BCBS zijn gepubliceerd. 13 Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council on the access to the activity of credit institutions and the prudential supervision of credit institutions and investment firms and amending Directive 2002/87/EC of the European Parliament and of the Council on the supplementary supervision of credit institutions, insurance under takings and investment firms ina financial conglomerate, COM(201 1)453 (Final) van 20juli Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council on prudential requirements for credit institutions and investment firms, COM(201 1)452 (Final) van 20juli2011. TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK NUMMET 7 NOVEMBOR 2011/ SOU UITGI 000S 275

4 Onderwerp van de regeling Wijziging bestaande regeling of Regeling in CR0 Verordening of CR0 IV Richtlijn? introductie nieuwe regeling? Uniforme EU-brede regeling Nieuw systeem De CRD Verordening beoogt een einde te maken aan de vele (Single Rule Book) keuzemogelijkheden voor nationale wetgevers die de CRD richtlijn toeliet. Veel onderwerpen die op niveau van een richtlijn werden geregeld, worden voortaan op het niveau van een uni form geldende Verordening geregeld. Introductie van een Liquidity Nieuwe regeling De CRD Verordening introduceert een nieuwe definitie voor de Coverage Ratio kwantificering van de noodzakelijke korte termijn (één maand) liquiditeitbuffers (een ratio waarvan de teller bestaat hoogwaar dige liquiditeiten die ter beschikking staan van de bank en de noemer bestaat uit de berekende netto positie voor uitgaande verplichtingen). Introductie van een Net Stable Nieuwe regeling De CRD Verordening introduceert een verplichting voor banken Funding Ratio tot het meten en het nemen van maatregelen voor de dekking van verplichtingen over een periode van één jaar. Introductie van een Leverage Nieuwe regeling Banken dienen een zogenaamde leverage ratio aan te houden Ratio waarbij banken tegenover de niet op risico gewogen activa (dat wil zeggen er wordt geen rekening gehouden met krediet risicovermindering) ten minste een vast percentage van 3% toetsingsvermogen dienen aan te houden Kapitaaleisen en de definitie van Wijzigingen van de regelingen De liberalisering die CRD II bracht ten aanzien van het gebruik eigen vermogen van (innovatieve) hybride kapitaalinstrumenten wordt terug gedraaid door de nieuwe bepalingen van de CRD Verordening. Voorts wordt bepaald dat het zogenaamde Tier 3 kapitaal (kortiopende achtergestelde leningen) niet langer kan behoren tot het regulatoire bankkapitaal. Tegenpartijrisico Nieuwe regeling De CRD Verordening voorziet in een nieuw regime dat aanvul lende solvabiliteitseisen oplegt aan banken voor het (krediet) risico op tegenpartijen. Onder andere beoogt dit voorschrift de onderhandse (OTC) handel van derivaten in te dammen en partijen te stimuleren hun weg te zoeken naar afwikkeling van derivaten in een systeem waarin een centrale clearinginstelling zorgt voor waarborgen terzake van het tegenpartijrisico. Aanvullende prudentiële buffer Nieuwe regeling De CRD IV Richtlijn legt alle nationale wetgevers op een regeling (Capital conservation buffer) in te voeren die banken verplicht om aanvullende solvabiliteit aan te houden. Deze aanvullende solvabiliteit bedraagt 2,5% bovenop de BIS norm van 8%. Anti-cyclische kapitaalbuffer Nieuwe regeling De CRD IV Richtlijn geeft aan Nationale wetgevers de optie om (Countercyclical capital buffer) een regeling te treffen voor het vormen van een anti-cyclische kapitaalbuffer. Deze kapitaalbuffer strekt tot ontmoediging van kredietverstrekking in tijden waarin er een credit bubble dreigt te ontstaan. Afhankelijkheid van externe Nieuwe regeling De CRD IV Richtlijn zal een regeling bevatten omtrent de kredietbeoordelingen door credit rating agencies afwegingen die banken en beleggingsondernemingen dienen te maken bij het doen van investeringen of het verstrekken van krediet. Te grote afhankelijkheid van de beoordelingen van derden (credit rating agencies) dient te worden bestreden. Corporate Governance Wijziging van bestaande regeling Regeling in de CRD IV Richtlijn die de corporate governance bij banken en beleggingsondernemingen dient te versterken. Sanctionering Nieuwe regeling Regeling in de CRD IV Richtlijn die verplicht tot het vaststellen van een uniform pakket aan maatregelen dat toezichthouders treffen bij inbreuk op de regelgeving door onder toezicht staande banken en beleggingsondernemingen. 276 SDU IiIIGtVtRS HJ?.~MLR 1. ~OVEMB[~ 20fl TiJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK

5 WIJZIGINGEN IN DE CAPITAL REQUIREMENTS DIRECTIVE (II) seerd, worden meegeteld. De enorme ommekeer die deze voorstellen in de wet- en regelgeving teweeg zullen bren gen, plaatsen de wijzigingen van CRD II en CRD III die we in de voorafgaande paragrafen bespraken in de scha duw. Een uitvoerige bespreking van alle voorstellen vergt beduidend meer ruimte dan ons ter beschikking staat. Voor dit artikel volstaan we met een kort signalement van de verschillende onderwerpen die in de CRD Verordening en de CRD IV Richtlijn zullen worden geregeld.15 Een ander is weergegeven in de tabel op p Het is de bedoeling dat de CRD IV Richtlijn en CRD Ver ordening in het najaar van 2011 zullen worden behandeld door de voorbereidingscommissies van de Europese Raad en het Europese Parlement en dat in de loop van het voor jaar van 2012 definitieve teksten ter goedkeuring en vast stelling door de Europese Raad en het Europees Parlement worden ingebracht. De definitieve vastgestelde teksten van richtlijn en verordening zouden dan rond 1 juli 2012 in het Publicatieblad van de Europese Unie moeten verschij nen. Lidstaten zouden dan nog zes maanden hebben om de bepalingen de CRD IV Richtlijn om te zetten in nationale wetgeving. De eerste reeks regels die met deze voorstellen worden geïntroduceerd dient op 1 januari 2013 in werking te treden. 5. Slotbeschouwingen De financiële crisis is circa vier jaar geleden begonnen en het heeft niet lang geduurd totdat duidelijk werd dat po litici en beleidsmakers zouden komen met een reeks zeer ingrijpende voorstellen voor aanpassing van het toezicht op banken en andere financiële ondernemingen. De finale contouren van al deze veranderingen zijn zo langzamer hand duidelijk. Alhoewel veel van de nieuwe regels pas eerst in de loop van de komende acht jaar definitief gefa seerd zullen worden toegepast, zijn de consequenties voor de bancaire sector groot. Reeds dit jaar werden banken in Nederland door DNB aangespoord om plannen te ontwik kelen voor de implementatie in hun eigen organisaties van Basel Dat betekent dat banken geacht worden reeds nu na te denken over de toepassing van regels die pas vanaf 2013 in werking zullen treden, waarbij de uiteindelijke vol ledige reeks nieuwe regels in de loop van 2018 van toepas sing zal zijn. Een interessante vraag is welke effecten al deze nieuwe re gels voor banken zullen hebben voor de cliënten van deze instellingen. Zoals bij de invoering van Basel II gebruikelijk was, werden de kosten voor implementatie van Basel II op grond van bepalingen in de standaard leningdocumenta tie, ontwikkeld door de Loan Market Association (LMA), doorgaans afgewenteld op de cliënten van banken. Ook ten 15 Zie voor een uitvoerige bespreking van de totstandkomingsgeschiedenis van de CRD IV voorstellen: E.RM. Joosen, Op weg naar Bazel III en CRD 1V TFR 2010/ Zie de pagina s ~Migratie naar Basel lll~en ~Monitoring Basel III op DNB s website aanzien van de increased costs clausules17 in de LMA do cumentatie is, nadat Basel III werd gepubliceerd, de discus sie losgebarsten.18 Los van de te onderhandelen verdeling van kosten voor na leving van wet- en regelgeving die tussen banken en hun cliënten plaats kan vinden, is er ook nog een interessant (macro-)economisch vraagstuk. Namelijk: op welke wijze zullen banken in de toekomst hun activiteiten kunnen blij ven financieren? Duidelijk is dat de vraag naar kapitaal dat voldoet aan de kwalitatieve eisen van Basel III enorm zal toenemen. Sommige banken zijn reeds op dit moment doende om hun strategieën op dit vlak te heroverwegen. 9 Veel van het onderzoek naar de effecten voor de kapitaalmarkten van de nieuwe eisen in de regelgeving richt zich op de concurrentiepositie van banken op de internationale ka pitaalmarkten.2 Hoe zich deze wijzigingen verhouden tot de wijzigingen van de regelgeving voor andere financiële ondernemingen, bijvoorbeeld de regelingen in Solvency II voor (her)verzekeraars, als het gaat om de toename van vraag naar kwalificerend regulatoir kapitaal, is tot dusverre echter, voor zover wij konden nagaan, nauwelijks in kaart gebracht. Over de auteurs Mr. Ella L,M. van Kranenburg. mr. Ben T.A. Baidwin en dr. mr. Bart RM. Joosen zijn als partner verbonden aan FMLA Financial Markets Lawyers te Amster dam. 17 Dergelijke clausules geven banken het recht om de hogere fundingkos ten waar een bank als gevolg van de (nieuwe) regelgeving mee wordt geconfronteerd, door te berekenen aan de kredietnemer. 18 Zie de notitie van 17november2011 aan de leden van LMA, te raadple gen (voor LMA leden) via 19 Zie in ons land bijvoorbeeld de in de recente periode door Rabobank uitgegeven Convertible Contingent Bonds~ Zie hierover: David Bishop, Ethan Zuofei Liu, Patrick Murray en Téa Solomonia, Contingent Convertible Bonds: Comments on the December2009 Consultative Document Strengthe ning the Resilience of the Banking Sector, 16april 2010, te downloaden via 20 Zie bijvoorbeeld de Resuits of the comprehensive quantitative impact study~ gepubliceerd door BCBS in december 2010, te raadplegen via TIJDSChRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECH1PRAKTIJK :IIJMME 81 IOVIMKER 20: SDU VISt VERS 277

Datum 8 april 2010. Betreft: Liquiditeitstoezicht. Geachte heer/mevrouw,

Datum 8 april 2010. Betreft: Liquiditeitstoezicht. Geachte heer/mevrouw, Amsterdam Postbus 98 1000 AB Amsterdam Drs. H.J. Brouwer Directie Aan de instellingen zoals bedoeld in de artikelen 2:11, 2:12 en 2:13, eerste lid, artikel 2:19, artikel 3:111, eerste lid, en artikel 2:96

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 950 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale verzamelwet 2014) Nr. 4 NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 12 juni 2014 Het

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Na raadpleging van de betrokken representatieve organisaties;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Na raadpleging van de betrokken representatieve organisaties; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17099 29 oktober 2010 Regeling van De Nederlandsche Bank N.V. van 26 oktober 2010 tot vaststelling van de voorwaarden

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank N.V. Consultatie. CRD II Implementatie (nieuwe) Regeling Hybride kapitaalinstrumenten banken 2010

De Nederlandsche Bank N.V. Consultatie. CRD II Implementatie (nieuwe) Regeling Hybride kapitaalinstrumenten banken 2010 De Nederlandsche Bank N.V. Consultatie CRD II Implementatie (nieuwe) Regeling Hybride kapitaalinstrumenten banken 2010 28 juni 2010 1 Regeling van De Nederlandsche Bank NV van [datum], tot vaststelling

Nadere informatie

Inwerkingtreding van CRR en CRD IV: de voltooiing van de Bazel III implementatie

Inwerkingtreding van CRR en CRD IV: de voltooiing van de Bazel III implementatie Inwerkingtreding van CRR en CRD IV: de voltooiing van de Bazel III implementatie prof. dr. B. P.M. Joosen * Op 1 januari 2014 werden de meeste bepalingen Verordening (EU) Nr. 575/2013 van 26 juni 2013

Nadere informatie

De invloed van Basel III op de hypotheekmarges. Bijlage bij Concurrentie op de hypotheekmarkt 1/13

De invloed van Basel III op de hypotheekmarges. Bijlage bij Concurrentie op de hypotheekmarkt 1/13 De invloed van Basel III op de hypotheekmarges Bijlage bij Concurrentie op de hypotheekmarkt 1/13 Inhoud Dit memo bespreekt de potentiële invloed van de nieuwe regelgeving voor banken m.b.t. de kapitaal-

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Na raadpleging van de betrokken representatieve organisaties;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Na raadpleging van de betrokken representatieve organisaties; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 12186 8 juli 2011 Regeling van De Nederlandsche Bank N.V. van 28 juli 2011 tot wijziging van de Regeling staten financiële

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 5.8.2015 COM(2015) 388 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de regels waaraan de toepassingsniveaus van de bancaire prudentiële vereisten

Nadere informatie

Basel III. nota. info

Basel III. nota. info info nota Basel III Basel Committee on Banking Supervision Wat? Het Baselcomité werd in 1974 opgericht door de gouverneurs van 10 centrale banken, waaronder de Belgische. Aanleiding was het faillissement

Nadere informatie

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet Bart P.M. Joosen 30 januari 2014 Aanbodzijde van de financieringsmarkt 2 Aanbodzijde van de financieringsmarkt Banken Institutionele beleggers Beurs (public

Nadere informatie

CRR en CRD IV: laatste loodjes voor de start

CRR en CRD IV: laatste loodjes voor de start CRR en CRD IV: laatste loodjes voor de start Op 1 januari 2014 treden de Europese verordening kapitaalvereisten (Capital Requirements Regulation (CRR), nr. 575/2013) en de bijbehorende Europese richtlijn

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling van verbonden ondernemingen, waaronder deelnemingen

Richtsnoeren voor de behandeling van verbonden ondernemingen, waaronder deelnemingen EIOPA-BoS-14/170 NL Richtsnoeren voor de behandeling van verbonden ondernemingen, waaronder deelnemingen EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. +

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank N.V. Consultatie. CRD III Implementatie in toezichthouderregelingen en nader beleid van DNB. 1 april 2011

De Nederlandsche Bank N.V. Consultatie. CRD III Implementatie in toezichthouderregelingen en nader beleid van DNB. 1 april 2011 De Nederlandsche Bank N.V. Consultatie CRD III Implementatie in toezichthouderregelingen en nader beleid van DNB 1 april 2011 Deze consultatie is aangekondigd via Open Boek Toezicht. Dit document is tevens

Nadere informatie

Ja, hier ben ik mee bekend. Voor mijn reactie op dit bericht verwijs ik naar de antwoorden op de onderstaande vragen.

Ja, hier ben ik mee bekend. Voor mijn reactie op dit bericht verwijs ik naar de antwoorden op de onderstaande vragen. 2015Z03278 Vragen van de leden Aukje de Vries en Van der Linde (beiden VVD) aan de ministers van Financiën en voor Wonen en Rijksdienst over het bericht "ABN AMRO CFO: Nieuwe kapitaalbodems kunnen buffer

Nadere informatie

Reglement risk committee van de raad van commissarissen

Reglement risk committee van de raad van commissarissen Reglement risk committee van de raad van commissarissen Vaststelling en wijziging reglement. Artikel 1. 1.1. Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen met ingang van 1 januari 2016.

Nadere informatie

Modernisering van het prudentiële toezicht

Modernisering van het prudentiële toezicht Modernisering van het prudentiële toezicht Jan Sijbrand Directeur DNB Solvency II Symposium Amsterdam RAI 10 december 2012 Veranderingen in het toezicht De bankenunie Toezicht op verzekeraars Conclusie

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2013 525 Besluit van 4 december 2013 tot wijziging van het Besluit prudentieel toezicht financiële groepen Wft en het Besluit bestuurlijke boetes

Nadere informatie

Bankieren met de menselijke maat. Jaarverslag 2015

Bankieren met de menselijke maat. Jaarverslag 2015 Bankieren met de menselijke maat Jaarverslag 2015 SNS Bank N.V. Jaarverslag 2015 > Verslag van de Directie 39 4.2 ONTWIKKELINGEN WET- EN REGELGEVING De wet- en regelgeving voor zowel prudentiële regels

Nadere informatie

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd:

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd: Directie Financiële Markten Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 15 augustus 2007 FM 2007-01901 M Onderwerp Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling invoering Wft De Minister van Financiën, Gelet

Nadere informatie

[Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje Nassau, enz. enz. enz.]

[Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje Nassau, enz. enz. enz.] Besluit van (datum), houdende regels met betrekking tot aanvullend prudentieel toezicht op kredietinstellingen, levensverzekeraars, schadeverzekeraars en beleggingsondernemingen die tot een financiële

Nadere informatie

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bng.nl Vastgesteld door de Raad van Bestuur op en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV Het Consultatievoorstel van de Wet beloningsbeleid financiële ondernemingen ("Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid") brengt in het Algemeen Deel van de Wet op het financieel toezicht ("Wft") voor een

Nadere informatie

Vervolg solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2010

Vervolg solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2010 Vervolg solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2010 Ontwikkelde oplossingen voor FOV-leden Out of the box actuaries and risk professionals 1 SOLVENCY II In 2012 zal de Europese Commissie (EC) het huidige

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 013 Toekomst financiële sector Nr. 76 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 1 juli 2014 De vaste commissie voor Financiën heeft een

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

CONCEPT DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Good Practice Kapitaalbeleid kleine verzekeraars

CONCEPT DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Good Practice Kapitaalbeleid kleine verzekeraars CONCEPT DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Good Practice Kapitaalbeleid kleine verzekeraars Good Practice van De Nederlandsche Bank N.V. van [DATUM] 2014, houdende een leidraad met betrekking tot het kapitaalbeleid

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE CONFORMITEIT TUSSEN IAS 32 (HERZIENE VERSIE VAN 1998) EN DE EUROPESE JAARREKENINGENRICHTLIJNEN

ONDERZOEK NAAR DE CONFORMITEIT TUSSEN IAS 32 (HERZIENE VERSIE VAN 1998) EN DE EUROPESE JAARREKENINGENRICHTLIJNEN XV/6026/99 NL ONDERZOEK NAAR DE CONFORMITEIT TUSSEN IAS 32 (HERZIENE VERSIE VAN 1998) EN DE EUROPESE JAARREKENINGENRICHTLIJNEN DIRECTORAAT-GENERAAL XV Interne markt en financiële diensten 1 Dit document

Nadere informatie

CONCEPT, VOOR CONSULTATIE

CONCEPT, VOOR CONSULTATIE Wijziging van de Wet op het financieel toezicht ter implementatie van Richtlijn nr. /../EU van het Europees Parlement en de Raad van betreffende de toegang tot de werkzaamheden van kredietinstellingen

Nadere informatie

Op weg naar Bazel III en CRD IV Fundamentele herziening van Bazel II en implementatie in de Europese Capital Requirements Directive

Op weg naar Bazel III en CRD IV Fundamentele herziening van Bazel II en implementatie in de Europese Capital Requirements Directive Op weg naar Bazel III en CRD IV Fundamentele herziening van Bazel II en implementatie in de Europese Capital Requirements Directive mr. E.P.M. Joosen * Het Bazels Comité voor Bankentoezicht publiceerde

Nadere informatie

Referentiekader voor de beoordeling van het interne controlesysteem bij kredietinstellingen

Referentiekader voor de beoordeling van het interne controlesysteem bij kredietinstellingen Bijlage Circulaire _2009_19-1 dd. 8 mei 2009 Referentiekader voor de beoordeling van het interne controlesysteem bij kredietinstellingen Toepassingsveld: Erkende commissarissen. Basisregelgeving Inhoudsopgave

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 787 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht ter implementatie van richtlijn nr. 2009/111/EG van het Europees Parlement en de Raad van

Nadere informatie

Programma 12-11-2015. Seminar Beleggingsondernemingen en Beheerders met BO-diensten. 5 november 2015. Opening. Regelgevend kader

Programma 12-11-2015. Seminar Beleggingsondernemingen en Beheerders met BO-diensten. 5 november 2015. Opening. Regelgevend kader Seminar Beleggingsondernemingen en Beheerders met BO-diensten 5 november 2015 Programma Opening Regelgevend kader Beleidsregel ICAAP en handhavingsbeleid 14.30 pauze Onderzoek vastekosteneis Break-out

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 7.3.2014 C(2014) 1392 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 7.3.2014 houdende aanvulling van Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN. 1. Inleiding

MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN. 1. Inleiding Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en enige andere wetten ter implementatie van richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf

Nadere informatie

De solvabiliteitsratio van het Nederlandse bankwezen

De solvabiliteitsratio van het Nederlandse bankwezen De onrust op de financiële markten heeft tot verscherpte aandacht geleid voor de solvabiliteit van banken, de mate waarin hun vermogen de mogelijke verliezen op (risicogewogen) activa dekt en een voldoende

Nadere informatie

Uitkomsten DNB macro-stresstest zomer 2009

Uitkomsten DNB macro-stresstest zomer 2009 Uitkomsten DNB macro-stresstest zomer 2009 Stresstesting wordt door DNB al een aantal jaren gebruikt als instrument voor het financiële stabiliteitsbeleid en het prudentiële toezicht. Deze zomer is opnieuw

Nadere informatie

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 32 622 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en het Burgerlijk Wetboek ter implementatie van richtlijn nr. 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 13 juli 2009

Nadere informatie

Artikel 1. Onderwerp en werkingssfeer

Artikel 1. Onderwerp en werkingssfeer L 107/76 25.4.2015 BESLUIT (EU) 2015/656 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 4 februari 2015 betreffende de voorwaarden krachtens welke kredietinstellingen overeenkomstig artikel 26, lid 2, van Verordening

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 19.9.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 19.9.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 19.9.2014 C(2014) 6515 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 19.9.2014 tot aanvulling van Richtlijn 2014/17/EU van het Europees Parlement en de Raad

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 maart 2013 Betreft Beantwoording vragen lid Van Hijum

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 maart 2013 Betreft Beantwoording vragen lid Van Hijum > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

VERORDENING (EU) 2015/534 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 17 maart 2015 betreffende rapportage van financiële toezichtinformatie (ECB/2015/13)

VERORDENING (EU) 2015/534 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 17 maart 2015 betreffende rapportage van financiële toezichtinformatie (ECB/2015/13) 31.3.2015 NL L 86/13 VERORDENING (EU) 2015/534 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 17 maart 2015 betreffende rapportage van financiële toezichtinformatie (ECB/2015/13) DE RAAD VAN BESTUUR VAN DE EUROPESE

Nadere informatie

Vragen van het lid Merkies (SP) aan de minister van Financiën over coco's (contingent convertibles) (ingezonden 24 april 2015)

Vragen van het lid Merkies (SP) aan de minister van Financiën over coco's (contingent convertibles) (ingezonden 24 april 2015) 2015Z07644 Vragen van het lid Merkies (SP) aan de minister van Financiën over coco's (contingent convertibles) (ingezonden 24 april 2015) 1 Heeft u kennisgenomen van de uitzending van Argos over "Coco's:

Nadere informatie

MiFID II: a piece of cake? 19 maart 2015

MiFID II: a piece of cake? 19 maart 2015 MiFID Roundtable 2015 MiFID II: a piece of cake? Randy Pattiselanno, Reinier Schipper, Bastiaan Bloemink 19 maart 2015 Agenda 1. Introductie aanwezigen 2. Structuur MiFID I en II 3. Tijdlijnen en implementatie

Nadere informatie

Vergelijking verzekeraars en banken

Vergelijking verzekeraars en banken Vergelijking verzekeraars en banken Level playing field vanuit toezicht en kapitaaleisen? Presentatie door drs. Juriaan Borst AAG ACIS Symposium - Universiteit van Amsterdam 5 september 2014 2014 Towers

Nadere informatie

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO Financiering in een reguliere bancaire omgeving Miti ganten Jaar verslag Basel 3 kosten van financiering Basel 3 Wat houdt

Nadere informatie

Memorie van antwoord. 1. Inleiding

Memorie van antwoord. 1. Inleiding 34100 Wijziging van de Implementatiewet richtlijn solvabiliteit II en de Implementatiewet richtlijn financiële conglomeraten I ter implementatie van de richtlijn 2014/51/EU van het Europees Parlement en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 31 131 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met de uitvoering van Richtlijn nr. 2005/68/EG van het Europees Parlement en

Nadere informatie

501. Beloningsbeleid in de financiële sector anno 2014

501. Beloningsbeleid in de financiële sector anno 2014 501. Beloningsbeleid in de financiële sector anno 2014 MR. S.M. KRÖNER-ROSMALEN De ontwikkelingen op het gebied van beloningsbeleid hebben de afgelopen jaren niet stilgestaan. Sinds de kredietcrisis en

Nadere informatie

Circulaire. Brussel, 25 april 2016. Circulaire betreffende het aanvullend eigen vermogen NBB_2016_09. Kenmerk:

Circulaire. Brussel, 25 april 2016. Circulaire betreffende het aanvullend eigen vermogen NBB_2016_09. Kenmerk: de Berlaimontlaan 14 BE-1000 Brussel tel. +32 2 221 35 88 fax + 32 2 221 31 04 ondernemingsnummer: 0203.201.340 RPR Brussel www.nbb.be Circulaire Brussel, 25 april 2016 Kenmerk: NBB_2016_09 uw correspondent:

Nadere informatie

masterclasses november 2012

masterclasses november 2012 masterclasses november 2012 Finance Netwerk; grondlegger van de Masterclasses In 2005 introduceerde Finance Netwerk het concept Masterclasses. Kleine groepen van maximaal 10 professionals die, op de mooiste

Nadere informatie

De consequenties van de Omnibus II Richtlijn en het Wijzigingsbesluit financiële markten 2011

De consequenties van de Omnibus II Richtlijn en het Wijzigingsbesluit financiële markten 2011 De consequenties van de Omnibus II Richtlijn en het Wijzigingsbesluit financiële markten 2011 Door: Peter Franken en Dennis de Vries De Omnibus II Richtlijn geeft ruimte voor overgangsbepalingen met uitstel

Nadere informatie

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring maart 2012 Concept Praktijkhandreiking 1119 Inleiding Binnen de huidige wet- en regelgeving kan de accountant reeds uitdrukkelijk inspelen op

Nadere informatie

EUROPESE CENTRALE BANK

EUROPESE CENTRALE BANK 19.6.2012 Publicatieblad van de Europese Unie C 175/11 III (Voorbereidende handelingen) EUROPESE CENTRALE BANK ADVIES VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 25 april 2012 inzake een voorstel voor een verordening

Nadere informatie

Wet financieel toezicht

Wet financieel toezicht Wet financieel toezicht Bijlage 3 Lijst van verkorte citeertitels Verwerkte publicaties Staatsblad Kamerstuk Naam nrs. 2006, nr. 475 29.708 Wet op het finaniceel toezicht 2006, nr. 605 30.658 Invoerings-

Nadere informatie

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt FEBRUARI 2016 www.dmfco.nl Met de toenemende beleggingen van Nederlandse pensioenfondsen in Nederlandse hypotheken kent de hypotheekmarkt nu drie

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 14.3.2003 COM(2003) 114 definitief 2003/0050 (CNS) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de statistische gegevens die moeten worden gebruikt

Nadere informatie

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014 EUROPESE COMMISSIE Straatsburg, 16.12.2014 C(2014) 9950 final Mededeling van de Commissie van 16.12.2014 Richtsnoerennota van de Commissie over de tenuitvoerlegging van een aantal bepalingen van Verordening

Nadere informatie

SomethingOld. SomethingBlue

SomethingOld. SomethingBlue Financiële Analyse voor Credit Managers SomethingOld Something New SomethingBorrowed SomethingBlue... and a sixpence for luck in your shoe! 3 We are living in a world of bounded rationality, based on

Nadere informatie

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw,

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw, Amsterdam, 3 juli 2015 Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II Geachte heer, mevrouw, Namens de Vereniging van Vermogensbeheerders & Adviseurs (hierna: VV&A ) willen wij graag van de gelegenheid

Nadere informatie

Nieuwe regelgeving: beter risicomanagement?

Nieuwe regelgeving: beter risicomanagement? Nieuwe regelgeving: beter risicomanagement? Inleiding Dames en heren, Herstel en behoud van de financiële stabiliteit, daar ligt ons belang. Niet alleen van De Nederlandsche Bank, maar van de gehele samenleving

Nadere informatie

De Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft wordt als volgt gewijzigd:

De Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft wordt als volgt gewijzigd: CONSULTATIEVERSIE Besluit van ( datum), houdende wijziging van de Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft van 15 november 2006 in verband met regels met betrekking tot de bescherming

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 013 Toekomst financiële sector Nr. 123 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 259 4 januari 2012 Regeling vaststelling bedragen 2012 ex artikelen 2 en 3 Besluit bekostiging financieel toezicht 23

Nadere informatie

Prudentiele filters IFRS

Prudentiele filters IFRS Circulaire _2008_07 dd. 11 maart 2008 Prudentiele filters IFRS Toepassingsveld: De verzekeringsondernemingen die onderworpen zijn aan het aanvullende toezicht dat geregeld wordt in de hoofdstukken VII

Nadere informatie

Toelichting op de agenda van de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders van SNS REAAL N.V.

Toelichting op de agenda van de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders van SNS REAAL N.V. Toelichting op de agenda van de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders van SNS REAAL N.V. te houden op dinsdag 29 januari 2008 om 13.00 uur op het hoofdkantoor van SNS REAAL N.V., Croeselaan

Nadere informatie

Inleiding over het Thema:

Inleiding over het Thema: Inleiding over het Thema: Solvency II VSAE Actuariaat congres Ester Lamerikx 20 september 2011 2011 Towers Watson. All rights reserved. Agenda Solvency I Financieel Toetsingskader voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 2783 Vragen van de leden

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de omgang met markt- en tegenpartijrisico s in de standaardformule

Richtsnoeren voor de omgang met markt- en tegenpartijrisico s in de standaardformule EIOPA-BoS-14/174 NL Richtsnoeren voor de omgang met markt- en tegenpartijrisico s in de standaardformule EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. +

Nadere informatie

Hebben goedgevonden en verstaan: Artikel 1 (definities)

Hebben goedgevonden en verstaan: Artikel 1 (definities) Besluit van houdende regels ter uitvoering van de artikelen 89 en 90 van Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen

Nadere informatie

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Publicatieblad Nr. L 225 van 12/08/1998 blz. 0016-0021 DE RAAD VAN

Nadere informatie

De definitie van kredietinstelling in het Europese Single Rule Book

De definitie van kredietinstelling in het Europese Single Rule Book De definitie van kredietinstelling in het Europese Single Rule Book prof. dr. Bart P.M. Joosen 1 1. Inleiding De Nederlandse praktijk heeft al vele decennia moeite met de definiëring van wat nu een bank

Nadere informatie

ICAAP Bewust van uw risico s. Alex Poel 18 mei 2010

ICAAP Bewust van uw risico s. Alex Poel 18 mei 2010 ICAAP Alex Poel 18 mei 2010 Inhoud 1. ICAAP algemeen 2. De uitgangspunten (vertaald) 3. Het ICAAP uitvoeren 4. De risico s 5. Enkele voorbeelden 6. Wat kan ICAAP voor u betekenen 1. ICAAP algemeen (1)

Nadere informatie

Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank

Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank Wft: Wet op het financieel toezicht Bpr: Besluit prudentiële regels Wft Wta: Wet toezicht accountantsorganisaties

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Bazel III Financial lounge VKW Oost-Vlaanderen 16 december 2013

Bazel III Financial lounge VKW Oost-Vlaanderen 16 december 2013 Bazel III Financial lounge VKW Oost-Vlaanderen 16 december 13 Edwin De Boeck Chief Economist KBC Bazel I, II, III,... Op zoek naar financiële stabiliteit door versterking van banken Lehman crisis Val Bretton

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013-2014 33 632 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en enige andere wetten (Wijzigingswet financiële markten 2014) C MEMORIE VAN ANTWOORD Ontvangen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 100 Wijziging van de Implementatiewet richtlijn solvabiliteit II en de Implementatiewet richtlijn financiële conglomeraten I ter implementatie

Nadere informatie

Nederlandse banken doorstaan Europese stresstest goed

Nederlandse banken doorstaan Europese stresstest goed Nederlandse banken doorstaan Europese stresstest goed 23 juli 2010 De vier Nederlandse banken die in samenwerking met De Nederlandsche Bank (DNB) hebben deelgenomen aan de stresstest van het Europese Comité

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Beschrijving van het Belgische Bankenlandschap 5 jaar na Lehman

Beschrijving van het Belgische Bankenlandschap 5 jaar na Lehman Beschrijving van het Belgische Bankenlandschap 5 jaar na Lehman Belgian Finance Club, 18 november 2013 Luc Coene Gouverneur Overzicht van de presentatie Marktindicatoren Ingrijpende herstructurering van

Nadere informatie

Nieuwe vereisten aan securitisatietransacties in de Regeling securitisaties Wft 2010

Nieuwe vereisten aan securitisatietransacties in de Regeling securitisaties Wft 2010 Nieuwe vereisten aan securitisatietransacties in de Regeling securitisaties Wft 2010 M r. R. J. W. A n a l b e r s * Inleiding Sinds 1 januari 2011 dienen financiële ondernemingen die betrokken zijn bij

Nadere informatie

Financieringsmaatschappijen onder de Wet op het financieel toezicht

Financieringsmaatschappijen onder de Wet op het financieel toezicht Financieringsmaatschappijen onder de Wet op het financieel toezicht Inleiding Het is de verwachting dat per 1 januari 2007 de nieuwe Wet op het financieel toezicht (Wft) van kracht wordt. 1 De Wft vervangt

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

1. Gegevensverstrekking bij melding bruto shortposities

1. Gegevensverstrekking bij melding bruto shortposities Ministerie van Financiën Directie Financiële Markten Postbus 20201 2500 EE Den Haag Den Haag, 1 mei 2013 Ref: B13.19 Betreft: Consultatiedocument Wijzigingsbesluit financiële markten 2014 Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

Strengere eisen aan liquiditeitsrisicobeheer bij banken

Strengere eisen aan liquiditeitsrisicobeheer bij banken De huidige turbulentie op de financiële markten heeft zichtbaar gemaakt dat het liquiditeitsrisicobeheer van banken nog veel te wensen overlaat. Toezichthouders uit de g10-landen hebben nu gezamenlijk

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. van [...]

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. van [...] EUROPESE COMMISSIE Brussel, 15.6.2010 COM(2010)280 definitief 2010/0168 (E) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD van [...] betreffende de verplichte toepassing van Reglement nr. 100 van de Economische

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1210 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Nieuwe kapitaaleisen voor banken als gevolg van Bazel III/CRD IV

Nieuwe kapitaaleisen voor banken als gevolg van Bazel III/CRD IV Nieuwe kapitaaleisen voor banken als gevolg van Bazel III/CRD IV mr. E.P.M. Joosen * Deze zomer is het vijf jaar geleden dat de financiële crisis ontstond in de Amerikaanse markten met de problematiek

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Wie is Bas?

Curriculum Vitae. Wie is Bas? Curriculum Vitae Naam: B.J.A. de Jong Roepnaam: Bas Geboortedatum: 12 februari 1976 Adres: Bastertlaan 17 3632 JH Loenen a/d Vecht Telefoon: +31 (0)6-29 01 47 38 E-mail: basdejong@handsonrisk.nl Nationaliteit:

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 34549 11 december 2013 Regeling van de Minister van Financiën van 4 december 2013, FM/2013/2124 M, directie Financiële

Nadere informatie

1. Decertificering en dematerialisatie van aandelen

1. Decertificering en dematerialisatie van aandelen 1 TOELICHTING BEHORENDE BIJ HET VOORSTEL TOT WIJZIGING VAN DE STATUTEN VAN ALANHERI N.V. ("ALANHERI" OF "DE VENNOOTSCHAP") Behorende bij agendapunt 8 van de op 27 mei 2011 te houden algemene vergadering

Nadere informatie

Uitwerking van pre- en post trade transparantie bepalingen in Regulatory Technical Standards

Uitwerking van pre- en post trade transparantie bepalingen in Regulatory Technical Standards Uitwerking van pre- en post trade transparantie bepalingen in Regulatory Technical Standards MiFID II bijeenkomst voor marktpartijen op 12 februari 2015 Fridjof Bron en Hans Wolters Het komende uur 1.

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 9.8.2012 COM(2012) 449 final 2012/0217 (COD)C7-0215/12 Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de toekenning van tariefcontingenten voor

Nadere informatie

Onder redactie van M.Jurgens R. Stijnen. Compliance in het financieel toezichtrecht

Onder redactie van M.Jurgens R. Stijnen. Compliance in het financieel toezichtrecht Onder redactie van M.Jurgens R. Stijnen Compliance in het financieel toezichtrecht INHOUDSOPGAVE Woord vooraf De bijdrage van de compliancefunctie aan verandering 1. Inleiding/11 2. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Solvency II: Impact op Financiële instellingen

Solvency II: Impact op Financiële instellingen Solvency II: Impact op Financiële instellingen Op weg naar een risico georiënteerde financiële branche Eye on Insurance 9 December 2009 Niek Hoek Agenda Belang risico management voor financiële instellingen

Nadere informatie

Commissie juridische zaken

Commissie juridische zaken EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie juridische zaken 21.2.2011 2010/0207(COD) AMENDEMENTEN 6-22 Ontwerpadvies Dimitar Stoyanov (PE456.696v01-00) over het voorstel voor een Richtlijn.../.../EU van het

Nadere informatie