COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN"

Transcriptie

1 COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Ongevraagde commerciële communicatie en gegevensbescherming Samenvatting van de conclusies van het onderzoek(*) - januari 2001 Serge Gauthronet & Étienne Drouard Meer dan vijf jaar geleden hebben het Europees Parlement en de Raad belangrijke richtlijnen goedgekeurd die erop gericht zijn een hoog beschermingsniveau te waarborgen van de persoonlijke levenssfeer in verband met het elektronisch verwerken van persoonsgegevens. Het betreft hier Richtlijn 95/46/EG betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en het vrije verkeer van die gegevens en Richtlijn 97/66/EG betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector. Nu de omzetting van de bepalingen van deze richtlijnen in de nationale wetgeving van de lidstaten van de Europese Unie bijna is voltooid, worden wij in onze moderne samenlevingen geconfronteerd met steeds zorgwekkender problemen die samenhangen met de groei van internet en elektronische handel: het ongeoorloofd verzamelen van persoonsgegevens, de opbouw van omvangrijke bestanden met persoonsprofielen, ongecontroleerde handel in gegevens, massale elektronische verspreiding van reclameberichten, een toename van malafide praktijken en ernstige aantasting van de persoonlijke levenssfeer. De Commissie houdt zich al verscheidene jaren met deze problemen bezig en heeft daarbij in het bijzonder aandacht geschonken aan het verschijnsel 'spamming', ongevraagde commerciële communicatie. De Commissie heeft Serge Gauthronet en Etienne Drouard, consultants van het bureau ARETE, opdracht gegeven dit onderwerp te onderzoeken en duidelijk in kaart te brengen. Het onderzoek was gericht op twee aspecten: er is gekeken naar de bedrijfstak en naar de juridische dimensie. Wat betreft de bedrijfstak is geanalyseerd op welke manier ongevraagde communicatie zich manifesteert, hoe de branche zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld, wat er op technologisch gebied wordt aangeboden en welke praktijken voorkomen. Om over relevante gegevens te kunnen beschikken is dit deel van het onderzoek in de Verenigde Staten uitgevoerd. Gebleken is dat de Amerikaanse maatschappij, onder druk van de internetgemeenschap, geleidelijk middelen heeft gevonden om de enorme hoeveelheid reclame in de elektronische postbussen van internetgebruikers terug te dringen. Ook zien we in de Verenigde Staten de opmars van nieuwe, op consensus en toestemming berustende e- mailmarketingstrategieën, die door enkele toonaangevende bedrijven over de hele wereld ontwikkeld zijn. Deze marketingvormen, die duidelijk minder inbreuk op de privacy maken, verleggen het probleem van bescherming van de persoonlijke ) DG Interne markt Contractnr. ETD/99/B5-3000/E/96

2 levenssfeer, zonder hiervoor een volledig bevredigende oplossing aan te dragen. In het juridische deel van het onderzoek is gekeken naar het juridische kader van weten regelgeving, bestuursrecht, rechtspraak, rechtsleer en ethiek waarin ongevraagde elektronische marketing zich in de lidstaten van de Europese Unie, binnen het bestaande Gemeenschapsrecht, ontwikkelt of zal ontwikkelen. Daarnaast geeft het inzicht in de overeenkomsten en verschillen die er op nationaal niveau bestaan in aanpak, zowel van overheidswege als op het particuliere vlak, van deze vorm van reclame. Op basis van deze analyses worden overwegingen geformuleerd en aanbevelingen gedaan over het juridische kader dat de beste voorwaarden schept om de rechtszekerheid van Europese ondernemers in de elektronische handel te waarborgen en de in Europa erkende rechten van internetgebruikers te beschermen. I) Bedrijfstakstudie: marketing en spamming - algemene situatie, werkwijzen en dienstenaanbod De uitkomsten van de studie kunnen worden samengevat in zes hoofdpunten, die het economische kader van marketing, de geschiedenis ervan en de huidige werkwijzen van de marktdeelnemers uiteenzetten, evenals de technologische ontwikkeling en de nieuwe werkwijzen op basis van 'permission based'-marketing. I.1) Interactieve marketing vindt in internet een groeiterrein bij uitstek. Dit blijkt duidelijk uit de verschuivingen van de investeringen van adverteerders in de Verenigde Staten. Nu al maken de uitgaven aan direct marketing in de Verenigde Staten 50% uit van het totale budget dat door adverteerders aan commerciële communicatie wordt uitgegeven. Er zijn drie hoofdredenen die de groeiende populariteit van internet verklaren: De kosten van reclamecampagnes op internet vallen in het niet vergeleken bij die via de traditionele media. Zo komt de gemiddelde prijs van een e- mailmarketingcampagne in de Verenigde Staten uit op circa USD 0,10 per verzonden bericht, terwijl de kosten van een mailing per post tussen de USD 0,50 en USD 1,00 per verzonden exemplaar liggen. De slaagpercentages van marketing via liggen tussen de 5% en 15%, terwijl die van gebruikelijke mailings per post tussen de 0,5% en 2% liggen. De effectiviteit van marketing per verschilt aanzienlijk van die van advertentiebanners. Terwijl marketing een 'doorklikpercentage' (1) van zo'n 18% genereert, daalt dit percentage bij banners al enige tijd en komt het volgens Forrester Research niet boven 0,65%. Andere bronnen, zoals Nielsen Netratings (maart 2000) spreken zelfs van een daling van 2,5% in het midden van de jaren 90 tot 0,36% in maart ) 'Doorklikken': de handeling van een internetgebruiker die op een hyperlink klikt en zo direct op de website van de adverteerder en diens commerciële aanbod terechtkomt. Het plaatsen van een order wordt een 'click order' genoemd. 2

3 Het is dus zeer aannemelijk dat we de komende jaren te maken krijgen met een steeds grotere verschuiving van investeringen naar direct marketing op internet en dan met name naar marketing. I.2) Spamming is een kinderziekte van marketing. Spamming, zoals dat zich in het midden van de jaren negentig voornamelijk in de Verenigde Staten heeft voorgedaan, is inmiddels op zijn retour. Een blik op de diverse zwarte lijsten met namen van spammers die on line te raadplegen zijn, is voldoende om vast te stellen dat dit verschijnsel tussen 1995 en 1998 zijn hoogtepunt heeft gekend. Sinds een jaar of twee worden deze lijsten gestaag korter. Er zijn vier factoren die deze recente ontwikkeling in gang hebben gezet: 1. Maatregelen van Internet Service Providers. Providers hebben greep gekregen op het dataverkeer via mail- en nieuwsservers en hebben tegenwoordig de beschikking over middelen om snel te kunnen reageren, zoals het MAPS-RBLsysteem voor internet (Mail Abuse Prevention System en Realtime Blackhole List)(2) en UDP voor Usenet (Usenet Death Penalty). 2. Regelgeving van de Amerikaanse overheden(3). Hoewel deze zeker niet afdoende zijn, kunnen spammers op grond ervan tot hoge boetes worden veroordeeld. De gemiddelde boete bedraagt USD 10,00 per 'bulkmail', met een maximum van USD ,00 per dag. Omdat de marktspelers kleine bedrijven zijn met beperkte financiële middelen kan worden aangenomen dat dit een redelijk afschrikwekkend en in sommige gevallen zelfs afdoend middel is. 2) Het overgrote deel van de providers maakt tegenwoordig meedogenloos jacht op spammers en heeft zich met dit doel onder andere georganiseerd in een netwerk van vrijwillige beheerders, genaamd The Mail Abuse Prevention System (MAPS Redwood City, Californië-USA), dat verantwoordelijk is voor een zwarte lijst, genaamd de Realtime Blackhole List (RBL). Deze lijst is een middel voor massale boycots waarmee providers die duizenden routers en mailservers onder hun beheer hebben, elkaar op de hoogte houden van spammingbombardementen en waarmee ze de IPadressen en domeinnamen die voor het versturen van ongevraagde commerciële boodschappen verantwoordelijk zijn, kunnen afsluiten. Iedere spammer wiens account is afgesloten, wordt aan de zwarte lijst toegevoegd, zodat de overige providers die een abonnement op de RBL hebben - dat zijn er wereldwijd 2000, ongeveer een derde van de markt - en die door de spammer benaderd zouden kunnen worden, onmiddellijk op de hoogte zijn van de werkelijke aard van diens activiteiten en hem vervolgens als klant kunnen weigeren. Naast deze vrij traditionele manier van rapporteren is het MAPS-systeem tevens een filter dat met behulp van algoritmen automatisch de berichten kan blokkeren die van een geïdentificeerde spammer afkomstig zijn, en tevens die van de provider bij wie hij een abonnement heeft, en die dus niet voldoet aan zijn verplichting om met het oog op de collectieve internetbelangen vervuiling tegen te gaan. 3) Vooruitlopend op federale regelgeving zijn er in een twintigtal Amerikaanse staten wetteksten voor het aan banden leggen van spamming geformuleerd die het afgelopen jaar zijn goedgekeurd of waarvan de goedkeuringsprocedure nu loopt. Sommige hiervan hebben tevens betrekking op commerciële communicatie per fax. Op basis ervan zijn reeds gerechtelijke stappen tegen spammers ondernomen. Tot de belangrijkste bepalingen van deze wetteksten behoren de verplichting tot het bieden van een 'opt-out'-mogelijkheid (opt-out wil zeggen dat de ontvanger zelf te kennen moet geven dat hij van de mailinglijst verwijderd wil worden), en de verplichting om een verzoek van een internetgebruiker om van de lijst te worden verwijderd, in te willigen. Tevens bevatten ze een verbod op het gebruik van een vals adres en van misleidende berichthoofden of onderwerpen, allebei kenmerken van spamming. Enkele wetten stellen het gebruik van de aanduiding ('label') 'ADV' in de koptekst verplicht om aan te geven dat er sprake is van een reclameboodschap of van 'ADLT' in geval van een advertentie voor een site die bestemd is voor volwassenen. Een derde van de wetteksten definieert spamming als het versturen van berichten aan internetgebruikers zonder dat zij hier vooraf uitdrukkelijk om hebben verzocht. 3

4 3. Maatregelen van beroepsorganisaties en brancheverenigingen. Met name de AIM, een zelfstandige dochterorganisatie van de zeer invloedrijke DMA, toont zich op basis van zeer praktijkgerichte onderzoeken ondubbelzinnig een fel tegenstander van spamming. Uit het werk van deze organisatie komt heel duidelijk het verschil in effectiviteit naar voren tussen UCE (Unsollicited Commercial ) en marketingactiviteiten die berusten op een reeds bestaande commerciële relatie. De AIM heeft dit jaar een pakket heel duidelijke richtlijnen goedgekeurd waarin de welbekende praktijken van spammers worden veroordeeld. De DMA, die minder ver gevorderd is, werkt met een lijst van namen van consumenten die hebben aangegeven dat ze geen reclame wensen te ontvangen (e-mps - Electronic Mail Preference Service)(4). 4. De tegencultuur van e-marketing. Deze gaat, als reactie op de massareclame die tot oververzadiging en verwarring van het publiek leidt, steeds meer uit van de principes van 'permission marketing'. 'Permission marketing' wil zeggen dat er met de consumenten wordt gecommuniceerd op basis van vrijwilligheid, waarbij geleidelijk een belangenrelatie en uiteindelijk een vertrouwensrelatie wordt opgebouwd. Hoe groter het vertrouwen, hoe meer de consument - onder invloed van subtiel op zijn behoeften afgestemde toezeggingen, die uiteraard moeten worden nagekomen ('incentive marketing') - wordt gemotiveerd steeds verdergaande toestemming te geven: toestemming om meer gegevens te verzamelen over zijn levensstijl, zijn hobby's en interesses; toestemming om over nieuwe soorten producten of diensten geïnformeerd te worden en om spaarpunten voor geschenken of miles, een monster of een tijdelijk abonnement te ontvangen. Zo wordt een anonieme persoon naarmate de relatie wordt opgebouwd een persoon met wie het bedrijf contact onderhoudt, een potentiële klant, vervolgens een klant en uiteindelijk een trouwe klant. Het opbouwen van een dergelijke relatie kost tijd en vereist veelvuldig contact, zo mogelijk tegen aanvaardbare kosten. Internet is het medium bij uitstek voor deze interactiviteit en geleidelijke opbouw, en een gunstiger manier van toestemming verkrijgen dan door bewuste inschrijving op een 'opt-in'-lijst, is nauwelijks denkbaar. De verzendkosten zijn uitermate gering, de resultaten van testcampagnes zijn vrijwel direct beschikbaar, het responspercentage is vijftien keer hoger dan bij traditionele campagnes. Bovendien kan een continue relatie met de potentiële klanten worden onderhouden zonder dat dit een al te zware last op het communicatiebudget van de adverteerder of van de afdeling 4) Het e-mps-systeem is een gratis dienst die elke internetgebruiker de mogelijkheid biedt zijn e- mailadres op een lijst te plaatsen, onder vermelding van de soort berichten waarvoor men de 'opt-out' wenst te gebruiken (business-to-consumer, business-to-business of beide). Direct-marketingbedrijven van hun kant hebben de mogelijkheid hun lijst met adressen aan de hand van het e-mpssysteem te laten opschonen (d.w.z. de adressen van de e-mps-lijst te laten verwijderen uit hun verzendlijsten); de kosten hiervan bedragen USD 100,00 voor organisaties die niet bij de DMA zijn aangesloten. Dit opschonen kan on line en neemt niet langer dan enkele uren in beslag. Actieve tegenstanders van spam in Amerika, met name vertegenwoordigers van de MAPS, Junkbusters Corp. en de CAUCE, hebben fel geprotesteerd tegen het opstellen van de lijst en sommige DMA-leden hebben zich gedistantieerd van de standpunten van hun brancheorganisatie. Er is op diverse punten kritiek geuit op de lijst; het is inderdaad betreurenswaardig dat de DMA het e-mps-systeem niet toegankelijk heeft gemaakt voor providers die gebruik wensen te maken van een algehele 'opt-out' van al hun domeinnamen en abonnees. De DMA stelt zich op het standpunt dat het systeem op basis van individuele verzoeken tot uitschrijving dient te functioneren. 4

5 klantenrelaties legt, mits men het proces voldoende kan automatiseren. En drukkosten zijn er niet. Dit alles is buitengewoon verhelderend uiteengezet door Seth Godin, vice-president van Yahoo. 'Permission marketing' wint steeds meer marketeers en handelaren op internet voor zich. Zij zien in hoe effectief het nieuwe concept is van marketingcampagnes die gericht zijn op doelgroepen die hiermee bewust hebben ingestemd. 'Opt-in- marketing' is vandaag het toverwoord in de Verenigde Staten. II.3) Spamming komt helaas nog steeds voor en dankt zijn bestaan aan producten - 'spamware' - of diensten die in de meeste de gevallen door kleine bedrijven worden aangeboden. Er zijn twee soorten 'spamware' te onderscheiden. Naast de zogenaamde 'pullinstrumenten', die adressen verzamelen, bestaan er de 'pushinstrumenten', die massaal berichten versturen. De softwarepakketten voor het verzamelen van adressen zijn relatief eenvoudig te gebruiken. Ze werken op basis van geautomatiseerde navigatie over websites en algemeen toegankelijke pagina's van Usenet via vooraf gespecificeerde internetadressen of in zoekmachines ingevoerde trefwoorden die een lijst met relevante adressen opleveren. De software verzamelt vervolgens systematisch alle adressen die op de webpagina's van deze sites of in discussiegroepen worden aangetroffen. De ontwikkelaars van deze programma's claimen allemaal dat hun producten 'spam-traps' weten te omzeilen. 'Pushinstrumenten' zijn programma's waarmee massaal berichten kunnen worden verstuurd zonder gebruik te maken van een mailserver van een provider. Deze producten, die algemeen verkrijgbaar zijn, zorgen ervoor dat de computer waarop ze geïnstalleerd zijn als een echte mailserver functioneert, en de spammer loopt daarbij in principe niet het risico dat zijn internetprovider problemen maakt omdat hij overbelasting van de lijnen veroorzaakt. Deze programma's zijn in zekere mate in staat door de 'anti-spam'-filters van mailservers te breken en kunnen berichthoofden vervalsen. Het is nogal paradoxaal dat dergelijke producten tegenwoordig vrij verkrijgbaar zijn en verkocht worden door naar het schijnt officiële dealers, terwijl een deel van hun functies gericht is op misbruik van internet dat in een toenemend aantal Amerikaanse staten is verboden. Het aanbod aan diensten is grofweg in twee categorieën in te delen: 'campagne hosting', ook 'hostspamming' te noemen, en 'listbroking'. De 'hosts' leveren een complete dienstverlening voor het opzetten van spammingcampagnes. Diverse kleine bedrijven bieden deze diensten openlijk aan op internet. Hun tarieven variëren van USD 5,00 per 1000 voor een mailing tot USD 20,00 per 1000 wanneer de klant tevens over de adressen wil beschikken. Een aantal van hen heeft zich gespecialiseerd in 'bulletproof' dienstverlening, dat wil zeggen dat ze in principe in staat zijn de acties van providers tegen 'spam' te omzeilen. Het aantal 'listbrokers' is vrij groot. Verscheidene bedrijven bieden een lidmaatschap aan met drie soorten abonnementen op adreslijsten: adressen per week voor USD 19,95 per maand, adressen per week voor USD 29,95 per maand en adressen per week voor USD 39,95 per maand. Daarnaast worden er adressen aangeboden die on line gekocht en direct gedownload kunnen worden. De prijzen hiervan variëren van USD 19,95 voor internetadressen tot bijvoorbeeld USD 49,95 voor internetadressen of USD 99,95 voor AOLadressen. Het aanbod van adreslijsten is dermate groot dat er onvermijdelijk vraagtekens moeten worden geplaatst bij de kwaliteit en de bruikbaarheid ervan, en 5

6 het is uiterst twijfelachtig of de adressen wel zijn verzameld met toestemming van de betrokkenen. Doelgroeplijsten worden in de meeste gevallen op een vrij vage manier aangeduid. De meest gangbare selectiecriteria zijn land, staat, woonplaats, geslacht, interesses, beroep en branche. De interesses zijn opgesplitst in een vijftigtal gangbare subgroepen die doen denken aan de structuur van onderwerpen op Usenet. Spammers die volharden in hun praktijken en op dezelfde bedenkelijke weg doorgaan en zich daarbij de afkeuring van de internetgemeenschap op de hals halen, zijn niets beter dan amateurs of opportunisten die proberen op internet hun slechte ideeën aan de man te brengen. Verschillende recente gevallen van spamming zijn nader onderzocht en de weinige gevallen ervan in Europa tonen aan dat dit het werk is van weinig scrupuleuze personen, die zich vaak niets gelegen laten liggen aan rechterlijke bevelen, maar die ontegenzeggelijk het risico lopen te worden veroordeeld tot het betalen van zeer hoge schadevergoedingen. Hoewel deze aanpak vanuit het gezichtspunt van het recht op bescherming van persoonsgegevens niet bevredigend is, kan deze niettemin effectief zijn en helpen op korte termijn definitief een einde te maken aan dit verschijnsel. I.4) De echte, meest actieve markt, waar het meest op het spel staat, is de markt van marketing. Op deze markt claimt tegenwoordig iedere aanbieder dat hij de privacygedragsregels strikt naleeft en werkt met lijsten van potentiële klanten die hiermee volledig hebben ingestemd. marketing consolideert zich op een veel krachtiger model op financieel en technologisch vlak. Het belang van het op een eerlijke manier verkrijgen van gegevens en een op vrijwilligheid en instemming gebaseerde relatie tussen de adverteerder en zijn potentiële klanten komen centraal te staan. De bedrijven die volgens deze principes werken, in de meeste gevallen starters, zijn bezig internetmarketing voor de komende jaren vorm te geven. Het is zeker de moeite waard stil te staan bij hun aanpak om de persoonlijke levenssfeer te beschermen op basis van 'opt-in'- lijsten. Er zijn momenteel zo'n vijftig dienstverlenende bedrijven, waarvan sommige van buiten Europa afkomstig zijn en zich hebben gevestigd in Europa, waar zij een belangrijk deel van de markt van direct marketing per in handen hebben. Onder hen zijn 24/7 Media, NetCreations Inc., YesMail.com, Exactis.com Inc., MessageMedia, BulletMail, Axciom, evenals enkele ondernemingen die zich met 'incentive marketing' bezighouden, zoals MyPoints, Netcentives, Beenz, CyberGold, ClickRewards, Freeride. Portaalsites als bijvoorbeeld weten zich een positie op de markt te verwerven dankzij hun bestanden met vele tientallen miljoenen abonnees die regelmatig per op hun behoeften en interesses afgestemde aanbiedingen ontvangen voor on line te bestellen producten. Ook bedrijven in 'webvertising' als DoubleClick of Flycast ontwikkelen inmiddels een aanbod op het gebied van marketing. Veel van deze bedrijven staan genoteerd aan de Nasdaq en hebben alle kenmerken van de interneteconomie: hun activiteiten zijn volop in ontwikkeling, hebben een hoge beurswaarde en zijn onvoldoende rendabel. Het merendeel groeit door middel van het overnemen van bedrijven in dezelfde branche. Hoewel hun visie verschilt, hebben ze gemeenschappelijk dat ze op het professionele vlak dezelfde waarden delen en de principes van 'permission basedmarketing' en 'opt-in'- aanhangen. 6

7 Deze marketingbedrijven ontwikkelen een zeer breed spectrum aan activiteiten, zoals het verwerven van persoonsgegevens, het administreren en beheren van gemeenschappelijke databases, listbroking, het opzetten van e- mailmarketingcampagnes, pushactiviteiten, CRM (Customer Relationship Management)(5), follow-up, rapportage, facturering van campagnes en betaling van sites die potentiële klanten verzamelen. De methode om met toestemming gegevens te verkrijgen, bestaat erin dat op een netwerk van 100 tot 200 drukbezochte sites formulieren geplaatst worden die de bezoekers kunnen invullen om een nieuwsbrief te ontvangen, mee te doen aan een wedstrijd, een programma of een bepaalde promotieactie of om commerciële aanbiedingen te ontvangen die zijn afgestemd op de door henzelf aangegeven interessegebieden. Gegronde redenen om het expliciet verkrijgen van persoonsgegevens via een website te rechtvaardigen. De bedrijven krijgen de beschikking over de gegevens die op het formulier(6) zijn ingevuld. Hiermee worden bestanden met 15 tot 20 miljoen adressen opgebouwd. Daarvan zal ongeveer een kwart afkomstig zijn van Europese internetgebruikers. Op deze methode bestaat een aantal varianten die verschillen wat betreft de eerlijkheid: van vooraf aangevinkte vakjes(7) tot het andere uiterste: de bezoeker om een dubbele 'opt-in' verzoeken, dat wil zeggen dat ter bevestiging van de inschrijving een automatisch bericht naar zijn elektronische postbus wordt gestuurd(8). 5) Het gaat hier om front- en middle-officeactiviteiten waarbij voor de adverterende klant wordt gewerkt aan een één-tot-één relatie per met diens potentiële klanten ten einde hen aan te moedigen tot het kopen van producten. Hierbij wordt het gegevensbestand aangevuld met extra persoonsgegevens, worden de vertrouwensrelatie en de klantenbinding versterkt, worden aanvragen tot in- of uitschrijving verwerkt, leveringsproblemen behandeld, vragen van gebruikers en klachten afgehandeld, bevestigingsberichten verzonden en adreswijzigingen verwerkt. Deze activiteiten steunen op speciale, zogenaamde CRM- of ERM-software (ERM staat voor Relationship Management). 6) Er zijn in hoofdzaak twee modellen van dataverkeer te onderscheiden; periodieke overdracht in batches, die dan in de gemeenschappelijke database worden geïntegreerd, en directe (real time) overdracht. Enkele bedrijven die actief zijn in de marketing kunnen ook het volledige beheer van de 'opt-in'-formulieren voor hun klanten verzorgen ('hosting'). 7) Het is gebleken dat enkele 'permission marketing'-programma's gebruik maken van vooraf aangevinkte vakjes. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de inschrijfformulieren die op de sites van BigFoot, Dreamlife of Theglobe.com te vinden zijn. De 'opt-in'-formulieren op deze drie sites worden samen met 24/7 Media beheerd. De gedachte dringt zich op dat deze handelwijze nauwelijks in overeenstemming is met het idee achter 'permission marketing', omdat niet de zekerheid bestaat dat de klant werkelijk heeft toegestemd. Het is namelijk heel goed mogelijk dat deze de betreffende regel heeft overgeslagen zonder hem te hebben gelezen. Hierdoor bestaat het gevaar dat de ontvanger de toegestuurde commerciële boodschappen als spam beschouwt, omdat hij ervan overtuigd is dat hij deze nooit heeft aangevraagd. 8) De dubbele 'opt-in' vervult een voorbeeldfunctie ten aanzien van de kwaliteit van de verkregen toestemming en de transparantie van het proces. Wanneer een internetgebruiker zich bijvoorbeeld abonneert op een nieuwsbrief van de CNET-groep, krijgt hij via een 'pop-up-venster' een reeks aan te vinken vakjes aangeboden die corresponderen met onderwerpen waarvoor hij toestemming verleent commerciële aanbiedingen te ontvangen. Onderaan deze lijst staat een koppeling waarmee naar een pagina van de CNET-site over de 'privacy policy' geklikt kan worden. Dit privacybeleid is zeer volledig en bevat een waarschuwing betreffende de inschrijving voor een nieuwsbrief, die er heel expliciet de aandacht op vestigt dat er een derde onderneming in het spel is - in dit geval de e-marketingdienstverlener Netcreations - die de gegevens verzamelt. Nadat de bezoeker het formulier heeft ingevuld en de onderwerpen heeft aangegeven waarover hij geïnformeerd wenst te worden, bevestigt hij zijn inschrijving. Dit is zijn eerste 'opt-in'-handeling. Onmiddellijk daarna ontvangt hij een bevestigingsbericht van Netcreations dat tot doel heeft zeker te stellen dat de inschrijving door de 7

8 Al deze systemen en boodschappen bevatten uiteraard 'opt-out'-links, die de internetgebruiker in staat stellen zich gemakkelijk van de inschrijflijsten te laten verwijderen. Er zijn bedrijven die per dag verscheidene 'opt-out'-verzoeken ontvangen en vragen krijgen van mensen die willen weten waar, dat wil zeggen op welke site, en wanneer hun 'opt-in' is geregistreerd. Sommigen willen het precieze karakter en de omvang weten van de persoonsgegevens die in de databanken zijn opgenomen. Om deze vragen te kunnen beantwoorden brengt een aantal e- mailmarketingbedrijven de klantrelatie in kaart, met name de informatie die uitwijst in welke context de 'opt-in' heeft plaatsgevonden. De adressen worden verhandeld via 'listbroking' of 'campagne hosting' (ESB: Service Bureau). Over het algemeen omhelst een standaarddienstverlening op basis van gemeenschappelijke bestanden vijf acties: het lokaliseren van de eigenlijke adressen, het programmeren van een link in het bericht naar de site van de adverteerder, het verzenden van de berichten, het registreren van het aantal ontvangers dat doorklikt naar de site en het rapporteren over de resultaten van de campagne. Het tarief wordt berekend per 1000 bereikte personen (CPM), zoals ook reclamebureaus doen. De basisprijs voor professionele marketing bedraagt USD 200,00 per 1000, oftewel USD 0,20 per bericht. Deze standaardprijs is exclusief de kosten van selectiecriteria, zoals die per domeinnaam en geografisch gebied, demografische kenmerken (geslacht, leeftijdsklasse, huwelijkse staat, aantal kinderen), inkomen, functie in een bedrijf, opleidingsniveau of interesses. De mogelijkheden van het maken van een selectie op basis van interesses lijken tot in het oneindige verder te kunnen worden verfijnd, maar uiteindelijk is de detaillering van de informatie die uit de formulieren wordt verkregen, bepalend. Uit het oogpunt van bescherming van gegevens liggen bepaalde kwalificatiecriteria zeer gevoelig, bijvoorbeeld wanneer hierdoor etnische of religieuze groepen, rokers, diabetici of kankerpatiënten kunnen worden geselecteerd, zelfs indien de betrokken gegevens met hun instemming zijn verkregen. De lijsten met adressen leveren eveneens zeer waardevolle informatie over het gedrag van internetgebruikers; vooral ten aanzien van hun on-lineaankopen in de voorafgaande periode (1, 3, 6 of 12 maanden). In veel gevallen is er geen sprake van direct verkregen informatie, maar informatie die indirect verkregen is via commerciële partners van het e- mailmarketingbedrijf waarbij de potentiële klanten aankopen hebben gedaan. Voor elke specifieke selectie op deze aanvullende gegevens, waarmee de doelgroep beter kan worden afgebakend, wordt een meerprijs per duizend in rekening gebracht. Hoe gedetailleerder de gevraagde selectie, hoe hoger de prijs. De meest gevraagde en duurste selectie betreft het criterium van de geneigdheid van internetgebruikers om on line aankopen te doen. persoon zelf is gedaan en niet door iemand anders in zijn naam. Deze bevestiging heeft drie belangrijke kenmerken. Allereerst wordt de ontvanger hierin opnieuw herinnerd aan het bestaan en de naam van een derde partij die betrokken is bij de site waar hij zich voor een nieuwsbrief inschrijft. Dit is een niet te verwaarlozen gegeven voor het geval de gebruiker niet op de link naar het privacybeleid heeft geklikt. Verder vermeldt het bericht nog eens in het kort de nieuwsbrieven en de exacte verzendlijst met commerciële informatie waarvoor de bezoeker zich heeft ingeschreven. Tenslotte kan er geen enkele communicatie tot stand komen zolang de bevestiging niet door de ontvanger is teruggezonden. In feite moet de internetgebruiker een soort van contractuele overeenkomst met de site sluiten. Zodra de site de bevestiging van de inschrijving heeft teruggekregen, krijgt de abonnee automatisch een laatste om hem welkom te heten. 8

9 De sites die adressen verzamelen ontvangen een vergoeding op commissiebasis van deze marketingbedrijven. Elke keer dat een adres wordt gebruikt, krijgt de betreffende site een vergoeding die in hoogte kan variëren, maar veelal 50% van de verkoopprijs bedraagt. Enkele marketingbedrijven hebben een geavanceerd systeem ontwikkeld voor het geval dat twee websites het eigendom van een bepaald adres kunnen opeisen. De regel is dat alleen de site waarvan de lijst adressen de voorkeur heeft van de klant, een vergoeding ontvangt. Daarnaast worden er ook voorschotten betaald op de opbrengsten van de partne rwebsites. I.5) De snelle ontwikkeling van 'permission based' marketing, de vorm die naar verwachting het toonaangevende model van commerciële communicatie op internet zal worden, roept vragen op over de kwaliteit van de 'opt-in' en over de interpretatiefouten en misstappen die gemaakt kunnen worden. Allereerst is het van belang te beseffen dat een adverteerder, om een 'opt-in'-relatie tot stand te brengen, geneigd kan zijn een 'interruption marketing'-relatie aan te gaan, waardoor hij zich aan spamming schuldig maakt met een ongekwalificeerd adressenbestand dat min of meer op consensus berust. Met andere woorden: het is de vraag of 'spam' eigenlijk niet een noodzakelijke stap is op weg naar e- mailmarketing op basis van 'opt-in'. Het lijkt misschien een wat provocerende vraag, maar in feite is het wel degelijk een wezenlijke kwestie, want het werkelijke probleem waar verkopers bij de directe verkoop mee kampen is hoe ze de relatie met toestemming kunnen beginnen en daarvoor zijn er helaas nauwelijks andere middelen dan die welke erop gericht zijn het publiek te verleiden, hun belangstelling te wekken en hen met allerlei soorten, in de reclamewereld welbekende, 'teasings' ertoe over te halen contact te leggen. Maar hoe moet je dan bekendheid krijgen op internet? Doelgroepgerichte marketing is in die situatie heel verleidelijk. Maar dan bestaat het gevaar dat men zich tot een 'listbroker' wendt en de reclameboodschap massaal, met miljoenen tegelijk, verstuurt, in de hoop dat een enkeling het bericht oppikt en reageert. Deze methode is sociaal echter weinig acceptabel en in strijd met de gedragscodes die steeds duidelijker worden gepropageerd door brancheorganisaties, die het principe van 'vooraf verkregen toestemming van de gebruiker' aanhangen. De enige acceptabele methode, maar niet zonder voorbehoud, is 'webvertising', dat wil zeggen het plaatsen van advertentiebanners, afgestemd op interessegebieden en levensstijlen die aansluiten bij de producten of diensten van de adverteerder. De banner kan 'click-through's' genereren naar een website en het begin zijn van een 'opt-in'-relatie, doordat de bezoekers op de site formulieren kunnen invullen. Alle grote spelers op de markt van internethandel en marketing gaan tegenwoordig over op 'opt-in'. Dit geldt overigens eveneens voor pornosites, die de afgelopen jaren flink aan spamming hebben gedaan. Dit betekent dat zeker aandacht geschonken zal moeten worden aan de kwaliteit van de 'opt-in'. Het gevaar bestaat dat adverteerders, in welke branche ook, in de toekomst geneigd zullen zijn een op zijn zachtst gezegd rekbare interpretatie aan het begrip 'opt-in' te geven. In het uiterste geval lijkt deze ruime opvatting van het begrip 'opt-in' soms het simpele feit te omvatten dat een bezoeker van een site bijvoorbeeld uit onachtzaamheid op de knop 'OK' drukt in een dialoogvenster dat hem vraagt of hij de desbetreffende site aan zijn 9

10 favorieten wil toevoegen. Het is heel gemakkelijk om taal te gebruiken die op verschillende manieren geïnterpreteerd kan worden en om een ergens op een onvindbare plek op de site voorwaarden op te nemen waarin de beheerder in kleine letters vermeldt dat de bezoeker hem door het toevoegen van zijn site aan de favorieten toestemming geeft om vervolgens reclam naar die bezoeker te zenden. Een iets onschuldiger voorbeeld is dat van liefhebbers van diepzeeduiken die zich ooit op een lijst hebben ingeschreven om geïnformeerd te worden over aanbiedingen voor duikmaterialen en vervolgens informatie krijgen over vakantie in alle duikcentra over de hele wereld. Is het geoorloofd iemand die heel af en toe on line koopt, verscheidene keren per week met commerciële aanbiedingen te overstelpen? Grote e-commercebedrijven als Amazon, Barnes & Noble, CD Now of Travelocity, die marktleiders zijn op het gebied van de elektronische handel, zouden er goed aan doen hun manier van werken in dit opzicht te veranderen en wat meer terughoudendheid te betrachten ten aanzien van incidentele klanten. I.6) Het recente voorstel voor een richtlijn van de Europese Commissie (12 juli 2000) betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie(9) is in dit verband van grote betekenis, omdat hierin het belang wordt benadrukt dat aan 'opt-in' bij e- mailmarketing moet worden gehecht. Wij durven zelfs te stellen dat deze problematiek van levensbelang is voor het voortbestaan van internet, gezien het feit dat alle exploitanten hebben aangekondigd apparatuur (servers, routers en backbones) aan te willen schaffen, die in staat is per dag meer dan 100 miljoen commerciële berichten te versturen. We kunnen nu enkele statistische en financiële berekeningen uitvoeren. Er zijn op dit moment wereldwijd zo'n 300 miljoen internetgebruikers (en circa 560 miljoen elektronische postbussen). Wanneer nu zowat alle marketingbedrijven apparatuur gaan aanschaffen waarmee 100 miljoen berichten per dag kunnen worden verstuurd, is dan het gevaar niet levensgroot aanwezig dat de internetgebruikers overstelpt worden met berichten? Uitgaande van de veronderstelling dat 200 bedrijven daadwerkelijk over deze apparatuur beschikken, zouden er dagelijks 20 miljard commerciële berichten via internet worden verzonden. Dit komt neer op gemiddeld iets meer dan 60 ontvangen berichten per internetgebruiker, waarmee, uitgaande van de huidige technologie en zonder rekening te houden met het feit dat reclam steeds vaker vergezeld gaat van foto- of videomateriaal, een downloadtijd van ongeveer een uur gemoeid is. Dit zou er werkelijk toe kunnen leiden dat internet volledig ontregeld raakt, tenzij er snel maatregelen worden genomen om tot een passend regelgevingsniveau te komen. Een extreem strikte interpretatie van het begrip 'opt-in' lijkt noodzakelijk voor de overlevingskansen van internet. Tenslotte kunnen ook enkele berekeningen worden gemaakt en voorspellingen worden gedaan ten aanzien van de geschatte kosten voor de internetgemeenschap. Voor de gemiddelde internetgebruiker, die een vast abonnement heeft van 12,00 om per maand 10 uur te kunnen internetten (inclusief telefoonkosten), die over 9) Voorstel voor een richtlijn betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie, PB C 365 E van , COM(2000) 385 def. van

11 standaardapparatuur beschikt (geen snellere internetverbindingen), en die per minuut ongeveer 180 Kb kan downloaden, kunnen de kosten van het binnenhalen van zo'n vijftien berichten per dag, wat overeenkomt met 500 tot 800 Kb in totaal, in het ergste geval oplopen tot 30,00 per jaar. Voor het totale aantal internetgebruikers in een heel land zijn dit aanzienlijke bedragen. Wanneer er in de toekomst wereldwijd 400 miljoen internetgebruikers zijn, zullen de totale uitgaven van het ophalen van reclameboodschappen, uitgaande van de huidige technologie, minimaal 10 miljard bedragen, en dan spreken we alleen nog maar over de kosten die door de internetgebruikers zelf worden gedragen. 11

12 II) - Welke bescherming is er in Europa? Sinds bijna vier jaar staat de bescherming van personen met betrekking tot de ontvangst van ongevraagde elektronische commerciële boodschappen op de agenda van de Europese Unie. Het debat heeft zich voornamelijk geconcentreerd op twee mogelijke aanpakken. De ene aanpak houdt uitsluitend in dat duidelijker voorwaarden worden gesteld aan de verzending van ongevraagde berichten. Dit is de 'opt-out'-aanpak. De voorstanders van deze aanpak pleiten ervoor dat mensen die geen reclam wensen te ontvangen waar zij vooraf niet om hebben verzocht, dit kenbaar kunnen maken. Van deze groep menen sommigen dat dit recht van verzet alleen uitgeoefend mag worden ten aanzien van degene die de ongevraagde boodschap heeft verzonden. Anderen zijn voorstander van een systeem van nationale of internationale lijsten waarop ieder die bezwaar maakt tegen het ontvangen van ongevraagde communicatie, zich, voor of na de ontvangst ervan, kan inschrijven; Europese adverteerders moeten dan verplicht worden deze lijsten regelmatig te raadplegen zodat ze de door de betrokkenen geuite wens kunnen inwilligen. Bij de andere aanpak worden de voorwaarden voor het verzenden van ongevraagde berichten gekoppeld aan de eis van eerlijk verkregen adressen. Dit is de 'optin'-aanpak. Voorstanders van deze aanpak vinden dat ongevraagde commerciële communicatie alleen mag worden verzonden aan personen die vooraf met het ontvangen van dergelijke berichten hebben ingestemd. II.1) - Voor een goed inzicht in de discussie is het nuttig het Europese juridische kader ten aanzien van ongevraagde communicatie te recapituleren. De "algemene" Richtlijn 95/46/EG(10) van 24 oktober 1995 schrijft met name in de artikelen 6, 7, 10, 11 en 14 voor dat de persoonsgegevens slechts verwerkt mogen worden indien ze op een eerlijke manier verkregen zijn en verwerkt worden en ten behoeve van duidelijk omschreven en gerechtvaardigde doelen. - Artikel 6, lid 1, onder a): de gegevens moeten eerlijk worden verkregen en verwerkt. - Artikel 7, onder a): de verwerking kan als rechtmatig worden beschouwd als de betrokkene daarvoor zijn ondubbelzinnige toestemming heeft verleend. - Artikel 7, onder f): de verwerking kan geschieden indien deze 'noodzakelijk is voor de behartiging van het gerechtvaardigde belang van de voor de verwerking verantwoordelijke, mits het belang of de fundamentele rechten en vrijheden van de betrokkene niet prevaleren'. - Artikel 10: in geval van verkrijging van de gegevens bij de betrokkene, dient deze geïnformeerd te worden over de doeleinden van de verkrijging, de ontvangers van de gegevens, de vraag of men al dan niet verplicht is te antwoorden en het bestaan van een recht op toegang tot zijn eigen gegevens en rectificatie van die gegevens. - Artikel 11: wanneer de gegevens niet bij de betrokkene zijn verkregen dient de voor de verwerking verantwoordelijke de betrokkene hierover te informeren op het moment van 10) Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens. 12

13 registratie van de gegevens of, wanneer verstrekking aan een derde persoon wordt overwogen, op het moment van overdracht van deze gegevens aan deze derde. - Artikel 14: de betrokkene kan zich kosteloos verzetten tegen de verwerking van hem betreffende gegevens met het oog op direct marketing en tegen de verstrekking van deze gegevens aan derden, waarover hij vooraf dient te worden ingelicht. Richtlijn 97/66/EG betreffende de telecommunicatiesector(11) verduidelijkt de toepassing van deze beginselen in de telecommunicatiesector. marketing komt in deze richtlijn niet expliciet ter sprake, maar de richtlijn bepaalt wel dat 'het gebruik van automatische oproepsystemen zonder menselijke tussenkomst (oproepapparaten) of faxen met het oog op direct marketing alleen kan worden toegestaan met betrekking tot abonnees die daarmee vooraf hebben ingestemd' (artikel 12). Voor de overige vormen van marketing wordt de keuze tussen voorafgaande instemming en het recht van verzet overigens aan de lidstaten zelf overgelaten. Richtlijn 97/7/EG inzake verkoop op afstand(12) brengt opnieuw de waarborg van voorafgaande instemming bij marketing via geautomatiseerde oproepsystemen of per fax ter sprake (artikel 10). Elektronische post komt in deze richtlijn expliciet ter sprake bij de technieken voor communicatie op afstand die gebruikt mogen worden 'indien de consument hiertegen kennelijk geen bezwaar heeft'. Richtlijn 2000/31/EG inzake elektronische handel(13) tenslotte, voorziet in twee soorten technische mechanismen voor het verzenden van ongevraagde elektronische boodschappen. - Artikel 7, lid 1: 'zorgen de lidstaten die ongevraagde commerciële communicatie via elektronische post toestaan, ervoor' dat een dergelijke commerciële communicatie [ ] 'meteen bij de ontvangst ervan duidelijk en ondubbelzinnig als zodanig herkenbaar is.' - Artikel 7, lid 2: 'onverminderd Richtlijn 97/7/EG en Richtlijn 97/66/EG, nemen de lidstaten maatregelen om ervoor te zorgen dat dienstverleners die via elektronische post ongevraagde commerciële communicatie doorgeven, de "opt-out"-registers regelmatig raadplegen en ook respecteren waarin natuurlijke personen die dergelijke commerciële communicatie niet wensen te ontvangen, zich kunnen inschrijven'. Door op het bestaan van 'opt-out-registers' te wijzen bevordert deze richtlijn van 8 juni 2000 een technische voorziening bestemd voor het uitoefenen van het recht van verzet. Uit de in het kader van deze studie gevoerde gesprekken komt naar voren dat voor- en tegenstanders van de 'opt-out'-oplossing ervan overtuigd zijn dat Richtlijn 2000/31/EG het bestaan van een eenvoudig recht van verzet bevordert. Opgemerkt kan worden dat bij de aandacht die de goedkeuring van deze tekst in de media heeft gekregen, in het geheel voorbij is gegaan aan het niettemin duidelijk door de 11) Richtlijn 97/66/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 1997 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector. 12) Richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 1997 betreffende de bescherming van de consument bij op afstand gesloten overeenkomsten. Deze richtlijn moest voor 21 mei 2000 in de nationale wetgeving van de lidstaten van de Europese Unie zijn omgezet. 13) Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt (PB L 178 van 17 juli 2000), om te zetten voor 17 januari

14 communautaire wetgever geuite voornemen zich niet bezig te houden met de in Europa aan internetgebruikers toegekende rechten. De onduidelijkheid die dit tot gevolg heeft, is een grote bron van rechtsonzekerheid voor e-commercebedrijven. Richtlijn 2000/31/EG lijkt geen verband meer te leggen tussen de regelmatigheid van de verzending van een ongevraagde boodschap en de oorspronkelijke voorwaarden voor het verkrijgen van de . Weliswaar wordt de beschikbaarheid van 'opt-outregisters' verplicht gesteld en verwijst artikel 7 naar 'overige voorschriften van het Gemeenschapsrecht', op grond waarvan persoonsgegevens dienen te worden beschermd, maar deze enkele verwijzing is niet van dien aard dat zij voor de marktpartijen op internet duidelijkheid schept over alle regels waaraan zij zich dienen te houden. II.2 - Spamming heeft Europa nog niet veroverd Discussies, maar weinig conflictsituaties In Europa wordt het verschijnsel spamming net als in de Verenigde Staten hoofdzakelijk vanuit een juridische invalshoek belicht. Sinds 1997 berichten de Europese media over spamming en de omvang ervan in de Verenigde Staten. In Europa bestonden de rechtsregels echter al voordat spamming in de Verenigde Staten werd gesignaleerd en was dit verschijnsel al impopulair voordat er ook maar sprake van was. Terwijl in de Verenigde Staten voor de verkoop van lijsten zeer verfijnde systemen voor de verdeling van kosten en winsten zijn ontwikkeld, is men in Europa in de branche tot op heden nog niet in staat de cruciale vraag te beantwoorden hoeveel een adres waard is. De nationale toezichthoudende autoriteiten hebben tot nu toe zeer weinig klachten ontvangen over duidelijke gevallen van spamming. Wel hebben de Spaanse autoriteiten een bedrijf dat ongevraagde elektronische post verstuurde tot een forse boete veroordeeld, omdat het niet kon bewijzen dat de betreffende internetgebruikers hiermee vooraf hadden ingestemd. Tegen deze beslissing is beroep aangetekend. In Frankrijk heeft de CNIL(14) in oktober 1999 een oriënterend rapport(15) gepubliceerd dat aangeeft dat 'het versturen van elektronische berichten [ ] berust op het vooraf verkrijgen van de adressen', die 'als persoonsgegevens moeten worden beschouwd' en dat 'voor het verkrijgen van deze adressen op internet moet worden voldaan aan de bepalingen van de wetgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens en dat hierbij de rechten van de betrokkenen dienen te worden gerespecteerd'. Het rapport concludeert daarom dat 'het geautomatiseerd verkrijgen van berichten voor commerciële doeleinden op grond van de algemene Richtlijn 95/46/EG slechts is toegestaan indien de betrokkenen daarmee ondubbelzinnig hebben ingestemd'. 14) CNIL: Commission Nationale de l Informatique et des Libertés. Zie 15) Beschikbaar in het Frans op 14

15 De 'Groep gegevensbescherming artikel 29'(16) heeft op 3 februari 2000 zijn advies 1/2000 betreffende ongevraagde commerciële communicatie goedgekeurd, dat vervolgens is overgenomen in advies 7/2000 van 2 november 2000 betreffende het door de Europese Commissie ingediende voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 97/66/EG(17) en in een gedetailleerd werkdocument over bescherming van de persoonlijke levenssfeer op internet, dat op 21 november 2000 is goedgekeurd(18). De groep wijst erop dat de communautaire regelgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens van toepassing is op vraagstukken die verband houden met de elektronische handel en dat de door elektronische marketing veroorzaakte problemen aan de hand de algemene beginselen van Richtlijn 95/46/EG en Richtlijn 97/66/EG kunnen worden opgelost. De groep meent dat de toepassing van de beginselen van eerlijke verkrijging van gegevens, transparantie van het verdere gebruik van de gegevens en het recht van verzet bij gebruik voor commerciële doeleinden en verstrekking aan derden in geen geval wordt opgeheven door de technische voorzieningen van Richtlijn 2000/31/EG. De groep meent verder dat het verkrijgen van adressen in de vrij toegankelijke ruimten van internet strijdig is met de beginselen betreffende eerlijke verkrijging (artikel 6, lid 1, onder a) van Richtlijn 95/46/EG), doeleinden (artikel 6, lid 1, onder b)) en gerechtvaardigdheid van de verwerkingen (artikel 7, onder f)). De groep steunt het voorstel van de Europese Commissie om te eisen dat vooraf toestemming is verleend voor het versturen van de ongevraagde commerciële communicatie. Het geringe aantal juridische geschillen kan worden verklaard door het feit dat de Richtlijnen 95/46/EG, 97/66/EG en 97/7/EG nog niet in alle lidstaten zijn omgezet en dat internetgebruikers zich bij spamming in eerste instantie tot hun provider wenden. Consensus en behoedzaamheid in de branche Onder brancheorganisaties bestaat een relatieve consensus over spamming. De FEDMA(19) is, net als de meeste nationale en internationale brancheorganisaties op het gebied van elektronische handel, de mening toegedaan dat 'het noodzakelijk is spamming aan te pakken'. Verenigingen van e-commercebedrijven geven bij navraag aan dat het ondenkbaar is dat er zich onder hun leden spammers zouden bevinden, hoewel geen van hen verklaart maatregelen te hebben getroffen voor het uitsluiten van een lid dat zich aan spamming schuldig heeft gemaakt. Organisaties die verantwoordelijk zijn voor kwaliteitskeurmerken onderkennen wel het belang van dergelijke regels tot uitsluiting bij spamming, aangezien het ontbreken ervan de geloofwaardigheid van hun keurmerk in gevaar zou kunnen brengen. Tegelijkertijd worden er zeer veel 'opt-out'-lijsten opgezet voor zowel afzonderlijke beroepsorganisaties als voor bedrijfstakken, op nationaal of zelfs internationaal 16) Uit hoofde van artikel 29 van Richtlijn 95/46/CE is de Groep voor de bescherming van personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens opgericht. Het is een adviesorgaan dat onafhankelijk van de Europese Unie opereert. De taken en verantwoordelijkheden van de Groep zijn vastgelegd in artikel 30 van Richtlijn 95/46/EG en artikel 14 van Richtlijn 97/66/EG. 17) Advies 7/2000 betreffende het door de Europese Commissie ingediende voorstel van 12 juli 2000 voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie. 18) Zie: 19) FEDMA: Federatie van Europese Direct Marketing. Zie: 15

16 niveau. Zo heeft bijvoorbeeld de FEVAD (Fédération des Entreprises de vente à Distance) in Frankrijk als eerste een lijst samengesteld van personen die zich tegen marketing verzetten: de 'e-robinson'-lijst(20). In België is een dergelijke lijst ingesteld door het BDMV (Belgisch Direct Marketing Verbond), dat met dit doel de lijsten van alle afzonderlijke leden heeft samengevoegd. Ook in Engeland, Duitsland, Nederland, Spanje, Noorwegen, Zweden, Finland en Italië wordt aan dergelijke lijsten gewerkt. De initiatieven op dit gebied zijn alle genomen in de context van de goedkeuring van Richtlijn 2000/31/EG inzake de elektronische handel en zijn in de eerste plaats bestemd voor toepassing op het grondgebied van de desbetreffende lidstaat. De betrokken brancheorganisaties hebben echter vrijwel allemaal voor ogen hun activiteiten op dit gebied op korte termijn naar Europees niveau, of zelfs buiten de Europese Unie, in het bijzonder naar de Verenigde Staten, uit te breiden. In Europa zijn tussen de Amerikaanse DMA en enkele vergelijkbare Europese brancheorganisaties partnerprojecten gestart om tot een gemeenschappelijk 'opt-out'-register te komen( 21). Daarnaast is er in enkele landen zeer recente nationale regelgeving die de particuliere initiatieven op de voet volgt teneinde in het geval van diverse concurrerende lijsten de nationale samenhang te waarborgen. Ondanks deze constateringen kan niet worden voorbijgegaan aan het feit dat de verleiding tot spamming blijft bestaan en dat dit verschijnsel in de gaten wordt gehouden. De geringe zichtbaarheid van de gevallen van spamming in Europa is mede te verklaren door de 'anti-spam'-activiteiten van Europese en Amerikaanse providers. Hun dagelijkse strijd brengt voor hen een extra belasting op financieel, personeel, technisch en commercieel gebied met zich mee, waarvan de omvang afhankelijk is van het aantal abonnees. Sommige van deze providers wisselen onderling zwarte lijsten met adressen van spammers uit, waarvan de deugdelijkheid en toelaatbaarheid discutabel zijn. EuroISPA(22), waarin het grootste deel van de Europese providers is vertegenwoordigd, voert sinds meer dan twee jaar strijd tegen spamming. De vereniging onderschrijft het principe dat de betrokkenen vooraf toestemming moeten hebben verleend voor het gebruik van hun adres en stelt dat dit de enige manier is om naleving van Richtlijn 95/46/EG mogelijk te maken. II. 3 - Onduidelijkheid over het begrip en uiteenlopende praktijken Spamming of ongevraagde direct marketing Spamming wordt over het algemeen beschouwd als het op grote schaal en herhaaldelijk versturen van ongevraagde commerciële boodschappen door een afzender die zijn identiteit verbergt of vervalst. Het is dus een vorm van ongevraagde direct marketing. Spamming onderscheidt zich echter doordat deze marketingactiviteit op zeer grote schaal, herhaaldelijk en op een oneerlijke manier plaatsvindt. Kortom, spamming is altijd ongevraagde direct marketing, maar niet alle ongevraagde direct marketing is spamming. 20) 21) Zie: over de ' Preference Service' van de Amerikaanse DMA. 22) Zie: 16

17 Strikt genomen heeft een ongevraagde commerciële boodschap twee kenmerken: het feit dat zij commercieel is en dat er niet om gevraagd is, dat wil zeggen dat de internetgebruiker er geen verzoek toe heeft gedaan. Dit lijkt de interpretatie van Richtlijn 2000/31/EG, die geen onderscheid maakt tussen een commerciële boodschap die bestemd is voor een klant van een bedrijf, iemand die alleen maar de site bezoekt of een internetgebruiker met wie nog nooit eerder direct contact is geweest. Ook al houdt de overgrote meerderheid van de Europese marketeers zich verre van spamming, zij geven ontwijkende antwoorden op vragen over hun wens ongevraagde boodschappen te versturen. Hoe meer men echter onderscheid maakt tussen spamming en de overige vormen van ongevraagde direct marketing, hoe minder het essentiële probleem van het verkrijgen van het adres aan de orde komt. De regelmatigheid van de verzending van een ongevraagde boodschap hangt echter in de allereerste plaats af van de manier waarop de adressen zijn verkregen. Van een leeg keuzevakje tot een vooraf aangevinkte optie Steeds meer Europese websites bieden de internetgebruiker door middel van een keuzevakje dat hij kan aanvinken, de mogelijkheid om aan te geven of hij al dan niet reclameboodschappen wil ontvangen. Talloze beroepsorganisaties in Europa bevelen een dergelijke manier van werken aan, die veel verder gaat dan het bepaalde in Richtlijn 2000/31/EG over elektronische handel. Een aantal e-commercebedrijven gebruikt echter bij het verzamelen van de informatie nog steeds elektronische formulieren met een vooraf aangevinkt vakje. Dergelijke handelwijzen zijn in strijd met de bepalingen van Richtlijn 95/46/EG van 24 oktober 1995 betreffende doorzichtigheid en eerlijkheid en brengen in de huidige context slechts de oneerlijkheid van de handelaar in kwestie aan het licht. Van het succes van het aanvinkvakje tot 'opt-in' Inmiddels treden enkele bedrijven duidelijk naar buiten met hun keus voor 'opt-in' - de vooraf verleende toestemming - die zij als de meest gunstige oplossing voor elektronische handel beschouwen. Deze sterke trend van dit moment is het resultaat van commerciële overwegingen die beantwoorden aan de doelstellingen op het punt van bescherming van persoonsgegevens. In plaats van de internetgebruiker voor te stellen de handelsrelatie te beëindigen door hem de mogelijkheid van 'opt-out' te geven (het recht van verzet), doet de handelaar immers het tegenovergestelde: hij nodigt hem uit de relatie voort te zetten; kortom: 'permission marketing'. Deze manier van interactie - 'opt-in' - biedt talrijke voordelen op commercieel gebied. 'Opt-in' bevordert de levering van een dienst die een internetgebruiker wenst. Deze internetgebruiker levert, doordat hij zijn wensen te kennen geeft en toestemming verleent om deze informatie te verwerken, informatie met een grote toegevoegde waarde die kan worden geclassificeerd en waaraan een tarief kan worden 17

18 toegekend. In tegenstelling tot de 'opt-out'-registers, die niet verkocht kunnen worden, kunnen de 'opt-in'-registers wel te gelde worden gemaakt. Daarmee is het verkrijgen van gegevens en het voor commerciële doeleinden verwerken ervan met voorafgaande toestemming van de betrokkenen niet alleen een bron van inkomsten en een nieuwe financieringsmethode in de elektronische handel, maar ook de beste manier om zicht te houden op het gebruik van deze gegevens. Een e-commercebedrijf dat bepaalde informatie heeft verzameld, kan dus een vergoeding krijgen wanneer een van zijn partners dit gegeven bij zijn marketingactiviteiten gebruikt. De marketeer heeft op zijn beurt de zekerheid dat hij zich op een doelgroep richt die openstaat voor zijn commerciële boodschappen, waardoor deze doeltreffender zullen zijn. Bedrijven die op deze manier ophouden met lukrake, contraproductieve en impopulaire marketingactiviteiten, winnen het vertrouwen van de internetgebruikers. Wanneer de internetgebruiker verzoekt om verwijdering van zijn gegevens of de herkomst ervan wil weten, kunnen de direct marketeer en de eerste ontvanger van de gegevens hem exact aangeven wanneer, aan wie en waarom deze gegevens zijn verstrekt. Deze sterke trend van 'permission marketing' heeft in Europa een bevestiging gevonden tijdens een internationale conferentie die van 12 tot 15 september 2000 plaatshad in Parijs (www.webcommerce-europe.com). In Finland is een gedragscode voor direct marketing opgesteld die voorafgaande toestemming voorschrijft. II.4 - De noodzaak van een verduidelijking Gemeenschapsteksten die elkaar lijken tegen te spreken, beroepspraktijken die niet met elkaar overeenstemmen en een sterke trend richting 'opt-in' maken een verheldering van de Europese situatie noodzakelijk. Tot nu toe hebben reeds vijf lidstaten een systeem van voorafgaande toestemming ('opt-in') goedgekeurd voor het versturen van ongevraagde commerciële boodschappen. Vier daarvan, Oostenrijk, Denemarken, Finland en Italië, hebben voor dit systeem gekozen bij de omzetting van Richtlijn 97/66/EG in hun nationaal recht. In een vijfde land, Duitsland, geldt eveneens de eis van voorafgaande toestemming, maar op andere rechtsgronden. I) Er lijkt onder marketingbedrijven verwarring te bestaan over wat in Europa is toegestaan. Deze verwarring lijkt niet te worden weggenomen door het grote aantal teksten dat op ongevraagde direct marketing van toepassing is. Integendeel, veel marketeers hebben (ten onrechte) de overtuiging dat de bepalingen van Richtlijn 2000/31/EG op zichzelf staan en toereikend zijn. De richtlijnen van 20 mei 1997 over verkoop op afstand en van 8 juni 2000 over elektronische handel geven slechts de voorwaarden weer waaronder een ongevraagde elektronische boodschap mag worden verzonden, maar gaan niet in op de vraag wanneer adressen op regelmatige wijze zijn verkregen; dit wordt uitsluitend geregeld bij Richtlijn 95/46/EG. 18

19 Het versturen van ongevraagde commerciële communicatie is in Europa dus geregeld in vier richtlijnen, die van toepassing zijn op drie volkomen verschillende situaties, al naar gelang direct marketing gericht is op: - een (potentiële) klant die zelf zijn adres aan de marketeer heeft gegeven (1); - een persoon wiens adres de marketeer via een derde heeft verkregen, die het op zijn beurt weer van de betrokkene zelf heeft gekregen (2); - een internetgebruiker waarvan het adres buiten zijn medeweten via internet is verkregen (website, gids, verzendlijst) (3). 1. De ongevraagde boodschap is bestemd voor een internetgebruiker die zijn e- mailadres aan de marketeer heeft gegeven toen hij direct met hem in contact stond. Op grond van de 'algemene' Richtlijn 95/46/EG mag de marketeer hem commerciële berichten sturen, onder voorbehoud van het recht dat de internetgebruiker heeft om zich te verzetten tegen het ontvangen van dergelijke berichten en/of tegen het verstrekken van zijn adres aan derden. Richtlijn 97/7/EG betreffende de verkoop op afstand bepaalt dat alles mogelijk is wanneer de consument, nadat hij expliciet is geïnformeerd, hiertegen 'kennelijk geen bezwaar heeft'. Richtlijn 97/66/EG met betrekking tot de telecommunicatiesector laat de keus tussen voorafgaande toestemming (een systeem dat in vijf lidstaten van toepassing is) en het recht van verzet aan de lidstaten zelf over. Richtlijn 2000/31/EG tenslotte verplicht een handelaar die bij zijn eigen klant aan direct marketing doet om het commerciële karakter van de boodschap duidelijk herkenbaar te maken, en de bestaande 'opt-out'-registers te raadplegen. Paradoxaal genoeg kan de richtlijn inzake de elektronische handel ertoe leiden dat een onderneming niet op een gewone manier contact kan houden met haar klant wanneer deze laatste zich heeft laten registreren op een 'opt-out'-lijst. 2. Het adres is door de internetgebruiker aan een handelaar geleverd die zijn bestand met adressen vervolgens aan een derde heeft verstrekt ten behoeve van direct marketing. Op grond van Richtlijn 95/46/EG zijn de overdracht en het gebruik van het desbetreffende bestand rechtmatig wanneer de betrokkenen vooraf zijn geïnformeerd over hun recht zich kosteloos tegen deze overdracht te verzetten. In geval van het on line verkrijgen van het adres van de internetgebruiker vereist artikel 14 van Richtlijn 95/46/EG feitelijk dat het elektronische formulier waarmee het adres wordt verkregen, een keuzevakje en een duidelijke boodschap bevat met informatie over het recht van verzet in geval van de verstrekking van de gegevens aan derden voor commerciële doeleinden. 3. Het adres is via vrij toegankelijke sites op internet verkregen (nieuwsgroepen, adresgidsen, etc.). Ervan uitgaande dat de betrokkenen zich niet vooraf tegen deze verkrijging hebben kunnen verzetten, is deze handelwijze verboden op grond van de richtlijn van 1995, omdat deze het beginsel inzake doeleinden schendt (artikel 6), betwistbaar is wat betreft het beginsel van de rechtmatigheid van de verwerkingen (artikel 7, onder f)), voorbijgaat aan het bepaalde in artikel 10 en 11, en artikel 14 schendt. 19

20 Om de verwarring weg te kunnen nemen, dient de discussie te worden verschoven van de regelmatigheid van het versturen naar de voorwaarden van eerlijke verkrijging van de adressen. Ondanks de verwijzing naar het bestaande communautaire recht lijkt Richtlijn 2000/31/EG de benadering te laten prevaleren volgens welke het rechtmatig is een ongevraagde commerciële boodschap te versturen indien deze boodschap als commercieel herkenbaar is en de mogelijkheid biedt om te zorgen dat het hierbij blijft, dat wil zeggen dat de internetgebruiker niet meer dan één boodschap ontvangt en zich hier onmiddellijk tegen kan verzetten. De richtlijn inzake elektronische handel legt alle marketeers dezelfde verplichtingen op. Ook wie zich heeft verdiept in de interesses van zijn klant en zijn klant heeft ingelicht over het gebruik van zijn adres voor commerciële doeleinden, wordt verplicht een algemene, nationale, Europese of internationale 'opt-out'-lijst te raadplegen, waardoor hij mogelijk deze klant niet meer over zijn nieuwe commerciële aanbod mag informeren. Wanneer exact is vastgesteld onder welke voorwaarden sprake is van op een eerlijke wijze verkregen gegevens, kunnen het e-commercebedrijf en de internetgebruiker in een transparante situatie beslissen over de aard van hun relatie en over het voortzetten ervan. Wanneer geen enkele richtlijn echter duidelijk de 'opt-in'-oplossing voorschrijft in de directe relatie tussen e-commercebedrijf en klant, lijkt het logisch de regels die op direct marketing door middel van automatische oproepsystemen of fax van toepassing zijn, eveneens voor marketing te laten gelden, aangezien deze als gemeenschappelijke kenmerken hebben dat ze ongevraagd binnendringen en niet tegen te houden zijn. De ervaring wijst uit dat hoe lager de direct-marketingkosten zijn, hoe groter het risico van misbruik is. marketing is op dit moment verreweg de goedkoopste vorm van massamarketing. De bescherming die individuen wordt geboden is bovendien altijd al in verhouding geweest met het risico van aantasting van de rust en de persoonlijke levenssfeer en heeft verschillende gradaties: van het recht van verzet (direct marketing per telefoon) tot voorafgaande toestemming (direct marketing via automatische oproepsystemen en per fax). Uiteindelijk lijkt 'opt-in' de meest geschikte oplossing voor internet te zijn. 'Optin' maakt het mogelijk bestanden met adressen winstgevend te maken, een persoonlijke relatie tussen e-commercebedrijf en internetgebruiker in stand te houden en lijkt bovendien - zoals in de Verenigde Staten is gebleken - aan de verwachtingen van de internetgebruikers te voldoen. Daarnaast heeft deze aanpak het voordeel dat kan worden gewaarborgd dat een bepaald gegeven niet wordt gebruikt voor doeleinden die tegen de wens van de internetgebruiker ingaan. Want hoe kan men er bij een opt-out-aanpak zeker van zijn dat niet iemand benaderd wordt die zich op een lijst heeft laten registreren? Voor dit probleem hebben de voorstanders van een 'optout' nog geen oplossing gevonden. Zo laat de FEDMA op haar site weten dat ze een groot onderzoek instelt om de bestaande 'opt-out'-registers te inventariseren. 'Opt-out' biedt een bedrijf dat zijn klant een commerciële boodschap wil sturen niet de mogelijkheid zich van een spammer te onderscheiden die in de 'opt-out'-registers ook 20

Met name is de vraag van belang wanneer de verzending van e-mail berichten/nieuwsbrieven aangemerkt kan worden als spam en wanneer niet.

Met name is de vraag van belang wanneer de verzending van e-mail berichten/nieuwsbrieven aangemerkt kan worden als spam en wanneer niet. E-mail marketing van Miller Digital Regels en richtlijnen E-mailmarketing heeft zichzelf als communicatiemiddel inmiddels ruimschoots bewezen. Of het nou gaat om een e-mail nieuwsbrief, e-persbericht,

Nadere informatie

De drie valkuilen van e-mailmarketing. Jitty van Doodewaerd Compliance officer -DDMA

De drie valkuilen van e-mailmarketing. Jitty van Doodewaerd Compliance officer -DDMA De drie valkuilen van e-mailmarketing Jitty van Doodewaerd Compliance officer -DDMA 19-06-2013 Vragen top 3 1. Toestemming 2. Co-registratie/ lead generation 3. Klantrelatie 4. Gebruik van tracking pixels

Nadere informatie

GROEP GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29

GROEP GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29 GROEP GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29 10972/03/NL/def. WP 76 Advies 2/2003 over de toepassing van de gegevensbeschermingsbeginselen op de Whois directories Goedgekeurd op 13 juni 2003 De Groep is opgericht

Nadere informatie

Nieuwe B-to-B wetgeving. anti-spam wetgeving uitgelegd. per 1 oktober 2009. PreSoft Information Systems. Bezoekadres Wijngaardstraat 51 4461 DB Goes

Nieuwe B-to-B wetgeving. anti-spam wetgeving uitgelegd. per 1 oktober 2009. PreSoft Information Systems. Bezoekadres Wijngaardstraat 51 4461 DB Goes Nieuwe B-to-B wetgeving anti-spam wetgeving uitgelegd per 1 oktober 2009 PreSoft Information Systems Bezoekadres Wijngaardstraat 51 4461 DB Goes Postadres Postbus 470 4460 AW Goes T: 0113-222800 F: 0113-211800

Nadere informatie

Spam en het eigendom van netwerken. Studium Generale TUE - 30 maart 2004 Sjoera Nas, Bits of Freedom - sjoera@bof.nl

Spam en het eigendom van netwerken. Studium Generale TUE - 30 maart 2004 Sjoera Nas, Bits of Freedom - sjoera@bof.nl Spam en het eigendom van netwerken Studium Generale TUE - 30 maart 2004 Sjoera Nas, Bits of Freedom - sjoera@bof.nl Assurancetourix Zijn er grenzen aan de spambestrijding? 1. Anti-spam wetgeving Europa

Nadere informatie

Openbaar. Gezamenlijk rechtsoordeel van CBP en OPTA inzake tell-a-friend systemen op websites

Openbaar. Gezamenlijk rechtsoordeel van CBP en OPTA inzake tell-a-friend systemen op websites Gezamenlijk rechtsoordeel van CBP en OPTA inzake tell-a-friend systemen op websites Inleiding... 2 Juridisch kader... 3 Bevoegdheid OPTA en bevoegdheid CBP... 3 Aanleiding rechtsoordeel... 3 Toepasbaarheid

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over spam (FAQ s)

Veel gestelde vragen over spam (FAQ s) Veel gestelde vragen over spam (FAQ s) Het Nederlandse verbod op spam wordt uitgebreid. Dit zijn ongevraagde elektronische berichten (via mail, sms, fax en automatische oproepsystemen) met een commercieel,

Nadere informatie

Publieke informatie door jou gepubliceerd. Berichten die je naar andere leden stuurt

Publieke informatie door jou gepubliceerd. Berichten die je naar andere leden stuurt PRIVACY STATEMENT Dit Privacy Statement toont onze vastberadenheid om je recht op privacy en je gegevens te beschermen. Postbuzz verwerkt je persoonlijke gegevens met zorg en conform aan de bepalingen

Nadere informatie

Patiënt Intelligence Panel Limited ("wij", "ons" of "onze") is toegewijd aan het beschermen en respecteren van uw privacy.

Patiënt Intelligence Panel Limited (wij, ons of onze) is toegewijd aan het beschermen en respecteren van uw privacy. Patiënt Intelligence Panel Limited, Privacy Policy 1 Inleiding Patiënt Intelligence Panel Limited ("wij", "ons" of "onze") is toegewijd aan het beschermen en respecteren van uw privacy. Dit privacy-beleid

Nadere informatie

NIEUWE REGELS INZAKE E-MARKETING & TELEMARKETING. Juni 2009

NIEUWE REGELS INZAKE E-MARKETING & TELEMARKETING. Juni 2009 NIEUWE REGELS INZAKE E-MARKETING & TELEMARKETING Juni 2009 INLEIDING Door een aanpassing van de Telecommunicatiewet worden per 1 oktober 2009 nieuwe regels van kracht met betrekking tot elektronische marketing

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Boekenzoekdienst.nl

Algemene Voorwaarden Boekenzoekdienst.nl Algemene Voorwaarden Boekenzoekdienst.nl Artikel 1. Definities. In deze Algemene Voorwaarden wordt verstaan onder: de Website: de website www.boekenzoekdienst.nl, die in stand wordt gehouden door Boekwinkeltjes

Nadere informatie

We kunnen de volgende informatie over jou verzamelen en verwerken:

We kunnen de volgende informatie over jou verzamelen en verwerken: Privacybeleid Maxi Miliaan BV, handelend onder de naam Dorel Netherlands ("Dorel", "wij", "ons"), hecht er belang aan jouw privacy en persoonlijke gegevens te beschermen en te respecteren. Dit privacybeleid

Nadere informatie

Deze voorwaarden gelden ook voor het verkopen van uw gegevens (adressenhandel).

Deze voorwaarden gelden ook voor het verkopen van uw gegevens (adressenhandel). Page 1 of 10 submit Ongewenste reclame Mag een bedrijf of instelling mij ongevraagd reclame sturen? Ja, dat mag. Maar het bedrijf of de instelling (hierna organisatie genoemd) moet hierbij wel aan een

Nadere informatie

Groep voor de bescherming van personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens. Aanbeveling 1/99

Groep voor de bescherming van personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens. Aanbeveling 1/99 5093/98/NL/def. WP 17 Groep voor de bescherming van personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens Aanbeveling 1/99 inzake de onzichtbare en automatische verwerking van persoonsgegevens op

Nadere informatie

Privacy beleid. Algemeen

Privacy beleid. Algemeen Privacy beleid Algemeen In dit Privacy beleid wordt beschreven hoe wij omgaan met uw persoonsgegevens. Wij verzamelen, gebruiken en delen persoonsgegevens om de websites van JaMa Media, zoals Mijnkoopwaar

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Gebruikers

Algemene voorwaarden Gebruikers Algemene voorwaarden Gebruikers Ten aanzien van de dienstverlening van Onlineschademelden.nl gelden de volgende voorwaarden en alle toepasselijke wettelijke regels. Door gebruik te maken van de Website

Nadere informatie

GROEP GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29

GROEP GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29 GROEP GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29 5020/01/NL/def. WP 43 AANBEVELING inzake bepaalde minimumeisen voor het on line verzamelen van persoonsgegevens in de Europese Unie Goedgekeurd op 17 mei 2001 De Groep

Nadere informatie

Na de kennismaking betaalt u de normale prijs van 13,95 inclusief administratie- en verzendkosten.

Na de kennismaking betaalt u de normale prijs van 13,95 inclusief administratie- en verzendkosten. VOORWAARDEN Over de adverteerder Ter kennismaking wordt het Kwebbels Boekenpakket gratis aangeboden, u betaalt alleen de administratie- en verzendkosten van 6,95. Na de kennismaking betaalt u de normale

Nadere informatie

PRIVACY CIRCUS BELGIUM

PRIVACY CIRCUS BELGIUM PRIVACY CIRCUS BELGIUM CIRCUS BELGIUM erkent het belang van de bescherming van persoonlijke informatie en persoonsgegevens. Daarom doen we alles wat in onze macht ligt om de privacy van alle bezoekers

Nadere informatie

Regels omtrent de inzet van MailPlus op het gebied van ongevraagde e-mails.

Regels omtrent de inzet van MailPlus op het gebied van ongevraagde e-mails. Regels omtrent de inzet van MailPlus op het gebied van ongevraagde e-mails. MailPlus mag op geen enkele wijze ingezet worden voor het verzenden van ongevraagde bulk e-mail (ook wel spam genoemd). Om duidelijkheid

Nadere informatie

Maart 2014. Charter inzake het respect voor de persoonlijke levenssfeer

Maart 2014. Charter inzake het respect voor de persoonlijke levenssfeer Maart 2014 Charter inzake het respect voor de persoonlijke levenssfeer Inleiding Het bestaan van een charter inzake het respect voor de persoonlijke levenssfeer benadrukt het engagement van Ethias met

Nadere informatie

Algemene voorwaarden en Privacy Policy ITMicroCV.nl

Algemene voorwaarden en Privacy Policy ITMicroCV.nl Algemene voorwaarden en Privacy Policy ITMicroCV.nl Over ITMicroCV ITMicroCV onthoudt zich binnen de wetgeving van elke aansprakelijkheid of garantie voor de nauwkeurigheid, volledigheid, bruikbaarheid,

Nadere informatie

Productinformatie LOKO Mailservice E-marketing met digitale nieuwsbrieven

Productinformatie LOKO Mailservice E-marketing met digitale nieuwsbrieven Productinformatie LOKO Mailservice E-marketing met digitale nieuwsbrieven LOKO Mailservice is een full service dienst van www.nieuwsbriefspecialist.nl (Leaflet productinformatie LMS juni 2015) Een professionele

Nadere informatie

Plus-kaart Privacyverklaring laatste bijwerking op 5 November 2013

Plus-kaart Privacyverklaring laatste bijwerking op 5 November 2013 Plus-kaart Privacyverklaring laatste bijwerking op 5 November 2013 Delhaize Groep neemt uw privacy ernstig op. Hieronder vindt u de uitleg over hoe Delhaize Groep uw persoonsgegevens verzamelt, verwerkt,

Nadere informatie

Makelaar in Grond gebruikt deze persoonsgegevens uitsluitend voor de navolgende doeleinden:

Makelaar in Grond gebruikt deze persoonsgegevens uitsluitend voor de navolgende doeleinden: Privacybeleid I. Algemeen Op deze pagina treft u als gebruiker van de website www.makelaaringrond.nl het privacybeleid aan van Makelaar in Grond respectievelijk Grond Registratie Services. Makelaar in

Nadere informatie

Privacyreglement Artikel 1 Toepasselijkheid Artikel 2 Verstrekken persoonsgegevens Artikel 3 Doeleinden gebruik

Privacyreglement Artikel 1 Toepasselijkheid Artikel 2 Verstrekken persoonsgegevens Artikel 3 Doeleinden gebruik Privacyreglement Artikel 1 Toepasselijkheid 1. Dit Privacyreglement is van toepassing op de verwerking van alle persoonsgegevens die op enigerlei wijze aan Pappenheim Re-integratie & Outplacement zijn

Nadere informatie

Privacyverklaring laatste bijwerking op 21 November 2013

Privacyverklaring laatste bijwerking op 21 November 2013 Privacyverklaring laatste bijwerking op 21 November 2013 Aniserco N.V. (Tom & Co), filiaal van de N.V. Delhaize Groep, neemt uw privacy ernstig op. Hieronder vindt u de uitleg over hoe Aniserco uw persoonsgegevens

Nadere informatie

Bedankt voor je bezoek aan deze website. Wij hopen dat je met veel genoegen kennis

Bedankt voor je bezoek aan deze website. Wij hopen dat je met veel genoegen kennis Uw persoonlijke gegevens Bedankt voor je bezoek aan deze website. Wij hopen dat je met veel genoegen kennis zult nemen van Nestlé en onze producten. Nestlé respecteert jouw recht op privacy in de online-wereld

Nadere informatie

Nidito.nl Privacy Beleid

Nidito.nl Privacy Beleid Nidito.nl Privacy Beleid klik hier om het document te downloaden. Of klik hier voor meer informatie over cookies. Deze privacy beleid is opgesteld om te informeren hoe NIDITO.nl omgaat met uw persoonlijke

Nadere informatie

Beschrijving uniforme maatregelen m.b.t. Direct marketing

Beschrijving uniforme maatregelen m.b.t. Direct marketing Uniforme maatregel Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Titel Inhoud Auteur Uniforme Maatregel 04: Direct marketing Beschrijving

Nadere informatie

Vertrouwelijkheidsbeleid

Vertrouwelijkheidsbeleid Vertrouwelijkheidsbeleid Planet Parfum respecteert en beschermt je privéleven. Daarom stellen wij je dit vertrouwelijkheidscharter ter beschikking zodat je op onze e-shop een positieve ervaring beleeft

Nadere informatie

GEBRUIKSVOORWAARDEN LEES DEZE GEBRUIKSVOORWAARDEN AANDACHTIG DOOR VOORDAT U DE WEBSITE GEBRUIKT.

GEBRUIKSVOORWAARDEN LEES DEZE GEBRUIKSVOORWAARDEN AANDACHTIG DOOR VOORDAT U DE WEBSITE GEBRUIKT. GEBRUIKSVOORWAARDEN LEES DEZE GEBRUIKSVOORWAARDEN AANDACHTIG DOOR VOORDAT U DE WEBSITE GEBRUIKT. HIERIN WORDEN DE VOORWAARDEN BESCHREVEN VOOR HET GEBRUIK VAN DEZE WEBSITE. Algemeen Deze website (exclusief

Nadere informatie

Cookiebeleid: Privacybeleid:

Cookiebeleid: Privacybeleid: Cookiebeleid: Om je meer service te bieden bij het bezoeken van websites maken de meeste sites gebruik van cookies. Dat zijn handige technieken die informatie verzamelen en gebruiken. Websites worden daardoor

Nadere informatie

Mailings en afmeldingsmogelijkheden

Mailings en afmeldingsmogelijkheden Mailings en afmeldingsmogelijkheden Whitepaper ten behoeve van vernieuwde wetgeving OTYS Recruiting Technology, 17 september 2009 Inhoud Nieuwe wetgeving voor zakelijke e-mail... 2 OTYS Mailingsmogelijkheden...

Nadere informatie

Gebruiksvoorwaarden Doel van DOQ Hoe werkt DOQ? DOQPost Beveiliging Beschikbaarheid Intellectuele eigendomsrechten

Gebruiksvoorwaarden Doel van DOQ Hoe werkt DOQ? DOQPost Beveiliging Beschikbaarheid Intellectuele eigendomsrechten Gebruiksvoorwaarden Om DOQ te kunnen gebruiken, moet u zich eenmalig registreren via het registratieformulier. Op dit registratieformulier wordt u verzocht om deze gebruiksvoorwaarden te aanvaarden. Doel

Nadere informatie

Wat te doen tegen ongewenste e-mail?

Wat te doen tegen ongewenste e-mail? Wat te doen tegen ongewenste e-mail? 1 van 5 Internet biedt ons steeds meer mogelijkheden en levert ons vele faciliteiten die onze dagelijkse bezigheden enorm kunnen vereenvoudigen. Toch zijn er naast

Nadere informatie

Algemene verkoopsvoorwaarden

Algemene verkoopsvoorwaarden Algemene verkoopsvoorwaarden Deze website wordt beheerd door Tickoweb bvba. Door deze website te bezoeken of te gebruiken stemt u in met de voorwaarden van het online verkoops- en privacybeleid van Tickoweb,

Nadere informatie

Event: Dialogue Challenge 2012 Thema: Wet- en regelgeving Dialogue Marketing Spreker: Jitty van Doodewaerd Datum: januari 2012. www.ddma.

Event: Dialogue Challenge 2012 Thema: Wet- en regelgeving Dialogue Marketing Spreker: Jitty van Doodewaerd Datum: januari 2012. www.ddma. Event: Dialogue Challenge 2012 Thema: Wet- en regelgeving Dialogue Marketing Spreker: Jitty van Doodewaerd Datum: januari 2012 www.ddma.nl Dialogue Challenge - Wet- en regelgeving DM - waarom relevant?

Nadere informatie

1. AANVAARDING VAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN

1. AANVAARDING VAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN Welkom bij de applicatie e-coupons van Beneficio by Edenred Belgium 1. AANVAARDING VAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN GELIEVE DE GEBRUIKSVOORWAARDEN VAN DEZE APPLICATIE AANDACHTIG TE LEZEN We vragen u deze Algemene

Nadere informatie

Privacyverklaring laatste bijwerking op 5 November 2013

Privacyverklaring laatste bijwerking op 5 November 2013 Privacyverklaring laatste bijwerking op 5 November 2013 Delhaize Groep neemt uw privacy ernstig op. Hieronder vindt u de uitleg over hoe Delhaize Groep uw persoonsgegevens verzamelt, verwerkt, gebruikt

Nadere informatie

Algemene voorwaarden VEGA Nederland B.V. - België

Algemene voorwaarden VEGA Nederland B.V. - België Algemene voorwaarden VEGA Nederland B.V. - België 1. Algemene clausule: Wij leveren alleen aan bedrijven die bij de KvK geregistreerd zijn, wij verkopen niet aan particulieren. De onderhavige algemene

Nadere informatie

Overeenkomst tussen gebruiker en izi4u

Overeenkomst tussen gebruiker en izi4u Overeenkomst tussen gebruiker en izi4u izi4u.com bestaat uit verscheidene websites en webpagina's die worden onderhouden door Electronic Gallery n.v. of door haar gelieerde bedrijven (zoals Ekivita) -

Nadere informatie

Welkom bij Stichting CIRAN gevestigd te Venlo en ingeschreven in het handelsregister onder nummer 14117844 (hierna: "CIRAN").

Welkom bij Stichting CIRAN gevestigd te Venlo en ingeschreven in het handelsregister onder nummer 14117844 (hierna: CIRAN). GEBRUIKSOVEREENKOMST Welkom bij Stichting CIRAN gevestigd te Venlo en ingeschreven in het handelsregister onder nummer 14117844 (hierna: "CIRAN"). Lees deze gebruiksvoorwaarden (hierna: "Voorwaarden")

Nadere informatie

Whitepaper Mailtomarket

Whitepaper Mailtomarket Whitepaper Mailtomarket Inleiding Ik heb al een digitale nieuwsbrief moet ik dit lezen? Als u uw relaties directer en specifieker wilt benaderen met informatie die bij hen past, dan is e-mailmarketing

Nadere informatie

PRIVACY STATEMENT STUDYFLOW

PRIVACY STATEMENT STUDYFLOW PRIVACY STATEMENT STUDYFLOW StudyFlow neemt jouw privacy zeer serieus en zal informatie over jou op een veilige manier verwerken en gebruiken. Om je privacy te waarborgen, handelt Studyflow altijd in overeenstemming

Nadere informatie

MARKETING EN INTERNET

MARKETING EN INTERNET MARKETING EN INTERNET Adonna Alkema 19-11-2014 Onderwerpen Ongevraagde communicatie Tell-a-friend en social media Cookies Verkoop op afstand (webshops) Regelgeving e-privacyrichtlijn (2002/58/EG) Wet

Nadere informatie

Disclaimer Informatie op deze website Functioneren van deze website Uitsluiten van aansprakelijkheid Intellectuele eigendomsrechten

Disclaimer Informatie op deze website Functioneren van deze website Uitsluiten van aansprakelijkheid Intellectuele eigendomsrechten Disclaimer Het gebruik maken van en toegang verschaffen tot deze site betekent dat u als gebruiker kennis heeft genomen van onderstaande voorwaarden, deze begrijpt en daarmee instemt. Informatie op deze

Nadere informatie

Privacyverklaring laatste bijwerking op 14 November 2013

Privacyverklaring laatste bijwerking op 14 November 2013 Privacyverklaring laatste bijwerking op 14 November 2013 Onze inzet voor Privacy Delhaize Groep neemt uw privacy ernstig op. Hieronder vindt u de uitleg over hoe Delhaize Groep uw persoonsgegevens verzamelt,

Nadere informatie

En het houdt vaak niet op met de transactiekosten alleen. Vaak zijn er ook nog bewaarlonen, valutakosten en andere verborgen kosten.

En het houdt vaak niet op met de transactiekosten alleen. Vaak zijn er ook nog bewaarlonen, valutakosten en andere verborgen kosten. Datum: 14 juni 2011 Dossiernr: 2011/00389 Uitspraak: Aanbeveling (gedeeltelijk) Product / dienst: (Financiele) dienstverlening Motivatie: Vergelijkende reclame Medium: Direct marketing De bestreden uitingen

Nadere informatie

mail aan Zakelijke Ontvangers

mail aan Zakelijke Ontvangers Code Verspreiding Reclame via E- mail aan Zakelijke Ontvangers (Code E-mail Zakelijke Ontvangers) 1 Algemene bepalingen 1.1 Definities In deze Code wordt verstaan onder: 1. Bedrijfsmatige reclame via e-mail:

Nadere informatie

Gedragscode (V2) Algemeen De Nederlandse wet- en regelgeving is te allen tijde leidend en maatgevend.

Gedragscode (V2) Algemeen De Nederlandse wet- en regelgeving is te allen tijde leidend en maatgevend. Gedragscode (V2) Regelement Definities - Consument: afnemer van een product of dienst zijnde een natuurlijk persoon die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf - Lid / leden: het (onderdeel

Nadere informatie

1.2. Afwijking van deze voorwaarden hebben slechts gelding met een door een bevoegd persoon van Q1hosting ondertekend schrijven.

1.2. Afwijking van deze voorwaarden hebben slechts gelding met een door een bevoegd persoon van Q1hosting ondertekend schrijven. Algemene voorwaarden 1. Algemeen 1.1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op elke offerte, dienst, overeenkomst en rechtsbinding tussen het webhosting bedrijf Q1hosting ingeschreven bij de kamer van koophandel

Nadere informatie

Protocol bescherming persoonsgegevens van de Alvleeskliervereniging Nederland

Protocol bescherming persoonsgegevens van de Alvleeskliervereniging Nederland Protocol bescherming persoonsgegevens van de Alvleeskliervereniging Nederland AVKV/Protocol WBP (versie 01-12-2010) Pagina 1 Inhoud : 1. Voorwoord 2. Beknopte beschrijving van de Wet bescherming persoonsgegevens

Nadere informatie

Uitspraak van de DDMA Privacy Autoriteit en advies tot opleggen sanctie aan DDMA bestuur

Uitspraak van de DDMA Privacy Autoriteit en advies tot opleggen sanctie aan DDMA bestuur Uitspraak van de DDMA Privacy Autoriteit en advies tot opleggen sanctie aan DDMA bestuur d.d. : 28 oktober 2011 In de zaak van : xxx Tegen : xxx Status: De DDMA Privacy Autoriteit heeft het DDMA-bestuur

Nadere informatie

R e g i s t r a t i e k a m e r. ..'s-gravenhage, 14 juni 2001. Ons kenmerk z2001-0054. Onderwerp Rouwkrant en privacybescherming

R e g i s t r a t i e k a m e r. ..'s-gravenhage, 14 juni 2001. Ons kenmerk z2001-0054. Onderwerp Rouwkrant en privacybescherming R e g i s t r a t i e k a m e r..'s-gravenhage, 14 juni 2001.. Onderwerp Rouwkrant en privacybescherming In het kader van het onderzoek van de Registratiekamer naar De Rouwkrant bericht ik u het volgende.

Nadere informatie

Privacyverklaring FMdesk bv

Privacyverklaring FMdesk bv Privacyverklaring FMdesk bv Deze privacyverklaring heeft betrekking op www.fmdesk.nl, www.support.fmdesk.nl en de klantensites die onder het label FMdesk aan klanten ter beschikking worden gesteld. Via

Nadere informatie

Welkom op de website Offertelink.nl. Hieronder kunt u kennis nemen van de algemene voorwaarden van deze site.

Welkom op de website Offertelink.nl. Hieronder kunt u kennis nemen van de algemene voorwaarden van deze site. Algemene voorwaarden Welkom op de website Offertelink.nl. Hieronder kunt u kennis nemen van de algemene voorwaarden van deze site. Artikel 1 Algemeen a. Offertelink.nl is de beheerder van deze website.

Nadere informatie

Algemene voorwaarden voor interim managers

Algemene voorwaarden voor interim managers Algemene voorwaarden voor interim managers 1. Toepasselijkheid algemene voorwaarden 1.1. Iedere interim manager die gebruik maakt van de diensten die worden aangeboden via deze site is gebonden aan onderstaande

Nadere informatie

NEE NEE. spam. spam, telemarketing en cookies en dergelijke. regels voor ongevraagde commerciële elektronische communicatie. waar gaat het over?

NEE NEE. spam. spam, telemarketing en cookies en dergelijke. regels voor ongevraagde commerciële elektronische communicatie. waar gaat het over? ELAW PRAKTIJKCURSUS Wet bescherming persoonsgegevens en andere privacywetgeving spam, telemarketing en cookies en dergelijke Géén ongevraagde commerciële elektronische communicatie Art. 11.7-11.8 Telecomwet

Nadere informatie

Grip op reclame E-mail

Grip op reclame E-mail DDMA PRIVACY AUTORITEIT - CONSUMENTEN HANDBOEK Grip op reclame E-mail PRAKTISCH ADVIES BIJ COMMERCIËLE COMMUNICATIE Voorwoord Aan de hand van concrete informatie en handige checklists bieden wij u via

Nadere informatie

Privacy Policy Oude Dibbes

Privacy Policy Oude Dibbes Privacy Policy Oude Dibbes 22-08-15 pagina 1 van 6 Inhoudopgave 1 Privacy Policy... 3 1.1 Oude Dibbes en derden... 3 1.2 Welke informatie wordt door Oude Dibbes verwerkt en voor welk doel?... 3 1.2.1 Klantgegevens...

Nadere informatie

Naamloze vennootschap met een kapitaal van 185.030.527,37 Euro

Naamloze vennootschap met een kapitaal van 185.030.527,37 Euro GEBRUIKSVOORWAARDEN VOOR HET My Lab Ski -PORTAL - Frankrijk 1. VERMELDINGEN MET BETREKKING TOT DE My Lab Ski -SITE 1.1 Uitgever De website My Lab Ski (hierna het Portal of My Lab Ski-portal ) geeft de

Nadere informatie

SPEL '100.000 ste O Logis-lid' - Reglement-

SPEL '100.000 ste O Logis-lid' - Reglement- FEDERATION INTERNATIONALE DES LOGIS 83 avenue d'italie - 75013 Parijs Tel +33 (0)1 45 84 70 00 Fax +33 (0)1 45 83 59 66 Service-marketing@logishotels.com SPEL '100.000 ste O Logis-lid' - Reglement- Vanaf

Nadere informatie

Privacy statement voor de gebruiker van de RadiologieNetwerk-Services

Privacy statement voor de gebruiker van de RadiologieNetwerk-Services Privacy statement voor de gebruiker van de RadiologieNetwerk-Services Missie XS2RA B.V. tevens handelend onder de naam RadiologieNetwerk ( RadiologieNetwerk ) heeft als missie om via haar RadiologieNetwerk

Nadere informatie

16 TIPS VOOR EEN SUCCESVOLLE E-MAIL MARKETINGCAMPAGNE

16 TIPS VOOR EEN SUCCESVOLLE E-MAIL MARKETINGCAMPAGNE 16 TIPS VOOR EEN SUCCESVOLLE E-MAIL MARKETINGCAMPAGNE 1. Bepaal uw e-mail marketing strategie Wat wilt u bereiken met uw e-mail marketingcampagne? Wilt u naamsbekendheid creëren, de verkoop van een product

Nadere informatie

PRIVACY- EN COOKIEBELEID MKB Webhoster gepubliceerd op 1 januari 2015

PRIVACY- EN COOKIEBELEID MKB Webhoster gepubliceerd op 1 januari 2015 PRIVACY- EN COOKIEBELEID MKB Webhoster gepubliceerd op 1 januari 2015 MKB Webhoster erkent dat privacy belangrijk is. Dit Privacy- en Cookiebeleid (verder: Beleid) is van toepassing op alle producten diensten

Nadere informatie

Is uw onderneming privacy proof?

Is uw onderneming privacy proof? Is uw onderneming privacy proof? Seminar Privacy 6 november 2014 Floor de Roos Advocaat handelsrecht 1 De Wet bescherming persoonsgegevens in vogelvlucht 2 1. Is sprake van persoonsgegevens? Ruim begrip:

Nadere informatie

(C) Uw gegevens worden geanalyseerd om de informatie en aanbiedingen zo veel mogelijk op uw interesse af te stemmen.

(C) Uw gegevens worden geanalyseerd om de informatie en aanbiedingen zo veel mogelijk op uw interesse af te stemmen. Privacy en cookie policy Dit is de privacy en cookie policy van Linked2Work B.V. Linked2Work is de verantwoordelijke voor de verwerking van persoonsgegevens die worden verzameld via deze website. Verwerkte

Nadere informatie

WHOIS-beleid.eu-domeinnamen v.1.0. WHOIS-beleid.eu-domeinnamen

WHOIS-beleid.eu-domeinnamen v.1.0. WHOIS-beleid.eu-domeinnamen DEFINITIES De termen zoals gedefinieerd in de Bepalingen en voorwaarden en/of de.eu- Regels voor geschillenbeslechting worden in dit document gebruikt en geschreven met een hoofdletter. PARAGRAAF 1. PRIVACYBELEID

Nadere informatie

Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen

Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen Privacybeleid Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen Op deze pagina laten wij u weten welke gegevens wij verzamelen

Nadere informatie

PRIVACYREGLEMENT NKA

PRIVACYREGLEMENT NKA PRIVACYREGLEMENT NKA INHOUD 1. WANNEER IS DIT PRIVACYREGLEMENT VAN TOEPASSING?... 3 2. DOEL PRIVACYREGLEMENT... 3 3. WIE IS VERANTWOORDELIJK VOOR UW GEGEVENS?... 3 4. WELKE PERSOONSGEGEVENS VERWERKT NKA?...

Nadere informatie

Overheidscommunicatie en privacy

Overheidscommunicatie en privacy voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer Overheidscommunicatie Caroline Vernaillen & Anne Teughels september 2012 INLEIDING Wie zijn wij Wat zegt de privacywet Hoe rekening houden met privacy

Nadere informatie

De consument beschikt niet over het recht om de koop ongedaan te maken.

De consument beschikt niet over het recht om de koop ongedaan te maken. OVEREENKOMST VOOR HET PLAATSEN VAN EEN ADVERTENTIE Identificatie van de partijen Enerzijds, SPRL JSWR Consulting, ingeschreven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen in België onder het nummer 0846.338.559

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Showroomsales.nl. Artikel 1. Definities. In deze Algemene Voorwaarden wordt verstaan onder

Algemene Voorwaarden Showroomsales.nl. Artikel 1. Definities. In deze Algemene Voorwaarden wordt verstaan onder Algemene Voorwaarden Showroomsales.nl Artikel 1. Definities. In deze Algemene Voorwaarden wordt verstaan onder de Website: de website www.showroomsales.nl, KVK nummer: 32146433 BTW identificatienummer:

Nadere informatie

GROEP VOOR GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29

GROEP VOOR GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29 GROEP VOOR GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29 11601/NL WP 90 Advies 5/2004 betreffende ongewenste communicatie voor marketingdoeleinden in de context van artikel 13 van Richtlijn 2002/58/EG Goedgekeurd op

Nadere informatie

ARTIKEL 2: VOORWAARDEN VOOR INSCHRIJVING

ARTIKEL 2: VOORWAARDEN VOOR INSCHRIJVING Algemene voorwaarden Enqueteplein is onderdeel van M.N.A. Media Invest en werkt nauw samen met erkende onderzoekspanels zoals Globaltestmarket, Ipsos en Mysurvey. Op onze website treft u een selectie van

Nadere informatie

ROC Leeuwenborgh. Gedragscode computergebruik en gebruik van Sociale Media

ROC Leeuwenborgh. Gedragscode computergebruik en gebruik van Sociale Media ROC Leeuwenborgh Gedragscode computergebruik en gebruik van Sociale Media Documentstatus Datum: Aard wijziging: Door: Toelichting: 26 februari 2013 Bert Wetzels Instemming OR Deze gedragscode geeft de

Nadere informatie

SWPBS vanuit juridisch oogpunt

SWPBS vanuit juridisch oogpunt SWPBS vanuit juridisch oogpunt Samenvatting uit: De Wilde M., en Van den Berg A. (2012), SWPBS, vanuit juridisch oogpunt, afstudeerrapport juridische afdeling Christelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle

Nadere informatie

R e g i s t r a t i e k a m e r. OR van een computerbedrijf

R e g i s t r a t i e k a m e r. OR van een computerbedrijf R e g i s t r a t i e k a m e r OR van een computerbedrijf..'s-gravenhage, 24 juni 1999.. Onderwerp Privacy bij gebruik van zakelijke e-mail faciliteiten Bij brief van 5 februari 1999 heeft u de Registratiekamer

Nadere informatie

opgenomen in Denemarken. Video s die na 1 december 2015 worden ingezonden, dingen niet mee aan de prijs.

opgenomen in Denemarken. Video s die na 1 december 2015 worden ingezonden, dingen niet mee aan de prijs. Algemene Voorwaarden Artikel 1 Organiserend bedrijf VisitDenmark, kantoor houdende aan de Schipholweg 96a te Leiden (hierna te noemen: "VisitDenmark"), organiseert via alle marketingkanalen van VisitDenmark,

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN CONSUMENTEN GET1,2 NEDERLAND B.V. Deze algemene voorwaarden zijn op 4 november 2014 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel.

ALGEMENE VOORWAARDEN CONSUMENTEN GET1,2 NEDERLAND B.V. Deze algemene voorwaarden zijn op 4 november 2014 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel. ALGEMENE VOORWAARDEN CONSUMENTEN GET1,2 NEDERLAND B.V. Deze algemene voorwaarden zijn op 4 november 2014 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel. ARTIKEL 1 DEFINITIES In deze algemene voorwaarden wordt

Nadere informatie

2.2 CMS: Content Management System, het systeem waarmee de Content van de website beheerd kan worden.

2.2 CMS: Content Management System, het systeem waarmee de Content van de website beheerd kan worden. Artikel 1. INLEIDING Deze Algemene Voorwaarden zijn van toepassing op de Overeenkomst tussen Toqo en de Contractant met betrekking tot het leveren van een Website en bijbehorende diensten en producten.

Nadere informatie

PRIVACY STATEMENT LISTR December 2014

PRIVACY STATEMENT LISTR December 2014 PRIVACY STATEMENT LISTR December 2014 Listr neemt jouw privacy zeer serieus en zal informatie over jou op een veilige manier verwerken en gebruiken. Om je privacy te waarborgen, handelt Listr altijd in

Nadere informatie

OPTA Postbus 90420 2509 LK Den Haag. Geachte heer/mevrouw,

OPTA Postbus 90420 2509 LK Den Haag. Geachte heer/mevrouw, OPTA Postbus 90420 2509 LK Den Haag Geachte heer/mevrouw, Platform Internet Bureaus Nederland (hierna PIBN ) is de branchevereniging van internetbureaus. PIBN heeft met interesse kennis genomen van de

Nadere informatie

Contactpersoon Ons kenmerk Uw kenmerk Doorkiesnummer. Reactie OPTA inzake SMS advertising pilot

Contactpersoon Ons kenmerk Uw kenmerk Doorkiesnummer. Reactie OPTA inzake SMS advertising pilot KPN B.V. Legal & Regulatory Postbus 30139 2500 GC 'S-GRAVENHAGE 2500GC30139 Contactpersoon Ons kenmerk Uw kenmerk Doorkiesnummer OPTA/IPB/2007/202021 Datum Onderwerp Bijlage(n) Reactie OPTA inzake SMS

Nadere informatie

PRIVACYREGLEMENT. Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen

PRIVACYREGLEMENT. Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen PRIVACYREGLEMENT Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen Artikel 1: Begripsbepaling 1. In dit reglement wordt in aansluiting bij en in aanvulling op de Wet Bescherming Persoonsgegevens (Staatsblad 2000, 302)

Nadere informatie

Privacyverklaring Amsio BV

Privacyverklaring Amsio BV Privacyverklaring Amsio BV Via de website en de diensten van hostingbedrijf Amsio BV (www.amsio.com en www.netwerkstatus.nl) worden privacygevoelige gegevens oftewel persoonsgegevens verwerkt. Amsio bv

Nadere informatie

e-privacy in België: werk aan de e-winkel?

e-privacy in België: werk aan de e-winkel? PRIVACY PAPER NR. 1. e-privacy in België: werk aan de e-winkel? De bescherming van de persoonlijke levenssfeer in Belgische websites. Prof. dr. Michel Walrave K.U. Leuven - Communicatiewetenschap Eerste

Nadere informatie

b. belscript: het script waarmee de personen uit het adresbestand per telefoon worden benaderd.

b. belscript: het script waarmee de personen uit het adresbestand per telefoon worden benaderd. CODE LISTBROKING Artikel 1: inleiding. De listbrokers die lid zijn van de Dutch Dialogue Marketing Association (DDMA) hebben in aansluiting op de bestaande codes en regelingen van de associatie die zij

Nadere informatie

PRIVACY POLICY WANAGOGO

PRIVACY POLICY WANAGOGO PRIVACY POLICY WANAGOGO Alvorens Wanagogo te gebruiken dien je deze privacy policy aandachtig te lezen. Ben je jonger dan 18 jaar? Dan heb je toestemming nodig van één van je ouders of van je wettelijke

Nadere informatie

DISCLAIMER GEBRUIKSVOORWAARDEN

DISCLAIMER GEBRUIKSVOORWAARDEN DISCLAIMER GEBRUIKSVOORWAARDEN Verantwoordelijke uitgever Therabel Pharma s.a. Egide Van Ophemstraat 108 1180 Brussel Ondernemingsnummer: 0836.259.962 Tel. 00 32 (0)2 370 46 11 1. INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

Nadere informatie

BIJLAGE. Nieuwsbrieven en spam

BIJLAGE. Nieuwsbrieven en spam BIJLAGE. Nieuwsbrieven en spam Per 1 oktober wijzigt de Telecommunicatiewet. Het is vanaf dan niet meer toegestaan om zonder voorafgaande toestemming elektronische berichten (sms, mms, e-mail) met een

Nadere informatie

Privacyreglement Hulp bij ADHD

Privacyreglement Hulp bij ADHD Privacyreglement Hulp bij ADHD Paragraaf 1: Algemene bepalingen Artikel 1: Begripsbepaling In dit reglement wordt in aansluiting bij en in aanvulling op de Wet bescherming persoonsgegevens (Staatsblad

Nadere informatie

Privacy Policy. Beheer. Algemeen. Disclaimer. Welke gegevens verzamelen wij

Privacy Policy. Beheer. Algemeen. Disclaimer. Welke gegevens verzamelen wij Privacy Policy Beheer De website www.sportentrainer.nl is een onderdeel van het bedrijf Sportentrainer.nl. Het bedrijf staat geregistreerd bij de Kamer Van Koophandel onder nummer: 59939761 De adresgegevens

Nadere informatie

c) CAMERABEWAKING TEN OVERSTAAN VAN PERSONEN DIE WERKZAAM ZIJN OP EEN BEWAAKTE ARBEIDSPLAATS (al dan niet onderworpen aan CAO 68)

c) CAMERABEWAKING TEN OVERSTAAN VAN PERSONEN DIE WERKZAAM ZIJN OP EEN BEWAAKTE ARBEIDSPLAATS (al dan niet onderworpen aan CAO 68) 1. EEN NIEUWE THEMATISCHE AANGIFTE INDIENEN VOOR c) CAMERABEWAKING TEN OVERSTAAN VAN PERSONEN DIE WERKZAAM ZIJN OP EEN BEWAAKTE ARBEIDSPLAATS (al dan niet onderworpen aan CAO 68) Aangezien de procedure

Nadere informatie

PRIVACY- EN COOKIE BELEID ALDA

PRIVACY- EN COOKIE BELEID ALDA Privacy- en cookie policy Deze Privacy- en cookiepolicy ziet op de wijze waarop ALDA Holding B.V en haar gelieerde ondernemingen (Alda) de informatie van gebruikers (individueel: "Gebruiker", gezamenlijk:

Nadere informatie

Dit zijn de algemene voorwaarden die gelden voor bedrijven die zich hebben aangemeld voor het gebruik van de diensten van Afsprakenhuis B.V.

Dit zijn de algemene voorwaarden die gelden voor bedrijven die zich hebben aangemeld voor het gebruik van de diensten van Afsprakenhuis B.V. Dit zijn de algemene voorwaarden die gelden voor bedrijven die zich hebben aangemeld voor het gebruik van de diensten van Afsprakenhuis B.V. Afsprakenhuis B.V. Marssteden 150B 7547 TD Enschede E- mail:

Nadere informatie

Live Mail Windows. Deel 1 Downloaden en installeren van Windows Live Mail

Live Mail Windows. Deel 1 Downloaden en installeren van Windows Live Mail Live Mail Windows Dit programma kan alleen onder MS Windows worden geïnstalleerd en is één van de betere programma's om mee te E-mailen op een Windows computer Windows Live Mail is een prima programma

Nadere informatie

Welke gegevens we verzamelen en waarom we die verzamelen. Hoe we die gegevens gebruiken.

Welke gegevens we verzamelen en waarom we die verzamelen. Hoe we die gegevens gebruiken. Privacybeleid Gegevens die we ontvangen Duidelijkheid en keuzemogelijkheden Gegevens die we delen Toepassing Handhaving Wijzigingen Laatst aangepast: 10 juli 2013 Doccle hecht veel belang aan het onderhouden

Nadere informatie

Totstandkoming Overeenkomst

Totstandkoming Overeenkomst Inleiding Hieronder vindt u onze Algemene Voorwaarden. Deze zijn steeds van toepassing als u gebruik maakt van of een bestelling plaatst via onze Website en bevatten belangrijke informatie voor u als koper.

Nadere informatie