Tweede Kamer der Staten-Generaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar Nota over de toestand van 's Rijks Financiën Nr. 6 BRIEF VAN DE LEDEN BROUWER EN WILLEMS Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 's-gravenhage, 7 oktober 1991 Hierbij zenden wij U een voorstel van de Groen Links-fractie, dat betrekking heeft op ecologisering van de belastingheffing in Nederland. Het voorstel is een omvangrijke aanvulling op de beleids voornemens van de regering, zoals neergelegd in de Miljoenennota De Groen Links-fractie zal dit voorstel inbrengen bij de Algemene Politieke en Financiële Beschouwingen. Wij zouden het op prijs stellen, indien U dit voorstel aan de collega's ter hand wilt stellen. I. Brouwer W. Willems F ISSN Sdu Uitgeverii Plantiinstraat -_.- *nf** * ^ ~ ^ nn ««sgravenhageiasi Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 6

2 Inleiding Op 4 oktober is de tweede «Nationale Milieuverkenning» van het Rijks instituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) verschenen. Het rapport maakt duidelijk dat het milieu in Nederland in een hoog tempo verslechtert. Ondanks allerlei maatregelen en aandacht van politiek en publiek, is het perspectief uiters somber. Voor Groen Links is dit een extra reden de discussie over een groene belastingheffing een nieuwe impuls te geven. De politiek zal haast moeten maken met een forse lastenverschuiving van arbeid naar kapitaal en milieuverontreiniging. Burgers en bedrijven zullen werkelijk gestimu leerd moeten worden de milieuvervuiling te verminderen. Door het breed invoeren van een Groentax wordt milieuvriendelijk gedrag bevorderd. Niet alleen het milieu is gebaat bij een lastenverschuiving. Ook de ontwikkeling van de werkgelegenheid zal een forse impuls krijgen, indien de gelden - die via de Groentax in de schatkist komen - worden gebruikt voor lastenverlaging ten gunste van de factor arbeid. De structurele werkloosheid en de vele doelgroepen die zich voor de poorten van de arbeidsmarkt verdringen zijn onvoldoende gebaat bij sociale vernieuwing, meer scholing en een doeltreffender begeleiding en bemiddeling. Het blijft noodzakelijk dat er meer banen bijkomen, zeker nu in de komende jaren het aanbod op de arbeidsmarkt verder zal toenemen door herintre dende vrouwen, gedeeltelijk arbeidsongeschikten en migranten. Extra verontrustend is het dan ook, dat in 1992 voor het eerst sinds jaren de werkgelegenheid daalt, ondanks het kabinetsbeleid. De discussie over groene belastingheffing komt langzamerhand van de grond. De Sociaal Economische Raad heeft recentelijk een rapport uitge bracht over economie en milieu, waarin onder andere gepleit wordt voor meer milieuheffingen. Op dit moment is de Stuurgroep Wolfson bezig met een advies over energieheffingen. Toch worden ook kansen gemist. Het rapport van de Commissie Stevens (augustus 1991} over de herziening en vereenvoudiging van het belastingstelsel rept met geen woord over lastenverschuiving van arbeid naar kapitaal en milieuver vuiling. Een gemiste kans om het debat over de groene belastingheffing van nieuwe impulsen te voorzien. In deze notitie wordt een drastische verhoging van de prijs van aardgas en elektriciteit voorgesteld. De daarmee gemoeide inkomsten voor de overheid worden gebruikt voor lastenverlichting aan burgers en bedrijven en verdere stimulering van energiebesparing. Deze notitie loopt vooruit op komende publikaties van Groen Links over milieu, werkgelegenheid en inkomen en bevat een eerste stap op weg naar een radicale herziening van belasting en sociale zekerheid in Nederland. Het behoud van het milieu, duurzame ontwikkeling en nieuwe werkgelegenheid gaan daarbij hand in hand. Het voorstel, dat in deze notitie wordt beschreven, kan op korte termijn worden ingevoerd. Groen Links wil op deze manier een bijdrage te geven aan het publieke debat over milieu en werkgelegenheid. 1. Groene belastingherziening Een aanzienlijk deel van de inkomsten van de overheid komen uit belasting op arbeid. Slechts zo'n 7 procent van de totale overheidsin komsten komen binnen via heffingen op grondstoffen en milieu. Deze Tweede Kamer, vergaderjaar , 22300, nr. 6

3 verhouding zou radicaal gewijzigd moeten worden. Arbeid is in Nederland immers ruim voorradig is, terwijl de zogenaamde milieuge bruiksruimte beperkt is. Door een lastenverschuiving van arbeid naar milieu, wordt arbeid goedkoper en het gebruik van het milieu duurder, waardoor de inzet van beide produktiefactoren meer in overeenstemming zal komen met het aanbod ervan. Dat is zowel goed voor de werkgele genheid als het milieu. Door een andere prijsverhouding arbeid/milieu zal de economie zich meer gaan richten op het verhogen van «milieuproduk tiviteit«en minder op het verder opstuwen van de arbeidsproduktiviteit. De analyse van de toestand van het milieu door het RIVM in het rapport «Nationale Miiieuverkenning» is glashelder: de effecten van het reeds ingezette milieubeleid en de technologische vernieuwing worden geheel teniet gedaan en zelfs overtroffen door de volumegroei. In 1991 worden meer autokilometers verreden, meer afval geproduceerd en meer gas en elektriciteit verbruikt dan voorzien. Het RIVM verklaart dit uit de dalende energieprijzen sinds Het daardoor gegroeide energiever bruik heeft vrijwel alle milieuproblemen vergroot. Dat betekent dat een lastenverschuiving naar milieu in de eerste plaats gericht moet zijn op het belasten van energiegebruik. Het ontlasten van arbeid (daling van de loonkosten) zal tot gevolg hebben, dat vooral in de arbeidsintensieve sectoren de werkgelegenheid verder zal groeien en dat de uitstoot van arbeid via inzet van kapitaal wordt geremd. Immers, arbeid wordt goedkoper, terwijl kapitaal, energie, grondstoffen en milieu duurder worden. Investeringsbeslissingen van ondernemers zullen veranderen als gevolg van gewijzigde prijsverhou dingen. 2. Voorstel: vier maatregelen Om een begin te maken met deze lastenverschuiving, stelt Groen Links vier maatregelen voor die in moeten gaan op 1 januari 1992 of zo spoedig mogelijk daarna: 1. Groentax Invoering van een Groentax op aardgas en elektriciteit 2. Energietoets Invoering van een energietoets in het puntenstelsel voor de huurvast stelling 3. Lastenverlichting Verhoging van de basisaftrek, verlaging van het tarief loon en in inkomstenbelasting eerste schijf (verlaging premies AAW en AWBZ) 4. Extra milieu-investeringen Uitbreiding van de vervroegde aftrek van milieu-investeringen en uitbreiding van de subsidieregelingen voor energiebesparing en duurzame energie. Deze maatregelen zijn budgettair neutraal en hebben derhalve geen gevolgen voor het financieringstekort. Er treedt geen verandering op in de hoogte van de collectieve lastendruk, wel in de samenstelling daarvan. Tweede Kamer, vergaderjaar , 22300, nr. 6

4 Maatregel 1: Groentax op aardgas en elektriciteit Het energieverbruik zal sterk moeten verminderen. Invoering van een Groentax op het gebruik van energie zal de consument (burgers en bedrijven) stimuleren om zuiniger met energie om te gaan en te zoeken naar wegen om het energiegebruik te verminderen. Energiebesparende investeringen in isolatie, spaarlampen, zuiniger installaties e.d. worden zo rendabel. Bovendien worden ontwikkeling en gebruik van duurzame energiebronnen bevorderd. Groen Links stelt voor om, zo mogelijk, per 1 januari 1992 een Groentax in te voeren op het gebruik van aardgas en elektriciteit. Deze heffing loopt op in de jaren 1993 en 1994 en bedraagt: Figuur 1: Groentax op aardgas en elektriciteit prijs' Aardgas (per m3) f 0,125 fo,25 fo,50 fo,54 Elektriciteit (per KWh) f 0,037 f 0,075 fo,15 fo,18 * Het betreft hier de gemiddelde tarieven in 1991 voor kleinverbuikers inclusief BTW. De pnjzen voor grootverbruikers zijn lager In 1994 wordt het beoogde niveau bereikt van f 0,50 per m3 gas en f 0,15 per KWh. Het betreft hier dus een gefaseerd invoering, ten einde burgers en bedrijven in staat te stellen te anticiperen op de heffing en een soepele invoering mogelijk te maken. Het grote voordeel van een dergelijke heffingen boven vele huidige milieuheffingen is dat de consument de Groentax kan «ontlopen» door het gebruik aan te pakken. Het is dus een regulerende heffing. Deze heffing moet voldoende hoog zijn om besparend te werken. Het moet niet worden uitgesloten dat de heffing na 1994 verder wordt verhoogd, afhankelijk van het effect op energiebesparing. Omwille van de allerlaagste inkomens wordt voorgesteld te werken met een quotumregeling ten behoeve van aardgasgebruik door huishoudens. De eerste 800 m3 aardgas, die jaarlijks door een huishouden worden verbruikt, is vrijgesteld van de beoogde Groentax'. Over het gebruik daarboven wordt de Groentax geheven. Dit wordt voorgesteld omdat vooral het gebruik van aardgas niet fors kan worden beperkt. Een bepaalde basishoeveelheid blijft altijd nodig. De Groentax beoogt vooral het onnodige en luxe-gebruik aan te pakken en daarom wordt deze uitsluitend geheven over het verbruik boven de 800 m3. Een dergelijke regeling is zeer makkelijk uitvoerbaar, omdat bij de jaarlijkse afrekening met het quotum rekening kan worden gehouden. De quotum regeling geldt niet voor het bedrijfsleven. Uit onderzoek van onder meer Konsumenten Kontakt blijkt dat huishoudens van 65-plussers en arbeidsongeschikten meer gas verbruiken dan gemiddeld. De oorzaak hiervan is onder meer gelegen in de langdurige aanwezigheid thuis en de gezondheid van de betrokkenen. Groen Links stelt voor deze groep te ontzien door hen een extra quotum te verlenen van 400 m3. Op aanvraag van betrokkenen dienen de energiebedrijven dit extra quotum bij de afrekening te betrekken. 1 Het gemiddelde gasverbruik per huishouden bedroeg in 1987 ca m 3. De laagste inkomensgroepen verbruikten jaarlijks 1452 m 3, de hoogste 3034 m 3 (CE, 1990) Ten aanzien van het gebruik van elektriciteit wordt geen quotum voorgesteld. De mogelijkheden van variatie van gebruik worden groter Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 6

5 geacht dan bij gasverbruik. Daarmee is het onderscheid tussen noodza kelijk en luxe-verbruik minder makkelijk te maken. Uitdrukkelijk moet worden gesteld dat ook over andere energiedragers, als steenkool en aardolieprodukten (benzine, diesel, kerosine etc.) op de korte termijn een Groentax geheven zal worden. Dat is nodig om het gebruik van andere fossiele brandstoffen te verminderen en te voorkomen dat bedrijven voor hun energievoorziening overstappen naar niet met een Groentax belaste energiedrager. De Europese Commissie heeft recentelijk voorstellen gedaan om op alle energiedragers een heffing te leggen. De Europese Commissie stelt een heffing voor van $10 per barrel olie in het jaar De voorge stelde heffingen verdienen alle ondersteuning, maar zijn naar de mening van Groen Links onvoldoende hoog. Het regulerend effect van de heffing zal beperkt zijn. In dit voorstel dat vooralsnog alleen betrekking heeft op een heffing op aardgas en elektriciteit gaat Groen Links veel verder. Ter vergelijking: het voorstel van de Europese Commissie betekent omgerekend een heffing op aardgas van circa 9 cent per m3 en een heffing op elektriciteit van 3 cent per KWh 2. De budgettaire opbrengst wordt geschat op f 28,38 miljard in Uiteindelijk resulteert een opbrengst van f 17,69 miljard structureel. Het structurele bedrag valt lager uit als gevolg van de te verwachten energie besparing. Deze wordt geschat op 35% (zie onder andere CE, 1990) 3. Het bedrag van f 17,7 miljard structureel is nog niet het bedrag dat vrij besteed kan worden aan een lastenverlichting ten gunste van arbeid. De overheid zal worden geconfronteerd met een inkomstenderving als het gevolg van de beperking van het energieverbruik. De overheidsinkomsten uit aardgas bedragen in 1992 f 6,6 miljard. Dat betekent dat de aardgas baten op termijn met minstens 2,2 miljard afnemen. Aldus resulteert een vrij te besteden bedrag van f 15,5 miljard ten behoeve van lastenver lichting. Figuur 2: Opbrengst Groentax* (in miljarden guldens) " structureel** Aardgas Elektriciteit 18,45 9,93 11,24 6,46 Totaal 28,38 17,69 * Berekend op basis van gegevens van het ministerie van EZ, CBS, CE, VEGIN, Statistisch en Jaarboek 1991 " Op basis van energieverbruik in Er is geen rekening gehouden met autonome groei van het energieverbruik in de komende jaren. 2 Deze omrekening is tentatief. Op het moment van schrijven was het voorstel van de EC slechts summier bekend. 3 Het is bijzonder moeilijk te schatten wat het energiebesparende effect van de voorgestelde heffing zal zijn Het is mogelijk, dat de geschatte 35 procent niet wordt gehaald. 4 Er wordt vanuit gegaan dat over de Groentax geen BTW wordt geheven 5 De financiële gevolgen van de variabili satie zijn in deze notitie buiten beschouwing gelaten. Groen Links pleit tevens voor afschaffing van de vastrechtbedragen, die elke huishouding jaarlijks voor gas en elektriciteit betaalt. Deze moeten worden verwerkt in de prijs voor aardgas en elektriciteit. Op deze manier wordt de ongelijke behandeling tussen alleenstaanden en samen wonenden opgeheven en wordt de jaarlijkse rekening voor het gebruik van gas en elektriciteit uitsluitend op basis van het verbruik afgerekend. Dit wordt ook wel variabilisatie genoemd. Met de vastrechtbedragen is momenteel circa f 325 miljoen gemoeid. De voorgestelde Groentax op aardgas en elektriciteit wordt een fractie verhoogd om de afschaffing van de vastrechtbedragen te compenseren. 5 De voorgestelde Groentax is bijzonder eenvoudig in de uitvoering, zoals ook de Europese Commissie opmerkt ten aanzien van haar eigen Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 6

6 voorstel. De heffing wordt geïnd door de energie-distributiebedrijven en afgedragen aan de overheid. Maatregel 2: Invoering energietoets in puntenstelsel huurvaststelling In Nederland wonen relatief veel mensen in een huurwoning. Het verminderen van het energiegebruik (vooral gasgebruik) is lang niet altijd goed mogelijk, omdat structurele maatregelen tot de competentie van de eigenaar behoren. Zonder aanpassing van de huur komt de stimulans tot energiebesparing (Groentax) alleen terecht bij de huurder, die het energieverbruik niet structureel kan beperken. Dat is onjuist. De Groentax werkt dan niet of onvoldoende regulerend. Het is daarom noodzakelijk een energietoets in te voeren in het puntenstelsel. Met dit puntenstelsel wordt een redelijke huur vastgesteld. Naarmate de woning slechter geïsoleerd is en een hoog gasverbruik noodzakelijk maakt, zal de huur moeten dalen. Tevens moet het woontype, en de kwaliteit van de verwarmingsinstallatie in de beoordeling betrokken worden. Ook de aanwezigheid van elektrische boilers - duur in het gebruik - zullen moeten leiden tot daling van de huur. Op deze wijze worden de eigenaren aangesproken op hun verantwoordelijkheid en worden zij geprikkeld over te gaan tot energiebesparende maatregelen. De huurders worden op deze manier niet ten onrechte aangeslagen. De hogere energielasten worden (deels) gecompenseerd door een lagere huur. De uitvoering van deze maatregel is gecompliceerder dan die van de maatregelen 1 en 3. Groen Links stelt voor dat op aanvraag van huurders de huurderscommissies zich buigen over de vaststelling van een (nieuwe) redelijke huur. Een (tijdelijke) uitbreiding van het aantal leden van deze commissies lijkt onontkoombaar ten einde de belangen van huurders te waarborgen en tijdig de nieuwe huur vast te kunnen stellen. De beoogde gefaseerde invoering geeft betrokkenen de gelegenheid zich in te stellen op de nieuwe energieprijzen. Maatregel 3: Verhoging basisaftrek, verlaging tarief eerste schijf loon en inkomstenbelasting (verlaging premies AAWen AWBZ) Groen Links stelt voor het structurele bedrag van f 15,5 miljard gedeel telijk te besteden aan lastenverlaging. Dit heeft twee redenen. In de eerste plaats zal compensatie nodig zijn voor met name de laagste inkomens. Het regulerend effect van de voorgestelde heffing zal door een dergelijke compensatie naar verwachting niet sterk worden beperkt. De prijsverhouding tussen energie en andere consumptiegoe deren wordt immers sterk gewijzigd en de beloning op energiebesparend gedrag wordt sterk vergroot. Ten tweede is het juist de opbrengst van de Groentax aan te wenden voor verlaging van de belasting op arbeid. Het mes snijdt dan aan twee kanten. Naast de beoogde energiebesparing wordt ook de werkgele genheid gestimuleerd. Op dit moment wordt arbeid relatief zwaar belast, hetgeen de inzet van arbeid niet bevordert. Men zou zelfs kunnen spreken van een «regule rende heffing op arbeid». Door invoering van een Groentax op energie en lastenverlaging van arbeid vervangt men in zekere zin een ongewenste regulerende heffing (op arbeid) door een gewenste (op energie). Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 6

7 Mogelijkheden Er zijn diverse mogelijkheden om burgers (en bedrijven) lastenver laging te geven. In verschillende onderzoeken is nagegaan of verlaging van de BTW, de premies werknemersverzekeringen, loonen inkomstenbe lasting, vennootschapsbelasting of een bedrag per persoon of huishouding als aangrijpingspunt genomen moet worden. Verlaging BTW: Een verlaging van de BTW kent het grootste bereik. Zowel burgers als bedrijven betalen BTW. Het is de meest generieke compensatie, die men kan voorstellen en is daarmee zeer kostbaar. Een kleine verlaging van het BTW-tarief kost relatief veel en heeft een beperkt compenserend effect. Als maatregel om de arbeidskosten te verlagen werkt een BTW-verlaging nauwelijks. Bovendien komt het grootste deel van een BTW-verlaging terecht bij de hogere inkomens (CE:1990). Verlaging premies ZW, WW, WAO: Gedeeltelijke financiering van de WW, ZW en WAO via de Groentax leidt tot premiedaling en daarmee tot verlaging van de arbeidskosten. Vanuit werkgelegenheidsperspectief is die verlaging dan ook goed. Het zou dan moeten gaan om het werkgeversdeel in de premies. Een probleem is wel dat de loonkosten van degenen, die niet als werknemers worden beschouwd (zelfstandigen, freelancers etc.) hierdoor niet worden verlaagd. Als compensatiemaatregel is verlaging van de premies ZW, WW en WAO (het gaat hier om het werknemersdeel in de premies) niet erg bruikbaar. Lang niet alle bevolkingsgroepen worden op deze wijze gecompenseerd: zelfstandigen en de meeste uitkeringsgerechtigden en pensioengerechtigden betalen geen premies voor de werknemersverze keringen. Verlaging loon en inkomstenbelasting: Als compensatiemaatregel is deze maatregel zeer geschikt omdat (de meeste) bedrijven niet onder de inkomstenbelasting vallen en vrijwel alle werkenden en niet-werkenden loon en inkomstenbelastingplichtig zijn. Alleen studenten betalen geen belasting. Voor hen zou in het kader van de studiefinanciering compensatie georganiseerd kunnen worden. Een verhoging van de basisaftrek heeft als voordeel boven een verlaging van het tarief voor de eerste schijf, dat alle groepen belastingbetalers er volledig van profiteren. Wanneer het tarief van de eerste schijf zou worden verlaagd, vallen mensen met een laag of zeer laag inkomen (ten dele) buiten de boot, omdat slechts over een verhoudingsgewijs klein deel van hun inkomen belasting wordt betaald. Ook als werkgelegenheidsmaatregel is verlaging van de loon en inkomstenbelasting vruchtbaar. Om verlaging van de loonkosten te bereiken zou de overhevelingstoeslag (vergoeding van werkgevers aan werknemers voor betaling premies AAW/AWBZ - sinds Oort gefiscali seerd) kunnen worden gebruikt. In principe worden op deze wijze de loonkosten van alle ingezetenen verlaagd. Tweede Kamer, vergaderjaar , 22300, nr. 6

8 Gelijk bedrag per huishouden/persoon/bedrijf: Deze maatregel is als compensatiemaatregel weliswaar mogelijk, maar er kleven nogal wat bezwaren aan de uitvoering. Het zou immers gaan om een jaarlijkse uitkering, die aan personen, huishoudens of bedrijven wordt gegeven, en waarvoor een nieuwe uitvoeringsstructuur nodig zou zijn. Voordeel van een gelijk per bedrag per huishouden/bedrijf is wel, dat vooral de lagere inkomens en energie-arme bedrijven er verhoudings gewijs het meest van profiteren. Dit alles afwegende kiest Groen Links voor een combinatie van twee maatregelen. Voorgesteld wordt: 1. een verhoging van de basisaftrek met f Deze verhoging kost f4,15 miljard (berekening op basis van de Miljoenennota 1992). Door deze maatregel worden de netto-inkomens verhoogd met ca. f 500 a f 900 per jaar. Op deze wijze worden de inkomens gecompenseerd voor de voorgestelde Groentax. (zie verder paragraaf 3). 2. een verlaging van het tarief van de eerste schijf met 3,0 procent. Dit wordt als volgt ingevuld. Met het oog op de werkgelegenheid wordt voorgesteld de premies AAW/AWBZ met 3 procent te doen dalen en de rijksbijdrage aan deze fondsen te verhogen (te financieren uit de opbrengst van de Groentax). Deze premies zijn mgebouwd in het tarief van de eerste schijf en worden via de overhevelingstoeslag betaald door de werkgevers. Daling van de premies AAW/AWBZ met 3 procent zal resulteren in een verlaging van de arbeidskosten en daarvan zal een stimulerend effect op de werkgelegenheid uitgaan. Met name de arbeidsintensieve bedrijvigheid zal hierdoor worden gestimuleerd. De kosten van deze premieverlaging bedragen f 7,8 miljard (berekening op basis van Nota Sociale Zekerheid zie verder paragraaf 4). Maatregel 4: Verruiming vervroegde aftrek milieu-investeringen en subsi dieregelingen energiebesparing/duurzame energie. Het is ook nodig het bedrijfsleven te compenseren voor de Groentax. De voorgestelde heffing betekent met name voor de energie en kapitaal intensieve sectoren een forse lastenverzwaring, waardoor investeringen ten behoeve van energiebesparing kunnen uitblijven vanwege sterk dalende winsten of zelfs verliezen. De omschakeling naar duurzame produktie kan dan uitblijven. Alleen daling van de loonkosten is voor deze bedrijven niet voldoende compensatie, omdat deze bedrijfstakken meestal een lage inzet van arbeid kennen en derhalve nauwelijks profi teren van een dergelijke lastenverlaging. Andere vormen van lastenver laging moeten ten behoeve van deze sectoren worden ingezet. Een generieke verlaging van het tarief van de vennootschapsbelasting wijst Groen Links echter af. Als compensatie voor de lastenverzwaring wordt onvoldoende onderscheid gemaakt naar energie-intensieve en extensieve sectoren. Bovendien valt het te verwachten dat energie intensieve sectoren op de korte termijn minder, dan wel geen winst maken en dus nauwelijks of niet kunnen profiteren van de lastenver laging. Geen winst betekent immers geen vennootschapsbelasting. Ook als werkgelegenheidsmaatregel is het effect dubieus. De factor kapitaal wordt immers meer beloond en dat kan niet de bedoeling zijn van een groene belastingherziening. Tweede Kamer, vergaderjaar , 22300, nr. 6 8

9 Groen Links stelt daarom een verruiming voor van de mogelijkheid voor bedrijven om milieu-investeringen vervroegd af te schrijven en daarnaast een uitbreiding van de subsidiemogelijkheden voor energiebe sparing en duurzame energie. Het is beter bedrijven, die in verschillende mate worden aangeslagen voor de Groentax, te stimuleren te investeren in energiebesparing, dan alle bedrijven tegemoet te komen met een generieke lastenverlaging. Met name de energie-intensieve bedrijven zullen zo worden gestimuleerd hun energiegebruik sterk te beperken. Voor de verruiming van deze fiscale faciliteit - in het leven geroepen door een initiatief van de PvdA-kamerleden Vermeend en Melkert - en bestaande subsidieregelingen is f3,5 miljard beschikbaar (zie verder paragraaf 5). In de keuze voor deze maatregelen wordt, naast de hierboven genoemde argumenten, zoveel mogelijk rekening gehouden met de koppeling tussen lastenverzwaring en lastenverlichting. In figuur 3 wordt dat nader uiteengezet. Het bedrag dat de huishoudens op tafel leggen als gevolg van de Groentax wordt in zijn geheel teruggegeven aan dezelfde groep. hetzelfde geldt voor het bedrijven (inclusief overheid). Er zal binnen beide groepen wel een verschuiving van lasten optreden. De (extra) energiezuinige huishoudens zullen een financieel voordeel ondervinden, evenals de energie-extensieve en arbeidsintensieve bedrijven. De huishoudens, die slordig blijven omspringen met het energieverbruik en de energie en kapitaalintensieve bedrijven zullen een financieel nadeel ondervinden. Voor alle groepen bestaat echter een mogelijkheid de financiële gevolgen van de heffing te beperken. Figuur 3: Herkomst opbrengst Groentax en verdeling van lastenverlichting (in miljarden guldens; structureel) Lastenverzwarïng Groentax huishoudens 3,8 Lastenverlichting via basisaftrek 4,15 Lastenverzwaring Groentax bedrijven" 11,7 Lastenverlichting I via AAW/AWBZ 7,8 Lastenverlichting II via vervroegde aftrek/subsidies 3,5 Totaal lastenverzwaring 15,5 Totaal lastenverlichting 15,45 Bron: Zie figuur 2. * mclusief overheid 3. Compensatie en koopkrachteffecten De verhoging van de basisaftrek is bedoeld als maatregel ter compen satie van de lastenverzwaring voor de burgers. Het energieverbruik door huishoudens is enigszins afhankelijk van het inkomen. Dat geldt meer voor het gebruik van elektriciteit dan van aardgas. De verhoging van de basisaftrek leidt tot een hogere compen satie voor de hogere inkomens (wegens een hoger marginaal tarief). Per saldo lijken voorlopige gegevens uit te wijzen (op basis van gemiddeld gebruik door verschillende inkomensgroepen), dat de combinatie van de Groentax en verhoging van de basisaftrek lichtelijk nivellerend werkt (indien rekening gehouden wordt met de energiebesparing/huurver laging). Lagere en laagste inkomens: De lastenverzwaring als gevolg van de Groentax (waarbij rekening wordt gehouden met de besparing op het energiegebruik en de mogelijke verlaging van de huur) is waarschijnlijk wat lager dan de f 500, die op jaarbasis aan deze inkomensgroepen Tweede Kamer, vergaderjaar , 22300, nr. 6

10 wordt gegeven via verhoging van de basisaftrek. Hierin speelt de voorge stelde quotumregeling ook een belangrijke rol. Verhoudingsgewijs profi teren de laagste inkomens het meest van deze «vrijstelling van Groentax» omdat hun energieverbruik gemiddeld het laagste is. Hogere en hoogste inkomens: voor deze groepen is het effect omgekeerd. De lastenverzwaring als gevolg van de Groentax is hoger dan de lastenverlichting via verhoging van de basisaftrek (jaarlijks f 750 a f 900), omdat het energiegebruik hoger is. Uitdrukkelijk moet hierbij bedacht worden, dat de verschillen in energiegebruik binnen dezelfde inkomenscategorieën groter zijn dan tussen verschillende inkomensgroepen (VEGIN:1991, Konsumenten Kontakt:1991, CE:1990) Dit hangt bijvoorbeeld af het type woning, het type verwarmingsinstallatie en leeftijd en gezondheid van betrokkene. Door een apart quotum voor AOW-ers en AAW/WAO-ers en invoering van een energietoets wordt hiermee rekening gehouden. Feit blijft dat hardnekkige energieverspillers - ook in de laagste inkomenscategorieën - er op achteruit gaan. Groen Links blijft zich sterk maken voor de positie van de laagstbetaalden, mits er milieuvriendelijk en energiezuinig wordt geconsumeerd. 4. Werkgelegenheidseffecten Groen Links heeft de macro-economische effecten van dit voorstel nog niet doorgerekend en moet zich op dit moment derhalve baseren op vergelijkbare voorstellen. Een CE-studie uit 1990, waarin de effecten van een algemene energie heffing zijn onderzocht, geeft een voorlopig inzicht in de werkgelegen heidseffecten van ecologisering van de belastingheffing. In die studie wordt een werkgelegenheidseffect van ca arbeidsjaren geschat, waarbij uitgegaan wordt van een energieheffing op alle energie dragers (niet alleen aardgas en elektriciteit), die grofweg de helft bedraagt van de Groentax, die in deze notitie wordt voorgesteld. Dit cijfer wordt in genoemde studie met de nodige voorzichtigheid gepre senteerd. Men zou kunnen zeggen, dat het effect op de werkgelegenheid enerzijds groter is, vanwege de hogere Groentax, en anderzijds lager is, omdat andere energiedragers in dit voorstel niet betrokken zijn. Er kleven echter tal van bezwaren aan het extrapoleren van de resultaten van genoemde studie. Het is duidelijk, dat het werkgelegenheidseffect aanzienlijk zal zijn, een doen van schatting blijft hier echter achterwege. Door de verlaging van de arbeidskosten en de sterke stijging van de energieprijzen zal vooral in de arbeidsintensieve sectoren nieuwe werkgelegenheid ontstaan. Energie-intensieve sectoren als de chemie, de grootmetaal, de raffinaderijen, de glastuinbouw e.d. zullen worden geconfronteerd met een forse verzwaring van de energielasten, tenzij zij in staat en bereid zijn om een omvangrijk energiebesparingsprogramma uit te voeren. Daartoe wordt een extra stimulans geboden via de verruiming van vervroegde aftrek van milieu-investeringen. Dat neemt niet weg dat het mogelijk is dat in deze sectoren verlies van werkgele genheid optreedt. Groen Links acht dit onvermijdelijk. De weg naar duurzame ontwikkeling gaat niet zonder verschuiving van produktie en werkgelegenheid. De eisen, die het milieu stelt aan de economische ontwikkeling moeten worden gehonoreerd. Ook de Sociaal Economische Tweede Kamer, vergaderjaar , 22300, nr. 6 10

11 Raad heeft onlangs in het rapport «Milieu en Economie» dit standpunt ingenomen. In opdracht van de Europese Commissie is onlangs een studie verricht naar het effect van een substantiële energieheffing op de omvang van de produktie. Uit voorlopige berichten daarover is gebleken dat de onder zoekers het effect zeer gering achtten, zelfs indien sprake zou zijn van een heffing van 100 procent. De voorstellen voor een energieheffing hebben tevens een regulerend effect op nieuwe investeringen, zoals de Europese Commissie terecht opmerkt. Energie-intensieve sectoren worden minder aantrekkelijk en dus zullen extra investeringsmiddelen vrij komen voor arbeidsintensieve produktie, hetgeen Groen Links zeer wenselijk acht. Het is juist, dat de internationale concurrentiepositie van met name energie intensieve sectoren als gevolg van de energieheffing wordt aangetast. Het zal echter zo zijn, dat dit concurrentienadeel op termijn omslaat in een concurrentievoordeel, omdat andere landen zullen volgen. Bovendien is het vanuit ecologisch perspectief zeer onverantwoord daarop te wachten Nu wacht in het internationale milieubeleid iedereen op iedereen. Dat kan niet zo doorgaan Overigens beoogt Groen Links met de gefaseerde invoering van de Groentax, dat aan het bedrijfsleven de kans wordt geboden zich in te stellen op de Groentax en tijdig maatregelen te treffen. 5. Milieu-investeringen De Wet Vermeend/Melkert beoogt een aantal specifiek omschreven milieu-investeringen fiscaal te bevoordelen. Bij de opstelling van de lijst van investeringen zijn energie-besparende investeringen er vrijwel buiten gebleven. Er bestonden reeds subsidieregelingen voor energiebesparing en duurzame energie (uitgaven in 1992 ca. f320 miljoen). Bovendien zijn investenngen in energiebesparing moeilijk aan te merken als afzonderlijk kwantificeerbare investeringen. Deze maken vaak onlosmakelijk onderdeel uit van vernieuwing van het produktieproces. Groen Links vindt dat f 3,5 miljard besteed moet worden aan een nader in te vullen uitbreiding van de lijst van investeringen en subsidiere gelingen, ter compensatie van hogere energielasten als gevolg van de Groentax. Dat betekent dat energiebesparende investeringen toch deel moeten gaan uitmaken van de lijst. Daarbij zal gekozen moeten worden voor een ruime opstelling. Het is belangrijker dat energiebesparende investeringen worden gedaan, dan dat de fiscale faciliteit alleen wordt gebruikt voor investeringen, die louter dat oogmerk hebben. Een verruiming van de faciliteit zal kunnen leiden tot «oneigenlijk» gebruik. Dat is niet altijd bezwaarlijk, van groot belang is immers dat de energiebesparende inves teringen worden gedaan. Daarnaast moeten de subsidieregelingen voor energiebesparing en duurzame energie sterk worden uitgebreid. Van groot belang is ook dat het onderzoek naar duurzame energie sterk wordt bevorderd. Ook de eigen-huisbezitters en de verhuurders zullen gedurende een bepaalde periode een beroep moeten kunnen doen op ruimere subsidie mogelijkheden voor energiebesparing. Dit geldt met name voor de eigen huisbezitters met lage inkomens, die meestal onvoldoende middelen Tweede Kamer, vergaderjaar , 22300, nr. 6 11

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25%

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Inleiding Deze bijlage bevat de effecten van een mogelijke verhoging van de energiebelasting (EB) op aardgas in de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 777 Geleidelijke afbouw van de dubbele heffingskorting in het referentieminimumloon tot een keer de algemene heffingskorting met uitzondering

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1994 1995 24 344 Wijziging van de inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting in verband met de invoering van een regulerende energiebelasting Nr. 3

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) Nr. 121 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan

Nadere informatie

Eindexamen economie vwo 2010 - I

Eindexamen economie vwo 2010 - I Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Een antwoord waaruit

Nadere informatie

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning CPB Notitie Datum : 27 augustus 2004 Aan : de SP, de heer E. Irrgang SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning 1 Inleiding De SP-fractie heeft het CPB gevraagd de budgettaire en koopkrachteffecten te

Nadere informatie

Het rapport van de commissie van Dijkhuizen "Naar een activerender belastingstelsel".

Het rapport van de commissie van Dijkhuizen Naar een activerender belastingstelsel. Het rapport van de commissie van Dijkhuizen "Naar een activerender belastingstelsel". Conclusies na analyse en doorrekenen van de adviezen: -- De adviezen van de Commissie van Dijkhuizen leiden tot een

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 374 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt Nr. 35 BRIEF VAN

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. HET GROTE ONDERNEMERSSPEL 1 B 2 A 3 maximumscore 2 Voorbeeld van een juiste berekening: Loonkosten in twee jaar:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 140 Herziening Belastingstelsel Nr. 27 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2008-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2008-II Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 1 (primaire) inkomensrekening 2 maximumscore 2 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: De nieuwe productie-eenheid trekt ook toeleveringsbedrijven aan die zorgen

Nadere informatie

KEUZES VOOR EEN EERLIJKE TOEKOMST

KEUZES VOOR EEN EERLIJKE TOEKOMST KEUZES VOOR EEN EERLIJKE TOEKOMST TEGENBEGROTING 2015 Inleiding In deze tegenbegroting presenteert GroenLinks een aantal concrete voorstellen om een start te maken met het oplossen van de grote uitdagingen

Nadere informatie

Energiebesparing bestaande koopwoningen. Effecten stimuleringspakket

Energiebesparing bestaande koopwoningen. Effecten stimuleringspakket Energiebesparing bestaande koopwoningen Effecten stimuleringspakket Notitie Delft, juli 2013 Opgesteld door: Cor Leguijt Frans Rooijers 2 2 juli 2013 3.B17.1 Energiebesparing bestaande koopwoningen 1 Inleiding

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015. Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014

Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015. Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015 Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015 Prinsjesdag 2014 Nibud,

Nadere informatie

Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD

Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD CPB Notitie 3 mei 2011 Budgettaire, koopkracht- en arbeidsmarkteffecten van herziening belastingstelsel Op verzoek van de JOVD. CPB Notitie Aan: JOVD Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1,2 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1,2 (nieuwe stijl) Economie 1,2 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 2 juni 13.3 16.3 uur 2 1 Voor dit examen zijn maximaal 84 punten te behalen; het examen bestaat uit 3

Nadere informatie

Nota OZB versus heffingen

Nota OZB versus heffingen Nota OZB versus heffingen Inleiding In Nederland is de afgelopen jaren sprake van een toenemende ongelijkheid van inkomen en vooral besteedbaar inkomen. Iets waar we als gemeente niet heel veel aan kunnen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2015-2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) T BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIEN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

31 706 Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten)

31 706 Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) 31 706 Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) NOTA VAN WIJZIGING Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 1

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.; Besluit van houdende wijziging van het Besluit percentages drempel- en toetsingsinkomen zorgtoeslag in verband met gewijzigde percentages met ingang van het berekeningsjaar 2013 Op de voordracht van Onze

Nadere informatie

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren.

Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. Inkomensafhankelijke zorgpremie / nivelleren. 1. Inleiding Naar verwachting zal nivellering via de inkomensafhankelijke zorgpremie (IAP) worden vervangen door nivellering via het belastingstelsel. De IAP

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2006-II 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juiste berekening

Nadere informatie

den met minimumloon toeneemt, maar mag het er niet toe leiden dat degenen die ongewild zonder werk zitten financieel gestraft worden met een forse

den met minimumloon toeneemt, maar mag het er niet toe leiden dat degenen die ongewild zonder werk zitten financieel gestraft worden met een forse De kritiek van GroenLinks op het belastingplan komt eigenlijk ieder jaar op hetzelfde neer: het kan socialer, en het kan groener. Dit jaar is dat niet anders. De eerlijkheid gebiedt echter wel te vermelden

Nadere informatie

Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014. Nibud, september 2013

Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014. Nibud, september 2013 Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014 Nibud, september 2013 Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014 Nibud, september 2013 In opdracht

Nadere informatie

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Valt het mee of tegen? a Als Yara een appartement koopt moet ze een hypotheek afsluiten. Hiervoor betaalt ze iedere maand een bepaald bedrag. Dit zijn haar

Nadere informatie

6% btw op energie: waarom het wel degelijk kán! Antwoord op de argumenten van de regering Leterme

6% btw op energie: waarom het wel degelijk kán! Antwoord op de argumenten van de regering Leterme 6% btw op energie: waarom het wel degelijk kán! Antwoord op de argumenten van de regering Leterme Tom De Meester tomdemeester@telenet.be 27 juni 2008 Eerste argument. Een btw-verlaging is politiek niet

Nadere informatie

Koopkracht in perspectief. In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008

Koopkracht in perspectief. In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008 Koopkracht in perspectief In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden, ANBO, PCOB, Unie KBO Nibud, 2008 Koopkrachtberekeningen 2007-2008/ 2 Koopkracht in perspectief In opdracht van de gezamenlijke ouderenbonden,

Nadere informatie

BIJLAGE 2: Bruto-nettotrajecten

BIJLAGE 2: Bruto-nettotrajecten BIJLAGE 2: Bruto-nettotrajecten Aan de heer Groot is toegezegd om informatie te verstrekken over verschillen tussen het brutonettotraject van ondernemers en werknemers. 1 Aannames Een vergelijking van

Nadere informatie

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september

Nadere informatie

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens Overheid H2 De overheid De grote herverdeler van inkomens Ontvangsten: belasting en premies De overheid Uitgaven: uitkeringen en subsidies De grote herverdeler van inkomens 2 De Nederlandse overheid Belangrijke

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009

Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Nibud, februari 2009 In opdracht van de NVOG Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Nibud, februari 2009 In opdracht van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 015 016 34 30 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 016) Nr. 114 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2013 Nibud, september 2014 In opdracht

Nadere informatie

Miljoenennota-ontbijt Almere 17 September 2014. Mr. A. (André) Verduijn RB Countus accountants + adviseurs

Miljoenennota-ontbijt Almere 17 September 2014. Mr. A. (André) Verduijn RB Countus accountants + adviseurs Miljoenennota-ontbijt Almere 17 September 2014 Mr. A. (André) Verduijn RB Countus accountants + adviseurs Belastingplan 2015 Inkomensbeleid Tarief 1e schijf inkomstenbelasting minder verhoging: van 36,25%

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 002 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2015) N BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Inkomenseffecten van de belastingherziening 2001

Inkomenseffecten van de belastingherziening 2001 Inkomenseffecten van de belastingherziening 2001 Hans de Kleijn De belastingherziening van 2001 heeft een koopkrachtverbetering van 3,6 procent opgeleverd. Vooral de laagste en de hoogste inkomens hebben

Nadere informatie

juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen Auteurs Marcel Warnaar Jasja Bos Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 METHODE... 4 2.1 Inleiding... 4 2.2 Energielasten in de standaard berekening...

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 31 322 Kinderopvang Nr. 137 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Nieuwsbrief kwartaal 4 Prinsjesdag Bron: Dukers & Baelemans Pagina 1. U als particulier: Algemene heffingskorting en de arbeidskorting

Nieuwsbrief kwartaal 4 Prinsjesdag Bron: Dukers & Baelemans Pagina 1. U als particulier: Algemene heffingskorting en de arbeidskorting U als particulier: Algemene heffingskorting en de arbeidskorting In het belastingplan 2014 was reeds aangekondigd dat het afbouwpercentage in de algemene heffingskorting geleidelijk wordt verhoogd en de

Nadere informatie

Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma

Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma D66 staat garant voor een solide financieel beleid, dat ruimte biedt voor investeringen in de kwaliteit van de samenleving en economische dynamiek. Het verkiezingsprogramma

Nadere informatie

CPB Notitie. 1 Inleiding. Aan: Ewout Irrgang (SP) Datum: 4 november 2011 Betreft: SP alternatief voor de premiestelling ZVW

CPB Notitie. 1 Inleiding. Aan: Ewout Irrgang (SP) Datum: 4 november 2011 Betreft: SP alternatief voor de premiestelling ZVW CPB Notitie Aan: Ewout Irrgang (SP) Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070) 3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon Paul Besseling Daniel van Vuuren Datum: 4 november 2011

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Een eerlijke energiefactuur

Een eerlijke energiefactuur Een eerlijke energiefactuur Samenvatting: De energiefactuur van de Vlamingen is een tweede belastingbrief geworden. De Vlaamse regering kiest er onder het mom van besparingen steeds vaker voor beleidsmaatregelen

Nadere informatie

5.1 Wie is er werkloos?

5.1 Wie is er werkloos? 5.1 Wie is er werkloos? Volgens het CBS behoren mensen tot de werkloze beroepsbevolking als ze een leeftijd hebben van 15 tot en met 64 jaar, minder dan 12 uur werken, actief op zoek zijn naar betaald

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 In opdracht

Nadere informatie

5.2 Wie is er werkloos?

5.2 Wie is er werkloos? 5.2 Wie is er werkloos? Volgens het CBS behoren mensen tot de werkloze beroepsbevolking als ze een leeftijd hebben van 15 tot en met 64 jaar, minder dan 12 uur werken, actief op zoek zijn naar betaald

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Tour de Zorg Etappe 2: De Bergetappe

Tour de Zorg Etappe 2: De Bergetappe Assurantiekantoor Veltman presenteert: Tour de Zorg Etappe 2: De Bergetappe Solotour! Vandaag leggen we de 2 e etappe af. De bergetappe staat ons te wachten, een pittige dag dus, waarbij ons 3 cols (bergen)

Nadere informatie

Datum : 12 juni 2009 Aan : Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid; Ministerie van Financiën

Datum : 12 juni 2009 Aan : Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid; Ministerie van Financiën CPB Notitie Datum : 12 juni 2009 Aan : Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid; Ministerie van Financiën Budget deeltijd-ww 1 Inleiding Per 1 april 2009 is de regeling deeltijd-ww tot behoud van

Nadere informatie

Verwerking wet Verlenging Loondoorbetaling bij Ziekte in CEP 2004

Verwerking wet Verlenging Loondoorbetaling bij Ziekte in CEP 2004 CPB Memorandum Sector : 2 Afdeling/Project : Sociale Zekerheid Samensteller(s) : Hans Stegeman Nummer : II/2004/03 Datum : 22 maart 2004 Verwerking wet Verlenging Loondoorbetaling bij Ziekte in CEP 2004

Nadere informatie

Vergroening van belastingen Concrete handvaten

Vergroening van belastingen Concrete handvaten Vergroening van belastingen Concrete handvaten Frans Rooijers & Martijn Blom 2 1 Vergroening belastingen Van arbeid naar milieubelastende factoren 1. Regulerend >> afname milieueffecten 2. Inkomsten voor

Nadere informatie

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CPB Notitie 10 juni 2011 Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. CPB Notitie Aan: Ministerie van SZW Centraal Planbureau Van Stolkweg

Nadere informatie

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014 >Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Besluit van (datum) tot wijziging van het Besluit kinderopvangtoeslag en tegemoetkomingen in kosten kinderopvang

Besluit van (datum) tot wijziging van het Besluit kinderopvangtoeslag en tegemoetkomingen in kosten kinderopvang Besluit van (datum) tot wijziging van het Besluit kinderopvangtoeslag en tegemoetkomingen in kosten kinderopvang Op de voordracht van Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (datum), Directie

Nadere informatie

NIEUWE NIVELLERINGS- POLITIEK

NIEUWE NIVELLERINGS- POLITIEK NIEUWE NIVELLERINGS- POLITIEK Jesse Klaver november 2014 NIEUWE NIVELLERINGSPOLITIEK De kloof tussen arm en rijk in Nederland neemt toe. GroenLinks pleit daarom bij het bezoek van Thomas Piketty aan Nederland

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) Nr. 13 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan

Nadere informatie

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 oktober 2014

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 oktober 2014 ONDERWERP Herijking en harmonisatie kwijtscheldingsbeleid gemeentelijke belastingen Heemstede 2015. SAMENVATTING Als een belastingplichtige niet in staat is een belastingaanslag te voldoen, kan hiervoor

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van. 2014;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van. 2014; Besluit van houdende wijziging van het Besluit percentages drempel- en toetsingsinkomen zorgtoeslag in verband met gewijzigde percentages met ingang van het berekeningsjaar 2015 Op de voordracht van Onze

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 820 Wijziging van belastingwetten c.a. (belastingplan 2000) Nr. 13 TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 9 november 1999 Het voorstel van wet

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 600 bezoekers (2.800 2.200) 2 maximumscore

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 327 Wijziging van verschillende wetten in verband met de vereenvoudiging van de uitvoering van deze wetten door het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) Nr. 79 VIERDE NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 16 november

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op basis van Regeerakkoord van het kabinet Rutte-II Nibud, 2012 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op

Nadere informatie

Belastingplan 2016; De highlights voor de dga en vermogend particulier

Belastingplan 2016; De highlights voor de dga en vermogend particulier 15 september 2015 Belastingplan 2016; De highlights voor de dga en vermogend particulier Op 15 september 2015 is het Belastingplan 2016 aangeboden aan de Tweede Kamer. De voor dga en particuliere vermogensbezitter

Nadere informatie

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2004-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2004-I 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juist antwoord

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 202 203 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 323 Vragen van de leden Omtzigt,

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opgave 1 1 maximumscore 2 Uit de uitleg moet blijken dat het tarief per keer legen de inwoners stimuleert om de containers minder vaak aan te bieden om daarmee lasten te besparen 1 het tarief per kilo

Nadere informatie

Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens

Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens Subtitel >> Als Cover het voetregel gaat om energie en klimaat De kosten voor gas en elektriciteit drukken steeds zwaarder op het besteedbare

Nadere informatie

KRAAN KÁN DICHT Tweede Kamerfractie februari 2015

KRAAN KÁN DICHT Tweede Kamerfractie februari 2015 DE KRAAN KÁN DICHT Tweede Kamerfractie februari 2015 Er gaat niets boven Groningen. En niets mag boven de veiligheid van de Groningers gaan. Daarom moet de gaskraan dit jaar nog fors dicht. Naar maximaal

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017

Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op basis van Regeerakkoord van het kabinet Rutte-II Nibud, 2012 Koopkrachtberekeningen voor 100 huishoudens 2012-2017 Berekeningen op

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 682 Evaluatie Wet uniformering loonbegrip Nr. 13 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Bijlage 1: beoordeling fiscale instrumenten energiebesparing in de gebouwde omgeving

Bijlage 1: beoordeling fiscale instrumenten energiebesparing in de gebouwde omgeving Bijlage 1: beoordeling fiscale instrumenten energiebesparing in de gebouwde omgeving 1. Inleiding In de afgelopen jaren zijn door verschillende belanghebbenden en deskundigen fiscale instrumenten voorgesteld

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 405 Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 en enige andere wetten in verband met de herziening van de fiscale behandeling van de eigen

Nadere informatie

ARTIKEL II WET UITKERINGEN BURGER-OORLOGSSLACHTOFFERS 1940-1945

ARTIKEL II WET UITKERINGEN BURGER-OORLOGSSLACHTOFFERS 1940-1945 Voorstel van wet tot Wijziging van de Algemene nabestaandenwet en de Wet uitkeringen burgeroorlogsslachtoffers 1940-1945 in verband met een technische aanpassing van de berekening van de nabestaandenuitkering

Nadere informatie

Prinsjesdag 2015 Hartelijk welkom!

Prinsjesdag 2015 Hartelijk welkom! Prinsjesdag 2015 Hartelijk welkom! Learning & Development 27 medewerkers die dagelijks bezig zijn met de inhoud van uw vak. 3 Learning & Development Programma Lastenverlichting op arbeid Herziening box

Nadere informatie

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd?

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd? Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Er is een pakket van 6 miljard euro aan aanvullende bezuinigingen overeenkomen. De bezuinigingen worden hoofdzakelijk gevonden via uitgavenbeperkingen binnen

Nadere informatie

Effecten op de koopkracht variant A en variant B Anders Betalen voor Mobiliteit/ ABvM

Effecten op de koopkracht variant A en variant B Anders Betalen voor Mobiliteit/ ABvM Effecten op de koopkracht variant A en variant B Anders Betalen voor Mobiliteit/ ABvM Samenvatting belangrijkste resultaten Op verzoek van V&W heeft SZW een eerste inschatting gemaakt van de koopkrachteffecten

Nadere informatie

Koepel van Nederlandse Verenigingen Van Gepensioneerden

Koepel van Nederlandse Verenigingen Van Gepensioneerden Koepel van Nederlandse Verenigingen Van Gepensioneerden Secretariaat: Hogeschoorweg 21, 5911 EJ Venlo 077-354 1050 / 06-2299 4456 secretariaat@knvg.nl www.knvg.nl Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus

Nadere informatie

Samenvatting Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen belastingstelsel

Samenvatting Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen belastingstelsel Samenvatting Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen belastingstelsel In dit rapport staat de vraag centraal of een verdere groei van milieubelastingen een bijdrage kan leveren aan het realiseren

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2014 Nr. 94 VERSLAG

Nadere informatie

Wat staat ons op fiscaal gebied te wachten in 2014?

Wat staat ons op fiscaal gebied te wachten in 2014? Wat staat ons op fiscaal gebied te wachten in 2014? Eerste schijf inkomstenbelasting omlaag In het belastingplan 2014 staat dat het tarief van de eerste schijf in de loon- en inkomstenbelasting stapsgewijs

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Directie Internationale Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1980-1981 16 829 Loonbelasting en premieheffing volksverzekeringen Premiedruk voor de werkgever bij beschikking tot vermindering van loonbelasting en premieheffing

Nadere informatie

Eindexamen economie pilot havo 2011 - I

Eindexamen economie pilot havo 2011 - I Beoordelingsmodel Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1994-1995 23 900 Nota over de toestand van 's Rijks Financiën Nr. 13 BRIEF VAN HET LID ROSENMOLLER Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

4 Toon met twee verschillende berekeningen aan dat het ontbrekende gemiddelde inkomen (a) in de tabel gelijk moet zijn aan 70 000 euro.

4 Toon met twee verschillende berekeningen aan dat het ontbrekende gemiddelde inkomen (a) in de tabel gelijk moet zijn aan 70 000 euro. Grote opgave personele inkomensverdeling Blz. 1 van 4 personele inkomensverdeling Inkomensverschillen tussen personen kunnen te maken hebben met de verschillende soorten inkomen. 1 Noem drie soorten primair

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: VWO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

: Verantwoord en Duurzaam verlichten. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 1

: Verantwoord en Duurzaam verlichten. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 1 S T A T E N V O O R S T E L Datum : 21 augustus 2007 Nummer PS : PS2007MME03 Afdeling : Mobiliteit Commissie : MME Registratienummer : 2007JNT202790i Portefeuillehouder : J.H. Ekkers Titel : Verantwoord

Nadere informatie