CO2 emissie inventaris van Wageningen UR 2013 volgens ISO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CO2 emissie inventaris van Wageningen UR 2013 volgens ISO 14064-1"

Transcriptie

1 CO2 emissie inventaris van Wageningen UR 2013 volgens ISO Resultaten overall Wageningen UR CO2 emissie inventaris van Wageningen UR 2013 Wageningen University & Research centre april 2014

2

3 HaskoningDHV Nederland B.V. MANAGEMENTSAMENVATTING Wageningen Universiteit & Research centre (Wageningen UR), streeft naar een voorloperspositie op het gebied van duurzame bedrijfsvoering. De missie van de Wageningen UR to explore the potential of nature to improve the quality of life geeft hier uiting aan. Eén van de uitgangspunten is het streven naar reductie van de ecologische voetafdruk. Daarbij is het jaarlijks bepalen van een CO 2 voetafdruk een belangrijke stap. Inzicht in de klimaatimpact van de activiteiten van Wageningen UR geeft immers de mogelijkheid het klimaatbeleid aan te scherpen, reductiedoelstellingen te bepalen en externe communicatie aan te vullen. Tevens geeft het Wageningen UR de mogelijkheid om binnen de kenniswereld én Nederland zich als voorloper van duurzaamheid te profileren. CO 2 emissies in scope 1, 2 en 3 Deze CO 2 voetafdruk is opgesteld voor het monitoringsjaar Het basisjaar is De CO 2 voetafdruk bevat alle scope 1 en 2 emissies en de emissies van de scope 3 activiteiten (afvalverwerking, dienstreizen OV en woon-werkverkeer van Wageningen UR). De internationaal meest gebruikte standaard voor het opstellen van een CO 2 voetafdruk, het Greenhouse Gas Protocol, maakt onderscheid in verschillende scopes op basis van de herkomst van het broeikasgas. Onderscheiden worden: Scope 1: alle emissies die binnen de organisatie direct worden uitgestoten als gevolg van de eigen activiteiten, zoals de CO 2 uitstoot uit de verbranding van aardgas voor de eigen gebouwen. Scope 2: de indirecte emissies die samenhangen met de productie van de ingekochte energie, bijvoorbeeld van een elektriciteitsbedrijf. De emissie vindt dan plaats bij het opwekken van de elektriciteit. Tevens worden, in overeenstemming met de Nederlandse methodiek voor het opstellen van een CO 2 voetafdruk, de CO 2 Prestatieladder (eis 3.A.1), de zakelijke kilometers met privé-auto s en het zakelijk vliegverkeer tot scope 2 gerekend. Scope 3: alle overige emissies als gevolg van de activiteiten van het bedrijf, zoals de uitstoot van ingehuurde diensten, het woon-werkverkeer van medewerkers en de afvalverwerking. Ten opzichte van het basisjaar 2010 hebben de volgende structurele veranderingen plaatsgevonden, welke invloed hebben op de totale emissies: Energiezorg per organisatieonderdeel is geïmplementeerd, zodat er inzicht is in het energieverbruik en de mogelijkheden voor besparing. Verder worden verduurzamingen structureel opgepakt. Dit heeft geresulteerd in forse reductie van aardgas ten behoeve van verwarming (scope 1). In de loop der jaren is meer inzicht gekregen in de data/gegevens, wat heeft geresulteerd in meer gegevens van de 28 locaties van Wageningen UR in Nederland. Daardoor is er een completer beeld van de CO 2 footprint en de CO 2 compensatie footprint ontstaan. Sinds 1 januari 2011 koopt Wageningen UR groene stroom in met het SMK keurmerk. De emissies als gevolg van verbruik van elektriciteit nemen sterk af doordat de conversiefactor voor SMK gecertificeerde groene stroom circa 95% lager is dan die voor conventionele stroom. Een groot aantal gebouwen op de Campus is aangesloten op de WKO installatie, waardoor minder gas nodig is voor de verwarming. De diverse locaties van Wageningen UR in Wageningen worden in fases verplaatst naar één nieuwe, centrale locatie in Wageningen, Wageningen Campus. Door deze beweging ontstaat er leegstand van (oude) gebouwen. De nieuwbouw op Wageningen Campus is energiezuiniger dan de oude gebouwen in de stad Wageningen. Alle leegstaande gebouwen worden in de CO 2 berekening bij het Facilitair Bedrijf (FB) belegd. HaskoningDHV Nederland B.V. Niets uit dit bestek/drukwerk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. drukwerk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van HaskoningDHV Nederland B.V., noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Het kwaliteitssysteem van HaskoningDHV Nederland B.V. is gecertificeerd volgens ISO 9001.

4 De totale CO 2 uitstoot van Wageningen UR in scope 1, 2 en 3 bedroeg in het jaar ,1 kton. Dit komt overeen met het energiegebruik van circa 224 miljoen autokilometers of de energiebehoefte (inclusief mobiliteit) van circa huishoudens. In scope 1, 2 en 3 wordt in 2013 per fte, 9,2 ton CO 2 geëmitteerd 1. Van de totale uitstoot van 47,1 kton CO 2 emissie is 27,7 kton het gevolg van directe emissies (scope 1), 11,4 kton het gevolg van indirecte emissie door ingekochte elektriciteit, zakelijke kilometers met privéauto s en zakelijke vliegkilometers (scope 2) en 8,1 kton het gevolg van overige indirecte emissies door afvalverwerking, dienstreizen OV en woon-werkverkeer (scope 3). Binnen de voetafdruk van Wageningen UR zijn de gebouwen (m.n. het aardgasverbruik) en de vliegreizen de grootste veroorzakers van CO 2 emissies, met respectievelijk 37% en 20% van de totale emissies (zie figuur 0.1). Ook het woon-werkverkeer en de landbouwgronden (lachgas) leveren een aanzienlijke bijdrage aan de totale uitstoot (14% respectievelijk 13%). Ten opzichte van 2010 zijn de emissies van de gebouwen gedaald (ook wanneer de overstap naar groene stroom niet mee wordt gerekend), terwijl de emissies van met name het zakelijk vliegverkeer sterk zijn toegenomen. Figuur 0.1: Verdeling CO 2 emissies naar onderdeel, 2013 Ten opzichte van de uitstoot in 2010 heeft er een emissiereductie plaatsgevonden van 36%. Deze is voornamelijk het gevolg van een overstap naar groene stroom met het SMK keurmerk in het jaar Ten opzichte van het monitoringsjaar 2011 zijn de emissies echter met 13% gestegen. Dit is voornamelijk het gevolg van een toename van emissies van het vliegverkeer en in mindere mate ook van het woonwerkverkeer en de veestapel. Wageningen UR heeft diverse reductie- en compensatiemaatregelen om haar uitstoot te verlagen. In totaal verminderde Wageningen UR in 2013 door haar maatregelen ca. 36,7 kton CO 2, wat neerkomt op 78% van de totale voetafdruk van 47 kiloton. 1 De emissie per fte bevat ook de emissies veroorzaakt door studenten. Aangezien de verhouding tussen fte en aantal studenten sterk wisselt over de verschillende kenniseenheden is een eerlijke vergelijking niet mogelijk. 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

5 HaskoningDHV Nederland B.V. Aanbevelingen voor het verder specificeren van de voetafdruk Om in de komende jaren een voetafdruk te kunnen berekenen die uiteengezetter is dan het jaar 2013, wordt een aantal aanbevelingen gedaan: - Meer nauwkeurige bepaling van de lachgasemissies uit de landbouwgronden. - Meer nauwkeurige bepaling van de methaan uitstoot van het vee. - Meer gedetailleerde bepaling van het woon-werkverkeer van medewerkers. - Beter inzicht in de verdeling van de gereisde treinkilometers per kenniseenheid. - Om voortgang van de CO 2 voetafdruk te blijven monitoren is het van belang dat bij Wageningen UR systemen zo worden ingericht dat er periodiek/jaarlijks een eenduidige en actuele CO 2 voetafdruk berekend en gerapporteerd kan worden. Daarbij moet worden gedacht aan het inrichten van een managementinformatiesysteem, het opstellen van procedures en het aanwijzen van verantwoordelijken op de diverse plekken in de organisatie voor het meten en registreren van gegevens. Aanbevelingen klimaatbeleid Om een gericht CO 2 reductiebeleid te voeren is het noodzakelijk te weten bij welke activiteiten de meeste broeikasgasemissies worden uitgestoten. Bij Wageningen UR zijn dat de gebouwen, de zakelijke vliegtuigkilometers, de landbouwgronden en het woon-werkverkeer. Om de impact van zakelijke vliegkilometers te reduceren, kan Wageningen UR onderzoek doen naar de mogelijkheden voor het verminderen van het vliegverkeer. Voorbeelden daarvoor zijn bij reizen binnen Europa en bij binnenlandse reizen op de plek van bestemming zo veel mogelijk per trein of over water af te leggen en door vaker gebruik te maken van alternatieven voor reizen te overwegen, zoals videoconferencing. Wel compenseert Wageningen UR een deel van haar vliegverkeer. Om te reduceren in de emissie door woon-werkverkeer, moet reizen per OV meer gestimuleerd en is het zaak andere opties voor (zakelijk) vervoer en mobiliteit zoals Het Nieuwe Werken, te bevorderen. Onzekerheid in de resultaten De gepresenteerde resultaten moeten geïnterpreteerd worden met een bepaalde onzekerheidsmarge. De onzekerheidsmarge wordt op basis van expert judgement geschat op circa 20% als gevolg van: 1. het gebruik van algemene emissiekentallen per hectare voor het bepalen van de lachgasemissies van landbouw. Deze kunnen per situatie afwijken; 2. de aanname dat de gevlogen trajecten rechtstreekse vluchten waren, zonder tussenlandingen. In werkelijkheid zal er op een aantal trajecten wel overgestapt zijn, waardoor de emissie per gevlogen traject hoger zou kunnen uitvallen, dan nu aangenomen; 3. een inschatting van de CO 2 uitstoot door woon-werkverkeer, op basis van bij Wageningen UR bekende percentages van type vervoermiddel dat werknemers (kunnen) gebruiken voor hun woon-werkverkeer. 4. een inschatting van de onderverdeling van de dienstreizen per trein over de verschillende kenniseenheden. Het totaal aantal kilometers is wel bekend, maar de verdeling ervan over de kenniseenheden is gedaan op basis van de verhouding die in december 2013 plaatsvond. Er is aangenomen dat deze verhouding representatief is voor het gehele jaar; 5. een bepaling van de emissie door dierlijk afval op basis van de conversiefactor van gevaarlijk afval.

6 1 INLEIDING Er is wereldwijde consensus over het feit dat het mondiale klimaat verandert en dat de toename van de uitstoot van broeikasgassen daar zeer waarschijnlijk de oorzaak van is. Over de hele wereld nemen overheden en bedrijven dan ook hun verantwoordelijkheid om deze uitstoot te verminderen. Ook Wageningen UR is zich bewust van haar klimaatimpact. Wageningen UR streeft naar een voorloperspositie op het gebied van duurzame bedrijfsvoering. De missie van de Wageningen UR to explore the potential of nature to improve the quality of life en de slogan for quality of life geven hier uiting aan. Eén van de uitgangspunten daarbij is het streven naar reductie van de ecologische voetafdruk. Daarbij is het opstellen van een CO 2 voetafdruk een belangrijke stap. Inzicht in de klimaatimpact van de activiteiten van Wageningen UR geeft immers de mogelijkheid het klimaatbeleid aan te scherpen, reductiedoelstellingen te bepalen, externe communicatie aan te vullen en zich binnen de kenniswereld én Nederland als koploper van duurzaamheid te profileren. De centrale vraag in dit rapport luidt dan ook: Hoe hoog is de totale CO 2 emissie van Wageningen UR en wat is de verdeling van deze uitstoot over de verschillende scopes, kenniseenheden en emissiebronnen? In dit rapport wordt de CO 2 voetafdruk van Wageningen UR over het hele jaar 2013 besproken. Daarnaast wordt een vergelijking gemaakt met de CO 2 voetafdruk over het basisjaar 2010 en het monitoringsjaar De CO 2 voetafdruk geeft een inventarisatie van de totale hoeveelheid uitgestoten broeikasgassen. Daarnaast geeft ze inzicht in de herkomst van deze emissies door een onderverdeling te maken naar de verschillende kenniseenheden van Wageningen UR en naar de directe en indirecte broeikasgasemissies. De voetafdruk bespreekt, naast de CO 2 uitstoot in scope 1, 2 en 3, ook de compensatiemaatregelen en compensatieprojecten van Wageningen UR. Aan de hand van de resultaten uit dit rapport kan Wageningen UR op gerichte wijze vorm en sturing geven aan haar klimaatbeleid. NB: Daar waar in dit rapport wordt gesproken over CO 2 uitstoot, wordt de uitstoot van CO 2 equivalenten bedoeld. Om de leesbaarheid van het rapport te bevorderen, wordt CO 2 equivalenten afgekort tot CO 2. Deze inventarisatie is uitgevoerd conform de internationale standaard ISO ; 2006 (E) quantification and reporting of greenhouse gas emissions and removals. De norm beschrijft de manier waarop een organisatie haar CO 2 voetafdruk kan inventariseren en rapporteren. De ISO norm is gebaseerd op de methodiek van het Greenhouse Gas Protocol (GHG Protocol 2 ), dat wereldwijd de meest gebruikte standaard is voor het bepalen van een CO 2 voetafdruk voor organisaties. Het basisjaar voor de emissie-inventaris is In bijlage 1 is een verwijzingstabel (cross reference table) opgenomen, die aangeeft in welke hoofdstukken van dit rapport de te rapporteren aspecten van van de ISO norm staan. Leeswijzer Naast deze inleiding (hoofdstuk 1) is onderliggend rapport als volgt opgebouwd: In de managementsamenvatting zijn al de hoofdpunten uit het rapport gegeven. Hoofdstuk 2 bevat een methodebeschrijving. Hoofdstuk 3 behandelt de resultaten van de CO 2 berekeningen en kwantificeert de CO 2 compensatiemaatregelen van Wageningen UR over het jaar Daarnaast geeft dit hoofdstuk een vergelijking met de CO 2 voetafdruk van 2010 en die van Het rapport wordt afgesloten met conclusies en aanbevelingen in hoofdstuk 4. 2 Informatie over het Greenhouse gas Protocol is te vinden op 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

7 HaskoningDHV Nederland B.V. 2 METHODE Dit rapport is gebaseerd op de methodiek van het Greenhouse Gas Protocol (GHG Protocol). Het GHG Protocol beschrijft een internationaal erkende stapsgewijze aanpak om een CO 2 voetafdruk te berekenen. In de eerste stap wordt beschreven hoe de grenzen van de organisatie waarvan een CO 2 voetafdruk berekend wordt, worden afgebakend (hoofdstuk 2.1 van dit rapport). In de tweede stap worden de operationele grenzen bepaald (hoofdstuk 2.2 van dit rapport). In de derde stap wordt de CO 2 uitstoot berekend en wordt de nauwkeurigheid van deze rapportage in kaart gebracht (hoofdstuk 3 van dit rapport). Tenslotte wordt beschreven welke informatie verplicht moet worden gerapporteerd en welke informatie optioneel kan worden toegevoegd. De ISO norm borduurt voort op deze laatste stap door een eenvoudige rapportagemethodiek voor te schrijven die overeenkomt met de te rapporteren informatie van het GHG Protocol. De emissie inventaris is volgens de internationale ISO norm gerapporteerd. In bijlage 1 is een verwijzingstabel opgenomen, die aangeeft in welke hoofdstukken van dit rapport de te rapporteren aspecten van de ISO norm staan. 2.1 Organisatiegrenzen Om een CO 2 voetafdruk van een organisatie te bepalen dienen eerst de organisatiegrenzen te worden afgebakend 3. Bij het bepalen van de organisatiegrenzen zijn alle Nederlandse activiteiten waarover Wageningen UR de regie voert, meegenomen in de CO 2 inventarisatie. Buitenlandse activiteiten vallen buiten de scope van deze studie. Met uitzondering van de Hogeschool Van Hall Larenstein zijn de organisatiegrenzen onveranderd ten opzichte van het basisjaar 2010 en het monitoringsjaar De Hogeschool Van Hall Larenstein valt sinds 2013 niet meer onder de operationele invloedsfeer van Wageningen UR. 3 Greenhouse Gas Protocol Hoofdstuk 3 Setting Organizational Boundaries

8 Om de CO 2 uitstoot te bepalen is de organisatie onderverdeeld in de kenniseenheden zoals hierboven aangegeven. Aanvullend op het organigram dient te worden vermeld dat Energy & Explotation Lelystad (E&EL) vanaf 2013 deel uitmaakt van Wageningen UR als apart organisatieonderdeel (rechterkolom). In de CO 2 footprint berekening is E&EL opgenomen bij Plant Science Group (PSG). Om de leesbaarheid te bevorderen, worden de kenniseenheden in de verdere rapportage afgekort: Agrotechnology & Food Sciences Group: AFSG Animal Sciences Group: ASG Environmental Sciences Group: ESG Plant Sciences Group: PSG Social Sciences Group: SSG IMARES: IMARES RIKILT: RIKILT Concernstaf, inclusief Raad van Toezicht, Raad van Bestuur, Wageningen Academy en Wageningen International: CS+ Facilitair bedrijf: FB 2.2 Operationele grenzen Voor elk van de kenniseenheden is bepaald hoe hoog de CO 2 uitstoot is, die veroorzaakt wordt door de daarvoor verantwoordelijke emissiebronnen. Om de operationele grenzen af te bakenen is gebruik gemaakt van de indeling van het GHG Protocol. De analyse is tevens uitgevoerd conform de CO 2- Prestatieladder versie 2.1 (zie bijlage 2 voor een schematische weergave en tekstbox). De CO 2 Prestatieladder De CO 2 Prestatieladder is ontwikkeld door ProRail met als doel de klimaatimpact in de keten van bouwactiviteiten te reduceren door (onder)aannemers die klimaatbewust ondernemen, virtueel gunningvoordeel (oplopend tot 10%) te geven. Daartoe kunnen ondernemers zich laten certificeren op één van de vijf niveaus op de ladder, waarbij een certificaat op niveau vijf het hoogste gunningvoordeel oplevert in aanbestedingen. De prestatieladder stelt inzicht in de voetafdruk verplicht vanaf niveau drie. Sinds maart 2011 is de ladder in beheer van de onafhankelijke Stichting Klimaatvriendelijke Aanbesteden en Ondernemen (SKAO). Desgewenst is deze voetafdruk apart, extern te certificeren of kan het dienen als uitgangspunt voor het behalen van een CO 2 bewust certificaat op de CO 2 Prestatieladder. Conform het GHG Protocol wordt onderscheid gemaakt tussen drie bronnen van emissie (scopes) in twee categorieën: directe emissies en indirecte emissies (zie de schematische weergave op de volgende pagina). 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

9 HaskoningDHV Nederland B.V. Scope 1 - Directe emissies In scope 1 gaat het om de directe uitstoot van broeikasgassen. CO 2 vormt het meest voorkomende broeikasgas. Directe uitstoot van CO 2 wordt veroorzaakt door de verbranding van fossiele energiedragers (aardgas, diesel etc.). Voor het bepalen van de CO 2 uitstoot moet dus het verbruik van fossiele brandstoffen in kaart worden gebracht. Vervolgens kan de CO 2 uitstoot die veroorzaakt wordt door dit energieverbruik aan de hand van specifieke conversiefactoren worden bepaald. Deze CO 2 uitstoot betreft alleen het directe fossiele energieverbruik van de gemeentelijke organisatie. Ook de uitstoot van overige broeikasgassen (SF 6, CH 4, N 2O, HFCs en PFCs) 4 wordt tot scope 1 emissies gerekend. Met name de HFCs, die vrijkomen bij lekkage van koudemiddelen in koel-/vriesapparatuur en airconditioning, hebben een broeikasgaseffect dat afhankelijk van de chemische samenstelling honderden malen hoger kan liggen dan dat van CO 2. Scope 2 - Indirecte CO 2 emissie door ingekochte energie Naast directe emissie van broeikasgassen (scope 1) wordt in een CO 2 footprint ook indirecte CO 2 uitstoot ten gevolge van het elektriciteitsverbruik meegenomen. Bij de omzetting van elektrische energie in bruikbare energie komt weliswaar geen CO 2 emissie vrij (met andere woorden, in een elektrisch apparaat vindt geen verbrandingsproces plaats), maar bij de productie van elektriciteit in de elektriciteitscentrale gebeurt dat wel. Door het inkopen van elektriciteit is de organisatie dus indirect verantwoordelijk voor deze CO 2 uitstoot. Daarnaast wordt ingekochte stadswarmte tot scope 2 gerekend. In de CO 2 Prestatieladder worden ook zakelijke kilometers met privé-auto (personal cars for business travel) en zakelijke vliegtuigkilometers (business air travel) tot scope 2 rekent, in tegenstelling tot het GHG Protocol, die deze onderdelen aan scope 3 toeschrijft. Scope 3 - Overige indirecte CO 2 emissie Tenslotte komt er bij een organisatie indirecte CO 2 emissie vrij als gevolg van de activiteiten van de organisatie die voort komen uit bronnen die geen eigendom van de organisatie zijn, noch beheerd worden door de organisatie. Zo ontstaat er CO 2 emissie door productie van materialen die de organisatie inkoopt, 4 Verplicht is de inventarisatie van de 6 Kyoto gassen

10 door woon-werkverkeer van de medewerkers, door verwerking van door de organisatie geproduceerd afval, etc.. De organisatie heeft geen directe invloed op de emissies die hierbij vrijkomen. Deze indirecte emissies worden scope 3 emissies genoemd. Het GHG Protocol schrijft voor dat, met uitzondering van de koelvloeistoffen, alle scope 1 en 2 emissies dienen te zijn opgenomen in een CO 2 voetafdruk. Scope 3 emissies hoeven niet verplicht gerapporteerd te worden, maar kunnen optioneel worden meegenomen in de voetafdruk. Deze rapportage is tevens opgesteld conform de vereisten uit de CO 2 Prestatieladder en is daarom inclusief de emissies veroorzaakt door zakelijke kilometers met privé-auto s en zakelijke vliegtuigkilometers. Rapportage van scope 3 emissies is gewenst als een organisatie haar CO 2 voetafdruk in een breder perspectief wil plaatsen om zo meer richting te geven aan haar klimaatbeleid. Wageningen UR heeft besloten om de meest materiële scope 3 emissies te inventariseren, naast de verplichte scope 1 en 2 emissies. Dit leidt voor Wageningen UR tot onderstaande invulling van de scopes: Scope 1 Brandstofverbruik leasewagens (diesel, benzine en LPG) Brandstofverbruik eigen wagenpark (diesel, benzine en LPG) Brandstofverbruik huurauto s Brandstofverbruik voor verwarming kantoren, kassen en laboratoria (aardgas) Emissies afkomstig van landbouwgrond in bezit (lachgasemissie) Emissies afkomstig van de veestapel (methaan) Emissies veroorzaakt door de lekkage van koudemiddelen (F-gassen) Scope 2 Indirecte emissies door ingekochte elektriciteit voor de gebouwen en processen Brandstofverbruik leasewagens (elektriciteit) Emissies afkomstig van zakelijke autokilometers met privé-voertuigen Emissies door zakelijke vliegtuigkilometers Scope 3 Emissies veroorzaakt door het verwerken van gevaarlijk en dierlijk afval Emissies veroorzaakt door het verwerken van restafval 5 Emissies afkomstig van woon-werkverkeer per bus, trein en auto Indirecte emissies door dienstreizen met het OV (binnen Nederland en internationaal) In tabel 2.1 is de gehanteerde indeling, inclusief relevante emissiebronnen voor elk van de kenniseenheden (groen in de tabel) weergegeven. Een gedetailleerd overzicht, inclusief berekeningen, is bijgevoegd in een Excel overzicht en beschikbaar bij het FB van Wageningen UR. De toelichting op de berekening is weergegeven in bijlage 3 van dit rapport. Emissies studenten Deze CO 2 emissie inventarisatie heeft als uitgangspunt de emissies mee te nemen die veroorzaakt worden door de bedrijfsvoering van Wageningen UR. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de primaire activiteiten onderwijs en onderzoek zijn. Studenten hebben daarin een belangrijke rol en hun activiteiten buiten Wageningen UR zouden in zekere mate ook aan Wageningen UR toegerekend kunnen worden. In 5 Onder restafval wordt verstaan: de totale hoeveelheid afval minus het dierlijk en gevaarlijk afval minus het papier/karton afval. NB: Emissie door verwerking van oud papier en karton afval is gealloceerd aan de inkoper van gerecycled papier en karton en derhalve voor Wageningen UR op nul gesteld. 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

11 HaskoningDHV Nederland B.V. deze inventarisatie zijn echter alleen de emissies veroorzaakt door studenten binnen de complexen van Wageningen UR meegenomen. Het gaat hierbij onder andere om papier, elektriciteitsverbruik, afval en aardgasverbruik. Emissies veroorzaakt door bijvoorbeeld het vervoer van studenten (voornamelijk te classificeren als woon-werkverkeer per fiets en OV) en huisvesting zijn niet in de analyse meegenomen. Tabel 2.1: Indeling kenniseenheden en emissie activiteiten Wageningen UR 2.3 Rekeninstrument CO 2 scanner De broeikasgas emissie van Wageningen UR is bepaald met behulp van de door Royal HaskoningDHV ontwikkelde CO 2 scanner. De scanner is een rekeninstrument dat als volgt is opgebouwd: Op twee niveaus kunnen per (sub)onderdeel de CO 2 emissies worden bepaald: 1) invoer van energieverbruiksgegevens; 2) invoer van activiteitendata. Ad 1: Invoer van energie verbruiksgegevens In veel gevallen zijn gegevens over het energieverbruik bekend. Deze energie verbruiksgegevens kunnen in de scanner worden ingevoerd, waarna automatisch met de juiste conversiefactoren de CO 2 emissies worden berekend. Hierbij wordt de volgende formule gehanteerd: CO 2 uitstoot = (energieverbruik) x (conversiefactor) Voorbeeld: Van de kenniseenheid SSG is bekend dat deze in kwh groene stroom met SMK keurmerk (energieverbruik) verbruikte. Met de conversiefactor van groene elektriciteit naar CO 2 (15 gram CO 2/kWh) 6 kan vervolgens het verbruikte aantal kwh omgerekend worden naar een CO 2 uitstoot: kwh x 15 gram CO 2/kWh = 22 ton CO 2. Ad 2: Invoer van activiteitendata In een aantal gevallen zijn de energie verbruiksgegevens niet bekend. In dat geval kan het niveau van de (sub)onderdeel gerelateerde activiteiten worden gebruikt (bijvoorbeeld het aantal gereden autokilometers). Dit niveau is gebaseerd op onderstaande formule: CO 2 uitstoot = (activiteit van het onderdeel) x (energie-indicator) x (conversiefactor) 6 Bron: CO2-prestatieladder 2.1

12 Voorbeeld: het is niet bekend hoeveel liter brandstof er in 2013 gebruikt is voor de voor Wageningen UR uitgevoerde zakelijke autokilometers met privé-voertuigen. Het is wel bekend dat in 2013 door kenniseenheid AFSG zakelijke kilometers met privé-voertuigen zijn afgelegd. Per afgelegde zakelijke autokilometer wordt gemiddeld 210 gram CO 2 uitgestoten 7. In deze 210 gram is de energieindicator reeds verrekend met de conversiefactor. De CO 2 uitstoot door zakelijke autokilometers door AFSG wordt voor 2013 daarom geschat op km x 210 g/km = 91 ton CO 2. Conversiefactoren Voor de inventarisatie van de CO 2 uitstoot van Wageningen UR over het jaar 2013, zijn de conversiefactoren uit de CO 2 Prestatieladder (versie 2.1) gehanteerd. Omdat het gaat om zeer specifieke conversiefactoren op nationaal niveau, zijn de gehanteerde conversiefactoren zeer geschikt voor het omrekenen van broeikasgas-activiteitendata naar de daarmee gepaard gaande CO 2 emissie. In een aantal gevallen schrijft de CO 2 Prestatieladder geen conversiefactoren voor. Voor deze emissiebronnen zijn de (inter)nationaal erkende conversiefactoren uit de milieubarometer van Stichting Stimular, de EcoInvent 2.2 database uit SimaPro en EPA (Environment Protection Agency) gebruikt. Alle gebruikte conversiefactoren zijn opgenomen in bijlage 3, kolom conversiefactor. Verwijderingsfactoren Wageningen UR vangt geen CO 2 af uit de atmosfeer. Verwijderingsfactoren (removal factors) die de hoeveelheid voorkomen CO 2 emissie per energie-eenheid door eigen duurzame energieproductie weergeven zijn derhalve niet van toepassing. In bijgevoegd Exceloverzicht (beschikbaar bij het FB van Wageningen UR) en bijlage 3 van dit rapport staat voor iedere emissiebron en kenniseenheid vermeld welke indicatoren zijn gebruikt, welke conversiefactoren zijn gebruikt en welke aannames zijn gedaan. Alle data is door middel van berekeningen (calculaties) tot stand gekomen, er zijn geen metingen uitgevoerd om de uitstoot van broeikasgassen te bepalen. 7 Bron: CO2 prestatieladder april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

13 HaskoningDHV Nederland B.V. 3 RESULTATEN Wageningen UR heeft in 2013 in scope 1, 2 en de scope 3 activiteiten afvalverwerking, dienstreizen OV en woon-werkverkeer in totaal ton CO 2 uitgestoten. Dat is een reductie van 36% in vergelijking met de emissies in basisjaar In paragraaf 3.1 worden de resultaten van scope 1, 2 en 3 in meer detail besproken. De resultaten van de compensatiemaatregelen die Wageningen UR momenteel al toepast, worden toegelicht in paragraaf 3.2. Paragraaf 3.3 biedt een vergelijking met de emissies in basisjaar In paragraaf 3.4 wordt de onzekerheidsmarge in de resultaten toegelicht. In bijlage 3 staat welke factoren input zijn voor de berekeningen. Het bijgevoegde Excel overzicht laat zien hoe de berekeningen tot stand zijn gekomen. Ten opzichte van het basisjaar 2010 zijn er de volgende structurele veranderingen, welke invloed hebben op de totale emissies: Energiezorg per organisatieonderdeel is geïmplementeerd, zodat er inzicht is in het energieverbruik en de mogelijkheden voor besparing en dat verduurzamingen structureel worden opgepakt. Dit heeft geresulteerd in forse reductie van aardgas ten behoeve van verwarming (scope 1). In de loop der jaren is meer inzicht gekregen in de data/gegevens, wat heeft geresulteerd in meer gegevens van de 28 locaties van Wageningen UR in Nederland en daardoor een meer compleet beeld van de CO2 footprint en de CO2 compensatie footprint. Sinds 1 januari 2011 koopt Wageningen UR groene stroom met het SMK keurmerk in. De emissies als gevolg van verbruik van elektriciteit nemen sterk af doordat de conversiefactor voor SMK gecertificeerde groene stroom circa 95% lager is dan die voor conventionele stroom. Een groot aantal gebouwen op de Campus is aangesloten op de WKO installatie, waardoor minder gas nodig is voor de verwarming. Wageningen UR wordt in fases verplaatst van diverse locaties in Wageningen naar Wageningen Campus. Daardoor is er sprake van leegstand in de oude gebouwen. De nieuwbouw op de Campus is energiezuiniger dan de oude gebouwen in de stad. Alle leegstaande gebouwen worden in de CO 2 berekening bij FB belegd. 3.1 CO 2 emissies scope 1, 2 en 3 in 2013 Wageningen UR heeft in 2013 in scope 1, 2 en 3 in totaal ton CO 2 uitgestoten Wageningen UR heeft in 2013 in scope 1, 2 en de scope 3 activiteiten afvalverwerking, dienstreizen OV en woon-werkverkeer in totaal 47,1 kton CO 2 uitgestoten. Dit komt overeen met het energiegebruik van circa 224 miljoen autokilometers 8 of de energiebehoefte (inclusief mobiliteit) van circa huishoudens 9. In scope 1, 2 en 3 wordt in 2013 per fte 9,2 ton CO 2 geëmitteerd Een gemiddelde autokilometer veroorzaakt 210 gram CO 2 uitstoot (CO 2-prestatieladder 2.1). 9 Een gemiddeld huishouden veroorzaakt kg CO2 uitstoot per jaar door vervoer, gasverbruik en elektriciteit in huis (www.milieucentraal.nl). 10 De emissie per fte bevat ook de emissies veroorzaakt door studenten. Aangezien de verhouding tussen fte en het aantal studenten sterk wisselt over de verschillende kenniseenheden is een eerlijke vergelijking niet mogelijk.

14 Van de totale uitstoot van 47,1 kton CO 2 emissie is 27,7 kton het gevolg van directe emissies (scope 1), 11,4 kton het gevolg van indirecte emissie door ingekochte elektriciteit, zakelijke kilometers met privéauto s en zakelijke vliegkilometers (scope 2) en 8,1 kton het gevolg van overige indirecte emissies door afvalverwerking, dienstreizen OV en woon-werkverkeer (scope 3). De verdeling van de emissies over de scopes wordt weergegeven in figuur 3.1 en tabel 3.1. Figuur 3.1: Verdeling broeikasgasemissies naar scope Tabel 3.1: Verdeling broeikasgasemissies naar scope (in ton CO 2) 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

15 HaskoningDHV Nederland B.V. In figuur 3.15 is een onderverdeling van de uitstoot in scope 1, 2 en 3 naar de verschillende emissiebronnen weergegeven. De meeste CO 2 emissie (34%) wordt veroorzaakt door de verbranding van aardgas in de kantoren, laboratoria en kassencomplexen. Zakelijk vliegverkeer heeft met 20% een grote bijdrage aan de totale uitstoot van Wageningen UR. Verbranding van autobrandstof ten behoeve van zakelijke kilometers met privé-auto s, huurauto s en het woon-werkverkeer van medewerkers veroorzaakt 16% van de totale emissies. De emissies van lachgas, afkomstig van de landbouwgronden in bezit van Wageningen UR, hebben een aandeel van 13% op de totale voetafdruk. En de emissie van methaan door het vee veroorzaakt 8% van de uitstoot. De overige emissiebronnen hebben elk een bijdrage van 2% of minder aan de totale CO 2 voerafdruk van Wageningen UR. Figuur 3.15: CO 2 emissies per bron, 2013 In het bijgevoegde Excel bestand en bijlage 3 staan de berekeningen in meer detail toegelicht. 3.2 Ontwikkeling emissies Wageningen UR heeft in 2013 in scope 1, 2 en de scope 3 activiteiten afvalverwerking, dienstreizen OV en woon-werkverkeer in totaal 47,1 kton CO 2 uitgestoten. Dat is een reductie van 36% in vergelijking met de emissies in basisjaar Vergeleken met 2011 is de uitstoot echter met 15% gestegen. Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat een eerlijke vergelijking niet helemaal mogelijk is, omdat: - verzamelde gegevens over 2013 uitgebreider is en meer data bekend is van de 28 locaties in Nederland;

16 - in 2013 brandstofgebruik huurauto s en emissies veroorzaakt door gevaarlijk en dierlijk afval is meegenomen; - in 2012 de samenwerking met Hogeschool Van Hall Larenstein beëindigd is. Emissies van de hogeschool zijn in 2010 (2,8 kton) en 2011 (1,4 kton) wel meegenomen, maar vallen in 2013 buiten de organisatiegrenzen; - in 2011 het LEI niet meegenomen is in de emissie-inventaris, in 2010 en 2013 wel; - in 2013 huurauto s meegenomen zijn in de scope 1 inventarisatie. In 2010 en 2011 was dit nog niet het geval; - in 2013 de inkoop van papier niet meegenomen is in de emissie inventaris, omdat gegevens onbekend waren; - in 2013 bij afval onderscheid is gemaakt in dierlijk en gevaarlijk afval, papierafval en restafval. Daarbij is de emissie van papierafval op nul gesteld, omdat deze emissie wordt gealloceerd aan de inkoper van gerecycled papier. In 2010 en 2011 is er geen onderscheid gemaakt in de verschillende afvalstromen; - in 2013 voor vliegverkeer de emissie is berekend op daadwerkelijk gevlogen kilometers. In 2010 en 2011 is de uitstoot zoals die door de Climate Neutral Group werd opgegeven aangehouden; - in 2013 er met geactualiseerde emissies voor vee en landbouwgronden is gerekend. Ten opzichte van het basisjaar zijn er de volgende structurele veranderingen, welke invloed hebben op de totale emissies: In 2013 zijn nieuwe emissiebronnen aan de inventarisatie toegevoegd: brandstofverbruik huurauto s en emissies veroorzaakt door het verwerken van gevaarlijk en dierlijk afval. De conversiefactoren voor de veestapel zijn aangepast ten opzichte van eerdere jaren. De conversiefactoren voor het verwerken van gevaarlijk en dierlijk afval zijn aangepast (verhoogd) ten opzichte van eerdere jaren. Daardoor stijgen de emissies van dit onderdeel. Sinds 1 januari 2011 koopt Wageningen UR groene stroom met het SMK keurmerk in. De emissies als gevolg van verbruik van elektriciteit nemen sterk af doordat de conversiefactor voor SMK gecertificeerde groene stroom vele malen lager is dan die voor conventionele stroom (circa 95% reductie op emissies als gevolg van elektriciteit). Een groot aantal gebouwen op de Campus is aangesloten op de WKO installatie, waardoor minder aardgas nodig is voor de verwarming. Wageningen UR wordt in fases verplaatst van diverse locaties in Wageningen naar de Campus in Wageningen. Daardoor is er sprake van leegstand van (oude) gebouwen. De nieuwbouw op de Campus is energiezuiniger dan de oude gebouwen in het centrum van de stad. In figuur 3.15 wordt een vergelijking van de emissies in 2010, 2011 en 2013 gemaakt naar scope. Vooral opvallend is de grote daling in de emissies behorende tot scope 2. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de overstap op groene stroom met SMK keurmerk, die 97% reductie van emissies veroorzaakt door elektriciteit. Het elektriciteitsgebruik zelf is ook met 6% gedaald ten opzichte van het basisjaar. Echter vergeleken met 2011 is het stroomverbruik wel weer met 5% gestegen. Hoewel door de overstap op groene stroom de toename van de emissies door de scope 2 activiteit zakelijk vliegverkeer niet direct opvalt, is de uitstoot door het vliegverkeer bijna verviervoudigd ten opzichte van het basisjaar. De zakelijke kilometers met privé-auto s zijn daarentegen met een kwart gedaald. Ook de emissies in scope 1 laten een daling zien in 2013 ten opzichte van 2010 (13%). Dit wordt vooral veroorzaakt door de daling in het verbruik van aardgas, door de verdere migratie van activiteiten van Wageningen UR naar de Campus (nieuwe en energiezuinige gebouwen) en de aansluiting van meer 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

17 HaskoningDHV Nederland B.V. gebouwen op de WKO installatie op het Campus terrein. Deze daling heeft echter tussen 2010 en 2011 plaatsgevonden. In 2013 is het aardgasverbruik heel licht gestegen ten opzichte van Verder is binnen scope 1 de uitstoot gedaald door een sterke daling van de emissie van het eigen wagenpark (76%). De emissies in scope 3 zijn met 49% gestegen ten opzichte van Dit is te wijten aan een stijging van 59% van de emissie door woon-werkverkeer. Ondanks de behaalde reductie van afval (totale hoeveelheden), is in 2013 is de CO 2 uitstoot in scope 3 met 3 kton gestegen door de gehanteerde conversiefactoren voor het verwerken van gevaarlijk en dierlijk afval. Emissie door dienstreizen afgelegd met OV is met 20% gedaald. Een grafische weergave naar onderdeel is weergegeven in figuur Figuur 3.16: Vergelijking CO 2 emissies per scope Figuur 3.17: Vergelijking CO 2 emissie naar onderdeel

18 3.3 Compensatiemaatregelen Wageningen UR compenseert haar energieverbruik op de volgende manieren: - door middel van het zelf opwekken van windenergie; - twee WKO installaties (warmte-koude opslag) op Wageningen Campus); - de biomassa WKK installatie Accres in Lelystad; - de biomassa WKK installatie Goutum ; - de biomassa WKK installatie Techum ; - de biomassa WKK installatie VIC Sterkel ; - en door het compenseren van CO 2 uitstoot door een gedeelte van het zakelijk vliegverkeer bij Climate Neutral Group (CNG). In totaal hebben de windmolens in 2013, kwh groene elektriciteit opgewekt. Als wordt aangenomen dat er hierdoor elders minder grijze stroom is opgewekt, is hiermee een CO 2 uitstoot van 30,6 kiloton voorkomen 11. In 2013 hebben de WKO installaties een energiebesparing van MWh warmte (overeenkomend met m 3 aardgas) en MWh koeling (overeenkomend met MWh elektriciteit) gerealiseerd. Dit komt neer op het voorkomen van ton CO 2 uitstoot 12. Met de inzet van de WKK installaties op biomassa wordt circa ton CO 2 vermeden 13. Wageningen UR compenseert een deel van de CO 2 uitstoot van haar zakelijke vliegverkeer bij CNG. In totaal bespaart Wageningen UR door haar compensatie- en besparingsmaatregelen circa ton CO 2. Dit komt overeen met 78% van de totale scope 1, 2 en 3 emissie van Wageningen UR. De grafische verdeling van de verschillende compensatiemaatregelen is weergegeven in figuur Figuur 3.18: Compensatiemaatregelen Wageningen UR, Bepaald o.b.v. de conversiefactoren voor grijze stroom van 0,455 kg CO2/kWh en groene stroom wind van 0,015 kg CO 2/kWh (CO 2-Prestatieladder 2.1) 12 Bepaald o.b.v. de conversiefactoren voor aardgas van 1,825 kg CO 2/m3 en voor grijze stroom van 0,455 kg CO 2/kWh (CO 2-Prestatieladder 2.1) 13 Bepaald o.b.v. de conversiefactoren voor aardgas van 1,825 kg CO 2/m3, voor grijze stroom van 0,455 kg CO 2/kWh (CO 2-Prestatieladder 2.1)en voor groene stroom biomassa van 0,230 kg CO 2/kWh (Bio WKK in de praktijk, Business Issues kennisbank) 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

19 HaskoningDHV Nederland B.V. 3.4 Onzekerheid in de resultaten De gepresenteerde resultaten moeten geïnterpreteerd worden met een bepaalde onzekerheidsmarge. De onzekerheidmarge wordt op basis van expert judgement geschat op circa 20% als gevolg van: 1. Het gebruik van algemene emissiekentallen per hectare voor het bepalen van de lachgasemissies van landbouw. Deze kunnen per situatie afwijken. 2. De aanname dat de gevlogen trajecten rechtstreekse vluchten waren, zonder tussenlandingen. In werkelijkheid zullen er op een aantal trajecten wel overstaps zijn geweest, waardoor de emissie per gevlogen traject hoger zou kunnen uitvallen dan nu aangenomen. 3. Een inschatting van de CO 2 uitstoot door woon-werkverkeer, op basis van bij Wageningen UR bekende percentages van type vervoermiddel dat werknemers (kunnen) gebruiken voor hun woon-werkverkeer. 4. Een inschatting van de onderverdeling van de dienstreizen per trein over de verschillende kenniseenheden. Het totaal aantal kilometers is wel bekend, maar de verdeling ervan over de kenniseenheden is gedaan op basis van de verhouding die in december 2013 plaatsvond. Er is aangenomen dat deze verhouding representatief is voor het gehele jaar. 5. Een bepaling van de emissie door dierlijk afval op basis van de conversiefactor van gevaarlijk afval.

20 4 CONCLUSIE & AANBEVELINGEN In dit hoofdstuk worden de resultaten van de CO 2 emissie inventarisatie van Wageningen UR besproken. Het basisjaar van de CO 2 emissie inventaris van Wageningen UR is Ten opzichte van het basisjaar zijn er de volgende structurele veranderingen, welke invloed hebben op de totale emissies: In 2013 zijn nieuwe emissiebronnen aan de inventarisatie toegevoegd: brandstofverbruik huurauto s en emissies veroorzaakt door het verwerken van gevaarlijk en dierlijk afval. De conversiefactoren voor de veestapel zijn aangepast ten opzichte van eerdere jaren. De conversiefactoren voor het verwerken van gevaarlijk en dierlijk afval zijn aangepast (verhoogd) ten opzichte van eerdere jaren. Daardoor stijgen de emissies van dit onderdeel. Sinds 1 januari 2011 koopt Wageningen UR groene stroom met het SMK keurmerk in. De emissies als gevolg van verbruik van elektriciteit nemen sterk af doordat de conversiefactor voor SMK gecertificeerde groene stroom vele malen lager is dan die voor conventionele stroom (circa 95% reductie op emissies als gevolg van elektriciteit). Een groot aantal gebouwen op de Campus is aangesloten op de WKO installatie, waardoor minder aardgas nodig is voor de verwarming. Wageningen UR wordt in fases verplaatst van diverse locaties in Wageningen naar de Campus in Wageningen. Daardoor is er sprake van leegstand van (oude) gebouwen. De nieuwbouw op de Campus is energiezuiniger dan de oude gebouwen in het centrum van de stad. CO 2 emissie scope 1, 2 en 3 De totale CO 2 uitstoot van Wageningen UR in scope 1,2 en 3 bedroeg in het jaar ,1 kton. Dit komt overeen met het energiegebruik van circa 224 miljoen autokilometers of de energiebehoefte (inclusief mobiliteit) van circa huishoudens. In scope 1, 2 en 3 wordt in 2013 per fte 9,2 ton CO 2 geëmitteerd 14. Van de totale uitstoot van 47,1 kton CO 2 emissie is 27,7 kton het gevolg van directe emissies (scope 1), 11,4 kton het gevolg van indirecte emissie door ingekochte elektriciteit, zakelijke kilometers met privé-auto s en zakelijke vliegkilometers (scope 2) en 8,1 kton het gevolg van overige indirecte emissies door afvalverwerking, dienstreizen OV en woon-werkverkeer (scope 3). Wageningen heeft diverse besparings- en compensatiemaatregelen om haar energieverbruik te reduceren en compenseren. In totaal bespaarde Wageningen UR in 2013 door haar reductie- en compensatiemaatregelen 36,7 kton CO 2, wat neerkomt op 78% van de totale voetafdruk van 47,1 kiloton. Binnen de voetafdruk van Wageningen UR zijn de gebouwen (met name het aardgasverbruik) en de vliegreizen de grootste veroorzakers van CO 2 emissies, met respectievelijk 37% en 20% van de totale emissies. Ook het woon-werkverkeer en de landbouwgronden (lachgas) leveren een aanzienlijke bijdrage aan de totale uitstoot (14% respectievelijk 13%). Ten opzichte van 2010 zijn de emissies van de gebouwen gedaald (ook wanneer de overstap naar groene stroom niet mee wordt gerekend), terwijl de emissies van met name het zakelijke vliegverkeer sterk zijn toegenomen. De totale emissies van Wageningen UR zijn ten opzichte van 2010 met 36% gereduceerd, voornamelijk als gevolg van een overstap naar groene stroom met het SMK keurmerk die in 2011 plaatsvond. De emissies van de gebouwen zijn gedaald ten opzichte van het basisjaar (ook wanneer de overstap naar groene stroom niet mee wordt gerekend), terwijl de emissies van met name het zakelijk vliegverkeer sterk 14 De emissie per FTE bevat ook de emissies veroorzaakt door studenten. Aangezien de verhouding tussen FTE en aantal studenten sterk wisselt over de verschillende kenniseenheden is een eerlijke vergelijking niet mogelijk. 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

21 HaskoningDHV Nederland B.V. zijn toegenomen. Vergeleken met 2011 is de uitstoot echter met 13% gestegen. Dit zit met name in een toename van de emissies van het vliegverkeer. Ook het woon-werkverkeer, de veestapel en het afval veroorzaken significant hogere emissies dan in Deels wordt dit veroorzaakt door de introductie van nieuwe conversiefactoren. Aanbevelingen voor een nauwkeurigere voetafdruk Om in de komende jaren een nauwkeurigere voetafdruk te kunnen berekenen worden een aantal aanbevelingen gedaan: - meer nauwkeurige bepaling van de lachgasemissies uit de landbouwgronden; - meer nauwkeurige bepaling van de methaan uitstoot van het vee; - meer gedetailleerde bepaling van het woon-werkverkeer van medewerkers; - beter inzicht in de verdeling van de gereisde treinkilometers per kenniseenheid; - om voortgang van de CO 2 voetafdruk te blijven monitoren is het van belang dat bij Wageningen UR systemen zo worden ingericht dat er periodiek/jaarlijks een eenduidige en actuele CO 2 voetafdruk berekend en gerapporteerd kan worden. Daarbij moet worden gedacht aan het inrichten van een managementinformatiesysteem, het opstellen van procedures en het aanwijzen van verantwoordelijken op de diverse plekken in de organisatie voor het meten en registreren van gegevens. Aanbevelingen klimaatbeleid Om een gericht CO 2 reductiebeleid te voeren is het noodzakelijk te weten bij welke activiteiten de meeste broeikasgasemissies worden uitgestoten. Bij Wageningen UR zijn dit de gebouwen, de zakelijke vliegtuigkilometers, de landbouwgronden en het woon-werkverkeer. Om de impact van zakelijke vliegkilometers te reduceren, kan Wageningen UR onderzoek doen naar de mogelijkheden voor het verminderen van het vliegverkeer. Voorbeelden daarvoor zijn het reizen binnen Europa en de binnenlandse reizen op de plek van bestemming zo veel mogelijk per trein of over water af te leggen en door alternatieven voor reizen te overwegen, zoals video-conferencing. Wel compenseert Wageningen UR een gedeelte van haar zakelijke vliegverkeer via de Climate Neutral Group. Wanneer Wageningen UR al haar zakelijke vliegverkeer (20%) van de totale footprint compenseert, opereert zij bijna klimaatneutraal. Om te reduceren in de emissie door woon-werkverkeer moet reizen per OV meer gestimuleerd en is het zaak andere opties voor (zakelijk) vervoer en mobiliteit, zoals Het Nieuwe Werken, te bevorderen. Onzekerheid in resultaten De gepresenteerde resultaten moeten geïnterpreteerd worden met een bepaalde onzekerheidsmarge. De onzekerheidmarge wordt op basis van expert judgement geschat op circa 20% als gevolg van: 1. Het gebruik van algemene emissiekentallen per hectare voor het bepalen van de lachgasemissies van landbouw. Deze kunnen per situatie afwijken. 2. De aanname dat de gevlogen trajecten rechtstreekse vluchten waren, zonder tussenlandingen. In werkelijkheid zullen er op een aantal trajecten wel overstaps zijn geweest, waardoor de emissie per gevlogen traject hoger zou kunnen uitvallen, dan nu aangenomen. 3. Een inschatting van de CO 2 uitstoot door woon-werkverkeer, op basis van bij Wageningen UR bekende percentages van type vervoermiddel dat werknemers (kunnen) gebruiken voor hun woon-werkverkeer.

22 4. Een inschatting van de onderverdeling van de dienstreizen per trein over de verschillende kenniseenheden. Het totaal aantal kilometers is wel bekend, maar de verdeling ervan over de kenniseenheden is gedaan op basis van de verhouding die in december 2013 plaatsvond. Er is aangenomen dat deze verhouding representatief is voor het gehele jaar. 5. Een bepaling van de emissie door dierlijk afval op basis van de conversiefactor van gevaarlijk afval. 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

23 HaskoningDHV Nederland B.V. 5 COLOFON Wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wageningen UR 2013 volgens ISO MD-AF Opdrachtgever Project : Wageningen University & Research centre : CO2 emissie inventaris van Wageningen UR 2013 volgens ISO Dossier : Error! Reference source not found. Omvang rapport : 33 pagina's Auteur : Jonna Snoek Bijdrage : Laura van Heeswijk Interne controle : Laura van Heeswijk Projectleider : Laura van Heeswijk Projectmanager : Rob van Tilburg Datum : 16 april 2014 Naam/Paraaf :

24

25 HaskoningDHV Nederland B.V. Planning & Strategy Laan 1914 nr EX Amersfoort Postbus BC Amersfoort T (088) F (088) W Wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wageningen UR 2013 volgens ISO bijlage 0 MD-AF

26 BIJLAGE 1 Rapportage volgens ISO deel 7 De CO 2 inventarisatie van Wageningen Universiteit & Research Centrum is opgesteld overeenkomstig de eisen uit ISO ;2006, paragraaf 7. Onderstaand is een verwijzingstabel opgenomen. Cross reference ISO ISO GHG report content Beschrijving Hoofdstuk onderhavig rapport A Reporting organization 1 B Person responsible F. van de Wetering C Reporting period t/m D Organizational boundaries E Direct GHG emissions F Combustion of biomass G GHG removals Niet van toepassing H Exclusion of sources or sinks Niet van toepassing I Indirect GHG emissions J Base year K Changes or recalculatons Niet van toepassing L Methodologies M Changes to methodologies Niet van toepassing N Emission or removal factors used O Uncertainties 3.4 P Statement in accordance with ISO april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

27 BIJLAGE 2 Scopediagram CO 2 -Prestatieladder Wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wageningen UR 2013 volgens ISO bijlage 2 MD-AF

28 BIJLAGE 3 Toelichting berekeningen van de emissies scope 1, 2 en 3 De berekeningen van de scope 1, 2 en 3 emissies zijn in bijgevoegde excel overzicht (beschikbaar bij het FB van Wageningen UR) weergegeven. De tabellen en berekeningen worden hieronder toegelicht. Leeswijzer tabellen De tabellen zijn als volgt opgebouwd (waarbij tussen haakjes steeds een voorbeeld van Wageningen UR vermeld staat): Onderdeel: Geeft aan op welk onderdeel van Wageningen UR de emissieberekening betrekking heeft (bijv. Mobiliteit woonwerkverkeer) Subonderdeel: Geeft aan op welke subonderdeel van Wageningen UR de emissieberekening betrekking heeft (bijv. OV) Kenniseenheid: Geeft aan op welke kenniseenheid van Wageningen UR de berekening betrekking heeft (bijv. AFSG) Emissiebron: Geeft aan welke vorm van energie gebruikt wordt (bijv. elektriciteit) Indicator: De basiseenheid aan de hand waarvan het energieverbruik of de directe emissie geschat is (bijv. autokm) Kental indicator: Gemiddelde energieverbruik of emissie van de indicator (bijv. 210 (gram CO 2/autokm) Eenheid indicator: De meeteenheid waarin de indicator wordt uitgedrukt (bijv. gram CO 2/autokm) Bron indicator: De informatiebron van het indicatorkental (bijv. CO 2-Prestatieladder versie 2.1) Aantal: Het totaal aantal indicatoren -> Activiteit van het (sub) onderdeel (bijv (het aantal autokm s gereden door AFSG)) Bron aantal: De informatiebron van het totale aantal indicatoren (bijv. Wageningen UR: xls doc 6_veestapel) Energieverbruik: Totale energieverbruik van het (sub)onderdeel (bijv (kwh wordt gebruikt door CS+)) Eenheid: De meeteenheid waarin het energiegebruik wordt uitgedrukt (bijv. kwh) Conversiefactor: De omrekenfactor van het energieverbruik naar CO 2 emissie (bijv. 0,015 (kg/kwh)) Eenheid: De meeteenheid waarin de emissiefactor wordt uitgedrukt (bijv. kg CO 2 /kwh) Bron: De informatiebron van de conversiefactor (bijv. CO 2 Prestatieladder versie 2.1) CO 2 uitstoot (in ton): De CO 2 emissie, uitgedrukt in ton (1 ton = 1 duizend kg) CO 2 equivalenten (bijv. CS+ veroorzaakt een uitstoot van 7,21 ton CO 2-e door haar elektriciteitsgebruik)) 16 april 2014, Error! Reference source not found. Error! Reference source not found.wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wag MD-AF Error! Reference source not found.error! Reference source not found.

29 Berekening voor Scope 1 Meetgegevens: - Gebruik van aardgas afkomstig uit de centrale administratie van het FB. - Koelvloeistoffen afkomstig uit de centrale administratie van het FB, gedeeltelijk van kenniseenheden (alle gegevens afkomstig van facturen onderhoudsmonteurs). - De gegevens van het leasewagenpark (liters getankte brandstof) afkomstig van de leasemaatschappij. - De gegevens van het wagenpark in eigen beheer (liters getankte brandstof) afkomstig van de Wageningen UR. - De gegevens over de veestapel zijn afkomstig van de centrale administratie (van kenniseenheid ASG). - De gegevens over de oppervlakte landbouwgrond in bezit zijn afkomstig uit de centrale administratie. Aannames: - De methaan emissie per veetype is bepaald op basis van een kental (kg methaan/dier). Deze kentallen zijn als volgt bepaald: o Van de Emissieregistratie (www.emissieregistratie.nl) is de totale methaan uitstoot van alle runderen, respectievelijk varkens, schapen, pluimvee, paarden en geiten in Nederland bekend (data 2012). o Van CBS Statline is het totaal aantal stuks runderen, respectievelijk varkens, schapen, pluimvee, paarden en geiten in Nederland bekend (data 2012). o De uitstoot is bepaald door de totale uitstoot per type dier te delen door het totaal aantal dieren: - De lachgas emissie van landbouwgrond is bepaald op basis van een kental (kg N 2O/ha). Dit kental is als volgt bepaald: o Van de Emissieregistratie (www.emissieregistratie.nl) is de totale lachgas uitstoot van landbouwgrond in Nederland bekend (data 2012). o Van CBS Statline is het totaal aantal ha landbouwgrond in Nederland bekend (data 2012). o De uitstoot is bepaald door de totale uitstoot door landbouwgrond te delen door het totaal aantal ha: kg N 2O / ha = 10,9 kg N 2O/ha. Wageningen University & Research Centre/CO2 emissie inventaris van Wageningen UR 2013 volgens ISO bijlage 3 MD-AF

1 INLEIDING 1. 2 AFBAKENING 2 2.1 Organisatiegrenzen 2 2.2 Operationele grenzen 2

1 INLEIDING 1. 2 AFBAKENING 2 2.1 Organisatiegrenzen 2 2.2 Operationele grenzen 2 inhoudsopgave: 1 INLEIDING 1 2 AFBAKENING 2 2.1 Organisatiegrenzen 2 2.2 Operationele grenzen 2 3 RESULTATEN 5 3.1 CO 2 emissies scope 1 en 2 in 2013 5 3.2 Onzekerheid in de resultaten 6 4 CONCLUSIE 7

Nadere informatie

Emissie inventaris van Meijerink Holding BV 2012 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Meijerink Holding BV 2012 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Meijerink Holding BV 2012 volgens ISO 14064-1 Meijerink Holding BV December 2013 definitief INHOUD BLAD 1 INLEIDING 2 2 AFBAKENING 3 2.1 Organisatiegrenzen 3 2.2 Operationele grenzen

Nadere informatie

Emissie inventaris van Multilease B.V. 2014 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Multilease B.V. 2014 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Multilease B.V. 2014 volgens ISO 14064-1 Multilease B.V. april 2015 concept Emissie inventaris van Multilease B.V. 2014 volgens ISO 14064-1 Dossier : BD7498-101-100 Registratie nummer

Nadere informatie

Emissie inventaris van Multilease B.V. 2011 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Multilease B.V. 2011 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Multilease B.V. 2011 volgens ISO 14064-1 Multilease B.V. december 2012 definitief Emissie inventaris van Multilease B.V. 2011 volgens ISO 14064-1 dossier : BA9868-101-100 registratienummer

Nadere informatie

Emissie inventaris van Gebr. Min Holding B.V. 2015 Q1 + Q2 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Gebr. Min Holding B.V. 2015 Q1 + Q2 volgens ISO 14064-1 Eis 3.A.1 en 3.A.2 Emissie inventaris van Gebr. Min Holding B.V. 2015 Q1 + Q2 volgens ISO 14064-1 Gebr. Min Holding B.V. oktober 2015 INHOUD BLAD 1 INLEIDING 2 2 AFBAKENING 3 2.1 Organisatiegrenzen 3

Nadere informatie

CO 2 -Prestatieladder

CO 2 -Prestatieladder CO 2 -Prestatieladder Emissie-inventaris Schilderwerken De Boer Obdam B.V. 2014 3.A. Emissie-inventaris 2014 (2015.001) Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave Inleiding en verantwoording... 3 1 Beschrijving van

Nadere informatie

Verhoef Groep Langerak B.V. Mei 2015 Definitief. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

Verhoef Groep Langerak B.V. Mei 2015 Definitief. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Verhoef Groep Langerak B.V. Mei 2015 Definitief versie : definitief Verhoef Groep Langerak B.V. Mei 2015 Definitief Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Afbakening... 4 2.1 Organisatiegrenzen... 4 2.2 Operationele

Nadere informatie

Emissie inventaris van Meijerink Holding BV 2011 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Meijerink Holding BV 2011 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Meijerink Holding BV 2011 volgens ISO 14064-1 Meijerink Holding BV september 2012 definitief Emissie inventaris van Meijerink Holding BV 2011 volgens ISO 14064-1 dossier : BA9559-101-100

Nadere informatie

Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2013 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2013 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2013 volgens ISO 14064-1 Verhoef Groep Langerak B.V. juni 2014 definitief Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2013 volgens ISO 14064-1 dossier

Nadere informatie

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2014. 1 Inleiding en verantwoording 3. 2 Beschrijving van de organisatie 4. 3 Verantwoordelijke 4

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2014. 1 Inleiding en verantwoording 3. 2 Beschrijving van de organisatie 4. 3 Verantwoordelijke 4 3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 3 2 Beschrijving van de organisatie 4 3 Verantwoordelijke 4 4 Basisjaar en rapportage 4 5 Afbakening 4 6 Directe en indirecte

Nadere informatie

Emissie inventaris van Europcar Autoverhuur BV 2012 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Europcar Autoverhuur BV 2012 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Europcar Autoverhuur BV 2012 volgens ISO 14064-1 Europcar Autoverhuur BV september 2013 definitief Emissie inventaris van Europcar Autoverhuur BV 2012 volgens ISO 14064-1 dossier

Nadere informatie

CO 2 emissie inventaris van Wageningen UR 2014 volgens ISO 14064-1

CO 2 emissie inventaris van Wageningen UR 2014 volgens ISO 14064-1 CO 2 emissie inventaris van Wageningen UR 2014 volgens ISO 14064-1 Facilitair Bedrijf Resultaten overall Wageningen UR DATUM 13 november 2015 AUTEUR Veiligheid & Milieu VERSIE 1.0 STATUS Definitief Wageningen

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Emissie inventaris 2014 volgens ISO 14064-1

CO2 prestatieladder Emissie inventaris 2014 volgens ISO 14064-1 CO2 prestatieladder Emissie inventaris 2014 volgens ISO 14064-1 Westgaag 42b - 3155 DG Maasland Postbus 285-3140 AG Maassluis Telefoon: 010-5922888 Fax: 010-5918621 E-mail: info@kroes.org Versie: Definitief

Nadere informatie

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2.

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2. 3.A.1-2 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 2 2 Beschrijving van de organisatie 2 3 Verantwoordelijke 2 4 Basisjaar en rapportage 2 5 Afbakening 2 6 Directe en indirecte GHG-emissies 3 6.1 Berekende

Nadere informatie

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Netters infra De emissie inventaris van: 2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: april 2014 Concept Versie 1 Maart 2014 Pagina

Nadere informatie

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2.

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2. 3.A.1-2 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 2 2 Beschrijving van de organisatie 2 3 Verantwoordelijke 2 4 Basisjaar en rapportage 2 5 Afbakening 2 6 Directe en indirecte GHG-emissies 3 6.1 Berekende

Nadere informatie

Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2012 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2012 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2012 volgens ISO 14064-1 Verhoef Groep Langerak B.V. augustus 2013 definitief Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2012 volgens ISO 14064-1

Nadere informatie

Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2011 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2011 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2011 volgens ISO 14064-1 Verhoef Groep Langerak B.V. september 2012 definitief Emissie inventaris van Verhoef Groep Langerak BV 2011 volgens ISO 14064-1

Nadere informatie

Emissie inventaris 2013. Visser Assen. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris 2013. Visser Assen. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris 2013 Visser Assen Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien juni 2014 Definitief S.G. Jonker R. van der Veen AMK Inventis Advies en Opleiding 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

P. DE BOORDER & ZOON B.V.

P. DE BOORDER & ZOON B.V. Footprint 2013 Wapeningscentrale P. DE BOORDER & ZOON B.V. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien 31 maart 2014 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. K. De Boorder 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Rapportage 2014. volgens ISO 14064-1. Emissie inventaris FensBeheer BV

Rapportage 2014. volgens ISO 14064-1. Emissie inventaris FensBeheer BV volgens ISO 14064-1 Definitef, Maart 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Afbakening... 2 2.1 Organisatiegrenzen... 2 2.2 Operationele grenzen... 2 3. Resultaten... 5 3.1 -emissies scope 1 en 2 in 2014...

Nadere informatie

Emissie inventaris van Fens Beheer BV 2011 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Fens Beheer BV 2011 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Fens Beheer BV 2011 volgens ISO 14064-1 Fens Beheer BV september 2012 definitief Emissie inventaris van Fens Beheer BV 2011 volgens ISO 14064-1 dossier : BA9559-101-100 registratienummer

Nadere informatie

Footprint 2014. Rollecate Groep. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

Footprint 2014. Rollecate Groep. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Footprint 2014 Rollecate Groep Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien Handtekening Juni 2015 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. R. van t Hull AMK Inventis Advies en Opleiding

Nadere informatie

Emissie inventaris rapport 2013. Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol

Emissie inventaris rapport 2013. Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Emissie inventaris rapport 2013 Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 3 2 Beschrijving van de organisatie 4 2.1. Maatschappelijk

Nadere informatie

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015 3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 10 2 Beschrijving van de organisatie 10 3 Verantwoordelijke 11 4 Basisjaar en rapportage 11 5 Afbakening 11 6 Directe

Nadere informatie

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015 3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 10 2 Beschrijving van de organisatie 10 3 Verantwoordelijke 11 4 Basisjaar en rapportage 11 5 Afbakening 11 6 Directe

Nadere informatie

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2010

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2010 De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2010 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 AMK Inventis Stef Jonker Oktober 2012 Definitief (aangepast op ) 1 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Emissie inventaris van Fens Beheer BV 2012 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Fens Beheer BV 2012 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris van Fens Beheer BV 2012 volgens ISO 14064-1 Fens Beheer BV april 2013 definitief Emissie inventaris van Fens Beheer BV 2012 volgens ISO 14064-1 dossier : BB4825-101-100 registratienummer

Nadere informatie

Emissie inventaris van Oosterbeek Recycling

Emissie inventaris van Oosterbeek Recycling Emissie inventaris van Oosterbeek Recycling volgens ISO 14064-1 Van Nieuwpoort Oktober 2010 Definitief Emissie inventaris van Oosterbeek Recycling volgens ISO 14064-1 dossier : AD2217-001-001 registratienummer

Nadere informatie

De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: Stef Jonker Datum: 26 januari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie... 4 2.1 Verantwoordelijke...

Nadere informatie

2015-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2015-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Netters infra De emissie inventaris van: 2015-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: juli 2015 Versie 3 juli 2015 Pagina 1 van

Nadere informatie

Carbon footprint BT Nederland NV 2014

Carbon footprint BT Nederland NV 2014 Carbon footprint BT Nederland NV 2014 1 Inleiding Ten behoeve van het behalen van niveau 3 van de CO 2 Prestatieladder heeft BT Nederland N.V. (hierna BT Nederland) haar CO 2-uitstoot (scope 1 & 2 emissies)

Nadere informatie

Emissie inventaris Van Nieuwpoort Grint en Zand BV 2009 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris Van Nieuwpoort Grint en Zand BV 2009 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Van Nieuwpoort Grint en Zand BV 2009 volgens ISO 14064-1 Van Nieuwpoort Grint en Zand BV December 2011 Definitief Emissie inventaris Van Nieuwpoort Grint en Zand BV 2009 volgens ISO

Nadere informatie

Van Nieuwpoort Groep MVO en duurzaamheid. Emissie inventaris Betonson BV 2011 volgens ISO 14064-1

Van Nieuwpoort Groep MVO en duurzaamheid. Emissie inventaris Betonson BV 2011 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Betonson BV 2011 volgens ISO 14064-1 INHOUD BLAD MANAGEMENTSAMENVATTING 2 1 INLEIDING 4 2 METHODE 6 2.1 Organisatiegrenzen 6 2.2 Operationele grenzen 7 2.3 Rekeninstrument CO 2 scanner

Nadere informatie

Struunhoeve BV. Emissie inventaris rapport 2014. Inhoudsopgave (in het kader van papier vermindering is de inhoudsopgave op de voorpagina afgedrukt)

Struunhoeve BV. Emissie inventaris rapport 2014. Inhoudsopgave (in het kader van papier vermindering is de inhoudsopgave op de voorpagina afgedrukt) Struunhoeve BV Emissie inventaris rapport 2014 Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Conform niveau 3 op de CO2 prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave (in het kader van papier

Nadere informatie

Aannemingsbedrijf Van Zuijlen BV

Aannemingsbedrijf Van Zuijlen BV Aannemingsbedrijf Van Zuijlen BV 3.A.1-2 1 e halfjaar 2015 Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Conform niveau 3 op de CO2- prestatieladder 3.0 Inhoudsopgave 1 Inleiding

Nadere informatie

Emissie inventaris volgens ISO 14064-1 CO2-prestatieladder. Eis 3.A.1

Emissie inventaris volgens ISO 14064-1 CO2-prestatieladder. Eis 3.A.1 Emissie inventaris volgens ISO 14064-1 CO2-prestatieladder Eis 3.A.1 COLOFON Project Omvang rapport Auteur Bijdrage Datum : 23 januari 2013 DM-nummer : 517464 : Emissie inventaris : 19 pagina's : Erik

Nadere informatie

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 AMK Inventis Stef Jonker Januari 2016 Definitief 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 De organisatie...

Nadere informatie

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015 3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 10 2 Beschrijving van de organisatie 10 3 Verantwoordelijke 11 4 Basisjaar en rapportage 11 5 Afbakening 11 6 Directe

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder. Inventaris CO 2 -Emissies Klaver Giant Groep 2014. Inventaris CO2 emissie 2014 (2014.001) Pagina 1 van 14

CO2-Prestatieladder. Inventaris CO 2 -Emissies Klaver Giant Groep 2014. Inventaris CO2 emissie 2014 (2014.001) Pagina 1 van 14 CO2-Prestatieladder Inventaris CO 2 -Emissies Klaver Giant Groep 2014 Inventaris CO2 emissie 2014 (2014.001) Pagina 1 van 14 Inhoudsopgave Goedkeuring.1 Inleiding en verantwoording... 3 1 Beschrijving

Nadere informatie

Balvert Betonstaal b.v.

Balvert Betonstaal b.v. Footprint 2013 Balvert Betonstaal b.v. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien 18 augustus 2014 Definitief Dhr. S.G. Jonker Mevr. C. Balvert AMK Inventis Advies en Opleiding

Nadere informatie

Eis : Emissie inventaris rapport 2014 Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol

Eis : Emissie inventaris rapport 2014 Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Eis : Emissie inventaris rapport 2014 Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Nummer : 3.A.1_2 Inhoud : 1. DOEL 2. INLEIDING EN VERANTWOORDING 3. BESCHRIJVING VAN DE ORGANISATIE

Nadere informatie

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2.

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2. 3.A.1-2 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 2 2 Beschrijving van de organisatie 2 3 Verantwoordelijke 2 4 Basisjaar en rapportage 2 5 Afbakening 2 6 Directe en indirecte GHG-emissies 3 6.1

Nadere informatie

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 3.

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 3. 3.A.1-2 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 2 2 Beschrijving van de organisatie 2 3 Verantwoordelijke 2 4 Basisjaar en rapportage 3 5 Afbakening 3 6 Directe en indirecte GHG-emissies 4 6.1 Berekende

Nadere informatie

Van Nieuwpoort Groep MVO en duurzaamheid. Emissie inventaris Oosterbeek BV 2011 volgens ISO 14064-1

Van Nieuwpoort Groep MVO en duurzaamheid. Emissie inventaris Oosterbeek BV 2011 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Oosterbeek BV 2011 volgens ISO 14064-1 INHOUD BLAD MANAGEMENTSAMENVATTING 2 1 INLEIDING 4 2 METHODE 6 2.1 Organisatiegrenzen 6 2.2 Operationele grenzen 7 2.3 Rekeninstrument CO 2 scanner

Nadere informatie

Van Nieuwpoort Groep MVO en duurzaamheid. Emissie inventaris Van Nieuwpoort Betonmortel BV 2011 volgens ISO 14064-1

Van Nieuwpoort Groep MVO en duurzaamheid. Emissie inventaris Van Nieuwpoort Betonmortel BV 2011 volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Van Nieuwpoort Betonmortel BV 2011 volgens ISO 14064-1 INHOUD BLAD MANAGEMENTSAMENVATTING 2 1 INLEIDING 4 2 METHODE 5 2.1 Organisatiegrenzen 5 2.2 Operationele grenzen 6 2.3 Rekeninstrument

Nadere informatie

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2.

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2. Datum 9-3-2016 3.A.1-2 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 2 2 Beschrijving van de organisatie 2 3 Verantwoordelijke 2 4 Basisjaar en rapportage 2 5 Afbakening 2 6 Directe en indirecte GHG-emissies

Nadere informatie

CO₂ Emissie inventaris 2015

CO₂ Emissie inventaris 2015 1 van 11 CO₂ Emissie inventaris 2015 Datum 17-2-2016 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 11

Nadere informatie

Emissie inventaris van Martinus Groep 2012 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Martinus Groep 2012 volgens ISO 14064-1 Martinus Groep 2012 volgens Martinus Groep April 2013 Definitief INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 3 2 AFBAKENING 4 2.1 ORGANISATIEGRENZEN 4 2.2 OPERATIONELE GRENZEN 5 3 RESULTATEN 7 3.1 CO 2 EMISSIES SCOPE 1

Nadere informatie

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015. 1 Inleiding en verantwoording 3. 2 Beschrijving van de organisatie 4. 3 Verantwoordelijke 4

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015. 1 Inleiding en verantwoording 3. 2 Beschrijving van de organisatie 4. 3 Verantwoordelijke 4 Invalshoek A Inzicht Pagina: 13 / 18 3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 3 2 Beschrijving van de organisatie 4 3 Verantwoordelijke 4 4 Basisjaar en rapportage

Nadere informatie

Emissie inventaris 2012

Emissie inventaris 2012 Emissie inventaris 2012 Genemuiden November 2013 Versie 2.0 definitief 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie... 4 2.1 Verantwoordelijke... 4 3 De rapportage periode... 4 4 Organisatorische

Nadere informatie

2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: september 2015 Definitief Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie...

Nadere informatie

Emissie inventaris rapport 2015

Emissie inventaris rapport 2015 Emissie inventaris rapport 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 3 2 Beschrijving van de organisatie 4 2.1 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 5 3 Verantwoordelijke 5 4 Basisjaar en rapportage

Nadere informatie

April 2014. Footprint

April 2014. Footprint April 2014 Footprint Emissie-inventaris 2015 Footprint Emissie-inventaris 2015 Maart 2016 Dit document is opgesteld volgens de NEN-ISO 14064-1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 Bedrijfsbeschrijving... 5

Nadere informatie

JM Vrij beheer b.v. Emissie inventarisatie rapport 2014. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel

JM Vrij beheer b.v. Emissie inventarisatie rapport 2014. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel JM Vrij beheer b.v. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel Emissie inventarisatie rapport 2014 Conform niveau 3 op de 3.0 Document Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 3 2 Organisatie en afbakening

Nadere informatie

CO 2 -Prestatieladder

CO 2 -Prestatieladder Adviesbureau B.V Sint Bavostraat 60C 4891 CK RIJSBERGEN Telefoon (076) 597 47 16 CO 2 -Prestatieladder 3.3.2 Emissie-inventaris met CO 2 -Footprint 7 juli 2014 www.apconbv.com ..........................................................................................

Nadere informatie

Emissie inventaris van Martinus Groep 2014 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Martinus Groep 2014 volgens ISO 14064-1 Martinus Groep 2014 volgens Martinus Groep Januari 2015 Definitief INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 3 2 AFBAKENING 4 2.1 ORGANISATIEGRENZEN 4 2.2 OPERATIONELE GRENZEN 5 3 RESULTATEN 7 3.1 CO 2 EMISSIES SCOPE

Nadere informatie

2014-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2014-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: 2014-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 AMK Inventis Stef Jonker Januari 2015 Definitief 5 januari 2015 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie... 4 2.1

Nadere informatie

Emissie inventaris 1e halfjaar 2013

Emissie inventaris 1e halfjaar 2013 Emissie inventaris Genemuiden Versie 1.0 definitief 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie... 4 2.1 Verantwoordelijke... 4 3 De rapportage periode... 5 4 Organisatorische grenzen... 5 5 Operationele

Nadere informatie

Emissie inventaris rapport 2013 Loonbedrijf Van Diepen BV. Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol

Emissie inventaris rapport 2013 Loonbedrijf Van Diepen BV. Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Emissie inventaris rapport 2013 Loonbedrijf Van Diepen BV Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 3 2 Beschrijving van de organisatie

Nadere informatie

CARBON FOOTPRINT 2014

CARBON FOOTPRINT 2014 CARBON FOOTPRINT 2014 HOGESCHOOL UTRECHT 16 april 2015 078353524:A - Definitief C05013.000012.0500 Inhoud 1 Uitgangspunten... 3 1.1 Boundaries... 3 1.2 Scope definitie... 3 1.3 Gehanteerde uitgangspunten...

Nadere informatie

2015-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2015-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: 2015-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 AMK Inventis Stef Jonker December 2015 Definitief 7 december 2015 1 7 december 2015 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 De

Nadere informatie

Rapport 16 oktober 2014

Rapport 16 oktober 2014 CO 2 -EMISSIE INVENTARIS SCOPE 1 EN 2 OVER 2014 AANEMINGSBEDRIJF VAN DER ZANDEN BV EN VAN DER ZANDEN MILIEU BV IN HET KADER VAN DE CO 2 -PRESTATIELADDER Rapport 16 oktober 2014 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING...

Nadere informatie

2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: april 2016 Definitief Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie... 4

Nadere informatie

Emissie inventaris rapport 2014 Boer BV. Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol

Emissie inventaris rapport 2014 Boer BV. Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Emissie inventaris rapport 2014 Boer BV Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 3 2 Beschrijving van de organisatie 4 3 Verantwoordelijke

Nadere informatie

Emissie inventaris van Martinus Groep 2013 volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris van Martinus Groep 2013 volgens ISO 14064-1 Martinus Groep 2013 volgens Martinus Groep Januari 2014 Definitief INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 3 2 AFBAKENING 4 2.1 ORGANISATIEGRENZEN 4 2.2 OPERATIONELE GRENZEN 5 3 RESULTATEN 7 3.1 CO 2 EMISSIES SCOPE

Nadere informatie

CO₂-nieuwsbrief. De directe emissie van CO₂ - vanuit scope 1 is gemeten en berekend als 1.226 ton CO₂ -, 95% van de totale footprint.

CO₂-nieuwsbrief. De directe emissie van CO₂ - vanuit scope 1 is gemeten en berekend als 1.226 ton CO₂ -, 95% van de totale footprint. Derde voortgangsrapportage CO₂-emissie reductie Hierbij informeren wij u over de uitkomsten van onze Carbon Footprint en de derde CO₂ -emissie inventarisatie, betreffende de periode van juni 2014 tot en

Nadere informatie

Emissie inventaris rapport 2014 Loonbedrijf Van Diepen BV. Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol

Emissie inventaris rapport 2014 Loonbedrijf Van Diepen BV. Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Emissie inventaris rapport 2014 Loonbedrijf Van Diepen BV Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 3 2 Beschrijving van de organisatie

Nadere informatie

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris HR Groep B.V. De emissie inventaris van: 2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: juli 2014 Definitief Versie 1 juli 2014 1

Nadere informatie

CARBON FOOTPRINT 2015 Hogeschool Utrecht 3 MAART 2016

CARBON FOOTPRINT 2015 Hogeschool Utrecht 3 MAART 2016 Hogeschool Utrecht 3 MAART 2016 Contactpersonen IR. B. (BAȘAK) KARABULUT Adviseur T +31 (0)88 4261 322 M +31 (0)6 312 02492 E basak.karabulut@arcadis.com Arcadis Nederland B.V. Postbus 4205 3006 AE Rotterdam

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

Periodieke rapportage 2 e helft 2014. 18 maart 2015 versie definitief

Periodieke rapportage 2 e helft 2014. 18 maart 2015 versie definitief Periodieke rapportage 2 e helft 18 maart 2015 versie definitief Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Basisgegevens 4 1.1 Beschrijving van de organisatie 4 1.2 Verantwoordelijkheden 4 1.3 Basisjaar 4 1.4 Rapportageperiode

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015

Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015 Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015 Status: Definitief Datum van uitgifte: 16-08-2015 Datum van ingang: 07-09-2015 Versienummer: 1.0 Inhoud 1. INLEIDING... 3 2. CO 2 EMISSIES 1E HALFJAAR 2015... 4 2.1

Nadere informatie

CO2 footprint. 2011 InTraffic

CO2 footprint. 2011 InTraffic CO2 footprint 2011 InTraffic Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 17/2/2011 Marije de Vreeze Opzet structuur 0.2 22/2/2012 Marije de Vreeze Gegevens CO2 footprint 0.3 13/3/2012 Marije de

Nadere informatie

EMISSIE- INVENTARIS 2015. 2-mei 2016, www.dehaasmaassluis.nl

EMISSIE- INVENTARIS 2015. 2-mei 2016, www.dehaasmaassluis.nl EMISSIE- INVENTARIS 015 -mei 016, www.dehaasmaassluis.nl 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Introductie 3 1. Organisatorische grens 3 1.3 Basisjaar 3 1.4 Wijziging berekening ten opzichte van 014 3 1.5

Nadere informatie

Periodieke rapportage 2014

Periodieke rapportage 2014 Periodieke rapportage 2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Basisgegevens 4 1.1 Beschrijving van de organisatie 4 1.2 Verantwoordelijkheden 4 1.3 Basisjaar 4 1.4 Rapportageperiode 4 1.5 Verificatie 4 2. Afbakening

Nadere informatie

Derde voortgangsrapportage CO2-emissiereductie.

Derde voortgangsrapportage CO2-emissiereductie. Derde voortgangsrapportage CO2-emissiereductie. Graag informeren wij u over de uitkomsten van onze Carbon Footprint en de derde CO 2 Emissie-inventarisatie, dit alles over 2014. Hierin zijn de hoeveelheden

Nadere informatie

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 CO-2 Rapportage 2014 Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 Aalten 28-04-2015 Versie 2.2 J.Nannings Directeur Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Energiemanagement plan

Energiemanagement plan Energiemanagement plan Overzicht energiestromen / -verbruikers en CO2-emissie inventarisatie 2014 Aannemingsbedrijf B.V. 1 Inleiding Het inventariseren en analyseren van de energiestromen binnen het bedrijf,

Nadere informatie

Van der Lee Beheer BV

Van der Lee Beheer BV Van der Lee Beheer BV Emissie inventaris rapport 3.A.1_2 Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 3 2 Beschrijving van de organisatie

Nadere informatie

Emissie inventaris 2013

Emissie inventaris 2013 Emissie inventaris 2013 Genemuiden februari 2014 Versie 1.0 definitief Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1 2 De organisatie... 4 2.1 Verantwoordelijke... 4 3 De rapportage periode... 4 4 Organisatorische

Nadere informatie

CO2-footprint Priva B.V.

CO2-footprint Priva B.V. 2011 CO2-footprint Priva B.V. Priva B.V. 10/9/2012 Inleiding Duurzaamheid is het bestaansrecht van Priva, dus geen etiket of modetrend. Priva ontwikkelt en levert producten en diensten voor duurzame, vernieuwende

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

Emissie inventaris Verhoef Groep Langerak

Emissie inventaris Verhoef Groep Langerak Emissie inventaris Verhoef Groep Langerak 2015 volgens ISO 14064:1 Directie: K.J. de Jong Handtekening: KAM-Coördinator: D.T. de Jong Handtekening: Versienummer: 1 Autorisatiedatum: 29-02-2016 Verhoef

Nadere informatie

Rapportage Carbon Footprint

Rapportage Carbon Footprint Rapportage Carbon Footprint Periode 1-1-2012 31-12-2012 Orona the Netherlands B.V. Pagina 2/18 Carbon footprint jaar 2012 versie 1.0 Verantwoording Titel : Carbon footprint 2012 Revisie : 1.0 Datum : 24

Nadere informatie

Rapportage CO 2 -footprint Theuma

Rapportage CO 2 -footprint Theuma Rapportage CO 2 -footprint Theuma 2012 Datum: April 2013 Status: Eindrapport Betrokkenen: Bart Van Damme Bart Wauters Anouk Walinga Barbara De Kezel Theuma Theuma Theuma Beco 2 INHOUD SAMENVATTING... 4

Nadere informatie

CO 2 -emissie-inventaris

CO 2 -emissie-inventaris CO 2 -emissie-inventaris 2011 Opdrachtgever Rapportnummer Status Nebest Adviesgroep B.V. P0010 009 r01 v02 Definitief Rapportdatum 7 januari 2013 Uitvoering Projectleider Wilma Melchers Autorisatie Naam

Nadere informatie

INVENTARISATIE CO 2 EMISSIE 2014

INVENTARISATIE CO 2 EMISSIE 2014 2014 Versie 1.0 Datum: 4 juni 2015 ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES - AANDRIJFSYSTEMEN - TECHNISCHE AUTOMATISERING PANELENBOUW - SERVICE EN ONDERHOUD - PLAATWERK - TECHNISCHE DIENSTVERLENING DOMOTICA - ENERGIEMANAGEMENT

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 17 maart 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie... 2 2.2

Nadere informatie

Emissie-inventarisrapport

Emissie-inventarisrapport Emissie-inventarisrapport CO 2 -prestatieladder MVO medewerker Naam: S. Gorter Algemeen directeur Naam: M. van Vuuren-Sanders Datum: Datum: Handtekening: Handtekening: Cofely Energy & Infra BV Kamer van

Nadere informatie

Footprint. CO₂ prestaties

Footprint. CO₂ prestaties Footprint CO₂ prestaties Rijssen, Juli 2013 Auteur: L.J. Hoff Geaccodeerd door: M. Nijkamp Directeur Inhoudsopgave 1. Inleiding pagina 3 2. Organisatie pagina 4 2.1 Rapporterende organisatie pagina 4 2.2

Nadere informatie

Veluwenkamp Beheer B.V. 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

Veluwenkamp Beheer B.V. 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: Veluwenkamp Beheer B.V. 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 AMK Inventis Stef Jonker Jan Bergsma Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. De organisatie... 4 2.1 Verantwoordelijke...

Nadere informatie

KLIMAATTRANSPARANTIE

KLIMAATTRANSPARANTIE KLIMAATTRANSPARANTIE GEBOUWEN CO 2 Footprint Rapportage Volledig 2012 ACO BV Doetichem Werkmaatschappij Versie 1.0 08-04-2013 INLEIDING Carbon Footprint staat synoniem voor CO 2 -voetafdruk of CO 2 -emissie

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Carbon Footprint eerste half jaar 2012

Voortgangsrapportage Carbon Footprint eerste half jaar 2012 Voortgangsrapportage Carbon Footprint eerste half jaar 2012 Van Vulpen B.V. Pagina 1 van 12 Verantwoording Titel jaar 2012 : Voortgangsrapportage Carbon Footprint eerste half Versie : 1.0 Datum : 14-11-2012

Nadere informatie

1 e half jaar 2015. Carbon Footprint. J.M. de Wit Groenvoorziening BV. Carbon footprint J.M. de Wit Groenvoorziening BV.

1 e half jaar 2015. Carbon Footprint. J.M. de Wit Groenvoorziening BV. Carbon footprint J.M. de Wit Groenvoorziening BV. Carbon Footprint 1 e half jaar 2015 J.M. de Wit Groenvoorziening BV Pagina 1 van 13 Carbon footprint J.M. de Wit Groenvoorziening B.V. Bedrijfsgegevens Bedrijf: J.M. de Wit Groenvoorziening BV Bezoekadres:

Nadere informatie