HENK VLAMING HET ONTSLAG CIRCUS. Alles wat je moet weten als je eruit vliegt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HENK VLAMING HET ONTSLAG CIRCUS. Alles wat je moet weten als je eruit vliegt"

Transcriptie

1 HENK VLAMING HET ONTSLAG CIRCUS Alles wat je moet weten als je eruit vliegt

2 Inleiding In mijn hele leven heb ik zes banen gehad voordat ik zelfstandig ondernemer werd. Ik ben ook zes keer ontslagen. Nooit heb ik het ontslag uitgevochten voor de rechter, nooit heb ik een cent ontslagvergoeding gehad. Destijds kwam het niet bij me op om mijn ontslag in twijfel te trekken. Ik was blij dat ik van dat rotwerk af was. Maar tegenwoordig is ontslag niet meer zo eenvoudig als in die vroege jaren tachtig. Was een ontslag toen vooral een administratieve exercitie, tegenwoordig is het een gevecht. Mensen laten zich niet meer zo gemakkelijk ontslaan. Hun hele bestaan komt in het gedrang door een ontslag: geen werk, geen inkomen, geen zekerheid. Hoe moet dat met de dagelijkse boodschappen, met de hypotheek? Een uitkering krijgen is ook niet meer zo gemakkelijk en zeker niet toereikend. Dus verzet je je met hand en tand tegen je ontslag. Werkgevers hebben heel andere zorgen. Die zien de internationale concurrentie dichterbij komen. Kosten laag houden, zo is hun motto, en snel veranderen. Dat kan natuurlijk niet als je een half leger werknemers hebt die niet van hun stoel te branden zijn. Dus schop je die er desnoods met geweld uit. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat ontslagzaken steeds vaker uitmonden in grimmige gevechten tussen werkgevers en werknemers. Het kan er zo hard aan toe gaan dat (vooral) werknemers er letterlijk aan onderdoor gaan. Werkgevers laten geen 7

3 enkel middel onbeproefd om hun personeel eruit te werken. De menselijke offers zijn dan ook heel groot. In het eerste deel van dit boek laat ik zien welke schade ontslagzaken kunnen aanrichten op het menselijk vlak. Verder laat ik zien dat het jou ook kan overkomen. Ontslagconflicten zijn al lang niet meer die spaarzame zaken waarover je in de krant leest. Ogenschijnlijk valt het aantal ontslagzaken wel mee, maar als je beter kijkt, zo lees je in dit boek, dan is de kans één op tien dat het jou kan raken. Eens in de tien jaar loop je de kans dat je werkgever jou eruit werkt. Ik laat ook zien dat je dit moment niet moet afwachten. Hoewel werkgevers hun best doen om niks te laten merken als je eruit moet, wemelt het van de voortekenen. Je kunt ze allemaal zien, en tijdig je maatregelen nemen. Onverwachte veranderingen in de houding van je bazen en je collega s, veranderingen in je functie: als het jou overkomt moeten je haren recht overeind gaan staan. Je kunt ook min of meer zien aankomen hoe hard het gevecht met je baas gaat worden als je weg moet. Hoe beter het bedrijf waar jij werkt georganiseerd is, hoe minder oorlog je krijgt. Maar is het een beetje rommelig, dan ontkomt je baas niet aan een smerig en gewelddadig ontslag. Wees maar voorbereid. Jezelf voorbereiden is noodzaak. Heel veel mensen denken ten onrechte dat het wel snor zit met de ontslagbescherming. In werkelijkheid bestaat die niet. Je kunt hooguit je ontslagtermijn een beetje rekken, maar zeker niet afstellen. Deze eeuw is de ontslagbescherming zelfs verslechterd, zo lees je in dit boek. Vooral als je 8

4 ziek bent, ziet het er slecht voor je uit. De ziekenboeg is niet meer de vluchtheuvel waar je veilig was voor een ontslag. Sta je dan machteloos? Dat ook weer niet. Ik laat zien hoe je veel trucs kunt toepassen om je baan nog een heel lange tijd vast te houden. Maar ik laat ook zien hoe jouw baas jou het leven zuur probeert te maken. Met ethiek en integriteit heeft het niks meer te maken. Het gaat om eigenbelang, om kostenbeheersing, om inkomen, om zekerheid. Ik sta ook uitgebreid stil bij alle regels die er zijn. Saai? Zeker, maar je kunt hier niet heelhuids uitkomen als je niet weet hoe het ontslagsysteem in elkaar zit. Het is een van de moeilijkste systemen ter wereld en jij kunt er elke dag mee te maken krijgen. Zorg dus dat je op de hoogte bent, want voordat je met pensioen gaat, is de kans groot dat ook jij een ontslagaankondiging in de bus krijgt. Verder laat ik je zien wie je bondgenoten en wie je vijanden zijn in het ontslagcircus. Je moet weten wat hun macht is en wat je aan ze hebt. Ten slotte neem ik een kijkje in de toekomst. Je hebt vast gehoord dat er veel te doen is over het ontslagrecht. Je leest in dit boek wie er allemaal aan het ontslagrecht lopen te trekken en te sleuren en waarom. Verder doe ik een boekje open over de wereld om ons heen. Hoe gaan ze in het buitenland om met ontslagrecht? Overal is het anders, zo blijkt, maar nergens is het ideaal. Als Nederland doen we het eigenlijk zo gek nog niet. Toch gaat het allemaal veranderen, dat staat vast. Maar hoe? Ik 9

5 weet het niet. Toch probeer ik een antwoord te geven. Uiteindelijk laat ik ook zien wat we vooral moeten houden en wat we kunnen weggooien van ons ontslagrecht. Begrijp je het nog? Ik was al bang van niet. Daarom vind je als laatste bijdrage een survivalgids in ontslagzaken: jouw eigen handleiding om te overleven in een ontslagconflict. Alle werkgevers en werknemers in dit boek zijn anoniem beschreven. Ik wens je veel succes vooral niet bang zijn! 10

6 1 Geweld, drama en ellende Het verloren paradijs De vrijstaande bungalow van Harm Vordink is een stukje paradijs op aarde. Een stukje van de weg, daar ligt zijn woning. Aan de voorkant is er een ruim erf met een schuurtje. De dichtstbijzijnde buren wonen een paar honderd meter verderop. Achter het huis is een kleine tuin, afgeschermd door een rij bomen. Daarboven zijn de masten te zien van de jachten uit de nabijgelegen haven. Een korte wandeling, dan ben je bij het meer. Harm wandelt langs de bootjes en de jachten die aangemeerd aan de kade dobberen. Een jaar of tien woont hij hier nu, midden in de rust en de ruimte. Hoewel, rust? Rustig is het geen moment geweest de afgelopen tien jaar dankzij een arbeidsconflict met zijn werkgever. Oog in oog heeft hij gestaan met de rechter en steeds dacht hij dat hij eruit lag. Op onnavolgbare wijze trok hij echter jaren aan het langste eind. Hij had het geluk dat zijn werkgever het verkeerde argument had ingebracht om hem te ontslaan. Dom, dom, dom van zijn baas. Een gelukkig mens dus, die na jaren van onzekerheid zijn baan nog gewoon heeft? Was het maar waar. Het verleden knaagt aan Harm. De spanning, de onzekerheid, de heftige ruzies met zijn werkgever, de gebroken beloften, de beschuldigingen. Altijd dacht hij zijn werk trouw en integer te hebben uitgevoerd, totdat de spanningen kwamen, daarna de beschuldigingen en ten slotte de intimidaties. 11

7 Zo gaat dat bij ontslag. Als eerste verlies je je zekerheid, daarna word je bitter en cynisch. Wat je vooral kwijtraakt, is je onschuld. Nooit meer geloof je in de veiligheid van een baan. Laat staan dat je een werkgever nog vertrouwt. Harms vrouw Erna schenkt koffie in terwijl zijn oudste dochter binnenkomt. Liesbeth studeert nu rechten, glimlacht zij trots. Die studiekeuze is geen toeval, want Liesbeth heeft gezien wat het recht met haar vader heeft gedaan. Bijna gevloerd door een hartaanval. Het gevolg van de stress die de ontslagzaak teweeg had gebracht. Maar hij krabbelde weer overeind. Geholpen door een strijdbare advocaat verzette hij zich met hand en tand tegen het ontslag, en met succes. Getekend en beschadigd Dat is zeldzaam, want het gebeurt slechts sporadisch dat een werknemer na een ontslagprocedure zijn baan houdt. Toch is Harm zijn baan van vroeger kwijt. Dezelfde werkgever, dat nog wel, maar de baan zelf is weg. De afdeling waar hij werkte is verkocht toen hij herstellende was van zijn hartaanval. Harm bleef bij de werkgever achter, zijn vroegere collega s en bazen vertrokken. Harm kreeg ander werk. Hij zit er tenminste nog, maar getekend en beschadigd, dat wel. Je had Harm vroeger moeten zien, zegt zijn advocaat. Een bos haar, breed, tien kilo zwaarder. Een stevige vent. Maar kijk eens hoe grijs en dun zijn haar is geworden. Breed is hij ook niet meer. Dat komt door de spanning. Deze mensen zijn eraan onderdoor gegaan, allebei. Harm deelt dat lot met vele duizenden andere werknemers. Jaarlijks slepen werkgevers tienduizenden werknemers voor de rechter om ze te ontslaan. Veel van deze zaken zijn doordrenkt met 12

8 bittere emoties. Hartaanvallen, maagzweren, burn-outs, hoge bloeddruk, het hoort er allemaal bij in een ontslagzaak. Niet voor niets zeggen deskundigen al jaren dat ontslag een van de drie grote traumatische gebeurtenissen is die een mens kan overkomen. Overlijden binnen de familie is het ergst, daarna scheiden en op de derde plaats staat ontslag. Hoe kan het ook anders? Bazen en hun medewerkers, jarenlang werken ze samen. Tot ze in de rechtszaal elkaars vijanden zijn, bitter en haatdragend. Als je dan het ongelooflijke geluk hebt dat je ondanks het gepest, het liegen en de intimidaties toch kan blijven, hoe gelukkig moet je dan zijn? Je baan blijft, maar je gezondheid en je levensgeluk hebben ernstig geleden. Zeventien procent ontslagen Zijn er dan geen ontslagen die anders gaan? Zeker wel, een heleboel zelfs. Dan vinden ze het allebei wel best, de baas en zijn medewerker. Ze hebben er allebei geen zin meer in. Het helpt als de werknemer al een ander baantje op het oog heeft. Dan gooien ze het samen op een akkoordje en gaan ze lachend uit elkaar. Geen ontslagzaak, geen gevecht, geen gedoe. Maar je moet er niet van uitgaan dat het bij jou straks ook zo zal gaan. Want houd er maar rekening mee dat je nog heel wat keren ontslagen zult worden in je leven. Banen voor het leven bestaan niet. Het gemiddelde dienstverband duurt volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek negen jaar. Dat komt neer op vier tot vijf werkgevers in je werkzame leven. Elk jaar zijn er ruim mensen die hun baan verliezen, al dan niet vrijwillig, op een werkzame beroepsbevolking van zeven miljoen mensen. Zeventien procent van de werknemers die hun baan verliezen, wordt ontslagen. 13

9 Ontslag na antidepressiva 35 euro, waar had hij het in vredesnaam voor nodig? Na bijna dertig jaar trouwe dienst werd de winkelbediende door de bedrijfsrecherche ontmaskerd als dief. De directie had alarm geslagen omdat de kas niet klopte. De man biechtte op: één keer twee tientjes en één keer vijftien euro had hij gestolen. Zijn baas had geen medelijden: ontslag op staande voet. Wanhopig vocht de winkelbediende het ontslag aan bij de kantonrechter. Het bewijsstuk: de bijsluiter van de antidepressiva. Hij had last van vergeetachtigheid. De rechter was niet overtuigd. Het ontslag op staande voet was terecht. De werkgever hoefde geen ontslagvergoeding te betalen. Dat aantal schiet omhoog als de economie omlaag duikt. In 2003, toen het slecht ging met Nederland, verloren bijna een miljoen mensen hun baan, van wie er bijna werden ontslagen. De kans dat je minstens één keer in je leven wordt ontslagen, is groter dan vijftig procent. Daar zit niemand op te wachten. Inkomen, bestaanszekerheid, status, toekomstperspectief, alles hangt voor een werknemer af van een betaalde baan. Elke ontslagprocedure laat dan ook sporen na bij een werknemer, zelfs als het ontslag gladjes verloopt, zonder geruzie en met een goede afvloeiingsregeling. Ziek door ontslag Overdreven? Niks daarvan. Uit een onderzoek van de Europese Unie van zes jaar geleden blijkt dat gedwongen ontslagen bij 14

10 werknemers tot grote problemen kunnen leiden. Je kunt er concentratieproblemen en stress door oplopen, zo ontdekten de onderzoekers. Bijna altijd worden werknemers er onzeker door en daalt hun zelfvertrouwen. Bij sommigen is het zelfs zo erg dat ze hun identiteit erdoor verliezen. En dan hebben we het alleen nog maar over de modale ontslagzaak. De gevolgen van ontslagzaken waarbij de werkgever een advocaat op zijn medewerker loslaat, zijn nog vele malen erger. Voordat de ontslagzaak bij de rechter ligt, is er vaak een lang voortraject. Dat bestaat uit veel breek- en sloopwerk in de vorm van waarschuwingen, sommaties, aanzeggingen, beschuldigingen, ontzeggingen en veel meer nare dingen. Geen werknemer blijft overeind onder zulk geweld. Papieren rompslomp Hoe zoiets werkt? Slinks, stiekem en vooral ongrijpbaar. Een papieren mallemolen, dat is het. Wat doe je tegen een brief waarin heel formeel staat dat je niet meer in de organisatie past? Schelden of verscheuren verandert de situatie niet. Terug naar de familie Vordink, die na de jarenlang slepende ontslagzaak nog steeds niet hersteld is van de schrik. Na de trommel met koek komen de ordners op tafel. De brillen gaan op en daar komen ze dan: de brieven, de verklaringen, de toezeggingen, de aanmaningen, de ontslagaanzeggingen, de tegenwerpingen, de stukken van de advocaten. Erna rommelt in een doos. Die brief van de personeelsmanager, die heb ik hier nog ergens. Harm is verdiept in een van de mappen, bladert door de papieren en trekt er een vel tussenuit. Zes jaar geleden, de datum staat bovenaan. Wij bieden u de volgende opties, staat er heel formeel. Vordink kon kiezen uit outplacement, ontslag, overplaatsing of te- 15

11 rug in zijn oude functie. Maar laatste mogelijkheid wordt door alle betrokkenen als niet haalbaar aangemerkt, zo staat er ook nog. Ze schieten allemaal in de lach, Harm, Erna en ook de advocaat. Vier mogelijkheden, ja ja. Harm wordt er gewoon uitgegooid. Outplacement en ontslag, dat komt op hetzelfde neer. Overplaatsing naar een andere functie betekent ook dat hij zijn baan kwijt is. En terug in zijn oude functie kan niet, dus blijven is uitgesloten. Maar waarom hij eruit wordt gegooid, staat er niet bij. Gehuichel Zo gaat het maar door, jarenlang. Er zijn kopieën van werkverslagen, beloften van leidinggevenden, vakantieregelingen, werkroosters. Tot in de kleinste details vertellen de mappen met de nauwkeurig gerangschikte documenten de dramatische strijd tussen Harm Vordink en zijn werkgever, een organisatie met zestienhonderd medewerkers. Jarenlange pesterijen, vage beschuldigingen, het gaat maar door. Je vraagt je verbaasd af waarom Harm niet gewoon op straat wordt gegooid als hij zo n lastig ventje was. Het antwoord ligt begraven in de berg papier op zijn tafel: niks heeft hij verkeerd gedaan. Altijd heeft hij zich gehouden aan de regels van zijn werkgever. Formeel heeft deze nooit een reden gehad om hem eruit te zetten. Dat men dat toch wel graag wilde omdat men vond dat hij moeilijk deed, was geen reden om hem te ontslaan. Wij willen graag dat onze medewerkers kritisch zijn, zei een van de directieleden jaren geleden in een interview in het personeelsblad. Prompt stuurde Vordink hem een brief. Ik ben kritisch geweest, zo schreef hij. Het gevolg is dat ik monddood ben gemaakt en dat men mij uit de organisatie probeert te werken. Het gevolg? Vordink kreeg een kort briefje terug, waarin de direc- 16

12 teur zei dat hij de klacht had doorgespeeld naar de afdeling Personeelszaken, waar die klacht thuishoorde. Nooit meer wat van gehoord. Intussen ging het getreiter vanuit de organisatie gewoon door. Tot de onvermijdelijke ontslagaanzegging op de mat viel. En die directeur dan? Die bemoeide zich er wijselijk niet mee. Morgen ben jij aan de beurt Zou het echt gebeuren, een werkgever die zijn medewerker helemaal kapot probeert te pesten in de hoop dat hij dan bezwijkt en zijn baan opgeeft? Welke werkgever gaat zo ruw met zijn personeel om? Wen er maar aan, want ook jouw baas kan zo n beest worden. Bazen die jou weg willen hebben, krijgen hun zin. Als zij daarvoor vuile streken moeten uithalen, dan doen zij dat. Ook al werk je er al jaren, je bent niets meer dan een huurling. Je wordt alleen getolereerd omdat je nodig bent, niet omdat je zo aardig bent. Ben je overbodig, dan is daar het gat van de deur. Ga je niet goedschiks, dan kwaadschiks. Te duur Geen werkgever zal het zo tegen je zeggen, zeker niet als je solliciteert, maar diep in hun hart denken ze er allemaal hetzelfde over. Want weet jij wel hoe duur je bent voor je baas? Elk uur dat jij bij hem in dienst bent, kost je hem gemiddeld 27,41 euro, zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft uitgerekend. Dat was in 2005, maar elk jaar word je ongeveer een euro per uur duurder. In 1997 kostte je nog maar 19,19 euro. Dat betekent dat je per jaar al snel 1200 euro duurder wordt zonder dat je meer oplevert. Zeker weten dat jouw baas vaak met de rekenmachine aan tafel 17

13 zit om uit te rekenen hoeveel jij kost en wat je precies oplevert. Hoe duurder je wordt, hoe moeilijker het voor jou is om de kosten terug te verdienen voor je baas en hoe groter dus ook de kans dat je baas ontdekt dat je eigenlijk waardeloos bent. Dan heeft je laatste uur als werknemer geslagen. IJskoud Wil je als werknemer niet meewerken aan je vertrek, dan zwaait er wat. Je bent heus niet de enige die op een harde manier ontdekt dat de hartelijke relatie met je werkgever van de ene op de andere dag kan omslaan in een ijskoude relatie. Waar je baas je jarenlang lachend op de schouders sloeg, kijk je opeens in de staalharde ogen van zijn advocaat. Onverholen vijandschap van je baas zonder logische aanleiding, dat is natuurlijk moeilijk te accepteren. En ook moeilijk uit te leggen. Familie kijkt je ongelovig aan als je probeert uit te leggen dat je baas je zomaar heeft ontslagen, om niets. Kennissen informeren heel voorzichtig of je het er niet zelf naar gemaakt hebt. Bazen gooien je toch niet zomaar op straat? De waarheid is dat zij dat uiteindelijk wel doen, zonder wroeging. Wij geloven graag dat onze banen veilig zijn zolang we maar hard werken. Medewerkers zijn immers het kapitaal van de organisatie? Het zijn nota bene de werkgevers zelf die dit van de daken schreeuwen. Werkgevers schoppen er niet zomaar goed functionerend personeel uit, daarmee snijden ze in hun eigen vlees. Denken wij. Feiten en cijfers Maar nu de koele cijfers. Meer dan vijftigduizend keer per jaar stappen werkgevers naar de rechter om werknemers op straat te 18

14 Hartoperatie: anderhalve ton Na haar hartoperatie probeert haar werkgever haar weg te pesten. De onkostenvergoeding is ingetrokken, telefoongesprekken zonder zakelijke reden worden in rekening gebracht. De opvolger is al aangesteld. De ontslagzaak komt voor de rechter. Daar slaagt de werkgever er niet in de schuld van het ontslag in de schoenen van zijn medewerkster te schuiven. De rechter verbreekt de arbeidsrelatie, waarna de werkgever anderhalve ton schadevergoeding moet betalen. gooien. Om precies te zijn: in 2006 moesten werknemers voor de rechter komen omdat hun baas hen eruit wilde gooien. Dat is de harde manier van ontslaan. Niks CWI, de Centra voor Werk en Inkomen waar werkgevers het ontslag normaal gesproken keurig volgens het boekje regelen. Daar gingen in 2006 nog werkgevers naartoe om een ontslagvergunning aan te vragen. Bij elkaar waren er in 2006 dus meer dan honderdduizend ontslagen. Erg? Het is maar hoe je het bekijkt. In Nederland werken ruim zeven miljoen mensen, van wie ruim zes miljoen als werknemers. De anderen zijn kleine zelfstandigen en bazen. Elk jaar wordt ruim anderhalf procent van alle werknemers ontslagen. In tijden van economische neergang gaat dat percentage omhoog naar twee tot drie procent. En dat zijn dan de gedwongen ontslagen, waar een rechter of een CWI aan te pas komt. Dat valt mee, hè? Maar kijk nog eens wat beter naar de cijfers, dan schrik je. Er zijn namelijk ruim een half miljoen flexwerkers, mensen die op tijdelijke contracten werken. Die verliezen altijd hun baan 19

15 zonder dat zij naar een rechter of een CWI kunnen stappen om hun ontslag aan te vechten. Tel deze mensen mee en het aantal ontslagen is jaarlijks ongeveer tien procent. In tijden van economische neergang is dat logischerwijs hoger. Elk jaar wordt een op elke tien werknemers ontslagen, waarmee dus blijkt dat jij het risico loopt om gemiddeld elke tien jaar de zak te krijgen. Realiseer je dat bij jou in de straat elk jaar een buurman of buurvrouw rondloopt die komend jaar gedwongen werkloos raakt. Machteloos Ook al wil je het niet, je kunt er bijna niks tegen beginnen. Kantonrechters keuren een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst vrijwel altijd goed. In ongeveer twee procent van de gevallen wijst de kantonrechter het verzoek af. Minder dan elfhonderd mensen van al die tienduizenden die bij de rechter knokken, winnen hun zaak. De kantonrechter wil namelijk maar één ding weten: is er voldoende reden voor ontslag? Zodra de werkgever aannemelijk heeft gemaakt dat hij en zijn personeel niet meer door één deur kunnen, is die aanleiding gevonden. Werkgevers weten dit heel goed. Als zij medewerkers zat zijn, om wat voor reden dan ook, schromen zij niet om hun de hulp van de rechter in te roepen om hun mensen eruit te werken. Zij overtuigen de rechter ervan dat met de werknemers in kwestie niet meer te werken valt. Ze deinzen er daarbij niet voor terug om de meest afgrijselijke verhalen over hun personeel te vertellen, waar of niet waar: dat ze hun werk niet goed doen, dat ze te laat op hun werk komen, dat ze ruzie schoppen, dat ze hun opdrachten niet goed uitvoeren 20

16 Wat gemeen, zo denk je van een afstandje, gelukkig is mijn baas niet zo. Maar iedere baas die zijn personeel wil ontslaan, kan veranderen in een monster. Je leven verandert van de ene op de andere dag. Zonder dat je het wilt, kom je in een draaikolk van advocaten, boze brieven en kwade blikken op het werk. Morgen ben jij misschien aan de beurt. Van ontslag tot knokpartij Laten we eens van dichtbij kijken hoe een ontslagruzie zich opbouwt en vervolgens voltrekt. Vanuit het niets is daar opeens de berekenende werkgever die zijn personeel van zich af probeert te schudden. Zolang hij binnen de regeltjes van de wet blijft, is er niks loos, vindt hij. Zo ook bij Harm Vordink. We zijn weer in zijn bungalow, daar vlak bij het meer. Dankzij het meer dan uitstekende dossier dat hij heeft bijgehouden, wordt duidelijk hoe kil zijn baas de ontslagzaak heeft opgebouwd. Waarom? Harm kan er alleen maar naar raden. Toch kun je wel wat vermoeden. Harm was in de ogen van zijn baas een lastpost die steeds maar vertelde hoe fout het zat in de organisatie. Als baas wil je dat niet horen. Met zo n type wordt het nooit rustig in de tent. Maar laten we beginnen in 1992, toen Harm verhuisde naar die mooie bungalow, vlak bij zijn werk in de haven. Een fijne, vrije baan met eigen verantwoordelijkheid. Harm had de supervisie over een technische afdeling. Hiervoor verkocht hij zijn huis en betrok de huurwoning. Een goede baan op een mooie plek voor de kinderen om op te groeien. Het leven lachte Harm en Erna Vordink toe. Maar algauw hoorde Harm s avonds en in de weekends de slijptollen gillen vanuit de werkplaats vlakbij. Collega s klusten wat bij. 21

17 Onbevoegden kwamen buiten werktijd het terrein op en lieten zich tegen betaling helpen door Harms collega s. De volgende dag stonden de toestellen schots en scheef, soms waren er apparaten beschadigd en een enkele keer was er zelfs gereedschap weg. Ik heb er op zich niks op tegen als medewerkers af en toe voor zichzelf klussen, daar ga ik niet over, zegt Harm. Maar we moeten er op het werk geen last van hebben, dat is tegen de afspraken. In plaats daarvan raakten er spullen zoek, was er lawaai buiten werktijd en gingen er dingen stuk. Eén keer startten ze in de werkplaats een buitenboordmotor. Heb je wel eens zo n ding gehoord buiten op het water? Het lijkt wel een raketmotor. Dat kon natuurlijk niet, want in de haven lagen ook de jachten van toeristen. Dat heb ik aangekaart tijdens het werkoverleg. Niet om te klagen, maar om de situatie werkbaar te houden. Begin van de ellende Dat klinkt redelijk, maar dit was het begin van jarenlange ellende. Harms collega s voelden zich verlinkt. Jarenlang konden zij hun gang gaan en zo een centje bijverdienen. Dan komt er opeens een zeurpiet die hun glazen wil ingooien. Natuurlijk ga je dan ontkennen: er klopt niks van wat die Vordink allemaal beweert. Harm laat de werkverslagen zien waarin de beschuldigingen en de ontkenningen over en weer vliegen. Terugkijkend in alle papieren blijkt dat de direct leidinggevende die alle verhalen aanhoort, het slechtste heeft gedaan wat denkbaar is. Hij heeft de zaak op zijn beloop gelaten. Niet te bewijzen, zo staat er in het werkverslag. Harm kon praten wat hij wilde, zijn baas keek de andere kant op. Nog steeds is Harm daar boos over. Waar hij rekende op steun van de leiding, gebeurde er helemaal niks, terwijl wellicht onbe- 22

18 doeld de indruk werd gewekt dat Harm misschien uit zijn nek kletste. Ik zat met de brokken op het werk, maar ik kreeg geen poot aan de grond, zegt hij. Ik was de buitenstaander die tegenover een team mensen kwam te staan die goed op elkaar waren ingespeeld. Ik wilde heus geen spelbreker zijn, maar ik wilde wel dat de afspraken over het gebruik van de werkplaats werden nageleefd. Mijn baas liet de zaak echter op zijn beloop, zodat de problemen bleven bestaan. Het was zelfs gevaarlijk, want er kwamen s middags en in het weekend zelfs kinderen mee naar de werkplaats. Onverantwoord gewoon. Getreiter Vanaf dat moment is het gedaan met de rust in huize Vordink. Zijn getergde collega s laten hem voelen hoe ze over hem denken. Opeens regent het klachten over hem: hij zou te laat op zijn werk komen, hij had zijn portofoon niet bij zich, waarmee hij handelde tegen een dienstvoorschrift Het leidde tot een relletje. Er was een meisje verdronken in het meer, hier vlakbij, vertelt Harm. Ik was zogenaamd niet bereikbaar. Maar ze hadden gebeld vanaf een mobiele telefoon. Die had ik niet, ik had een portofoon, want dat zijn de afspraken hier op het werk. We zijn allemaal bereikbaar via de portofoon, en niet via de mobiele telefoon. Ik wilde best een mobiel meenemen, maar dan moesten we daar wel eerst iets over afspreken. Anders weet je toch niet meer hoe je elkaar kunt bereiken? Uiteraard werden deze zaken weer uitgevochten in het werkoverleg, zonder dat Harm steun kreeg van zijn baas. Die aarzelde en oogde onzeker. Ik werd door de anderen keihard voor leugenaar uitgemaakt, herinnert Harm zich, ik zou zonder iets te zeggen 23

19 vrij hebben genomen. Niks van waar, maar de leidinggevende zei niks. Zo voelde die groep collega s zich gesterkt in hun leugens. Afknappen Opnieuw rommelt hij in de papieren en trekt er verklaringen uit van een stagiaire en een boekhouder. Stuk voor stuk zijn alle beschuldigingen tegen hem ontkracht, maar toen waren er al maanden voorbij. Al die tijd bleef het conflict tussen Harm en zijn collega s in de lucht hangen. Hoewel ik zwart op wit kon aantonen dat al die beschuldigingen tegen mij niet waar waren, heeft mijn baas niks gedaan, zegt Vordink. Terwijl het op de werkplaats een vrijgevochten bende was. Hij durfde niet op te treden omdat mijn collega s in de meerderheid waren. Na twee jaar pesten en spanningen werd Harm ziek. Griep, dacht hij aanvankelijk. Maar hij was overspannen. Het maakte zijn situatie er alleen maar erger op. Dat was het moment dat de rayonmanager zich ermee ging bemoeien. Aanvankelijk een opluchting voor Harm, die dacht dat hij eindelijk zijn gelijk kon halen. Hij wist nog niet dat de zaken hiermee alleen maar erger zouden worden. De rayonmanager was maar in één ding geïnteresseerd: de zaak weer op de rails krijgen. Dat ging gemakkelijker zonder dan met Harm Vordink, zo werd naderhand duidelijk. Harm stond te boek als dwarsligger en amokmaker. Valse beloften Maar aanvankelijk dacht Harm dat hij gelijk zou krijgen. Ik zie de rayonmanager nog binnenkomen, hij had een bloemetje bij zich. Hij had gebeld en gevraagd of hij langs mocht komen. Toen 24

20 Soldaten in Indonesië Help me, ik ben bang. Midden in de nacht werd ik gebeld uit Indonesië, vertelt beroepsonderhandelaar Ronald Urlus. Er stonden soldaten voor de deur van mijn klant. Hij werd gearresteerd wegens fraude. Vlak nadat hij een ontslagzaak tegen zijn baas had gewonnen. Hij had recht op vier ton schadevergoeding. Zijn exbaas had hem aangegeven bij de Indonesische autoriteiten. Een valse aanklacht, dat wel. Ik heb met zijn baas onderhandeld over het intrekken van die klacht. Dat is gebeurd, maar van die vier ton moesten wij iets af doen. hij kwam, heb ik alles verteld, ik heb hem alle papieren laten zien, die ik netjes had bewaard. Ik dacht dat hij een bondgenoot was. Hij beloofde dat de zaak zou worden geregeld op het volgende werkoverleg, waarvoor hij mij uitnodigde. Op die bewuste bijeenkomst vlogen de beschuldigingen weer over de tafel. Opnieuw was Harm het mikpunt, ondanks alle toezeggingen. De bijeenkomst leek er eerder op gericht te zijn om Harm op een zijspoor te krijgen dan om hem te rehabiliteren. De overspannenheid ging over in een burn-out. Op dit moment had Harm al kunnen vermoeden dat zijn lot beslecht was. Hij lag niet goed in de groep en hij was niet meer inpasbaar. De werkgever voelde zich voor de keuze staan: het team of Harm, de eenling. Kiezen voor een groep is gemakkelijker dan kiezen voor een dwarsligger. Harm kon beter verdwijnen. Maar omdat er uiteindelijk niks op zijn functioneren viel aan te merken, was een ontslagzaak moeilijk. De kans dat er stevig betaald zou moeten worden of dat het ontslag zelfs niet zou door- 25

21 gaan, was aanwezig. Geen manager die daar in dit stadium de verantwoordelijkheid voor durfde te nemen. Omdat Harm zijn beklag deed bij de directie, werd hij uitgenodigd door het hoofdkantoor. Hij had de aandacht van de hoogste leiding getrokken. Dat had normaal gesproken zijn redding kunnen zijn, maar het tegenovergestelde bleek het geval. De directeur gaf hem volkomen gelijk, maar de spanning was Harm te veel geweest. Hij kreeg een brief van de directeur waarin hij Harm in het gelijk stelde, vertelt Erna. Een dag later lag hij aan de hartmonitor in het ziekenhuis. Al die frustraties, die onrechtvaardigheid, hij was er bijna aan onderdoor gegaan. Het begin van het einde Harm herstelde en kwam terecht in een re-integratietraject. Het begin van het einde, zo blijkt achteraf. Hij kreeg een tijdelijke aanstelling op een andere vestiging. Niks aan de hand, als hij het niet aan de stok had gekregen met de rayonmanager. Dat was een breekpunt voor Harm. Erna haalt een brief van de arbodienst tevoorschijn, ook al weer geschiedenis. De arboarts verklaarde daarin dat de rayonmanager van de afdeling geen contact mocht zoeken met de herstellende Harm. Maar uitgerekend toen zocht de rayonmanager hem op. Ik ben naar de werkplaats gegaan om hem te ontlopen, maar hij is mij toch achterna gegaan om met mij te praten, vertelt Harm, terwijl zijn gezicht betrekt. Hoewel het al jaren geleden is, liggen de herinneringen nog vers in het geheugen. Ik vertelde hem dat ik niet met hem wilde praten, maar hij ging gewoon door. Ontzettend kwaad ben ik toen geworden, ik had mezelf nog nauwelijks in de hand. Ik heb tegen hem staan schreeuwen. Daar stond de man 26

HENK VLAMING HET ONTSLAG CIRCUS. Alles wat je moet weten als je eruit vliegt

HENK VLAMING HET ONTSLAG CIRCUS. Alles wat je moet weten als je eruit vliegt HENK VLAMING HET ONTSLAG CIRCUS Alles wat je moet weten als je eruit vliegt Het ontslagcircus Henk Vlaming HET ONTSLAG CIRCUS Alles wat je moet weten als je eruit vliegt Het ontslagcircus Eerste druk juni

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Als ik mijn baan kwijtraak. Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering?

Als ik mijn baan kwijtraak. Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering? Als ik mijn baan kwijtraak Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering? Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen in het kader van wettelijke

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Nou, euh, succes dan maar

Nou, euh, succes dan maar Nou, euh, succes dan maar Bijna iedere manager of ondernemer krijgt wel eens mee te maken met het ontslaan van een medewerker. Een ontslagzaak is veelal vervelend voor alle betrokken partijen. Het kan

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

Scène 9. Bob kan een ontslagpremie krijgen en Deer moet spugen. BOB Ik heb de sportschool opgezegd. BOB Ik weet niet wat ik doen moet, Molly.

Scène 9. Bob kan een ontslagpremie krijgen en Deer moet spugen. BOB Ik heb de sportschool opgezegd. BOB Ik weet niet wat ik doen moet, Molly. Scène 9. Bob kan een ontslagpremie krijgen en Deer moet spugen. Britt gaat aan de tafel zitten, bladert in een script dat daar ligt. Even later komt Bob van links op, hijgend. Hij veegt een beetje overdreven

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Weer een dag dat ik vroeg moet op staan, de ellende weer begint. De dagen worden steeds langer en vermoeiender. De dingen waaraan ik gedacht heb om het

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een overstroomd Iquitos de tweede tamtam van 2012. Twee dagen geleden schreef ik onderstaand stukje: Manguaré kampt met wateroverlast! Zoals Yolanthe in de vorige

Nadere informatie

Wie maalt om de molens?

Wie maalt om de molens? deel 1 Dag 1 Er is een ongeluk gebeurd vandaag, met meneer Swarteschaep. Eind van de middag was ik zakken graan naar binnen aan het sjouwen. De baas was op de stelling aan het werk. Ineens hoorde ik een

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets.

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets. Stomme trutten Kijk, die stomme trutjes zijn er weer. Kelly wijst naar buiten. Sanne kijkt nieuwsgierig uit het raam. Voor het huis aan de overkant staan twee meisjes. Meisjes met blonde paardenstaartjes.

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Ria Massy. De taart van Tamid

Ria Massy. De taart van Tamid DE TAART VAN TAMID Ria Massy De taart van Tamid De taart van Tamid 1 Hallo broer! Hallo Aziz! roept Tamid. Zijn hart klopt blij. Aziz belt niet zo dikwijls. Hij woont nog in Syrië. Bellen is moeilijk in

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Ontslag, en nu? werk.nl uwv.nl. Wat u moet weten als u ontslag krijgt. Wilt u meer weten?

Ontslag, en nu? werk.nl uwv.nl. Wat u moet weten als u ontslag krijgt. Wilt u meer weten? werk.nl uwv.nl Ontslag, en nu? Wat u moet weten als u ontslag krijgt Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u weten wat voor u in uw situatie geldt? Kijk dan op werk.nl. Als u

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag.

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag. vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof ouplet Brandweerman Intro D7 G man, Refrein brand -weer - man. Red die kat, Brand-weer Œ Œ Œ G Œ Ó als je kan. Zet je lad - der neer en draag snel

Nadere informatie

Jezus geeft zijn leven voor de mensen

Jezus geeft zijn leven voor de mensen Eerste Communieproject 38 Jezus geeft zijn leven voor de mensen Niet iedereen gelooft in Jezus In les 5 hebben we gezien dat Jezus vertelt over de Vader. God houdt van de mensen. Hij vergeeft je zonden.

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Ontslag, en nu? Wat u moet weten als u ontslag krijgt

Ontslag, en nu? Wat u moet weten als u ontslag krijgt Ontslag, en nu? Wat u moet weten als u ontslag krijgt Werken aan perspectief Werken is belangrijk, voor uzelf en voor de maatschappij. UWV helpt u om werk te vinden en te houden. Is werken niet mogelijk,

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

Het kasteel van Dracula

Het kasteel van Dracula Uit het dagboek van Jonathan Harker: Het kasteel van Dracula 4 mei Eindelijk kom ik bij het kasteel van Dracula aan. Het kasteel ligt in de bergen. Er zijn geen andere huizen in de buurt. Ik ben moe. Het

Nadere informatie

IK BEN TROTS OP MIJN SNOR!

IK BEN TROTS OP MIJN SNOR! IK BEN TROTS OP MIJN SNOR! Op een ochtend was ik heerlijk op mijn gemak aan het werk op mijn kantoor... Ja, mijn kantoor. Jullie weten toch waar dat is, of niet? Wat? Dat weten jullie niet? Echt niet?

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

1 Samuel 24 - Ik krijg je nog wel - Of zou jij het anders doen?

1 Samuel 24 - Ik krijg je nog wel - Of zou jij het anders doen? 1 Samuel 24 - Ik krijg je nog wel - Of zou jij het anders doen? Gezinsdienst Liturgie Zingen: - Gez 75,1.2.5 Nu gaan de bloemen nog dood - EL 445 Ik zag een kuikentje - Gez 171 Wees stil voor het aangezicht

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. Een klein gesprekje met God Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. God lachte breed. Dat is waar!, zei God. Jij bent ook het licht.

Nadere informatie

Waarom de slak zijn huisje altijd met zich meedraagt

Waarom de slak zijn huisje altijd met zich meedraagt Waarom de slak zijn huisje altijd met zich meedraagt Ies Spreekmeester bron. Van Holkema & Warendorf, Amsterdam 1946 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/spre012waar01_01/colofon.php 2010

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee!

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Gezinsdienst en Doop Norah Maaike Kloeze Liturgie Welkom Eerste adventskaars aansteken plus gedichtje Zingen 1. Groot en machtig is Hij (Opwekking 387) 2. God kent

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

Secundaire traumatisering

Secundaire traumatisering SECTORFONDSEN ZORG EN WELZIJN Secundaire traumatisering In de welzijnssector Informatie voor werknemers Weer een verhaal over incest: ik kan er niet meer tegen Als ik zo n lieve vader op de crèche zie,

Nadere informatie

Op reis naar Bethlehem

Op reis naar Bethlehem Op reis naar Bethlehem Rollen: Verteller Jozef Maria Engel Twee omroepers Kind 1 Kind 2 Kind 3 Receptionist 1 Receptionist 2 Receptionist 3 Kind 4 Kind 5 Herder 1 Herder 2 Herder 3 Herder 4 Drie wijzen

Nadere informatie

Het verhaal van. de bomen

Het verhaal van. de bomen Het verhaal van de bomen 24 Mr finney liep fluitend het bos in. Hij snoof een paar keer heel diep. Niets ruikt lekkerder dan een bos waar het net geregend heeft! Pinky Pepper zou het hier vast mooi vinden.

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

8. De waarheid achter de waarheid.

8. De waarheid achter de waarheid. 8. De waarheid achter de waarheid. Ik zou graag de dingen die ik persoonlijk heb mogen meemaken van de daken willen schreeuwen, maar soms heb ik de indruk dat anderen daar nauwelijks geloof (willen) aan

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

...arbeidsconflict? mediation!

...arbeidsconflict? mediation! ...arbeidsconflict? mediation! De persoonlijke aanpak van een Mediatior werkt vele malen sneller en leidt minder vaak tot kostbare en langdurige beroepszaken en hoorzittingen. Bron: Laatste nieuws (Novum/ANP)

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

Michael kan goed vertellen over zijn eerste keer. Dat wil zeggen,

Michael kan goed vertellen over zijn eerste keer. Dat wil zeggen, H O O F D S T U K 1 De allereerste confrontatie Michael kan goed vertellen over zijn eerste keer. Dat wil zeggen, over de eerste keer dat hij iemand op zijn afdeling kreeg die leed aan wat ze een psychische

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

Het meisje De volgende dag is de soldaat er niet. De negers zijn weer naar het front vertrokken, hoort ze de opgeluchte zuchten in het dorp. De sfeer verandert als blanke soldaten hen aflossen. De mensen

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

ONZE HEMELSE VADER ZORGT VOOR ALLE DINGEN

ONZE HEMELSE VADER ZORGT VOOR ALLE DINGEN Zondag 10 / gehouden op 21-06-2009 / p.1 ONZE HEMELSE VADER ZORGT VOOR ALLE DINGEN Liturgie Votum en groet Zi: Psalm 118:1.5 Gebed Schriftlezing: Gen. 22:1-19 Zi: Psalm 33:2 Schriftlezing:Gen: 50:17-21:

Nadere informatie

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis.

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis. Weer naar school Kim en Pieter lopen het schoolplein op. Het is de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik ben benieuwd wie onze mentor * is, zegt Pieter. Kim knikt. Ik hoop een man, zegt ze. Pieter kijkt

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

In dit gebouw vragen ze je: Kan je op je rug in slaap vallen? Ze vragen je: Zie je vaak iets vanuit je ooghoek dat er later niet blijkt te zijn?

In dit gebouw vragen ze je: Kan je op je rug in slaap vallen? Ze vragen je: Zie je vaak iets vanuit je ooghoek dat er later niet blijkt te zijn? Loopdrang De gangen in dit gebouw beginnen alweer nog voordat ze zijn geëindigd. Het zijn cirkels. Dit gebouw was vroeger een opvanghuis voor demente bejaarden. En de gangen hier lopen rond, omdat sommige

Nadere informatie

De boekenbeer Module dans groep 1-2

De boekenbeer Module dans groep 1-2 De boekenbeer Module dans groep 1-2 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Felix en Lenette presenteren: Mijn wolf en ik. gratis e-book. Palaysia. door Edith Hagenaar

Felix en Lenette presenteren: Mijn wolf en ik. gratis e-book. Palaysia. door Edith Hagenaar Felix en Lenette presenteren: Mijn wolf en ik gratis e-book Palaysia door Edith Hagenaar Voor je ouders De wolf op deze cd staat voor iedereen met wie je kind een moeilijke relatie heeft. Dat kan een juf

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

Charles den Tex VERDWIJNING

Charles den Tex VERDWIJNING Charles den Tex VERDWIJNING 3 Klikketik-tik-tik Het is halftwaalf s ochtends. Marja vouwt een hemd. En kijkt om zich heen. Even staat ze op haar tenen. Zo kan ze over de kledingrekken kijken. Die rekken

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding PRAKTIJK VOOR VERLIESVERWERKING Wilma Luyke Doetinchem Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding "Ik kan U vertellen dat ik in zak en as zat voordat ik bij Wilma aanklopte. Mijn vrouw is plotseling

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds.

Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds. Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds. Evert Jan Hefting Mag ik me even voorstellen? Mijn naam is Zacheüs, oppertollenaar

Nadere informatie

Onderzoek (v)echtscheidingen

Onderzoek (v)echtscheidingen Onderzoek (v)echtscheidingen 31 augustus 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden samen met Villa Pinedo van 30 juli tot en met 30 augustus, deden 664 jongeren mee waarvan de ouders gescheiden

Nadere informatie

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Ok, het volgende wat we gaan doen. We gaan beginnen. Misschien voor de meesten van jullie de eerste inductie, bewust dan. Ik denk dat jullie in je leven wel vaker mensen gehypnotiseerd hebben. Wie heeft

Nadere informatie

H E T V E R L O R E N G E L D

H E T V E R L O R E N G E L D H E T V E R L O R E N G E L D Personen Evangelieschrijver Vrouw (ze heet Marie) Haar buurvrouwen en vriendinnen; o Willemien o Janny o Sjaan o Sophie (Als het stuk begint, zit de evangelieschrijver op

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

Design Document If This Then That. HSP moodlight Liad Damhuis G&I1B Game Art

Design Document If This Then That. HSP moodlight Liad Damhuis G&I1B Game Art Design Document If This Then That HSP moodlight Liad Damhuis G&I1B Game Art Concept Iedereen ervaart wel eens stress of een drukke ruimte die ze even teveel wordt waar ze even weg van moeten gaan om tot

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie