Visie op burgerparticipatie via social media

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Visie op burgerparticipatie via social media"

Transcriptie

1 Visie op burgerparticipatie via social media Een literatuurstudie naar de mogelijkheden, kenmerken en waarde van social media in online burgerparticipatie juni 2012 Mahlu de Boer Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen 1

2 Introductie Social media worden gezien als geschikt instrument voor de participatie van burgers in de ontwikkeling en uitvoering van beleid (Simons 2010, van Berlo 2009, Blom 2009, Frissen 2008). Professionals in de publieke sector zien veel kansen en nieuwe mogelijkheden in het gebruik van dit online kanaal. Initiatieven voor burgercommunicatie- en participatie via social media schieten daarom als paddenstoelen uit de grond. Maar tot op heden is kennis van de eisen aan en de daadwerkelijke opbrengsten van social media beperkt: is de inzet effectief en onder welke voorwaarden? Gebrek aan kennis leidt soms tot terughoudendheid en maakt het lastig social media strategisch in te zetten. In het project Social Community doet Sowijs, samen met partners uit de praktijk, onderzoek naar succesvolle strategieën voor burgerparticipatie via social media. In dit whitepaper doen we kort verslag van de literatuurstudie die aan dit onderzoek vooraf ging. De literatuurstudie was erop gericht een theoretische onderbouwing te vinden voor het vertrouwen in social media tijdens participatieprocessen. We brachten in kaart wat de voorwaarden zijn voor geslaagde burgerparticipatie, welke rol communicatie in participatieprocessen speelt en welke invloed de opkomst van social media daarop heeft gehad. We koppelden vervolgens de kenmerken van geslaagde burgerparticipatie aan de kenmerken van social media. Op deze manier vonden we uit welke kritische succesfactoren er bestaan bij de inzet van social media voor burgerparticipatie: welke kenmerken van social media bepalen vooral het succes van online burgerparticipatie? In verder onderzoek hebben we verschillende social mediastrategieën in de praktijk onderzocht. Alle uitkomsten van het project vindt u in de publicatie Over bruggenbouwers en burgerkracht, de kracht van social media voor burgerparticipatie (zie In deze publicatie vindt u onder meer de uitwerking van vier effectieve social mediastrategieën, tips om zelf onderzoek te doen en een praktisch stappenplan voor de inzet van social media. Nut en noodzaak van burgerparticipatie Sinds 2009 bestaat er binnen de overheid een Actieprogramma Burgerparticipatie. Het Actieprogramma Burgerparticipatie heeft als doel om publieke organisaties en overheden aan te moedigen om een netwerk van lokale professionals op te zetten en uit te bouwen. Het programma geeft overheden handvatten om op de juiste manier met initiatieven van burgers om te gaan en om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om mensen meer bij het beleid te betrekken. Het actieprogramma is verschenen uit nut en noodzaak. Begin 2010 schreef de Raad voor het openbaar bestuur het rapport Vertrouwen op democratie. De kloof tussen overheid en burgers is volgens de raad de afgelopen jaren onaanvaardbaar groot geworden. De raad adviseert de overheid om burgers doelmatiger en structureler mee te laten denken met overheidsbeleid. Als vertegenwoordigers van het volk en als uitvoerders van onze publieke taken, zouden publieke organisaties meer samen met ons op moeten trekken. Praten met burgers kan leiden tot nieuwe ideeën en oplossingen bij het maken van beleid en er ook voor zorgen dat er voor de uitvoering groter draagvlak bestaat (Aalberts & Kreijveld 2011:11). Bovendien kan de bijdrage van burgers in het uitvoeren van de kerntaken van publieke organisaties zorgen voor een sterkere binding tussen de twee partijen en voor efficiëntere uitvoering van de taken. Verschillende niveaus van burgerparticipatie In dit literatuur worden verschillende definities van burgerparticipatie gebruikt. Caem (2008) spreekt over het op enigerlei wijze deelnemen van burgers in de vorming en/of uitvoering van overheidsbeleid, waarbij het initiatief voor die participatie zowel van burgers als van de overheid afkomstig kan zijn. Rowe & Frewer (2005) spreken over public engagement, dat zij definiëren als 2

3 the practice of involving members of the public in the agenda-setting, decision making and policy forming activities of organizations and institutions responsible for policy development. Hierbinnen onderscheiden zij drie vormen: informatie, consultatie en participatie. Van den Brink (2010) houdt het simpel: burgerparticipatie is het meepraten en meedoen van burgers met de overheid. Bij meedoen van burgers is de overheid vooral verlengstuk en ondersteuner van de burger. Bij meepraten worden burgers door overheidsinstanties gebruikt als verlengstuk. De definities hebben met elkaar gemeen dat ze allemaal gaan over het betrekken van burgers bij beleidsontwikkeling en/of uitvoering. Het verschil zit in de mate van participatie en de rol die burgers daarin hebben. De participatieladder van Edelenbos en Monnikhof (2001), gebaseerd op de participatieladder van Arnstein (1969), beschrijft vijf niveaus van participatie (zie figuur 1). Hoe hoger op de ladder het participatie-initiatief is gepositioneerd, hoe actiever en groter de rol van de burger. Fig. 1: Participatieladder (Edelenbos en Monnikhof, 2001, naar Arnstein, 1969) 1. Informeren Burgers krijgen via een bepaald communicatiekanaal informatie van de publieke organisatie. Ze ontvangen van de publieke organisatie bijvoorbeeld informatie per brief of krijgen een uitnodiging voor een informatieavond. 2. Raadplegen De publieke organisatie raadpleegt haar burgers over beslissingen of draagvlak. De publieke organisatie organiseert bijvoorbeeld een inspraakavond of houdt een enquête, waarbij de organisatie laat weten wat haar belangenafweging is en waarom. 3. Adviseren Burgers kunnen direct advies geven aan de publieke organisatie. Ze mogen bijvoorbeeld via een panel of expertgroep advies geven over een project, waarna de publieke organisatie in een inhoudelijke reactie aangeeft wat ze hiermee gaat doen. 4. Coproduceren Publieke organisaties en burgers werken actief samen. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om het opstellen van een wijkplan. 5. Meebeslissen Burgers mogen actief mee beslissingen over beleidskeuzes, uitvoeringskeuzes of bestuursrichtingen. Ze beslissen zelf binnen door de publieke organisatie gestelde randvoorwaarden. 3

4 Bij verschillende participatieniveaus horen verschillende participatierollen van de burger. Bovens e.a. (2007) categoriseren de mogelijke beleidsstijlen van de overheid en koppelen deze aan verschillende burgerrollen. Aan deze categorisering hebben wij de participatieniveaus van Arnstein toegevoegd. De laatste rij van de tabel is bij participatievorm leeg, omdat Arnstein dit niveau niet expliciet in zijn participatieladder heeft benoemd (zie figuur 2). Participatievorm Beleidsstijl Rol van de burger Informeren Directief Onderdaan Raadplegen Consulterend Inspreker Adviseren Participatief Adviseur Meebeslissen Delegerend Medebeslisser Coproduceren Samenwerkend Partner - Faciliterend Initiatiefnemer Fig. 2: Participatievormen, beleidsstijlen en de rollen van de burger ( naar Bovens e.a.,2007: 354) In onze opvatting is er bij de eerste twee niveaus geen sprake van daadwerkelijke participatie. Er vindt in die situaties geen tweezijdige informatie-uitwisseling plaats tussen overheid en burger. Ons onderzoek richt zich daarom op die situaties waarin burgers de rol van hebben van adviseur, medebeslisser, partner of initiatiefnemer. Voorwaarden voor burgerparticipatie Er is veel onderzoek gedaan naar de voorwaarden voor het slagen van burgerparticipatie. Een belangrijke factor is onderling vertrouwen (Coleman,1988, Fukuyama,1995 Putnam, 1993). Beide partijen kennen elkaars verplichtingen en verwachtingen en er is sprake van gedeelde normen en waarden. Zonder vertrouwen, geen goede relatie en dus geen basis voor participatie. Andere randvoorwaarden voor succes zijn: een open en communicatieve houding van de organisatie, helderheid over verwachtingen, de invloed van burgers, de doelstellingen en de rolverdeling en voldoende facilitatie van burgers in het proces. Uiteraard moet in de basis het onderwerp wel geschikt zijn voor burgerparticipatie. Een beleid dat vooral of uitsluitend interne werking heeft (bijv. het beloningsbeleid van ambtenaren) leent zich niet voor burgerparticipatie (Eversdijk, 2010: 14) Het CLEAR-model van Lowndes, Pratchett en Stoker (2006) geeft publieke organisaties een onderzoeksmethode om de sterkten en zwakten te bepalen van hun bestaande participatie infrastructuur. Het CLEAR-model geeft aan dat participatie het meest effectief is wanneer burgers: Can do: ze hebben de middelen en kennis om te participeren; Like to: ze voelen zich verbonden; Enabled to: ze krijgen de mogelijkheid om te participeren; Asked to: ze worden gemobiliseerd door officiële instanties of meer vrijwillige groepen; Responded to: ze zien bewijs dat hun input wordt overwogen. Samengevat kunnen we zeggen dat het bij het slagen van burgerparticipatie gaat om vertrouwen (er is een basis en draagvlak voor samenwerking), transparantie (er is duidelijkheid over de verwachtingen van beide partijen en helderheid in doelen), mogelijkheid (participatie is mogelijk en wordt goed mogelijk gemaakt), aansluiten bij belangen en motieven van burgers en aansluiten bij niveau en competenties van burgers. 4

5 De rol van communicatie in burgerparticipatie De communicatie in contact met burgers kan vanuit verschillende invalshoeken bekeken worden. Zo kan communicatie een rol spelen in het veranderen van de kennis, houding en het gedrag van burgers. Seydel (2000: 82) beschrijft de functies die communicatie in dat geval heeft: a) het wekken van belangstelling; b) het vermeerderen van kennis of het aankweken van bereidheid tot kennisvermeerdering; c) het wegnemen van weerstanden; d) het duidelijk maken van effecten voor individu en samenleving van bepaalde gedragingen op korte en lange termijn; e) het kweken van bereidheid om maatregelen te nemen of het stimuleren tot het nemen van maatregelen. De rol van communicatie is hier vooral gericht op het verwerven van kennis en de bereidheid om met de opgedane kennis iets te doen. Wanneer het gaat om burgerparticipatie is het meedenken en meedoen van burgers belangrijk. De rol van communicatie die Rowe en Frewer (2005) beschrijven, sluit hier op aan. Zij delen het betrekken van burgers in op basis van de informatiestromen informatie, consultatie en participatie. Bij informatie is er sprake van eenzijdige communicatie, bij consultatie en participatie is er sprake van meerzijdige communicatie. Er vindt in die gevallen uitwisseling plaats tussen overheid en burger en communicatie is daarin het voornaamste instrument. Je zou daarom zelfs kunnen stellen dat participatie met name een communicatievraagstuk is. De opkomst van social media Publieke organisaties maakten voorheen gebruik van traditionele communicatiemiddelen om burgerparticipatie te faciliteren. Deze traditionele middelen zijn bijvoorbeeld themabijeenkomsten, inspraakavonden en enquêtes. Met de komst van internet zijn er de afgelopen jaren veel nieuwe manieren ontstaan voor communicatie tussen burgers en publieke organisatie. Digitale communicatievormen maken het mogelijk om snel, op ieder moment en vanaf iedere plek te communiceren. Denk bijvoorbeeld aan AmberAlert, Burgernet en internetpanels. Sinds 2009 zijn de social media aan het online domein zijn toegevoegd. Ze behoren tot een mediafamilie die mensen in staat stelt interactief en in groter (netwerk)verband met elkaar te communiceren. Social media zijn tegelijkertijd een gevolg en een aanjager van de netwerkmaatschappij waarin we momenteel leven. Ze bieden het individu de mogelijkheid om zelf het vertrekpunt te zijn van zijn acties (denk aan netwerksites waarop ieder individu zijn eigen profiel heeft) en vanuit daar toch een zeer sociaal leven te leiden (relaties leggen, vriendschappen onderhouden, samen dingen organiseren) (Van Dijk in van Osch en van Zijl, 2011: 18). Social media sluiten aan bij de manier van communiceren die burgers momenteel prettig vinden; ze bevredigen de behoefte, motivaties en beloningen waar mensen naar op zoek zijn. Ze dringen het leven van de gebruiker binnen en maken daar als activiteit een groot deel van uit. Miljoenen Nederlanders maken er gebruik van en dus zijn social kanalen een belangrijke vindplaats voor burgerparticipatie. Publieke organisaties die met burgers zaken willen doen, zijn daarom gebaat bij het actief en effectief gebruik maken van deze media (Simons, 2010). Kenmerken van social media Social media verschillen op veel punten van traditionele media als krant, tv, radio of folder. Als communicatiemiddel bieden ze publieke organisaties daarmee nieuwe mogelijkheden voor contact met burgers. Een snelle vergelijking tussen kenmerken van oude (massa)media en social media is hieronder te zien. 5

6 Traditionele media analoog eenzijdig gesloten (passief) publiek altijd betaald gebruik aanbodgedreven Social media digitaal interactief open actieve gebruiker vaak gratis gebruik vraaggestuurd bepaalde frequentie 24/7 individueel gebruikt stuurbaar door de zender sociaal gebruikt lastig stuurbaar door de zender Tabel 2: kenmerken van oude en nieuwe media In tegenstelling tot traditionele media, die uitgaan van de zender, vaak individueel gebruikt worden en redelijk stuurbaar zijn, zijn social media sterk vraaggestuurd en worden ze georganiseerd rondom de wensen en behoeften van de gebruikers. Social media ondersteunen naast persoonlijke en massacommunicatie ook een nieuwe vorm waarbij iedereen met iedereen communiceert: many-tomany-communicatie. Dit blijkt een effectieve manier om met grote aantallen weak-ties contact te onderhouden. Belangrijk is daarbij dat sociale media pas werken als ze door gebruikers gezamenlijk gebruikt worden. De kracht van sociale media ligt dus in het feit dat grote groepen mensen er samenkomen. De traditionele media, waarvan de publieke organisaties zich vroeger vooral bedienden, hadden wellicht als voordelen dat ze beter stuurbaar waren en dat hun inzet een gecontroleerde frequentie had. Dat betekende dat de organisatie de controle kon hebben over de inhoud en de boodschap van dit eenrichtingsverkeer en men zich geen zorgen hoefde te maken over het 24/7 monitoren van de communicatie. Toch zijn de voordelen en kansen van de nieuwe media vele malen groter. Publieke organisaties die willen dat burgers participeren, hebben geen behoefte aan een passief publiek, maar aan (actieve) groepen gebruikers die actief meedoen. Het interactieve en open karakter van de nieuwe media maakt dit mogelijk. Interactie in een omgeving die in principe voor iedereen toegankelijk is, geeft kans op de uitwisseling en samenwerking tussen mensen waar publieke organisaties op uit zijn. De inzet van social media in burgerparticipatie Sociale media op verschillende manieren ingezet worden om de burger mee te laten denken met de overheid. Twee vormen die veel gebruikt worden zijn crowdsourcing en cocreatie. Crowdsourcing Crowdsourcing wil zeggen dat je als publieke organisatie een probleem of een vraag voorlegt aan een grotere groep mensen: de crowd. Je doet beroep op specifieke kennis aanwezig bij een groot aantal burgers, waardoor de kans op een idee of oplossing aanzienlijk wordt vergroot. Deze wisdom of crowds lijkt bijvoorbeeld binnen opsporingsonderzoeken van de politie een geschikt middel om tunnelvisie en groupthink tegen te gaan, omdat veel meer personen meedenken met verschillende educatieve en beroepsmatige achtergronden meedenken. 6

7 Cocreatie Letterlijk betekent cocreatie : iets gezamenlijk creëren. Een bekend voorbeeld is Wikipedia, waar mensen over de hele werd gezamenlijk aan een encyclopedie schrijven. Cocreatie kan in opsporingsonderzoeken van de politie bijvoorbeeld ingezet worden door het online plaatsen van de casus en burgers vragen om mee te denken wat er gebeurd zou kunnen zijn. Het grootste voordeel hiervan is het vergroten van de potentie aan creativiteit binnen een onderzoek. De reacties blijven voor iedereen zichtbaar, iedereen kan op elkaars reacties reageren en op deze manier kunnen burgers elkaars inzichten versterken. Maatschappelijke gevolgen van sociale media Social media zijn enorm populair en maken een belangrijk deel uit van het dagelijks bestaan van veel mensen. De opkomst en het grootschalige gebruik van social media heeft ook een aantal maatschappelijke gevolgen die voor publieke organisaties belangrijk zijn. Van Dijk (in van Osch en van Zijl, 2011) benoemt een aantal gevolgen, waarvan de volgende voor Grotere sociale verbondenheid Social media zijn één van de oorzaken van onze steeds grotere verbondenheid met de wereld om ons heen. Social networksites bedienen in de eerste plaats vooral de strong ties (mensen die de gebruikers ook al zien in offline omgevingen). Maar steeds meer voegen we ook weak ties toe: lossere en minder sterke contacten die we niet per se persoonlijk kennen (Van Dijk in: van Osch en Van Zijl, 2011: 32). Deursen en Van Dijk, 2010: 57) vonden uit dat 26% van de Nederlandse internetgebruikers één of meer vrienden via het internet heeft gemaakt die men vervolgens ook in het echt heeft ontmoet. We onderhouden dus online veel weak ties met mensen, waarbij wij zelf de verbindende schakel zijn tussen een grote diversiteit aan mensen. Social media lijken daarmee kansen te bieden om de afstand tussen publieke organisaties en burgers te verkleinen (Jansen, 2009). Instituties onder druk In onze huidige netwerkmaatschappij is de traditionele rol van de inhoudsdeskundige als expert vervaagd. Op platforms en fora komen gelijkgestemden samen en heeft iedereen - expert of amateur - in de basis kans op even waardevol aandeel in de discussie. Dit betekent dat autoriteiten met kennis van zaken niet meer automatisch het gezagsmonopoly hebben. Denk bijvoorbeeld aan de inentingscampagne tegen baarmoederhalskanker van het RIVM, waar de mening van bezorgde moeders en meisjes na verloop van tijd de overhand nam. Het is dus de vraag of de relevante kennis en kunde, waar publieke organisaties behoefte aan hebben, wel zo makkelijk komt bovendrijven op de social media. Publieke organisaties moeten zich er bewust van zijn dat wellicht burgers met de grootste mond, en niet met noodzakelijk de wijsheid in pacht, de discussie overheersen (Van Dijk in: Van Osch en Van Zijl, 2011: 34). Maar hoe anders is dit dan op de traditionele inspraakavond? Daarmee hebben de publieke organisaties al jarenlange ervaring. Het gaat erom diezelfde ervaring nu online te gebruiken en de meest waardevolle bijdragen van burgers actief zelf te selecteren. Vervaging van traditionele scheidslijnen Social media bevinden zich ergens op de grens tussen interpersoonlijke en massacommunicatie. Ze zorgen ervoor dat de scheidslijnen tussen deze eerder volstrekt gescheiden communicatievormen vervagen (Van Osch en Van Zijl, 2011). Publieke organisaties willen via social media vooral persoonlijk contact met burgers. Massacommunicatie kunnen ze immers prima via andere kanalen vormgeven. Maar zijn social media niet vooral bedoeld voor sociaal contact tussen vrienden? En is een organisatie een entiteit waar je bevriend mee wilt zijn? Het is voor publieke organisaties belangrijk dat ze de juiste snaar weten te raken. Jansen (2009) geeft aan dat het belangrijk is een omgeving te creëren met een menselijke maat: het ontwerp moet aansluiten bij de sociale dynamiek tussen mensen, hun practices, hun identiteit en hun behoeften. 7

8 Motivaties voor gebruik van online media Forrester Research heeft onderzoek gedaan naar verschillende gebruikers van online media. Zij maakten een indeling in zeven typen gebruikers, met elk hun eigen activiteiten (zie figuur 2). Fig. 2: Profiel en participatiegraad van internetgebruikers in Nederland en Europa (Forrester Research, 2007) Hoewel het onderzoek al een aantal jaar oud is, blijft de kernboodschap nog steeds overeind: het merendeel van de internetters is vooral toeschouwer en slechts een klein deel is proactief op online platforms. Als het gaat om burgerparticipatie is het alleen die kleine groep die actief een bijdrage levert in de vorm van content. Een ander gedeelte (de critics ) initieert niet, maar reageert wel op bijdragen van anderen. Aan publieke organisaties de taak om zoveel mogelijk mensen actief te laten participeren. Belangrijk is daarbij om te raken aan de motivatie van burgers om gebruik te maken van online media. Wie de motivatie weet te prikkelen, maakt meer kans op actieve bijdragen van gebruikers. Een theorie die uitspraken doet over de motivaties voor mediagebruik is de Uses and Gratifications Theory (Katz, Blumer & Gurevitch, 1974). Deze theorie verklaart het gebruik van media door te kijken naar behoeften, motivaties en beloningen van mensen waar dat medium aan tegemoet komt. De behoeften die social media bevredigen, zijn de basisbehoeften van mensen aan sociale relaties en aandacht (zie figuur 3). Social media vervullen dus behoeften die in ieder mens sterk aanwezig zijn. 8

9 Fig 3: Social Media Hierarchy of Needs (Antonios, naar Maslow, 1967) Aarts (in van Osch en van Zijl, 2011) onderscheidt vervolgens vier activiteiten van mensen op sociale media: informeren (mensen zoeken via social media naar informatie), organiseren (mensen organiseren zich op fora en in networks met het oog op het bereiken van allerlei doelen), presenteren (mensen gebruiken social media voor identiteitsvorming en zelfpresentatie) en communiceren (mensen voeren gesprekken en discussies via social media en onderhouden sociale contacten). Bovenstaande activiteiten van gebruikers sluiten aan bij de doelen die publieke organisatie met sociale media hebben. Maar meer dan dat moeten publieke organisaties deze activiteiten zien als de belangrijkste motivaties van gebruikers. Wil je online succesvol zijn als organisatie, dan zul je aan de behoefte tot informatie, organisatie, presentatie en communicatie tegemoet moeten komen. Bij het ontwerp van social media moeten deze behoeften daarom centraal staan. Immers, mensen zijn niet online voor jou, maar voor zichzelf! Het inrichten van sociale media om participatie te bevorderen Tot nu toe hebben we stilgestaan bij kenmerken en voorwaarden voor participatie en bij de kenmerken, motivaties en gevolgen van social media. Langs die lijn hebben we beargumenteerd waarom social media bij uitstek middelen zijn voor publieke organisaties om online met burgers samen te werken. De vraag die rest is: welke kenmerken van social media bepalen met name de mate waarin burgers geprikkeld worden om online te participeren? Met andere woorden, wat prikkelt mensen om mee te denken en mee te doen? Inzichten uit de mediapsychologie Belangrijke inzichten kunnen worden gevonden in de mediapsychologie. De mediapsychologie stelt dat het effect van media op mensen wordt beïnvloed door kenmerken van 1) de boodschap, 2) het medium en 3) de ontvanger (zie figuur 4). De keuze voor de boodschap, de manier waarop die 9

10 boodschap geformuleerd is, wie het zegt, via welk medium, hoe in dat medium en wie het ontvangt bepalen dus het effect op ons denken, vinden en doen (Heuvelman, Fennis en Peters, 2011: 23). Fig. 4: Model van media-informatieverwerking (Heuvelman, Fennis en Peters, 2011: 40) We kunnen dit model nu vertalen naar de context van burgerparticipatie via social media. In dat geval is het gewenste effect van de inzet van media vooral een gedragseffect: publieke organisaties willen door middel van social media burgers prikkelen om iets te doén, namelijk online participeren in beleidsontwikkeling of uitvoeren. Op basis van het model kunnen we stellen dat de kenmerken van het social medium, kenmerken van de online content (boodschap) en kenmerken van de deelnemers het succes van online burgerparticipatie bepalen. Kenmerken en invloed van de content In de mediapsychologie wordt voor wat betreft de boodschap gekeken naar: inhoud, bron, genre en strategie. Wat zeg je, wie zegt het en hoe zeg je het? Als het gaat om online burgerparticipatie blijkt vooral belangrijk welke content je plaatst en hóe de burger daarin wordt aangesproken. Hij of zij moet geprikkeld worden en het gevoel hebben betrokken te zijn. De bron moet duidelijk zijn en kan beter een persoonlijk dan corporate karakter hebben. Een veronderstelling in dit onderzoek is verder dat mensen sneller geneigd zijn om te participeren wanneer de benefits (voordelen/beloningen) van participatie voor hen genoemd worden in de online boodschap van publieke organisaties. Randvoorwaarden voor de content zijn verder bijvoorbeeld een goede resolutie, geluid en shareopties. Kenmerken en invloed van het medium Uit de voorwaarden voor burgerparticipatie blijkt dat het belangrijk is dat burgers door de vorm van het medium geprikkeld worden. Uiteraard moet ook een geschikt platform gekozen worden; een platform waarop die mensen die activiteiten uitvoeren waarbij je wilt aansluiten. De vorm waarin burgers op dat platform kunnen participeren, blijkt echter zeer belangrijk. Het moet leuk zijn, aantrekkelijk en uitdagend. Bovendien moeten de verwachtingen, doelen en status van het proces duidelijk zijn. Een ontwikkeling die daar nauw bij aansluit is gamification. Gamification is het toevoegen van gamedesign-elementen (badges, levels, rankings, voortgangsbalken, puntensystemen, systemen voor belonen, ruilen, geven en anderszins uitwisselen van punten, uitdagingen tussen gebruikers en het toevoegen van mini-games) aan een non-game omgeving om gebruikers te prikkelen om het gewenste gedrag te laten zien. De techniek kan mensen aanmoedigen om online dingen te doen die ze normaal gesproken als saai beschouwen, zoals het invullen van vragenlijsten of het doornemen van 10

11 websites. Deze opvatting sluit aan bij het doel van publieke organisaties met de inzet van sociale media. Zij willen burgers motiveren om mee te doen en kunnen dus baat hebben bij het toepassen van gamification in hun social omgeving. Gamificiation in social platforms voor burgerparticipatie maakt het bovendien mogelijk dat gebruikers via bijvoorbeeld verkregen punten, badges of rankings kunnen laten zien aan hun sociale netwerk waar ze mee bezig zijn en hoe goed ze dat doen. Door middel van gamification kunnen publieke organisaties het reputatiemanagement en de self-exposure van gebruikers stimuleren (een belangrijke motivatie voor gebruikers) en via de sociale contacten van deelnemers nog meer mensen bereiken. Kenmerken en invloed van de gebruiker Uit het model van media-informatieverwerking (Heuvelman, Fennis en Peters, 2011: 40) blijkt dat voorgaande ervaringen, motivatie, betrokkenheid en stemming van de ontvanger bepalend zijn voor de effecten van media. Vertaald naar de context van social media betekent dit de gebruikservaring met social media, de motivaties voor het gebruik, de betrokkenheid bij het onderwerp en de stemming bepalend zijn voor het succes van online burgerparticipatie. Het is belangrijk dat publieke organisaties zich realiseren dat de gebruiker geen statische entiteit is, maar een actieve deelnemer die voor een behoorlijk deel zelf de betekenis bepaalt van de aangereikte content. Het is belangrijk om actief op zoek te gaan naar geschikte deelnemers aan het participatietraject en die mensen met relevante content te belonen. Literatuur Arnstein, Sherry R. (1969). A Ladder of Citizen Participation. American Institute of Planners, 35 (4), Baek K., Holton A., Harp D., Yaschur C. (2011), The links that bind: uncovering novel motivations for linking on Facebook, Computers in Human Behavior (2011, nr 27, blz ) Bernoff, J. (2010) Social Technographics: Conversationalists get onto the ladder. Forrester Research Inc. (opgehaald op 21 oktober 2011) Boers, J. Steden, van R., Boutellier, H. (2008) Het effect van positieve en negatieve factoren op veiligheidsbeleving. Een kwantitatieve studie onder inwoners van Amsterdam. Tijdschrift voor Veiligheid, 7 (3), Bovens, M.A.P., t Hart, P., van Twist, M.J.W. (2007) Openbaar bestuur. Beleid organisatie en politiek. Alphen aan den Rijn: Kluwer. Boyd, D.M., Ellison, N.B. (2007) Social Network Sites: Definition, History, and Scholarship. Journal of Computer-Mediated Communication, 13(1) Brink, van den, M. (2010) Overheidscommunicatie en burgerparticipatie: een onderzoek naar de inzet van elektronische communicatiemiddelen om burgers te laten participeren bij veiligheidsproblematiek. Masterscriptie: Universiteit Twente. Bruns, A. & Burgess, J. (2011) The Use of Twitter Hashtags in the Formation of Ad Hoc Publics. 6th European Consortium for Political Research General Conference, Caem, B. (2008) Verborgen kracht. Burgerparticipatie op het vlak van veiligheid. Dynamics of Governance (12) Vrije Universiteit Amsterdam. Chen G.M. (2011), Tweet this: a uses and gratifications perspective on how active Twitter use gratifies a need to connect with others, Computers in Human Behavior (2011, nr. 27, ) 11

12 Daft, R.L., Lengel, R.H. (1986) Organizational information requirements, media richness and structural design. Management Science, 32, Deursen, van, J.A.M. en A.G.M. Van Dijk (2010). Trendrapport computer en internetgebruik Een Nederlands en Europees perspectief. Enschede: TU Twente. Dijk, van J.A.G.M. (2001) De Netwerkmaatschappij: sociale aspecten van nieuwe media. Alphen aan den Rijn: Samsom Edelenbos & Monnikhof (red.) (2001) Lokale interactieve beleidsvorming. Utrecht: Uitgeverij Lemma BV. Eversdijk, M. (2010) Burgerparticipatie. Een kwestie van doen. Betrokkenheid en draagvlak bij gemeentelijk beleid. (Afdeling Samenleving. Tekst commissie AZM) Houtkoop, H. en Koole, T. (2000) Taal in actie. Hoe mensen communiceren met taal. Bussum: uitgeverij Coutinho. Jansen, R. (2009) Overheid 2.0: de betekenis van sociale media voor de overheid. Proces&Document, 3, Jongman, M. (2011) De digitale dialoog tussen burger en overheid. Een onderzoek naar de wijze waarop overheidsinstanties websites inzetten als communicatiemiddel voor burgerparticipatie. Masterscriptie: RuG Groningen Johnson, P.R. & Yang, S.U. (2009). Uses and Gratifications of Twitter: An Examination of User Motives and Satisfaction of Twitter Use. S.I. Newhouse School of Public Communications. Joinson A.N. (2008), Looking at, Looking up or Keeping up with People? Motives and Uses of Facebook, CHI 2008 Kaplan, A.M., Haenlein, M. (2010) Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media. Business Horizons 53, Koeleman, H. (2009) Twitteren op je werk. En andere mogelijkheden van social media voor interne communicatie. Deventer: Kluwer. Lampe C., Wash R., Velasques A., Ozkaya E. (2010), Motivations to participate in online communities, CHI 2010 Larose R., Mastro D., Eastin M.S. (2001), Understanding Internet Usage: a social-cognitive approach to uses and gratifications, Social science computer review (2001, nr 19, blz ) Lembrechts, L. (2007) Het onveiligheidsgevoel als media-effect. Inspiratie voor een theoretisch model. Tijdschrift voor Criminologie, (49) 3, Lin K-Y, Lu H-P (2011), Why people use social networking sites: an empirical study integrating network externalities and motivation theory, Computers in Human Behavior (2011, nr 27, blz ) Lowndes V., Pratchett L., Stoker G. (2006), Diagnosing and remedying the failings of official participation schemes: the CLEAR framework, Hallsworth Conference 2006 Newcom Research & Consultancy (2011) Het grootste Social Media onderzoek van Nederland. Amsterdam 12

13 Nooij,de P. Homo Ludens Winnaar of verliezer? De vervaging tussen spel en werk in de digitale cultuur. Masterscriptie Universiteit van Utrecht: Utrecht. Osch, van D., Zijl, van R. (2011) Basisboek social media. Den Haag: Boom Lemma uitgevers. Spears, R. Postmes, T. e.a. (2000) Social Psychological Influence of ICT s on Society and their Policy Implications. Infodrome Papacharissi Z, Rubin A.M. (2000), Predictors of internet use, Journal of broadcasting & electronic media (spring 2000, blz ) Pattie, C., Seyd, P., Whiteley, P. (2003) Citizenship and Civic Engagement: Attitudes and Behaviour in Britain. Political Studies, 51, Ross C. et al (2009), Personality and motivations associated with facebook use, Computers in Human Behavior (2009, nr 25, blz ) Rowe, G., Frewer, L.J., (2005) A typology of Public Engagement Mechanisms. Science Technology Human Values, 30, Ruggiero, T.E. (2000) Uses and Gratifications Theory in the 21 st Century. Mass Communication & Society, 3 (1) Scholz, T. (2008). Market Ideology and the Myths of Web 2.0. First Monday, 13 (3). Beschikbaar op: Schoondorp, M. (2010), Social media en de kansen voor het onderwijs. SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma. Schultz F., Utz S., Göritz A. (2011), Is the medium the message? Perceptions of and reactions to crisis communication via twitter, blogs and traditional media, Public Relations Review (2011, nr 37, blz 20-27) Seydel, E. (2000) Het ontwerpen van communicatiebeleid en communicatieonderzoek. In: Overtuigen en activeren: publieksbeïnvloeding in theorie en praktijk. Assen: van Gorcum, Smock A.D., Ellison N.B., Lampe C., Wohn D.Y., Facebook as a toolkit, a uses and gratifications approach to unbundling feature use, Computers in Human Behavior (2011, nr 27, blz ) Spitzberg, B. H. (2006) Preliminary Development of a Model and Measure of Computer-Mediated Communication (CMC) Competence, Journal of Computer-Mediated Communication, 11 (2) TNS (2010). TNS Digital Life: Internet Statistics & Social Media Usage. Geraadpleegd op 10 november 2011 Veen, van der, G. (2002) Beleving van veiligheid in de buurt: relaties tussen persoon, buurt en samenleving. Tijdschrift voor Veiligheid & Veiligheidszorg, 1 (1), Weiser E.B. (2000), Gender Differences in internet use patterns and internet application preferencesw: a two-sample comparison, Cyber Psychology & Behavior (2000, nr 2, blz ) Wohn, D. Y., Eun-Kyung Na (2011) Tweetin about TV: Sharing television viewing experiences via social media message streams. First Monday, 16, 3 7. Wikipedia. (2011). De vrije encyclopedie. Victor Vroom. (opgehaald op ) Wikipedia (2011). De vrije encyclopedia. Gamification. (opgehaald ) 13

14 Over Sowijs Sowijs is het social media lab van NHL Hogeschool en een initiatief van de opleiding Communicatie. Sowijs bestaat uit een lectoraat Social Media en verschillende docenten en studenten. Samen met de praktijk werken wij aan toegepast onderzoek op het gebied van social media. De kennis en kunde die we daarmee opdoen, delen we via whitepapers en symposia. Contact Wilt u in contact komen met Sowijs of wilt u kennispartner worden? Dat kan via de volgende wegen: W: E: T: 14

Is een crisis via sociale media te beheersen? Door: Sonja Utz & Friederike Schultz

Is een crisis via sociale media te beheersen? Door: Sonja Utz & Friederike Schultz Is een crisis via sociale media te beheersen? Door: Sonja Utz & Friederike Schultz Op 5 januari 2011 woedde een enorme brand in een chemisch bedrijf in Moerdijk en een grote rookwolk trok over de regio.

Nadere informatie

Social Employee Platform

Social Employee Platform SUCCESVOL GEREALISEERD VOOR Social Employee Platform Een nieuw platform voor interne communicatie en kennisdeling 1 Social media in een corporate context Het internet is niet langer een plek waar we alleen

Nadere informatie

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Volgens Nederland Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea 15 november 2012 Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Achtergrond Volgens Nederland Nederland kent een aantal belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake Kijkt u eens om u heen, zit u ook met een computer, mobiele telefoon, misschien wel twee en mogelijk ook nog andere type computer zoals

Nadere informatie

De essentie van social media

De essentie van social media De essentie van social media Auteurs: Sjoerd de Vries & Wouter Vollenbroek Sjoerd de Vries is als lector Social Media en Reputatiemanagement verbonden aan NHL Hogeschool. Hij doet onderzoek naar verantwoord

Nadere informatie

Welke kansen bieden internet en sociale media (niet)?

Welke kansen bieden internet en sociale media (niet)? Welke kansen bieden internet en sociale media (niet)? Chris Aalberts Internet en sociale media hebben de wereld ingrijpend veranderd, dat weten we allemaal. Maar deze simpele waarheid zegt maar weinig

Nadere informatie

Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen!

Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen! Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen! Introductie In een wereld die op alle vlakken steeds meer digitaal verbonden raakt,

Nadere informatie

Social media in het MKB-monitor. Een onderzoek naar het gebruik van sociale media door MKB-ers in Noord/Oost Nederland. Corné Winter Sjoerd de Vries

Social media in het MKB-monitor. Een onderzoek naar het gebruik van sociale media door MKB-ers in Noord/Oost Nederland. Corné Winter Sjoerd de Vries 1 Social media in het MKB-monitor Een onderzoek naar het gebruik van sociale media door MKB-ers in Noord/Oost Nederland november 2012 Corné Winter Sjoerd de Vries Voor vrijwel elke organisatie is het momenteel

Nadere informatie

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Samenvatting Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Deze samenvatting gaat over hoofdstuk 4; eerst publiceren dan filteren,

Nadere informatie

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels.

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. 06 Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. tekst: Erik van co- Laar en Therèse van t Westende-de Bijl 26 vm juni 2013 creatie

Nadere informatie

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Intensieve Training Sociale Media voor marketing-en communicatie professionals in het onderwijs Met 2 interessante praktijkpresentaties van: Ingmar Volmer : Sociale Media

Nadere informatie

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING P5, 30 januari 2014 TU DELFT - BK - RE&H/UAD Wilson Wong INHOUD - Onderwerp en context - Onderzoeksopzet - Theoretisch

Nadere informatie

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015.

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015. Prikkelen tot leren door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming Presentatie bij: V&VN-congres 2015 Lokatie: De Reehorst, Ede Datum: 29-01-2015 Dr. W.J.Trooster Drs. E. Ploeger Domein

Nadere informatie

Richtlijn gebruik social media. Interne en Externe Communicatie. Voor studenten. Collegejaar 2012-2013

Richtlijn gebruik social media. Interne en Externe Communicatie. Voor studenten. Collegejaar 2012-2013 Richtlijn gebruik social media Interne en Externe Communicatie Voor studenten Collegejaar 2012-2013 Directie Onderwijs & Opleidingen Team Communicatie & Voorlichting Juli 2012 Social Media 1 Inleiding

Nadere informatie

Heerlijk Wonen marketing

Heerlijk Wonen marketing Heerlijk Wonen marketing Succesvol toepassen van online marketing Lambert van der Plas - Adyta Wat doet Adyta? Adyta adviseert, assisteert en dirigeert online marketing strategieën voor kleine tot middelgrote

Nadere informatie

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen Informatiekaart 08 leren vernieuwen Mediawijsheid Mediawijsheid is actueel in het onderwijs. Kinderen worden geconfronteerd met steeds meer verschillende media; naast de krant en de televisie worden kinderen

Nadere informatie

Sociale Media bij de Overheid

Sociale Media bij de Overheid Sociale Media bij de Overheid Otto Thors adviseur sociale media en dienstverlening Amersfoort, 23 september 2010 Congres Het Nieuwe Werken Initiator Uitgever Hoofdredacteur Excellente dienstverlening

Nadere informatie

2011 YOURREPUTATION 2

2011 YOURREPUTATION 2 1 2011 YOURREPUTATION 2 Social media guidelines opstellen voor je organisatie Hoewel sommige managers nog tegen proberen te stribbelen is het al lang een feit: medewerkers zitten op social media, en doen

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

Whitepaper Crowdsourcing

Whitepaper Crowdsourcing Publieksparticipatie Whitepaper Crowdsourcing Centrum Publieksparticipatie Inleiding Steeds vaker beseffen overheden dat zij niet meer zonder de kennis uit de samenleving kunnen. Ook in de adviesrapporten

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Blended Learning & Crossmedia

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Blended Learning & Crossmedia Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Blended Learning & Crossmedia Probleemomgeving De Faculteit Communicatie & Journalistiek (FCJ) van de Hogeschool Utrecht (HU) profileert zich als een instituut waar

Nadere informatie

!"#$%&'()*+,"#"-. 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +"7"#""- 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$<#),"$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)"/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$?

!#$%&'()*+,#-. 70-&6+*%#-!#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +7#- 9#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)$<#),$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$? 23'4)567/84 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$#/'$&#/#$? /01"-20%%+-3&45567$%(8&9!"#$%&'()*+,"#"-. +"7"#""- 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 D)E#'-)F!"#$$%&'($&!")*

Nadere informatie

bijeenkomst markt! 12 maart het paleis 2010, statement communicatieadviesbureau

bijeenkomst markt! 12 maart het paleis 2010, statement communicatieadviesbureau bijeenkomst markt! 12 maart het paleis ron overbeek directeur statement communicatieadviesbureau overbeek@statement.nl www.statement.nl nl.linkedin.com/in/ronoverbeek twitter.com/ronoverbeek wie ben ik?

Nadere informatie

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Participatie en social media Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Futurawonen E: info@politiekonline.nl www.politiekonline.nl 21 april 2011 1 Inhoud

Nadere informatie

I.Bolluijt@hva.nl Isa_Hva (TWITTER) DLWO.DEM.HVA.NL

I.Bolluijt@hva.nl Isa_Hva (TWITTER) DLWO.DEM.HVA.NL I.Bolluijt@hva.nl Isa_Hva (TWITTER) DLWO.DEM.HVA.NL IN DE HANDLEIDING De colleges De puntenverdeling De opdrachten (3 = totaal eindcijfer) Gastsprekers Om en Om college s met Leontine Van Geffen BRONNEN

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Strategisch Communicatie Beleidsplan

Strategisch Communicatie Beleidsplan Strategisch Communicatie Beleidsplan Op weg naar moderne, actieve en open communicatie met onze inwoners gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Communicatie Afdeling Bestuurszaken Visie op communicatie: De gemeente

Nadere informatie

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat!

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! Social media en content marketing gaan tegenwoordig hand in hand. Waar Facebook veel gebruikt wordt voor B2C-marketing, is LinkedIn juist meer geschikt

Nadere informatie

Social media stappenplan voor gemeenten

Social media stappenplan voor gemeenten Social media stappenplan voor gemeenten Door Gert Goossens Gemeenten moeten de eerste echte stappen in de social media nog zetten. Het sociale media stappenplan voor gemeenten, met praktische tips voor

Nadere informatie

Gesprekken zonder einde

Gesprekken zonder einde Gesprekken zonder einde sociale media vanuit interactieperspectief Nijmegen, 2 oktober 2010 Noelle Aarts, Universiteit van Amsterdam Wageningen Universiteit Enkele cijfers 82 % van alle dertigers in Amerika

Nadere informatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie April 2012 Concrete tips voor effectieve interne communicatie Amsterdam, augustus 2012 Geloofwaardige interne communicatie Deze white

Nadere informatie

Social media in het mbo Cyril Minnema Studie Professioneel Meesterschap CNA September 2012

Social media in het mbo Cyril Minnema Studie Professioneel Meesterschap CNA September 2012 Social media in het mbo Cyril Minnema Studie Professioneel Meesterschap CNA September 2012 Vraagstelling Kunnen social media in het lesprogramma van de niveau-4 opleiding junior account manager op het

Nadere informatie

Social Media Marketing

Social Media Marketing Social Media Marketing Get Social But, How? And Where? Tom Zoethout KvK Netwerkevent 23 nov 09 2 1 Moet je sociaal meedoen op het internet? 3 Social Media Marketing Quiz Wat weet ik eigenlijk al over Social

Nadere informatie

De wereld van online communicatie anno. 13 augustus 2014

De wereld van online communicatie anno. 13 augustus 2014 ! De wereld van online communicatie anno! 13 augustus 2014 Anne Marie Hazenberg @AMH010 @NewMediaBrains @SoMeMonteur amh@newmediabrains.com www.newmediabrains.com Online brains 15 professionals meer dan

Nadere informatie

TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS

TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS Intro Lobke Elbers @lobkeelbers lobke@travelnext.nl Community manager Content schrijver Online marketing Blogger Kansenzoeker Samenwerker Gastdocent NHTV Nijmegen www.travelnext.nl

Nadere informatie

SOCIAL MEDIA. Social media is een verzamelnaam voor online platformen waarvan de gebruikers de inhoud bepalen. Daarnaast is het mogelijk voor de

SOCIAL MEDIA. Social media is een verzamelnaam voor online platformen waarvan de gebruikers de inhoud bepalen. Daarnaast is het mogelijk voor de SOCIAL MEDIA Wat is Social Media Social media is een verzamelnaam voor online platformen waarvan de gebruikers de inhoud bepalen. Daarnaast is het mogelijk voor de gebruikers om onderling de dialoog aan

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Studielink in balans met de strategieën van 56 instellingen

Studielink in balans met de strategieën van 56 instellingen Studielink in balans met de ën van 56 instellingen SISLink 2010 Rob van der Salm Chronotech BV Rob@Chronotech.nl Did You Know? 1 Welk issue heeft de afgelopen 30 jaar onafgebroken in de top 3 van de jaarlijkse

Nadere informatie

Gamification in burgerparticipatie en burgerkracht Door: Sanne Gaastra en Raymond van Dongelen

Gamification in burgerparticipatie en burgerkracht Door: Sanne Gaastra en Raymond van Dongelen Gamification in burgerparticipatie en burgerkracht Door: Sanne Gaastra en Raymond van Dongelen "Papier hier!...dank u wel!" Wie kent hem niet, Holle Bolle Gijs? Als rondbuikige veelvraat komt hij al in

Nadere informatie

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Defintie SocialMedia is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele

Nadere informatie

ORGANIZATIONAL LIFE IN THE DESIGN OF ENTERPRISE ARCHITECTURES

ORGANIZATIONAL LIFE IN THE DESIGN OF ENTERPRISE ARCHITECTURES 30-5-2012 ORGANIZATIONAL LIFE IN THE DESIGN OF ENTERPRISE ARCHITECTURES The persistent challenge of a discipline and its users Sander Meijer, NGI bijeenkomst 29 mei 2012 Promotieonderzoek onder leiding

Nadere informatie

nieuwe media Joris Burggraaff, scriptiepresentatie

nieuwe media Joris Burggraaff, scriptiepresentatie Joris Burggraaff, scriptiepresentatie Dr. ir. T.A. Daamen (1e mentor) Dr. ir. L. H.M.J. Lousberg (2e mentor) Dr. ir. K.J. Vollers (gecommitteerde) nieuwe media ; een online platform om communicatie te

Nadere informatie

PRdesQ info sheet. De razendsnel veranderende wereld van communicatie, PR en marketing eist een andere manier van werken om succesvol te kunnen zijn.

PRdesQ info sheet. De razendsnel veranderende wereld van communicatie, PR en marketing eist een andere manier van werken om succesvol te kunnen zijn. PRdesQ is ontstaan uit frustratie. Wij konden geen online gereedschap vinden die tegen een faire prijs gebruikmaakt van de moderne PR mogelijkheden. De razendsnel veranderende wereld van communicatie,

Nadere informatie

Monoloog. Dialoog. Reactief. Co-actief. Gesloten. Open. Competitief. Collaboratief. Business. Klant. Massa productie.

Monoloog. Dialoog. Reactief. Co-actief. Gesloten. Open. Competitief. Collaboratief. Business. Klant. Massa productie. 20 januari 2011 Arnout de Vries User Empowerment en Participatie Strategieën (UEPS) Digitaal Bestuur Congres Monoloog Reactief Gesloten Competitief Business Massa productie Dialoog Co-actief Open Collaboratief

Nadere informatie

Onderzoek bij een ambulancedienst

Onderzoek bij een ambulancedienst THEMA Sibrenne Wagenaar & Joitske Hulsebosch Hoe kan communicatietechnologie organisaties ondersteunen? Onderzoek bij een ambulancedienst In ons privéleven is technologie overal binnengedrongen. We gaan

Nadere informatie

Kennisdeling in lerende netwerken

Kennisdeling in lerende netwerken Kennisdeling in lerende netwerken Managementsamenvatting Dit rapport presenteert een onderzoek naar kennisdeling. Kennis neemt in de samenleving een steeds belangrijker plaats in. Individuen en/of groepen

Nadere informatie

elimineer De Burger!

elimineer De Burger! elimineer De Burger! (tegenover de Tweede Kamer in Den Haag) When the winds of change are blowing some people are building shelters, while others are building windmills (Chinees gezegde) Compactere overheid,

Nadere informatie

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Heb je vragen of geef je mening en reactie op deze presentatie via

Nadere informatie

Case: knooppuntnamen. Lessons learned. van deze werkwijze. Werving Sessie Community mijnlef (social) media

Case: knooppuntnamen. Lessons learned. van deze werkwijze. Werving Sessie Community mijnlef (social) media Case: knooppuntnamen Werving Sessie Community mijnlef (social) media Lessons learned van deze werkwijze Een samenwerking tussen: LEF, RWS online & Wegen naar de Toekomst Aanleiding Een knooppunt is een

Nadere informatie

Cliëntenparticipatie in onderzoek

Cliëntenparticipatie in onderzoek Cliëntenparticipatie in onderzoek VOOR ONDERZOEKERS Informatie voor u als onderzoeker over het betrekken van cliënten (vertegenwoordigers) bij praktijkgericht onderzoek KENNISMAKING MET CLIËNTENPARTICIPATIE

Nadere informatie

courses and programms experience others Formal vs informal learning Objective 2013-2016: Eneco Groep medewerkers dragen actief bij aan de onze duurzame strategie doordat ze hier via een intern digitaal

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Welkom. GO ORGANIZING Helpt je organiseren en keuzes maken

Welkom. GO ORGANIZING Helpt je organiseren en keuzes maken Welkom GO ORGANIZING Helpt je organiseren en keuzes maken 1 weten SOCIAL MEDIA 2 vraag zaal Steekwoorden SOCIAL MEDIA Roep steekwoorden die bij je opkomen over SocialMedia 3 weten Programma Wat zijn Social

Nadere informatie

Succesfactoren voor Social Media in B2B

Succesfactoren voor Social Media in B2B Succesfactoren voor Social Media in B2B Met stappenplan Direct toepasbaar www.idmk.nl Succesfactoren voor Social Media in B2B Social media of sociale media houden mensen en deskundigen in hun greep. Uitspraken

Nadere informatie

EEN SOCIALEMEDIASTRATEGIE IN 7 STAPPEN

EEN SOCIALEMEDIASTRATEGIE IN 7 STAPPEN EEN SOCIALEMEDIASTRATEGIE IN 7 STAPPEN COLOFON Een socialemediastrategie in 7 stappen Auteur: Marc van Daele Brussel, 2015 D/2015/8132/137 ISBN 978-2-509-02462-6 ISSN 1374-0873 NUR 810 De publicaties uit

Nadere informatie

Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben.

Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben. Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben. David Kok in gesprek met Willem Dudok Burgerparticipatie is een hot topic

Nadere informatie

Trendopedia Web 2.0 in organisaties

Trendopedia Web 2.0 in organisaties Trendopedia Web 2.0 in organisaties Mariëlle Nijsten, Menno Manschot Web 2.0 revolutie op internet Web 2.0 is interactieve webtechnologie die de wisdom of the crowds aanboort Voorbeelden: forum blog wiki

Nadere informatie

Aanjagers 1 december 2015 Ctylab

Aanjagers 1 december 2015 Ctylab Ctylab zoekt aanjager(s) Je hebt misschien al eens van ons gehoord. Een online platform voor klein nieuws en frisse ideeën uit je eigen omgeving. Nu doen we dat nog op Facebook met een kleine groep. Maar

Nadere informatie

Omgaan met (sociale) media. Voor politici

Omgaan met (sociale) media. Voor politici Omgaan met (sociale) media Voor politici René Schoemaker Sinds 1986 journalist, onder meer NHD (AC, SC), kabelkranten, NOS, AD, TROS, managementbladen en ict-websites. Sinds 2008 raadslid in Heerhugowaard

Nadere informatie

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22 LIVE PERFORMANCE Bijlage Onderzoek Social Media Sander van de Rijt PTTM22 Inhoudsopgave Social Media onderzoek Heesakkers & Daniels bestrating 3 Wat is social media? 3 Voor- en nadelen social media 3 Voordelen

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Richtlijnen en regels voor het gebruik van social media door leden in relatie tot Reddingsbrigade Heerhugowaard. Augustus 2015 1 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:...

Nadere informatie

DEFINITIEVE ANTWOORDEN

DEFINITIEVE ANTWOORDEN DEFINITIEVE Vragen bij Het waarom en hoe van F-commerce Vraag 1 (10 punten) Geef aan wat de verschillen zouden kunnen zijn tussen een reguliere E-commerce website en een winkel die gebruik maakt van F-Commerce.

Nadere informatie

Briefing V1. interactieve content

Briefing V1. interactieve content Briefing V1 interactieve content Marianne Meijers m.b.meijer-meijers@hva.nl Wat is interactieve Content?. Definitie Interactieve content is de inhoudelijke bijdrage van een medium die bestaat uit tekst,

Nadere informatie

Hoezo een bank liken!?

Hoezo een bank liken!? Social Media ING Nederland Hoezo een bank liken!? 15e Docter Lezing Amsterdam Schiphol-Oost 8 april 2013 Frank Jan Risseeuw Manager Social Media Hub ING Nederland 1 Eerst even voorstellen Frank Jan Studie

Nadere informatie

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke.vanderScheer@utwente.nl Lieke van der Scheer ISOQOL 14-11-2014 1 De stem van patiënten Elisa Garcia Simone van der Burg (Nijmegen) Lieke van der Scheer

Nadere informatie

Voor je begint met bloggen

Voor je begint met bloggen Voor je begint met bloggen Gemma Kregting, Adviseur online marketing Corporate Communications & Marketing Voor je begint met bloggen Stap 1: Bepaal waar je over wilt bloggen Stap 2: Wie gaat er bloggen

Nadere informatie

Sociale media en Sociale innovatie

Sociale media en Sociale innovatie 1 Sociale media en Sociale innovatie Een innovatief duo Ivo van Ham Syntens 11-5-2011 2 Veranderingen in onze arbeidsmarkt de afgelopen 50 jaar Typering van werk: Transformatie: omzetten van grondstoffen

Nadere informatie

Sociale media: tools en mogelijkheden

Sociale media: tools en mogelijkheden Inspiratiedag Lokale besturen hebben zorgambitie Workshop sociale media in de ouderenzorg Sociale media tools en mogelijkheden - Nieuwe media of sociale media? Trend - Schets Sociale media: tools en mogelijkheden

Nadere informatie

Innoveren met sociale netwerken

Innoveren met sociale netwerken Sociale media Bedrijvenvereniging Leek Missie: economische groei door versterken van innovatie in het MKB Concurrentiekracht van Nederland versterken Innoveren met sociale netwerken Innovatie in het MKB

Nadere informatie

TV reclame creëert sterke en blijvende emotionele banden met het merk

TV reclame creëert sterke en blijvende emotionele banden met het merk TV reclame creëert sterke en blijvende emotionele banden met het merk Leveraging Synergy and Emotion in a Multi-platform World A Neuroscience-Informed Model of Engagement, Journal of Advertising Research

Nadere informatie

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg (Burger) participatie De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli Tessa van den Berg AGENDA - Welke soorten en vormen van (burger)participatie zijn er? - Een korte theoretische introductie - Wat is en

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH)

NEDERLANDSE SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) Dankzij de opkomst van sociale media, zoals Facebook en Twitter, is de frequentie en het belang van niet-transactioneel klantgedrag

Nadere informatie

Studiedag sociale media in de social profit? Strategisch kiezen voor sociale media. Eric Goubin. Brussel, 24 januari 2013

Studiedag sociale media in de social profit? Strategisch kiezen voor sociale media. Eric Goubin. Brussel, 24 januari 2013 Studiedag sociale media in de social profit? Strategisch kiezen voor sociale media Eric Goubin Brussel, 24 januari 2013 1 Communicatiedoelen: waarom communiceren? Stijgende bekendheid van beleid, diensten,

Nadere informatie

Begrijp je doelgroep en connect Search en Social voor de opbmale klant beleving

Begrijp je doelgroep en connect Search en Social voor de opbmale klant beleving Begrijp je doelgroep en connect Search en Social voor de opbmale klant beleving Speaking Publishing Consulting Training European Search Personality 2015 www.stateofdigital.com - www.basvandenbeld.com -

Nadere informatie

Ook Coevorden. Een overkoepelend platform voor alle @Coevordenaren. Project Datum Versie Status. Opzet platform Ook Coevorden 2 april 2015 0.

Ook Coevorden. Een overkoepelend platform voor alle @Coevordenaren. Project Datum Versie Status. Opzet platform Ook Coevorden 2 april 2015 0. Ook Coevorden Een overkoepelend platform voor alle @Coevordenaren Project Datum Versie Status Opzet platform Ook Coevorden 2 april 2015 0.4 Concept 1. Visie Achtergrond: van twitter via verbinding naar

Nadere informatie

Kaders voor burgerparticipatie

Kaders voor burgerparticipatie voor burgerparticipatie 1 Inhoud Pagina Hoofdstuk 3 1. Inleiding 1.1 Doel van deze notitie 1.2 Opbouw van deze notitie 4 2. Algemeen 2.1 Twee niveaus: uitvoering en meedenken over beleid 2.2 Tweerichtingsverkeer

Nadere informatie

Discussienota Social Media 2013 Gemeente Geertruidenberg

Discussienota Social Media 2013 Gemeente Geertruidenberg Discussienota Social Media 2013 Gemeente Geertruidenberg Gemeente Geertruidenberg December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Wat is het kader? 4 3. Wat weten we van social media? 5 4. Strategie en

Nadere informatie

Succesvol campagne voeren

Succesvol campagne voeren Succesvol campagne voeren Spread the word, spread the feeling! Campagne voeren: íedereen kan het! In deze toolkit vind je tips voor het campagne voeren. Dit is gegarandeerd het leukste onderdeel van jouw

Nadere informatie

Mediaopvoeding & (online) risico s en kansen voor jongeren. Natascha Notten 30 mei 2015 SWR, Leusden

Mediaopvoeding & (online) risico s en kansen voor jongeren. Natascha Notten 30 mei 2015 SWR, Leusden Mediaopvoeding & (online) risico s en kansen voor jongeren Natascha Notten 30 mei 2015 SWR, Leusden Mediaopvoeding, risico s en kansen Mediaopvoeding kan kansen bieden, maar ook een belemmering vormen

Nadere informatie

MOBILE STRATEGY Mobile strategy, hoe pak je dat aan?

MOBILE STRATEGY Mobile strategy, hoe pak je dat aan? MOBILE STRATEGY Mobile strategy, hoe pak je dat aan? Hoe u bereikt dat mobile een strategisch onderdeel van uw bedrijfsvoering wordt INHOUD Wat is een mobile strategy? 3 Aanpak van een mobile strategy

Nadere informatie

Etiquette op social media voor een goede persoonlijke online dialoog

Etiquette op social media voor een goede persoonlijke online dialoog Etiquette op social media voor een goede persoonlijke online dialoog voor de (zelfstandig) professional Wat doe je wel en niet op: Online Strategie *beta* Etiquette op social media voor een goede persoonlijke

Nadere informatie

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING ONLINE MARKETING ANGELCOACHING MARCA VAN DEN BROEK Met mijn bedrijf AngelCoaching zet ik me in voor succesvol ondernemen als kunstenaar//creatief. WAAR GAAT HET OM? Zichtbaarheid Onderscheidend (en authentiek)

Nadere informatie

Syntens. emarketing Internationaal zakendoen via internet

Syntens. emarketing Internationaal zakendoen via internet Syntens emarketing Internationaal zakendoen via internet Dennis van den Broek Creative Director @ Creactiv inhoud Creactiv, wat is dat? De Creactiv visie E-mail Marketing Marketplaces (Social) Networking

Nadere informatie

Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties. Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007

Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties. Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007 Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007 Inhoud van de presentatie Waarom dit onderzoek? Opzet van het onderzoek

Nadere informatie

Werk aan de winkel! Succesvol met Het Nieuwe Winkelen omgaan: ken en koester uw klant

Werk aan de winkel! Succesvol met Het Nieuwe Winkelen omgaan: ken en koester uw klant Werk aan de winkel! Succesvol met Het Nieuwe Winkelen omgaan: ken en koester uw klant Titia van der Veen Inleiding. Vanaf de jaren 70 in de vorige eeuw zijn stadscentra in Nederland steeds levendiger geworden.

Nadere informatie

Een benchmark van de communicatiefunctie onder 13 organisaties

Een benchmark van de communicatiefunctie onder 13 organisaties Een benchmark van de communicatiefunctie onder 13 organisaties Robert Wester Angela Liebregts Alexandra Schippers april 2015 1 Onderzoeksaanpak Dataverzameling en analyse Voor de deelnemers aan de benchmark

Nadere informatie

30 Facebook Tips Voor Meer Bezoekers, Klanten & Omzet!

30 Facebook Tips Voor Meer Bezoekers, Klanten & Omzet! 30 Facebook Tips Voor Meer Bezoekers, Klanten & Omzet! Auteur: Copyright 2011, Alle rechten voorbehouden www.tomdehaan.nl 1 Voordat je de tips gaat lezen Dit ebook is een verzameling van tips voor je Facebook

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Seminar Social Media Marketing IFFI netwerk. Thursday 16 February 12

Seminar Social Media Marketing IFFI netwerk. Thursday 16 February 12 Seminar Social Media Marketing IFFI netwerk @mcoster Social Media Social media is de, ook in het Nederlandse taalgebied gangbare, Engelse benaming voor online platformen waar de gebruikers, met geen of

Nadere informatie

Visie en uitvoeringsplan sociale media

Visie en uitvoeringsplan sociale media Visie en uitvoeringsplan sociale media Vastgesteld door het college van B&W op dinsdag 22 december 2015 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2. Omgeving 2.1 Huidig beleid 2.2 (Digitale) ontwikkelingen 2.3 De gemene

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Kennismanagement en innovatie. Gorinchem, 13 december 2011

Kennismanagement en innovatie. Gorinchem, 13 december 2011 Kennismanagement en innovatie Hans Berends (TU Eindhoven) Gorinchem, 13 december 2011 Innovation, Technology Entrepreneurship & Marketing Group School of Industrial Engineering (TU/e) Research: one of

Nadere informatie

DEFINITIEVE ANTWOORDEN

DEFINITIEVE ANTWOORDEN DEFINITIEVE 1 ONDERDEEL 2 VRAGEN BIJ CASE De nieuwe digitale strategie van NRC Onderbouw uw antwoord met theorie en modellen uit de bestudeerde literatuur. Vraag 1 (max. 8 punten) De commerciële mogelijkheden

Nadere informatie

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN PETS D1570 Groei door Inspiratie ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN Frank van der Meijden Public Image Coordinator zone 13A&C, 18B OPLOSSING? Alternatieve vormen Club bijeenkomsten: Oplossing voor

Nadere informatie

Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot. Januari 2015

Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot. Januari 2015 Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot Januari 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Resultaten... 4 2.1 Onderzoeksverantwoording... 4 2.2 Hoe tevreden

Nadere informatie

Sociale Media in het Voortgezet Onderwijs

Sociale Media in het Voortgezet Onderwijs Nederlandse Informatica Onderwijs Conferentie 2011 7&8 april 2011 Heerlen Sociale Media in het Voortgezet Onderwijs Jan-Willem van t Klooster Melanie Janssen-Morshuis ACHTERGROND 2 (Social Media) Research

Nadere informatie

SeniorWeb helpt beginners. Titia Blanksma (SeniorWeb)

SeniorWeb helpt beginners. Titia Blanksma (SeniorWeb) SeniorWeb helpt beginners Titia Blanksma (SeniorWeb) Inhoud 1. Digibeten en minder vaardige internetgebruikers 1. Profiel digibeten 2. Profiel minder vaardige internetgebruikers 1. Hoe helpt en bereikt

Nadere informatie

Inleiding. RESULTATEN ENQUÊTE ONLINE COMMUNICATIE Gemeente Staphorst. Juli 2015

Inleiding. RESULTATEN ENQUÊTE ONLINE COMMUNICATIE Gemeente Staphorst. Juli 2015 Pagina 1 van 5 Inleiding Van 2 t/m 13 april hebben inwoners de gelegenheid gekregen hun mening te geven over de online communicatie van de gemeente Staphorst. In deze enquête werd gevraagd hoe tevreden

Nadere informatie

Is digitaal het nieuwe normaal? Een onderzoek bij kansengroepen naar hun gebruik van internet en sociale media voor arbeidsbemiddeling

Is digitaal het nieuwe normaal? Een onderzoek bij kansengroepen naar hun gebruik van internet en sociale media voor arbeidsbemiddeling Is digitaal het nieuwe normaal? Een onderzoek bij kansengroepen naar hun gebruik van internet en sociale media voor arbeidsbemiddeling Marijke Lemal, Steven Wellens & Eric Goubin Juni 2012 # 1 Opzet en

Nadere informatie