Vloeistofmechanica voor de afvalwaterketen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vloeistofmechanica voor de afvalwaterketen"

Transcriptie

1 Vloeistofmechanica voor de afvalwaterketen Lesboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l

2 Stichting Wateropleidingen, september 2012 Groningenhaven PE Nieuwegein Versie 2.1 Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van Stichting Wateropleidingen.

3 Inhoudsopgave 0 Inleiding tot de vloeistofmechanica Leerdoelen Permanente, niet permanente, eenparige en niet eenparige stroming Wrijvingsverliezen Leerdoelen Inleiding Basisbegrippen Dimensies en eenheden Eéndimensionale stroming Ideale vloeistof Dichtheid Viscositeit Samendrukbaarheid Hydrostatische druk Laminaire en turbulente stroming; getal van Reynolds Basisvergelijkingen Algemeen Continuïteitsvergelijking Bewegingsvergelijking Impulsvergelijking Wet van Bernoulli Energieverliezen - algemeen Wrijvingsverliezen in open leidingen Wrijvingsformule van Chézy Chézy-coëfficiënt Aanwijzingen voor de bepaling van het Chézy-coëfficiënt Equivalente wandruwheid k Formule van Manning Evenwichtsdiepte Rekenvoorbeelden Wrijvingsverliezen in buisleidingen Wrijvingsformule van Darcy-Weisbach Wrijvingsfactor Relatie tussen wrijvingsfactor en Chézy-coëfficiënt C Toepasbaarheid voor open leidingen Aanwijzingen voor de bepaling van de wrijvingsfactor Rekenvoorbeelden Gedeeltelijk gevulde riolen Inleiding Variabele hydraulische parameters Vullingskrommen Rekenvoorbeelden Bijzondere onderwerpen Inleiding

4 1.9.2 Sequentiële leidingen Parallelle leidingen Vertakte leidingen Oefenopgaven Vervanging van een gecombineerd riool Afvoersloot voor overstortwater Gebruikte symbolen en dimensies Vertragingsverliezen Leerdoelen Inleiding Vertragingsverliezen algemeen Basisvergelijkingen Vertragingsverliezen in buisleidingen Persleidingen Rioolleidingen Vertragingsverliezen in open leidingen Oefenopgaven Verbindingsleiding tussen twee bassins Persleiding met injectiepunt Literatuurlijst Gebruikte symbolen en dimensies Stuwkrommen (permanente niet-eenparige stroming) Leerdoelen Inleiding Basisbegrippen Inleiding Specifieke energiehoogte Specifieke kracht Getal van Froude Kritische waterdiepte Kritisch bodemverhang Stuwkrommen bij constant debiet Inleiding Formules voor geleidelijk veranderende stroming bij constant debiet Classificatie van stuwkrommen Analyseprocedure Numerieke integratiemethode; methode van Heun Numerieke integratiemethode: direct step method Stuwkrommen bij toe- of afnemend debiet Inleiding Formule Classificatie en analyse Rekenmethoden Watersprong Oefenopgave: afvoergoot nabezinktank Literatuurlijst Gebruikte symbolen en dimensies

5 4 Hydrodynamische berekeningen Leerdoelen Introductie Geschiedenis en leerdoel van het hoofdstuk Algemeen Normen en wetgeving Opbouw van het hoofdstuk Modelresultaten, modelbenadering en schematisering rioolstelsel Resultaten van hydrodynamische berekeningen Detaillering schematisatie rioolstelsel Afvoerend oppervlak Hydraulische belasting Neerslag Neerslag en inloopmodellen (hydrologische modellen) Typen hydrodynamische modellen (algemeen) Theoretische benadering van hydrologische modellen Inleiding Verliesmodellen Afstromingsproces, (niet-) lineair reservoirmodel Afstromingsproces, Hydrograph Volume Method NWRW 4.3 model Discussie Theoretische benadering van (dynamische) hydraulische modellen Inleiding De Saint-Venant vergelijkingen Keuzes formules voor rioleringstechnieken Numerieke technieken Preissmannsleuf Stabiliteit Waterslag Gebruik van hydrodynamische modellen Inleiding Fysische instabiliteit Luchtinsluiting Inpassen waarnemingen of veldmetingen in berekeningen Kalibratie Gebruik maken van tijdseffecten in het ontwerp Dynamische berging Real-Time-Controle Missers Literatuurlijst Gebruikte symbolen en dimensies Bijlage A: Inleiding hydrodynamisch rekenen Bijlage B: Introductie wiskundige notaties Bijlage C: Continuïteitsvergelijking Debiet- en niveaumeting Leerdoelen Inleiding

6 5.3 Debietmeetsystemen voor volledig gevulde leidingen Magnetische inductieve debietmeters Magnetisch inductieve insteek debietmeters Ultrasone debietmeters, transmissietijd systeem Ultrasone debietmeters, Dopplersysteem Overige meetsystemen Debietmeetsystemen voor gedeeltelijk gevulde leidingen en open kanalen Debietmeting zonder meetconstructies Debietmeting met behulp van meetconstructies Overlaten Doorlaten Debietmeetsystemen op basis van niveaumeting Ultrasone niveaumeting Conversie systemen van niveau naar debiet Vlotter niveaumeting Niveaumeetsystemen voor pompsturing Oefenopgaven Uitwerking oefenopgaven Literatuurlijst Gebruikte symbolen en dimensies Nuttige adressen Bijlage Open kanaalmeting Meetgoten met rechthoekige doorsnede volgens BS Bijlage Niveaumeting Contactloze ultrasone niveaumeting Contactloze Radarniveaumeting Hydrostatische niveau(druk)meting Capacitieve niveaumeting en signalering Pompen Leerdoelen Theorie Inleiding Indeling van pompen Het specifiek toerental De continuïteitsvergelijking en de wet van Bernoulli De ideale opvoerhoogte De opvoerhoogte volgens Euler Pompkarakteristieken De affiniteitsregels NPSH, dampspanning en cavitatie Leidingen Invloed van de viscositeit Invloed van gas en lucht in de te verpompen vloeistof Het ontwerpen van rioolgemalen Inleiding Het doel van een rioolgemaal Het rioolgemaal Appendages

7 6.3.5 Asafdichtingen Oefenopgaven Literatuurlijst Gebruikte symbolen en dimensies

8 Inhoudsopgave 7 Waterslag Leerdoelen Inleiding Het verschijnsel waterslag Oorzaken Afsluiters Pompschakelingen Terugslagklep Ontluchting Cavitatie Leidingbreuk Verstopte pomp Voorzieningen Buffertorens Windketels Vliegwiel Nazuigleidingen Frequentiegeregelde pompen /softstarters Drukbegrenzer Luchtinlaat Beïnvloeding voortplantingssnelheid Wiskundige basis Inleiding Waterslagvergelijkingen De karakteristieke vergelijkingen Drukgolven Randvoorwaarden Oplosmethoden Grafische methode Starre kolom-methode Computermodel Voortplantingssnelheid en richting Gebruik computermodel Criteria Maatgevende scenario s Vertaalslag werkelijkheid naar model Parameters hydraulische komponenten Parameters rekenproces Numerieke aspecten Interpretatie Reflecties Wrijving Cavitatie Dynamische belasting Keuze terugslagkleppen Voorbeelden

9 7.12 Literatuurlijst Gebruikte symbolen en dimensies Oefenopgaven Oefenopgave Oefenopgave Oefenopgave Oefenopgave Oefenopgave Illustratieve waterslag voorbeelden (bestanden Wanda) Overzicht voorbeelden Beschrijving voorbeelden Luchtinsluiting in persleidingen Leerdoelen Inleiding Energie verlies t.g.v. een luchtbel Historisch perspectief ontwerpregels en uitvoeringsvormen Proces stagnatie/transport luchtbel Oorzaak luchtintrede en beperking hiervan Luchtaanzuiging via zuigmond pomp Be/ontluchtingssystemen Onderdruk bij niet-pompbedrijf Waterslagvoorzieningen Ontwerpcriteria Beheeraspecten Literatuurlijst Randvoorzieningen Leerdoelen Inleiding Begrippen en definities Bergbezinkbassin Inleiding en werking Bezinking Vormgeving hoofdconstructie Ontwerp van rechthoekige bassins Ontwerp van ronde bassins Detaillering Resumé Meer geavanceerde rekentechnieken Bergbezinkriool Inleiding en werking Dimensionering De lamellenafscheider Inleiding en werking Ontwerpmethode Overige randvoorzieningen Werveloverstortput Verbeterde overstortput

10 9.8 Moerassystemen (helofytenfilters) Inleiding Dimensionering Randvoorwaarden bij het dimensioneren van randvoorzieningen en het gebruik van vuiluitworpmodellen Hydraulisch Vuiluitworp Afrondend Literatuurlijst Afvalwaterzuivering Leerdoelen Inleiding Hoeveelheid en samenstelling afvalwater Hoeveelheid afvalwater Samenstelling afvalwater Effluenteisen Bezinking Overlaten Zijdelingse overlaat Werking en ontwerpaspecten rwzi s Debietmeting Roostergoedverwijdering Zandverwijdering Voorbezinking Voordenitrificatie en beluchtingstank Afvoer Nabezinking Afvoer Retourslib Selector Biologische fosfaatverwijdering Slibverwerking Specifieke kenmerken Afvalwatersysteembenadering Inleiding Maatregelen op hoofdlijnen Uitwerking van een case Bijlage 1: afvoerformules voor verschillende soorten overlaten Van theorie naar Praktijk Leerdoelen Inleiding en leerdoel Standaardisatie VGS-gemalen Een roestende klokkenverzameling Chipfabrief op halve kracht Verhard of afstromend oppervlak? De ideale pompregeling (voor wie?) De pompen lopen gesmeerd - glijmiddel is niet nodig!

11 11.9 Op toekomst gedimensioneerde persleiding als tijdelijke vuilbuffer Geen waterslag, maar wel leidingbreuk Afvalwater op straat als de stroom uitvalt Water op straat of debiet meten? Randvoorziening leidt tot extra vuilemissie Rwzi overbelast?

Basisopleiding Riolering Module 2

Basisopleiding Riolering Module 2 Basisopleiding Riolering Module 2 Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 5.1 Niets

Nadere informatie

Rioleringstechniek. Lesboek module 1. Nieuwegein, w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l

Rioleringstechniek. Lesboek module 1. Nieuwegein, w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Rioleringstechniek Lesboek module 1 Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, september 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 2.0 Niets van deze

Nadere informatie

Techniek operationeel watersysteem

Techniek operationeel watersysteem Techniek operationeel watersysteem Lesboek module 2 Nieuwegein, 2015 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, februari 2015 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 1.2

Nadere informatie

Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering

Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering Cursusboek Nieuwegein, 2014 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, januari 2014 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 4.0

Nadere informatie

Hydraulische vervalberekeningen

Hydraulische vervalberekeningen Hydraulische vervalberekeningen Bijlage V Uitbreiding rwzi Numansdorp in het kader van course 15/16 Begeleiders namens: Hogeschool van Arnhem & Nijmegen Dhr. A.C. de Wit Waterschap Hollandse Delta Dhr.

Nadere informatie

Het drie-reservoirs probleem

Het drie-reservoirs probleem Modelleren A WH01 Het drie-reservoirs probleem Michiel Schipperen (0751733) Stephan van den Berkmortel (077098) Begeleider: Arris Tijsseling juni 01 Inhoudsopgave 1 Samenvatting Inleiding.1 De probleemstelling.................................

Nadere informatie

Phydrostatisch = gh (6)

Phydrostatisch = gh (6) Proefopstellingen: Bernoulli-opstelling De Bernoulli-vergelijking (2) kan goed worden bestudeerd met een opstelling zoals in figuur 4. In de figuur staat de luchtdruk aangegeven met P0. Uiterst links staat

Nadere informatie

Basisopleiding Riolering Module 1

Basisopleiding Riolering Module 1 Basisopleiding Riolering Module 1 Cursusboek Nieuwegein, 2013 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, augustus 2013 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 1.1 Niets

Nadere informatie

Nut en noodzaak van een waterslaganalyse

Nut en noodzaak van een waterslaganalyse Nut en noodzaak van een waterslaganalyse Leon Mecksenaar (Royal HaskoningDHV), Eric Eijpelaer, Jac Gommeren (Brabant Water) Waterslag is een drukgolf die onbedoeld en kortstondig optreedt in een leidingsysteem,

Nadere informatie

Hogere techniek afvalwaterzuivering Module 2

Hogere techniek afvalwaterzuivering Module 2 Hogere techniek afvalwaterzuivering Module 2 Cursusboek Nieuwegein, 2013 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, december 2013 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie

Nadere informatie

De olie uit opgave 1 komt terecht in een tank met een inhoud van 10 000 liter. Hoe lang duurt het voordat de tank volledig met olie is gevuld?

De olie uit opgave 1 komt terecht in een tank met een inhoud van 10 000 liter. Hoe lang duurt het voordat de tank volledig met olie is gevuld? 5. Stromingsleer De belangrijkste vergelijking in de stromingsleer is de continuïteitsvergelijking. Deze is de vertaling van de wet van behoud van massa: wat er aan massa een leiding instroomt moet er

Nadere informatie

Eerst meten, dan beslissen. Een praktijk case. Ing. R.F.W. de Wit. Ja!

Eerst meten, dan beslissen. Een praktijk case. Ing. R.F.W. de Wit. Ja! Eerst meten, dan beslissen Een praktijk case Ing. R.F.W. de Wit Ja! Waterschapsbedrijf Limburg is de gemeenschappelijke uitvoeringsorganisatie van het Waterschap Peel en Maasvallei in Noord-Limburg en

Nadere informatie

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO INHOUDSOPGAVE - AANLEIDING - HUIDIGE SITUATIE - GEVOLGEN RIOOLOVERSTORT - OVERSTORTREDUCTIE - BERGING EN BEZINKING OVERTOLLIG RIOOLWATER - WERKING BBB - WERKING (schematisch)

Nadere informatie

REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI

REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI Hans Korving Witteveen+Bos WAARSCHUWING Deze presentatie kan verrassende resultaten bevatten Waar gaan we het over hebben? Wat is de achtergrond? Historie en toekomst

Nadere informatie

Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwatertransportsystemen

Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwatertransportsystemen Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwatertransportsystemen Bijlagen Michiel Tukker Kees Kooij 1001809-005 Deltares, 01 Inhoud Bijlagen Lijst van Symbolen iii A Theoretische achtergrond 1 A.1 Vloeistofeigenschappen

Nadere informatie

Gemaal van de toekomst

Gemaal van de toekomst Gemaal van de toekomst Onderzoek besparingspotentieel bij niet gelijktijdig leegpompen rioolstelsels Van S.P.A. Duinmeijer Datum 30 augustus 2013 Opdrachtgever Ingenieursbureau Gemeente Rotterdam Contactpersoon

Nadere informatie

Module C2100 Rioleringsberekeningen, hydraulisch functioneren Inhoud

Module C2100 Rioleringsberekeningen, hydraulisch functioneren Inhoud Module C2100 Rioleringsberekeningen, hydraulisch functioneren Inhoud 1 Inleiding 5 1.1 Verantwoording 5 1.2 Wat is veranderd? 5 1.3 Opsteller en begeleidingscommissie 6 1.4 Leeswijzer 6 2 Systematiek 7

Nadere informatie

Naam:... Studentnr:...

Naam:... Studentnr:... Naam:...... Studentnr:..... FACULTEIT CONSTRUERENDE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN WATERBEHEER Tentamen : Stroming Examinator: J.S. Ribberink Vakcode : 401 Datum : vrijdag 15 juli 005 Tijd : 13.30 17.00 uur

Nadere informatie

Volumestroom- en Massastroommetingen

Volumestroom- en Massastroommetingen Volumestroom- en Massastroommetingen Volumestroom- en Massastroommetingen M.M.H. Starmans Schrijver: M.M.H. Starmans Coverontwerp: M.M.H. Starmans ISBN: 9789402147650 M.M.H. Starmans Voorwoord Dit is

Nadere informatie

Proef-tentamen Hydrologie Het gebruik van telefoons, boeken, dictaten en tabellen is niet toegestaan.

Proef-tentamen Hydrologie Het gebruik van telefoons, boeken, dictaten en tabellen is niet toegestaan. Proef-tentamen Hydrologie Het gebruik van telefoons, boeken, dictaten en tabellen is niet toegestaan. Normering Vraag 1 2 3 4 5 6 7 8 9 totaal Punten 15 10 10 25 20 25 30 10 10 155 Het eindcijfer is het

Nadere informatie

Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwaterpersleidingen

Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwaterpersleidingen Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwaterpersleidingen Bijlagen Michiel Tukker Kees Kooij 1001809-005 Deltares, 010 Titel Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwaterpersleidingen Project 1001809-005 Pagina's

Nadere informatie

Analyse, nowcasting, forecasting & control

Analyse, nowcasting, forecasting & control Analyse, nowcasting, forecasting & control Een (toekomst)visie op het gebruik van metingen en modellen in het (stedelijk) waterbeheer Fons Nelen Nelen & Schuurmans Inhoud Gebruik van modellen en metingen

Nadere informatie

vwo: Het maken van een natuurkunde-verslag vs 21062011

vwo: Het maken van een natuurkunde-verslag vs 21062011 Het maken van een verslag voor natuurkunde, vwo versie Deze tekst vind je op www.agtijmensen.nl: Een voorbeeld van een verslag Daar vind je ook een po of pws verslag dat wat uitgebreider is. Gebruik volledige

Nadere informatie

Basisopleiding Riolering Module 3

Basisopleiding Riolering Module 3 Basisopleiding Riolering Module 3 Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, januari 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 1.0 (herzien)

Nadere informatie

Aventuri met Bernoulli De wet van Bernoulli toegepast

Aventuri met Bernoulli De wet van Bernoulli toegepast Inleiding l in de 18e eeuw bedacht Daniel Bernoulli het natuurkundige principe om te vliegen. De wet van Bernoulli is de wet van behoud van energie voor een sterk vereenvoudigde situatie waarin alleen

Nadere informatie

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 4 1.3 Leeswijzer 4

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 4 1.3 Leeswijzer 4 Module C2200 Hydraulisch functioneren van regenwatervoorzieningen Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 4 1.3 Leeswijzer 4 2 Kader en uitgangspunten 6 2.1 Systematiek

Nadere informatie

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype.

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype. TNO heeft een onderzoek naar de invloed van een aantal parameters op de wrijvings- en weerstandscoëfficiënten van DEC International -slangen en -bochten uitgevoerd (rapportnummer 90-042/R.24/LIS). De volgende

Nadere informatie

Techniek afvalwaterzuivering

Techniek afvalwaterzuivering Techniek afvalwaterzuivering Cursusboek Nieuwegein, 2013 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, september 2013 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 4.0 Niets van

Nadere informatie

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype.

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype. TNO heeft een onderzoek naar de invloed van een aantal parameters op de wrijvings- en weerstandscoëfficiënten van DEC International -slangen en -bochten uitgevoerd (rapportnummer 90-042/R.24/LIS). De volgende

Nadere informatie

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Deel 2: Afwateringssysteem De Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen

Nadere informatie

Regenwatersystemen op de testbank

Regenwatersystemen op de testbank Regenwatersystemen op de testbank Harry van Luijtelaar Stichting RIONED RIONEDdag, 5 februari 215 Overzicht presentatie Aanleiding Rekentool (testbank) Extreme buien Vergelijken functioneren systemen Conclusies/lessen

Nadere informatie

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Thermal Mass / Positive Displacement / Turbine / Verschildruk en VA Flowmeters

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Thermal Mass / Positive Displacement / Turbine / Verschildruk en VA Flowmeters Basics flowmetingen De basis informatie over: Thermal Mass / Positive Displacement / Turbine / Verschildruk en VA Flowmeters Thermische Flowmeters (in-line & by-pass principe) Thermische massa flowmeter

Nadere informatie

BRIEF. BK Infra & Leisure t.a.v. W. Elias Postbus 240 5480 AE Schijndel. Onderwerp: Projectnr: Kenmerk: Datum:

BRIEF. BK Infra & Leisure t.a.v. W. Elias Postbus 240 5480 AE Schijndel. Onderwerp: Projectnr: Kenmerk: Datum: BRIEF BK Infra & Leisure t.a.v. W. Elias Postbus 240 5480 AE Schijndel Onderwerp: Projectnr: Kenmerk: Datum: Rioleringsplan De Ligt II fase 3 en De Ligt III 11JV10100 12-10015-JV 17 februari 2012 Geachte

Nadere informatie

Beslisboom aan- en afkoppelen Aanvulling bezinkvoorzieningen voor regenwaterafvoer

Beslisboom aan- en afkoppelen Aanvulling bezinkvoorzieningen voor regenwaterafvoer Beslisboom aan- en afkoppelen Aanvulling bezinkvoorzieningen voor regenwaterafvoer Aan: gemeenten, adviseursbureaus en leveranciers Van: Werkgroep Riolering West-Nederland Datum: 28 januari 2005 Definitef

Nadere informatie

Controle van leidingwaterinstallaties

Controle van leidingwaterinstallaties Controle van leidingwaterinstallaties Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 8.3 Niets

Nadere informatie

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Wat is veranderd? 3 1.3 Opstellers en begeleidingscommissie 3 1.4 Leeswijzer 4

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Wat is veranderd? 3 1.3 Opstellers en begeleidingscommissie 3 1.4 Leeswijzer 4 Module C2330 Meetapparatuur Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Wat is veranderd? 3 1.3 Opstellers en begeleidingscommissie 3 1.4 Leeswijzer 4 2 Principes 5 2.1 Meten 5 2.1.1 Druk 5 2.1.2 Looptijd

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

Controleberekening riolering (DEFINITIEF)

Controleberekening riolering (DEFINITIEF) Titel: Omschrijving: Projectnr: Rapportnr: Datum: Controleberekening riolering (DEFINITIEF) Boschkens-west Goirle 09JV10090 09-10486-JV 08-12-09 RAPPORT Grotestraat 143 5141 JP Waalwijk tel: 0416-560381

Nadere informatie

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Magnetisch Inductieve/ Vortex/ Ultrasone en Coriolis Massa Flowmeters

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Magnetisch Inductieve/ Vortex/ Ultrasone en Coriolis Massa Flowmeters Basics flowmetingen De basis informatie over: Magnetisch Inductieve/ Vortex/ Ultrasone en Coriolis Massa Flowmeters Erik Stokman Sales Manager KROHNE Nederland Kerkeplaat 14 3313 LC Dordrecht Tel.: +31

Nadere informatie

INVOERBLAD ONDERHOUDSMANAGEMENTSYSTEEM. SubItem Omschrijving Waarde

INVOERBLAD ONDERHOUDSMANAGEMENTSYSTEEM. SubItem Omschrijving Waarde Algemeen Locatietype Behuizingtype Deurcilindertype Adres DG Dialog Oplevering Energie Water Telecom Bassin Straatnaam Huisnummer Huisnummertoevoeging Postcode Plaatsnaam Sectie Knooppuntnummer Aannemer

Nadere informatie

Convectiecoëfficiënten en ladingsverliezen bij éénfasige

Convectiecoëfficiënten en ladingsverliezen bij éénfasige Hoofdstuk 3 Convectiecoëfficiënten en ladingsverliezen bij éénfasige stroming 3.1 Inleiding Eén-fasige stroming is de meest voorkomende stroming in een warmtewisselaar. Zelfs bij een condensor of een verdamper

Nadere informatie

Ontwikkelingen hydraulisch ontwerp persleidingstelsels afvalwater. A.H. de Vries. Aspecten technische ontwikkelingen periode

Ontwikkelingen hydraulisch ontwerp persleidingstelsels afvalwater. A.H. de Vries. Aspecten technische ontwikkelingen periode Ontwikkelingen hydraulisch ontwerp persleidingstelsels afvalwater A.H. de Vries Aspecten technische ontwikkelingen periode 1970-2010 1. Beveiliging tegen waterslag (windketels en buffertorens). 2. Ontvangkelders.

Nadere informatie

Beheer en onderhoud van leidingwaterinstallaties

Beheer en onderhoud van leidingwaterinstallaties Beheer en onderhoud van leidingwaterinstallaties Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie

Nadere informatie

Indien er onduidelijkheden zijn betreffende de vraagstelling, meld deze dan om verwarring te voorkomen.

Indien er onduidelijkheden zijn betreffende de vraagstelling, meld deze dan om verwarring te voorkomen. TU Delft Faculteit der Civiele Techniek en Geowetenschappen Subfaculteit Civiele Techniek Sectie Gezondheidstechniek Tentamen CT3420 Gezondheidstechniek Datum : 4 april 2007 Tijd : 14.00 17.00 Er zijn

Nadere informatie

Energiebesparing door variabel debiet Invloed van variabel debiet op pompenergie

Energiebesparing door variabel debiet Invloed van variabel debiet op pompenergie Energiebesparing door variabel debiet Invloed van variabel debiet op pompenergie Een overzicht van technologieën en hun potentieel 1 1. Werkingspunt & selectie p man = ρ. g. H man H man (mvk) p man (bar)

Nadere informatie

Onderzoek naar de nauwkeurigheid van debietmetingen op basis van praktijkmetingen in leidingen

Onderzoek naar de nauwkeurigheid van debietmetingen op basis van praktijkmetingen in leidingen Onderzoek naar de nauwkeurigheid van debietmetingen op basis van praktijkmetingen in leidingen Debietmetingen helpen inzicht te verkrijgen in het functioneren van de afvalwaterketen. Het meten van nauwkeurige

Nadere informatie

Wijzigingsvoorstel (RfC) op Aquo-lex Wijzigen diverse definities

Wijzigingsvoorstel (RfC) op Aquo-lex Wijzigen diverse definities Wijzigingsvoorstel (RfC) op Aquo-lex Wijzigen diverse definities Auteur: IDsW> Kenmerk: W 0908-0026> Documentbeheer Wijzigingshistorie Datum Versie Auteur Wijziging 18 aug 2009 0.9 Hinne Reitsma Initieel

Nadere informatie

Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwaterpersleidingen

Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwaterpersleidingen Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwaterpersleidingen CAPWAT Handboek Michiel Tukker Kees Kooij 1001809-005 Deltares, 2010 Titel Hydraulisch ontwerp en beheer afvalwaterpersleidingen Project 1001809-005

Nadere informatie

Uitwerking tentamen Stroming 15 juli 2005

Uitwerking tentamen Stroming 15 juli 2005 Uitwerking tentamen Stroming 5 juli 005 Opgave Hydrostatica : Manometer ρ A = 890 kg/m3 g= 9.8 m/s ρ B = 590 kg/m3 ρ ZUIGER = 700 kg/m3 D ZUIGER = m ha= 30 m hb= 5 m pb= 50000 Pa (overdruk) Vraag : Hoogte

Nadere informatie

CTB2110 Vloeistofmechanica Nieuwe stijl

CTB2110 Vloeistofmechanica Nieuwe stijl CTB0 Vloeistofmechanica Nieuwe stijl November 03 (CTB) Januari 04 (CTB) April 0 (CT40) Juli 0 (CT40) Oefenvragen: (CT40) H0, H, H, H3, H4 Tentamenbundel Civiele Techniek Het Gezelschap "Practische Studie"

Nadere informatie

De werking van groene daken in de waterketen Hydrologische effecten nader beschouwd

De werking van groene daken in de waterketen Hydrologische effecten nader beschouwd De werking van groene daken in de waterketen Hydrologische effecten nader beschouwd Kees Broks Groene daken Water op groene daken tot nu toe vooral functioneel voor groen Aanleiding Aanleiding Aanleiding

Nadere informatie

Module B2100 Functioneel ontwerp: inzameling en transport van afvalwater en (verontreinigd) hemelwater

Module B2100 Functioneel ontwerp: inzameling en transport van afvalwater en (verontreinigd) hemelwater Module B2100 Functioneel ontwerp: inzameling en transport van afvalwater en (verontreinigd) hemelwater Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Wat is veranderd? 4 1.3 Opsteller en begeleidingscommissie

Nadere informatie

Om nu te berekenen hoeveel koelwater er per uur door een leiding stroomt, heb je een vergelijking of formule nodig. Je gebruikt de volgende formule:

Om nu te berekenen hoeveel koelwater er per uur door een leiding stroomt, heb je een vergelijking of formule nodig. Je gebruikt de volgende formule: Een vergelijking (1) In je dagelijkse werk reken je onbewust vaak met behulp van vergelijkingen of formules. Stel je voor dat je graag wilt weten hoeveel koelwater er per uur door een leiding stroomt.

Nadere informatie

Rioleringsadvies. Stadspark s-heerenberg. 20 juli 2012. Definitief

Rioleringsadvies. Stadspark s-heerenberg. 20 juli 2012. Definitief Stadspark s-heerenberg 20 juli 2012 Definitief Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 1.1 Aanleiding... 1 1.2 Doel... 2 1.3 Leeswijzer... 2 2 Ontwerp... 3 2.1 Huidige situatie... 3 3 Uitgangspunten... 5 3.1 Algemene

Nadere informatie

Training hydrauliek voor mobiele en industriële systemen

Training hydrauliek voor mobiele en industriële systemen Training hydrauliek voor mobiele en industriële systemen A Inhoud 1. Inleiding 2. Natuurkundige begrippen. Kracht Druk Moment/koppel Arbeid Vermogen Volumestroom Slagvolume Hydrostatische aandrijving/overbrenging

Nadere informatie

NMi EuroLoop KROHNE Academy Procesverbetering door kennisoptimalisatie

NMi EuroLoop KROHNE Academy Procesverbetering door kennisoptimalisatie NMi EuroLoop 2015-11-26 KROHNE Academy 2015 Procesverbetering door kennisoptimalisatie Reynolds schaling voor het kalibreren van debietmeters voor o.a. stoom en industriële gassen Roy van Hartingsveldt

Nadere informatie

Mededelingen van de Vakgroep Gezondheidstechniek & Waterbeheersing

Mededelingen van de Vakgroep Gezondheidstechniek & Waterbeheersing Randvoorzieningen van rioolstelsels kritisch beschouwd ISSN -0169-6246 Mededelingen van de Vakgroep Gezondheidstechniek & Waterbeheersing Oktober 1991 R.G. Veldkamp.z.,f!~~'i T U Delft Technische Universiteit

Nadere informatie

Dimensioneren civiele constructieonderdelen

Dimensioneren civiele constructieonderdelen Dimensioneren civiele constructieonderdelen Bijlage II in het kader project "Uitbreiding rwzi Numansdorp" voor course 15/16 Begeleiders namens: Hogeschool van Arnhem & Nijmegen Dhr. A.C. de Wit Waterschap

Nadere informatie

Vrij verval is niet altijd een goed idee

Vrij verval is niet altijd een goed idee Vrij verval is niet altijd een goed idee Door productmanager Ralf Schomäcker Enorme hoeveelheden grond verplaatsen. Afvoerleidingen plaatsen en rioolleidingen verplaatsen. Door betonnen vloeren boren.

Nadere informatie

De hevel. Rik Schepens 0772841. Rob Wu 0787817 23 maart 2012. Modelleren A Vakcode: 2WH01. Begeleider: Arris Tijsseling

De hevel. Rik Schepens 0772841. Rob Wu 0787817 23 maart 2012. Modelleren A Vakcode: 2WH01. Begeleider: Arris Tijsseling De hevel Rik Schepens 0772841 Rob Wu 0787817 23 maart 2012 Begeleider: Arris Tijsseling Modelleren A Vakcode: 2WH01 Inhoudsopgave Samenvatting 1 1 Inleiding 1 2 Theorie 2 3 Model 3 4 Resultaten en conclusie

Nadere informatie

Nieuwe afvoerroutes via maaiveld en retentiegebieden voorkomen wateroverlast in Enschede-Noord

Nieuwe afvoerroutes via maaiveld en retentiegebieden voorkomen wateroverlast in Enschede-Noord Maatregelen 3 Enschede Nieuwe afvoerroutes via maaiveld en retentiegebieden voorkomen wateroverlast in Enschede-Noord Het noorden van Enschede is in de loop van de vorige eeuw veranderd van een sterk landelijk

Nadere informatie

Meetsystemen. Inhoudstafel

Meetsystemen. Inhoudstafel DEEL I : Algemene principes 1 Algemene opbouw van een meetsysteem I.1 2 Karakteristieken van meetsysteemelementen I.3 3 Ladingseffecten in meetsystemen 3.1 Ladingseffecten in Thévenin-equivalent... I.7

Nadere informatie

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken 1. Netwerken en netwerkelementen elektrische netwerken situering brug tussen fysica en informatieverwerkende systemen abstractie maken fysische verschijnselen vb. velden

Nadere informatie

Praktijktraject Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering

Praktijktraject Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering Praktijktraject Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering voorbeeldopdracht Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, september 2012 Groningenhaven 7 3433

Nadere informatie

VERZADIGDE HYDRAULISCHE GELEIDBAARHEID

VERZADIGDE HYDRAULISCHE GELEIDBAARHEID VERZADIGDE HYDRAULISCHE GELEIDBAARHEID 1 TOEPASSINGSGEBIED De verzadigde doorlatendheid van de bodem wordt bepaald bij geohydrologisch onderzoek dat vaak voorafgaat aan de planning en uitvoering van waterbouwkundige

Nadere informatie

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1 1 Inhoud 1 Inhoud... 1 2 Slibverwerking... 1 2.1 Biologische afvalwaterzuivering en slibproductie... 1 2.2 Slibverwerking... 2 2.3 Enkele voorbeelden van een slibverwerkingsketen... 4 2.3.1 Biologische

Nadere informatie

Examen C.I.T. - Eerste zit 2002-2003. Theorie

Examen C.I.T. - Eerste zit 2002-2003. Theorie Examen C.I.T. - Eerste zit 2002-2003 Theorie Geef van alle grootheden de betekenis en de dimensie!!! 1. Destillatie Deze vraag handelt over een multicomponentrectificatie. - Definieer de begrippen sleutelcomponenten

Nadere informatie

Praktijktraject techniek afvalwaterzuivering

Praktijktraject techniek afvalwaterzuivering Praktijktraject techniek afvalwaterzuivering voorbeeldopdracht Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, september 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein

Nadere informatie

Gassnelheid en volume metingen. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de meting voor gassnelheid en volume

Gassnelheid en volume metingen. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de meting voor gassnelheid en volume Code van goede meetpraktijk van de VKL (Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen) Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet-

Nadere informatie

Toetsing waterhuishouding

Toetsing waterhuishouding Toetsing waterhuishouding Bedrijventerrein Hattemerbroek - deelgebied Hattem Quickscan waterhuishouding - nieuwe stedenbouwkundige opzet Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V. december 2009 concept

Nadere informatie

Inbedrijfstelling van de installatie

Inbedrijfstelling van de installatie Inbedrijfstelling van de installatie excellence in hot water INHOUD. Zonnecircuit.............................. 2. Inbedrijfstelling............................. 3 3. Oplossen van eventuele pannes..............

Nadere informatie

Elke dag zaaien we technologie voor het leven. De Europese Ecodesign richtlijn in de wereld van Lowara

Elke dag zaaien we technologie voor het leven. De Europese Ecodesign richtlijn in de wereld van Lowara Elke dag zaaien we technologie voor het leven De Europese Ecodesign richtlijn in de wereld van Lowara 2020. Wij hebben een groot doel voor ogen De Ecodesign richtlijn In 2005 heeft de Europese Unie de

Nadere informatie

Module C2300 Meten (hydraulisch functioneren) Inhoud

Module C2300 Meten (hydraulisch functioneren) Inhoud Module C2300 Meten (hydraulisch functioneren) Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Wat is veranderd? 3 1.3 Opstellers en begeleidingscommissie 4 1.4 Leeswijzer 4 2 Wat is meten? 5 3 Waarom meten?

Nadere informatie

Themabijeenkomst Innovatie 8 november 2012

Themabijeenkomst Innovatie 8 november 2012 Themabijeenkomst Innovatie 8 november 2012 BEOORDELINGSGRONDSLAG VOOR AFVALWATERSYSTEMEN Hans Korving Witteveen+Bos Waar gaan we het over hebben? Motivatie Context Aanpak Zelf aan de slag Uitwerking grondslag

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Deventer in Inzameling in de 19 e eeuw

Deventer in Inzameling in de 19 e eeuw Inleiding Ivor Visser Projectleider Deventer in 1832 Ordonnantie uit de 18 e eeuw (1771) Ordonnantie door burgemeester en schepenen en de raad van de stad Deventer, tot een betere reinhouding van de straten

Nadere informatie

Instabiliteiten en turbulentie in stroming van polymeren. Prof. Dr. Ir. W. van Saarloos Hoogleraar Universiteit Leiden

Instabiliteiten en turbulentie in stroming van polymeren. Prof. Dr. Ir. W. van Saarloos Hoogleraar Universiteit Leiden Instabiliteiten en turbulentie in stroming van polymeren Prof. Dr. Ir. W. van Saarloos Hoogleraar Universiteit Leiden Inleiding: spontane patroonvorming Hoe ontstaan de ribbels op het strand ten gevolge

Nadere informatie

Vallen Wat houdt je tegen?

Vallen Wat houdt je tegen? Wat houdt je tegen? Inleiding Stroming speelt een grote rol in vele processen. Of we het nu hebben over vliegtuigbouw, de stroming van bloed door onze aderen, formule 1 racing, het zwemmen van vissen of

Nadere informatie

Rioolmodelleringsstudie Kontich

Rioolmodelleringsstudie Kontich Rioolmodelleringsstudie Kontich Rigt Venema s1005677 Studiebureau Antea Group Belgium, Gent 5 mei 2013 12 juli 2013 2 Inhoud Titel Hydronautstudie Kontich Ondertitel Een onderzoek naar de bestaande rioolsystemen

Nadere informatie

Prestatie-indicatoren voor afvalwaterpersleidingsystemen

Prestatie-indicatoren voor afvalwaterpersleidingsystemen Prestatie-indicatoren voor afvalwaterpersleidingsystemen Prestatie-indicatoren voor afvalwaterpersleidingsystemen Kees Kooij, Ivo Pothof 1203636-000 Deltares, 2013 Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Meerjaren-Afspraak

Nadere informatie

( ) ( ) en vloeistof met dichtheid = 891 kg/m 3 stroomt door een ronde uis met een bocht met diameters

( ) ( ) en vloeistof met dichtheid = 891 kg/m 3 stroomt door een ronde uis met een bocht met diameters Vraagstuk 1 Een verticale vlakke plaat heeft in het midden een rond gat met een scherpe rand. Een water straal met snelheid V en diameter D spuit op de plaat waarbij de centerlijn van de straal samenvalt

Nadere informatie

Remediëring door vasthouden, infiltreren en hergebruik van hemelwater. Ingeborg Barrez - VMM

Remediëring door vasthouden, infiltreren en hergebruik van hemelwater. Ingeborg Barrez - VMM Remediëring door vasthouden, infiltreren en hergebruik van hemelwater Ingeborg Barrez - VMM 2 Stap 1: Afvoer vermijden Natuurlijke situatie Hergebruik grachtenstelsel Stap 2 : Infiltratie Gebied zonder

Nadere informatie

installaties.nl 2011 Copyright by Pompinstallaties b.v. GROEP: F10 WATERBOXEN

installaties.nl 2011 Copyright by Pompinstallaties b.v. GROEP: F10 WATERBOXEN 2011 Copyright by Pompinstallaties b.v. GROEP: F10 WATERBOXEN WATERBOXEN 120.303.200 - Waterbox F230 Pompcapaciteit: Qmax. 30 m³/uur (8,33 l/sec.) Opvoerhoogte: max. 7,0 mwk Aansluitspanning: 230 VAC ~

Nadere informatie

Wandschuifspanning en vulhoogte als functie van de afvoer in gedeeltelijk gevulde rioolleidïngen V^^^0^\ ^1P

Wandschuifspanning en vulhoogte als functie van de afvoer in gedeeltelijk gevulde rioolleidïngen V^^^0^\ ^1P Wandschuifspanning en vulhoogte als functie van de afvoer in gedeeltelijk gevulde rioolleidïngen 1. Inleiding Bij hel ontwerpen van rioolstelsels dient ernaar te worden gestreefd de vorming van permanente

Nadere informatie

Rioolnotitie Bouw en woonrijpmaken Woningbouwlocatie Brinkersweide te Rhenen

Rioolnotitie Bouw en woonrijpmaken Woningbouwlocatie Brinkersweide te Rhenen Rioolnotitie Rioolnotitie Kenmerk : RL14IV673 Datum : 10 augustus 2015 Versie : Definitief Auteur : A. van der Stelt Controle : F. Hazen 2 Rioolnotitie Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 3 1. Uitgangspunten...

Nadere informatie

Meten, sturen en regelen

Meten, sturen en regelen Meten, sturen en regelen R.R.P. van Nooijen Afdeling Water management Faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen Technische Universiteit Delft Slimmer Waterbeheer met Real-Time Control, 11-12 oktober

Nadere informatie

RAPPORT HYDRAULISCH ONTWERP EN BEHEER AFVALWATERTRANSPORTSYSTEMEN ISBN 978.90.5773.586.8. Publicaties van de STOWA kunt u bestellen op www.stowa.

RAPPORT HYDRAULISCH ONTWERP EN BEHEER AFVALWATERTRANSPORTSYSTEMEN ISBN 978.90.5773.586.8. Publicaties van de STOWA kunt u bestellen op www.stowa. HYDRAULISCH ONTWERP EN BEHEER AFVALWATERTRANSPORTSYSTEMEN RAPPORT 2012 48 ISBN 978.90.5773.586.8 stowa@stowa.nl www.stowa.nl TEL 033 460 32 00 FAX 033 460 32 01 Stationsplein 89 3818 LE Amersfoort POSTBUS

Nadere informatie

Viscositeit. par. 1 Inleiding

Viscositeit. par. 1 Inleiding Viscositeit par. 1 Inleiding Viscositeit is een eigenschap van vloeistoffen (en van gassen) die aangeeft hoe ondoordringbaar de vloeistof is voor een vast voorwerp. Anders gezegd met de grootheid viscositeit

Nadere informatie

CIVIELE GEZONDHEIDSTECHNIEK - CT3420. Riolering. druklijn. -0,19m. H=0,26m. -0,45m. -0,70m. oppervlaktewater. maaiveld.

CIVIELE GEZONDHEIDSTECHNIEK - CT3420. Riolering. druklijn. -0,19m. H=0,26m. -0,45m. -0,70m. oppervlaktewater. maaiveld. CIVIELE GEZONDHEIDSTECHNIEK - CT3420 Riolering druklijn -0,19m H=0,26m -0,45m -0,70m oppervlaktewater maaiveld dekking > 0,8m riolering civiele gezondheidstechniek - ct3420 Inhoudsopgave 1. Grondbeginselen

Nadere informatie

DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK. Kosten en baten van inrichting. Wiebe Bakker november 2015

DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK. Kosten en baten van inrichting. Wiebe Bakker november 2015 DE KLIMAATBESTENDIGE STAD: INRICHTING IN DE PRAKTIJK Kosten en baten van inrichting Wiebe Bakker november 2015 Waar is nog behoefte aan? Keuze bij inrichting openbare ruimte + riolering: traditioneel of

Nadere informatie

Modulewijzer InfPbs00DT

Modulewijzer InfPbs00DT Modulewijzer InfPbs00DT W. Oele 0 juli 008 Inhoudsopgave Inleiding 3 Waarom wiskunde? 3. Efficiëntie van computerprogramma s............... 3. 3D-engines en vectoranalyse................... 3.3 Bewijsvoering

Nadere informatie

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 3 1.3 Leeswijzer 3

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 3 1.3 Leeswijzer 3 Module C3100 Beheer van mechanische riolering Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 3 1.3 Leeswijzer 3 2 Wat is mechanische riolering? 4 2.1 Definitie(s) 4 2.2

Nadere informatie

Regenwater (voorzieningen) op eigen terrein. Ontwikkeling RainTools. Overzicht Webinar. Aanleiding

Regenwater (voorzieningen) op eigen terrein. Ontwikkeling RainTools. Overzicht Webinar. Aanleiding Regenwater (voorzieningen) op eigen terrein Harry van Luijtelaar, Stichting RIONED Overzicht Webinar RainTools software Schematisering perceel Functioneren, effecten maatregelen Vragen en opmerkingen Respons

Nadere informatie

Meerzone luchtstroomodellen

Meerzone luchtstroomodellen luchtstroommodellen Meerzone luchtstroomodellen Kennisbank Bouwfysica Auteur: Ruud van Herpen MSc. 1 Principe van een meerzone luchtstroommodel Inzicht in de druk- en volumestroomverdeling binnen een bouwwerk

Nadere informatie

Copyright SBR, Rotterdam

Copyright SBR, Rotterdam '. Binnenriolering Binnenriolering 77 Stichting Bouwresearch Kluwer Technische Boeken B.V. - Deventer - Antwerpen Ten Hagen B.V. - Den Haag Het doel van de Stichting is het coördineren, stimuleren en

Nadere informatie

Open vragen Technische Leergang Hydrauliek. Ing. R. van den Brink

Open vragen Technische Leergang Hydrauliek. Ing. R. van den Brink Open vragen Technische Leergang Hydrauliek Ing. R. van den Brink 2013 1 Hoofdstuk 1 1 Wat verstaat men 'technisch' gezien onder 'hydrauliek' 2 Wat wordt er bedoeld met 'elektro-hydraulische regeltechniek'?

Nadere informatie

FLOWave: A leap forward in flowmeter efficiency and utility. 1 Oktober 2014 11:10 11:35

FLOWave: A leap forward in flowmeter efficiency and utility. 1 Oktober 2014 11:10 11:35 FLOWave: A leap forward in flowmeter efficiency and utility 1 Oktober 2014 11:10 11:35 Agenda Trends in hygienic market Waarom ontwikkeling nieuwe technologie voor flowmeting? De technologie: Surface Acoustic

Nadere informatie

Meteorologie en Luchtkwaliteit

Meteorologie en Luchtkwaliteit EXAMEN Meteorologie en Luchtkwaliteit 0 december 001, 14.00-17:00 uur E E R S T D I T L E Z E N!! 1. Vermeld duidelijk je NAAM, REGISTRATIENUMMER, JAAR VAN AANKOMST en STUDIERICHTING in de linkerbovenhoek

Nadere informatie

Rioleringstechniek. Lesboek module 2. Nieuwegein, 2012. w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l

Rioleringstechniek. Lesboek module 2. Nieuwegein, 2012. w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Rioleringstechniek Lesboek module 2 Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, september 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 2.0 Niets van deze

Nadere informatie

Hydrualiek. De tandwielpomp

Hydrualiek. De tandwielpomp Hydrualiek Om het oliecircuit van olie te voorzien heeft men een oliepomp nodig. Omdat we hier met een landbouwtoepassing zitten wordt de pomp aangedreven door de aftakas van de traktor (beter bekend als

Nadere informatie