Grenslaagafzuiging voor windturbinebladen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Grenslaagafzuiging voor windturbinebladen"

Transcriptie

1 Resultaten en bevindingen van project Grenslaagafzuiging voor windturbinebladen Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen 2005 en 2011 kregen ruim 1000 innovatieve onderzoeks- en praktijkprojecten subsidie. Ze delen hun resultaten en bevindingen, ter inspiratie voor nieuwe onderzoeks- en productideeën. De subsidies werden verleend door de energie-innovatieprogramma's Energie Onderzoek Subsidie (EOS) en Innovatie Agenda Energie (IAE). Datum November 2009 Status Definitief Actiflow B.V. in opdracht van Agentschap NL

2

3 Colofon Projectnaam Programma Regeling Projectnummer Contactpersoon Grenslaagafzuiging voor windturbinebladen Energie Onderzoek Subsidie Nieuw Energie Onderzoek NEOT06002 Actiflow B.V. Hoewel dit rapport met de grootst mogelijke zorg is samengesteld kan Agentschap NL geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele fouten.

4 Eindrapport EOS NEO Onderzoeksproject Actiflow BV Zinkstraat AD Breda Netherlands Tel + 31 (0) Fax + 31 (0) ABN AMRO: BTW/VAT: NL B01 KvK NL: Gegevens project Projectnummer: NEOT06002 Projecttitel: Grenslaagafzuiging voor windturbinebladen Penvoerder en medeaanvragers: Actiflow B.V. is penvoerder en enige uitvoerder Projectperiode: 01/04/ /04/2010 (volgens correspondentie met kenmerk NEOT d.d 11/11/2009) Het project is uitgevoerd met subsidie van het Ministerie van Economische Zaken; Besluit Energie Onderzoek Subsidie: lange termijn. 2 Samenvatting De energie die geproduceerd wordt door een windturbine is een directe functie van de rotordiameter. Windturbinebladen moeten dus steeds groter worden om goedkopere windenergie te kunnen aanbieden. Op dit moment is deze trend al duidelijk zichtbaar bij offshore windturbines. Momenteel bereikt men echter grenzen aan wat fysiek mogelijk is met de huidige windturbinebladen. De energie die in principe door een turbine kan opgevangen worden uit de wind, wordt op dit moment beperkt door het bereiken van structurele limieten. Door steeds wisselende weersomstandigheden en windcondities wordt de efficiëntie en de levensduur van grote windturbines sterk gereduceerd. Door het feit dat de wind nooit constant is werken er steeds wisselende krachten op het windturbineblad en zijn er steeds wisselde spanningen in het bladmateriaal. Om dit op te vangen vereisen langere bladen een erg hoge stijfheid en erg veel materiaal, hetgeen de kostprijs en het gewicht van het blad exponentieel doet toenemen. Om dit probleem op te lossen heeft Actiflow het afgelopen jaar een nieuw turbineblad ontwikkeld dat gemiddeld 20% dikker is dan conventionele bladen hetgeen erg veel structurele voordelen oplevert en dat toch minstens even goede aerodynamische prestaties behaalt als conventionele bladen. De methode om dit te realiseren is de toepassing van passieve luchtafzuiging op het blad. Het is algemeen bekend dat dikkere bladen vele constructieve voordelen hebben. Een dikker blad is stijver en kan lichter en goedkoper uitgevoerd worden. Het nieuwe bladontwerp van Actiflow is 18% goedkoper dan een conventioneel windturbineblad. Tegelijk is het blad 9% lichter. Het belangrijkste aspect is echter de kosten, want dankzij de techniek van Actiflow kan de prijs van windenergie dalen en wordt het mogelijk om nog grotere turbinebladen te produceren tegen aanvaardbare kosten. Pagina 1/7

5 Het probleem met dikkere bladen is echter dat ze slechtere aerodynamische prestaties leveren, waardoor de energieproductie van de turbine daalt. Dit probleem heeft Actiflow opgelost door grenslaagafzuiging toe te passen op het blad. Dit komt erop neer dat een deel van het windturbineblad wordt vervangen door een poreus materiaal en dat er dankzij centrifugaaleffecten lucht in het blad wordt gezogen, door het poreuze materiaal. Dit principe is tijdens het afgelopen project aangetoond via een centrifugaaltest. Door het wegzuigen van een kleine hoeveelheid lucht aan het bladoppervlak wordt de luchtstroming over het windturbineblad beïnvloed waardoor de aerodynamische prestaties van het dikkere blad verbeteren. Op deze manier kan het dikkere blad dezelfde hoeveelheid energie opwekken als een conventioneel blad. Dit principe is tijdens het project bewezen met een windtunneltest bij de TU Delft. Tenslotte is er ook een test uitgevoerd om de vervuiling van het poreuze materiaal te onderzoeken. Uit een eerste test blijkt dat het materiaal ongeveer 5% porositeit verliest op 10 maanden tijd. Verdere testen op een turbine in het veld zijn nodig om meer informatie over dit onderwerp te verzamelen. Verder onderzoek is dus noodzakelijk. Uit gesprekken met de industrie is gebleken dat er als volgende stap een echt testblad moet gebouwd en getest worden. Dit werk zal in samenwerking gebeuren met de TU Delft en eventueel ook met enkele marktpartijen. De gesprekken voor de opzet van deze ontwikkelingsfase lopen op dit moment. Voor deze nieuwe fase zal Actiflow opnieuw een subsidieaanvraag indienen voor een vervolg als EOS KTO onderzoeksproject. 3 Inleiding De energie die geproduceerd wordt door een windturbine is een directe functie van de rotordiameter. Windturbinebladen moeten dus steeds groter worden om goedkopere windenergie te kunnen aanbieden. Op dit moment is deze trend al duidelijk zichtbaar bij offshore windturbines. Momenteel bereikt men echter grenzen aan wat fysiek mogelijk is met de huidige windturbinebladen. De energie die in principe door een turbine kan opgevangen worden uit de wind, wordt op dit moment beperkt door het bereiken van structurele limieten. Door steeds wisselende weersomstandigheden en windcondities wordt de efficiëntie en de levensduur van Wisselende windbelasting grote windturbines sterk gereduceerd. Door het feit dat de wind nooit constant is werken er steeds wisselende krachten op het windturbineblad en zijn er steeds wisselde spanningen in het bladmateriaal. Om dit op te vangen vereisen langere bladen een erg hoge stijfheid en erg veel materiaal, hetgeen de kostprijs en het gewicht van het blad exponentieel doet toenemen. Om dit probleem op te lossen kan men denken aan het toepassen van actieve controlesystemen om de wisselende aerodynamische krachten op het blad te controleren en reduceren. Echter, een actief controlesysteem betekent extra complexiteit, extra kosten en er is het gevaar dat het controlesysteem faalt. Als alternatief heeft Actiflow het afgelopen jaar een nieuw turbineblad ontwikkeld dat dikker is dan conventionele bladen hetgeen erg veel structurele voordelen oplevert en dat toch minstens even goede aerodynamische prestaties behaalt als conventionele bladen. De methode om dit te realiseren is de toepassing van passieve luchtafzuiging op het blad. Pagina 2/7

6 Tijdens de voorbije haalbaarheidsstudie zijn de verschillende mogelijkheden voor de toepassing van grenslaagafzuiging op windturbinebladen onderzocht. Het meest interessante concept bleek de toepassing van afzuiging aan de achterrand van het blad, in combinatie met een verdikking van het blad. Het is algemeen bekend dat dikkere bladen vele constructieve structurele voordelen hebben. Een dikker blad is stijver en kan lichter en goedkoper uitgevoerd worden. Het probleem met dikkere bladen is echter dat ze slechtere aerodynamische prestaties leveren, waardoor de energieproductie van de turbine daalt. Dit is de reden waarom dikkere bladen niet worden toegepast. Dit probleem kan Actiflow nu oplossen door grenslaagafzuiging toe te passen op het blad. Dit komt erop neer dat een deel van het windturbineblad wordt vervangen door een poreus materiaal. Via een kamerstructuur binnen in het blad wordt lucht in het blad gezogen, door het poreuze materiaal. Verdikking van de bladprofielen Aanliggende stroming door afzuiging, Losgelaten stroming zonder afzuiging De onderdruk in het blad voor de afzuiging wordt passief opgewekt via de centrifugaalkrachten ten gevolge van de bladrotatie. Namelijk, als de tip van het blad wordt geopend, dan wordt de aanwezige lucht in het blad naar buiten geslingerd, waardoor een onderdruk in het blad ontstaat. Door het wegzuigen van een kleine hoeveelheid lucht aan het bladoppervlak wordt de luchtstroming over het windturbineblad beïnvloed waardoor de aerodynamische prestaties van het dikkere blad verbeteren. Op deze manier kan het dikkere blad dezelfde hoeveelheid energie opwekken als een conventioneel blad. Volgens de berekeningen uitgevoerd tijdens de haalbaarheidsstudie kan er door het centrifugaal effect voldoende onderdruk opgebouwd worden in een blad om de benodigde luchtafzuiging te garanderen. Verder blijkt uit de aerodynamische simulaties dat het dikkere profiel met afzuiging dezelfde aerodynamische prestaties behaald als het referentieblad. Afzuiging door tiprotatie Pagina 3/7

7 Het hierboven beschreven concept geeft nog meer mogelijkheden. Wanneer er bij sterke windvlagen de behoefte is om de aerodynamische krachten op een blad te reduceren, dan kan er door het poreuze materiaal ook lucht uitgeblazen worden. Op die manier wordt de luchtstroming over het windturbineblad verstoord en nemen de aerodynamische krachten af. Deze luchtuitblazing ontstaat wanneer er aan de rotorkop een klep wordt geopend die lucht toelaat om in het blad te stromen. 4 Doelstelling Het doel van het onderzoeksproject was om een nieuw windturbineblad te ontwerpen dat 20% stijver is dan een conventioneel blad, dat 20% minder weegt en dat 20% minder kost. Hierdoor kan de prijs van windenergie dalen en wordt het mogelijk om nog grotere turbinebladen te produceren tegen aanvaardbare kosten. Ook dit zorgt er weer voor dat de prijs van groene energie kan dalen. Voor het ontwerp van een nieuw blad werd vertrokken van een 5 MWatt referentieturbine ontwikkeld door NREL, het Amerikaanse windenergie onderzoeksinstituut. Deze turbine is specifiek ontwikkeld om te dienen als basis voor internationale onderzoeksprojecten zoals het EU Upwind project. Aangezien het voor de onderzoekswereld quasi onmogelijk is om alle technische gegevens van een turbine uit de industrie te krijgen was er een sterke behoefte om een referentie te hebben voor een grote turbine. Voor het ontwerp zijn inputs van verschillende grote fabrikanten gebruikt om tot een representatieve turbine te komen die niet confidentieel is en dus door iedereen kan gebruikt worden. De turbine bestaat dus enkel op papier, maar ontwerpaanpassingen kunnen wel makkelijk vergeleken worden met het origineel, aangezien de referentieturbine erg uitvoerig gedocumenteerd is. Het ontwerp van het blad door Actiflow bestond uit 3 onderdelen: Bepaling van een nieuwe, dikkere externe bladvorm; Dimensioneren van het interne stromingskanaal; Analyseren van de structurele eigenschappen van de nieuwe bladvorm. Dit ontwerp moest gebeuren via softwarepakketten die de interactie tussen de aerodynamische en structurele aspecten van een windturbineblad in rekening nemen. Om de werking van de verschillende technieken die deel uitmaken van het ontwerp verder te bewijzen moest er een windtunneltest, een materiaaltest en een rotatietest uitgevoerd worden. Uit contacten met de industrie is gebleken dat het noodzakelijk is om de werking van het concept niet enkel via computersimulaties aan te tonen maar ook via werkelijke testen. Pas dan hebben windturbinefabrikanten voldoende bewijs om financiële middelen vrij te maken om het project van Actiflow verder te ondersteunen. Een bijkomstig doel van dit onderzoeksproject (< 10% van de projecturen) was het voeren van verschillende gesprekken met turbinefabrikanten. Via deze gesprekken heeft Actiflow relevante informatie verzameld als input voor het bladontwerp, en heeft Actiflow ook een overzicht gekregen van de samenwerkingsmogelijkheden voor de volgende ontwikkelingsfase. Actiflow heeft op dit moment concrete interesse van verschillende grote spelers in de (voornamelijk Europese) windenergie-industrie: Vestas, General Electric, Suzlon, LM Glasfiber, en Repower. Als concrete deliverables van deze onderzoeksfase moest een eerste bladontwerp klaar zijn, waarin de aerodynamische en structurele prestaties, en de opbouw van het blad beschreven staan. Verder moesten er testresultaten beschikbaar zijn die de aerodynamische prestaties van het dikkere blad bewijzen. Pagina 4/7

8 5 Resultaten De externe bladvorm van de 5MWatt referentieturbine bestaat uit 5 verschillende profielen. De verschillende profielen zijn herontworpen zodat het blad tussen 20% en 50% van de spanwijdte gemiddeld 20% dikker is geworden. De profielen dicht bij de wortel hebben een verdikking van ongeveer 30%, dichter bij de tip bedraagt de verdikking ongeveer 10%. Dankzij de afzuiging toegepast op deze dikkere profielen zijn de aerodynamische eigenschappen bij benadering gelijk aan die van de oorspronkelijke profielen. De tip van het blad wordt niet veranderd aangezien blijkt dat de dunne profielen hier noodzakelijk zijn om een goede opstart van de turbine te verzekeren. Verder is er bij het ontwerp rekening gehouden met productieaspecten en met het praktisch inbouwen van de poreuze panelen in het bladoppervlak. De interne luchtstromen door het blad worden volledig bepaald door het structurele ontwerp dat wordt gekozen voor het windturbineblad. Uit onderzoek blijkt dat er verschillende mogelijkheden zijn om een goede doorstroming te garanderen, maar dat er in alle gevallen creatief moet omgegaan worden met de structurele opbouw van het blad. Ter hoogte van de afzuigpanelen is er sowieso voldoende ruimte in het blad om alle afgezogen lucht te transporteren. Er zijn 2 verschillende concepten ontwikkeld om de overgang te realiseren tussen het afzuiggebied en de zone op het blad waar geen luchtafzuiging wordt toegepast. Het meest kritische aspect van het interne bladontwerp is om alle afgezogen lucht aan een aanvaardbare snelheid door de tip van het blad te krijgen. Hiervoor blijkt het nodig dat één van de liggers niet doorloopt tot aan de tip. Dit is al het geval bij huidige bladen, maar bij toepassing van de luchtafzuiging blijkt het ook effectief cruciaal in het intern bladontwerp. Er is voor gekozen om zo veel mogelijk de conventionele bladopbouw te behouden en om enkel de diktes van de laminaten en de materiaalkeuze in de flenzen en de huid te wijzigen. In een eerste ontwerpiteratie is aangenomen dat het poreuze materiaal kan versterkt worden zodat het dezelfde structurele eigenschappen heeft dan het originele bladmateriaal. In dit geval kan dankzij de extra bouwhoogte (bladdikte) een optimalisatie uitgevoerd worden van de opbouw van de laminaten, waardoor een kostenreductie van maximaal 19% kan bereikt worden. Verder is bepaald dat bij de maximale kostenreductie geen maximale gewichtreductie kan behaald worden. Bij een kostenreductie van 19% hoort een gewichtsreductie van 9%. Het is echter ook mogelijk om te optimaliseren naar gewicht, en dan blijkt het mogelijk om een gewichtsreductie van 17% te realiseren. De kostenreductie is dan 13,5%. In een tweede ontwerpiteratie zijn de verzwakkingen aan het blad ten gevolge van het poreuze materiaal meegenomen in de laminaatoptimalisatie. Om deze verzwakkingen te compenseren moet er een kleine hoeveelheid materiaal opnieuw toegevoegd worden, waardoor de maximale kostenreductie 18% bedraagt. Het verschil met de eerste ontwerpiteratie blijkt echter klein te zijn. Om de analyses en simulaties kracht bij te zetten zijn er 3 verschillende testen uitgevoerd: een materiaaltest, een centrifugaaltest en een windtunneltest. Voor de materiaaltest is er een testopstelling gebouwd waarin het poreus materiaal kan worden getest op vervuiling. De vervuilingstest met het poreus materiaal is uitgevoerd gedurende 2 maanden. Gedurende deze 2 maanden heeft een pomp actief lucht door het poreuze materiaal gezogen. Om ervoor te zorgen dat deze materiaaltest representatief is voor een langere periode zijn er relatief hoge afzuigsnelheden gebruikt. De afzuigsnelheden in de testopstelling waren ongeveer 5 keer hoger dan in werkelijkheid. Op deze manier werd er 5 keer meer vervuiling door het materiaal gezogen. Er mag dus geconcludeerd worden dat deze vervuilingstest representatief is voor een testperiode van ongeveer 10 maanden. Uit de test is gebleken dat er 5% verlies is in porositeit van het materiaal over de hele testperiode. Tijdens de eerste weken was het verlies het grootst. Aan het eind van de testperiode was het verlies aan porositeit klein. Pagina 5/7

9 De test is stopgezet na 2 maanden omdat samen met turbinefabrikanten werd geconcludeerd dat de relevantie van de test beperkt is. Er is besloten dat er in de nabije toekomst een hele testfase moet georganiseerd worden om verschillende concepten te testen die kunnen dienen om de windturbinebladen poreus te maken. Ook is er in samenwerking met de leverancier van het poreus materiaal een oplossing bedacht voor de UV-gevoeligheid van het materiaal. Door het toevoegen van enkele additieven is er een levensduurverbetering met een factor 6 tot 8 gerealiseerd door de fabrikant. Voor de centrifugaaltest is er een ronddraaiende testopstelling gebouwd met 5 drukmeetpunten die de onderdruk in een roterend kanaal meten. Op deze manier kon het drukverloop in het kanaal bepaald worden bij verschillende rotatiesnelheden. Als testopstelling is er een draaiende schijf gebouwd met een diameter van 2,2 meter en met een luchtkanaal van 1 meter lang dat deels poreus is aan de buitenkant. Bij 6 verschillende rotatiesnelheden zijn de drukken in het roterende kanaal gemeten. Het drukverloop in het kanaal blijkt met een hoge nauwkeurigheid overeen te komen met de resultaten uit het eerder ontwikkeld computermodel. Het enige verschil was een kleine onderdruk aan de tip van het roterend kanaal. Deze onderdruk werd gemeten en was niet aanwezig in het computermodel. Dit verschil is ondertussen weggewerkt zodat kan geconcludeerd worden dat het computermodel perfect is gevalideerd. De windtunneltesten zijn doorgegaan op de TU Delft tussen 5 en 16 oktober Voor de test is 1 windturbineprofiel gekozen op 50% van de spanwijdte van het turbineblad. Dit profiel werd 20% verdikt ten opzichte van het originele profiel. Er is een windtunnelmodel gemaakt uit aluminium, voorzien van een 50-tal drukmeetpunten. Tijdens de testen werd afzuiging toegepast op 2 verschillende locaties op het profiel, bij verschillende afzuigsnelheden en bij verschillende invalshoeken. Over het algemeen kan geconcludeerd worden dat afzuiging ervoor zorgt dat de verdikte profielen dezelfde aerodynamische prestaties behalen als de originele (dunnere) profielen. In het geval dat de bladen schoon zijn (laminaire stroming over de bladen) moet er wel op gelet worden dat de maximale krachten op het blad niet te veel oplopen door de afzuiging. Een ander aandachtspunt voor de toekomst is het beperken van de steile krachtsreductie bij hoge invalshoeken. Door de kromming van de verschillende bladprofielen nog aan te passen kan dit beïnvloed worden. De windtunneltest heeft getoond dat het mogelijk moet zijn, mits enkele ontwerpveranderingen, bladprofielen te ontwerpen met luchtafzuiging die dezelfde aerodynamische eigenschappen hebben als de originele (dunnere) profielen. Het plan is om in een volgende projectfase een echt testblad te ontwerpen dat vervolgens kan getest worden in het veld. Tijdens het project is er sporadisch contact geweest met de industrie over de voortgang van het project. Echter, in januari heeft Actiflow enkele bedrijfsbezoeken uitgevoerd om feedback te krijgen van de turbinefabrikanten, en om advies in te winnen voor de volgende projectfasen. In januari is Actiflow langsgegaan bij Repower, LM Glasfiber en DEWI (het Duitse windenergieinstituut). In maart is er een bezoek geweest bij Suzlon. Verder is er telefonisch contact geweest met Vestas en GE. Op basis van deze meetings heeft Actiflow een plan opgesteld voor de volgende ontwikkelfase. 6 Conclusie en aanbevelingen De meest veelbelovende mogelijke toepassing van grenslaagafzuiging op windturbinebladen is de mogelijkheid om dikkere profielen toe te passen. Samenvattend kan gezegd worden dat de Pagina 6/7

10 doelstellingen van het project gerealiseerd zijn. Er is een windturbineblad ontworpen dat 18% goedkoper is dan een conventioneel blad. De gewichtreductie is echter beperkt tot 9%. Het belangrijkste aspect is echter de kosten, want dankzij de techniek van Actiflow kan de prijs van windenergie dalen en wordt het mogelijk om nog grotere turbinebladen te produceren tegen aanvaardbare kosten. Het ontwerpwerk van Actiflow is succesvol gevalideerd met 3 testen: een windtunneltest, een materiaaltest en een centrifugaaltest. Tenslotte zijn de geïnteresseerde windturbinefabrikanten op de hoogte gehouden en geraadpleegd. Verder onderzoek is echter nog noodzakelijk. Als volgende stap in de ontwikkeling moet een echt testblad ontworpen, gebouwd en getest worden. Dit werk zal in samenwerking gebeuren met de TU Delft en eventueel ook met enkele marktpartijen. De gesprekken voor de opzet van deze ontwikkelingsfase lopen op dit moment. Voor deze nieuwe fase zal Actiflow opnieuw een subsidieaanvraag indienen voor een vervolg als EOS KTO onderzoeksproject. Het project is uitgevoerd met subsidie van het Ministerie van Economische Zaken; Besluit Energie Onderzoek Subsidie: lange termijn. Pagina 7/7

Productie van FoxCoal uit getorreficeerde reststromen

Productie van FoxCoal uit getorreficeerde reststromen Resultaten en bevindingen van project Productie van FoxCoal uit getorreficeerde reststromen Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen 2005 en 2011 kregen ruim 1000 innovatieve

Nadere informatie

Innovatief renoveren met PVT

Innovatief renoveren met PVT Resultaten en bevindingen van project Innovatief renoveren met PVT Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen 2005 en 2011 kregen ruim 1000 innovatieve onderzoeks- en

Nadere informatie

Green Coal from torrefied Biomass: een tweede generatie hoogwaardig en groen alternatief voor steenkool

Green Coal from torrefied Biomass: een tweede generatie hoogwaardig en groen alternatief voor steenkool Resultaten en bevindingen van project Green Coal from torrefied Biomass: een tweede generatie hoogwaardig en groen alternatief voor steenkool Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie.

Nadere informatie

Voorbeeld case: Gietstuk Bruijs/Hapam Stappenplan kostprijsreductie met aluminium Versie: april 2011

Voorbeeld case: Gietstuk Bruijs/Hapam Stappenplan kostprijsreductie met aluminium Versie: april 2011 Voorbeeld case: Gietstuk Bruijs/Hapam Stappenplan kostprijsreductie met aluminium Versie: april 2011 Stap 1_Verkennen Stap 2_Vergelijken Stap 3_Vinden Stap 4_Verifiëren Stap 1_Verkennen Omschrijf het oorspronkelijke

Nadere informatie

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie?

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie? Windenergie ECN-facts 1. Wat is windenergie? Windenergie is de verzamelnaam voor technieken waarbij de bewegingsenergie die in wind zit, wordt omgezet in andere bewegingsenergie of in elektrische energie.

Nadere informatie

Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW)

Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW) Energiebesparingspotentieel door isolatie Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW) Het is bekend dat de CO 2 uitstoot tegen 2020 fors naar omlaag moet. In Duitsland zijn

Nadere informatie

Samenvatting 203 Klimaatverandering leidt volgens de voorspellingen tot een toename van de mondiale temperatuur en tot veranderingen in de mondiale waterkringloop. Deze veranderingen in de waterkringloop

Nadere informatie

Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord

Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord 74100160-NMEA/PGR 11-0259 Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord Arnhem, 3 februari 2011 Auteurs Merih Cibis, Hans Cleijne In opdracht

Nadere informatie

Windenergie. Verdiepende opdracht

Windenergie. Verdiepende opdracht 2015 Windenergie Verdiepende opdracht Inleiding; In dit onderdeel leer je meer over windenergie. Pagina 1 Inhoud 1. Windenergie... 3 1.1 Doel... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3 Verwerking... 9 Pagina 2 1. Windenergie

Nadere informatie

Project Management. De expertise om ambities waar te maken

Project Management. De expertise om ambities waar te maken Project De expertise om ambities waar te maken Topwind Betrek Topwind bij uw project en verzeker u ervan dat uw ambities waar worden. Topwind is een pragmatisch, servicegericht bedrijf met veel ervaring

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

D2C-Airco. Resultaten en bevindingen van project. Datum 11 april Optimair Holding BV in opdracht van Agentschap NL

D2C-Airco. Resultaten en bevindingen van project. Datum 11 april Optimair Holding BV in opdracht van Agentschap NL Resultaten en bevindingen van project D2C-Airco Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen 2005 en 2011 kregen ruim 1000 innovatieve onderzoeks- en praktijkprojecten subsidie.

Nadere informatie

HCO-systeem op een gasturbine

HCO-systeem op een gasturbine Resultaten en bevindingen van project HCO-systeem op een Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen 2005 en 2011 kregen ruim 1000 innovatieve onderzoeks- en praktijkprojecten

Nadere informatie

acilitair anagement zet og (te) weinig n op data

acilitair anagement zet og (te) weinig n op data acilitair anagement zet og (te) weinig n op data De wereld veranderd razendsnel. Nieuwe technologische innovaties zoals sensoren, robots en data bieden nieuwe kansen om problemen op te lossen. Ook sociale

Nadere informatie

Zonne-energie in 6 stappen

Zonne-energie in 6 stappen Zonne-energie in 6 stappen Bart van den Bosch 10 / 9 / 2014 U bent enthousiast over het idee om zelf zonneenergie op te wekken. En u overweegt om zonnepanelen aan te schaffen voor uw woning. Zeer waarschijnlijk

Nadere informatie

BLIX Consultancy BV. Hoe kies je de juiste windturbine voor je project

BLIX Consultancy BV. Hoe kies je de juiste windturbine voor je project BLIX Consultancy BV Hoe kies je de juiste windturbine voor je project In deze presentatie Introductie BLIX Hoe kies je de juiste windturbine voor je project Techniek Turbinevermogen en powercurve Aandachtspunten

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Het voor de gepatenteerde SOLYNDRA Solar module gebruikte materiaal bestaat uit koper-indium-galium-diselenide (CIGS).

Het voor de gepatenteerde SOLYNDRA Solar module gebruikte materiaal bestaat uit koper-indium-galium-diselenide (CIGS). quas lar Een uiterst betrouwbaar systeem De SOLYNDRA Solar module bestaat uit twee coaxiale cilinders. De binnenste cilinder wordt ommanteld door de CIGS-zonnecel die op haar beurt beschermd wordt door

Nadere informatie

Handboek van een vacuümunit type VHU-40-HE Type: VHU-3000-HE Gewicht: 145 kg

Handboek van een vacuümunit type VHU-40-HE Type: VHU-3000-HE Gewicht: 145 kg De Brugman 9, NL-1948NB Beverwijk Tel: +31(0)251226477 Fax:+31(0)251221840 Email: info@hamevac.nl Site: www.hamevac.nl KvK: 34079398 BTW: NL800854202B01 Bank: 671113003 Iban: NL24INGB0671113003 Handboek

Nadere informatie

Factsheet - Unieke superslanke composiet gevel

Factsheet - Unieke superslanke composiet gevel Factsheet - Unieke superslanke composiet gevel Achtergrond Het composiet gevelconcept is ontwikkeld binnen het SIA-RAAK programma Composieten in de glasarchitectuur onder leiding van het INHolland Composietenlab.

Nadere informatie

Changing winds. Windmills.

Changing winds. Windmills. Changing winds Windmills. Changing winds 10Kw Changing winds is de merknaam van windmolens gebouwd door: metaalconstructie Van Vlaenderen. Onze windmolens zijn er van superieure kwaliteit. We maken enkel

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 10 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Tijdelijke duurzame energie

Tijdelijke duurzame energie Tijdelijke duurzame energie Tijdelijk Uitgewerkte businesscases voor windenergie, zonne-energie en biomassa Anders Bestemmen Tijdelijke duurzame energie Inleiding In het Corporate Innovatieprogramma van

Nadere informatie

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel My statement paper Windturbines beïnvloeden het klimaat Glen Pelgrims Ellen Van Dievel 14 april 2015 1. Inleiding Tegenwoordig is hernieuwbare, groene energie een onderwerp waar veel over gesproken en

Nadere informatie

Making Solar Systems Smarter

Making Solar Systems Smarter Making Solar Systems Smarter GOEDE REDENEN OM OVER TE STAPPEN OP ZONNE-ENERGIE SMART PV-OPLOSSINGEN VAN SOLAREDGE Geld besparen Door zonne-energie te gebruiken in uw huis zal uw energierekening omlaag

Nadere informatie

Windpark Nieuwegein. Slagschaduwstudie

Windpark Nieuwegein. Slagschaduwstudie Windpark Nieuwegein Slagschaduwstudie Windpark Nieuwegein Slagschaduwstudie Door: Bram Konneman Datum: 31 December 2012 Projectnummer: WIENL12093 Ecofys 2012 in opdracht van: Eneco Wind B.V. ECOFYS Netherlands

Nadere informatie

CIAT installeert zijn HEE-technologie in Bluebox gebouw in Genève

CIAT installeert zijn HEE-technologie in Bluebox gebouw in Genève CIAT installeert zijn HEE-technologie in Bluebox gebouw in Genève De installatie van 230 COADIS 2 HEE (hoge energie-efficiëntie) cassettetype comfort-units hebben er aanzienlijk aan bijgedragen dat Bluebox

Nadere informatie

Berekening van de standaard CO 2 -emissiefactor aardgas t.b.v. kalenderjaar 2011 en emissiehandel 2012

Berekening van de standaard CO 2 -emissiefactor aardgas t.b.v. kalenderjaar 2011 en emissiehandel 2012 Berekening van de standaard CO 2 -emissiefactor aardgas t.b.v. kalenderjaar 2011 en emissiehandel 2012 Datum 20 december 2011 Status Definitief Pagina 1 van 1 Colofon Projectnaam Jaarlijkse vaststelling

Nadere informatie

Seminar: CFD in de Bouw. Visie over het toekomstgebruik van CFD Roy Campe Actiflow BV. Berkel Enschot, 20 mei 2011

Seminar: CFD in de Bouw. Visie over het toekomstgebruik van CFD Roy Campe Actiflow BV. Berkel Enschot, 20 mei 2011 Seminar: CFD in de Bouw Visie over het toekomstgebruik van CFD Roy Campe Actiflow BV Berkel Enschot, 20 mei 2011 Agenda Achtergrond Actiflow Algemene visie SWOT analyse toegepast op het gebruik van CFD

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie

Staan de beste stuurlui aan wal?

Staan de beste stuurlui aan wal? Staan de beste stuurlui aan wal? ir. Harry Droog, voorzitter van het Energietransitie Platform Duurzame Elektriciteitsvoorziening / Jaap t Hooft, adviseur EOS Welkom, opening, doelen De heer Droog gaat

Nadere informatie

Product naam: MM03227

Product naam: MM03227 Product naam: MM03227 Specificaties MM03227: Levensduur L90: 20000u Wattage: 0.20W Kleur: 2700K (warmwit) Lumen: 10 lm Lamp soort: Orientatielicht Lengte: Diameter: Gewicht: Spanning: 76 mm 16x65 mm 28

Nadere informatie

Lean Startup. Uittreksel Lean Startup Eric Ries. Marijn Mulders September 2015 V1.0 www.tolobranca.nl

Lean Startup. Uittreksel Lean Startup Eric Ries. Marijn Mulders September 2015 V1.0 www.tolobranca.nl Lean Startup Uittreksel Lean Startup Eric Ries Marijn Mulders September 2015 V1.0 www.tolobranca.nl Inhoudsopgave 1. 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. Deel 1 Visie... 3 Hoofdstuk 1 Start... 3 Hoofdstuk 2 Definieer...

Nadere informatie

Kleine windturbines. Presentatie Kontich. Donderdag 13 november 2014. Van 13u30 tot 17 uur. Filip Arnou Green Energy Consult

Kleine windturbines. Presentatie Kontich. Donderdag 13 november 2014. Van 13u30 tot 17 uur. Filip Arnou Green Energy Consult Kleine windturbines Presentatie Kontich. Donderdag 13 november 2014. Van 13u30 tot 17 uur Filip Arnou Green Energy Consult Windenergie De wind is een onuitputtelijke en natuurlijke bron om elektriciteit

Nadere informatie

Resultaten testveld kleine windturbines Schoondijke

Resultaten testveld kleine windturbines Schoondijke Resultaten testveld kleine windturbines Schoondijke Resultaten van vier jaar testen op het testveld voor kleine windturbines te Schoondijke Rapport 1001214.R03 11 december 2012 . c Ingreenious BV. No part

Nadere informatie

Spiekbriefje Frisse Wind

Spiekbriefje Frisse Wind Spiekbriefje Frisse Wind Feiten over windenergie voor feestjes, verjaardagen of andere bijeenkomsten. Er worden dan veel halve waarheden over windenergie verkondigd, en dat is jammer, want windenergie

Nadere informatie

Windkaart van Nederland op 100 m hoogte

Windkaart van Nederland op 100 m hoogte Windkaart van Nederland op 100 m hoogte Duurzame Energie in Nederland DE WEGWIJZER VOOR UW KEUZE Colofon De Windkaart van Nederland op 100 m hoogte is door KEMA Nederland B.V. ontwikkeld, in opdracht van

Nadere informatie

Examen HAVO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Examen HAV Hoger Algemeen Voortgezet nderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 81 punten te behalen; het examen bestaat uit 19 vragen.

Nadere informatie

Inleiding Het Windpark Tata Steel beoogt 2 tot 8 nieuwe turbines te plaatsen op het terrein van Tata Steel in IJmuiden.

Inleiding Het Windpark Tata Steel beoogt 2 tot 8 nieuwe turbines te plaatsen op het terrein van Tata Steel in IJmuiden. Notitie / Memo Aan: Suzan Tack Van: Peter Winkelman Datum: 9 mei 2016 Kopie: Ons kenmerk: I&BBE3280N003F02 Classificatie: Projectgerelateerd HaskoningDHV Nederland B.V. Industry & Buildings Onderwerp:

Nadere informatie

Topwind Asset Management

Topwind Asset Management Same Conditions, Better Performance De missie van Topwind Uw turbines moeten beschikbaar zijn en optimaal presteren op het moment dat het waait. Specialisten in Asset en Project. Maximaal Rendement Topwind

Nadere informatie

Bob Meijer Lancering TKI Wind op Zee Tenders 2015 30 januari 2015

Bob Meijer Lancering TKI Wind op Zee Tenders 2015 30 januari 2015 Bob Meijer Lancering TKI Wind op Zee Tenders 2015 30 januari 2015 2015 First come, first served Januari 2015 Subsidieregelingen TKI Wind op Zee 2015 onder voorbehoud de officiële regeling is leidend 2

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

De mechanische ventilatie type C is in te delen in twee stromingen die nog in de huidige huizen aanwezig zijn:

De mechanische ventilatie type C is in te delen in twee stromingen die nog in de huidige huizen aanwezig zijn: 1 Introductie In een huishouden is ventilatie nodig om ervoor te zorgen dat het huis van schone en gezonde lucht is voorzien. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen natuurlijke ventilatie (type A), en

Nadere informatie

3D printen: Grijp je kansen! Sjef van Gastel, Lectoraat Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering

3D printen: Grijp je kansen! Sjef van Gastel, Lectoraat Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering 3D printen: Grijp je kansen! Sjef van Gastel, Lectoraat Innovatieve Productietechnologie, Fontys Hogeschool Engineering 1 Vergelijking subtractieve met additieve productietechnologie Subtractief (Conventioneel

Nadere informatie

Sensoren en maatschappij

Sensoren en maatschappij PROJECT Sensoren en maatschappij Informatie voor de leerlingen Inhoud 1 De opdracht 2 Het beroep 3 De organisatie 4 Begeleiding 5 Beoordeling en evaluatie [1] PROJECT Sensoren en maatschappij [Technasium]

Nadere informatie

Reformate Enhanced Solid Oxide Electrolyser (RESOE)

Reformate Enhanced Solid Oxide Electrolyser (RESOE) Resultaten en bevindingen van project Reformate Enhanced Solid Oxide Electrolyser (RESOE) Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen 005 en 011 kregen ruim 1000 innovatieve

Nadere informatie

Sirius Solar. Sirius Solar Veranda

Sirius Solar. Sirius Solar Veranda Sirius Solar brengt twee werelden samen: genieten van comfort, duurzaamheid en rendement. Word ook thuis bewust van duurzaam en kies voor een overkapping met zonnepanelen! Zelf energie opwekken met zonnepanelen

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Loon- en maaibedrijf De Struunhoeve BV

Loon- en maaibedrijf De Struunhoeve BV Loon- en maaibedrijf De Struunhoeve BV Review CO 2 reductiesysteem Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 In het kader van papier vermindering is de inhoudsopgave op de voorpagina afgedrukt Inhoudsopgave

Nadere informatie

Franck Wtb Advies 1 jaar!

Franck Wtb Advies 1 jaar! 1 s e p t e m b e r 2 0 07 Franck Wtb Advies 1 jaar! Het is inmiddels een jaar geleden dat ik, Rowald Franck, ben gestart met mijn adviesbureau. Vanuit Franck Wtb Advies worden met name sterkteberekeningen

Nadere informatie

NIEUW! 3x sneller dan de huidige systemen Ballast Transport en Handling Dakbelasting Calculatie Kabelmanagement Materiaal

NIEUW! 3x sneller dan de huidige systemen Ballast Transport en Handling Dakbelasting Calculatie Kabelmanagement Materiaal ! W U E I N eller dan 3x sn uidige de h n systeme FlatFix Fusion voor platte daken FlatFix Fusion is een revolutionair en lichtgewicht platdak montagesysteem voor zonnepanelen dat op verschillende manieren

Nadere informatie

Bijlage D WINDTURBINE OPSTELLING VARIANTEN

Bijlage D WINDTURBINE OPSTELLING VARIANTEN Bijlage D WINDTURBINE OPSTELLING VARIANTEN DICHTSTEBOLSTAPELING EN SCHAAKBORDOPSTELLING In de richtlijnen voor het MER is aangegeven dat voor de parken aan de Noordermeerdijk en de Westermeerdijk ook

Nadere informatie

Verzekeren van duurzame energie

Verzekeren van duurzame energie Verzekeren van duurzame energie Verzekeren van duurzame energie Wind, zon, water en aardwarmte vier prachtige, maar onvoorspelbare natuurelementen. Het zijn de elementen die een steeds grotere rol gaan

Nadere informatie

HEMPACORE. Passieve brandbeveiliging

HEMPACORE. Passieve brandbeveiliging HEMPACORE Passieve brandbeveiliging Duurzaamheid De sterkte van onze coatings minimaliseert het risico op beschadigingen tijdens transport, verwerking en blootstelling aan weersinvloeden. U kunt rekenen

Nadere informatie

Project Installatietechniek Onderzoeksrapport

Project Installatietechniek Onderzoeksrapport Project Installatietechniek Onderzoeksrapport Filmhuis Lumen Delft Module: THIN3 Product: Onderzoeksrapport Groep: WP27A + WP27B Groepsnaam: Filmhuis 4 Periode: Blok 3 Ingeleverd op: 07-03-14 Groepsleden:

Nadere informatie

Hulpstoffen. Hulpstoffen voor aardvochtig beton

Hulpstoffen. Hulpstoffen voor aardvochtig beton voor aardvochtig beton topprestaties in de productie van aardvochtig beton met SikaPaver technologie Prefab betonproducten geproduceerd met aardvochtig beton kenmerken zich door een grote veelzijdigheid

Nadere informatie

Best beschikbare technieken in windturbine ontwerp

Best beschikbare technieken in windturbine ontwerp Best beschikbare technieken in windturbine ontwerp Rob Kuilboer Siemens Nederland N.V. Nederlandse Stichting Geluidshinder 05.02.2013 Best beschikbare technieken Geluidseigenschappen Geluidsbronnen Regels

Nadere informatie

Solico. Brugdekpaneel 500x40. Solutions in composites. Mechanische eigenschappen. Versie : 2. Datum : 16 januari 2013

Solico. Brugdekpaneel 500x40. Solutions in composites. Mechanische eigenschappen. Versie : 2. Datum : 16 januari 2013 Solico B.V. Everdenberg 5A NL-4902 TT Oosterhout The Netherlands Tel.: +31-162-462280 - Fax: +31-162-462707 E-mail: composites@solico.nl Bankrelatie: Rabobank Oosterhout Rek.nr. 13.95.51.743 K.v.K. Breda

Nadere informatie

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn.

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. DOSSIER Kleine windmolens Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. Er zijn veel typen windmolens op de markt, met mast, zonder mast, horizontaal of verticaal.

Nadere informatie

TKI Wind op Zee Workshop Financiering

TKI Wind op Zee Workshop Financiering TKI Wind op Zee Workshop Financiering Met welk support regime worden ambities offshore wind NL bereikt? 7 mei 2013 Amersfoort Marco Karremans Wind op Zee cruciaal voor 16% duurzame energie in 2020 Doelstelling:

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

Verslag practicum composieten Kevin Kanters & Bastiaan de Jager. Inhoudsopgave

Verslag practicum composieten Kevin Kanters & Bastiaan de Jager. Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1. Inleiding. 3 2. Trekstaven. 4 2.1. Berekeningen trekstaven. 4 2.2. Meetresultaten trekstaven. 7 3. Buigbalken. 8 3.1. Berekeningen buigbalken. 8 3.2. Meetresultaten buigbalken. 10 4. Coposiet

Nadere informatie

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA UPDATE 2016 SAMENVATTING STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA Opdrachtgever Gemeente Breda Afdeling Mobiliteit en Milieu Opdrachtnemer Evert

Nadere informatie

WINDENERGIE : STROMINGSLEER

WINDENERGIE : STROMINGSLEER INHOUD: Drag-kracht en lift-kracht Krachten op roterende wiek De pitch hoek en de angle of attack Krachtwerking De rotorefficiëntie C P Karakteristieken van een turbine Beschouwen we een HAWT (horizontal

Nadere informatie

Schroefpers test Den Helder

Schroefpers test Den Helder Schroefpers test Den Helder AFDELING WATERKETEN KENNIS EN ONTWIKKELING 1. Inleiding Binnen de waterschappen zijn in de afgelopen 15 jaar weinig tot geen ontwikkelingen geweest met betrekking tot nieuwe

Nadere informatie

Examen HAVO. Wiskunde B (oude stijl)

Examen HAVO. Wiskunde B (oude stijl) Wiskunde B (oude stijl) xamen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 1.0.0 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 79 punten te behalen; het examen bestaat uit 17 vragen. Voor

Nadere informatie

Wind. De kracht van Nederland. Platform Duurzaam Fryslân

Wind. De kracht van Nederland. Platform Duurzaam Fryslân Wind De kracht van Nederland Is uw beeld van windenergie bij de tijd? De moderne Windturbines hebben in 30 jaar een grote ontwikkeling doorgemaakt. De discussie over windturbines wordt overheerst door

Nadere informatie

PR contouren voor windturbine Vestas V90-3.0

PR contouren voor windturbine Vestas V90-3.0 74101391.006 12-7542 VERTROUWELIJK PR contouren voor windturbine Vestas V90-3.0 Arnhem, 10 januari 2013 Auteur(s) KEMA In opdracht van Eneco auteur : A. Taris beoordeeld : P. Franck 8 blz. 0 bijl. AT goedgekeurd

Nadere informatie

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN?

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? Een Grundfos pump audit creëert duidelijkheid Is duurzaamheid één van de doelstellingen in uw organisatie? Steeds meer bedrijven en (semi-)

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Visie Netontwerp en uitrolstrategie

Visie Netontwerp en uitrolstrategie Visie Netontwerp en uitrolstrategie Toekomstbestendige netoptimalisatie Publieksversie Inhoud Hoofdstuk 1: Netontwerp en uitrolstrategie Algemeen Hoofdstuk 2: Netontwerp en uitrolstrategie Technisch Appendix

Nadere informatie

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Ketenanalyse project Kluyverweg Oranje BV Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0 Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Autorisatiedatum: 3-12-2015 Naam

Nadere informatie

Overwegingen bij bekabeling architectuur

Overwegingen bij bekabeling architectuur Overwegingen bij bekabeling architectuur HellermannTyton B.V. Michel Frakking Deze lezing wordt u aangeboden door: HellermannTyton is fabrikant van Innovatieve Connectivity Oplossingen voor zowel LAN als

Nadere informatie

Insulated Door Components. -poort U = Luchtdichtheid. typisch tot 22% beter isolerend

Insulated Door Components. -poort U = Luchtdichtheid. typisch tot 22% beter isolerend Insulated Door Components -poort Luchtdichtheid van klasse 4 U = typisch tot % beter isolerend -poort De thermische efficiëntie en de beperking van de luchtdoorlatendheid zijn essentiële aspecten in het

Nadere informatie

WMV bv. Lunac 2+ duplo NBD (2010) Kwalificatie Test. Mr. G. van der Sluis

WMV bv. Lunac 2+ duplo NBD (2010) Kwalificatie Test. Mr. G. van der Sluis Office: Molengraaffsingel 12 2629 JD Delft (NL) Post adress: Frans Halsstraat 5 1816 CM Alkmaar (NL) Tel. +31 (0)15 744 01 38 Fax +31 (0)15 744 01 02 Internet www.ccube.nl Registration NL34231544 WMV bv.

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Daalin B.V. Auteur: M.E. Kloos en A.J. IJzelenberg - van der Linden Autorisatiedatum: 17-02-2016 Versie: 1.0 Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

Algemeen. Wie is Ivada Electric? Distributeur. Importeur van Kaco omvormers. Adviseur elektrotechnische markt. Projectpartner van de Technische Unie

Algemeen. Wie is Ivada Electric? Distributeur. Importeur van Kaco omvormers. Adviseur elektrotechnische markt. Projectpartner van de Technische Unie PV-systemen Algemeen Wie is Ivada Electric? Distributeur Importeur van Kaco omvormers Adviseur elektrotechnische markt Projectpartner van de Technische Unie Projecten van Ivada Electric Eerste project

Nadere informatie

Software Test Plan. PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015

Software Test Plan. PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Software Test Plan PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Jens Nevens - Sander Lenaerts - Nassim Versbraegen Jo De Neve - Jasper Bevernage Versie 1 Versie

Nadere informatie

Transitie naar een. CO -neutrale toekomst

Transitie naar een. CO -neutrale toekomst Transitie naar een CO -neutrale toekomst 2 CO 2 reductie van bron tot gebruiker Steeds méér duurzame energie, maar niet minder CO 2 -uitstoot KLIMAATVERDRAG VAN PARIJS In het verdrag van Parijs werd afgesproken

Nadere informatie

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt.

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt. Praktijkproef Super FK in Paprika 20 bij de start van de teelt. Inleiding: Het doseren van Super FK zorgt primair voor een actiever/vegetatiever gewas, een betere en vollere gewasstand, met een betere

Nadere informatie

Nanovezelfiltertechnologie

Nanovezelfiltertechnologie Nanovezelfiltertechnologie 1 Nanovezelfiltertechnologie heeft overduidelijke voordelen Gezien haar superieure prestaties in diverse industrieën en onder de meest veeleisende omstandigheden, is het nanovezelmedium

Nadere informatie

Het nieuwe Systeem. Minder gewicht. Meer voordelen. Aluminium bedrijfswageninrichtingen

Het nieuwe Systeem. Minder gewicht. Meer voordelen. Aluminium bedrijfswageninrichtingen Het nieuwe Systeem Minder gewicht. Meer voordelen. Aluminium bedrijfswageninrichtingen De bedrijfswageninrichting van vandaag is gemaakt uit aluminium Het systeem is natuurlijk van ALUCA. Brandstof besparen

Nadere informatie

Windenergie T E B. W i n d e n e r g i e W I N D E N E R G I E A L S D E T O E K O M S T M E T E E N O P L O S S I N G V O O R D E Z E T I J D

Windenergie T E B. W i n d e n e r g i e W I N D E N E R G I E A L S D E T O E K O M S T M E T E E N O P L O S S I N G V O O R D E Z E T I J D WIPOL Windturbine W i n d e n e r g i e W I N D E N E R G I E A L S D E T O E K O M S T M E T E E N O P L O S S I N G V O O R D E Z E T I J D D U U R ZA A M Windenergie is een onuitputtelijke en schone

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Case study. Verhoog je werkkapitaal: tips voor goed debiteurenbeheer

Case study. Verhoog je werkkapitaal: tips voor goed debiteurenbeheer Case study Verhoog je werkkapitaal: tips voor goed debiteurenbeheer Debiteurenbeheer is één van de grootste zorgen van managers in het bedrijfsleven. De moeilijke economische tijden van nu zien we terug

Nadere informatie

Jansen Venneboer te Wijhe. Ondernemende partner in techniek. Jaar 2015. CO2 -prestatieladder keteninitiatieven

Jansen Venneboer te Wijhe. Ondernemende partner in techniek. Jaar 2015. CO2 -prestatieladder keteninitiatieven Jansen Venneboer te Wijhe Ondernemende partner in techniek CO2 -prestatieladder keteninitiatieven Jaar 2015 Auteur: Sosan Payanda Eindverantwoordelijke: Klaas. Huisman Jansen Venneboer Datum: Juni 2015

Nadere informatie

Constructieve analyse bestaande vloeren laag 1/2/3 (inclusief globale indicatie van benodigde voorzieningen)

Constructieve analyse bestaande vloeren laag 1/2/3 (inclusief globale indicatie van benodigde voorzieningen) Pieters Bouwtechniek Haarlem B.V. Dr. Schaep manstraat 284 2032 GS Haarlem Postbus 4906 2003 EX Haarlem Tel.: 023-5431999 Fax: 023-5316448 Email: pbt.haarlem@pieters.net Internet: www.pietersbouwtechniek.nl

Nadere informatie

Besam IFD type EN, TF en TM

Besam IFD type EN, TF en TM Besam IFD type EN, TF en TM Industriële snelvouwdeuren Ideaal voor een snelle doorgang bij middelgrote tot grote entrees ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions Verkrijgbaar in vele aantrekkelijke

Nadere informatie

Baby 7.5kW. Algemeen. Afmetingen. Brandstof Pelletcontainer capaciteit Diameter pellets 6

Baby 7.5kW. Algemeen. Afmetingen. Brandstof Pelletcontainer capaciteit Diameter pellets 6 Baby 7.5kW Pelletkachel max 7,5 kw Kleuren: Zwart - Ivoor - Bordeaux Materiaal: Plaatstaal Algemeen Merk Flumenfire Verwarmend vermogen indicatie 150 m3 Aansluiting Luchtventilatie Electrisch verbruik

Nadere informatie

Gebruik van microwindturbines voor het leveren van hernieuwbare energie aan particulieren en kleine bedrijven

Gebruik van microwindturbines voor het leveren van hernieuwbare energie aan particulieren en kleine bedrijven Gebruik van microwindturbines voor het leveren van hernieuwbare energie aan particulieren en kleine bedrijven Startvergadering TETRA project 17 september 2010 http://www.microwindturbine.be 1 Dagorde 14u00

Nadere informatie

Automatic Order Picking systems. Georganiseerd en efficiënt verzamelen van orders! www.npa.nl

Automatic Order Picking systems. Georganiseerd en efficiënt verzamelen van orders! www.npa.nl Automatic Order Picking systems Georganiseerd en efficiënt verzamelen van orders! www.npa.nl Hoeveel kost het verzamelen van uw orders? Verwerkt u dagelijks een serieuze hoeveelheid orders en is uw orderpik

Nadere informatie

Schöck Nederland b.v. Amersfoortseweg 15a, Apeldoorn Postbus 4194, 7320 AD Apeldoorn Telefoon: +31 55 526 88 20 Fax: +31 55 526 88 22 info@schock.

Schöck Nederland b.v. Amersfoortseweg 15a, Apeldoorn Postbus 4194, 7320 AD Apeldoorn Telefoon: +31 55 526 88 20 Fax: +31 55 526 88 22 info@schock. Schöck Nederland b.v. Amersfoortseweg 15a, Apeldoorn Postbus 4194, 7320 AD Apeldoorn Telefoon: +31 55 526 88 20 Fax: +31 55 526 88 22 info@schock.nl www.schock.nl Nu voor later De nieuwe Schöck Isokorf

Nadere informatie

Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit.

Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit. Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit. VTI Aalst: een school van techniek en toegepaste wetenschappen. De Beer Gino, http://users.telenet.be/laboee/

Nadere informatie

Dillema s kunnen niet in een keer worden opgelost en voor de meeste is er niet een oplossing maar verschillende oplossingen.

Dillema s kunnen niet in een keer worden opgelost en voor de meeste is er niet een oplossing maar verschillende oplossingen. Solving complex problems Alexander de Haan & Pauline de Heer Bij zogeheten complex problems gaat het om problemen die niet een mogelijke oplossing hebben (of wellicht geen). Dit komt door het niveau van

Nadere informatie

Gelet op artikel 62, derde lid, van het Besluit stimulering duurzame energieproductie;

Gelet op artikel 62, derde lid, van het Besluit stimulering duurzame energieproductie; Beleidsregel van de Minister van Economische Zaken van, nr. WJZ/, houdende regels over de toepassing van artikel 62, derde lid, van het Besluit stimulering duurzame energieproductie voor productie-installaties

Nadere informatie

Verlaging van het energieverbruik in de akkerbouw Door optimalisatie van beregeningtechniek. Smits BV Veldhoven Jan Coppens

Verlaging van het energieverbruik in de akkerbouw Door optimalisatie van beregeningtechniek. Smits BV Veldhoven Jan Coppens Verlaging van het energieverbruik in de akkerbouw Door optimalisatie van beregeningtechniek Smits BV Veldhoven Jan Coppens Agenda Korte introductie Smits BV Efficiëntie door sensortechniek Optimale rendement

Nadere informatie

PlanMER Gemeente Emmen. Opbrengststudie Windenergie

PlanMER Gemeente Emmen. Opbrengststudie Windenergie PlanMER Gemeente Emmen Opbrengststudie Windenergie PlanMER Gemeente Emmen Opbrengststudie Windenergie Door: Helen Pater Datum: 11 juni 2015 Projectnummer: WIENL15411 Prepared: Helen Pater 21/05/2015 Reviewed:

Nadere informatie

Montage- en gebruiksaanwijzing voor Laminotherm vloerverwarming

Montage- en gebruiksaanwijzing voor Laminotherm vloerverwarming powered by Montage en gebruiksaanwijzing voor Laminotherm vloerverwarming Beste klant, Gefeliciteerd met de aankoop van Laminotherm vloerverwarming. Laminotherm vloerverwarming is een hoogwaardig verwarmingsproduct,

Nadere informatie

Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010

Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Toelichting bij de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit: - De definitie van de 9% doelstelling is conform de EU richtlijn duurzame elektriciteit

Nadere informatie