Accountants en IT I T A u d i t g e ï n t e g r e e r d i n d e c o n t r o l e a a n p a k

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Accountants en IT I T A u d i t g e ï n t e g r e e r d i n d e c o n t r o l e a a n p a k"

Transcriptie

1 Accountants en IT I T A u d i t g e ï n t e g r e e r d i n d e c o n t r o l e a a n p a k

2 Agenda Problemen Discussie Nieuwe aanpak Lessons learned

3 Directeur van Refine-IT B.V. Partner/aandeelhouder Visser & Visser Accountants- Belastingadviseurs Master/Postmaster Accountancy (RA) Nyenrode Executive Master IT Auditing Erasmus University Agenda Projectleider IT Integrated Audit Approach, Studierapport van NBA en NOREA Voorzitter IT Auditkring SRA, docent SRA Lid kennisgroep NBA Continuous Auditing, Continuous Monitoring, Process Mining en Data- Analyse Vice-voorzitter Stichting Tuacc Innovatielab Auteur/docent SRA, Kluwer/Accountancynieuws

4 AFM toetst accountants

5 AFM toetst accountants: Rapportage 1: Big4 accountants (met eigen IT Audit afdelingen!) Rapportage 2: OOB-kantoren, non big 4 (met eigen IT Audit afdelingen?) Rapportage 3: Non-OOB, non SRA, NBA-kantoren (geen eigen IT Audit afdeling, maar wel ingehuurd?) Rapportage 4: Non-OOB, SRA kantoren (geen eigen IT Audit afdeling, maar wel ingehuurd?)

6 Conclusie AFM in 4 rapportages Accountant heeft onvoldoende kennis van IT om de organisatie goed te kunnen controleren, maar past het controleteam daar niet op aan De AFM vindt dat het stelsel van kwaliteitsbeheersing meer moet afdwingen dat externe accountants, indien nodig, IT-deskundigen inzetten voor hun accountantscontrole; dit geldt zowel voor deskundigen die binnen de accountantsorganisatie aanwezig zijn als voor externe deskundigen. Accountant heeft onvoldoende de beheersingsomgeving van organisatie in kaart gebracht, inclusief de relevante informatiesystemen, onderliggende infrastructuur en IT beheersprocessen Accountant kiest daarom soms ten onrechte een sterk gegevensgerichte aanpak In deze aanpak wordt wel impliciet gesteund op beheersingsmaatregelen in de informatiesystemen, zonder dat deze getest zijn

7 Onbegrip tussen accountant en IT Auditor

8 Discussie komt tot een hoogtepunt 8

9 Aanleiding van de discussie Age-Jan van der Meer / Ivo Kouters In de praktijk van vandaag wordt voor de jaarrekeningcontrole nog veel gegevensgericht werk verricht. Jaar in jaar uit. Veelal komt dit voort uit koudwatervrees en slechte ervaringen met IT-audit in het kader van de controle. Dikke rapporten over IT general controls, waarbij de relatie met posten van de jaarrekening ver is te zoeken, dragen niet bij aan het laten vliegen van audit integration. Toch is daarmee een auditrevolutie te realiseren. 9

10 Niet geheel onbegrijpelijk Dit is verklaarbaar omdat IT-auditors gemiddeld genomen: als zeer duur worden ervaren; een technische insteek hebben met te weinig aandacht voor de processen van de klant; te dogmatisch zijn over in welke gevallen en hoe IT-audit moet worden ingezet voor de controle; niet onderkennen dat bij grofweg driekwart van de mkb-klanten met audit integration geen enkel voordeel kan worden behaald; te weinig kennis hebben van boekhouden en de manier van controleren door een accountant, waardoor zij voor de accountant onvoldoende sparringpartner zijn; te solistisch bezig zijn met het afwerken van lijstjes om algemene informatie te vergaren over de IT-omgeving; over matige communicatieve vaardigheden beschikken; te laat in de controle beginnen met hun werkzaamheden; niet goed zijn in het overtuigen van zowel de klant als de accountant waarom bepaalde zaken moeten worden beoordeeld; niet goed zijn in het uitleggen wat de consequenties van uitgevoerde werkzaamheden zijn voor de werkzaamheden van de accountant. 10

11 lokt reacties uit Prof. Kocks Mijn aantoonbare stelling is dat een IT auditor niets te zoeken heeft bij de jaarrekeningcontrole. De accountant is daarvoor opgeleid en niet de IT auditor. Het fabeltje dat voor de jaarrekeningcontrole IT audit of IT audit deskundigheid nodig is moet maar eens de wereld uit. 11

12 forse stellingnames Frans Kersten RE RA Mijn beeld is dan ook dat op dit moment de meeste accountants onvoldoende kennis hebben van IT. Op grond van hun gedragscode zouden ze dus een inschatting moeten maken van de impact van deze dreiging en daar passende maatregelen bij moeten nemen. Bij degenen die dan nog wel kennis bezitten, vraag ik mij af of dat voldoende is gegeven de enorme complexiteit van het huidige IT-landschap. 12

13 principiele stellingnames Jan Matto IT-auditors onderzoeken de ICT-werkelijkheid. Een werkelijkheid die bestaat uit samenhangende systeemlagen en componenten. Veelal in netwerken verbonden. In deze ICT-werkelijkheid geldt grofweg dat de zwakste schakel de sterkte van de gehele keten bepaalt. Een risico-analytische benadering gebaseerd op relevantie van data en jaarrekeningposten past hier niet binnen. De gelaagde en genetwerkte ICT-werkelijkheid raakt immers alle data en alle jaarrekeningposten. IT is van vitaal belang voor de bedrijfsvoering en inmiddels voor de gehele maatschappij. Bedrijven en overheidsorganisaties onderkennen deze risico's en vragen IT-auditors rechtstreeks om assurance. Accountants kunnen vervolgens steunen op rapportages van deze IT-auditors, die niet geremd zijn door doelfixatie en scopevernauwing vanuit de financial audit. Een bijkomend voordeel: ITauditkosten vallen weg binnen de jaarrekeningcontrole. Een bijzonder gevaar van audit integration is dat de accountant zijn maatschappelijke en economische problemen exporteert naar de IT-auditor en meer assurance in het IT-domein claimt 13 dan dat hij ooit kan waarmaken.

14 verzuchting Pieter de Kok Ik smacht naar het Tuacc (ism anderen) MKB IT Audit stuk:) Hiernaast algemene observatie: maken de discussie wel erg ingewikkeld hoor. Mijn hemel. We hebben Audit (mooiste vak), we hebben IT Audit (volgens vele ook een mooi vak) en we hebben een raakvlak rondom de jaarrekening, gemene deler, wat, iets van 10% (iets in het midden). Er zijn genoeg accountants die dat al prima onderkennen, prima met elkaar samenwerken in het veld. Je kan linksom (systeemfocus: itgc, application ) of rechtsom (gegevensgericht obv oa totaalverbandcontroles, in combi met analyse exceptions, lekken, ruis etc). Uiteindelijk kom je op zelfde punt uit. Je spart met IT audit m/v en klaar. Vervolgens gaat die IT auditor weer 90% van energie steken in andere prachtige dingen die geen verband houden met die achterhaalde jaarrekeningcontrole. 14

15 en oplossingen Fouk Tsang IT auditing is niet het doekje voor het bloeden dat de accountant veel te weinig kennis heeft van IT. Schakel de IT auditor in als echte deskundige met zijn eigen verantwoordelijkheid. En de accountant zal zelf terug moeten naar de collegebanken voor een verplichte meerjarige studie over ICT. 15

16 Tijd voor een stap vooruit!

17 IT geintegreerde controleaanpak voor het MKB

18 Studierapport (lang verwacht, toch gekomen) NBA TUACC NOREA

19 Studierapport IT Integrated Audit Approach Publicatie in juni 2014 Product van een groep bevlogen vrijwilligers van zowel RA als RE bloedgroep Gericht op het concreet verder brengen van de dagelijkse auditpraktijk en daarmee ook klanten van deze praktijken Ambitie: een bescheiden, maar concrete en echte stap verder!

20 Opbouw van het studierapport KERNELEMENTEN Integrale uitwerking Referenties naar de NV Cos Uitwerking van: Documentatie Communicatie VERDUIDELIJKINGEN Grote lijn in een thinkchart Voorbeelden en tips in aparte kaders Voorbeeldvastleggingen Ondersteunende lijsten of checklists Gericht op het integreren van IT in de controleaanpak van de controlerend accountant in de (grote) MKB-praktijk Gericht op analyseren en integreren van benodigde IT-kennis in het team, al dan niet via een IT Auditor

21

22

23

24

25 Lessons learned

26 Planning Integreer IT-kennis al voor de start in het team Neem de tijd voor risicoanalyse, discussie en bepalen controle-aanpak Plan vroegtijdig IT gerelateerde werkzaamheden in bij teamlid en klant

27 Ken je klant Weet exact hoe alle relevante processen lopen, ook door het systeem heen Weet hoe de beheersing van IT wel (of niet) geregeld is Documenteer dit concreet en duidelijk

28 Wat moet ik doen aan die General It Controls? Altijd in relatie met de ITcontrols Geen zelfstandig object van controle Opzet, bestaan en werking Tekortkomingen moeten altijd terugvertaald (kunnen) worden naar gevolgen voor de jaarrekeningcontrole

29 IT Integrated Audit Approach: 2 smaken IT FIRST A A NPA K Goede analyse van processen, systemen, data, IT-omgeving en general IT controls Controls in systemen zijn leidend voor de aanpak Nadruk op werkende general IT controls D ATA F I R S T A A NPA K Goede analyse van processen, systemen, data, IT-omgeving en general IT controls Datasets en datastromen zijn leidend voor een gegevensgerichte aanpak General IT controls zijn alleen randvoorwaardelijk voor de gehanteerde data

30 Bedankt voor uw aandacht!

Data-analyse in de praktijk D E T O E PA S S I N G B I J V I S S E R & V I S S E R A C C O U N TA N T S - B E L A S T I N G A D V I S E U R S

Data-analyse in de praktijk D E T O E PA S S I N G B I J V I S S E R & V I S S E R A C C O U N TA N T S - B E L A S T I N G A D V I S E U R S Data-analyse in de praktijk D E T O E PA S S I N G B I J V I S S E R & V I S S E R A C C O U N TA N T S - B E L A S T I N G A D V I S E U R S Agenda Plaats in de praktijk Toepassing in audit De werkvloer

Nadere informatie

Post-hbo-opleiding IT-based-auditing 2015-2016

Post-hbo-opleiding IT-based-auditing 2015-2016 Post-hbo-opleiding IT-based-auditing 2015-2016 Instituut Werken en Leren Postbus 5171, 6802 ED Arnhem Ruitenberglaan 31, 6826 CC Arnhem T (026) 369 13 09, F (026) 369 13 69 I www.han.nl/finance E info.finance@han.nl

Nadere informatie

IT-based auditing. Post-hbo opleiding

IT-based auditing. Post-hbo opleiding Post-hbo opleiding IT-based auditing Als (theoretisch) afgestudeerd accountant kunt u zich met de post-hbo-opleiding IT-based auditing bekwamen in het toepassen van IT-audit technieken gericht op de financial

Nadere informatie

1 Inhoudsopgave 2 REFL@CTION... 3 2.1 WIE ZIJN WIJ?... 3 2.2 WAT BIEDEN WE?... 3 2.3 WAAR VINDT U ONS?... 3 3 TRAININGSAANBOD... 4

1 Inhoudsopgave 2 REFL@CTION... 3 2.1 WIE ZIJN WIJ?... 3 2.2 WAT BIEDEN WE?... 3 2.3 WAAR VINDT U ONS?... 3 3 TRAININGSAANBOD... 4 1 Inhoudsopgave 2 REFL@CTION... 3 2.1 WIE ZIJN WIJ?... 3 2.2 WAT BIEDEN WE?... 3 2.3 WAAR VINDT U ONS?... 3 3 TRAININGSAANBOD... 4 3.1 MASTERCLASS IT-B@SED AUDIT... 4 3.2 QUICK START IT-AUDIT IN HET MKB...

Nadere informatie

ICT Accountancy. Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden

ICT Accountancy. Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden ICT Accountancy Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden Thema Betrouwbaar Administreren Misbruik Afrekensystemen Misbruik Afrekensystemen Internationaal probleem Veel oplossingsrichtingen Overleg Belastingdienst

Nadere informatie

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016 Third Party Memorandum (TPM) Een Derde verklaring of Third Party Mededeling (TPM) is een verklaring die afgegeven wordt door een onafhankelijk audit partij over de kwaliteit van een ICT-dienstverlening

Nadere informatie

Jacques Herman 21 februari 2013

Jacques Herman 21 februari 2013 KING bijeenkomst Audit- en Pentestpartijen Toelichting op de DigiD Rapportage template en de NOREA Handreiking DigiD ICT-beveiligingsassessments Jacques Herman 21 februari 2013 Samenvatting van de regeling

Nadere informatie

IT in het mkb: wat moet je er mee?

IT in het mkb: wat moet je er mee? IT in het mkb: wat moet je er mee? De mogelijkheden van IT en IT-audit in de mkb-jaarrekeningcontrole Dit artikel is gebaseerd op het gelijknamige afstudeerreferaat van de auteur uit januari 2013 over

Nadere informatie

Naar mijn stellige overtuiging is dit een van de belangrijkste oorzaken van de verwachtingskloof.

Naar mijn stellige overtuiging is dit een van de belangrijkste oorzaken van de verwachtingskloof. Alleen uitgesproken tekst geldt Bijdrage van drs. P.J. van Mierlo RA, voorzitter PwC Accountants N.V. aan Rondetafelgesprek Accountancy op maandag 10 juni 2013. 1. Graag wil ik de PvdA hartelijk bedanken

Nadere informatie

3-daagse praktijktraining. IT Audit Essentials

3-daagse praktijktraining. IT Audit Essentials 3-daagse praktijktraining IT Audit Essentials Programma IT-Audit Essentials Door de steeds verdergaande automatisering van de bedrijfsprocessen wordt de beveiliging en betrouwbaarheid van de IT systemen

Nadere informatie

MEER AMBACHT DAN FABRIEK Data-Analyse en Process Mining Support www.coney.nl

MEER AMBACHT DAN FABRIEK Data-Analyse en Process Mining Support www.coney.nl MEER AMBACHT DAN FABRIEK Data-Analyse en Process Mining Support www.coney.nl DE TOOLS DIE WIJ GEBRUIKEN DATA- ANALYSE TOOLS DATA- ANALYSE SUPPORT PROCESS MINING TOOLS PROCESS MINING SUPPORT DATA- ANALYSE

Nadere informatie

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 oktober 2013 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Controleopdracht 4 2.1 Opdracht 4 2.2 Materialiteit en tolerantie 5 2.3 Fraude 6 3. Planning 6 3.1 Inleiding 6 3.2 Algemene

Nadere informatie

NBC Audit Services BV NBC Van Roemburg & Partners BV Data analyse. Drs. Ing. Niels Bond RE 11 maart 2015

NBC Audit Services BV NBC Van Roemburg & Partners BV Data analyse. Drs. Ing. Niels Bond RE 11 maart 2015 NBC Audit Services BV NBC Van Roemburg & Partners BV Data analyse Drs. Ing. Niels Bond RE 11 maart 2015 Agenda NBC Voordelen en gebruik data analyse Gebruik auditfile Data analyse tool (ACL) vs Excel Stappenplan

Nadere informatie

Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie

Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie De Raad van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren, Overwegende dat het moderniseren van het norrnatief kader voor de uitvoering van revisorale opdrachten

Nadere informatie

Grip op diversiteit aan beveiligingseisen: Compliant zijn en blijven, maar hoe? VIAG themadag Drs. D.J. van der Poel RE RA 21 maart 2014

Grip op diversiteit aan beveiligingseisen: Compliant zijn en blijven, maar hoe? VIAG themadag Drs. D.J. van der Poel RE RA 21 maart 2014 1 Grip op diversiteit aan beveiligingseisen: Compliant zijn en blijven, maar hoe? VIAG themadag Drs. D.J. van der Poel RE RA 21 maart 2014 Inhoud 2 Inleiding: enige trends in de markt In het speelveld

Nadere informatie

Scriptie. Hogeschool InHolland Alkmaar. Accountancy 4AC. Paul van Egmond 500491

Scriptie. Hogeschool InHolland Alkmaar. Accountancy 4AC. Paul van Egmond 500491 2015 Scriptie Onderzoek naar een nieuwe Process Mining versie van Perceptive software (Lexmark) voor de controlerende accountants in de (audit)praktijk Hogeschool InHolland Alkmaar Accountancy 4AC Paul

Nadere informatie

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals Executive Academy Permanente Educatie voor Professionals Permanente Educatie voor Professionals Wat is de Executive Academy? De Executive Academy is een samenwerking tussen de Amsterdam Business School

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

V&A trainingsaanbod open inschrijving april en mei 2013

V&A trainingsaanbod open inschrijving april en mei 2013 V&A trainingsaanbod open inschrijving april en mei 2013 In deze flyer vindt u informatie over ons trainingsaanbod open inschrijving in de maanden april en mei 2013. Samenvattend bieden wij de volgende

Nadere informatie

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS biedt in 2014 weer enkele actuele, interessante opleidingen aan op het eigen kantoor in de rustieke omgeving van Driebergen. Kernwoorden zijn kleinschaligheid,

Nadere informatie

De toekomst van een IT-auditor in een integrated / financial audit. Robert Johan Tom Koning

De toekomst van een IT-auditor in een integrated / financial audit. Robert Johan Tom Koning De toekomst van een IT-auditor in een integrated / financial audit Robert Johan Tom Koning Probleemanalyse Gebrek aan kennis accountant Niet doorvragen bij termen smijten Moeite toegevoegde waarde te tonen

Nadere informatie

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS biedt in 2015 weer enkele actuele, interessante opleidingen aan op het eigen kantoor in de rustieke omgeving van Driebergen. Kernwoorden zijn kleinschaligheid,

Nadere informatie

Op naar een excellente controle

Op naar een excellente controle Op naar een excellente controle Welke controlewerkzaamheden kunnen verder geoptimaliseerd worden om kosten te besparen of om meer toegevoegde waarde te kunnen bieden aan cliënten? Hoe kunnen deze werkzaamheden

Nadere informatie

ACS Model onderwijsprogramma 2015-2016 Audit & Assurance A

ACS Model onderwijsprogramma 2015-2016 Audit & Assurance A ACS Model onderwijsprogramma 2015-2016 Audit & Assurance A Doelstelling: Na het voltooien van de theoretische en de praktijkopleiding is de Accountant-administratieconsulent bevoegd de wettelijke controle

Nadere informatie

Bent u klaar voor de interimcontrole

Bent u klaar voor de interimcontrole Bent u klaar voor de interimcontrole van uw accountant? BMC levert aan opdrachtgevers in de hele publieke sector verschillende diensten en producten die met (verbijzonderde) interne controle te maken hebben.

Nadere informatie

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE waarom een schakeltrajecter? Iemand met een niet-financiële vooropleiding heeft

Nadere informatie

Accountant en IT-auditor Samenwerking in de praktijk

Accountant en IT-auditor Samenwerking in de praktijk Compact 2007/3 Accountant en IT-auditor Samenwerking in de praktijk Drs. A.M. Meuldijk RE, drs. M.A. Broskij RA en drs. D.P. Neeteson Accountants en IT-auditors hebben al vele jaren ervaring in de samenwerking

Nadere informatie

IT Auditing voor de jaarrekeningcontrole: een gestructureerde aanpak

IT Auditing voor de jaarrekeningcontrole: een gestructureerde aanpak IT Auditing voor de jaarrekeningcontrole: een gestructureerde aanpak Referaat opleiding EMITA Erasmus School of Accounting & Assurance (ESAA), Erasmus Universiteit Rotterdam Auteurs: F.J.C. van Dissel

Nadere informatie

1 Voor wie is Vinc Audit interessant?

1 Voor wie is Vinc Audit interessant? Verbijzonderde interne controle Audit, Support & Coaching BMC levert aan opdrachtgevers in de hele publieke sector verschillende diensten en producten die met (verbijzonderde) interne controle te maken

Nadere informatie

Informatie is overal: Heeft u er grip op?

Informatie is overal: Heeft u er grip op? Informatie is overal: Heeft u er grip op? Zowel implementatie als certificering Omdat onze auditors geregistreerd zijn bij de Nederlandse Orde van Register EDP-auditors (NOREA), kan Koenen en Co zowel

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

Concept NBA-handreiking Publicatie kwaliteitsfactoren 17 april 2015

Concept NBA-handreiking Publicatie kwaliteitsfactoren 17 april 2015 Dit document maakt gebruik van bladwijzers. Concept NBA-handreiking 17 april 2015 Consultatieperiode loopt tot 29 mei 2015 Concept NBA-handreiking NBA-handreiking Van toepassing op: xx Onderwerp xx Datum:

Nadere informatie

Data-analyse en boekhoudsoftware voor de MKB-accountant in een breder perspectief

Data-analyse en boekhoudsoftware voor de MKB-accountant in een breder perspectief Data-analyse en boekhoudsoftware voor de MKB-accountant in een breder perspectief Wie ben ik Wat is data-analyse Plaats in de controle Schema Een netwerkmodel van de controle; Focus op en inkleuren van

Nadere informatie

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013 SiSa cursus 2013 Gemeente en Welkom Even voorstellen EY: Stefan Tetteroo RA Page 1 Agenda Doelstelling Accountant en gemeente Onze visie inzake de betrokken actoren Coördinatie- en controlefunctie binnen

Nadere informatie

Governance, Risk and Compliance (GRC) tools

Governance, Risk and Compliance (GRC) tools Governance, Risk and Compliance (GRC) tools Auteurs: Peter Paul Brouwers en Maurice op het Veld Samenvatting Het voldoen aan de wet- en regelgeving met betrekking tot bijvoorbeeld de Sarbanes Oxley Act

Nadere informatie

IT Audit Essentials voor archiefinspecteurs

IT Audit Essentials voor archiefinspecteurs 3-daagse praktijktraining IT Audit Essentials voor archiefinspecteurs Bedrijf kritische informatie Digitale documenten worden steeds belangrijker als medium voor het vastleggen van bedrijf kritische informatie.

Nadere informatie

Formulering oordeel van een IT-auditor

Formulering oordeel van een IT-auditor 30 Formulering oordeel van een IT-auditor Drs. R.J.M. van Langen RA, T. Shioda en mw. drs. M.J.A. Koedijk RA De aard en reikwijdte van de IT-auditwerkzaamheden in het algemeen zijn zeer divers. Wel zal

Nadere informatie

SBR Assurance. Oranje boven: hoeveel weten jullie al? Hogeschool van Amsterdam Elly Stroo Cloeck 6 juni 2012

SBR Assurance. Oranje boven: hoeveel weten jullie al? Hogeschool van Amsterdam Elly Stroo Cloeck 6 juni 2012 SBR Assurance Oranje boven: hoeveel weten jullie al? Hogeschool van Amsterdam Elly Stroo Cloeck 6 juni 2012 Even oefenen wie is Elly? Elly Stroo Cloeck is de voorzitter van het SBR Assurance project van

Nadere informatie

ZekereZorg3 Informatieveiligheid in de Zorg. Nico Huizing RE RA

ZekereZorg3 Informatieveiligheid in de Zorg. Nico Huizing RE RA ZekereZorg3 Informatieveiligheid in de Zorg Nico Huizing RE RA Ziekenhuizen in Nederland * Najaar 2008: IGZ toetst 20 ziekenhuizen, norm NEN7510, rapport 12/ 08 * Opdracht IGZ: lever per 1/2/ 09 plan van

Nadere informatie

Handleiding update Novak Kwaliteitshandboek deel C Juni 2014 V2.1 (Scienta 3.0)

Handleiding update Novak Kwaliteitshandboek deel C Juni 2014 V2.1 (Scienta 3.0) Handleiding update Novak Kwaliteitshandboek deel C Juni 2014 V2.1 (Scienta 3.0) Inleiding In deze handleiding staat het stappenplan beschreven om het Novak Kwaliteitshandboek deel C in zes stappen zo eenvoudig

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

magazine nr. 02 05 13 Met relatief weinig inspanning kun je een groot verschil maken Jos Felix over Branche in Zicht:

magazine nr. 02 05 13 Met relatief weinig inspanning kun je een groot verschil maken Jos Felix over Branche in Zicht: desraadviseur magazine nr. 02 05 13 Jos Felix over Branche in Zicht: Met relatief weinig inspanning kun je een groot verschil maken 02 IT-audit: Nieuwe methode voor IT-integratie 10 SRA Recessieenquête:

Nadere informatie

Post Graduate IT Audit opleiding

Post Graduate IT Audit opleiding Post Graduate IT Audit opleiding Longitudinaal Colloquium vrije Universiteit amsterdam Drs Y.W. van Wijk RE RA 14 November 2006 1 Longitudinaal Colloquium Post Graduate IT Audit opleiding Overzicht Colloquium

Nadere informatie

Audit & Assurance II

Audit & Assurance II Examen AA Audit & Assurance II DATUM: 15 januari 2016 TIJD: 13.30 15.30 uur Dit examen is bestemd voor studenten van de NBA Beroepsopleiding AA Belangrijke informatie: Dit examen bestaat uit 5 pagina s

Nadere informatie

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015 NOREA Visie 2020 - Brigitte Beugelaar 14 september 2015 NOREA, de beroepsorganisatie van IT-auditors Opgericht in 1992 1635 registerleden 253 aspirant-leden, d.w.z. in opleiding 123 geassocieerde leden,

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering en de directie van Vlootfonds Hanzevast 3 ms Hanze Göteborg N.V. Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in

Nadere informatie

ISAE 3402: Externe auditor niet langer nodig!

ISAE 3402: Externe auditor niet langer nodig! ISAE 3402: Externe auditor niet langer nodig! DBedrijven De Rapportagestandaard ISAE 3402 is inmiddels besteden al sinds jaar en dag activiteiten uit aan andere bedrijven. Om kosten te drukken, om zich

Nadere informatie

Als basis voor de NOREA Richtlijn Documentatie is gehanteerd ISA 230.

Als basis voor de NOREA Richtlijn Documentatie is gehanteerd ISA 230. NOREA Richtlijn Documentatie Achtergrond Uitgangspunt is om een Richtlijn Documentatie op te stellen die geldend is voor de professionele diensten van een IT-auditor, zoals omschreven in paragraaf 1. Als

Nadere informatie

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 402 IN OVERWEGING TE NEMEN FACTOREN BIJ DE CONTROLE VAN ENTITEITEN DIE GEBRUIKMAKEN VAN SERVICE-ORGANISATIES

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 402 IN OVERWEGING TE NEMEN FACTOREN BIJ DE CONTROLE VAN ENTITEITEN DIE GEBRUIKMAKEN VAN SERVICE-ORGANISATIES INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 402 IN OVERWEGING TE NEMEN FACTOREN BIJ DE CONTROLE VAN ENTITEITEN DIE GEBRUIKMAKEN VAN SERVICE-ORGANISATIES INHOUDSOPGAVE Paragrafen Inleiding... 1-3 Door de auditor in

Nadere informatie

Curriculum Verplichte Permanente Educatie professioneel-kritische instelling

Curriculum Verplichte Permanente Educatie professioneel-kritische instelling Curriculum Verplichte Permanente Educatie professioneel-kritische instelling Verantwoording De NBA besteedt aandacht aan de bewustwording rond het thema professioneel-kritische instelling. Dit initiatief

Nadere informatie

Voldoende audit evidence?

Voldoende audit evidence? 51 Voldoende audit evidence? Drs. H.G.Th. van Gils RE RA In versterkte mate komt de laatste tijd weer de discussie opzetten over de diepgang van de controlewerkzaamheden van de accountant en IT-auditor.

Nadere informatie

Van het Rijk naar Amsterdam

Van het Rijk naar Amsterdam INTERVIEW MET MARTINE KOEDIJK Van het Rijk naar Amsterdam Amsterdam. Ik heb er geen seconde spijt van: het is veel dichter bij de politiek en ook veel directer. Ik vind het daarnaast leuk om weer terug

Nadere informatie

CONCEPT. NBA-handreiking nr. xxx Toelichting op regelgeving bij een accountantskantoor met een beperkt aantal assurance-opdrachten

CONCEPT. NBA-handreiking nr. xxx Toelichting op regelgeving bij een accountantskantoor met een beperkt aantal assurance-opdrachten Dit document maakt gebruik van bladwijzers. CONCEPT NBA-handreiking nr. xxx Toelichting op regelgeving bij een accountantskantoor met een beperkt aantal assurance-opdrachten Consultatieperiode loopt tot

Nadere informatie

Jaarrekening assurance bij materiële gebreken in onvervangbare IT controles

Jaarrekening assurance bij materiële gebreken in onvervangbare IT controles 1 Jaarrekening assurance bij materiële gebreken in onvervangbare IT controles Jaarrekening assurance bij materiële gebreken in onvervangbare IT controles Afstudeerscriptie geschreven ter afronding van

Nadere informatie

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof Slide 1 Les 1 Definities en belang Informatie Technologie IT A Basics en toepassing Informatie Technologie Versie 4.1 Sept 2014 Slide 2 Introduktie Intro docent Opzet/tentamenstof Stof/vraagstukken behandeld

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

De accountant een stap vóór

De accountant een stap vóór De accountant een stap vóór Drs. J. (Jan) de Groot RA MPA, 6 juni 2014 Accountantscontrole Een controleverklaring is een scherpe foto van een mistige situatie Meerkeuzevraag Vrij naar Marcel van Dam Als

Nadere informatie

Data-analyse als procesgericht

Data-analyse als procesgericht WANNEER IS HET INZETTEN VAN DATA-ANALYSE ZINVOL BIJ HET BEOORDELEN VAN INTEGRITEIT? Data-analyse als procesgericht controlemiddel Bij de aanwezigheid van specifieke factoren kan het gebruik van een procesgerichte

Nadere informatie

Ronald van der Wal Enterprise Risk Services

Ronald van der Wal Enterprise Risk Services Beoordeling van een service auditor s rapport in het kader van de jaarrekeningcontrole en de rol van de IT auditor Auteurs: Niels Smit Enterprise Risk Services Deloitte Accountants B.V. Mobile: +31 (0)

Nadere informatie

ICT en jaarrekeningcontrole: van stand-alone tot geïntegreerd

ICT en jaarrekeningcontrole: van stand-alone tot geïntegreerd 42 ICT en jaarrekeningcontrole: van stand-alone tot geïntegreerd Dr. R.G.A. Fijneman RE RA Het beoordelen van de informatie- en communicatietechnologie (ICT) als onderdeel van de jaarrekeningcontrole door

Nadere informatie

info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 10 december 2013

info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 10 december 2013 info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 10 december 2013 2 Boekhouden in de cloud!! 3 Aanbod te over: 4 5 Hoe betrouwbaar en veilig is online administratieve

Nadere informatie

Accountant, IT-auditor 1 of toch liever beide in de toekomst? (RE RA of RARE?)

Accountant, IT-auditor 1 of toch liever beide in de toekomst? (RE RA of RARE?) 51 Accountant, IT-auditor 1 of toch liever beide in de toekomst? (RE RA of RARE?) R.J. Groot RA Naar verwachting zal de accountant in de toekomst bij de controle van verantwoordingen steeds vaker worden

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 230 CONTROLEDOCUMENTATIE

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 230 CONTROLEDOCUMENTATIE INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 230 CONTROLEDOCUMENTATIE INHOUDSOPGAVE Paragrafen Inleiding...1-5 Definities... 6 Aard van de controledocumentatie...7-8 Vorm, inhoud en omvang van de controledocumentatie...9-24

Nadere informatie

In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren. Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf

In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren. Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf Colofon De tekst van deze brochure is tot stand gekomen met medewerking van NEMACC, het mkb-kenniscentrum waarin de NBA

Nadere informatie

Aandachtspunten bij de controle van pensioen. Samenwerking tussen controleteam en specialist.

Aandachtspunten bij de controle van pensioen. Samenwerking tussen controleteam en specialist. Aandachtspunten bij de controle van pensioen. Samenwerking tussen controleteam en specialist. Momenteel is pensioen volop in het nieuws. Door het huidige economische klimaat staan verschillende pensioenfondsen

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders

Burgemeester en Wethouders Burgemeester en Wethouders Aan de gemeenteraad Datum 17 mei 2011 Contactpersoon V. van der Heide Ons kenmerk DIV-2011-8785 Doorkiesnummer 5165212 Onderwerp Reactie verslag van bevindingen externe accountant

Nadere informatie

Rotterdam Amsterdam Brussel. Accountant3.0. Kennisdelen, samenwerken, hightech. www.coney.nl

Rotterdam Amsterdam Brussel. Accountant3.0. Kennisdelen, samenwerken, hightech. www.coney.nl Rotterdam Amsterdam Brussel Accountant3.0 Kennisdelen, samenwerken, hightech www.coney.nl Accountant3.0 Inzicht door transparantie Accountant3.0 staat voor luisteren, positief samenwerken, actief kennis

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering en de directie van Hanzevast capital N.V. Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in dit rapport opgenomen

Nadere informatie

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Kris Winters Marcel de Bruijn Jürgen van Dueren den Hollander Maurits Dekker Improving performance, reducing risk Wie is Lloyd s Register,

Nadere informatie

Balanceren tussen regulering en klantwensen

Balanceren tussen regulering en klantwensen Vooruitzicht Accountantskantoren Balanceren tussen regulering en klantwensen Technologie geeft de doorslag in de controlepraktijk Omzet wettelijke controles 9% van totale omzet Omzet accountancybranche

Nadere informatie

LANDELIJK EXAMEN LEER VAN DE ACCOUNTANTSCONTROLE A Oude eindtermen. De vakcommissie Leer van de Accountantscontrole A

LANDELIJK EXAMEN LEER VAN DE ACCOUNTANTSCONTROLE A Oude eindtermen. De vakcommissie Leer van de Accountantscontrole A Overlegorgaan van HBO-scholen met een accountancy-opleiding Secretariaat: Postbus 90116 4800 RA Breda Tel.: (076) 525 06 79 Fax: (076) 525 03 98 LANDELIJK EXAMEN LEER VAN DE ACCOUNTANTSCONTROLE A Oude

Nadere informatie

SBR Assurance. XBRL in het Onderwijs. 23 september 2014

SBR Assurance. XBRL in het Onderwijs. 23 september 2014 SBR Assurance XBRL in het Onderwijs 23 september 2014 Even voorstellen Leader XBRL Assurance Services Ernst & Young Bestuurslid XBRL Nederland Lid NBA SBR Assurance Taskforce Agenda De noodzaak voor een

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de directie en de raad van toezicht van Stichting Paradiso Amsterdam Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in dit rapport opgenomen

Nadere informatie

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015 Bedrijfsvoering De gemeenteraad van Bloemendaal Datum : 19 augustus 2015 Uw kenmerk : Ons kenmerk : 2015056815 Behandeld door : J. van der Hulst Doorkiesnummer : 023-522 5592 Onderwerp : Rapportage informatiebeveiliging

Nadere informatie

DATA-ANALYSES IN PRAKTIJK

DATA-ANALYSES IN PRAKTIJK DATA-ANALYSES IN PRAKTIJK 11 mrt 15 Anco Bruins Mazars Management Consultants 1 EVEN VOORSTELLEN Drs. Anco Bruins RA EMITA Manager IT Audit Mazars Management Consultants 14 jaar ervaring in de MKBaccountantscontrole

Nadere informatie

Z-14-14091 / 01. Inkomend 22907 /

Z-14-14091 / 01. Inkomend 22907 / Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 5 Deloltle Accountants B.V. Schenkkade 47 2595 AR Den Haag Postbus 90721 2509 LS Den Haag Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9815 www.deloittenl Aan de gemeenteraad

Nadere informatie

In control? Walk Along!

In control? Walk Along! 32 In control? Walk Along! Voorkom verrassingen na implementatie van nieuwe bedrijfsprocessen met de Walk Along -aanpak Drs. Gert Bijl RE, ir. Ludvig Daae RE CISA en ir. Mark Lof RE CISA Drs. G. Bijl RE

Nadere informatie

Richtlijnen NOREA en NIVRA. Aanvullend, overeenkomstig of tegenstrijdig?

Richtlijnen NOREA en NIVRA. Aanvullend, overeenkomstig of tegenstrijdig? Richtlijnen NOREA en NIVRA Aanvullend, overeenkomstig of tegenstrijdig? Scriptie voor de Postgraduate IT Audit Opleiding Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Vrije Universiteit Amsterdam

Nadere informatie

SAS 70 maakt plaats voor ISAE 3402

SAS 70 maakt plaats voor ISAE 3402 SAS 70 maakt plaats voor ISAE 3402 Sinds enkele jaren is een SAS 70-rapportage gemeengoed voor serviceorganisaties om verantwoording af te leggen over de interne beheersing. Inmiddels is SAS 70 verouderd

Nadere informatie

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance 5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance Verhoog het niveau van uw risicomanagement processen vóór 1 juni naar volwassenheidsniveau 4! ISO31000 DAG 1 DAG 2 DAG 3 OCHTEND NIEUW ISO27005 DAG 3 MIDDAG

Nadere informatie

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De transparante compliance keten De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De maatschappelijke context (verandert) Control framework In control Trust TAX als deel van CR/MVO Governance Transparency

Nadere informatie

SAS 70: Tekenbevoegdheid voor de IT-Auditor?

SAS 70: Tekenbevoegdheid voor de IT-Auditor? SAS 70: Tekenbevoegdheid voor de IT-Auditor? Scriptie Postgraduate IT-Audit Opleiding Vrije Universiteit Amsterdam Jacob van der Blij M.Sc. & Poké Chen M.Sc. April 2008 Bedrijfscoach: Michael van der Meulen

Nadere informatie

Jaarrekeningcontrole & Assurance in de Cloud

Jaarrekeningcontrole & Assurance in de Cloud Jaarrekeningcontrole & Assurance in de Cloud Steunen op de dienstverlening van externe cloud service providers in het kader van de jaarrekeningcontrole 20 juli 2015 Document: Version: Thesis postgraduate

Nadere informatie

Raad voor de Praktijkopleidingen Handreiking afstudeerscriptie en examen ter afronding van de praktijkopleiding RA maart 2015

Raad voor de Praktijkopleidingen Handreiking afstudeerscriptie en examen ter afronding van de praktijkopleiding RA maart 2015 Raad voor de Praktijkopleidingen Handreiking afstudeerscriptie en examen ter afronding van de praktijkopleiding RA maart 2015 1. Inleiding Om als registeraccountant te kunnen worden ingeschreven bij de

Nadere informatie

Wij hebben kennis genomen van het Ontwerp Wet op het accountantsberoep (Ontwerp) en de Memorie van toelichting (MvT) hierop.

Wij hebben kennis genomen van het Ontwerp Wet op het accountantsberoep (Ontwerp) en de Memorie van toelichting (MvT) hierop. Ministerie van Financiën T.a.v. de Minister van Financiën Mr. drs. J.C. de Jager Postbus 20201 2500 EE Den Haag Breukelen, 4 september 2010 Onderwerp: Ontwerp Wet op het accountantsberoep Geachte heer

Nadere informatie

Interne audits, het rendement

Interne audits, het rendement Interne audits, het rendement HKZ Kwaliteitsdag Olav Kloek 8 april 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Strategie van de organisatie Herontwerp van organisaties, door: Nieuw financieringsstelsel Zelfsturende/zelfregulerende

Nadere informatie

De bruikbaarheid van een SAS 70 rapport voor de controleaanpak belastingdienst (CAB) bij een gebruikersorganisatie

De bruikbaarheid van een SAS 70 rapport voor de controleaanpak belastingdienst (CAB) bij een gebruikersorganisatie De bruikbaarheid van een SAS 70 rapport voor de controleaanpak belastingdienst (CAB) bij een gebruikersorganisatie W. Veldhuizen Z. Haji Rasoul Amsterdam, 13 maart 2008 Vrije Universiteit Amsterdam FEWEB,

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

Externe assurance-regels voor het interne IT-audit beroep

Externe assurance-regels voor het interne IT-audit beroep Externe assurance-regels voor het interne IT-audit beroep Het Raamwerk en de Richtlijn 3000 voor assuranceopdrachten door IT-auditors [NORE08-1, NORE08-2] van de NOREA is vanaf 1 januari 2008 van kracht

Nadere informatie

De praktijk van Auditing & Assurance

De praktijk van Auditing & Assurance SERIE Elementaire theorie accountantscontrole De praktijk van Auditing & Assurance Redactie: Barbara Majoor John van Kollenburg Zesde druk Noordhoff Uitgevers bv 0 02 03 04 05 06 07 08 09 0 2 3 4 5 6

Nadere informatie

H t ICT -Beveili iligings- assessment DigiD & Informatiebeveiliging

H t ICT -Beveili iligings- assessment DigiD & Informatiebeveiliging Het ICT-Beveiligings- i assessment DigiD & Informatiebeveiliging De aanleiding 2011: Diginotar 2011: Lektober En ook: 2012: Dorifel 2012: Citadel 2013: DongIT Botnet De reactie vanuit VNG/KING Starting

Nadere informatie

De spreadsheet van het strafbankje

De spreadsheet van het strafbankje Artikel De spreadsheet van het strafbankje Een pragmatische aanpak voor End User Computing Trudy Onland Sinds de introductie van Sarbanes Oxley wet (SOx) ontbreken duidelijke en eenduidige richtlijnen

Nadere informatie

oktober 2012 H.J.H. Maas MSc Concept/HM

oktober 2012 H.J.H. Maas MSc Concept/HM Aan het auditcomité van de gemeente Waalwijk t.a.v. de heer G. Kocken, raadsgriffier Postbus 10150 5140 GB WAALWIJK oktober 2012 H.J.H. Maas MSc Concept/HM Controleplan 2012 gemeente Waalwijk Geachte leden

Nadere informatie

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij Omdat mensen tellen. Nieuwe regelgeving voor Organisaties van Openbaar Belang 3 Invoering nieuwe regelgeving

Nadere informatie

OPKOMST VAN EEN NIEUWE WERELDWIJDE ASSURANCESTANDAARD ISAE 3402: einde van SAS 70 in zicht?

OPKOMST VAN EEN NIEUWE WERELDWIJDE ASSURANCESTANDAARD ISAE 3402: einde van SAS 70 in zicht? OPKOMST VAN EEN NIEUWE WERELDWIJDE ASSURANCESTANDAARD ISAE 3402: einde van SAS 70 in zicht? Dit artikel is geschreven om u te informeren over de ontwikkelingen op het gebied van third party reporting 1,

Nadere informatie

Startersbrochure: Mijn accountantspraktijk

Startersbrochure: Mijn accountantspraktijk : Mijn accountantspraktijk 1 Inhoud Voorwoord 3 1 Oriëntatiefase 4 1.1 Oriëntatiefase algemeen 4 1.2 Oriëntatiefase specifiek voor accountantspraktijken 6 2 Vereisten op kantoor/organisatieniveau 8 2.1

Nadere informatie

Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank. K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005

Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank. K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005 Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005 Agenda 1) Algemeen Internal Audit 2) Waarom frequenteren van onderzoeken 3) Totstandkoming en inhoud Missie Internal

Nadere informatie