Accountants en IT I T A u d i t g e ï n t e g r e e r d i n d e c o n t r o l e a a n p a k

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Accountants en IT I T A u d i t g e ï n t e g r e e r d i n d e c o n t r o l e a a n p a k"

Transcriptie

1 Accountants en IT I T A u d i t g e ï n t e g r e e r d i n d e c o n t r o l e a a n p a k

2 Agenda Problemen Discussie Nieuwe aanpak Lessons learned

3 Directeur van Refine-IT B.V. Partner/aandeelhouder Visser & Visser Accountants- Belastingadviseurs Master/Postmaster Accountancy (RA) Nyenrode Executive Master IT Auditing Erasmus University Agenda Projectleider IT Integrated Audit Approach, Studierapport van NBA en NOREA Voorzitter IT Auditkring SRA, docent SRA Lid kennisgroep NBA Continuous Auditing, Continuous Monitoring, Process Mining en Data- Analyse Vice-voorzitter Stichting Tuacc Innovatielab Auteur/docent SRA, Kluwer/Accountancynieuws

4 AFM toetst accountants

5 AFM toetst accountants: Rapportage 1: Big4 accountants (met eigen IT Audit afdelingen!) Rapportage 2: OOB-kantoren, non big 4 (met eigen IT Audit afdelingen?) Rapportage 3: Non-OOB, non SRA, NBA-kantoren (geen eigen IT Audit afdeling, maar wel ingehuurd?) Rapportage 4: Non-OOB, SRA kantoren (geen eigen IT Audit afdeling, maar wel ingehuurd?)

6 Conclusie AFM in 4 rapportages Accountant heeft onvoldoende kennis van IT om de organisatie goed te kunnen controleren, maar past het controleteam daar niet op aan De AFM vindt dat het stelsel van kwaliteitsbeheersing meer moet afdwingen dat externe accountants, indien nodig, IT-deskundigen inzetten voor hun accountantscontrole; dit geldt zowel voor deskundigen die binnen de accountantsorganisatie aanwezig zijn als voor externe deskundigen. Accountant heeft onvoldoende de beheersingsomgeving van organisatie in kaart gebracht, inclusief de relevante informatiesystemen, onderliggende infrastructuur en IT beheersprocessen Accountant kiest daarom soms ten onrechte een sterk gegevensgerichte aanpak In deze aanpak wordt wel impliciet gesteund op beheersingsmaatregelen in de informatiesystemen, zonder dat deze getest zijn

7 Onbegrip tussen accountant en IT Auditor

8 Discussie komt tot een hoogtepunt 8

9 Aanleiding van de discussie Age-Jan van der Meer / Ivo Kouters In de praktijk van vandaag wordt voor de jaarrekeningcontrole nog veel gegevensgericht werk verricht. Jaar in jaar uit. Veelal komt dit voort uit koudwatervrees en slechte ervaringen met IT-audit in het kader van de controle. Dikke rapporten over IT general controls, waarbij de relatie met posten van de jaarrekening ver is te zoeken, dragen niet bij aan het laten vliegen van audit integration. Toch is daarmee een auditrevolutie te realiseren. 9

10 Niet geheel onbegrijpelijk Dit is verklaarbaar omdat IT-auditors gemiddeld genomen: als zeer duur worden ervaren; een technische insteek hebben met te weinig aandacht voor de processen van de klant; te dogmatisch zijn over in welke gevallen en hoe IT-audit moet worden ingezet voor de controle; niet onderkennen dat bij grofweg driekwart van de mkb-klanten met audit integration geen enkel voordeel kan worden behaald; te weinig kennis hebben van boekhouden en de manier van controleren door een accountant, waardoor zij voor de accountant onvoldoende sparringpartner zijn; te solistisch bezig zijn met het afwerken van lijstjes om algemene informatie te vergaren over de IT-omgeving; over matige communicatieve vaardigheden beschikken; te laat in de controle beginnen met hun werkzaamheden; niet goed zijn in het overtuigen van zowel de klant als de accountant waarom bepaalde zaken moeten worden beoordeeld; niet goed zijn in het uitleggen wat de consequenties van uitgevoerde werkzaamheden zijn voor de werkzaamheden van de accountant. 10

11 lokt reacties uit Prof. Kocks Mijn aantoonbare stelling is dat een IT auditor niets te zoeken heeft bij de jaarrekeningcontrole. De accountant is daarvoor opgeleid en niet de IT auditor. Het fabeltje dat voor de jaarrekeningcontrole IT audit of IT audit deskundigheid nodig is moet maar eens de wereld uit. 11

12 forse stellingnames Frans Kersten RE RA Mijn beeld is dan ook dat op dit moment de meeste accountants onvoldoende kennis hebben van IT. Op grond van hun gedragscode zouden ze dus een inschatting moeten maken van de impact van deze dreiging en daar passende maatregelen bij moeten nemen. Bij degenen die dan nog wel kennis bezitten, vraag ik mij af of dat voldoende is gegeven de enorme complexiteit van het huidige IT-landschap. 12

13 principiele stellingnames Jan Matto IT-auditors onderzoeken de ICT-werkelijkheid. Een werkelijkheid die bestaat uit samenhangende systeemlagen en componenten. Veelal in netwerken verbonden. In deze ICT-werkelijkheid geldt grofweg dat de zwakste schakel de sterkte van de gehele keten bepaalt. Een risico-analytische benadering gebaseerd op relevantie van data en jaarrekeningposten past hier niet binnen. De gelaagde en genetwerkte ICT-werkelijkheid raakt immers alle data en alle jaarrekeningposten. IT is van vitaal belang voor de bedrijfsvoering en inmiddels voor de gehele maatschappij. Bedrijven en overheidsorganisaties onderkennen deze risico's en vragen IT-auditors rechtstreeks om assurance. Accountants kunnen vervolgens steunen op rapportages van deze IT-auditors, die niet geremd zijn door doelfixatie en scopevernauwing vanuit de financial audit. Een bijkomend voordeel: ITauditkosten vallen weg binnen de jaarrekeningcontrole. Een bijzonder gevaar van audit integration is dat de accountant zijn maatschappelijke en economische problemen exporteert naar de IT-auditor en meer assurance in het IT-domein claimt 13 dan dat hij ooit kan waarmaken.

14 verzuchting Pieter de Kok Ik smacht naar het Tuacc (ism anderen) MKB IT Audit stuk:) Hiernaast algemene observatie: maken de discussie wel erg ingewikkeld hoor. Mijn hemel. We hebben Audit (mooiste vak), we hebben IT Audit (volgens vele ook een mooi vak) en we hebben een raakvlak rondom de jaarrekening, gemene deler, wat, iets van 10% (iets in het midden). Er zijn genoeg accountants die dat al prima onderkennen, prima met elkaar samenwerken in het veld. Je kan linksom (systeemfocus: itgc, application ) of rechtsom (gegevensgericht obv oa totaalverbandcontroles, in combi met analyse exceptions, lekken, ruis etc). Uiteindelijk kom je op zelfde punt uit. Je spart met IT audit m/v en klaar. Vervolgens gaat die IT auditor weer 90% van energie steken in andere prachtige dingen die geen verband houden met die achterhaalde jaarrekeningcontrole. 14

15 en oplossingen Fouk Tsang IT auditing is niet het doekje voor het bloeden dat de accountant veel te weinig kennis heeft van IT. Schakel de IT auditor in als echte deskundige met zijn eigen verantwoordelijkheid. En de accountant zal zelf terug moeten naar de collegebanken voor een verplichte meerjarige studie over ICT. 15

16 Tijd voor een stap vooruit!

17 IT geintegreerde controleaanpak voor het MKB

18 Studierapport (lang verwacht, toch gekomen) NBA TUACC NOREA

19 Studierapport IT Integrated Audit Approach Publicatie in juni 2014 Product van een groep bevlogen vrijwilligers van zowel RA als RE bloedgroep Gericht op het concreet verder brengen van de dagelijkse auditpraktijk en daarmee ook klanten van deze praktijken Ambitie: een bescheiden, maar concrete en echte stap verder!

20 Opbouw van het studierapport KERNELEMENTEN Integrale uitwerking Referenties naar de NV Cos Uitwerking van: Documentatie Communicatie VERDUIDELIJKINGEN Grote lijn in een thinkchart Voorbeelden en tips in aparte kaders Voorbeeldvastleggingen Ondersteunende lijsten of checklists Gericht op het integreren van IT in de controleaanpak van de controlerend accountant in de (grote) MKB-praktijk Gericht op analyseren en integreren van benodigde IT-kennis in het team, al dan niet via een IT Auditor

21

22

23

24

25 Lessons learned

26 Planning Integreer IT-kennis al voor de start in het team Neem de tijd voor risicoanalyse, discussie en bepalen controle-aanpak Plan vroegtijdig IT gerelateerde werkzaamheden in bij teamlid en klant

27 Ken je klant Weet exact hoe alle relevante processen lopen, ook door het systeem heen Weet hoe de beheersing van IT wel (of niet) geregeld is Documenteer dit concreet en duidelijk

28 Wat moet ik doen aan die General It Controls? Altijd in relatie met de ITcontrols Geen zelfstandig object van controle Opzet, bestaan en werking Tekortkomingen moeten altijd terugvertaald (kunnen) worden naar gevolgen voor de jaarrekeningcontrole

29 IT Integrated Audit Approach: 2 smaken IT FIRST A A NPA K Goede analyse van processen, systemen, data, IT-omgeving en general IT controls Controls in systemen zijn leidend voor de aanpak Nadruk op werkende general IT controls D ATA F I R S T A A NPA K Goede analyse van processen, systemen, data, IT-omgeving en general IT controls Datasets en datastromen zijn leidend voor een gegevensgerichte aanpak General IT controls zijn alleen randvoorwaardelijk voor de gehanteerde data

30 Bedankt voor uw aandacht!

Data-analyse in de praktijk D E T O E PA S S I N G B I J V I S S E R & V I S S E R A C C O U N TA N T S - B E L A S T I N G A D V I S E U R S

Data-analyse in de praktijk D E T O E PA S S I N G B I J V I S S E R & V I S S E R A C C O U N TA N T S - B E L A S T I N G A D V I S E U R S Data-analyse in de praktijk D E T O E PA S S I N G B I J V I S S E R & V I S S E R A C C O U N TA N T S - B E L A S T I N G A D V I S E U R S Agenda Plaats in de praktijk Toepassing in audit De werkvloer

Nadere informatie

1 Inhoudsopgave 2 REFL@CTION... 3 2.1 WIE ZIJN WIJ?... 3 2.2 WAT BIEDEN WE?... 3 2.3 WAAR VINDT U ONS?... 3 3 TRAININGSAANBOD... 4

1 Inhoudsopgave 2 REFL@CTION... 3 2.1 WIE ZIJN WIJ?... 3 2.2 WAT BIEDEN WE?... 3 2.3 WAAR VINDT U ONS?... 3 3 TRAININGSAANBOD... 4 1 Inhoudsopgave 2 REFL@CTION... 3 2.1 WIE ZIJN WIJ?... 3 2.2 WAT BIEDEN WE?... 3 2.3 WAAR VINDT U ONS?... 3 3 TRAININGSAANBOD... 4 3.1 MASTERCLASS IT-B@SED AUDIT... 4 3.2 QUICK START IT-AUDIT IN HET MKB...

Nadere informatie

Post-hbo-opleiding IT-based-auditing 2015-2016

Post-hbo-opleiding IT-based-auditing 2015-2016 Post-hbo-opleiding IT-based-auditing 2015-2016 Instituut Werken en Leren Postbus 5171, 6802 ED Arnhem Ruitenberglaan 31, 6826 CC Arnhem T (026) 369 13 09, F (026) 369 13 69 I www.han.nl/finance E info.finance@han.nl

Nadere informatie

IT-based auditing. Post-hbo opleiding

IT-based auditing. Post-hbo opleiding Post-hbo opleiding IT-based auditing Als (theoretisch) afgestudeerd accountant kunt u zich met de post-hbo-opleiding IT-based auditing bekwamen in het toepassen van IT-audit technieken gericht op de financial

Nadere informatie

Perspectief voor de accountant in een digitale omgeving. Peter Eimers VUrORE 13 September 2016

Perspectief voor de accountant in een digitale omgeving. Peter Eimers VUrORE 13 September 2016 Perspectief voor de accountant in een digitale omgeving Peter Eimers VUrORE 13 September 2016 peter.eimers@nl.pwc.com De stellingen als de agenda voor vanochtend 1. Het wordt tijd voor verdere regulering

Nadere informatie

ICT Accountancy. Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden

ICT Accountancy. Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden ICT Accountancy Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden Thema Betrouwbaar Administreren Misbruik Afrekensystemen Misbruik Afrekensystemen Internationaal probleem Veel oplossingsrichtingen Overleg Belastingdienst

Nadere informatie

V&A trainingsaanbod open inschrijving april en mei 2013

V&A trainingsaanbod open inschrijving april en mei 2013 V&A trainingsaanbod open inschrijving april en mei 2013 In deze flyer vindt u informatie over ons trainingsaanbod open inschrijving in de maanden april en mei 2013. Samenvattend bieden wij de volgende

Nadere informatie

NBC Audit Services BV NBC Van Roemburg & Partners BV Data analyse. Drs. Ing. Niels Bond RE 11 maart 2015

NBC Audit Services BV NBC Van Roemburg & Partners BV Data analyse. Drs. Ing. Niels Bond RE 11 maart 2015 NBC Audit Services BV NBC Van Roemburg & Partners BV Data analyse Drs. Ing. Niels Bond RE 11 maart 2015 Agenda NBC Voordelen en gebruik data analyse Gebruik auditfile Data analyse tool (ACL) vs Excel Stappenplan

Nadere informatie

INFORMATIEVOORZIENING

INFORMATIEVOORZIENING INFORMATIEVOORZIENING BINNEN DE P&C-CYCLUS (IT- AUDITOR) Positioneringsdocument B Informatievoorziening moet een grotere plaats krijgen in Planning & Control-cyclus. De organisatie dwingt zich daarmee

Nadere informatie

Inspiratiedag. Workshop 1: Risicogestuurde interne controle. 15 september 2016

Inspiratiedag. Workshop 1: Risicogestuurde interne controle. 15 september 2016 Inspiratiedag Workshop 1: Risicogestuurde interne controle 15 september 2016 Programma Inleiding Risicomanagement Interne beheersing Relatie met de externe accountant Van interne controle naar beheersing

Nadere informatie

MEER AMBACHT DAN FABRIEK Data-Analyse en Process Mining Support www.coney.nl

MEER AMBACHT DAN FABRIEK Data-Analyse en Process Mining Support www.coney.nl MEER AMBACHT DAN FABRIEK Data-Analyse en Process Mining Support www.coney.nl DE TOOLS DIE WIJ GEBRUIKEN DATA- ANALYSE TOOLS DATA- ANALYSE SUPPORT PROCESS MINING TOOLS PROCESS MINING SUPPORT DATA- ANALYSE

Nadere informatie

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016 Third Party Memorandum (TPM) Een Derde verklaring of Third Party Mededeling (TPM) is een verklaring die afgegeven wordt door een onafhankelijk audit partij over de kwaliteit van een ICT-dienstverlening

Nadere informatie

IT in het mkb: wat moet je er mee?

IT in het mkb: wat moet je er mee? IT in het mkb: wat moet je er mee? De mogelijkheden van IT en IT-audit in de mkb-jaarrekeningcontrole Dit artikel is gebaseerd op het gelijknamige afstudeerreferaat van de auteur uit januari 2013 over

Nadere informatie

3-daagse praktijktraining. IT Audit Essentials

3-daagse praktijktraining. IT Audit Essentials 3-daagse praktijktraining IT Audit Essentials Programma IT-Audit Essentials Door de steeds verdergaande automatisering van de bedrijfsprocessen wordt de beveiliging en betrouwbaarheid van de IT systemen

Nadere informatie

Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie

Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie De Raad van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren, Overwegende dat het moderniseren van het norrnatief kader voor de uitvoering van revisorale opdrachten

Nadere informatie

Jacques Herman 21 februari 2013

Jacques Herman 21 februari 2013 KING bijeenkomst Audit- en Pentestpartijen Toelichting op de DigiD Rapportage template en de NOREA Handreiking DigiD ICT-beveiligingsassessments Jacques Herman 21 februari 2013 Samenvatting van de regeling

Nadere informatie

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS biedt in 2014 weer enkele actuele, interessante opleidingen aan op het eigen kantoor in de rustieke omgeving van Driebergen. Kernwoorden zijn kleinschaligheid,

Nadere informatie

Grip op diversiteit aan beveiligingseisen: Compliant zijn en blijven, maar hoe? VIAG themadag Drs. D.J. van der Poel RE RA 21 maart 2014

Grip op diversiteit aan beveiligingseisen: Compliant zijn en blijven, maar hoe? VIAG themadag Drs. D.J. van der Poel RE RA 21 maart 2014 1 Grip op diversiteit aan beveiligingseisen: Compliant zijn en blijven, maar hoe? VIAG themadag Drs. D.J. van der Poel RE RA 21 maart 2014 Inhoud 2 Inleiding: enige trends in de markt In het speelveld

Nadere informatie

Naar mijn stellige overtuiging is dit een van de belangrijkste oorzaken van de verwachtingskloof.

Naar mijn stellige overtuiging is dit een van de belangrijkste oorzaken van de verwachtingskloof. Alleen uitgesproken tekst geldt Bijdrage van drs. P.J. van Mierlo RA, voorzitter PwC Accountants N.V. aan Rondetafelgesprek Accountancy op maandag 10 juni 2013. 1. Graag wil ik de PvdA hartelijk bedanken

Nadere informatie

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE waarom een schakeltrajecter? Iemand met een niet-financiële vooropleiding heeft

Nadere informatie

Presentatie gemeente Gouda Auditcommissie d.d. 2 juli 2015

Presentatie gemeente Gouda Auditcommissie d.d. 2 juli 2015 Presentatie gemeente Gouda Auditcommissie d.d. 2 juli 2015 Kennismaking Afspraken Ontwikkeling Aandachtspunten donderdag 25 juni 2015 2014 BDO Voorstel voor agenda Agenda is een verkorte versie van het

Nadere informatie

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS biedt in 2015 weer enkele actuele, interessante opleidingen aan op het eigen kantoor in de rustieke omgeving van Driebergen. Kernwoorden zijn kleinschaligheid,

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers

Dit document maakt gebruik van bladwijzers Dit document maakt gebruik van bladwijzers NBA-handreiking 1132 Controle van (tussen)holdings met beperkte eigen activiteiten 29 juli 2015 NBA-handreiking 1132 NBA-handreiking 1132: Van toepassing op:

Nadere informatie

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 oktober 2013 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Controleopdracht 4 2.1 Opdracht 4 2.2 Materialiteit en tolerantie 5 2.3 Fraude 6 3. Planning 6 3.1 Inleiding 6 3.2 Algemene

Nadere informatie

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals Executive Academy Permanente Educatie voor Professionals Permanente Educatie voor Professionals Wat is de Executive Academy? De Executive Academy is een samenwerking tussen de Amsterdam Business School

Nadere informatie

Deloitte. 6 NOV, OTL BAR-org-anisatie INGEKOMEN

Deloitte. 6 NOV, OTL BAR-org-anisatie INGEKOMEN Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl Aan de leden van het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Samen Beter naar controlekwaliteit. 19 mei

Samen Beter naar controlekwaliteit. 19 mei Samen Beter naar controlekwaliteit 19 mei 2014 2 1 U vraagt Aanleidingen vanuit AFM, NBA en SRA Opzet kwaliteitsverbetering SRA Geluiden vanuit de kantoren Toetsen van kennis en mentoring (+ live toets)

Nadere informatie

Scriptie. Hogeschool InHolland Alkmaar. Accountancy 4AC. Paul van Egmond 500491

Scriptie. Hogeschool InHolland Alkmaar. Accountancy 4AC. Paul van Egmond 500491 2015 Scriptie Onderzoek naar een nieuwe Process Mining versie van Perceptive software (Lexmark) voor de controlerende accountants in de (audit)praktijk Hogeschool InHolland Alkmaar Accountancy 4AC Paul

Nadere informatie

Richtlijn 4401 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot informatietechnologie

Richtlijn 4401 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot informatietechnologie Richtlijn 4401 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot informatietechnologie Inleiding 1-3 Doel van de opdracht tot het verrichten van overeengekomen

Nadere informatie

Deloitte. i(^.u e.w^^rphi^l. Aan de auditcommissie van de gemeente Zaanstad Postbus AG ZAANSTAD. Geachte leden van de auditcommissie.

Deloitte. i(^.u e.w^^rphi^l. Aan de auditcommissie van de gemeente Zaanstad Postbus AG ZAANSTAD. Geachte leden van de auditcommissie. Deloitte Accountants B.V. Gustav Mahlerlaan 2970 1081 LA Amsterdam Postbus 58110 1040 HG Amsterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9737 www.deloltte.nl Aan de auditcommissie van de gemeente Zaanstad

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

College Kwaliteitsonderzoek JAARVERSLAG 2016

College Kwaliteitsonderzoek JAARVERSLAG 2016 JAARVERSLAG 2016 Amsterdam, 16 mei 2017 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. CKO en samenvatting werkzaamheden 5 3. Toelichting op de werkzaamheden CKO 6 4. Financiële aspecten kwaliteitsonderzoeken 8 5.

Nadere informatie

Op naar een excellente controle

Op naar een excellente controle Op naar een excellente controle Welke controlewerkzaamheden kunnen verder geoptimaliseerd worden om kosten te besparen of om meer toegevoegde waarde te kunnen bieden aan cliënten? Hoe kunnen deze werkzaamheden

Nadere informatie

De toekomst van een IT-auditor in een integrated / financial audit. Robert Johan Tom Koning

De toekomst van een IT-auditor in een integrated / financial audit. Robert Johan Tom Koning De toekomst van een IT-auditor in een integrated / financial audit Robert Johan Tom Koning Probleemanalyse Gebrek aan kennis accountant Niet doorvragen bij termen smijten Moeite toegevoegde waarde te tonen

Nadere informatie

Gemeente Papendrecht Auditplan 2016

Gemeente Papendrecht Auditplan 2016 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl Gemeente Papendrecht Auditplan 2016 Op alle opdrachten

Nadere informatie

Privacy in de Audit IIA PAS conferentie 2016 November 2016 Maurice Steffin

Privacy in de Audit IIA PAS conferentie 2016 November 2016 Maurice Steffin www.pwc.nl Privacy in de Audit IIA PAS conferentie 2016 November 2016 Maurice Steffin Even voorstellen Maurice Steffin Maurice is Manager Privacy binnen het Privacy team. Hij combineert zijn privacy kennis

Nadere informatie

IN HET PUBLIEK BELANG: HET KAN ECHT BETER!

IN HET PUBLIEK BELANG: HET KAN ECHT BETER! IN HET PUBLIEK BELANG: HET KAN ECHT BETER! Kwaliteitsfactoren voor de niet-oob-accountantsorganisaties (Maatregel 5.1) 1 2017 Koninklijke NBA Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

DATA DRIVEN CONTROLLING IN HET MKB

DATA DRIVEN CONTROLLING IN HET MKB DATA DRIVEN CONTROLLING IN HET MKB Data, ook voor controlling het duizend dingen doekje Auteurs: Edward Ammerlaan, Ensior B.V., Making Business Intelligence Work Bart Bernecker, Audit Innovators Inleiding

Nadere informatie

Post Graduate IT Audit opleiding

Post Graduate IT Audit opleiding Post Graduate IT Audit opleiding Longitudinaal Colloquium vrije Universiteit amsterdam Drs Y.W. van Wijk RE RA 14 November 2006 1 Longitudinaal Colloquium Post Graduate IT Audit opleiding Overzicht Colloquium

Nadere informatie

Geen ISO zonder pragmatiek! Implementeren van een ISMS, niets nieuws.

Geen ISO zonder pragmatiek! Implementeren van een ISMS, niets nieuws. Geen ISO 27001 zonder pragmatiek! Implementeren van een ISMS, niets nieuws. Agenda Introductie Beveiligingsproces Framework (ISO 27001) IB organisatie en processen ISMS informatiesysteem Lessons learned

Nadere informatie

Informatie is overal: Heeft u er grip op?

Informatie is overal: Heeft u er grip op? Informatie is overal: Heeft u er grip op? Zowel implementatie als certificering Omdat onze auditors geregistreerd zijn bij de Nederlandse Orde van Register EDP-auditors (NOREA), kan Koenen en Co zowel

Nadere informatie

Gemeente Dordrecht. Auditplan 2015

Gemeente Dordrecht. Auditplan 2015 Gemeente Dordrecht Auditplan 2015 Aan de gemeenteraad van de gemeente Dordrecht t.a.v. de raadsgriffie Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Drs. I.L.J. Visser RA Auditplan 2015 gemeente Dordrecht - Geachte leden

Nadere informatie

ACS Model onderwijsprogramma 2015-2016 Audit & Assurance A

ACS Model onderwijsprogramma 2015-2016 Audit & Assurance A ACS Model onderwijsprogramma 2015-2016 Audit & Assurance A Doelstelling: Na het voltooien van de theoretische en de praktijkopleiding is de Accountant-administratieconsulent bevoegd de wettelijke controle

Nadere informatie

Praktijkhandreiking 1115 Aanpassing van het oordeel in de controleverklaring bij materiële tekortkomingen in de toelichting op de jaarrekening

Praktijkhandreiking 1115 Aanpassing van het oordeel in de controleverklaring bij materiële tekortkomingen in de toelichting op de jaarrekening Praktijkhandreiking 1115 Aanpassing van het oordeel in de controleverklaring bij materiële tekortkomingen in de toelichting op de jaarrekening NIVRA en NOvAA gebruiken de merknaam NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie

Nadere informatie

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA Wat is de feitelijke rol van de accountant ten aanzien van het jaarverslag en elders opgenomen niet financiële informatie? In hoeverre matcht deze rol met de verwachtingen van beleggers? Prof dr Philip

Nadere informatie

Bent u klaar voor de interimcontrole

Bent u klaar voor de interimcontrole Bent u klaar voor de interimcontrole van uw accountant? BMC levert aan opdrachtgevers in de hele publieke sector verschillende diensten en producten die met (verbijzonderde) interne controle te maken hebben.

Nadere informatie

Rapport algemene bevindingen kredietcrisisonderzoek 3 december 2009

Rapport algemene bevindingen kredietcrisisonderzoek 3 december 2009 3 december 2009 1. Inleiding 1.1. Achtergrond 1.2. Proces van onderzoek AFM 1.3. Reikwijdte van het onderzoek 2. Bevindingen 2.1. Bevindingen dossieronderzoeken 2.2. Bevindingen maatregelen op organisatieniveau

Nadere informatie

Accountant en IT-auditor Samenwerking in de praktijk

Accountant en IT-auditor Samenwerking in de praktijk Compact 2007/3 Accountant en IT-auditor Samenwerking in de praktijk Drs. A.M. Meuldijk RE, drs. M.A. Broskij RA en drs. D.P. Neeteson Accountants en IT-auditors hebben al vele jaren ervaring in de samenwerking

Nadere informatie

Kader aanbesteding accountantscontrole. Rekeningencommissie gemeenteraad Hilversum September 2013

Kader aanbesteding accountantscontrole. Rekeningencommissie gemeenteraad Hilversum September 2013 Kader aanbesteding accountantscontrole Rekeningencommissie gemeenteraad Hilversum September 2013 Introductie Met ingang van boekjaar 2008 is Ernst & Young Accountants door een benoemingscommissie uit de

Nadere informatie

Data-analyse en boekhoudsoftware voor de MKB-accountant in een breder perspectief

Data-analyse en boekhoudsoftware voor de MKB-accountant in een breder perspectief Data-analyse en boekhoudsoftware voor de MKB-accountant in een breder perspectief Wie ben ik Wat is data-analyse Plaats in de controle Schema Een netwerkmodel van de controle; Focus op en inkleuren van

Nadere informatie

Consultatiedocument Nieuwe Nederlandse Standaard 3001N voor directe opdrachten 21 juli 2016

Consultatiedocument Nieuwe Nederlandse Standaard 3001N voor directe opdrachten 21 juli 2016 Dit document maakt gebruik van bladwijzers Consultatiedocument Nieuwe Nederlandse Standaard 3001N voor directe opdrachten 21 juli 2016 Consultatieperiode loopt tot 27 september 2016 vóór 09.00 uur Consultatiedocument

Nadere informatie

III Stream IT Auditing. UWV / CIP / VU- IT auditing

III Stream IT Auditing. UWV / CIP / VU- IT auditing III Stream IT Auditing UWV / CIP / VU- IT auditing Wiekram Tewarie 22-04-2009 Agenda Inleiding/IT auditing Relatie : Accountant IT auditor Context IT audit omgeving Carrièremogelijkheden WT/14 april 2015

Nadere informatie

Van het Rijk naar Amsterdam

Van het Rijk naar Amsterdam INTERVIEW MET MARTINE KOEDIJK Van het Rijk naar Amsterdam Amsterdam. Ik heb er geen seconde spijt van: het is veel dichter bij de politiek en ook veel directer. Ik vind het daarnaast leuk om weer terug

Nadere informatie

Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 22 mei NOREA

Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 22 mei NOREA info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 22 mei 2014 - NOREA info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 22 mei 2014 - NOREA

Nadere informatie

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016 Dit document maakt gebruik van bladwijzers NBA-handreiking 1115 Aanpassing van het oordeel in de controleverklaring bij materiële tekortkomingen in de toelichting op de jaarrekening 20 december 2010 NBA-handreiking

Nadere informatie

1 Voor wie is Vinc Audit interessant?

1 Voor wie is Vinc Audit interessant? Verbijzonderde interne controle Audit, Support & Coaching BMC levert aan opdrachtgevers in de hele publieke sector verschillende diensten en producten die met (verbijzonderde) interne controle te maken

Nadere informatie

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013 SiSa cursus 2013 Gemeente en Welkom Even voorstellen EY: Stefan Tetteroo RA Page 1 Agenda Doelstelling Accountant en gemeente Onze visie inzake de betrokken actoren Coördinatie- en controlefunctie binnen

Nadere informatie

IT Auditing voor de jaarrekeningcontrole: een gestructureerde aanpak

IT Auditing voor de jaarrekeningcontrole: een gestructureerde aanpak IT Auditing voor de jaarrekeningcontrole: een gestructureerde aanpak Referaat opleiding EMITA Erasmus School of Accounting & Assurance (ESAA), Erasmus Universiteit Rotterdam Auteurs: F.J.C. van Dissel

Nadere informatie

Waarde toevoegen met standaard 4410

Waarde toevoegen met standaard 4410 Waarde toevoegen met standaard 4410 Charles Kock 8 juni 2016 1 8 juni 2016 2 8 juni 2016 3 Hoe past u 4410 toe in de samenstelpraktijk? Stelling Een accountant, die zoekt van nature naar zekerheid en houdt

Nadere informatie

Formulering oordeel van een IT-auditor

Formulering oordeel van een IT-auditor 30 Formulering oordeel van een IT-auditor Drs. R.J.M. van Langen RA, T. Shioda en mw. drs. M.J.A. Koedijk RA De aard en reikwijdte van de IT-auditwerkzaamheden in het algemeen zijn zeer divers. Wel zal

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

Summer School "Mens en Maatschappij" Driedaags programma voor ervaren financiële profs *nieuw*

Summer School Mens en Maatschappij Driedaags programma voor ervaren financiële profs *nieuw* Summer School "Mens en Maatschappij" Driedaags programma voor ervaren financiële profs *nieuw* Details Cursusduur 3 dagen Datum en locatie 22, 23, 24 augustus 2018 - Sint-michielsgestel Tijd 09:00-18:00,

Nadere informatie

Inspiratiedag. Workshop 2: Interne controle in het Sociaal Domein. 15 september 2016

Inspiratiedag. Workshop 2: Interne controle in het Sociaal Domein. 15 september 2016 Inspiratiedag Workshop 2: Interne controle in het Sociaal Domein 15 september 2016 Programma Voorstellen en verwachtingen Interne beheersing en interne controle Relatie met de externe accountant Belangrijkste

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

Transformeer naar een data gedreven organisatie. Strategy & Big Data Analytics Leadership

Transformeer naar een data gedreven organisatie. Strategy & Big Data Analytics Leadership Transformeer naar een data gedreven organisatie Strategy & Big Data Analytics Leadership Details Cursusduur 4 dagen Datum en locatie 2, 3, 13, 14 november 2017 - Tilburg Tijd 09:00-18:00, 09:00-16:30,

Nadere informatie

Zeker-OnLine is een onafhankelijk en transparant keurmerk voor online administratieve diensten (ook wel administratieve cloudoplossingen genoemd).

Zeker-OnLine is een onafhankelijk en transparant keurmerk voor online administratieve diensten (ook wel administratieve cloudoplossingen genoemd). Zeker-OnLine is een onafhankelijk en transparant keurmerk voor online administratieve diensten (ook wel administratieve cloudoplossingen genoemd). Transacties Financiële registratie Rapportering BTW aangifte

Nadere informatie

ENSIA. Het audit perspectief. René IJpelaar Achmed Bouazza Werkgroep ENSIA. 4 juli 2017

ENSIA. Het audit perspectief. René IJpelaar Achmed Bouazza Werkgroep ENSIA. 4 juli 2017 ENSIA Het audit perspectief René IJpelaar Achmed Bouazza Werkgroep ENSIA 4 juli 2017 Agenda Even voorstellen Uitgangspunten ENSIA Auditproces ENSIA voor de IT auditor Aandachtspunten bij het auditproces

Nadere informatie

info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 10 december 2013

info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 10 december 2013 info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 10 december 2013 2 Boekhouden in de cloud!! 3 Aanbod te over: 4 5 Hoe betrouwbaar en veilig is online administratieve

Nadere informatie

Meer in detail besteden we aandacht aan de volgende onderwerpen.

Meer in detail besteden we aandacht aan de volgende onderwerpen. Introductie Het ACB heeft met interesse kennis genomen van het greenpaper: De definitie van audit kwaliteit. Wij vinden dat het nadenken over hoe controlekwaliteit gedefinieerd moet worden belangrijk,

Nadere informatie

IT Audit Essentials voor archiefinspecteurs

IT Audit Essentials voor archiefinspecteurs 3-daagse praktijktraining IT Audit Essentials voor archiefinspecteurs Bedrijf kritische informatie Digitale documenten worden steeds belangrijker als medium voor het vastleggen van bedrijf kritische informatie.

Nadere informatie

Governance, Risk and Compliance (GRC) tools

Governance, Risk and Compliance (GRC) tools Governance, Risk and Compliance (GRC) tools Auteurs: Peter Paul Brouwers en Maurice op het Veld Samenvatting Het voldoen aan de wet- en regelgeving met betrekking tot bijvoorbeeld de Sarbanes Oxley Act

Nadere informatie

DATA-ANALYSES IN PRAKTIJK

DATA-ANALYSES IN PRAKTIJK DATA-ANALYSES IN PRAKTIJK 11 mrt 15 Anco Bruins Mazars Management Consultants 1 EVEN VOORSTELLEN Drs. Anco Bruins RA EMITA Manager IT Audit Mazars Management Consultants 14 jaar ervaring in de MKBaccountantscontrole

Nadere informatie

IT-audit in vogelvlucht. Jeanot de Boer 24 april 2012

IT-audit in vogelvlucht. Jeanot de Boer 24 april 2012 IT-audit in vogelvlucht Jeanot de Boer 24 april 2012 Agenda Introductie Wat is IT-audit Hoe is IT-audit in Nederland geregeld? Het IT-audit proces Wat is de toegevoegde waarde van IT-audit Enkele praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

SBR Assurance. XBRL in het Onderwijs. 23 september 2014

SBR Assurance. XBRL in het Onderwijs. 23 september 2014 SBR Assurance XBRL in het Onderwijs 23 september 2014 Even voorstellen Leader XBRL Assurance Services Ernst & Young Bestuurslid XBRL Nederland Lid NBA SBR Assurance Taskforce Agenda De noodzaak voor een

Nadere informatie

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 402 IN OVERWEGING TE NEMEN FACTOREN BIJ DE CONTROLE VAN ENTITEITEN DIE GEBRUIKMAKEN VAN SERVICE-ORGANISATIES

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 402 IN OVERWEGING TE NEMEN FACTOREN BIJ DE CONTROLE VAN ENTITEITEN DIE GEBRUIKMAKEN VAN SERVICE-ORGANISATIES INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 402 IN OVERWEGING TE NEMEN FACTOREN BIJ DE CONTROLE VAN ENTITEITEN DIE GEBRUIKMAKEN VAN SERVICE-ORGANISATIES INHOUDSOPGAVE Paragrafen Inleiding... 1-3 Door de auditor in

Nadere informatie

De MKB-accountant in 2030

De MKB-accountant in 2030 De MKB-accountant in 2030 30 mei 2017 Programma Steef Visser (voorzitter NBA-Commissie MKB) Marco Moling (voorzitter Novak) Paul Dinkgreve (voorzitter SRA) Discussie De MKB-accountant in 2030 Steef Visser

Nadere informatie

Horizontale Samenwerking

Horizontale Samenwerking Horizontale Samenwerking Hoe zorg je er met elkaar voor dat de declaraties meteen goed zijn, in plaats van achteraf te kijken of het niet fout is gegaan. Horizontaal Toezicht toekomst muziek??? Wat denkt

Nadere informatie

Jaarrekening assurance bij materiële gebreken in onvervangbare IT controles

Jaarrekening assurance bij materiële gebreken in onvervangbare IT controles 1 Jaarrekening assurance bij materiële gebreken in onvervangbare IT controles Jaarrekening assurance bij materiële gebreken in onvervangbare IT controles Afstudeerscriptie geschreven ter afronding van

Nadere informatie

SBR Assurance. Oranje boven: hoeveel weten jullie al? Hogeschool van Amsterdam Elly Stroo Cloeck 6 juni 2012

SBR Assurance. Oranje boven: hoeveel weten jullie al? Hogeschool van Amsterdam Elly Stroo Cloeck 6 juni 2012 SBR Assurance Oranje boven: hoeveel weten jullie al? Hogeschool van Amsterdam Elly Stroo Cloeck 6 juni 2012 Even oefenen wie is Elly? Elly Stroo Cloeck is de voorzitter van het SBR Assurance project van

Nadere informatie

ZekereZorg3 Informatieveiligheid in de Zorg. Nico Huizing RE RA

ZekereZorg3 Informatieveiligheid in de Zorg. Nico Huizing RE RA ZekereZorg3 Informatieveiligheid in de Zorg Nico Huizing RE RA Ziekenhuizen in Nederland * Najaar 2008: IGZ toetst 20 ziekenhuizen, norm NEN7510, rapport 12/ 08 * Opdracht IGZ: lever per 1/2/ 09 plan van

Nadere informatie

Gemeente De Bilt Management letter

Gemeente De Bilt Management letter Gemeente De Bilt Management letter Boekjaar 2017 28 november 2017 ~AKER TILLY BERK An independent member of Baker Tilly International VERTROUWELIJK Aan het College van Burgemeester en Wethouders van de

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

Controleplan Bekostigings- gegevens. Bedrijfsvoering / Audit en Interne Controle

Controleplan Bekostigings- gegevens. Bedrijfsvoering / Audit en Interne Controle s- gegevens Bedrijfsvoering / Audit en Interne Controle Inleiding De afdeling Audit en Interne Controle (AIC) toetst in opdracht van het College van Bestuur de werking van de interne beheersingsmaatregelen.

Nadere informatie

Aandachtspunten bij de controle van pensioen. Samenwerking tussen controleteam en specialist.

Aandachtspunten bij de controle van pensioen. Samenwerking tussen controleteam en specialist. Aandachtspunten bij de controle van pensioen. Samenwerking tussen controleteam en specialist. Momenteel is pensioen volop in het nieuws. Door het huidige economische klimaat staan verschillende pensioenfondsen

Nadere informatie

Gemeente Dordrecht. Auditplan 2014

Gemeente Dordrecht. Auditplan 2014 Gemeente Dordrecht Auditplan 2014 Aan de gemeenteraad van de gemeente Dordrecht t.a.v. de raadsgriffier, mevrouw mr. M. van Hall Postbus 8 3300 AA DORDRECHT XX augustus 2014 drs. I.L.J. Visser RA 5501/3113651270

Nadere informatie

Bevindingen interimcontrole 2015 Metropoolregio Eindhoven. Eindhoven, 11 Januari 2016

Bevindingen interimcontrole 2015 Metropoolregio Eindhoven. Eindhoven, 11 Januari 2016 Bevindingen interimcontrole 2015 Metropoolregio Eindhoven Eindhoven, 11 Januari 2016 Ontwikkelingen in het accountantsberoep en impact op de controle Op 25 september 2014 zijn de plannen van de NBA bekend

Nadere informatie

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015 NOREA Visie 2020 - Brigitte Beugelaar 14 september 2015 NOREA, de beroepsorganisatie van IT-auditors Opgericht in 1992 1635 registerleden 253 aspirant-leden, d.w.z. in opleiding 123 geassocieerde leden,

Nadere informatie

André Salomons Smart SharePoint Solutions BV. Cloud security en de rol van de accountant ICT Accountancy praktijkdag

André Salomons Smart SharePoint Solutions BV. Cloud security en de rol van de accountant ICT Accountancy praktijkdag André Salomons Smart SharePoint Solutions BV Cloud security en de rol van de accountant ICT Accountancy praktijkdag Cloud security moet uniformer en transparanter, waarom deze stelling? Links naar de artikelen

Nadere informatie

5. Beschrijving van het onderzoek

5. Beschrijving van het onderzoek 5. Beschrijving van het onderzoek 5.1 Doel van het onderzoek Het toezicht van de AFM op accountantsorganisaties is erop gericht de kwaliteit van wettelijke controles te verbeteren en duurzaam te waarborgen.

Nadere informatie

De accountant een stap vóór

De accountant een stap vóór De accountant een stap vóór Drs. J. (Jan) de Groot RA MPA, 6 juni 2014 Accountantscontrole Een controleverklaring is een scherpe foto van een mistige situatie Meerkeuzevraag Vrij naar Marcel van Dam Als

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Format assurance over de juistheid van de collegeverklaring ENSIA 2017 van gemeente [naam gemeente]

Format assurance over de juistheid van de collegeverklaring ENSIA 2017 van gemeente [naam gemeente] Format assurance over de juistheid van de collegeverklaring ENSIA 2017 van gemeente [naam gemeente] Opdrachtbevestiging Versie [1.0] Datum [ ] Status [ ] 1 Colofon Titel Assurance over de juistheid van

Nadere informatie

In de module bestuur heeft de AFM vier onderwerpen beoordeeld:

In de module bestuur heeft de AFM vier onderwerpen beoordeeld: 3.1 Module 1: Bestuur Het bestuur beïnvloedt in belangrijke mate de kwaliteit van wettelijke controles, omdat het bestuur de organisatie aanstuurt op basis van haar visie en missie en daaruit voortkomende

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering en de directie van Vlootfonds Hanzevast 3 ms Hanze Göteborg N.V. Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in

Nadere informatie

Eric Biemans, registeraccountant/ partner ESJ

Eric Biemans, registeraccountant/ partner ESJ 26 Eric Biemans, registeraccountant/ partner ESJ ESJ Audits met ESJ VERTROUWEN IS GOED, CONTROLE BETER Als eigenaar of directie van een winkelketen wilt u natuurlijk zo veel mogelijk grip op uw bedrijf

Nadere informatie

IT in het MKB; Wat moet je er mee?

IT in het MKB; Wat moet je er mee? Bruins, A.A.J., IT in het MKB: wat moet je er mee?, 2013 Erasmus Universiteit Rotterdam, Erasmus School of Accounting & Assurance (ESAA), Postinitiële opleiding IT-Auditing & Advisory IT in het MKB; Wat

Nadere informatie

Data-analyse als procesgericht

Data-analyse als procesgericht WANNEER IS HET INZETTEN VAN DATA-ANALYSE ZINVOL BIJ HET BEOORDELEN VAN INTEGRITEIT? Data-analyse als procesgericht controlemiddel Bij de aanwezigheid van specifieke factoren kan het gebruik van een procesgerichte

Nadere informatie

Voordat sprake kan zijn van een TPM, moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan:

Voordat sprake kan zijn van een TPM, moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan: Wat is een Third Party Mededeling? Het uitbesteden van processen is binnen hedendaagse organisaties erg gebruikelijk. Maar hoe kunt u als dienstleverlener uw (potentiële) klanten overtuigen van de kwaliteit

Nadere informatie

Clientserviceplan 2009 Gemeente Doetinchem

Clientserviceplan 2009 Gemeente Doetinchem Clientserviceplan 2009 Gemeen Inhoud 1. Inleiding 1 2. Opdracht 1 2.1 Opdrachtomschrijving 1 2.2 Materialiteit en tolerantie 2 2.3 Fraude 3 3. Interim-controle 3 3.1 Inleiding 3 3.2 Algemene pijlers 4

Nadere informatie

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: het bestuur van de Stichting Steun Goois Natuurreservaat Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in dit rapport opgenomen jaarrekening

Nadere informatie