Living a changing live. Handreiking voor Jongeren en ZWO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Living a changing live. Handreiking voor Jongeren en ZWO"

Transcriptie

1 Deze handleiding is in de eerste plaats bedoeld om jongeren met het werk van ZWO in aanraking te brengen. Spannender is het voor jongeren om hen te laten ontdekken wat leven in een mondiale wereld kan betekenen. We willen hen uitdagen door middel van diverse werkvormen om zelf keuzes te maken, standpunten in te nemen en initiatieven uit te werken. Als achtergrond van dit alles is daar het programma Kerk in Actie Interactief en Togetthere: Bij Interactief wordt de mogelijkheid geboden om als gemeente verbinding te leggen met een land en partners en projecten daar. Kerk in Actie heeft veel te bieden: - direct contact met de mensen voor wie u zich inzet - direct zicht op de besteding van uw geld - direct meedenken over het werk van uw project Zie: Uiteraard is een bezoek aan een land in het Zuiden of een uitwisseling met jongeren met het Interactiefland de meest optimale manier om met elkaar in contact te komen. Togetthere zet zich samen met jongeren in voor een wereld zonder armoede en onrecht. In alle programma s van Togetthere doen jongeren veel levens- en werkervaring op in een andere cultuur. Togetthere begeleidt de deelnemers door een trainings- en coachingsprogramma dat gericht is op sociale, maatschappelijke, persoonlijke en spritualiteitsontwikkeling. Jongeren worden zich bewust van eigen kwaliteiten, waar inspiratie vandaan komt en wat anderen inspireert. Voor achtergronden en mogelijkheden zie: 1

2 Deze handreiking bestaat uit een groot aantal werkvormen. Deze werkvormen kunnen worden gebruikt in de benadering van groepen jongeren voor het betekenis geven aan een Interactiefrelatie. In de handleiding wordt gesproken over jongeren. De handreiking is echter te gebruiken voor diverse doelgroepen: Tieners: jaar Jongeren: jaar en Jongvolwassenen: jaar Bij het verder inhoud geven aan een Interactiefrelatie worden jongeren vooral enthousiast voor het volgende: kortlopende, weinig geïnstitutionaliseerde, op handelingsperspectief gerichte projecten zoals: ontmoeting, actie, geldwerving, creativiteit en muziek! Leidraad in deze handreiking zijn onderstaande Tien Vuistregels voor Jongeren en ZWO. In het gebruik van deze handleiding is het niet nodig om alle vuistregels te bespreken en kent de volgorde van deze vuistregels een bepaalde mate van willekeur. Bij elke vuistregel zijn een tweetal werkvormen vermeld waaruit gekozen kan worden, afhankelijk van de situatie van de groep. Tien vuistregels voor Jongeren & Zending Werelddiaconaat en Ontwikkelingssamenwerking 1. Laat het dagelijks leven in het Zuiden zien 2. Doe dat vanuit het perspectief van de mensen zelf 3. Besteed aandacht aan verschillen in culturen 4. Belicht andere culturen dichtbij huis 5. Toon de verschillende leefwijzen binnen een land 6. Verdieping in de oorzaken van het ontwikkelingsvraagstuk 7. Nuanceer de beeldvorming in de media over het Zuiden 8. Verduidelijk hoe afhankelijk Noord en Zuid van elkaar zijn 9. Zorg voor Noord-Zuid verbindingen 10. Laat jongeren hun eigen mening, waarden en normen ontwikkelen Vragen en Opmerkingen over de Handreiking naar: of Auteurs: - Louis Bakker (Interactief) - Henk Bosch (Togetthere) - maart

3 1. Laat het dagelijks leven in het zuiden zien A Where s life bout? Jongeren zoeken op internet naar informatie die inzicht geeft in het leven van jongeren in een bepaald land. Dit kan door bv. d.m.v. You Tube filmpjes te bekijken. Vragen: - Welk land heb je gekozen en waarom? - Wat zeggen deze filmpjes over het leven van deze jongere? - Zoek bv op thema s als: economische situatie, religie, bronnen van inkomen, relatie stad-platteland enz. - Wat valt je op? Verdieping: Kijk ook eens naar een paar You Tube filmpjes van Togetthere Of op zoek op: togetthere Daarin laten Nederlandse jongeren zien wat hen daar opvalt. Bespreek met elkaar: - Wat maakt indruk? - Kloppen bepaalde beelden of zijn ze teveel gekleurd door de Nederlandse jongeren? 3

4 B Werken met een quiz De jongeren mogen gebruik maken van informatiebronnen. Als voorbeeld is hieronder een quiz over Ghana uitgewerkt. Zoiets kan voor elk willekeurig interactief- land worden gemaakt. Na de quiz zit ieder goed in de situatie van het land en kan er in kleine groepjes over worden doorgepraat. Er wordt gekwisd onder leiding van Kwismaster Kwabena. Aan het einde zal het duidelijk zijn welke groep zich de grote Ghana kenners mogen noemen. De passende beloning zal ook gezocht worden in iets Ghanees. Er kan overwogen worden de groepen voorbereidingstijd te geven waarin ze zich kunnen verdiepen in de inhoud. Quizvragen over 4 rubrieken: 1. Algemeen / Religie 1. Geschiedenis / Ghana vandaag / Gender 2. Culturen / Onderwijs 3. Gezondheidszorg / Landbouw 1. Algemeen / Religie A1 Wat is de hoofdstad van Ghana? [Accra] A2 Wat is de grootste haven van Ghana? [Tema] A3 Noem 3 religies van Ghana. [Islam, Chr.dom, Trad. Rel.] A4 Hoeveel groter is Ghana dan NL? [6x] B1 Aan welke zee grenst Ghana [Golf van Guinee / Atlantische Oceaan] B2 Wat zijn de 3 buurlanden van Ghana? [Togo, Ivoorkust, Burkina Faso] B3 Hoe heet het grote meer in Ghana en wat is er belangrijk aan? [Voltameer, grote stuwdam=energie] B4 Hoe heet een geestelijk leider bij de traditionele Religie? [fetish priest] B5 Hoe heet het heilige boek van de moslims? [koran] B6 Noem de grootste Christelijke Kerk in Ghana. [R.K.] B7 Noem een belangrijke handeling bij de traditionele religie. [plengoffer] B8 Noem 4 stammen uit Ghana. [Akan, Fanti, Ewe, Ga, Sisala, Dagbani, Frafra, etc] 4

5 2. Geschiedenis / Ghana vandaag / Gender A1 Wie is de president van Ghana? [2011: Atta Mills] A2 Sinds welk jaar is Ghana onafhankelijk? [1957] A3 Wat is de officiële taal van Ghana? [Engels] A4 Welke 3 belangrijke taken hebben vrouwen in Ghana? [verzorging kinderen, soc. functie, werken op land of op de markt] B1 Wie was de eerste president van Ghana? [Nkrumah] B2 Noem één van de vele slavenforten aan de kust. [Elmina, Cape Coast, Christianborg, Fort Amsterdam] B3 Welke vrouw geeft advies aan de chief? [queen mother] B4 Noem 3 koloniale overheersers. [Nl, Portugal, Engeland, Denemarken] B5 Wat is de hoofdstad van de Ashanti s? [Kumasi] B6 Wat is de belangrijkste stad in het Noorden? [Tamale] B7 Hoe kwam Rawlings voor het eerst aan de macht? [door een coup] B8 Wat is de potentiële rijkdom van Ghana? [waardevolle grondstoffen: goud, diamant, bauxiet, zink, koper en recentelijk olie] 2. Culturen / Onderwijs A1 Waardoor wordt het vrije basisonderwijs bemoeilijkt? [schoolgeld, uniform, etc] A2 Noem 4 kenmerken wat een groep tot een eigen cultuur maakt. [eten, kleding, taal, geloof, hoogtepunten in leven, feesten] A3 Hoe noemt men de leider van een stam? [chief] A4 Hoeveel universiteiten kent Ghana? [Legon, Cape Coast, Kumasi, Tamale, Winneba] B1 Geef een grove indeling van het onderwijssysteem in Ghana. [Primary tot 12 jaar, J.S.S. tot 15 jaar, S.S.S. tot 18 jaar, dan vervolg HBO of Universiteit] B2 Welke taken/verantwoordelijkheden heeft een chief? [geestelijk leider/ recht spreken/ land en bezittingen bewaken/ link tussen traditioneel bestuur en overheid] B3 Wanneer krijgt een kind een naam? [8 e dag] B4 Wordt tegenwoordig door ouders bepaald met wie hun kind trouwt? [nee] B5 Waarom is een begrafenis belangrijk? [-brug tussen wereld van mensen en geesten -gemeenschapsgebeuren -gedenkdagen voor de dood] B6 Beschrijf de vlag van Ghana en waar staan de kleuren voor? [rood (bloed vergoten voor onafhankelijkheid), geel (rijkdom in mineralen) 5

6 groen (rijkdom in landbouw), zwarte ster (hoop van Afrika)] B7 B8 A1 A2 A3 A4 Welke verhalen zijn in de Akan cultuur erg belangrijk en wie speelt daarin de hoofdrol? [Anansi verhalen, de spin] Welke symbolen worden veel gebruikt in Ghana? (op kleding, als logo s, etc.) [Adinkra symbolen] 4. Gezondheidszorg / Landbouw Noem 2 verschillende vormen van landschappen in Ghana? [regenwoud/savanne] Noem 2 belangrijke landbouw-export-artikelen. [cacao/koffie/banaan] Noem een aantal tropische ziekten die in Ghana voorkomen. [malaria/gele koorts] Wie zijn de genezers in de traditionele geneeskunde? [kruidendokters/fetish priest/beendokters] B1 Hoe is het verschil tussen Noord en Zuid wat regenperioden betreft? [in het Noorden 1 regenperiode, in het Zuiden 2 perioden] B2 Welke stichting geeft een keurmerk aan cacao en bananen uit Ghana? [Stichting Max Havelaar] B3 Noem een aantal taken van de Primary Health Care in Ghana. [verlenen van medische hulp/inentingsprogramma/ zwangerschaps- en kraamzorg/zorg voor kinderen] B4 Welke ziekte is momenteel alarmerend te noemen in Afrika? [AIDS] B5 Waarom vertrekken veel doktoren en verpleegkundigen naar het buitenland? [de salarissen in Ghana zijn erg laag] B6 Wat wordt er in het Noorden verbouwd? [gierst/rijst] B7 Wat wordt er in het Zuiden verbouwd? [planteen/cocoyam] B8 Wat wordt er verstaan onder mobiele klinieken? [een team van verpleegkundigen komen naar de mensen toe in hun dorpen] 6

7 2. Doe dit vanuit het perspectief van de mensen zelf A land? Girlz & Boyz.. Op welke manier verzamel je informatie over het leven van jongeren in dit Probeer dat eens en wat kom je op het spoor van het leven van een willekeurige jongere in dit land. Tips: google, wikipedia, kerkinactie, Icco, togetthere, samsam Tip: Maak subgroepjes waarbij je een profiel maakt van een jongere; mogelijk thema s Onderwijs/werk Vrije tijd Inkomen Familie Een dag uit het dagelijks leven Verhouding man-vrouw Presenteer deze profielen aan elkaar. Een variatie op het bovenstaande: Maak subgroepjes rond om meisjes- jongens B Let s move Stel je voor je ouders gaan verhuizen naar een land in het zuiden, bv. Bolivia. Of je wil of niet jij moet mee - Zou je het leuk vinden? Waarom wel of niet - Waar moet je allemaal aan denken bij je voorbereiding? 7

8 3. Besteed aandacht aan verschillen in culturen Positie kiezen Hieronder worden Ghanese situaties weergegeven. Dat kunnen net zo goed andere zijn. Uiteraard verdient het aanbeveling om het land te kiezen waarmee een interactiefrelatie bestaat. Enige oorkennis vanuit vuistregel 1 en 2 is wel van belang om met deze werkvorm aam de slag te gaan. Tijdens de afsluiting wordt er verder inhoudelijk ingegaan op de situaties en samen hoe je hier anders mee om kunt gaan. A Kofi verblijft al enige jaren in Nederland. Hij heeft een baantje als schoonmaker bij een gerenommeerd bedrijf. Maar dan wordt er geld ontvreemd uit één van de kantoren, waar o.a. Kofi ook heeft schoongemaakt. Na enkele verhoren van medewerkers, wordt Kofi ervan verdacht het geld te hebben ontvreemd. Kofi, slaat namelijk steeds zijn ogen neer en durft zijn baas niet rechtstreeks aan te kijken. Zijn baas weet niet dat dit in Kofi s cultuur een teken van respect tonen voor een hoger geplaatst iemand is. Het buigen van je hoofd, niet aankijken, jezelf klein maken zijn uitingen van respect voor de ander. Deze houding is hem nu fataal geworden. Kofi wordt ontslagen! B Mercy wil graag de interne opleiding van een ziekenhuis volgen, om verpleegster te worden. Zij heeft met goed gevolg de middelbare school (HAVO) in Nederland gehaald. Met haar goeie cijferlijsten, haar diploma komt ze door de eerste selectie. Een laatste gesprek is bepalend of zij geaccepteerd zal worden als leerlingverpleegster. Mercy wil goed voor de dag komen en kleedt zich daarom opperbest. De opwachting die ze maakt bij de leiding van het ziekenhuis valt in verkeerde aarde: Ze schittert teveel met haar prachtige jurk, hoge schoenen en haar opgemaakte gezicht. Er wordt afkeurend gereageerd op Mercy s verschijning en wordt dan ook afgewezen voor de opleiding. C 3. Kwaku, een jonge talentvolle voetballer uit Ghana, wordt gekocht door een club uit Nederland. Dit is de droom van elke voetballer in Ghana; naar een voetbalclub in Europa en dan veel geld verdienen. Dit geld is niet alleen voor jezelf, maar het merendeel wordt doorgesluisd naar de familie in Ghana. 8

9 Helaas loopt het bij Kwaku wat anders af. Na twee jaar krijgt hij wat blessures en wordt hij van actief speler, reserve-speler en bankzitter. Daarna wordt hij niet meer opgesteld en verdwijnt hij in de onderste regionen van de club. Hij wordt als het ware aan de kant gezet. Na drie jaar Nederland wordt hij ontslagen en moet hij zijn eigen weg maar vinden. 9

10 4. Belicht andere culturen dichtbij huis A B Bezoek en interview iemand uit een andere cultuur die in Nederland woont. (het liefst vanuit een werelddeel waarmee men een interactief relatie heeft) Denk bij de vragen aan bv. : het leven, de godsdienst, identiteit, plezier en zorgen Kies een voetballer uit Nederland uit die uit een ander land komt. Probeer iets over zijn land, afkomst, opgroeitijd te vinden. Probeer dit ook via interviews op het spoor te komen uit bv. een voetbaltijdschrift. Je zou bovenstaande opdracht ook kunnen doen aan de hand van een topmodel die uit het zuiden komt. 10

11 5. Toon de verschillende leefwijzen binnen een land A Elk groepslid krijgt de volgende opdracht: Vraag jezelf af hoe het leven is in het land waarmee een interactieve relatie bestaat.. Sluit aan bij de thema s waaraan door de partnerorganisatie gewerkt wordt. Probeer hier vorm aan te geven. Je kunt tekenen, werken met beelden, symbolen, metaforen of woorden. Alles mag! Vervolgens maak je tweetallen. De één stelt de ander vragen bij wat uitgebeeld is, daarna andersom. Mogelijke vragen: Waar staan de symbolen / kleuren voor? Waarom iets heel groot of juist heel klein afgebeeld? Hoe zijn de relaties / verbanden tussen de verschillende onderdelen? Wat vind je zelf verrassend aan je uitbeelding? Wat zou je wel willen veranderen? B een landen tribunaal Hieronder staan praktijksituaties over Ghana als voorbeeld. Ook hierbij geldt: bedenkt situaties van het land waarmee een Interactiefrelatie bestaat Er kan overwogen worden om het tribunaal nog verder toe te spitsen. Voorbeelden: - ontwikkelingssamenwerking in Ghana - de partnerrelatie Ghana-Nederland - leren van de spiritualiteit van Ghana - leven in een ontwikkelingsland Het nagesprek gaat als vanzelfsprekend over de inhoud. 11

12 Casus 1 Er is een partnerrelatie tussen de Protestantse Kerk en de Presbyterian Church of Ghana. Er is een uitwisseling gaande van personeelsleden, vooral predikanten, theologen, gezondheidswerkers en onderwijzers. Men noemt dit wederkerigheid. De geldstroom komt maar van één kant. Bij het verstrekken van gelden, worden duidelijke richtlijnen gegeven hoe het geld besteed moet worden. Is dit wederkerigheid of bevoogding? Steekwoorden pro-partij: je kan het geld niet zomaar geven, want dan weet je niet waar het terecht komt Ghana is een corrupt land Zij kunnen onze kennis van zaken goed gebruiken Steekwoorden contra-partij: we zijn zo weer koloniaal bezig geef ook hun het recht van zelfbeschikking waar kan men beter met geld omgaan dan in een land waar de eindjes aan elkaar geknoopt moeten worden Casus 3 Atta is een man van 50 jaar en is getrouwd met 2 vrouwen. De eerste vrouw heeft 4 kinderen met hem, de tweede vrouw 6 kinderen met hem. Atta is overgegaan van het belijden van de Afrikaanse religie naar het belijden van de Presbyterian Church of Ghana. De PCG wijst echter polygamie af en verbiedt daarom Atta en zijn twee vrouwen om deel te nemen aan het Avondmaal. Hij is geen volwaardig lid, omdat hij zijn twee vrouwen aanhoudt. Is de PCG schuldig aan discriminatie? Steekwoorden pro-partij: God gaf Eva aan Adam; 1 op 1 Je moet je oude leven afleggen en een nieuw mens worden in Jezus Christus Je kan niet twee heren dienen.. Steekwoorden contra-partij: hoe is het dan met het gebod: Gij zult niet echtbreken? Jezus is hét voorbeeld dat hij de maaltijd nam met zondaars en miskenden Er moet een regeling komen om deze gevallen ook op te vangen Casus 2 Een jongen van 18 jaar, Fulani, komt uit het Noorden van Ghana. Hij heeft altijd zijn vader geholpen bij het waken over de kudde en was nooit in de gelegenheid om school af te maken. Nu woont het gezin in het Zuiden van Ghana, waar minachtend over de Noordelingen wordt gesproken. Fulani krijgt de kans om de lagere school af te maken en grijpt deze kans gretig aan. Dit tot hilariteit van de dorpsbewoners. Is het dorp schuldig aan discriminatie? Steekwoorden pro-partij: als Noordeling moet je je plaats weten en niet meer willen worden dan je bent als 18 jarige tussen kinderen van de lagere school is een lachertje er is werk genoeg voor hem; zijn familie ontbeert nu inkomsten Steekwoorden contra-partij: het dwingt respect af dat Fulani weer in de schoolbanken gaat goed onderwijs verhoogt zijn betere kansen op de arbeidsmarkt Noorderling en Zuiderling zijn gelijk aan elkaar Casus 4 Het is op een avond. Er rijdt een auto met maar één achterlicht. Dit wordt opgemerkt door een agent. Hij houdt de auto aan. Uit de auto klinkt ritmische muziek. Achter het stuur zit een donkere man, een Ghanees. Wanneer de politieman het portier opent, reageert de bestuurder agressief. Hij weigert zijn autopapieren te laten zien. De politieman dringt aan. De gahanees noemt de politieman racist. De man wordt met geweld meegenomen. Discrimineert de politieman? Steekwoorden pro-partij: hij houdt een Ghanees aan politieman reageert agressief op de Ghanees politieman moet zich bewust zijn van het minderwaardigheidsgevoel van buitenlanders Steekwoorden contra-partij: politieman constateert alleen een overtreding de Ghanees reageert agressief en onterecht niet willen meewerken vd Ghanees 12

13 6. Verdieping in de oorzaken van het ontwikkelingsvraagstuk A Kijk met elkaar naar de documentaire: De Belofte Het alledaagse leven van drie jonge inwoners van een dorpje in Ghana, afgezet tegen de ambitieuze millenniumdoelen die de Verenigde Naties zich in 2000 stelden. In 2015 moet de armoede gehalveerd zijn, gaan alle kinderen naar school en hebben mannen en vrouwen gelijke rechten. Mary (21) wilde verpleegster worden maar zag haar toekomst instorten toen iemand haar zwanger maakte. Nu verdient ze het eten voor haar kinderen met het verzamelen van brandhout. Ruth (15) zou ook graag voor verpleegster leren. Ze heeft uitgerekend dat ze het nooit kan betalen, al blijft ze haar leven lang paddenstoelen zoeken. Ook Gideon (14) heeft nog een lange weg te gaan voor hij dokter is. Intussen herinnert de film ons aan de beloften van westerse landen die Afrika tot nu toe niets hebben opgeleverd. Mary, Ruth en Gideon moeten elke dag vechten om te overleven. Voor hen is de hulp uit het westen slechts een niet nagekomen belofte. Met deze film wil Ton van der Lee de discussie rondom het nut van ontwikkelingssamenwerking voeden. Hij kijkt naar alternatieven. Kan het geld dat men nu aan diverse organisaties geeft, niet beter besteedt worden door de Afrikanen hun eigen mensen zelf te laten helpen? De ideeën van Kofi Amfo Akonnor hierover lopen als een rode draad door de film. Hij is lid van de Regionale Raad West Afrika van ICCO & Kerk in Actie en weet goed waar het in zijn land omgaat. Hij wijt het niet nakomen van de beloften kortweg aan gebrek van begrip voor de Afrikaanse cultuur. Als het Afrikaanse saamhorigheidsgevoel een kans krijgt zal alles beter gaan. Zijn woorden vatten de film heel mooi samen als het gaat om ontwikkelingswerk in Ghana. In Ghana staan wij erom bekend tolerant te zijn naar iedereen. Wie je ook bent, we tolereren je aanwezigheid. Maar dat we je tolereren, wil helemaal niet zeggen dat we het met je eens zijn. Daar vergissen mensen zich nog wel eens in. De film wordt hier en daar kort onderbroken met fragmenten uit de wereldtop waar men uitspraken doet over de MDG s, hulpgeld en de besteding daarvan. Dit laatste kader maakt de boodschap compleet. Het gesprek daarna gaat over: - Geeft De Belofte een goed beeld van het leven in Ghana? - Hoe kijken jullie aan tegen de MDG s millenniumdoelen? - Moet er minder of meer geld naar werelddiaconaat/ontwikkelingssamenwerking? - Wat kun jij doen? 13

14 7. Nuanceer de beeldvorming in de media over het Zuiden A Kijk met elkaar naar de film Slumdog Millionaire. Korte samenvatting: Het verhaal van Jamal Malik, een jong weeskind dat besluit deel te nemen aan de Hindi versie van het programma 'Who Wants to be a Millionaire'. Het hele land kijkt toe terwijl Jamal nog maar één vraag verwijderd is van de hoofdprijs. Tijdens de pauze van het programma gebeurt er echter iets waar Jamal niet op had gerekend; hij wordt gearresteerd, omdat de politie zeker weet dat hij de boel aan het oplichten is. Ze kunnen het niet geloven dat een straatjongen zoals hij zoveel kennis heeft. Vastberaden zijn onschuld te bewijzen vertelt Jamal verhalen over de krottenwijk waar hij samen met zijn broer opgroeide, de avonturen die ze beleefden, ontmoetingen met bende's en hij vertelt over zijn vroegere liefde. Elk hoofdstuk in zijn verhaal is een wonderbaarlijke sleutel naar het antwoord op elk van de vragen. Verwonderd over zijn verhalen vraagt de politie zich af wat een jongen als hij - zonder een schijnbaar verlangen naar rijkdom - op zo'n spelvertoning doet. Als de laatste vraag beantwoord moet worden krijgen ze, samen met ongeveer zestig miljoen kijkers antwoord op deze vraag... Wat kom je te weten over de leefwereld van de hoofdrolspeler in India. 14

15 B Werken met stellingen Hieronder staan stellingen over Ghanezen. Uiteraard kunnen deze stellingen worden aangepast aan het interactiefland In het nagesprek kan verdere informatie worden gegeven over de situatie van Ghanezen. 1. Ghanezen zijn lui Stellingen 2. Ghanezen hebben in Nederland niets te zoeken 3. Ghana is een corrupt land 4. Ghana heeft een rijke cultuur 5. De rijkdom van Ghana wordt door multi-nationals afgenomen 6. De afgedankte luxe van hier, krijgt daar een tweede leven 7. Er wordt nog steeds meer gehaald, dan dat er aan ontwikkelingshulp geboden wordt 8. Wij kunnen veel leren van de Ghanezen die prioriteit geven aan mensen (ontmoeting/aandacht) 9. Illegale Ghanezen moeten zo snel mogelijk het land uit 10. Ghanezen hebben het recht om in Nederland aan een beter leven te werken 11. We kunnen veel leren van de bloeiende kerk in Ghana 12. Vrouwen zijn in Ghana de spil van de maatschappij 13. Het Nederlandse aandeel in de Slavenhandel wordt blijvend naar de achtergrond gedrukt, als een zwarte bladzijde van het roemrijke verleden 14. De Ghanese economie kan niet opbloeien omdat er te weinig wordt geïnvesteerd 15. De kerk moet het condoom-gebruik stimuleren, in de strijd tegen AIDS en tienerzwangerschappen 16. Ghanezen zijn niet dommer, maar zijn het product van slecht onderwijs 17. Het is verbazend hoeveel jongeren er nog in de kerk in Ghana zitten, terwijl er zo weinig naar hen geluisterd wordt 15

16 8. Verduidelijk hoe afhankelijk Noord en Zuid van elkaar zijn A B Fototaal Leg een aantal fotokaarten neer op de grond of op een tafel. Vraag de groepsleden de kaarten te bekijken en er een te kiezen. Je geeft hierbij een bepaalde opdracht afhankelijk van je doel. Voorbeelden: Kies een kaart waarin duidelijk wordt dat Noord en Zuid afhankelijk zijn van elkaar Kies een kaart waarin duidelijk wordt wat de verschillen zijn tussen Noord en Zuid Kies een kaart die iets aangeeft van afhankelijkheid Kies een kaart die iets laat zien van One World Kies een kaart die bij een thema past Je kunt zeggen dat ieder zijn gekozen kaart mag pakken, je kunt ook een kaart in gedachten laten nemen, dan kan dezelfde kaart meerdere malen gekozen worden. Vervolgens maak je een rondje. Elk groepslid geeft een korte toelichting bij de gekozen kaart. 16

17 9. Op zoek naar Noord en Zuid verbindingen A Stel je voor je moet stage lopen in een land in het zuiden. Wel land zul je kiezen, waarom. Op welke manieren zul je proberen achter het leven van en leeftijdsgenoot te komen. Probeer deze manieren eens uit en wat valt je het meest op. B Op de website van Togetthere staan verschillende weblogs van jongeren die voor langere tijd in een land in het zuiden leven. Kies een weblog die aanspreekt (dat kan de persoon zijn of het land waar degene is) en schrijf een reactie op de weblog. Daarbij kunnen ook vragen over het land of het werk worden gesteld. Leg indien mogelijk via de partnerorganisatie waarmee de gemeente interactief is contact met jongeren. Denk aan mailcontact, verhalen, foto s, filmpjes etc. 17

18 10. Laat ze hun eigen mening, waarden en normen ontwikkelen A Met de subgroepsleden maak je een diaserie van leven in een ontwikkelingsland. Elke dia moet worden uitgebeeld. Met enkele groepsleden wordt elke dia heel duidelijk uitgebeeld. Zorg ervoor dat het beeld enkele seconden vastgehouden kan worden. Dit vraagt veel concentratie. Samen bedenk je welke beelden het meest sprekend zijn en wat je precies neer wilt zetten. Eén van de groepsleden praat de beelden aan elkaar of geeft een korte toelichting bij elk beeld. Vervolgens worden de diaseries getoond aan de andere subgroepen. Tenslotte volgt een terugblik over wat waardevol van daar voor hier en waar maken we al snel een karikatuur van B Een test Deze test gaat over Ghanese situaties. Die wordt eerst gemaakt. Daarna maakt elk groepje 1 of 2 nieuwe vragen voor een nieuwe test. Deze wordt dan gemaakt en de uitslagen worden vergeleken met de eerste test. Test 1 Je bent op een feestje en daar komt een Ghanese schone binnenlopen. Wat doe je? C Je verstopt je achter een joekel van een luidspreker. Zo weet je zeker dat íe je over het hoofd ziet. B Je geeft hem of haar de kans om even een drankje te bestellen. Dan loop je naar hem of haar toe en zegt hoi. A Je rent naar het toilet, checkt of je er goed uitziet en borstelt je haar. Dan loop je terug en wacht tot íe je ziet. 2 Je bent met vrienden aan het eten bij de Afrikaan. Een serveerder knipoogt voortdurend naar je. Hoe reageer je op dit geflirt? A Je lacht en je wenkt. Als ie naast je staat, vraag je waar hij nog meer goed in is. C Je ratelt aan één stuk door tegen je vrienden en je doet alsof je niks in de gaten hebt. 18

19 B Je begint te giechelen en af en toe kijk je even opzij. 3 Waar erger jij je het meest aan als het om tieners van buitenlandse afkomst gaat? A De leuksten hebben al verkering. B Je moet steeds weer wat nieuws verzinnen om interessant voor ze te blijven. C Ze worden doodgeknuffeld omdat ze als buitenlanders zo zielig zouden zijn. 4 Als een Ghanees je zou uitnodigen voor een gekostumeerd bal, als wie zou je je dan verkleden? C Als spook met een enorm laken om me heen gedrapeerd. B A Als iemand die grappig is, bijvoorbeeld een clown. Als een exotische buikdanser(es), zodat je kunt uitleggen waarom je zo weinig kleren aan hebt. 5 Als je afspraakje zou maken met een Ghanees, zou dat er zo uitzien: A Tijd en plaats doen er niet toe. Je wilt hem of haar gewoon versieren. C Naar een discotheek en dansen tot de avond om is (maar niet close). B Naar de bios, dan hoef je tenminste niet veel te zeggen. 6 Ben je wel eens verliefd op iemand van buitenlandse afkomst? C Nooit. A Vaak. Ik vind ze meestal aantrekkelijker dan Nederlanders. B Alleen in de vakantie, als ik in het buitenland ben. 7 Als je verliefd bent op iemand van buitenlandse afkomst, dan A vertel je dat tegen alles en iedereen. C hou je dat voor jezelf. B probeer je het hem of haar voorzichtig te laten weten. 19

20 Score: Meeste A? Je bent blij dat Nederland multicultureel is geworden dat brengt tenminste nog eens leuke en aantrekkelijke mensen in je buurt. Je bent eerder pro- dan anti-racistisch. Maar je kunt ook overdrijven. Er zijn ook echt wel leuke Nederlanders. Als je er maar oog voor hebt. Meeste B? Je vindt het leuk, al die verschillende culturen om je heen. Maar je vindt het ook een beetje eng. Je weet niet goed hoe je met ze om moet gaan. Ze zijn toch zo anders, denk je Hé, kom op, dat is toch wel een beetje racistisch gedacht, hoor. Zijn ze echt zoveel anders dan Nederlanders? Tenslotte is iedereen toch verschillend? Durf maar door je verlegenheid heen te breken. Dan ontdek je hoe leuk mensen uit andere culturen eigenlijk zijn! Meeste C? Jij hebt zeker wel eens gehoord dat er een grote scheiding is tussen Nederlanders en mensen van buitenlandse afkomst. Dat is misschien soms waar, maar zo letterlijk hoef je dat ook weer niet op te vatten. Doordat je zo koel en afstandelijk doet, kom je op mensen van buitenlandse afkomst juist arrogant en onbereikbaar over. Ze noemen je misschien wel eens racist. Dit is waarschijnlijk omdat je teveel bezig bent met jezelf af te vragen: Doe ik het wel goed zo? Ons advies aan jou: wees jezelf en sta open voor mensen van buitenlandse afkomst. Dan ontdek je hoeveel je hen en zij jou te bieden hebben! 20

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten.

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten. Opdracht Bespreek met je klas deze stellingen. Dit kan met alle leerlingen tegelijkertijd of jullie kunnen in groepjes antwoord geven, deze opschrijven en ze kort presenteren voor de klas. Bedenk in ieder

Nadere informatie

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE.

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE. MILLENNIUMDOEL 1 MINDER ARMOEDE kaart MINDER ARMOEDE. 1. Wat betekent de extreme armoedegrens? 2. In welk werelddeel liggen de meeste landen waar mensen onder de armoedegrens van 1,25 dollar per dag leven?

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje en gesprek en uitbeelden, filmpje en gesprek en werkvorm, stellingen, handvaardigheidswerk

Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje en gesprek en uitbeelden, filmpje en gesprek en werkvorm, stellingen, handvaardigheidswerk Verliefd, en dan... Leeftijd: 12-16 Soort bijeenkomst: club, catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Liefde, Seksualiteit Tijdsduur: 1 uur 40 min. Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje

Nadere informatie

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ SAMEN TIJD VOOR ELKAAR Willem en Marian de Vink Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Romantiek in een liefdesbrief ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf

Nadere informatie

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander.

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. HHKalender DEF_2 ct.indd 1 Romantiek in een liefdesbrief 01-06-15 21:37 ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf een liefdesbrief aan je geliefde. Verwerk

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Doel. Doelgroep. Een film in je hoofd

Doel. Doelgroep. Een film in je hoofd Doel Het op gang brengen of houden van leesplezier! Van wat voor soort boeken houden de kinderen en waarom? Zouden ze zelf graag de hoofdpersoon zijn in één van hun lievelingsboeken? Welke omslagen spreken

Nadere informatie

Lees samen de opdrachten door. Verdeel de opdrachten. Leg jullie afspraken vast in het Plan van Aanpak (zie bijlage 1). Nu kunnen jullie starten.

Lees samen de opdrachten door. Verdeel de opdrachten. Leg jullie afspraken vast in het Plan van Aanpak (zie bijlage 1). Nu kunnen jullie starten. Perspectief 3e editie 1 (t)hv Project Feest 1 Start Feestvieren hoort bij het leven. Als het niet af en toe feest is, wordt het allemaal wel erg saai! Een feestdag is een dag die als het ware apart is

Nadere informatie

Knabbel en Babbeltijd.

Knabbel en Babbeltijd. Knabbel en Babbeltijd. (zorg ervoor dat je deze papieren goed leest, uitprint en meeneemt naar de VBW) Het thema van deze VBW-week is Zeesterren. Het thema is de titel van de week (dus geen kreet of korte

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Ghana projectlijst 2016

Ghana projectlijst 2016 Ghana projectlijst 2016 Ghana is een erg bijzondere bestemming waar je back to basic zult gaan leven. Je neemt hier een duik in de bijzondere Ghanese cultuur en kunt er leuke uitstapjes maken met de andere

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Verslag van het Ghana-projectbezoek 12-19 februari 2012

Verslag van het Ghana-projectbezoek 12-19 februari 2012 1 Verslag van het Ghana-projectbezoek 12-19 februari 2012 Matching Grant project van de RC Heerlen en de RC Accra Airport te Accra in Ghana Paul Franken Tekst: Paul Franken Tekst ontvangen zondag 15 juli

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam:

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam: Wereldgodsdiensten Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum Naam: Inhoudsopgave Inleiding Schema Beoordeling Deel 1 Test jezelf! Deel 2 Kies je onderwerp en aan de slag! Deel 3 Het ervaren

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen DOELSTELLINGEN De ouders hebben ervaren dat hun kind niet het enige is dat moeilijke vragen stelt en dat zij elkaar kunnen ondersteunen in de omgang hiermee. De ouders kunnen met hun kind in gesprek gaan

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar DOELSTELLINGEN De deelnemers worden zich bewust van hun eigen omgang met rouw en verlies en de rol die hun geloof of levensoriëntatie hierbij heeft. De deelnemers weten dat ieder op een eigen manier rouwt

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Lou en Lena in Ecuador

Lou en Lena in Ecuador Mijn prentenboek Prentenboek voor leerlingen 1 e en 2 e leerjaar Lou en Lena in Ecuador Mijn naam:... Mijn klas:... Mondiale Vorming - Plan België Hallo, wij zijn Lou en Lena! Kom, we nemen je mee naar

Nadere informatie

Suriname in de kijker

Suriname in de kijker 44 2012 Suriname in de kijker Dit boekje brengt jullie naar een land, ver hier vandaan. Een vliegtuig doet er ongeveer 9 uur over om van Schiphol (in Nederland) naar de hoofdstad Paramaribo te vliegen.

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

Framing the Other. Opdrachtenblad

Framing the Other. Opdrachtenblad Framing the Other Ilja Kok & Willem Timmers 2013 25 minuten (film), 13 minuten (interview) http://framingtheother.wordpress.com/ 1 Kijkopdracht 1. Titel hoofdstuk Toeriste Nell maakt foto van Mursi Nadonge

Nadere informatie

Ontwikkelingsstage Ghana

Ontwikkelingsstage Ghana Ontwikkelingsstage Ghana 1. Informatie over Ghana en de Stichting Comfort Ghana Ghana Ghana, door de lokale bevolking liefkozend Wagadou genoemd, is een land aan de westkust van Afrika. Geografisch gezien

Nadere informatie

Lesbrief HyperISH. ISH_lesplan.indd 1 18-02-13 11:23

Lesbrief HyperISH. ISH_lesplan.indd 1 18-02-13 11:23 Lesbrief HyperISH I don t even know what I was running for - I guess I just felt like it. Holden Caulfield in The Catcher in the Rye door J.D. Salinger De maatschappij zit vol verwachtingen, de eisen zijn

Nadere informatie

Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof

Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof Kees van Dusseldorp - Schildwolde, juni 2015 Leuk dat je met deze belijdeniscursus aan het werk gaat! Graag praat ik je even bij over de achterliggende

Nadere informatie

Opdrachten : Je moet 5 verschillende opdrachten maken. Zorg dat je daarvoor in tenminste 3 verschillende werkplekken komt.

Opdrachten : Je moet 5 verschillende opdrachten maken. Zorg dat je daarvoor in tenminste 3 verschillende werkplekken komt. Grote klus van : Opdrachten : Je moet 5 verschillende opdrachten maken. Zorg dat je daarvoor in tenminste 3 verschillende werkplekken komt. Laat de opdrachten aftekenen door een juf. Je mag natuurlijk

Nadere informatie

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord)

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord) Inleiding De kerkenraad heeft u tot twee keer toe bekend gemaakt dat een aantal broers benoemd is tot ouderling en diaken van onze gemeente. Het zijn (namen). Daarmee is ook ruimte gegeven om eventueel

Nadere informatie

DOEL Jongeren ontdekken wat religie kan betekenen en worden aangemoedigd om respectvol met verschillende geloofsuitingen om te gaan.

DOEL Jongeren ontdekken wat religie kan betekenen en worden aangemoedigd om respectvol met verschillende geloofsuitingen om te gaan. thema-activiteit THEMA Omgaan met diverse religies Thema-activiteit DOEL Jongeren ontdekken wat religie kan betekenen en worden aangemoedigd om respectvol met verschillende geloofsuitingen om te gaan.

Nadere informatie

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]:

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]: Preek over HC zondag 31 GEMEENTE VAN JEZUS CHRISTUS, GASTEN EN LUISTERAARS, Iedereen weet wel dat je sleutels hebt in verschillende soorten. Aan het soort sleutel kan je vaak al zien voor welk doel je

Nadere informatie

Ontwikkelingssamenwerking Palestijnse gebieden

Ontwikkelingssamenwerking Palestijnse gebieden www.survio.com 14-11-2014 10:32:45 Algemeen Enquête naam Ontwikkelingssamenwerking Palestijnse gebieden Auteur Gwen Bonnie Taal Nederlands Enquête URL http://www.survio.com/survey/d/f6n1b6i0x9a9e9w0f Eerste

Nadere informatie

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij?

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij? Nederland Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Waar? (vul in) Op de. in (plaats) Waarom zijn al die mensen daar?... Welke bekende persoon is er altijd bij?. Hoe heet het meisje rechts? Haar moeder viert

Nadere informatie

Volgens mij is Jezus op deze manier de weg. Daarover gaat de preek.

Volgens mij is Jezus op deze manier de weg. Daarover gaat de preek. Lezen: Johannes 13:1-14:6 Tekst: Johannes 14:6 Jongens en meisjes, Jezus zegt: ik ben de weg. En ik heb na zitten denken. Als Jezus een weg is, wat voor weg is hij dan? Ik heb vier plaatjes van wegen.

Nadere informatie

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God?

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? 1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan.

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen

Nadere informatie

Cultuur en natuur van Ghana

Cultuur en natuur van Ghana Ghana Rondreis in groep Cultuur en natuur van Ghana Accra - Ejisu - Nkoranza - Boabeng - Laranba - Mole National Park - Kintampo Falls - Techiman - Kumashi - Bosumtwimeer - Axim - Nzulezi - Elmina - Kakum

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Sommige meisjes zijn heel snel verliefd, andere meisjes zullen niet snel of misschien zelfs helemaal niet verliefd worden. Dit is bij ieder meisje anders. Wat gebeurt

Nadere informatie

WE MOETEN DE WERELD NIET LIEFHEBBEN. 1.om de liefde van onze Vader. 2.om het leven uit onze Vader. 3.om de toekomst met onze Vader.

WE MOETEN DE WERELD NIET LIEFHEBBEN. 1.om de liefde van onze Vader. 2.om het leven uit onze Vader. 3.om de toekomst met onze Vader. 1 Joh. 1:15-17 / Gehouden op 17-06-2007 / p.1 DE WERELD NIET LIEFHEBBEN Liturgie: Votum & groet Zi: Ps. 100:1.2 Lezing van Gods wet Zi: Ps. 1:1.2.3 Gebed Schriftlezing: 1 Joh 3:1-10 Zi: Gez. 22:1.2.4 (GKB)

Nadere informatie

HC zd. 42 nr. 31. dia 1

HC zd. 42 nr. 31. dia 1 HC zd. 42 nr. 31 weinig mensen zullen zeggen dat ze leven voor het geld geld maakt niet gelukkig toch zeggen we er graag achteraan: wel handig als je het hebt want waar leef ik voor? een christen mag zeggen:

Nadere informatie

Preek 26jul2015, Opstandingskerk Tilburg - De zichtbare kerk. Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Preek 26jul2015, Opstandingskerk Tilburg - De zichtbare kerk. Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Preek 26jul2015, Opstandingskerk Tilburg - De zichtbare kerk Gemeente van onze Heer Jezus Christus, - Wat voor kerk wil je zijn? Wat vind je belangrijk als kerk? En waar wil je voor staan en je voor inzetten?

Nadere informatie

screensh Spreken met je Vader Het gebed dat Jezus leert Wie bidt tot wie?

screensh Spreken met je Vader Het gebed dat Jezus leert Wie bidt tot wie? 110 Hoofdstuk 18 Bidden Ik probeer het wel: elke dag bidden, maar soms komt het er gewoon niet van. Vaak weet ik niet goed wat ik moet bidden. En hoort God me wel? Doet Hij wel iets met mijn gebed? screensh

Nadere informatie

Sint Jansbasiliek - Laren NH, 18 januari 2015 Johannes 4

Sint Jansbasiliek - Laren NH, 18 januari 2015 Johannes 4 Sint Jansbasiliek - Laren NH, 18 januari 2015 Johannes 4 De vrouw bij de bron heeft de ware nog niet gevonden. Vijf mannen, vijf relaties heeft ze achter de rug. En nu is ze begonnen aan een zesde. Maar

Nadere informatie

De jongeren komen graag in groepjes bij u langs. Zowel uit Emmeloord als Maartensdijk.

De jongeren komen graag in groepjes bij u langs. Zowel uit Emmeloord als Maartensdijk. Nodig iemand uit! Tijdens de 40dagentijdcampagne staan er verschillende projecten centraal. In dit overzicht staan verschillende mensen die iets over de projecten kunnen vertellen. Beleef de ervaringen

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection 1 Beste docent, Binnenkort gaat u samen met uw klas naar de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection. Deze lesbrief

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Klas 4 mavo. Werkstuk ontwikkelingsland hoofdstuk 7 Pagina 1

Klas 4 mavo. Werkstuk ontwikkelingsland hoofdstuk 7 Pagina 1 Klas 4 mavo Werkstuk ontwikkelingsland hoofdstuk 7 Pagina 1 Praktische opdracht economie klas 4 Ontwikkelingslanden Dit PO is een vervolg op hoofdstuk 7. We hebben het in hoofdstuk 7 gehad over het geld

Nadere informatie

Paasviering 2014. Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding.

Paasviering 2014. Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding. Welkom Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding. Gebed (groep 6) Lieve God, we zijn hier bij elkaar gekomen om Pasen te vieren het feest van de opstanding

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Grenzen stellen Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Grenzen stellen Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich bewust van de grenzen die zij stellen als het gaat om vakantie, relaties, alcohol/drugs en geloof. Ouders bespreken welke grenzen hun kinderen opzoeken rondom deze thema

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom Naam: Het jodendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden op www.geloofik.nl.

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rituelen thuis Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar.

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rituelen thuis Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar. DOELSTELLINGEN De ouders wisselen ervaringen en ideeën uit over eigen rituelen thuis De ouders krijgen informatie over de achtergrond en betekenis van rituelen De ouders worden zich bewust van de waarde

Nadere informatie

4 Rollenkaarten voor jongeren. christen. moslim. moslim extremist. geheime gelovige. Bijlage Jongerensponsoractie. Extra te verdienen punten: 35

4 Rollenkaarten voor jongeren. christen. moslim. moslim extremist. geheime gelovige. Bijlage Jongerensponsoractie. Extra te verdienen punten: 35 Bijlage Jongerensponsoractie 4 Rollenkaarten voor jongeren christen moslim Jij bent christen en dat gaat ook zichtbaar worden, omdat je een armbandje krijgt met WWJD. Doe dit om. Het betekent ook dat je

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Seksuele vorming: gave (op-)gave

Seksuele vorming: gave (op-)gave Seksuele vorming: gave (op-)gave De Wegwijzer Oosterwolde, 28 januari 2016 Mieneke Aalberts-Vergunst Programma Introductie Stellingen De wereld om ons heen Onze opvoeding Seksualiteit Het Bijbelse beeld

Nadere informatie

Rondjewereld Activiteiten Groep 3-4

Rondjewereld Activiteiten Groep 3-4 Rondjewereld Groep 3-4 Met de Rondjewereld boeken bieden we ideeën en verhalen die de harten en gedachten openen van kinderen van overal. Hiermee willen we kinderen inspireren om verder te lezen, dieper

Nadere informatie

In het voetspoor van...

In het voetspoor van... In het voetspoor van... Bijbelse figuren en hun levensgeheim voor jongeren van 2 en 3 jaar drs. M. van Campen Zevende druk Zoetermeer Inhoud. Timotheüs - op school bij God 7 2. Adam - een gevallen mens

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien.

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien. Foto s uitbeelden 1 Doel: de leerlingen kunnen een eenvoudige handeling uitbeelden in houding en mimiek Benodigdheden: een fototoestel De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan

Nadere informatie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie Leerkracht instructie middelbare school Algemeen Achtergrond De ANWB is een vereniging die nauw betrokken is bij de maatschappij en zet zich in voor mobiliteit,

Nadere informatie

Lees samen de opdrachten door. Verdeel de opdrachten. Leg jullie afspraken vast in het Plan van Aanpak (zie bijlage 1). Nu kunnen jullie starten.

Lees samen de opdrachten door. Verdeel de opdrachten. Leg jullie afspraken vast in het Plan van Aanpak (zie bijlage 1). Nu kunnen jullie starten. Perspectief 3 e editie 3 hv Project Werken 0. Start Dit project gaat over werken. Waarom is werken zo belangrijk? Wat voor werk zou jij willen doen als geld geen rol speelt? Werk je om te leven of leef

Nadere informatie

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Liturgie: Welkom EL 142: Majesteit, groot is zijn majesteit Begroeting Psalm 47: 2,3 Gedicht Luisterlied Gebed Lezen: Lucas 24: 36-53 Psalm 93:

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Thema 20 B o d e m december 2009

Thema 20 B o d e m december 2009 Thema 20 Bodem december 2009 Peter van Genderen reageren: www.bodem-online.nl/bodem/18/208 Conflicten zijn een gegeven in deze wereld, ook binnen de christelijke gemeente. Waar mensen samenwerken en samenleven

Nadere informatie

Mijn prentenboek Lou en Lena en de rechten van het kind

Mijn prentenboek Lou en Lena en de rechten van het kind Mijn prentenboek Lou en Lena en de rechten van het kind Mijn naam:...... Mijn klas:... Lena Lou Mondiale Vorming Plan België Obi Een nieuw kind Bedenk zelf je personage! Denk goed na over wat hij of zij

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Doel van Bijbelstudie

Doel van Bijbelstudie Bijbelstudie Hebreeën 4:12 Want het woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó diep, dat het vaneen scheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Veel boeren en arbeiders in arme landen (ook wel ontwikkelingslanden ) hebben

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid 1. Start Duurzaam leven is belangrijk. Als we dat niet doen, is de aarde in de toekomst niet meer leefbaar. De gevolgen van onze leefstijl zijn nu al te

Nadere informatie

UNICEF en kinderarbeid

UNICEF en kinderarbeid UNICEF en kinderarbeid Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk Spreekbeurtinformatie kinderarbeid 1. Trésor uit Ivoorkust 2. Van de plantages terug de klas in 3. Feiten en cijfers over kinderarbeid

Nadere informatie

STRIJD OM JE IDENTITEIT

STRIJD OM JE IDENTITEIT STRIJD OM JE IDENTITEIT BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 11 3 4 INLEIDING We zijn snel geneigd om onze identiteit te halen uit

Nadere informatie

LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels

LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels Zoals de Vader mij zond, zend ik ook jullie. Jezus We houden van iemand wanneer we het goede voor hen zoeken als doel op zich. Dallas Willard

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier schooljaar 2015/2016

Aanmeldingsformulier schooljaar 2015/2016 Aanmeldingsformulier schooljaar 2015/2016 Hoi! Geweldig dat jij je wilt aanmelden voor Kingdom Life College! Dit formulier kun je ingevuld terugsturen naar welkom@kingdomlifecollege.nl of via de post naar

Nadere informatie

De zin en onzin van daten: deel 1

De zin en onzin van daten: deel 1 De zin en onzin van daten: deel 1 Inleiding Van harte welkom bij deze serie rond single zijn en daten. Onze hoop is dat we je vragen over het single zijn kunnen beantwoorden, maar helaas bestaan er niet

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Liturgie jeugddienst/twitterdienst Emmen, 9 maart 2014 Thema: Waar leef JIJ voor?

Liturgie jeugddienst/twitterdienst Emmen, 9 maart 2014 Thema: Waar leef JIJ voor? Liturgie jeugddienst/twitterdienst Emmen, 9 maart 2014 Thema: Waar leef JIJ voor? 1. Votum 2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus. Amen 3. Zingen: Psalmen Voor

Nadere informatie

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN De Vloer Op Jr. in de klas Captijn (2016) INHOUD INLEIDING... 3 OPDRACHTEN... 3 INTEGRATIE EN DISCRIMINATIE... 3 ROT OP NAAR JE EIGEN LAND... 3 VOOR MIJ BEN JIJ EEN NUMMER...

Nadere informatie

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Serie: Mooie mensen zoals Jezus 1. Vrucht van de Geest Idealist? Toen ik klein was dacht ik echt dat kerkmensen alleen maar goed voor elkaar waren. Toen ik een jongere

Nadere informatie

LEIDERSCHAPSTRAINING 2010

LEIDERSCHAPSTRAINING 2010 LEIDERSCHAPSTRAINING 2010 Voorwoord Politiek heeft veel te maken met goed leiderschap: mensen volgen dan het voorbeeld van hun leider. Martin Luther King, Majoor Bosshardt en Koning David zijn voor mij

Nadere informatie