Meer zwangere vrouwen op controles in de kliniek. Betere zorg voor moeders en kinderen in Afghanistan. Moederdag hoe vieren ze dat in Congo?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Meer zwangere vrouwen op controles in de kliniek. Betere zorg voor moeders en kinderen in Afghanistan. Moederdag hoe vieren ze dat in Congo?"

Transcriptie

1 Betere zorg voor moeders en kinderen in Afghanistan MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA Moederdag hoe vieren ze dat in Congo? Jaargang 80 / mei 2013 / nummer 2 Armbandjes redden moederlevens in Ghana Meer zwangere vrouwen op controles in de kliniek

2 inhoud column Zij leeft nog. En ze kan haar kind daardoor beschermen en opvoeden. Klinkt als de normaalste zaak van de wereld. En dat zou het ook moeten zijn. Daarom moet moedersterfte zo snel mogelijk terug gedrongen worden. In het tijdschrift MM laten we u zien hoe we daar als Cordaid Memisa aan bijdragen. Met slimme methodes. Via plaatselijke organisaties in ontwikkelingslanden. En met dank aan uw donatie! Kraamtranen 10 op Afghaanse meisjes gaan na hun opleiding zwangere vrouwen in hun dorp begeleiden Vrouwen 14 om Kort nieuws Sieraden tegen moedersterfte en een feestpakket voor betrokken donateurs. Rood, geel en groen Armbandjes redden moederlevens in Ghana. Moeder hier, moeder daar in Nederland en grote zorgen in Kameroen. Verloskundigenschool In Afghanistan leidt Cordaid Memisa meisjes tot plattelandsvroedvrouw. Het verschil Verloskundigenpraktijk Kéita helpt moeders hier én in ontwikkelingslanden. Annelies in Congo zijn allang blij dat ze een dagje rust hebben. 5x Moederdag Hoe Cordaid Memisa jonge moeders helpt gezond te blijven. Deze armbandjes dragen vrouwen in Ghana met trots. Colofon Hoofdredactie: Cordaid Memisa Bladconcept, tekstredactie en productiebegeleiding: Schrijf-Schrijf Bladconcept en ontwerp: subsoda Fotografie: Adriaan Backer, Wilco van Dijen en Annalot Boersma Drukkerij: Communisis Oplage: Cordaid Memisa Lutherse Burgwal CB Den Haag IBAN: NL91INGB In Ghana is een nieuw programma op tv. In de vooraankondiging zie je hoe een man vanuit een dorp een ambulance belt. De camera zoomt uit. Het dorp is niet meer dan een vlek op de kaart, ergens op het platteland van West-Afrika. Het spijt me meneer, in uw omgeving hebben we geen ambulance, is het antwoord van de telefoniste. De man helpt zijn hoogzwangere vrouw op de motor. Ze moet haar buik ondersteunen. Haar gezicht vertrekt van de pijn. Zo gaan man en vrouw op weg. De afstand tot het ziekenhuis is 120 kilometer: een lange weg voor moeder en kind. Zonder zekerheid of ze op tijd de hulp krijgen die ze nodig hebben. Voor veel vrouwen overheerst bij de bevalling diezelfde onzekerheid. In ontwikkelingslanden is goede zorg bij de zwangerschap niet vanzelfsprekend. Bijvoorbeeld op het platteland, waar klinieken voor veel mensen te ver weg zijn. Wereldwijd sterven iedere dag ongeveer achthonderd vrouwen door complicaties bij zwangerschap of geboorte. 99 procent van hen woont in ontwikkelingslanden. Die sterfgevallen zijn onacceptabel. Dat vind ik niet alleen als minister, maar ook als moeder. Het motto van de nieuwe tv-serie in Ghana zwangerschap is geen ziekte of doodsvonnis kan wat mij betreft niet vaak genoeg worden herhaald. Bekendheid met problemen bij zwangerschap en geboorte is ontzettend belangrijk. Vrouwen moeten zelf de kennis, middelen en mogelijkheden hebben om keuzes te maken over voortplanting en een veilige bevalling. Daar werk ik aan door te investeren in zorg, voorlichting en voorbehoedsmiddelen in ontwikkelingslanden, via mijn ministerie en via organisaties als Cordaid Memisa. Ook zorgen we wereldwijd voor deskundige verloskundigen. Zij kunnen tenslotte de zorg voor moeder en kind verbeteren. Enige tijd geleden sprak ik met een aantal Nederlandse verloskundigen. Zij brengen verloskundigen hier in contact met verloskundigen daar. Samen strijden zij in ontwikkelingslanden tegen moedersterfte. Nederland werkt zo aan de gezondheid van moeders en kinderen. Omdat angst en onzekerheid niet langer de eerste dag als moeder mogen overschaduwen. Die dag moet om de juiste reden een dag zijn om nooit te vergeten. Lilianne Ploumen Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking 2 MM MM 3

3 kort nieuws Laura Moederliefde Sieradenontwerpster Laura Hoes maakt vrolijk gekleurde sieraden en verkoopt die in haar webwinkel By Indy. Een deel van de opbrengst doneert ze aan Cordaid Memisa. Laura kreeg het idee toen ze een filmpje van Cordaid Memisa zag op televisie. Ik wist meteen dat ik iets voor deze organisatie wilde betekenen, vertelt ze. Anderhalf jaar geleden heb ik mijn moeder verloren. Daardoor weet ik helaas maar al te goed hoe belangrijk en onmisbaar een moeder is. Ik ben heel dankbaar dat ik mijn moeder 22 jaar van mijn leven heb mogen meemaken. En ik gun alle kinderen ter wereld dat ze opgroeien met hun moeder. Daarom steun ik Cordaid Memisa. Bedankt Laura, voor je mooie bijdrage! foto: andrewchin.nl Simplement / Eenvoudig J ai cherché dans les poèmes Ik heb gezocht in de gedichten, Comment dire je t aime. Hoe ik moet zeggen, dat ik van je houd J ai trouvé des mots savants Ik heb moeilijke woorden gevonden Bien trop longs pour mes cinq ans. Maar te gewichtig voor mijn 5 jaar Alors j ai cherché ailleurs Dus ik heb ergens anders gezocht Et j ai trouvé dans mon cœur In mijn hart heb ik ze gevonden, Les mots que tu m as appris De woorden die je mij hebt geleerd Quand j étais encore petit Toen ik nog klein was Maman, je t aime, grand comme ça Mamma, ik houd zó zó zó veel van je Je le dis avec mes bras! En dat zeg ik je met mijn uitgestrekte armen Bedankt, Nationale Postcode Loterij! Cordaid Memisa was één van 85 gelukkige goede doelen tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala op 13 februari in Amsterdam. Tijdens dit feestelijke evenement maakte de Nationale Postcode Loterij bekend welke goede doelen zij dit jaar steunt en met hoeveel geld. Cordaid Memisa mocht een check in ontvangst nemen van ,-. Een geweldig bedrag. De Nationale Postcode Loterij steunt onze projecten al sinds Van elk verkocht lot doneert ze de helft aan goede doelen, waaronder Cordaid Memisa. Fantastische steun in onze strijd tegen moedersterfte Al Mama Broden verkocht. Kijk voor verkooppunten bij u in de buurt op cordaidmemisa.nl/mamabrood Kom ook! maandag 17 juni 2013 in het Teylers Museum in Haarlem foto: Kees Hageman Dit versje zingen kinderen in Congo voor hun moeder op Moederdag. Iets te vieren? Het kraamfeestje van baby Simon, de vijftigste verjaardag van Leo Wielaart; steeds meer donateurs kiezen ervoor om tijdens hun feest geld in te zamelen voor Cordaid Memisa. Ze vragen hun gasten niet om een cadeau, maar om een donatie. Deze sympathieke acties steunt Cordaid Memisa natuurlijk van harte. Daarom is er nu een speciaal feestpakket ontwikkeld. Met onder meer een poster van Cordaid Memisa om op te hangen in de feestzaal en briefkaarten met informatie over onze organisatie. Handig om mee te sturen met de uitnodigingen aan alle gasten. Het pakket is gratis op te vragen bij Cordaid Memisa, via telefoonnummer of per CORDAID MEMISA EN UW NALATENSCHAP Steeds vaker willen mensen Cordaid Memisa in hun testament laten opnemen. Tegelijkertijd vragen zij zich af hoe de afwikkeling van hun nalatenschap dan verloopt. Wist u bijvoorbeeld dat Cordaid Memisa kan optreden als uw executeur, zodat u niemand anders met deze zaken hoeft te belasten? Een nalatenschap voor Cordaid Memisa niet om heel grote bedragen hoeft te gaan? Voor 150,- kan een traditionele vroedvrouw al worden bijgeschoold. Familieleden en bekenden 10 tot 40 procent erfbelasting moeten betalen, terwijl Cordaid Memisa over erfenissen en schenkingen géén belasting hoeft te betalen? U tijdens uw leven zelf kunt vastleggen welke projecten van Cordaid Memisa u met uw nalatenschap wil steunen? Cordaid Memisa regelmatig informatiemiddagen organiseert over de executeurservice? U bent van harte welkom op de eerstvolgende bijeenkomsten op donderdag 30 mei en donderdag 11 juli. HEEFT U VRAGEN over uw nalatenschap, wilt u zich opgeven voor een informatiemiddag of ontvangt u graag de gratis brochure Nalatenschappen? Bel dan met notarieel deskundige bij Cordaid Memisa, mr. Mariëlle Lindeboom op of Of stuur een naar 4 MM MM 5

4 Armbandjes voor zwangere vrouwen in Ghana HEEFT JOUW VROUW ER AL ÉÉN? De vrouwen in Ghana dragen hun armbandjes met trots. Ze laten ermee zien dat ze kiezen voor een veilige bevalling. In Ghana overleven lang niet alle moeders de bevalling. Daarom startte Cordaid Memisa in 2007 het armbandjesproject. Hiermee motiveert ze zwangere vrouwen om op controle te komen in de kliniek. En met succes: minder moeders sterven in het kraambed. Cordaid Memisa introduceert de armbandjes nu ook in andere delen van het land. Mede dankzij de armbandjes is de moedersterfte in West-Ghana gedaald met 25 procent. Sierlijke armbandjes in de kleuren rood, geel en groen, de kleuren van de Ghanese vlag. In Goaso, een bisdom in West-Ghana, dragen veel vrouwen deze bandjes om hun pols. Zoals de jonge moeder Akosue Azuma (21), die net in het ziekenhuis is bevallen van een gezonde dochter. Aan haar drie armbandjes is te zien dat zij tijdens haar zwangerschap drie keer op controle is geweest in de kliniek. Daar is ze getest op malaria, bloedarmoede en hiv. Ze heeft een preventief medicijn gekregen tegen malaria en advies over een gezonde levensstijl. Ook heeft de verloskundige naar haar buik geluisterd en gevoeld of de zwangerschap goed verloopt. Na afloop van elke controle heeft Akosue een nieuw armbandje gekregen. Bij vier maanden zwangerschap een rode, bij zes maanden een gele en bij acht een groene. 25% minder moedersterfte De armbandjes zijn bedoeld om zwangere vrouwen aan te moedigen regelmatig op controle te komen. En met succes: de vrouwen dragen deze gadgets met trots. Ze laten ermee zien dat ze kiezen voor een veilige zwangerschap. Bovendien bevorderen de bandjes de sociale controle in de dorpen: iedereen ziet immers wie naar de kliniek is geweest. Zelfs de mannen bemoeien zich ermee. Als zij een zwangere vrouw zien zonder armbandje spreken ze ook haar echtgenoot daarop aan. De armbandjes zijn onderdeel van een groot project dat Cordaid Memisa in 2007 begon in Goaso om de zorg voor moeders en kinderen te verbeteren. Sindsdien laten meer vrouwen zich controleren in de kliniek en is het aantal bevallingen in het ziekenhuis bijna verdubbeld. Mede hierdoor is de moedersterfte in Goaso gedaald met meer dan 25 procent. Het project is inmiddels opgenomen in het reguliere zorgsysteem in het bisdom. 10 nieuwe klinieken Door het succes van het project breidt Cordaid Memisa het uit naar andere gebieden in Ghana. Daarmee wil ze ook de overlevingskansen van andere moeders in het land vergroten. Ze introduceert de armbandjes daarom in tien nieuwe klinieken in andere delen van het land, mede met financiering van de Nederlandse Stichting Nefkens Ontwikkelingshulp. In Goaso gaat het inmiddels veel beter, maar in andere gebieden nog niet, vertelt Julia Scholten van Cordaid Memisa. Daar kan moeder worden een vrouw nog steeds het leven kosten. Omdat ze thuis bevalt, bijvoorbeeld, met alleen de begeleiding van een traditionele vroedvrouw. Die weet zich meestal geen raad met complicaties of ziet de ernst er niet op tijd van in. Ook vinden dit soort bevallingen vaak plaats onder onhygië nische omstandigheden. 2 jonge moeders Veel vrouwen bevallen thuis omdat ze de kliniek niet goed kunnen bereiken. Het is te ver lopen of het vervoer ernaartoe is te duur. Dat geldt bijvoorbeeld voor Gladys Donker (19), zij is zeven maanden zwanger en woont met haar man op het platteland. De dichtstbijzijnde kliniek ligt twintig kilometer verderop. Geld voor de bus heeft ze niet. Mijn man vindt dat we ons schamele inkomen beter kunnen besteden, vertelt ze. Daarom zal ik thuis bevallen, met hulp van mijn schoonmoeder en een traditionele vroedvrouw. Ook Lidia Amoah (26) wacht dit lot. Na twee zware thuisbevallingen wil zij maar al te graag haar derde kindje veilig in het ziekenhuis ter wereld brengen. Maar ze weet niet hoe ze daar moet komen. Vanuit mijn dorp gaat maar één keer per week een bus. Bovendien ben ik in het regenseizoen uitgerekend en dan zijn de wegen onbegaanbaar. 400 traditionele vroedvrouwen Met het nieuwe project wil Cordaid Memisa moeders niet alleen motiveren om naar de kliniek te gaan. Het moet de kwaliteit van de moeder- en kindzorg ook verbeteren. Zo worden er twintig extra verloskundigen opgeleid om in de tien nieuwe klinieken te gaan werken. Daarnaast krijgen in totaal vierhonderd traditionele vroedvrouwen in de regio bijscholing van professionele zorgverleners. Deze vroedvrouwen worden gekoppeld aan een professionele verloskundige in het ziekenhuis, bij wie ze terecht kunnen voor advies. In trainingen leren ze onder meer hygiënischer te werken en op tijd ernstige problemen tijdens een zwangerschap te herkennen. Daardoor kunnen ze vrouwen voortaan eerder doorverwijzen naar de kliniek. Voor controles én bevallingen. Bovendien krijgen vrouwen voorrang in de kliniek als ze er samen met hun traditionele vroedvrouw naartoe komen zwangere vrouwen Cordaid Memisa is ambitieus. In de tien nieuwe gebieden waar het armbandjesproject is geïntroduceerd, wil ze de gezondheidszorg verbeteren en toegankelijk maken voor zwangere vrouwen en hun baby s. Voor moeders in Goaso is de afgelopen jaren al veel verbeterd, mede dankzij de aanpak van Cordaid Memisa. Die zorg verdienen jonge moeders in andere delen van Ghana ook. Zodat zij net als Akosue Azuma hun kindje gezond en veilig ter wereld kunnen brengen. 6 MM MM 7

5 hier daar Zwangerschap, bevalling en kraamtijd. Ze duren min of meer een jaar. Hoe houd je in die periode je baby én jezelf gezond? Op deze vraag zoeken vrouwen overal ter wereld het antwoord. Zoals Aurelie uit Kameroen, die vier dagen geleden beviel van een meisje. En Ghislaine uit Soest, die een maand geleden een zoontje kreeg. Als we nu naar huis gaan, overleeft ze het niet Aurelie, waarom ben je in het ziekenhuis bevallen en niet thuis? Mijn baby had in mijn buik een infectie. Daar kwamen de zusters achter tijdens een zwangerschapscontrole. Ik wilde geen risico nemen en ben voor de bevalling naar het ziekenhuis in Batouri gegaan. Dat is vijftig kilometer bij mijn dorp vandaan. Toen ik voelde dat het zover was, heeft mijn vader me ernaartoe gebracht op de motor. Later is ook mijn moeder gekomen. De bevalling zelf is goed gegaan. Mijn ouders waren er de hele tijd bij om me te steunen. Mijn man niet, hij bleef achter in ons dorp om op mijn oudste zoontje te passen. Omdat hij er niet bij was, heeft onze baby nog geen naam. Daarover moet mijn man beslissen zodra hij bij ons is. Ghislaine, jouw zoontje Pieter is ook in het ziekenhuis geboren. Hoe is jouw bevalling gegaan? Aurelie uit Kameroen met haar pasgeboren dochtertje. Aurelie, jouw kindje is vier dagen geleden geboren. Waarom zijn jullie nog steeds in het ziekenhuis? Ghislaine uit Soest met haar zoontje Pieter. Mijn dochtertje is ernstig ziek. Ze heeft een infectie en veel moeite met slikken. Als we nu naar huis gaan, overleeft ze het niet. Daarom blijf ik hier op de kraamafdeling. Maar eigenlijk kunnen ze ons ook hier niet helpen. Voor een behandeling moeten we naar een groter ziekenhuis, tachtig kilometer verderop. Het vervoer ernaartoe en de behandeling zijn erg duur. Daar heb ik geen geld voor, want ik had maar net genoeg geld om de bevalling te kunnen betalen. Mijn man is in ons dorp geld aan het vragen aan familie. Ik hoop dat hij gauw naar ons toekomt. Dan is er een kans dat mijn dochtertje blijft leven. Hoe waren jouw eerste dagen als moeder, Ghislaine? Moest je erg wennen? Vanaf het moment dat ik Pieter in mijn armen hield, was ik de pijnlijke bevalling vergeten. Alsof ik die in een trance had beleefd. Na een paar dagen kwamen de kraamtranen. Ik dacht met de bevalling het ergste wel achter de rug te hebben. Maar ineens bleken er nog meer ongemakken te zijn. Borstvoeding die niet op gang kwam, slapeloze nachten en onzekerheid. Hoe krijg ik die kleine armpjes in dat rompertje? Hoe doe ik hem in bad? Hoe knip ik zijn nageltjes? Ik was blij dat de kraamhulp me daarbij hielp. Het gaat ontzettend goed met Pieter. Het is een lief en makkelijk baby tje. Ik vind het nog steeds ongelooflijk dat hij vier weken geleden nog in mijn buik zat en dat hij nu hier is. Ik wilde nooit zo n moeder worden die alleen maar over haar kind praat, maar ik vrees dat het vanzelf gebeurt. Heel goed. Wel was ik tien dagen over tijd. En toen mijn vliezen eindelijk braken, bleven de weeën uit. Dat kan gevaarlijk zijn, voor een moeder en een kindje, want er is dan meer kans op infecties. In Nederland wekken ze de bevalling op als de weeën niet binnen 72 uur beginnen. Mijn afspraak hiervoor stond al gepland, maar gelukkig begonnen de weeën een avond ervoor toch nog spontaan. Ze waren meteen heel heftig. Ze volgden elkaar in rap tempo op en ik had totaal geen tijd om ze goed op te vangen. Van tevoren wist ik niet wat ik kon verwachten van de bevalling. Nou, heel veel pijn dus! Pieter is binnen acht uur geboren. Toen hij eruit was, hield de verloskundige hem omhoog. Zie je wat het is?, vroeg ze. Maar ik had mijn bril niet op. Ik vond het ook niet belangrijk. Ik was vooral blij dat het kindje er was. Na een paar dagen kwamen de kraamtranen Voor jou was dit de tweede bevalling, Aurelie. Was het anders dan de vorige keer? Ja. De eerste keer dat ik zwanger raakte, was ik pas vijftien jaar. Het was een zware tijd. De vader van mijn kindje bemoeide zich nergens mee, ik stond er alleen voor. Gelukkig hielpen mijn ouders me enorm. Zij raadden me aan om naar een zwangerschapscontrole te gaan. Dat is goed voor jou en je baby, zeiden ze. Daarom heb ik dat gedaan. Op advies van de zusters is mijn oudste zoontje toen in het ziekenhuis geboren. Na die bevalling mocht ik heel snel weer naar huis. Thuis hielp mijn moeder me om voor mijn baby te zorgen. Ze maakte een speciaal papje voor me, waardoor mijn borstvoeding beter op gang kwam. Ik heb veel van haar geleerd. Nu weet ik veel beter hoe ik voor mijn kindjes moet zorgen. Ik hoop heel erg dat mijn dochtertje blijft leven. 8 MM MM 9

6 Afghanistan heeft nog meer meisjes als Mamosa nodig Verloskundige in Afghanistan: Ik hoop dat ik een voorbeeld ben voor andere meisjes In het conservatieve en door mannen gedomineerde Afghanistan leidt Cordaid Memisa meisjes op tot vroedvrouw. Die gaan daarna in hun eigen gemeenschap op het platteland aan het werk. Mamosa (19) is één van hen. In december 2012 behaalde ze haar diploma en sindsdien helpt ze zwangere vrouwen in haar geboortestreek. In deze MM vertelt ze haar verhaal. Ik ben opgegroeid in Sari, een klein dorpje in het Chora-district in de provincie Uruzgan. Een ruig en afgelegen gebied in het zuiden van Afghanistan. De mensen leven er voornamelijk van landbouw, zoals ook mijn familie. Scholen en klinieken zijn er niet, daarvoor moeten we naar de stad Chora. Als kind ging ik niet naar school, net zo min als veel andere meisjes. Ik leerde thuis lezen en schrijven, evenals mijn twee broers en drie zussen. In Sari probeert iedereen te overleven met de weinig middelen die er zijn. Vooral vrouwen hebben het zwaar, zeker wanneer ze in verwachting zijn. De meesten zijn niet goed op de hoogte van alle gezondheidsrisico s. En naar de dokter gaan ze niet, want dat zijn meestal mannen. In Afghanistan is het niet vanzelfsprekend voor een zwangere vrouw om naar een mannelijke arts te gaan. En dus blijven de meeste vrouwen maar thuis. Voor het eerst naar school Twee jaar geleden hoorde ik voor het eerst over de opleiding tot plattelandsverloskundige. Ik wilde er graag naartoe, omdat ik de vrouwen in Chora wil helpen. Als zwangere vrouwen door een andere vrouw geholpen kunnen worden, zoeken ze wél medische hulp. Zeker als ze diegene kennen uit hun dorp. Aan mijn ouders vroeg ik toestemming om naar de school te gaan in Tarin Kowt, de hoofdstad van Uruzgan. Ook de leiders in mijn dorp moesten instemmen. Dat is bij ons gebruikelijk. Tarin Kowt ligt ver weg en de reis ernaartoe is gevaarlijk, vooral voor een meisje. Maar gelukkig mocht ik gaan. Samen met twaalf andere meisjes zat ik op school, voor het eerst van mijn leven. In het begin vond ik het best spannend. Ik was vooral bang dat de lessen te moeilijk zouden zijn. Maar de docenten gaven vaak extra uitleg, zodat ik de examens makkelijk kon halen. Na een paar maanden werd het makkelijker voor me. Naast alle theorie volgde ik praktijklessen in het ziekenhuis van Tarin Kowt. Die vond ik erg boeiend. In achttien maanden tijd leerde ik er alles over veilig bevallen en veilig moederschap. Voorbeeld voor andere meisjes In december 2012 kreeg ik mijn diploma. Ik was ontzettend trots. Daarna keerde ik terug naar mijn familie en sindsdien werk ik in de gezondheidskliniek in Chora. Elke dag help ik bij meerdere bevallingen en ga ik op huisbezoek bij ongeveer tien zwangere vrouwen. Ik controleer hoe hun zwangerschap verloopt en of er complicaties zijn. Ook vertel ik de moeders hoe belangrijk een goede hygiëne is, vooral tijdens hun zwangerschap. Ik leg hen uit waarom ze zich moeten laten inenten en informeer hen over de mogelijkheden voor familyplanning. Door goede voorlichting te geven, leer ik vrouwen hoe ze hun gedrag kunnen veranderen. Zo wil ik de moeders én hun kinderen beschermen tegen alle gezondheidsrisico s. Ik ben erg blij dat ik dit belangrijke werk kan doen. Mijn ouders en mijn omgeving steunen mij hierbij. Ik hoop dat ik een voorbeeld ben voor andere meisjes in Chora. Dat er meer zijn die de opleiding zullen gaan volgen. Want om de overlevingskansen van moeders in Afghanistan te verbeteren, zijn nog veel meer verloskundigen nodig. Moedersterfte in Afghanistan is één van de hoogste ter wereld. Elke twee uur sterft er een moeder aan complicaties tijdens zwangerschap of bevalling. Omdat ze voor medische hulp niet naar een mannelijke arts mag. En omdat er niet genoeg vrouwelijke verloskundigen zijn. Vooral vrouwen op het platteland lopen gevaar. Sinds 2008 leidt Cordaid Memisa jonge Afghaanse meisjes op tot plattelandsverloskundige in de provincies Uruzgan en Kandahar. Tientallen meisjes behaalden inmiddels hun diploma. Velen van hen werken nu als verloskundige in hun eigen gemeenschap. Net zoals Mamosa. Met steun van Cordaid Memisa wordt dit jaar een nieuwe school gebouwd in de noordelijke provincie Balkh. Daar worden 24 studentes opgeleid. Medewerkers selecteren de meisjes in de meest afgelegen dorpjes. Ze praten er onder meer met ouders en dorpshoofden en proberen hen ervan te overtuigen de meisjes naar school te laten gaan. In een conservatieve cultuur als Afghanistan is dat niet vanzelfsprekend. Help Afghanistan verder De gezondheidzorg in Afghanistan is de laatste jaren enorm verbeterd, vertelt Albert van Hal van Cordaid Memisa. In 2001 had slechts 9 procent van de bevolking toegang tot basiszorg, nu is dat zo n 70 procent. Dat is geweldig. De gezondheidszorg in het land was volledig verwoest door jaren van oorlog, nu bouwen we het weer op. Maar die zorg is grotendeels afhankelijk van internationale financiers zoals Cordaid Memisa. Onze inzet en financiële steun blijft daarom hard nodig. Nederlandse soldaten vertrekken dit jaar uit Afghanistan, maar wij mogen de Afghanen niet in de steek laten. 10 MM MM 11

7 het verschil Annelies in Congo Moeders helpen om hun kinderen veilig ter wereld te brengen. Dat doet Verloskundigenpraktijk Kéita in Zoetermeer voor vrouwen in Nederland. Maar ook voor zwangere vrouwen in ontwikkelingslanden. Samen met Cordaid Memisa. De reden De aanpak Een veilige bevalling is niet mogelijk zonder goed opgeleid medisch personeel. Hieraan ontbreekt het vaak in ontwikkelingslanden. Daarom steunen wij Cordaid Memisa om lokale verloskundigen op te leiden. Die gaan daarna werken in de klinieken en geven moeders de begeleiding die ze nodig hebben tijdens hun zwangerschap en bevalling. Ook als er com plicaties zijn. Met de zorg van goed geschoolde verloskundigen zullen er minder zwangere vrouwen sterven tijdens hun bevalling. En zo helpen wij Cordaid Memisa om moedersterfte terug te dringen. Goede begeleiding tijdens de zwangerschap, bevalling en kraamtijd is ontzettend belangrijk. En in Nederland krijgen zwangere vrouwen die goede begeleiding. Onder meer van de verloskundigen in onze praktijk Kéita in Zoetermeer. Helaas krijgen moeders in ontwikkelingslanden die zorg en ondersteuning vaak niet. Terwijl zij die hard nodig hebben, zodat ook zij hun kinderen veilig kunnen baren. Annelies ANNELIES CLAESSENS (32) woont in Bukavu, een stad in het oosten van Congo. Ze werkt er voor Cordaid Memisa. Samen met haar man Dirk-Jan voedt ze er hun dochters Olivia (5) en Elodie (2) op. In MM vertelt ze over haar leven en moeder-zijn in Congo. Pagne Verloskundigenpraktijk Kéita De bijdrage In onze verloskundigenpraktijk maken wij veel echo s. Voor aanstaande ouders is dat vaak een bijzonder moment. Ze zien hun kindje dan voor het eerst. Wij bieden ouders een dvd aan van hun echo. Die kunnen ze voor vijf euro aanschaffen. De opbrengst doneren we aan het eind van het jaar volledig aan Cordaid Memisa, aangevuld met een financiële bijdrage vanuit onze praktijk. Tijdens onze voorlichtingsavonden vertellen wij dat we Cordaid Memisa steunen, waarom we dat doen en op welke wijze. We vertellen bezoekers daarbij ook dat hun bijdrage meer dan welkom is. De praktijk Zwanger zijn en een kind krijgen is een ingrijpende en persoonlijke gebeurtenis in het leven van aanstaande ouders. Daarin willen wij hen optimaal ondersteunen en begeleiden, met professionele zorg en persoonlijke aandacht. Als verloskundigen nemen wij de tijd en ruimte om hen zo goed mogelijk te begeleiden tijdens de zwangerschap, de geboorte en het kraambed. En die zorg gunnen wij moeders overal ter wereld. Tussen haar Congolese klasgenootjes valt mijn dochter behoorlijk op. Met serieuze gezichten en theatrale gebaren dragen de kinderen het versje voor: Mama, je zit diep in mijn hart, dankjewel voor alles wat je voor me doet. Ontroerd kijk ik toe, samen met de andere moeders. Het is vandaag Moederdag. In Congo vieren we dat op 8 maart, tegelijk met internationale vrouwendag. Het is een groot feest waarop vrouwen en moeders worden geëerd. Deze dag hoeven zij bij hoge uitzondering niet te werken, te koken of voor hun man te zorgen. De stemming op school is vrolijk en ontspannen. Iedereen ziet er feestelijk uit. Moeders en dochters dragen vandaag een jurk van dezelfde pagne, een Afrikaanse batikstof. Ook mijn dochters en ik zien er hetzelfde uit. Dat is traditie. Mannen kopen deze page voor hun vrouw, dochters en moeder, om er iets moois van te laten maken. Vrouwelijke medewerkers krijgen de stof ook wel eens cadeau van hun baas. Door hetzelfde stofje te dragen laten mensen zien dat ze ergens bij horen, bij een school of een kantoor. En dat zorgt voor aanzien. De stof is erg populair en sommige zijn best duur. Niet elk gezin kan dat betalen. Maar het is not done om niet mee te doen aan de deze viering. De sociale druk om er mooi uit te zien, is groot. De dag bezorgt mij een dubbel gevoel. Want intussen gaat het helemaal niet zo goed met de Congolese vrouw. Ze heeft in de samenleving niks te vertellen, krijgt niet de medische zorg die ze nodig heeft en draait op voor al het werk thuis en op het veld. Wat valt er eigenlijk te vieren? Ik ben niet de enige zich dat afvraagt. Sommige vrouwen in Congo gebruiken deze dag om te protesteren. Met spandoeken trekken ze door de straten. Ze laten zich niet afkopen met een mooi stofje, één dag per jaar. Maar vooralsnog gaat het hierbij om een klein elitegroepje. De meeste moeders zijn allang blij met eindelijk eens een dagje rust. Op school zijn de versjes afgelopen. Alle kinderen zoeken hun moeders weer op. We praten, lachen en bewonderen elkaars creaties. De ene outfit is nog mooier dan de andere. Ik weet dat mijn dochters en ik er het hele jaar profijt van zullen hebben. Wanneer het me s ochtends niet snel genoeg gaat, trek ik gewoon de prachtige 8 maart-jurken uit de kast. Dan zijn mijn dochters zo aangekleed; die willen ze wel aan! Zelf moet ik dan natuurlijk ook mijn feestjurk dragen. Voor mij is Moederdag niet gebonden aan een datum. Maar voor de meeste moeders in Congo is het vooralsnog maar één dag per jaar feest. 12 MM MM 13

8 5x Moederdag Moeders zijn onmisbaar. Die boodschap staat centraal op Moederdag. Maar geldt eigenlijk het hele jaar door. En al helemaal in ontwikkelingslanden. Daar zijn kinderen en gemeenschappen sterk afhankelijk van gezonde moeders. Cordaid Memisa helpt jonge moeders om gezond te zijn, bijvoorbeeld op de hier - naast beschreven manieren. 1. Een gezond ontbijt Verse jus, een gekookt ei en een lekker broodje. Daarmee verrassen veel Nederlandse kinderen hun moeders op Moederdag. Hoe anders gaat dat in ontwikkelingslanden. Daar is van een gezond ontbijt zelden sprake, op welke dag dan ook. Gezinnen overleven er op karige, eenzijdige maaltijden. Voor zwangere vrouwen heeft dit vaak grote gevolgen. Als zij onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgen, lopen zij namelijk grotere kans om ziek te worden. En dat kan slecht uitpakken voor het kindje in hun buik. Op het platteland van Oeganda geeft Cordaid Memisa daarom voorlichting over gezond eten. Moeders leren welk voedsel voldoende voedingsstoffen bevat. Hoe zij hun kinderen het best te eten kunnen geven. En dat gezond voedsel zowel henzelf als hun kinderen minder vatbaar maakt voor ziektes. De voorlichting van Cordaid Memisa redt dus letterlijk levens. 2. Een rustige dag Afwassen, boodschappen doen, wasjes draaien. Veel Nederlandse mannen en kinderen nemen op Moederdag huishoudelijke taken over die traditioneel bij moeders liggen. Ook buiten die dag delen steeds meer mannen en vrouwen dat soort taken. In ontwikkelingslanden is dit zeldzaam. In Congo krijgen moeders bijvoorbeeld wel rust op Moederdag. Maar op alle andere dagen draaien ze overal voor op. Ze bewerken het land, verzorgen hun kinderen en bestieren het huishouden. Ook al zijn ze hoogzwanger, tijd om te ontspannen is er niet. In Congo bouwt Cordaid Memisa speciale maternité s. Dat zijn een soort kraamhuizen vlak bij de klinieken. Vrouwen kunnen daar al weken voordat ze zijn uitgerekend terecht. Zo n logeerplek is belangrijk, omdat de dorpen vaak ver weg liggen van de gezondheidsposten. De tocht ernaartoe is voor zwangere vrouwen zwaar en niet zonder gevaar. In de maternité s krijgen moeders alle medische zorg die ze nodig hebben. En kunnen ze zich in alle rust voorbereiden op een veilige bevalling. 3. Een klein cadeautje Op Moederdag krijgen moeders bezoek van hun kinderen. En vaak ook een cadeautje; van een bos bloemen tot een doosje chocola. In Ghana gaat Cordaid Memisa niet bij moeders op bezoek, maar nodigt ze hen juist uit. Ze stimuleert hen om naar de kliniek te komen en zich er tijdens hun zwangerschap regelmatig te laten controleren. Die controles verlagen de kans op complicaties, want problemen kunnen zo in een vroeg stadium worden ontdekt. Als dank voor hun komst krijgen moeders na elke controle een cadeautje: een rood, geel of groen armbandje. Die dragen ze met trots: de trots om een gezonde moeder te zijn. 4. Een waardevol bericht Lieve mama, ik ben blij dat je mijn moeder bent. Hoeveel lieve sms jes worden er in Nederland niet verstuurd op Moederdag? Berichtjes waarin staat hoe belangrijk zij zijn. Ook Cordaid Memisa stuurt moeders berichtjes. En niet alleen op Moederdag! In Malawi startte ze een ICT-project op het platteland. Zwangere vrouwen met een mobiele telefoon krijgen een sms je wanneer het tijd is om naar zwangerschapscontrole te gaan. Ook ontvangen ze een berichtje om hen te informeren dat ze op tijd naar de kliniek moeten om te bevallen. Bovendien ontvangen ze tips voor gezonde voeding en een goede hygiëne. De mobieltjes van deze moeders zijn geen dure en geavanceerde toestellen. En de kosten voor de sms jes bedragen maar een paar cent. Toch is deze methode waardevol. Eén berichtje kan hét verschil maken in het leven van een moeder en haar baby. 5. Een gemeenschappelijke band Een moment om samen te zijn met het hele gezin. Dat is Moederdag in Nederland. Ook in Afrika brengt Cordaid Memisa mensen bij elkaar. Niet alleen families, maar álle mensen in een dorp. Dorpshoofden, traditionele vroedvrouwen en priesters hebben namelijk veel invloed op het leven van jonge vrouwen. Ze beslissen bijvoorbeeld of ze in de kliniek mogen bevallen. En of ze medicijnen mogen gebruiken. In een aantal landen, waaronder Ghana en Malawi, richt Cordaid Memisa veiligmoederschapsgroepen op. Daarin zitten moeders, vaders en belangrijke mensen uit het dorp. Onder leiding van een getrainde gezondheidswerker praten ze over alles wat met zwangerschap en veilig bevallen te maken heeft. Ze leren waarom zwangerschapscontroles belangrijk zijn. Waarom het beter is om in de kliniek te bevallen. En welke mogelijkheden er zijn voor familyplanning. Zo raakt het hele dorp betrokken bij veilig moederschap en wordt het een verantwoordelijkheid van iedereen. Dat verbetert het leven van moeders enorm. Niet alleen op Moederdag, maar élke dag. 14 MM MM 15

9 advertentie Verloskundigenpraktijk Kéita biedt zorg aan cliënten in Zoetermeer, Benthuizen en nabije omgeving. Onze praktijk biedt ook een echo- en een avond spreekuur. Wij omringen je met professionele zorg en nemen tijd voor jou! Kéita helpt Cordaid Memisa moedersterfte te voorkomen. Wilt u met uw praktijk ook een actie voor Cordaid Memisa doen, neem dan contact op met Jacqueline Leemkuil, tel of mail naar

op weg naar veilig moederschap In Ethiopië bevallen nu meer moeders veilig in de kliniek Investeren in ontwikkelingshulp Hoe doet Cordaid Memisa dat?

op weg naar veilig moederschap In Ethiopië bevallen nu meer moeders veilig in de kliniek Investeren in ontwikkelingshulp Hoe doet Cordaid Memisa dat? In Ethiopië bevallen nu meer moeders veilig in de kliniek MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA Jaargang 80 / januari 2013 / nummer 1 Investeren in ontwikkelingshulp Hoe doet Cordaid Memisa dat? Zwangere vrouwen

Nadere informatie

Zwangere vrouwen in Oeganda in veilige handen

Zwangere vrouwen in Oeganda in veilige handen MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA Jaargang 80 / februari 2014 / nummer 1 Bevallen in Kameroen Het verhaal van twee jonge moeders HelpMama Moeders hier helpen moeders daar Betere zorg in de klinieken Zwangere

Nadere informatie

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten.

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. UNICEF in Mozambique: 2010 2014 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. 2 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten In Mozambique overlijden ieder jaar tienduizenden kinderen

Nadere informatie

10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn. Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen

10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn. Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen NIEUWS NUMMER 16 Ι JAARGANG 8 Ι augustus 2012 10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen Uw gift goed besteed Cordaid Kinderstem is

Nadere informatie

Een groots piepklein wondertje

Een groots piepklein wondertje kraamzorg kraamtranen Wij vangen de zorg voor je op verzorging borstvoeding huishoudelijke taken Een groots piepklein wondertje Gefeliciteerd, je bent in verwachting! Bijzonder en bijzonder spannend. De

Nadere informatie

Kraamzorg Vertrouwd Dichtbij

Kraamzorg Vertrouwd Dichtbij Een kindje op komst Kraamzorg Vertrouwd Dichtbij Zo n kraamverzorgende als Godelieve brengt rust en vertrouwen. We hebben veel van haar geleerd. Een Fijne start Je verwacht een kindje? Gefeliciteerd! Geniet

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Extra medische hulp bij bevallingen op het platteland. 5 oorzaken van moedersterfte. Moeder in Malawi: In de kliniek beviel ik van een gezonde zoon

Extra medische hulp bij bevallingen op het platteland. 5 oorzaken van moedersterfte. Moeder in Malawi: In de kliniek beviel ik van een gezonde zoon 5 oorzaken van moedersterfte MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA Jaargang 80 / oktober 2013 / nummer 3 Moeder in Malawi: In de kliniek beviel ik van een gezonde zoon Goed nieuws voor zwangere vrouwen in Zimbabwe

Nadere informatie

Uw gezin staat centraal in het Elkerliek ziekenhuis

Uw gezin staat centraal in het Elkerliek ziekenhuis Uw gezin staat centraal in het Elkerliek ziekenhuis Gezinsgerichte zorg in het Elkerliek, daar kunt u van op aan Het verhaal van Esther, Irma en Fleur. Na haar bevalling verblijft Esther van de Vranden

Nadere informatie

Een boekje. speciaal bedoeld voor de. kraamvader. Petra Afstudeeropdracht 2008

Een boekje. speciaal bedoeld voor de. kraamvader. Petra Afstudeeropdracht 2008 Een boekje speciaal bedoeld voor de kraamvader Petra Afstudeeropdracht 2008 Een boekje voor de aanstaande vader. Tijdschriften, boeken en internet staan vol informatie over de bevalling en de tijd erna,

Nadere informatie

Dagboek voor 9 maanden NÁ de bevalling. Roze wolk STINK LUIERS. en vergeetachtig. Pff... moe. Een uniek dagboek voor mama!

Dagboek voor 9 maanden NÁ de bevalling. Roze wolk STINK LUIERS. en vergeetachtig. Pff... moe. Een uniek dagboek voor mama! Irene de Kruijf Dagboek voor 9 maanden NÁ de bevalling Roze wolk STINK LUIERS Pff... moe en vergeetachtig Een uniek dagboek voor mama! Wat een Goeie moeder geld! Zweimel... Trots Vrolijk merk A of B? IK?

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Traditionele gebruiken brengen moeders en kinderen ernstig in gevaar

Traditionele gebruiken brengen moeders en kinderen ernstig in gevaar Verpleegster in Zimbabwe: Een stuitligging kan ik nu zelf oplossen MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA Jaargang 82 / mei 2015 / nummer 2 Zwangerschap en bevalling: Niet alleen een vrouwenzaak Waarom onze hulp

Nadere informatie

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE.

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE. MILLENNIUMDOEL 1 MINDER ARMOEDE kaart MINDER ARMOEDE. 1. Wat betekent de extreme armoedegrens? 2. In welk werelddeel liggen de meeste landen waar mensen onder de armoedegrens van 1,25 dollar per dag leven?

Nadere informatie

Speciale zorgverzekeringen voor moeders en hun baby s. Minder geld van de overheid Hoe gaat Cordaid Memisa daarmee om?

Speciale zorgverzekeringen voor moeders en hun baby s. Minder geld van de overheid Hoe gaat Cordaid Memisa daarmee om? Minder geld van de overheid Hoe gaat Cordaid Memisa daarmee om? MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA jaargang 79 / september 2012 / nummer 3 Schip wordt ziekenhuis Zorg voor moeders in Bangladesh Veilig bevallen

Nadere informatie

Take a look at my life week 26

Take a look at my life week 26 Take a look at my life week 26 Zo weer een week voorbij, wat vliegen ze ineens om. Voorheen gingen mijn dagen nooit zo snel maar nu met een kleine in huis kom ik gewoon tijd te kort. Daan is inmiddels

Nadere informatie

Hoe kies ik een verloskundige die bij mij past?

Hoe kies ik een verloskundige die bij mij past? Hoe kies ik een verloskundige die bij mij past? 1 Inhoud Inleiding...2 De verloskundige...2 Wat is een verloskundige?...2 Wat doet de verloskundige?...2 Met wie werkt de verloskundige samen?...2 Vanaf

Nadere informatie

Door: Babette Deurman

Door: Babette Deurman Door: Babette Deurman 1 Inleiding: Blz. 3 Hoofdstuk 1: Wat is AMREF Flying Doctors? Blz. 4 Hoofdstuk 2: Waar helpt AMREF Flying Doctors? Blz. 5 Hoofdstuk 3: Verhalen van mensen uit Afrika. Blz. 7 Hoofdstuk

Nadere informatie

Geef meisjes in Sierra Leone een toekomst

Geef meisjes in Sierra Leone een toekomst Meer verloskundigen op het platteland in Afghanistan MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA Jaargang 81 / september 2014 / nummer 3 Goed nieuws voor zwangere vrouwen in Malawi Stop tienerzwangerschappen Geef meisjes

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie EIGEN BLOED Ik zie het koppie al, zegt de huisarts tegen de dertienjarige Henny Paniek Ze kwam bij hem vanwege buikpijn Dan gaat alles razendsnel Met een ambulance wordt Henny naar het ziekenhuis gebracht

Nadere informatie

In verwachting. momenten en herinneringen. Daarom luisteren we eerst naar jullie wensen en vullen daarna in overleg de kraamzorg

In verwachting. momenten en herinneringen. Daarom luisteren we eerst naar jullie wensen en vullen daarna in overleg de kraamzorg Kraamzorg In verwachting Hartelijk gefeliciteerd met je zwangerschap! Een spannende tijd is aangebroken waarin veel verandert. De geboorte lijkt nog ver weg, maar het is nu tijd om een aantal praktische

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

Gelre Kraamzorg. Liefdevol begin. Je kunt er voor kiezen om je kind geboren te laten worden:

Gelre Kraamzorg. Liefdevol begin. Je kunt er voor kiezen om je kind geboren te laten worden: Gelre Kraamzorg Liefdevol begin De kraamverzorgenden van Gelre Kraamzorg bieden persoonlijke en professionele zorg zodat jij en je gezin tijdens de kraamtijd onbezorgd kunnen genieten van een liefdevol

Nadere informatie

In Burundi is méér nodig dan alleen betere zorg. Betere zorg voor zwangere vrouwen in Oeganda. Babysterfte zonder gezonde moeder geen gezond kind

In Burundi is méér nodig dan alleen betere zorg. Betere zorg voor zwangere vrouwen in Oeganda. Babysterfte zonder gezonde moeder geen gezond kind Betere zorg voor zwangere vrouwen in Oeganda MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA Jaargang 82 / februari 2015 / nummer 1 Babysterfte zonder gezonde moeder geen gezond kind Stop moedersterfte In Burundi is méér

Nadere informatie

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Informatie voor basisschoolleerlingen uit groep 5 t/m 8 Wat kun je hier vinden? 1. Jouw spreekbeurt over de Millenniumdoelen 2. Waarom zijn er Millenniumdoelen 3.

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Zwanger zijn en bevallen

Zwanger zijn en bevallen Zwanger zijn en bevallen PRAKTISCHE TIPS IN GEWONE TAAL MARJA VAN DEURSEN & WILMA VAN OS 6 ZWANGER ZIJN EN BEVALLEN Inleiding Gefeliciteerd. Je bent zwanger! Het is fi jn om zwanger te zijn. Maar je hebt

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

UNICEF stelt voor: de Millenniumdoelstellingen! Maak kennis met onze kids WaSH-ambassadeurs Bezoek het Vredeshuis in Gent

UNICEF stelt voor: de Millenniumdoelstellingen! Maak kennis met onze kids WaSH-ambassadeurs Bezoek het Vredeshuis in Gent UNICEF stelt voor: de Millenniumdoelstellingen! Maak kennis met onze kids WaSH-ambassadeurs Bezoek het Vredeshuis in Gent Driemaandelijks magazine nr. 21 juli-augustus-september 2010 Hoi unicefkids! Hebben

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

DE KRACHT VAN JE ADEM tijdens de zwangerschap en als bevallingsmethode

DE KRACHT VAN JE ADEM tijdens de zwangerschap en als bevallingsmethode DE KRACHT VAN JE ADEM tijdens de zwangerschap en als bevallingsmethode The Mysticus DE KRACHT VAN JE ADEM, tijdens de zwangerschap en als bevallingsmethode Inhoudsopgave Inleiding 3 Wat is Transformational

Nadere informatie

Bevallen bij St. Antonius Alnatal onder leiding van de verloskundige

Bevallen bij St. Antonius Alnatal onder leiding van de verloskundige Bevallen bij St. Antonius Alnatal onder leiding van de verloskundige Bevallen bij St. Antonius Alnatal onder leiding van de verloskundige Deze folder is bedoeld voor alle zwangeren die onder begeleiding

Nadere informatie

Jeugd gezondheids zorg Vertrouwd Dichtbij

Jeugd gezondheids zorg Vertrouwd Dichtbij Onbezorgd (op)groeien Jeugd gezondheids zorg Vertrouwd Dichtbij Bram ontwikkelt zich zo snel. Fijn dat Kim meekijkt De ontwikkeling van je kind Eten, groeien, de eerste woordjes en stapjes. Er gebeurt

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is:

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is: Gefeliciteerd. Je bent zwanger en je hebt één of meerdere honden. Het wordt jullie eerste kind. Je bent net bij de verloskundige geweest, het gaat goed met je kindje, en je hebt deze folder meegekregen.

Nadere informatie

Een wereld van verschil in kraamzorg

Een wereld van verschil in kraamzorg Een wereld van verschil in kraamzorg Inhoud Colofon Wereld Wonder Postbus 9 2260 AA Leidschendam T 070-305 2040 F 070-305 2048 E kraamzorg@wereldwonder.nl I www.wereldwonder.nl Voor het bezoekadres zie

Nadere informatie

Dagboek voor 9 maanden NÁ de bevalling. Roze wolk STINK LUIERS EN VERGEETACHTIG PFF... MOE. Een uniek dagboek voor mama!

Dagboek voor 9 maanden NÁ de bevalling. Roze wolk STINK LUIERS EN VERGEETACHTIG PFF... MOE. Een uniek dagboek voor mama! Irene de Kruijf Dagboek voor 9 maanden NÁ de bevalling Roze wolk STINK LUIERS PFF... MOE EN VERGEETACHTIG Een uniek dagboek voor mama! STINKLUIERS KRAAM- VERBAND? BORSTVOEDING GEVEN ONZEKER MOE NACHTDIENST

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

Mouna s verhaal met bijhorende MDG s

Mouna s verhaal met bijhorende MDG s Mouna s verhaal met bijhorende MDG s Foto 1. Lucia kreunt en wist het zweet van haar voorhoofd. Ze heeft zoveel pijn, weet niet wat te doen. Het is de tweede keer dat ze bevalt van een kindje. Deze keer

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Help jonge meisjes opgroeien tot sterke vrouwen en gezonde moeders

Help jonge meisjes opgroeien tot sterke vrouwen en gezonde moeders MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA Jaargang 81 / mei 2014 / nummer 2 Moeders in Congo op weg naar veilig moederschap 5 stille helpers delen hun verhaal Tienermoeders in Malawi Help jonge meisjes opgroeien tot

Nadere informatie

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het.

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. ONTMOET HUMANITAS Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. Zonder uitzondering. Lukt het je niet alleen,

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Zwanger, bevallen en je baby. Cursusaanbod

Zwanger, bevallen en je baby. Cursusaanbod Zwanger, bevallen en je baby Cursusaanbod Zwanger, bevallen en je baby Gefeliciteerd met je zwangerschap. Als je zwanger bent verandert er veel in je lichaam, maar ook in je leven. Het is een leuke en

Nadere informatie

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden.

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden. Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut www.huiselijkgeweldhollandsmidden.nl Huiselijk geweld stopt nooit vanzelf Misschien wil je

Nadere informatie

Take a look at my life week 23

Take a look at my life week 23 Take a look at my life week 23 De dagen blijven voorlopig nog even in het teken staan van Daan, het is nog allemaal zo nieuw. Inmiddels heeft hij 3 weken in het ziekenhuis gelegen. En nu eindelijk lekker

Nadere informatie

KIWANIS EN UNICEF: SAMEN IN ACTIE TEGEN TETANUS

KIWANIS EN UNICEF: SAMEN IN ACTIE TEGEN TETANUS KIWANIS EN UNICEF: SAMEN IN ACTIE TEGEN TETANUS Tetanus is een vreselijke ziekte, die in Nederland gelukkig bijna niet meer voorkomt. In veel ontwikkelingslanden ligt dat heel anders: elke negen minuten

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

Stop babysterfte. 5 manieren om babysterfte te voorkomen Leontine Borsato ontmoet moeders in Oeganda MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA

Stop babysterfte. 5 manieren om babysterfte te voorkomen Leontine Borsato ontmoet moeders in Oeganda MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA 5 manieren om babysterfte te voorkomen Leontine Borsato ontmoet moeders in Oeganda MAGAZINE VAN CORDAID MEMISA Jaargang 82 / dec 2015 / nummer 3 Stop babysterfte Elke dag sterven 6.000 baby s tijdens hun

Nadere informatie

In de middag gingen we naar het Martiniziekenhuis, dit is mijn terrein. Omdat Daan op de kinderafdeling heeft gelegen ken ik daar mensen.

In de middag gingen we naar het Martiniziekenhuis, dit is mijn terrein. Omdat Daan op de kinderafdeling heeft gelegen ken ik daar mensen. Folders uitdelen Ik begin aan mijzelf te twijfelen, ben ik echt wel goed bezig. Ben ik echt wel toe aan andere ouders helpen. Zo overtuigd dat ik het aankon, zo erg is dat naar beneden gehaald omdat ik

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

2c nr. 1 zinnen met want en omdat

2c nr. 1 zinnen met want en omdat OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Basis

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Basis II Voortplanting en gezinsvorming Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Werkvormen: Lesdoelen: Kinderen weten meer over de zwangerschap en geboorte van een baby. Kinderen weten hoe een baby in de buik

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 9. 1. Ik haat de dood 11 Overdenking bij 1 Korintiërs 15: 1-7 42

Inhoud. Woord vooraf 9. 1. Ik haat de dood 11 Overdenking bij 1 Korintiërs 15: 1-7 42 Inhoud Woord vooraf 9 1. Ik haat de dood 11 Overdenking bij 1 Korintiërs 15: 1-7 42 2. Papa, ik ben bang dat jij ook dood gaat 44 Overdenking over 1 Korintiërs 15: 35-49 78 3. Ik ben mijzelf niet meer

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Stichting Bocas Sanas gaat naar de Dominicaanse Republiek om kinderen te helpen met gebitsproblemen.

Stichting Bocas Sanas gaat naar de Dominicaanse Republiek om kinderen te helpen met gebitsproblemen. Cristina Vasquez-Doorman is de oprichtster van Bocas Sanas, zij is op het idee gekomen om een stichting op te richten voor kinderen die last van gebitsproblemen. Cristina komt zelf uit de Dominicaanse

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Onze gemeentevisie GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Wij zijn gemeente van Jezus Christus die hem leren kennen, volgen en verkondigen. G K V - V Thematekst met gebaren: Sleutelvers: God

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s Babylichaamstaal Van te vroeg geboren baby s Inleiding Voor een pasgeboren baby is lichaamstaal de eerste en enige manier om te vertellen wat hij wel of niet prettig vindt. Omdat hij nog niet kan praten,

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram,

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, mijn kleine broer Dat is niet van mij mama Dan zegt ze

Nadere informatie

Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die. niet kloppen OOK

Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die. niet kloppen OOK Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die niet kloppen 82 bijzonder kleinkind Ingrid & Meindert werden onverwacht oma & opa Onze dochters warenzorgeloze tieners totdat ze zwanger

Nadere informatie

Wil je zwanger worden? In deze folder vind je tips en adviezen.

Wil je zwanger worden? In deze folder vind je tips en adviezen. Wil je zwanger worden? In deze folder vind je tips en adviezen. Dit zijn Kelly en Karim. Zij willen graag een kind. Kelly en Karim willen over een half jaar zwanger zijn. 1. Kelly en Karim willen over

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

A.L.S. Puk den Uijl, groep 7

A.L.S. Puk den Uijl, groep 7 A.L.S Puk den Uijl, groep 7 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 I. Wat is ALS?... 4 Welke spieren worden aangetast... 4 De klachten van ALS zijn:... 4 Behandeling van ALS... 5 2. Hoe kom je er achter dat je

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Sponsoring voorbeeldmails

Sponsoring voorbeeldmails Sponsoring voorbeeldmails In dit document hebben we een aantal voorbeeldmails opgesteld, die je kunt sturen naar verschillende contacten voor sponsoring. Ter info: dance4life is een brandname en wordt

Nadere informatie

Gezinspsychiatrie in Beilen

Gezinspsychiatrie in Beilen informatie voor kinderen Gezinspsychiatrie in Beilen Dagbehandeling, kliniek en centrum voor gezinshereniging www.ggzdrenthe.nl Met het hele gezin in behandeling Jouw gezin komt misschien in behandeling

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes U bent zwanger en halverwege de zwangerschap krijgt u te horen dat u diabetes heeft. Er komt dan veel op u af. U wilt weten wat zwangerschapsdiabetes precies

Nadere informatie

Wij weten hoe het voelt

Wij weten hoe het voelt www.freya.nl Twitter: @Freya_NL facebook.com/freyanl Wij weten hoe het voelt Om je heen lijkt iedereen zomaar kinderen te krijgen. Bij jou blijft die zo gewenste zwangerschap uit. Bij Freya weten we als

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

1. Liedje Welkom welkom http://www.youtube.com/watch?v=t5ajdsxwmhu 2. Liedje: Jij mag er zijn.

1. Liedje Welkom welkom http://www.youtube.com/watch?v=t5ajdsxwmhu 2. Liedje: Jij mag er zijn. NIEUWSBRIEF 2 Oktober 2013-20142014 Geachte Ouders/verzorgers, De eerste 9 weken zitten erop. De leerlingen en leerkrachten hebben hard gewerkt. Met z n allen hebben we goed ons best gedaan op de leervakken,

Nadere informatie

Zwanger, bevallen en je baby

Zwanger, bevallen en je baby Cursussen en diensten de Zorgboog Telefoon 0492-504 821 cursussendiensten@zorgboog.nl Zwanger, bevallen en je baby Cursusaanbod Cursussen en diensten de Zorgboog heeft geen winstoogmerk en is onderdeel

Nadere informatie

Bevallen bij St. Antonius Alnatal onder leiding van de gynaecoloog

Bevallen bij St. Antonius Alnatal onder leiding van de gynaecoloog Bevallen bij St. Antonius Alnatal onder leiding van de gynaecoloog Bevallen bij St. Antonius Alnatal onder leiding van de gynaecoloog Omdat jij in je zwangerschap begeleid wordt door een gynaecoloog van

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

Dit zijn Kelly en Karim. Ze willen graag een kind.

Dit zijn Kelly en Karim. Ze willen graag een kind. Dit zijn Kelly en Karim. Ze willen graag een kind. 1. Kelly en Karim willen over een half jaar zwanger zijn. Kelly en Karim willen zwanger worden. Ze willen graag dat hun kindje straks gezond is. Het is

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12 Pagina 1 Didactisch materiaal Affiche, sterreflectoren, veiligheidsjasjes, van het sterzingen Projectfiche sterzingen 2015 Verkleedmateriaal voor Driekoningen CD met sterzangerslied Teksten van de liederen

Nadere informatie

Anne Frank, 2 jaar oud Anne heeft een heerlijk leven. Ze weet niet dat haar ouders grote zorgen hebben.

Anne Frank, 2 jaar oud Anne heeft een heerlijk leven. Ze weet niet dat haar ouders grote zorgen hebben. Anne Op 12 juni 1929 wordt in Duitsland een meisje geboren. Het is een gelukkig meisje. Ze heeft een vader en moeder die van haar houden. Ze heeft een zusje dat dol op haar is. Ze woont in een mooie stad:

Nadere informatie

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter.

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. 22 Tekst hilde tromp Beeld Eljee Styling en visagie Marianne

Nadere informatie

Gefeliciteerd! Een kennismaking met de bijzondere techniek EFT.

Gefeliciteerd! Een kennismaking met de bijzondere techniek EFT. Je bent zwanger! Gefeliciteerd! Een bijzondere tijd. Vol verwachting kijk je uit naar het moment dat je je kind in je armen kan sluiten. Alleen nog even bevallen. Tja, en dat is nu precies waar je misschien

Nadere informatie