Foppen. Verstand alles wat je wilt weten over de fopspeen. met. Dit boekje wordt aangeboden door bibi en het vakblad Kraamzorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Foppen. Verstand alles wat je wilt weten over de fopspeen. met. Dit boekje wordt aangeboden door bibi en het vakblad Kraamzorg"

Transcriptie

1 Foppen met Verstand alles wat je wilt weten over de fopspeen Dit boekje wordt aangeboden door bibi en het vakblad Kraamzorg

2 Inhoud 4 Inleiding Verstand en misverstand 6 Borstvoeding en fopspeen samen door een deur? De lactatiekundige 26 Spraakmakende kwesties De logopedist 28 Schoon en veilig Wanneer is een speen aan vervanging toe en hoe houd je m goed schoon? 14 Rustig en nooit rigoureus 30 Product informatie bibi Het consultatiebureau 32 Colofon 16 Een genuanceerd advies 2 Het beschermende effect bij wiegendood 3 20 Het behouden van een reflex De functie van de speen bij prematuren 24 Altijd bij de hand De orthodontist over duimen

3 inleiding Verstand en misverstand Zo rond 1500 was het in Noord-Europa heel gebruikelijk om baby s harde Je hebt ze in allerlei soorten en maten. Ze zijn verkrijgbaar met of zonder ring en ze komen voor in de meest vrolijke kleuren, al dan suikerstaafjes te geven om niet met prints: eendjes, muizen of dansende figuurtjes. En het is niet op te sabbelen. Maar ook ondenkbaar als ze al ergens te koop zijn met tijger- of panterprint. een oud stuk linnen, dat 4 Sommige kinderen hebben er twee en andere hebben er wel acht. En dan de volwassenen. De één vindt het de beste uitvinding ooit. Terwijl de ander om uiteenlopende redenen bedenkingen heeft. Het gaat hier over de fopspeen. gevuld werd met zoetigheid, een stuk taai spekvlees of vis, voldeed goed. Al dan niet gedrenkt in laudanum, 5 Het is buiten kijf dat alle baby s graag zuigen. Ze worden er kalm van en het troost bij grote en kleine ongemakken. Om aan die zuigbehoefte tegemoet te komen biedt de fopspeen in de meeste gevallen uitkomst. Het is dan ook niet zozeer de fopspeen zélf die ter discussie staat, als wel het juiste gebruik ervan dat de gemoederen in beroering brengt. Over het gebruik van de fopspeen bestaan nogal wat misverstanden. Een vaak gehoord bezwaar is dat de fopspeen borstvoeding in de weg zou staan. Maar hoe zit het nu echt? Wanneer wordt borstvoeding eigenlijk verstoord door de fopspeen? Is er een relatie tussen de fopspeen en het voorkomen van wiegendood? Heeft de fopspeen invloed op de ontwikkeling van het gebit en de spraakontwikkeling van het kind? En in welke situaties krijgen premature kinderen een speen aangeboden? In dit boekje worden de ins en outs van de fopspeen uit de doeken gedaan. Vanuit hun eigen vakgebied vertellen onder meer de lactatiekundige, de logopedist, de orthodontist en de consultatiebureau-arts over verstandig gebruik van de fopspeen. brandewijn of een ander alcoholisch drankje. Het geheel werd strak aaneengebonden met een stukje touw. Ook de medici uit die tijd bogen zich over het verschijnsel fopspeen. In 1473 wordt de fopspeen als onderwerp opgenomen in een Duits medisch handboek. De eerste afbeelding van een baby met een soort fopspeen in zijn hand, is te zien op het schilderij Madonna en kind van Albrecht Dürer uit 1506.

4 de lactatiekundige Wanneer precies? hand in hand Weerstand tegen de fopspeen komt vooral voort uit angst dat de borstvoeding verstoord zou worden. Dat borstvoeding en fopspeen elkaar niet altijd dwars hoeven te zitten wordt duidelijk uit het voorbeeld van Zweden. Daar geeft een overgrote meerderheid van de moeders - véél meer dan in Nederland Het advies luidt: geef voorrang aan borstvoeding, laat deze eerst goed op gang komen en ga dan pas - als het nodig is - een fopspeen gebruiken. Maar wanneer is de borstvoeding eigenlijk goed op gang? Waar moet je op letten? Mary Steen geeft 6 antwoord op deze vaak gestelde vraag. Zij werkt als lactatiekundige voor de Jeugdgezondheidszorg in de regio West-Friesland. - langdurig borstvoeding, terwijl zij tevens 7 grootverbruikers zijn met meer dan dertig fopspenen per baby in het eerste levensjaar. wat is goed op gang De borstvoeding is pas goed op gang als het kind blind kan aanhappen, zelf zijn mondje opendoet en niet meer bijgestuurd hoeft te worden. Als de toeschietreflex is opgewekt, moet de baby zo n tien keer de cyclus zuigen-slikken-ademen maken. Dan volgt meestal een heel korte pauze en dan moet dit proces zich zeker drie keer achter elkaar herhalen. Meestal last de baby dan een wat langere pauze in. Het principe van vraag en aanbod moet écht goed op gang zijn, voordat je een speen aanbiedt. Zoiets is niet in tijd uit te drukken. Sommige moeders doen er drie of vier weken over, bijvoorbeeld doordat ze erg gestuwde borsten hebben of omdat er zich andere problemen voordoen, maar je hebt ook van die natuurtalenten bij wie alles meteen vanzelf en soepel verloopt. Een speen kan het principe van vraag en aanbod - juist wanneer dit nog niet goed is verankerd - verstoren.

5 bijvoeding Wanneer in de eerste week bijvoeding moet worden gegeven, is het veiliger het risico van zuigverwarring te vermijden door de voeding met een kopje te geven. De baby zit rechtop bij de moeder op schoot. Het is handig de maaiende handjes van de baby even in een omslagdoek te doen. Een kopje, een plastic medicijnbekertje of speciaal cupje wordt tegen de onderlip van de baby gezet, waarbij het kopje de mondhoeken raakt. Het kopje moet halfvol zijn en wordt zo gekanteld dat de voeding de onderlip raakt. De baby zal hierop reageren door de voeding uit het kopje te likken of zuigen. De baby bepaalt het tempo. bestaat zuigverwarring Volgens Mary Steen is een flessenspeen in deze periode twee keer zo gevaarlijk als een fopspeen. De flessenspeen prikkelt het gehemelte van de baby een stuk zwaarder dan de moederborst en de baby wordt als het ware instant beloond. Uit de fles komt de voeding haast vanzelf, terwijl de baby een uitgekiende beweging van zijn tong en kaken nodig heeft om de melk uit de borst te halen. Hij leert daardoor niet goed aan de borst te drinken. Vooral een baby die bijvoeding krijgt omdat hij problemen heeft met drinken aan de borst is hier gevoelig voor. Hoewel het niet wetenschappelijk is aangetoond, kom ik als lactatiekundige toch vaak het fenomeen zuigverwarring of tepel-speenverwarring tegen. Soms weet ook een kind dat aanvankelijk de borst goed pakt, na één of meerdere flesjes niet meer hoe het aan de borst moet. De baby pakt de borst in zijn mondje maar gaat niet drinken of duwt met zijn tong de tepel uit zijn mond en raakt gefrustreerd. Baby s zijn net mensen: ook zij zijn liever lui dan moe. Het geven van een fles brengt in die eerste periode dus een zeker risico met zich mee. 8 9 kolven Zo ongeveer zes weken na de geboorte als de borstvoeding goed op gang is, kan er met kolven worden begonnen. Dit is ook een goed moment om de baby te laten wennen aan het drinken uit een flesje. Soms is het om uiteenlopende redenen noodzakelijk om eerder met kolven te beginnen, om zo de moeder of haar tepels een time-out- te geven. In dat geval is overleg met een lactatiekundige verstandig.

6 zoethoudertje Ook tegenwoordig komt het nog voor dat ouders soms een beetje honing op de fopspeen smeren om zo de huilende baby rustig te krijgen. Dit zoethoudertje is voor kinderen in het eerste jaar levensgevaarlijk. Van honing kunnen ze namelijk infantiel botulisme krijgen: een zeer ernstige vorm van voedselvergiftiging, waarbij het zenuwstelsel wordt aangetast. Omdat de darmflora nog niet volledig ontwikkeld is, zijn baby s extra kwetsbaar voor deze vorm van botulisme. honger of sabbelen Evenals bij de flessenspeen geldt ook bij het aanbieden van de fopspeen dat de borstvoeding goed op gang moet zijn, zegt Mary Steen. Belangrijk is dat je de gedragingen van de baby goed kent. Als een baby een klein uur na de voeding begint te huilen of te piepen, denk je waarschijnlijk niet meteen: Die heeft honger. Want de baby is immers toch net gevoed. Het gepiep zal dan als zuigbehoefte worden geïnterpreteerd en níet als voedingsbehoefte. In veel van die gevallen zal een fopspeen worden gegeven. De fopspeen wordt dan in feite gebruikt om de voeding uit te stellen. Het is daarom belangrijk om te bekijken hoe de voeding is verlopen: lag de baby lekker te drinken en zijn de borsten goed leeggedronken? Baby s die écht honger hebben, zullen trouwens de fopspeen er na een poosje uitgooien. Maar toch Als dit een paar keer per dag gebeurt, heb je toch algauw weer een voeding gemist. De fopspeen nam rond 1900 de vorm aan die wij nu kennen. In Amerika werden omstreeks die tijd de eerste patenten aangevraagd. Het zuiggedeelte werd meestal vervaardigd van zwart, bruin of wit rubber en was aanzienlijk langer dan tegenwoordig. Rond die tijd werd er ook voor het eerst geadverteerd voor de fopspeen: New style rubber teething ring, with one hard and one soft nipple. Tegelijkertijd verschenen in de pers, onder meer in The New York Times, verontruste geluiden: de fopspeen leidde tot tandbederf. Het rubberen gedeelte werd namelijk maar al te vaak in suiker of in honing gedompeld met alle gevolgen vandien

7 12 waarom willen baby s zuigen De eerste weken na de geboorte komt voedingsgerelateerd zuigen zo n tien keer per dag voor. Als de baby ouder is, neemt het aantal voedingen af. Maar zuigen heeft ook nog een andere functie. Zuigen is een onwillekeurig reflex. Alle pasgeboren baby s zuigen graag. Het kalmeert kinderen als ze niet lekker in hun vel zitten. Het organiseert zo n kind: het weet weer wie en wat. Zuigen heeft ook een kalmerende werking bij pijntjes, kou of andere ongemakken. Bij het zuigen komen stoffen in het lichaam vrij die een baby rustig maken. Als de borstvoeding goed op gang is, kun je gehoor geven aan die zuigbehoefte door een speentje aan te bieden. Voor die tijd kun je de baby het beste kalm laten worden door aan de borst te laten sabbelen. Neem dan de borst die goed leeg is gedronken, dus waar het minste voeding uitkomt. 13 Mary Steen: Bij peuters en kleuters zie je vaak dat zuigen tot een gewoonte is verworden. Een vorm van conditionering: het geeft een prettig gevoel, het is een rustmoment en niet in de laatste plaats een probaat troostmiddel. In Amerika noemen ze de fopspeen pacifier. En dat is niet voor niets. Denk aan de Pacific Ocean of wel de Stille Oceaan in het Nederlands. Letterlijk betekent pacific vredelievend. In Engeland gebruiken ze de uitdrukking spit the dummy voor woedend zijn of koppig doen. Letterlijk betekent het de speen eruit spugen.

8 het consultatiebureau Rustig en nooit rigoureus mode Adviezen over de fopspeen zijn aan mode onderhevig, zegt Anneke Bulk. De ene keer wijst een onderzoek uit dat de duim of fopspeen weinig verschil maken voor het gebit, vervolgens wordt dat ontkracht, en dan heeft juist de fopspeen weer de voorkeur. Hetzelfde geldt voor middenoorontsteking. Sommige kinderen krijgen nu eenmaal eerder middenoorontsteking dan andere, maar of de fopspeen hier altijd mee in verband staat... Echt eenduidig uitsluitsel wordt niet gegeven. Iets anders is wiegendood: dat door de fopspeen de kans op wiegendood wordt verminderd, is inmiddels wel afdoende bewezen. Er bestaan bij de Jeugdgezondheidzorg geen eenduidige afkicken Veel vragen van ouders gaan over het afkicken, want de fopspeen blijkt richtlijnen als het gaat om het gebruik van fopspenen. verslavend. Hierbij moet je altijd rekening houden met het ontwikkelingsniveau van het kind. Zoiets moet heel rustig en gefaseerd gebracht Dat neemt niet weg dat ouders regelmatig op het worden. Nooit rigoureus, het kind moet het zonder spanning leren. Je consultatiebureau met vragen komen. Anneke Bulk, kunt een tweejarige heel goed uitleggen dat hij te groot is voor een jarenlang werkzaam geweest als consultatiebureau-arts, speen op straat en bijvoorbeeld duidelijk maken dat de speen niet geeft haar deskundige mening. meegaat naar de peuterschool. Het speentje moet op die leeftijd alleen als troost of bij het inslapen worden gebruikt. Het kan gemakkelijk bij het slaapritueel worden opgenomen: de speen hoort bij het bed. Tegen de 14 Bij JGZ is geen standaardadvies geformuleerd. En daarom kunnen de adviezen over de fopspeen soms verschillen. Het begint al met de tepel-speenverwarring. Als de baby eenmaal goed aan de borst drinkt, dan kun je hem gerust een fopspeen geven. Maar er zijn mensen die vinden dat borstvoeding tijd dat een kind naar de basisschool gaat, kun je de speen echt vaarwel zeggen. Maar er zijn kinderen die dan overgaan op de vingers of duim. 15 en de fopspeen absoluut niet samengaan. Toch geldt dat alleen voor het Anneke Bulk was consultatiebureauarts en allereerste begin als de borstvoeding nog op gang moet komen. Probleem stafarts in Amsterdam, en is dat moeders van een eerste kind niet altijd precies weten wanneer de Amstelland, oud-voorzitter borstvoeding goed verloopt. Dus zij zullen wat voorzichtiger zijn met het aanbieden van een speen. Een fopspeen is erg handig als het kind een grote artsenverenigingen van de Landelijke Federatie van Consultatiebureau- zuigbehoefte heeft, anders moet de moeder almaar de borst aanbieden. Dit kan uiteindelijk tot tegenzin leiden om borstvoeding te blijven geven. Mijn grootste zorg is de hygiëne: moeders of anderen die de speen van de baby schoon likken. Vooral bij jonge baby s moet je daar voorzichtig mee zijn. Ik ben voor uitkoken, zolang de baby klein is. Met grotere kinderen hoef je niet zo voorzichtig meer te zijn. Er zijn bovendien ontzettend leuke doosjes om een reserve-speen in te doen.

9 een genuanceerd advies is altijd lastig Preventie van wiegendood beschermend effect Om te beginnen staat het belang van borstvoeding voorop. Zogen levert, als het ten minste een half jaar wordt volgehouden, levenslange gezondheidsvoordelen op voor de baby - en verlaagt voor de moeder het risico op borstkanker. Borstvoeding is bovendien al een beschermende factor als het gaat om wiegendood, en fopspeengebruik voegt daar niet heel veel aan toe. Daarom wordt letterlijk aangeraden: gebruik bij borstvoeding alleen een fopspeen als het voeden probleemloos verloopt. Bij flesvoeding kan wel meteen worden begonnen. Bij flesvoeding is het beschermende effect beduidend groter. Wat is er ingewikkeld aan een fopspeen, zou je denken. Toch heeft dit eenvoudige voorwerpje lange tijd geleid tot hoogoplopende discussies, in andere landen overigens meer dan in Nederland. Dat ging natuurlijk niet over de speen zelf, maar 16 over het gebruik. Of liever: over de Tot zo ver lijkt het nog simpel. Moeilijk is het de klippen te omzeilen die het beschermende effect in de weg staan. Ronduit lastig is dat voor- en nadelen daarvan. verkeerd gebruik tot verhoging van het risico kan leiden. 17 Door: Reinier Hopmans, Secretaris Stichting Onderzoek en Preventie Zuigelingensterfte Het pleit lijkt beslecht sinds eind 2005 in wereldwijd gezaghebbende medische tijdschriften de conclusie werd getrokken dat overtuigend is aangetoond dat verstandig gebruik van een fopspeen het risico van wiegendood kleiner maakt. Maar wie denkt dat voortaan kan worden geadviseerd elke baby een fopspeen te geven, vergist zich in wat achter verstandig schuil gaat. Daar komt de genuanceerde toelichting om de hoek die in ons land al sinds 1996 wordt gegeven. niet te onpas De ervaring van vele moeders én wetenschappelijk onderzoek liggen aan de basis van het advies om de speen te gebruiken als troosthulpje voor een baby die zich ongemakkelijk voelt of vermoeid is, en als hulpmiddel bij het in slaap vallen. Aan te raden is om altijd een schone fopspeen bij de hand te hebben om een (huilende) baby tot bedaren te kunnen brengen, maar alleen als dat echt nodig is en niet te pas en te onpas. Overmatig gebruik - altijd en overal die speen erin - heeft namelijk een ongewenst effect: het kan de kans op middenoorontsteking vergroten en ook de spraakontwikkeling kan worden belemmerd. Daarom is het verstandig om de fopspeen na zes maanden alleen te gebruiken als slaaphulpje.

10 verklaringen De vraag is natuurlijk waarom de fopspeen beschermend is? Daarop is nog geen pasklaar antwoord gevonden, maar gepubliceerde verklaringen zijn: 18 Een fopspeen belemmert het met mond en neus recht naar beneden liggen, wat buikslapers gedurende drie procent van de nacht doen. De baby valt snel in slaap, waardoor de kans verkleint dat hij onrustig draait en onder het beddengoed terechtkomt. De fopspeen stimuleert de spieren van de bovenste luchtwegen, waardoor de tong meer naar voren ligt en de ademweg vrij blijft. Het veelvuldig slikken bij een fopspeen zou voorkomen dat een baby in een (te) diepe slaap belandt, waardoor hij in een benarde positie tijdig wakker kan worden. De fopspeen vergemakkelijkt het overschakelen van neusademhaling - wat een pasgeborenen het liefste doet - naar mondademhaling. Dat kan belangrijk zijn, wanneer de neus onverwachts geblokkeerd raakt, bijvoorbeeld door beddengoed. Het hartritme zou gelijkmatiger verlopen bij speengebruik. 19 veilig slapen Om een veilige slaap te bevorderen is vooral van belang dat de fopspeen altijd wordt gegeven, dus ook voor slaapjes overdag. Plotseling weglaten blijkt namelijk het veiligheidsverhogende effect te doen omslaan in risicoverhoging. Niet onlogisch: de baby mist plotseling iets vertrouwds en wordt daar onrustig van. Uit waarnemingen blijkt dat een fopspeen meestal na ongeveer een kwartier uit de mond van de slapende baby glijdt. Als de baby zo ligt dat de speen niet weg kan, mag men hem voorzichtig uit de mond trekken. Als dat gaat kan men het mondje van de baby sluiten, opdat de ademhaling door de neus wordt gestimuleerd. Dat is echter niet altijd mogelijk. Nader onderzoek moet over deze zaken meer duidelijk maken. Tenslotte is het goed om te beseffen dat de fopspeen één van de mogelijkheden is om het wiegendoodrisico te beperken en dat het natuurlijk niet zo is dat er bij niet gebruik gevaar dreigt. Wat in onderzoeken overtuigend is vastgesteld, is dat meer wiegendoodkinderen dan controlekinderen géén fopspeen gebruikten. Kijk voor meer informatie op:

11 de functie van fopspenen bij prematuren Het behouden van een reflex Wanneer en waarom krijgt een te vroeg geboren baby een fopspeen aangeboden? En zijn er situaties om hiervan af te zien? Over het algemeen is men terughoudend om à terme kinderen al vroeg een fopspeen te geven, omdat het de borstvoeding negatief zou kunnen beïnvloeden. Bij echte prematuren zijn er situaties waarin gekozen wordt om juist wél een fopspeen aan te bieden. Maar alles hangt natuurlijk af van de conditie van de baby. Lenie van den Engel: Er zijn ongecompliceerde kinderen - in principe gezond - maar te vroeg geboren. Dat zijn de kinderen die met 37 weken zelf kunnen drinken en dan meestal al naar huis mogen. Maar er zijn ook kinderen met allerlei complicaties, die met 36 of 37 weken pas toe zijn aan orale voeding. Je moet dus altijd heel goed naar het kind kijken, voordat je een speentje aanbiedt. relatie zuigen en voeden Zuigen is een aangeboren reflex. Door te zoeken, zuigen en te slikken kan een gezonde à terme baby drinken. Tot de leeftijd van een maand zuigt een baby op van alles: op de tepel, de pink of op een fopspeentje. Zuigen is een onwillekeurig reflex. Baby s worden er bovendien rustig van. Als een premature baby onrustig is of niet in 20 Het geven van een fopspeen is individueel bepaald, per baby wordt bekeken of het zin heeft, slaap kan vallen, wordt meestal een speentje aangeboden. Door te zuigen kan het kind zich afschermen voor allerlei prikkels. De grootte en de vorm zijn daarbij natuurlijk van belang. Er zijn daartoe speciale 21 Amerikanen rekenen vanaf de dag van de conceptie, in Nederland wordt vanaf de postmenstruele datum gerekend. Dus als je onderzoeken of artikelen over prematuren en zwangerschap leest en die naast elkaar neerlegt, moet je altijd goed die twee weken verschil in de gaten houden. zegt Lenie van den Engel-Hoek. Zij is prelogopedist bij UMC St. Radboud in Nijmegen en houdt zich bezig met baby s die problemen hebben met eten en drinken. Maar allereerst is het belangrijk om aan te geven wat er onder premature kinderen wordt verstaan. We hebben het dan over kinderen die geboren worden na een zwangerschapsduur van tussen ongeveer 27 en 37 weken. prematuren-spenen. Wanneer na verloop van tijd het kind bij de moeder mag kangoeroeën, adviseren wij haar altijd de baby op haar pink te laten zuigen. Dat vergroot niet alleen de band, maar het geeft het kind ook een prettig gevoel. Bij prematuren wil je graag die aanwezige zuigreflex in stand houden tot het kind echt in staat is om zelf te gaan drinken en dat kan heel goed met behulp van een fopspeen. Ergens tussen de 32 en 34 weken kunnen ongecompliceerde premature baby s gaan zuigen, slikken en zelf ademhalen, en dus gaan beginnen met zelf drinken. Voor die tijd krijgen ze sondevoeding. Ze kunnen dan wel zuigen, maar ze kunnen dat niet combineren met een slikbeweging en ademhalen. Daarom

12 wordt bij het laten inlopen van de sondevoeding tegelijkertijd een fopspeentje gegeven. Op die manier leert de baby dat er een relatie bestaat tussen de zuigbeweging en het gevoel van een volle maag. Het gaat juist om die koppeling: het zuigen behouden en de baby laten ervaren dat het de honger stilt. uitzonderingen Hoewel dit een aantal jaren geleden als standaardadvies werd gegeven - sondevoeding wordt altijd toegediend in combinatie met een fopspeen - zijn daar wel wat kanttekeningen bij te plaatsen. Lenie van den Engel: Als een kind last heeft van de voeding en moet spugen, of als het zuigen op de fopspeen veel arbeid vraagt, is het denkbaar dat je juist geen fopspeen tijdens de voeding aanbiedt. Kinderen die gaan kokhalzen van de fopspeen geef je natuurlijk ook geen speen. Of je doet het op zo n manier, dat het kind er voldoende op kan anticiperen. Daarnaast zijn er kinderen die er wat longen en ademhaling betreft heel slecht aan toe zijn. Die krijgen het juist benauwd van het fopspeentje. Anderen krijgen een hogere hartslag en er zijn ook kinderen die juist een apneu krijgen. Dat zijn natuurlijk allemaal situaties waarin je geen fopspeen aanbiedt. Als deze kinderen aan zelf drinken toe zijn, gaat dat veelal heel moeizaam. Maar je weet dan eigenlijk niet hoe dat komt: is dit het uiteindelijke gevolg van problemen met de ademhaling of komt doordat deze kinderen nooit het zuigen hebben geoefend? Tot slot benadrukt Lenie van den Engel nogmaals hoe belangrijk het is om goed naar het kind te kijken: Wennen aan iets in het mondgebied moet wel een prettige ervaring zijn

13 de orthodontist Duim altijd bij de hand Van nature zuigen baby s graag. Niet alleen om te drinken, maar ook om zichzelf te troosten, in slaap te sussen of gewoon omdat het een lekker gevoel is. Maar waar kunnen kinderen het beste op zuigen: de duim of een fopspeen? Het antwoord van Ido Markens, orthodontist in Amsterdam, is duidelijk. Sommige baby s hebben nu eenmaal een grotere zuigbehoefte dan andere. Omdat duimen slecht kan zijn voor de ontwikkeling van het gebit, kun je beter voor een fopspeen kiezen. Veel spenen hebben een kaakortho- 24 Terwijl het ene kind zijn zuigbehoefte volledig kwijt kan bij het voeden, heeft het andere een enorme behoefte aan de duim of een fopspeen. Wat verdient de voorkeur? Ido Markens: Voor de ontwikkeling van het gebit is duimzuigen of het zuigen op de vingers absoluut uit den boze. Door duimzuigen kunnen de tanden in de bovenkaak op den duur naar voren worden gebracht, en de tanden in de onderkaak naar achteren geduwd. Bedenk goed dat de kaken van kinderen nog niet volledig gecalcificeerd zijn. Die zijn nog betrekkelijk zacht en dus gemakkelijk vervormbaar. Door op de duim te zuigen loopt het kind het risico om in een voorachterwaartse richting een openbeet te krijgen, ook wel saggitale openbeet genoemd. Daarnaast kan door het duimzuigen een zogenaamde verticale openbeet worden veroorzaakt. pedische vorm, waardoor de 25 Zuigen is prettig, maakt rustig, en kan dus verslavend zijn. Ik krijg in de praktijk zeer regelmatig kinderen die ernstige afwijkingen hebben aan het gebit, die veroorzaakt zijn door duimzuigen. Kinderen van negen of tien jaar die nog steeds duimzuigen. In principe is de afwijking te verhelpen met een beugeltje met daaraan een metalen hekje, waardoor het contact tussen de duim en het gehemelte wordt verstoord. Vaak zie je dat na een jaar het gebit zich weer corrigeert. De fopspeen kan echter geen kwaad en heeft bij mijn weten geen ongunstige bijwerkingen voor het gebit. De fopspeen beïnvloedt zowel de onder- als de bovenkaak gelijkmatig. Het geheel blijft in evenwicht. Bovendien bevordert de fopspeen juist de groei van de onderkaak. natuurlijke ontwikkeling van de kaak, gehemelte en de tongspieren niet wordt belemmerd. Een andere gunstige bijkomstigheid is dat het zuigen op een fopspeen makkelijker af te leren is dan duimzuigen. Je kunt het langzaam afbouwen of er afspraken over maken: wanneer wel en wanneer niet? De duim of vingers zijn daarentegen altijd bij de hand. Vooral s nachts is het duimen moeilijk af te leren: het kind zal al gauw onbewust die duim pakken.

14 de logopedist Spraakontwikkeling Op gepaste momenten is de fopspeen ideaal, maar voortdurend een speentje in de mond heeft nadelige gevolgen voor de spraakontwikkeling. Marian Fransen legt uit waarom. Zij is als logopedist verbonden aan het Spaarneziekenhuis in Hoofddorp en werkt met baby s, peuters en kleuters. lippen gemaakt: mah mah en blah blah. Maar baby s die continu een speentje in hun mond hebben, schakelen ook hun tong in bij het maken van die klanken. Vaak wordt dit afgedaan als schattig slissen. Door steeds op een fopspeen te zuigen bestaat de kans dat de tong slap blijft. De tong is dan ook vaak zichtbaar tussen de lippen. 26 Een fopspeen is bij baby s met een sterke zuigbehoefte een goede oplossing. Als je borstvoeding geeft kun je onmogelijk de hele dag de baby aan de borst hebben. Voor de moeder kan het zelfs verwarrend zijn: heeft de baby nu honger of wil hij alleen maar zuigen? Maar veel ouders zijn geneigd - opdat het kind maar stil blijft - om al op voorhand de speen te geven. Dat zie je ook bij wat oudere kinderen gebeuren. Je ziet kinderen met een speen in het winkelwagentje bij de supermarkt of achter in de auto, terwijl er eigenlijk geen enkele noodzaak toe is. slissen en slikken 27 geluidsbarrière Permanent een fopspeen in de mond heeft uiteindelijk consequenties voor de spraakontwikkeling, legt Marian Fransen uit. Een baby begint al vroeg zijn stem te oefenen door achter in de keel klankjes te maken: grr- grr en br-brr en andere gorgel geluiden. Met vier à zes maanden ontwikkelt de mondmotoriek zich verder. Dan worden klanken met de Niet alleen de tong wordt slap, maar ook de lippen. Normaal geeft de tong bij het slikken druk tegen het gehemelte. Door die tegendruk groeit de bovenkaak in de goede richting. Een speentje en/of een slappe mondmotoriek kunnen die ontwikkeling belemmeren. De slikbeweging wordt dan gemaakt met de tong tegen de bovenkaak. En later tegen de tanden of zelfs daar tussen. Op den duur gaan deze kinderen klanken niet meer goed produceren, vooral de s, t, l en de d leveren problemen op. Iets anders is dat door een slecht ontwikkelde mondmotoriek en een foutieve slikbeweging de overgang naar vast voedsel moeizaam kan verlopen. Omdat deze kinderen onvoldoende kunnen kauwen, kunnen ze geen brood of voeding met klontjes eten. Tot slot: Een speentje is prima bij het inslapen of als troostmiddel, als ze echt ziek zijn of een prik hebben gehad, maar niet dag en nacht.

15 Schoon en veilig Let bij het aanschaffen van een fopspeen altijd goed op de maat. Van een te grote speen kan een kleine baby gaan kokhalzen. Een speentje met een ring is makkelijker aan een klipje vast te maken, maar voor het slapen is een fopspeen zonder ring handiger. Er bestaan speciale speenklipjes die veilig en eenvoudig bevestigd kunnen worden. Het koordje mag niet langer dan twintig centimeter zijn. Door zo n clipje raakt de fopspeen niet zoek. Het kan niet op de grond vallen en blijft dus schoon. Het is altijd handig een paar reserve-spenen in huis te hebben. Want als de fopspeen kwijt raakt, is het hek van de dam. Omdat een speen op de meest ongepaste momenten uit het mondje van de baby valt, is het altijd handig om als je op stap gaat een extra reserve-speen mee te nemen. Een nieuwe speen moet altijd eerst uitgekookt worden. Voor een goede reiniging moet de speen minimaal drie minuten in kokend water worden gedompeld. Dus niet eventjes snel onder de warme kraan afspoelen. Pas als de baby zes maanden oud is - en minder gevoelig voor bacteriën - is afspoelen afdoende. Stop een speen nooit in arts uit Londen over de armzalige gewoonten die er op 28 je eigen mond om hem schoon te maken en laat andere kinderen niet op de speen van de baby sabbelen. Speeksel bevat altijd bacteriën. Bewaar schoongemaakte spenen in een speciaal doosje in de ijskast. nagehouden werden om de dummy teat schoon te maken: 29 Een (fop)speen is na zes weken versleten en aan vervanging toe. Controleer spenen regelmatig op zwakke plekken, scheurtjes, schilfertjes of gaatjes door hard aan de speen te trekken. Meteen weggooien als je scheurtjes of andere beschadigingen ziet. Siliconen spenen zijn trouwens sterker dan rubberen spenen en behouden hun elasticiteit. Bovendien worden siliconen spenen bij het uitkoken niet poreus, zodat zich geen bacteriën kunnen ontwikkelen in de speen. Hang een speentje nooit met een touw om de hals van het kind. Een baby kan zichzelf op die manier wurgen. Ook een koordje dat met een veiligheidsspeld aan de kleertjes wordt vastgemaakt is gevaarlijk. ongedierte Het belang van goede hygiëne was ook vroeger al een onderwerp waar men zich zorgen over maakte. In het tijdschrift de British Journal of Nursing uit 1914 klaagt een De speen valt op de grond, hij wordt eventjes afgeveegd aan de bloes of aan de schort van de moeder, die hem vervolgens schoon likt en weer terug doet in de mond van de baby. En een ander wijst op het gevaar van vliegen en ander ongedierte, die op de -veelal met honing of suiker gedompelde - speen afkomen.

16 bibi Product informatie Het is niet voor niets dat bibi de nummer één speen van Nederland is. De vorm lijkt het meest op de moederborst, de veiligheid is optimaal en de opdrukken zijn altijd vrolijk en origineel. De spenen zijn bestand tegen een trekkracht van twintig kilo. Twee luchtgaten in het schildje garanderen extra veiligheid. De nopjes aan de binnenkant van het schildje zorgen voor optimale 30 luchtcirculatie. Het speeksel droogt daardoor eerder op zodat er 31 minder kans bestaat op huidirritatie. De kaakorthopedische vorm stimuleert de natuurlijke ontwikkeling van kaak, gehemelte en tongspieren. fopspeenhouder Bibi heeft verschillende fopspeenhouders in het assortiment. De fopspeenhouder is eenvoudig en stevig aan de kleding van uw kind te bevestigen. De fopspeen raakt niet meer zoek en blijft zo schoon. Het anatomisch gevormde schildje is aangepast aan de mond van het kind en laat genoeg ruimte tussen speen en neus om ongelukken te voorkomen. De vlakke hals bevordert een normale, ongedwongen stand van de mond. De spenen zijn gemaakt van siliconen, waardoor invloeden van buitenaf voorkomen worden. Siliconen verouderen niet en worden niet poreus bij regelmatig uitkoken. Zij behouden hun elasticiteit gedurende de gehele gebruiksperiode. Het gesloten oppervlak blijft hygiënisch. Het materiaal beantwoordt aan de internationale normen en bevat geen schadelijke stoffen. schoon Nu zit in elke verpakking op de fopspeen een handige hygiënische reisdop voor onderweg. Zo blijft de fopspeen altijd schoon.

Kindernieuws. Jeugdgezondheidszorg. Het afwennen van de speen en de zuigfles. Veelzijdig in zorg

Kindernieuws. Jeugdgezondheidszorg. Het afwennen van de speen en de zuigfles. Veelzijdig in zorg Kindernieuws Het afwennen van de speen en de zuigfles Veelzijdig in zorg Jeugdgezondheidszorg Het belang van ademhalen door de neus Ademhalen door de neus is beter dan door de mond. Elke pasgeboren baby

Nadere informatie

Zuigen en een gezond melkgebit

Zuigen en een gezond melkgebit Zuigen en een gezond melkgebit Mondverzorging van 0 tot 6 maanden Zuigen op moederborst en fles Veel ouders en verzorgers houden zich direct na de geboorte van hun kind nog niet expliciet bezig met de

Nadere informatie

Leren drinken. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar

Leren drinken. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar Leren drinken Moeder en Kind Centrum Beter voor elkaar 2 Inleiding U krijgt deze informatie omdat uw kind nog wat moeite heeft met leren drinken. Goed kunnen drinken vraagt een goede coördinatie van zuigen,

Nadere informatie

Leren drinken bij te vroeg geboren baby s

Leren drinken bij te vroeg geboren baby s Leren drinken bij te vroeg geboren baby s 2 Inleiding Wanneer uw baby te vroeg geboren is (prematuur), of met een te laag geboortegewicht (dysmatuur), kan hij/zij vaak niet meteen zelf (alles) drinken.

Nadere informatie

Normale ontwikkeling van de mondfuncties

Normale ontwikkeling van de mondfuncties Normale ontwikkeling van de mondfuncties -Reflexen in het mondgebied (zuigen aan de borst of uit de fles) -Leren eten van een lepel -Leren kauwen -Leren drinken uit een beker Reflexen in het mondgebied

Nadere informatie

Flesvoeding. Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1145

Flesvoeding. Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1145 Flesvoeding Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1145 Inleiding De beste voeding voor uw baby is borstvoeding. Kunt of wilt u geen borstvoeding geven, dan is flesvoeding goed alternatief. In

Nadere informatie

Signalen dat het kind niet goed is aangelegd Voeden: hoe lang en wanneer

Signalen dat het kind niet goed is aangelegd Voeden: hoe lang en wanneer Borstvoeding Als de baby zijn voeding uit de borst krijgt, noemen we dit borstvoeding. De voedingsstoffen in borstvoeding zijn precies afgestemd op wat de baby nodig heeft. Borstvoeding beschermt de baby

Nadere informatie

Baby met ontslag. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar

Baby met ontslag. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar Baby met ontslag Moeder en Kind Centrum Beter voor elkaar Alles rondom het ontslag Het is bijna zo ver, uw baby mag met ontslag. Rondom het ontslag ontstaan meestal veel vragen. Via dit informatieblad

Nadere informatie

1 Flesvoeding... 1. 2 Wanneer geef je je kind een voeding?... 1. 3 Welk merk?... 1. 4 Hoeveel melk doe je in de fles?... 1

1 Flesvoeding... 1. 2 Wanneer geef je je kind een voeding?... 1. 3 Welk merk?... 1. 4 Hoeveel melk doe je in de fles?... 1 Flesvoeding Inhoudsopgave 1 Flesvoeding... 1 2 Wanneer geef je je kind een voeding?... 1 3 Welk merk?... 1 4 Hoeveel melk doe je in de fles?... 1 5 Krijgt je kind genoeg?... 2 6 Extra vitamines?... 2 7

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby. Vrouw - Moeder - Kind centrum

Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby. Vrouw - Moeder - Kind centrum 00 Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby Vrouw - Moeder - Kind centrum Borstvoeding Uit allerlei onderzoeken blijkt dat borstvoeding goed is voor alle baby s. Ook voor premature baby s (prematuur

Nadere informatie

Adviezen voor de voeding bij baby s met een lip-, kaak- en/of gehemeltespleet

Adviezen voor de voeding bij baby s met een lip-, kaak- en/of gehemeltespleet Adviezen voor de voeding bij baby s met een lip-, kaak- en/of gehemeltespleet Universitair Medisch Centrum Groningen Baby s met schisis kunnen problemen hebben met de voeding. Oorzaken van voedingsproblemen

Nadere informatie

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden Het melkgebit Kleine mond, kleine tanden In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en

Nadere informatie

Inleiding Soort voeding Starten met de voeding

Inleiding Soort voeding Starten met de voeding FLESVOEDING 1186 Inleiding In deze folder leest u informatie en adviezen over flesvoeding. Borstvoeding is de beste zuigelingenvoeding. Er kunnen echter verschillende redenen zijn waarom ouders kiezen

Nadere informatie

Borstvoeding op de afdeling Neonatologie

Borstvoeding op de afdeling Neonatologie Borstvoeding op de afdeling Neonatologie Inhoudsopgave Pagina De tien vuistregels van de WHO en Unicef 3 Borstvoeding voor de premature pasgeborenen 5 Het aanleggen van premature, dysmature of zieke pasgeborenen

Nadere informatie

INHOUD BORSTVOEDING: PROBLEMEN 1. PROBLEEMSTELLING INLEIDING 25/11/13 BIJ HET AANHAPPEN, GEVOLGEN EN BEHANDELING. Inleiding

INHOUD BORSTVOEDING: PROBLEMEN 1. PROBLEEMSTELLING INLEIDING 25/11/13 BIJ HET AANHAPPEN, GEVOLGEN EN BEHANDELING. Inleiding BORSTVOEDING: PROBLEMEN BIJ HET AANHAPPEN, GEVOLGEN EN BEHANDELING Joke Muyldermans Vroedvrouw MSc, lactatiekundige IBCLC Vzw De Bakermat 2 Inleiding INHOUD Basisprincipes van het drinken aan de borst

Nadere informatie

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat VERZORGING Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat voor ouders met een baby tot 3 maanden 2 Waarom huilt een baby? Alle baby s huilen en dat is een gezonde zaak. Het is normaal. Huilen hoort bij de ontwikkeling

Nadere informatie

Algemene informatie over het geven van sondevoeding

Algemene informatie over het geven van sondevoeding Algemene informatie over het geven van sondevoeding Folder 1 Centrum Vrouw, Moeder & Kind Ziekenhuis Tjongerschans Inhoudsopgave Inleiding... 2 Deel 1... 3 Waarom sondevoeding?... 3 Wat is sondevoeding?...

Nadere informatie

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden

Het melkgebit. Kleine mond, kleine tanden Het melkgebit Kleine mond, kleine tanden In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en

Nadere informatie

Wachtkamerfolder Eerste tandje? Poetsen!

Wachtkamerfolder Eerste tandje? Poetsen! Wachtkamerfolder Eerste tandje? Poetsen! Poets zodra het eerste tandje doorbreekt Je kindje is al weer 6 maanden. Een mijlpaal. Grote kans dat er binnenkort een tandje doorbreekt. Je ziet misschien al

Nadere informatie

Borstvoeding is... INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

Borstvoeding is... INFORMATIE VOOR PATIËNTEN Borstvoeding is... INFORMATIE VOOR PATIËNTEN 2 INHOUDSTAFEL 1. Beste ouders 4 2. Waarom kiezen voor borstvoeding? 5 3. Prenatale lessen over borstvoeding 5 4. Op het Verloskwartier 6 5. Op de Kraamafdeling

Nadere informatie

hart Ouderschap vanuit je Lida van Ruijven-Bank Een natuurlijke visie op ouderschap dragen van je kind

hart Ouderschap vanuit je Lida van Ruijven-Bank Een natuurlijke visie op ouderschap dragen van je kind Ouderschap vanuit je hart ouderschap dragen van je kind Een natuurlijke visie op slapen borst(op)voeding voedselallergie en vele andere onderwerpen Lida van Ruijven-Bank Uitgeverij Akasha Inhoud Voorwoord

Nadere informatie

Borstvoeding. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom borstvoeding? Wanneer voor het eerst voeden?

Borstvoeding. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom borstvoeding? Wanneer voor het eerst voeden? Borstvoeding Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom borstvoeding? 1 Wanneer voor het eerst voeden? 1 Hoe moet ik aanleggen? 2 Voedingshoudingen 3 De baby van de borst nemen 3 Tepel-

Nadere informatie

Bijlage 2. Informatie over kunstmatige zuigelingenvoeding

Bijlage 2. Informatie over kunstmatige zuigelingenvoeding Verloskunde. Informatie over kunstmatige zuigelingenvoeding Inhoud Kunstmatige zuigelingenvoeding 3 Het geven van een flesvoeding 3 Het klaarmaken van een flesvoeding 3 Hoeveelheid voeding 4 De speen 5

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING

INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING INFORMATIEAVOND BORSTVOEDING Waarom kiezen voor borstvoeding Voordelen voor de baby Voordelen voor de moeder Nadelen?... Basis van borstvoeding Borstvoeding, een kwestie van hormonen: Toeschietreflex oxytocine

Nadere informatie

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat VERZORGING Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat voor ouders met een baby tot 3 maanden Waarom huilt een baby? Alle baby s huilen en dat is een gezonde zaak. Het is normaal. Huilen hoort bij de ontwikkeling

Nadere informatie

melkkies 24-30 mnd. melkkies 16 mnd. melkhoektand 20 mnd. melksnijtand 12 mnd. melksnijtand 6-9 mnd.

melkkies 24-30 mnd. melkkies 16 mnd. melkhoektand 20 mnd. melksnijtand 12 mnd. melksnijtand 6-9 mnd. Het melkgebit In de kleine mond van een kind passen geen volwassen tanden. Daarom krijgt een kind eerst een melkgebit. Het gebit is belangrijk om te bijten, kauwen, spreken en slikken. Het melkgebit beïnvloedt

Nadere informatie

Het melkgebit breekt door

Het melkgebit breekt door Het melkgebit breekt door Mondverzorging van 6 tot en met 24 maanden Het melkgebit breekt door Een regel bij het doorbreken van tandjes en kiesjes is: als een tandje of kiesje eerst aan de linkerkant doorbreekt,

Nadere informatie

borstvoeding op neonatologie

borstvoeding op neonatologie borstvoeding op neonatologie Beste ouder Ook als uw baby op de dienst neonatologie verblijft, kan u gerust borstvoeding geven. Uw baby voeden met moedermelk biedt alleen maar voordelen voor een te vroeg

Nadere informatie

borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC

borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC borstvoeding, het gaat lukken Gertie Roberts lactatiekundige IBCLC Belangrijke info waar kun je terecht met vragen: verloskundige, gynaecoloog kraamverzorgster jeugdgezondheidszorg (consultatiebureau)

Nadere informatie

Eerste tandje? Poetsen!

Eerste tandje? Poetsen! Eerste tandje? Poetsen! Poets zodra het eerste tandje doorbreekt Je kindje is al weer 6 maanden. Een mijlpaal. Grote kans dat er binnenkort een tandje doorbreekt. Je ziet misschien al een dikke bobbel

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan een baby met het syndroom van Down

Borstvoeding geven aan een baby met het syndroom van Down Borstvoeding geven aan een baby Afdeling kindergeneeskunde Afdeling verloskunde Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en de verpleeghuizen Leythenrode

Nadere informatie

Borstvoeding bij uw te vroeg geboren baby. Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis

Borstvoeding bij uw te vroeg geboren baby. Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis Borstvoeding bij uw te vroeg geboren baby Afdeling C3 / D3 IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave Inleiding 1. Waarom borstvoeding bij te vroeg geboren baby s? 3 2. Kolven 5 3. Borstvoeding 8 4. Prematurenstappenplan

Nadere informatie

Het afkolven van moedermelk

Het afkolven van moedermelk Adriaen Brouwerstraat 6 7606 AM Almelo telefoon 0546-532004 www.verloskundingenpraktijk-almelo.nl Catharina Wilhelm Vronica Falkmann Gerda den Ouden- Zoer Hilde Lenferink- Booijink Ellen Pol Alie Kuiterman

Nadere informatie

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu?

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden altijd met z n hoofd op dezelfde kant ligt, kan hij een afgeplat hoofd krijgen.

Nadere informatie

Borstvoeding binnen MAM's kinderopvang

Borstvoeding binnen MAM's kinderopvang Borstvoeding binnen MAM's kinderopvang Borstvoeding is de beste voeding voor een pasgeboren baby. Maar ook na deze eerste weekjes raad WHO /Unicef het volgende aan: Advies: - Eerste 6 maanden exclusief

Nadere informatie

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden een voorkeurshouding heeft, kan hij een afgeplat hoofd krijgen. Deze folder

Nadere informatie

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu?

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden altijd met z n hoofd op dezelfde kant ligt, kan hij een afgeplat hoofd krijgen.

Nadere informatie

AZ Sint-Lucas, een hart voor borstvoeding

AZ Sint-Lucas, een hart voor borstvoeding AZ Sint-Lucas, een hart voor borstvoeding Betrouwbare zorg betekent voor een babyvriendelijk ziekenhuis dat 1. het een beleid heeft over zuigelingenvoeding volgens de internationale borstvoedingsrichtlijnen

Nadere informatie

Door medicijnen Deze kunnen bijvoorbeeld sufheid, verminderde spierkracht of een droge mond veroorzaken.

Door medicijnen Deze kunnen bijvoorbeeld sufheid, verminderde spierkracht of een droge mond veroorzaken. Slikstoornissen 2 Deze folder is bedoeld voor patiënten met slikproblemen en hun omgeving. Er wordt uitleg gegeven over hoe het komt dat iemand zich verslikt. Ook wordt aangegeven wat de risico s zijn

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Flesvoeding

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Flesvoeding Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Flesvoeding U hebt besloten om flesvoeding aan uw baby te geven. In deze brochure krijgt u allerlei tips over onder andere het

Nadere informatie

Welke voeding gaat u uw baby geven?

Welke voeding gaat u uw baby geven? Welke voeding gaat u uw baby geven? Inleiding Nu u zwanger bent, heeft u veel keuzes te maken. Zo gaat u bijvoorbeeld kiezen welke voeding u aan uw baby gaat geven. De beste voeding voor uw baby is borstvoeding.

Nadere informatie

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Baby-lichaamstaal Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Inleiding Via deze folder vertellen we u wat over de lichaamssignalen die uw baby geeft: baby-lichaamstaal is méér

Nadere informatie

checklist borstvoeding

checklist borstvoeding checklist borstvoeding Inleiding U gaat binnenkort bevallen, of u bent bevallen en verblijft samen met uw kind in het OLVG (op de kraam- of kinderafdeling). U heeft besloten borstvoeding te gaan geven.

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Flesvoeding

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Flesvoeding Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Flesvoeding z U hebt besloten om flesvoeding aan uw baby te geven. In deze brochure krijgt u allerlei tips over onder andere

Nadere informatie

Borstvoeding bij de premature pasgeborene

Borstvoeding bij de premature pasgeborene Borstvoeding bij de premature pasgeborene Inleiding In deze folder vindt u informatie over het geven van borstvoeding aan uw te vroeg geboren baby (prematuur), die opgenomen is op afdeling 2 West. Ook

Nadere informatie

Borstvoeding geven aan een tweeling

Borstvoeding geven aan een tweeling Borstvoeding geven aan een tweeling Afdeling gynaecologie en verloskunde Het krijgen van een tweeling geeft vaak veel vreugde, maar tegelijkertijd dienen zich veel vragen aan. Veel praktische zaken zullen

Nadere informatie

Als uw kindje naar huis toe mag

Als uw kindje naar huis toe mag Kindergeneeskunde Als uw kindje naar huis toe mag Uw kindje mag naar huis, fijn! We kunnen ons voorstellen dat u nog vragen heeft over de verzorging van uw kind thuis. In deze folder geven we u informatie

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Informatie over het geven van flesvoeding

Patiënteninformatie. Informatie over het geven van flesvoeding Informatie over het geven van flesvoeding Patiënteninformatie Informatie over het geven van flesvoeding Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Benodigdheden 3 Klaarmaken voeding 4 Hoeveelheid voeding 5 Voedingsschema

Nadere informatie

Baby s die regelmatig huilen

Baby s die regelmatig huilen Baby s die regelmatig huilen Kinderafdeling Beter voor elkaar Huilen Baby s huilen, dat is normaal. Huilen is voor een baby een vorm van communiceren, om te laten merken dat hij/zij u nodig heeft. Door

Nadere informatie

Logopedie en Myotone Dystrofie de ziekte van Steinert

Logopedie en Myotone Dystrofie de ziekte van Steinert Logopedie en Myotone Dystrofie de ziekte van Steinert afdeling logopedie Deze folder is bedoeld voor mensen met de ziekte van Steinert (Myotone Dystrofie). In deze folder vindt u meer informatie over de

Nadere informatie

Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen

Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen z Uw baby heeft in het ziekenhuis bijvoeding gekregen, dat wil zeggen, flesvoeding

Nadere informatie

jeugdgezondheidszorg En nu lekker slapen! Hoi wereld... hier ben ik www.icare.nl

jeugdgezondheidszorg En nu lekker slapen! Hoi wereld... hier ben ik www.icare.nl jeugdgezondheidszorg En nu lekker slapen!... hier ben ik www.icare.nl Informatie voor ouders/verzorgers Veel kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar maken een kortere of langere periode door van weinig

Nadere informatie

Voedingsadviezen en andere praktische tips voor thuis Met de baby naar huis

Voedingsadviezen en andere praktische tips voor thuis Met de baby naar huis Voedingsadviezen en andere praktische tips voor thuis Met de baby naar huis INLEIDING U gaat met uw baby naar huis. Wij willen u graag op weg helpen bij de verzorging van uw baby. Wij pretenderen niet

Nadere informatie

Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit

Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit Wisselen: van melkgebit naar blijvend gebit Blijvend gebit vervangt melkgebit De meeste kinderen wisselen hun tanden vanaf hun 6 e jaar. De wisselperiode is een heel belangrijke fase in de ontwikkeling

Nadere informatie

De samenstelling van het team in Den Haag is: Plastische chirurgie Mw. Drs. M.J.I. Braam (coördinator) Drs. A.R. Koch

De samenstelling van het team in Den Haag is: Plastische chirurgie Mw. Drs. M.J.I. Braam (coördinator) Drs. A.R. Koch Schisis Inleiding Deze brochure is om ouders en familie te helpen de meest voorkomende vragen te beantwoorden, die kunnen worden gesteld bij de geboorte of adoptie van een kind met een lip-, kaak- en/of

Nadere informatie

Iedereen kan last krijgen van stemproblemen en het komt zowel bij kinderen als bij volwassenen voor.

Iedereen kan last krijgen van stemproblemen en het komt zowel bij kinderen als bij volwassenen voor. Stem Adem-/ en stemproblematiek Heesheid Adembeheersing als voorbereiding op zingen Hyperventilatie Spreken in het openbaar Stemproblemen en stemverandering bijv. bij transseksualiteit, pubertijd Symptomen:

Nadere informatie

Protocol veilig slapen

Protocol veilig slapen Protocol veilig slapen They Care - Nanny Solutions They Care - Nanny Solutions Herengracht 252 1016 BV Amsterdam Tel 020 77 07 247 Fax 020 20 10 127 Mail: info@nannysolutions.nl Website: www.nannysolutions.nl

Nadere informatie

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Mondademen en mondmotoriek

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Mondademen en mondmotoriek Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda Mondademen en mondmotoriek Mondademen en mondmotoriek Bevorderen van neusademhaling en verbetering van de mondmotoriek bij kinderen Er zijn veel kinderen die door de

Nadere informatie

Borstvoeding voor een te vroeg geboren baby

Borstvoeding voor een te vroeg geboren baby Borstvoeding voor een te vroeg geboren baby Vrouw Moeder Kind-centrum 1. Borstvoeding voor een te vroeg geboren baby 1.1 Een te vroeg (prematuur) geboren baby Een te vroeg (we spreken ook over 'prematuur')

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding geven. aan uw te vroeg geboren baby

PATIËNTEN INFORMATIE. Borstvoeding geven. aan uw te vroeg geboren baby PATIËNTEN INFORMATIE Borstvoeding geven aan uw te vroeg geboren baby 2 3 PATIËNTENINFORMATIE Algemeen Met deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u meer informatie geven over het geven van borstvoeding

Nadere informatie

Borstvoeding. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie. Informatie voor aanstaande moeders KRAAMAFDELING TELEFOON 020-512 45 42 KINDERAFDELING

Borstvoeding. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie. Informatie voor aanstaande moeders KRAAMAFDELING TELEFOON 020-512 45 42 KINDERAFDELING Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

Borstvoeding aan de rand prematuur

Borstvoeding aan de rand prematuur 1/7 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding aan de rand prematuur Inleiding Met deze folder willen wij u informeren over borstvoeding bij de rand premature baby. Deze borstvoeding kan namelijk anders verlopen dan

Nadere informatie

Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis

Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis Borstvoeding in het TweeSteden ziekenhuis Het TweeSteden ziekenhuis wil kwalitatief goede zorg bieden ten aanzien van de borstvoeding. U kunt rekenen op de juiste begeleiding bij het aanleggen en het kolven.

Nadere informatie

Volledige zuigelingenvoeding

Volledige zuigelingenvoeding Volledige zuigelingenvoeding Inhoud Inleiding 5 Wanneer moet je je kind een voeding geven? 6 Probeer op de volgende signalen van je kind te letten 6 Spenen 7 Welke voeding moet ik mijn kind geven? 7 Hoeveel

Nadere informatie

Tips en adviezen voor de kraamperiode. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Tips en adviezen voor de kraamperiode. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Tips en adviezen voor de kraamperiode Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Herstel Thuis zult u geleidelijk verder gaan herstellen. De tijd die nodig is voor het herstel na een bevalling is voor ieder persoon

Nadere informatie

Sociale/pedagogische vragenlijst

Sociale/pedagogische vragenlijst Bijlage 1 Sociale/pedagogische vragenlijst voor ouders en begeleiders van mensen met een matige tot (zeer) ernstige verstandelijke beperking, al dan niet in combinatie met een lichamelijke beperking 1

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Er zijn leuke en fijne momenten in de opvoeding, maar ook moeilijke en zware momenten. Deze moeilijke momenten hebben soms te maken met een bepaalde fase

Nadere informatie

Bepaal de beginsituatie

Bepaal de beginsituatie By SmallVips Veiligheidsvoorschriften Voordat het SwaddleSystem in gebruik genomen wordt, moeten de volgende punten in acht genomen worden: 1. Gebruik het SwaddleSystem tot een leeftijd van maximaal 8

Nadere informatie

Informatie voor kraamvrouwen

Informatie voor kraamvrouwen Informatie voor kraamvrouwen Inhoudsopgave Verzorging van de baby... 1 Gebruik van kruiken... 1 Baden... 2 Nageltjes knippen... 2 Navelverzorging... 2 Oor-, oog- en neusverzorging... 3 Voeding... 3 Borstvoeding...

Nadere informatie

Dysfagie. Logopedie. Beter voor elkaar

Dysfagie. Logopedie. Beter voor elkaar Dysfagie Logopedie Beter voor elkaar 2 Dysfagie Deze folder geeft u uitleg over slikproblemen en hoe u deze zoveel mogelijk kunt voorkomen. De informatie is ook nuttig voor uw omgeving. Laat uw naasten

Nadere informatie

Flesvoeding Praktische tips

Flesvoeding Praktische tips Flesvoeding Praktische tips Vrouw Moeder Kind-Centrum Inleiding Ook al heeft borstvoeding de voorkeur en verdient het de eerste keus, toch kan het zijn dat u geen borstvoeding kunt geven. In dat geval

Nadere informatie

Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee

Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Afdeling verloskunde Patiënteninformatie Borstvoedingsbeleid MC Zuiderzee Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Vuistregels 3 Vragen 4 Nog even op een rijtje 1 Inleiding Deze folder

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Patiënteninformatie Kolven van moedermelk Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Redenen waarom er afgekolfd moet worden 3 Hoe vaak en hoe lang kolven 4 Kolftechniek 5 Bewaren van moedermelk

Nadere informatie

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien.

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien. MINDFULNESS Tips en oefeningen voor thuis Mindfulness leert mensen te leven met aandacht en bewust met handelingen en gedachten in het hier en nu om te gaan. Dit kan sommige mensen wat zweverig in de oren

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen en zwangerschap Enige tientallen jaren geleden dacht men nog dat ongeboren kinderen in de baarmoeder goed beschermd waren tegen schadelijke

Nadere informatie

Borstvoeding. borstvoeding. Geachte (aanstaande) ouders,

Borstvoeding. borstvoeding. Geachte (aanstaande) ouders, Borstvoeding Geachte (aanstaande) ouders, U heeft één van de delen van de serie GroeiGids in handen. De GroeiGids bestaat uit zeven handzame boekjes: Kinderwens Zwanger Borstvoeding Kraam 0-4 jaar 4-12

Nadere informatie

Borstvoeding geven met een tepelhoedje

Borstvoeding geven met een tepelhoedje Borstvoeding geven met een tepelhoedje kraamafdeling en kinderafdeling Per 1 januari 2015 zijn Rijnland Ziekenhuis en Diaconessenhuis Leiden gefuseerd en gaan samen verder onder de naam: Een tepelhoedje

Nadere informatie

Huid-op-huid contact; baby en borst rond de geboorte

Huid-op-huid contact; baby en borst rond de geboorte Huid-op-huid contact; baby en borst rond de geboorte Annet Helmsing lactatiekundige IBCLC verschil Huid-op-huidcontact Stichting Zorg voor Borstvoeding: Vuistregel 4: dat moeders binnen een uur na de geboorte

Nadere informatie

Schisis. Sophia Kinderziekenhuis

Schisis. Sophia Kinderziekenhuis Schisis Sophia Kinderziekenhuis 2 Als een kind wordt geboren met een spleet in de lip, een spleet in de kaak en/of in het gehemelte noemen wij dit een schisis. In het Erasmus MC - Sophia worden kinderen

Nadere informatie

Borstvoeding voor een twee- of meerling

Borstvoeding voor een twee- of meerling 1/6 Kindergeneeskunde Borstvoeding voor een twee- of meerling Inleiding Deze folder geeft u informatie over borstvoeding in het algemeen, en borstvoeding bij een twee- of meerling in het bijzonder. Voordelen

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie

PATIËNTENINFORMATIE. LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie PATIËNTENINFORMATIE LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie 2 LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie Algemeen Door middel van deze informatiefolder wil Maasstad Ziekenhuis u informeren

Nadere informatie

Regurgitatie: bijtijds signaleren

Regurgitatie: bijtijds signaleren Regurgitatie: bijtijds signaleren Ouders hebben úw advies nodig bij regurgitatie Nationale Dag van de Kraamzorg 9 september 2014 Marian Fransen Prelogopedist Inhoud workshop Wat is regurgitatie? Quiz Symptomen

Nadere informatie

Voeding voor je kind na zes maanden:

Voeding voor je kind na zes maanden: Voeding voor je kind na zes maanden: Wat, Waarom en Hoe Gill Rapley, MSc Borstvoeding, waarom eigenlijk? Bescherming van baby s gezondheid Bescherming van moeders gezondheid Bevordert de band tussen moeder

Nadere informatie

Borstvoeding. Informatie voor kraamvrouwen. Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen

Borstvoeding. Informatie voor kraamvrouwen. Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen Borstvoeding Informatie voor kraamvrouwen Patiënteninformatie Borstvoeding informatie voor kraamvrouwen Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Visie Borstvoeding 3 Voordelen van borstvoeding voor de baby 4 Voordelen

Nadere informatie

ikraamafdeling FLESVOEDING Patiënteninformatie

ikraamafdeling FLESVOEDING Patiënteninformatie ikraamafdeling FLESVOEDING Patiënteninformatie FLESVOEDING Wanneer je flesvoeding zal geven, kan je best volgende tips naleven. Het is de bedoeling dat je baby elke 4u zal eten. Wanneer het tijd is, laat

Nadere informatie

Borstvoeding bij de zieke of te vroeg geboren baby

Borstvoeding bij de zieke of te vroeg geboren baby Patiënteninformatie Borstvoeding bij de zieke of te vroeg geboren baby Informatie voor ouders over het geven van borstvoeding of moedermelk op de couveuse-unit wanneer de baby extra zorg nodig heeft Inhoudsopgave

Nadere informatie

flesvoeding bij u thuis

flesvoeding bij u thuis flesvoeding bij u thuis Beste ouders Nu u en uw baby de materniteit of de neonatologie van az groeninge verlaten, stelt u zich wellicht de vraag hoe u thuis zelf op de juiste manier flesvoeding moet klaarmaken.

Nadere informatie

LOGOPEDIE. Slikproblemen. Bij opgenomen patiënten

LOGOPEDIE. Slikproblemen. Bij opgenomen patiënten LOGOPEDIE Slikproblemen Bij opgenomen patiënten Slikproblemen Omdat u problemen hebt met slikken, krijgt u aangepast eten en/of drinken. Uw logopedist adviseert u daarover het volgende: Overleg altijd

Nadere informatie

Borstvoeding in het SKB

Borstvoeding in het SKB 1/7 Verloskunde Borstvoeding in het SKB Inleiding Borstvoeding is de beste start voor uw baby. Medewerkers van de afdeling Vrouw-kind in het SKB zullen daarom het geven van borstvoeding stimuleren. Hierbij

Nadere informatie

Borstvoeding voor een couveusebaby

Borstvoeding voor een couveusebaby 1/6 Vrouw-kindeenheid Borstvoeding voor een couveusebaby Inleiding Na een gewone zwangerschap kan het gebeuren dat uw baby meteen na de geboorte in een couveuse moet, omdat uw baby te klein is of ziek

Nadere informatie

Richtlijnen houdingsadviezen bij zuigelingen

Richtlijnen houdingsadviezen bij zuigelingen Richtlijnen houdingsadviezen bij zuigelingen voorkeurshouding en overstrekken Na de geboorte houden zuigelingen/baby s hun hoofd vaak naar dezelfde kant. Meestal gaat dit binnen enkele weken over. Echter

Nadere informatie

borst voeding bij te vroeg geboren baby s

borst voeding bij te vroeg geboren baby s borst voeding bij te vroeg geboren baby s Uw kind is opgenomen op de intensive care neonatologie, de verpleegafdeling voor te vroeg geboren baby s (prematuren). Ook wanneer een kind te vroeg wordt geboren,

Nadere informatie

Flesvoeding praktische tips

Flesvoeding praktische tips Flesvoeding praktische tips In deze folder vindt u informatie over flesvoeding. Soorten flesvoeding Als u van tevoren al weet dat u kunstvoeding wilt gaan geven, kunt u voor de bevalling alvast de voeding

Nadere informatie

Borstvoeding. de beste start. Informatiebrochure patiënten

Borstvoeding. de beste start. Informatiebrochure patiënten Borstvoeding de beste start Informatiebrochure patiënten 3 1. De beste start...4 2. Voordelen...4 2.1 Voor de baby...4 2.2 Voor de moeder...5 3. Samenstelling van borstvoeding...5 4. Starten met borstvoeding...6

Nadere informatie

Ik wil de eerste dagen 8 tot 12 keer aan de borst

Ik wil de eerste dagen 8 tot 12 keer aan de borst Ik wil de eerste dagen 8 tot 12 keer aan de borst omdat mijn maagje niet groter dan een knikker is; omdat ik vaak kleine beetjes voedsel beter kan verteren; hoe meer en hoe vaker ik drink, hoe meer melk

Nadere informatie

Fotoboek kinderafdeling

Fotoboek kinderafdeling Fotoboek kinderafdeling couveusekamer & babykamer IJsselland Ziekenhuis KIN.023 / 160914.BS Inhoudsopgave Inleiding 2 1. Opname op de Kinderafdeling 3 2. De couveusekamer 4 Hygiënevoorschriften 6 Contact

Nadere informatie

Afdeling Neonatologie

Afdeling Neonatologie Afdeling Neonatologie Geachte ouder(s), verzorger(s) Uw baby is opgenomen op de afdeling Neonatologie. Op deze unit bevinden zich de couveuse- en babykamer. Verschillende medische redenen kunnen hier

Nadere informatie

Afkolven van moedermelk

Afkolven van moedermelk Afkolven van moedermelk Patiënteninformatie Kolven van moedermelk Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Redenen waarom er afgekolfd moet worden 3 Hoe vaak en hoe lang kolven 4 Kolftechniek 5 Bewaren van moedermelk

Nadere informatie

Regelmaat en voorspelbaarheid

Regelmaat en voorspelbaarheid jeugdgezondheidszorg Regelmaat en voorspelbaarheid... hier ben ik www.icare.nl Regelmaat en voorspelbaarheid voor baby s die veel huilen Alle baby s huilen van tijd tot tijd. Dit is normaal gedrag in de

Nadere informatie

verwijderen van patiënteninformatie

verwijderen van patiënteninformatie patiënteninformatie verwijderen van neus- en/of keelamandelen bij kinderen In overleg met de KNO-arts heeft u besloten om bij uw kind de neus- en/of keelamandelen te laten verwijderen. In deze folder geven

Nadere informatie