Maatschappelijke informatievoorziening via internet Achtergronddocument

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maatschappelijke informatievoorziening via internet Achtergronddocument"

Transcriptie

1 Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research TNO-rapport STB Maatschappelijke informatievoorziening via internet Achtergronddocument Informatie en Communicatie Schoemakerstraat 97 Postbus JA Delft T +31 (0) F +31 (0) Datum 26 februari 2003 Auteur(s) Silvain de Munck, Mhiera den Blanken, Hermineke van Bockxmeer m.m.v. Martijn Poel Exemplaarnummer Oplage Aantal pagina's 39 Aantal bijlagen Opdrachtgever Commissariaat voor de Media Projectnaam Mediaconcentratie in Beeld II Projectnummer Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, foto-kopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van TNO. Indien dit rapport in opdracht werd uitgebracht, wordt voor de rechten en verplichtingen van opdrachtgever en opdrachtnemer verwezen naar de Algemene Voorwaarden voor onderzoeksopdrachten aan TNO, dan wel de betreffende terzake tussen de partijen gesloten overeenkomst. Het ter inzage geven van het TNO-rapport aan direct belang-hebbenden is toegestaan TNO

2 TNO-rapport 26 februari / 39 Bijlage(n) A Bijlage: online kranten 2002 Inhoudsopgave 1 Inleiding Leeswijzer 4 2 Monitoring van mediaconcentratie in het internetdomein Toegevoegde waarde van nieuws via internet Inhoud Toegankelijkheid Aanbod- en gebruikstructuur van internet Toekomst van internet als nieuws- en informatiebron Monitoring mediaconcentratie in het internet domein: indicatoren 9 3 Zoekmachines Inleiding Werking Omvang Betrouwbaarheid van het aanbod 13 4 Publiekspreferenties Top 20 algemene sites van Top 10 - Online nieuws- en informatiediensten Top 10 Nieuwssites Top 10 - Mediasites (Kijk- en Luisteronderzoek) 18 5 Verslag van interviews met experts Inleiding Historie Functie van nieuws voor businessmodellen Aanbodstructuur Aanbod Diversiteit Betrouwbaarheid Karakteristieken van gebruik Monitoren van concentratie Ontwikkeling in de toekomst Conclusie 24 6 Cases: ANP, Planet Internet, OneWorld Het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) Organisatie Samenwerking Strategie Planet Internet Organisatie Aanbod van Nieuws Samenwerking Strategie 30

3 TNO-rapport 26 februari / OneWorld Organisatie Aanbod van nieuws Strategie 32

4 TNO-rapport 26 februari / 39 1 Inleiding Dit rapport gaat over maatschappelijke informatievoorziening op internet. Het is tot stand gekomen als achtergronddocument bij het hoofdstuk Internet van het rapport `Mediaconcentratie in beeld 2002 dat TNO Strategie Technologie en Beleid heeft opgesteld in opdracht van het Commissariaat voor de Media. In de internetmonitor is in kort maar krachtig de rol van internet in de maatschappelijke nieuwsvoorziening belicht. Het onderliggende rapport gaat dieper in op een aantal aspecten van dit onderwerp. Het geeft meer inzicht in informatie over publiekspreferenties en zoekmachines. Ook is het geïntegreerde verslag van de interviews met deskundigen alsmede de integrale rapportage over de cases in dit rapport opgenomen. Tot slot bevat dit rapport een discussienota over het monitoren van mediaconcentratie in het internetdomein. De internetmonitor heeft betrekking op de internetactiviteiten van de traditionele mediaondernemingen zoals dagbladen en omroepprogramma-aanbieders alsmede op informatievoorziening door nieuwe toetreders tot de mediamarkt. De monitor beperkt zich tot een inventarisatie en analyse van de aanbod- en vraagstructuur van informatieve websites (WWW) en zoekmachines. Daarbij worden die internetdiensten betrokken die van primair belang zijn voor de maatschappelijke informatievoorziening en die gericht zijn op het algemene publiek, in het bijzonder nieuws. Aangesloten wordt bij de definitie van journalistieke informatieproducten op internet van het Bedrijfsfonds voor de Pers: nieuws, achtergrondinformatie, analyse en commentaar, gericht op de maatschappelijke actualiteit in haar algemeenheid, mede in het belang van politieke meningsvorming 1. Kort gezegd wordt in deze sectoranalyse gesproken over nieuws op internet. 1.1 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op het monitoren van mediaconcentratie op internet in de toekomst. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de werking van zoekmachines op internet. Hoofdstuk 4 geeft aanvullende informatie over de voorkeuren van internetgebruikers met betrekking tot nieuws- en informatiesites. Hoofdstuk 5 is de integrale neerslag van de interviews die voor het rapport `Mediaconcentratie in beeld zijn gehouden met enkele deskundigen. Hoofdstuk 6 bevat de rapportage van de drie case-studies. In de bijlage is een systematisch overzicht opgenomen van de nieuws- en informatiesites op internet in Bedrijfsfonds voor de Pers, Kaderregeling voor het stimuleren van journalistieke informatieproducten via het internet. Den Haag, april 2001

5 TNO-rapport 26 februari / 39 2 Monitoring van mediaconcentratie in het internetdomein In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de volgende vraag: Hoe zal de maatschappelijke informatievoorziening via internet zich in de toekomst ontwikkelen en welke betekenis heeft dit voor het monitoren van mediaconcentratie. In een interne TNO workshop is nagedacht over deze vragen. Tevens is deze thematiek aan de orde gekomen in de drie expert-interviews die gehouden zijn met Lou Lichtenberg en Rick van Dijk (Bedrijfsfonds voor de Pers), Ren de Vree (Villamedia) en Mark Deuze (UvA). De resultaten daarvan alsmede discussieonderwerpen staan in dit hoofdstuk. Media zijn van groot belang voor de meningsvorming en het democratisch functioneren van onze samenleving, stelt het CvdM in de het voorwoord van het rapport Mediaconcentratie in Beeld. Met de opkomst van internet en informatieve websites is de vraag wat het (relatieve) belang is van dit nieuwe medium in het totale aanbod van maatschappelijke informatievoorziening, in het bijzonder nieuws 2. De vraag die hiermee verbonden is, is in hoeverre internet in het media-aanbod gezien kan worden als een eigenstandig medium. Immers, de traditionele media zijn actief in dit nieuwe domein, naast een groot aantal partijen die niet uit het medialandschap voortkomen maar ook nieuwe spelers. Figuur 1: origine nieuwsaanbieders op internet Maatschappelijke informatievoorziening (nieuws) op Internet Dagbladen Televisie Radio Tijdschriften Telecom Overig Onderstaande gedachtevorming biedt bouwstenen voor de beantwoording van de vraag wat in de toekomst op het terrein van internet gemonitord zou moeten worden. De vraag is daarbij in welke mate nieuwsvoorziening via internet iets toevoegt aan bestaande media. En kun je nieuwsvoorziening via internet en internetjournalistiek op eigen merites beoordelen Als het namelijk niets toevoegt of geen zelfstandige positie heeft, lijkt het niet zinvol om internet als eigenstandig domein binnen de context van de mediamonitoring te monitoren. Dit kan overigens op termijn veranderen. 2.1 Toegevoegde waarde van nieuws via internet De toegevoegde waarde van nieuwsvoorziening via internet kan gevonden worden in de inhoud, toegankelijkheid en de aanbod- en gebruikstructuur ervan Inhoud Op internet is veel nieuws beschikbaar dat eerder of tegelijkertijd in andere media (dagbladen, omroep) wordt gepresenteerd. Nieuws speciaal geproduceerd voor internet is nauwelijks aanwezig, zo schatten de deskundigen in. Ook wordt geconstateerd dat er nog geen format is voor de productie van internetnieuws, voor een webreportage. Het aanbod bestaat ofwel uit tekst, ofwel uit beeld en/of geluid maar er zijn nog geen 2 In deze notitie spreken we over nieuws, als specifieke categorie van maatschappelijk informatievoorziening

6 TNO-rapport 26 februari / 39 nieuwe combinaties 3. Mede als gevolg daarvan is internet nog vooral interessant als transportmiddel. Dit blijkt ook uit de inventarisatie van nieuwssites voor de internetmonitor. Er is volgens de deskundigen zelfs eerder sprake van een vermindering van originele inhoud op internet dan dat de hoeveelheid toeneemt. Zij vragen zich dan ook af in hoeverre internet op dit moment voor het aanbod van algemeen nieuws inhoudelijk toegevoegde waarde biedt. Internet biedt wel toegevoegde waarde op het terrein van specifieke of niche informatie (bijvoorbeeld over landbouwnieuws of vaart.nl een portal over de scheepvaart). Ook in het geval van incidenten (rampen, ongelukken, overlijdensgevallen) wordt die waarde gezien. In de vorm van dossiervorming en het bieden van links varieert die waarde. Soms wordt simpelweg enkele artikelen en links bij elkaar gezet en noemt men dat dossiervorming (packaging) in andere gevallen wordt duiding gegeven bij de artikelen, verbanden aangebracht, commentaar gegeven en worden geannoteerde links gegeven (content creation). McLuhan stelde al the content of the new medium is the old medium. Wat dat betreft is er weinig veranderd. Wat inhoudelijk de toegevoegde waarde van nieuws op internet is, is dus anno 2002 nog maar de vraag Toegankelijkheid Wat betreft de toegankelijkheid van nieuws via internet, lijkt er een duidelijke toegevoegde waarde te zien ten opzichte van traditionele media. Nieuws is over het algemeen gratis en openbaar (slechts voor internettoegang wordt betaald, niet voor consumptie van inhoud), het nieuws is snel en direct beschikbaar vanaf iedere plaats en op ieder moment. Bovendien kan via links makkelijk doorgeschakeld worden naar verbonden of achterliggende bronnen (hypertextualiteit). De betekenis van internet voor de maatschappelijke informatievoorziening en in het bijzonder nieuws zit tot dusver slechts deels in de inhoud (andere berichten) maar veel meer in een andere presentatie en vindbaarheid van berichten (toegankelijkheid, vorm en gebruik). Soms is het dus de inhoud en soms de toegankelijkheid van de inhoud die toegevoegde waarde biedt. Vervolg vraag is in hoeverre er al sprake is van internetjournalistiek. Op grond van bovenstaande conclusie en afgaande op de opmerkingen van de deskundigen, zou je kunnen stellen dat internetjournalistiek wel bestaat in theorie maar nog niet of nauwelijks in de praktijk Aanbod- en gebruikstructuur van internet De huidige aanbod- en gebruikstructuur van nieuws via internet levert een aantal aspecten op die van invloed zijn op de betekenis van internet voor die informatievoorziening: Een winstgevend businessmodel ontbreekt. Tot op heden is het dominante businessmodel van nieuws via internet dat van het gratis beschikbaar stellen van de informatie. Uit de inventarisatie en analyse van nieuwssites blijkt dat nieuws slechts in beperkte mate tegen betaling wordt aangeboden danwel dat sites gesloten delen voor abonnees bieden (bijvoorbeeld NRC, Financiële Dagblad). Gesloten 3 Zowel het Bedrijfsfonds voor de Pers als het Stimuleringsfonds Culturele Omroepproducties proberen met subsidies initiatieven op dit terrein te stimuleren. Slechts in experimentele zin zijn er initiatieven.

7 TNO-rapport 26 februari / 39 delen hebben over het algemeen geen betrekking op het nieuws zelf maar op aan nieuws verbonden producten en andere diensten zoals archieven, puzzels en achtergronddocumenten. Dit businessmodel wordt ook wel een aandachtseconomie genoemd. Sites zijn afhankelijk van adverteerders of sponsors die hopen dat bezoekers van de sites hun advertenties (banners) opmerken. Deze inkomstenbron is echter nog zeer onzeker en beperkt. Partijen die buiten internet activiteiten hebben (bijvoorbeeld uitgave van kranten of exploitatie omroepbedrijf) investeren vaak voornamelijk met inkomsten uit die activiteiten in internet. Algemeen is de veronderstelling dat sites renderen die iets toevoegen aan het bestaande nieuwsaanbod. Dit kan in de vorm van inhoud zijn maar ook in de vorm (multimedialiteit) of service aan abonnees. - Verdunning van publiek. Zoals figuur 1 laat zien, zijn vanuit diverse mediadomeinen partijen actief op internet. Er is zodoende een groot aanbod aan informatieve en nieuws- websites (187). Bijvoorbeeld op regionaal niveau bieden zowel de krant als de radio en televisiestations (commercieel en publiek) en het huis-aan-huisblad regionaal nieuws en informatie op het web. Dit leidt tot directe concurrentie op internet tussen voorheen onderscheiden partijen in verschillende mediamarkten en daarmee tot een verdunning van het publiek. Ultimo kan zo de grote diversiteit van het aanbod en versnippering van het publiek leiden tot wat wel genoemd wordt ruinous competition. - Publiekssamenstelling is deels hetzelfde, deels anders dan van de traditionele media. Zo bezoeken zowel abonnees als niet-abonnees de site van een krant. Het publiek is daardoor zeer moeilijk te vangen. De ongerichte verspreiding van internet lijkt daarin op televisie en radio (point-multipoint). Op internet is er echter ook een groot aantal aanbieders (multipoint multipoint). Tegelijkertijd kan een aanbieder meer en meer over bezoekers te weten komen (hoe lang iemand de site bezoekt, waar een bezoeker vandaan komt) en is direct contact mogelijk ( ). - Kenmerken van internetgebruik. Bezoekers van sites hebben een mediagebruik dat gekenmerkt kan worden als vluchtig (koppen snellen), ad hoc en weinig trouw. Het medium zelf biedt hier ook alle aanleiding voor. Sterker nog dan bij televisie zappen mensen langs het enorme aanbod. Hierin verschilt internetgebruik van andere media. Naarmate meer bekend wordt over internetgebruik, wordt ook meer bekend over het rituele gedrag van gebruikers. Deskundigen zijn van mening dat er vooralsnog geen gehechtheid is aan merknamen op internet, althans niet zo sterk als bij andere media. - Productie van nieuws Zoals eerder gesteld is de productie van nieuws in vorm en inhoud nog sterk verbonden met het oorspronkelijke medium. Kranten publiceren hun nieuws of delen ervan op sites, omroepen bieden (fragmenten van) programma s aan. Bij de productie van nieuws zien we dus nog een sterke link met het moederbedrijf. Naast de inhoud gaat het daarbij ook om de missie en strategie, redactie, marketing, redactiestatuut etc. Verder zien we een dominante aanwezigheid van enkele bronnen, met name ANP. Bij gebrek aan eigen en nieuwe inhoud valt dit des te meer op. Een ontwikkeling ten aanzien van de productie van nieuws is volgens deskundigen de personalisatie van de journalist waarbij de naam van de journalist belangrijker wordt dan die van de uitgever. - Onderzoekbaarheid van internetgebruik. Er is nog veel discussie over cijfers betreffende bezoekersaantallen en gebruik van sites. In het traditionele domein zijn gevalideerde onderzoeksmethoden zoals die van HOI 4, Intomart en SCP (TBO) van groot belang voor de advertentiemarkt en voor uitspraken over gebruik van media. 4 Zowel HOI als het CIM in België zijn bezig met de ontwikkeling daarvan.

8 TNO-rapport 26 februari / 39 Het zal nog enige jaren duren voordat betrouwbare methoden voor internet zijn ontwikkeld en geaccepteerd. 2.2 Toekomst van internet als nieuws- en informatiebron Drie elementen zijn van invloed op de vraag hoe de toegevoegde waarde van internet zich in de toekomst zal ontwikkelen. Deze samenhangende elementen vormen tegelijkertijd een bottleneck in die ontwikkeling. - Technologie: Breedbandigheid is een voorwaarde voor acceptatie en gebruik van multimediale toepassingen. Dit is een technische hobbel die op termijn genomen moet worden. Tot die tijd zal de internetjournalistiek in haar vorm (en daarmee inhoud) nog zeer lijken op de traditionele media. - Gebruik: samenhangend met de technologische ontwikkeling, zijn er ontwikkelingen in het gebruik van nieuws via internet. Nieuws via internet kan gebruiksvriendelijker worden als mobiele gebruiksapparatuur meer in zwang komt, verbindingen sneller worden en de vorm van het nieuws waarde toevoegt aan nieuws via traditionele media. Tot op heden is dat nog onvoldoende aan de orde. - Economie: zolang er nog geen renderend businessmodel is, zal de nieuwsvoorziening via internet een afgeleide blijven van de basisactiviteiten van een aanbieder (media-onderneming of andere onderneming). Dit hangt mede samen met de definitie van die basisactiviteiten door met name de huidige mediabedrijven. Zo wordt krantenbedrijven wel verweten zichzelf nog te veel te zien en positioneren als papierdrukkers in plaats van informatieleveranciers. Een herdefiniëring van die activiteiten kan leiden tot een andere strategie ten aanzien van internet. Een verwante ontwikkeling is die van multi-channel exploitatie. Zo bieden steeds meer commerciële bedrijven een mix van televisie, internet en mobiele diensten (SMS) aan om nieuwe vormen van interactiviteit te creëren en kijkers te betrekken bij het programma (bv Idols, Big Brother). Hier zien we dat de verschillende media optimaal samen worden ingezet voor een programma. Figuur 2: Krachtenveld toekomst nieuwsvoorziening via internet - Technologie (breedband) Gebruik (medium kenmerken) Economie (business modellen) De strategie van nieuwssites de komende jaren zal afhangen van bovengenoemde ontwikkelingen. Het veld is volop in beweging door genoemde ontwikkeling,

9 TNO-rapport 26 februari / 39 marktomstandigheden en tot op heden vooral gebrek aan succes. In het spel worden naar verwachting de volgende strategieën gekozen: 1. Stoppen: er is de afgelopen jaren al een tendens waarbij vaak grootste initiatieven bij gebrek aan economisch succes gestopt zijn, dit zal nog wel even doorzetten. Ook wordt met onderdelen van de site gestopt (bijvoorbeeld met fora). 2. Minimum optie: bedrijven zullen kiezen voor een model met marginale investeringen, geen tot beperkt aanbod van originele content dan wel internetjournalistiek. Een ontwikkeling in de afgelopen maanden die hierop wijst is de reductie van de omvang van internetredacties (Planet Internet, Telegraaf etc). 3. Niches: algemene nieuwssites gaan zich op een niche te richten om zich te onderscheiden (zo zou het AD zich op Sport kunnen richten en Trouw op filosofie en religie) 4. Samengaan; door fusies, overnames of allianties kunnen sites of delen ervan gezamenlijk geëxploiteerd gaan worden (bijvoorbeeld een regiosite van een radiostation en uitgever gezamenlijk of gemeenschappelijke sites van een moederconcern zoals Wegener). De kwestie mediacrossownership is in dit verband actueel en zou volgens deskundigen wel weer ter discussie mogen worden gesteld, met name regionaal. Daar zouden bijvoorbeeld een regionaal dagblad en omroep goed samen kunnen werken om een regionale nieuwssite te exploiteren Uitbreiding: een aanbieder ontwikkelt zich tot een informatieaanbieder met verschillende media in portefeuille die complementair zijn (bijvoorbeeld publieke omroep). 2.3 Monitoring mediaconcentratie in het internet domein: indicatoren In de eerste internetmonitor is gekozen voor een aantal indicatoren, deels in navolging van de wijze waarop de traditionele mediasectoren in kaart worden gebracht, deels op basis van beschikbare gegevens. Navolgend overzicht van indicatoren is stof tot discussie over de onderzoekbaarheid van internet en de mate waarin uitspraken kunnen worden gedaan over mediaconcentratie in dit domein: 5 Ren de Vree pleit in dit verband voor een herverkaveling van de media in de regio en voor een minimum mediamodel

10 TNO-rapport 26 februari / 39 Indicator Typering sector Advertentiemarkt Aanbiederconcentratie Redactionele concentratie en pluriformiteit Publiekspreferenties Discussie Indeling naar origine aanbieder Nadere achtergrondinformatie (o.a. financieel, uitgever, organisatorisch) Wanneer telt een site als titel? Welk aanbod neem je mee? (nu breed genomen en vergelijkbaar met monitor van de pers en omroep) Hoe ga je om met wijzigingen (overnames, fusies) Andersoortige producten en diensten dan sites (nieuwsbrieven, e-zines maar ook sms-diensten) Discussie met name over het meten en onderzoekbaarheid van bestedingen. Geen inzicht in bestedingen aan nieuws- en informatiesites. Definitie relevante markt Definitie van landelijke en regionale markt, hoe zinvol is dat bij internet? Berekening marktaandelen? Nu gekozen voor de markt voor landelijk nieuws. Overige indicatoren? Waardering in vergelijking met andere domeinen Functie van het nieuws en internetjournalistiek Meten van diversiteit vereist inhoudsanalyse Betrouwbaarheid van nieuws Betaalde content Aanwezigheid Colofon Redactiestatuut Tijdsbesteding aan internet i.r.t. overige media Cijfers over internetpenetratie Bezoekgegevens/pageviews: discussie over onderzoekbaarheid Belang van nieuws op internet voor de gebruikers? Hoe situatiespecifiek is dat? Publiekspreferentie als spiegel van aanbiedersconcentratie

11 TNO-rapport 26 februari / 39 3 Zoekmachines 3.1 Inleiding 3.2 Werking Zoekmachines worden gebruikt om door middel van trefwoorden informatie te vinden op internet. Dit is voor de maatschappelijke informatievoorziening op internet van belang omdat gebruikers met behulp van zoekmachines makkelijker toegang krijgen tot informatie op internet en uitgebreidere mogelijkheden hebben gekregen om diverse bronnen te doorzoeken en te raadplegen. Tegelijkertijd wordt een gebruiker echter geconfronteerd met vragen met betrekking tot de betrouwbaarheid, onafhankelijkheid, actualiteit en accuraatheid van de gevonden informatie. De mogelijkheden die het internet biedt voor het vergaren van informatie gelden ook voor het geven en produceren van informatie. Ieder individu en iedere organisatie kan zijn informatie vrij op internet plaatsen (behoudens illegale inhoud). Dit maakt dat het moeilijk is om de betrouwbaarheid en validiteit van informatie in het internetdomein te beoordelen. Daarnaast zijn er beperkingen aan de mate waarin een zoekmachine toegang kan verschaffen tot het totale World Wide Web. Ondanks het feit dat zoekmachines toegang hebben tot veel informatie bestaat er zoiets als een verborgen web, informatie die niet wordt doorzocht door zoekmachines, bijvoorbeeld omdat er gewerkt wordt met databases die niet door zoekmachines wordt herkend. Volgens onderzoek uit 1999 van Lawrence en Giles 6 wordt maar een zeer beperkt deel van de beschikbare informatie gevonden op het web door individuele zoekmachines. Er wordt in dit hoofdstuk ingegaan op de werking van zoekmachines, de omvang van de markt (aantallen, marktaandeel) en het aanbod van informatie via zoekmachines. Zoekmachines indexeren webpagina s: informatie die vervolgens in een database wordt opgeslagen. In feite is de informatie waartoe een zoekmachine toegang heeft een momentopname van het internet. Dit betekent dat de weergegeven zoekresultaten niet altijd de meest recente hoeven te zijn (en zelfs verouderde of reeds verwijderde informatie weergeven). Daarnaast kunnen de meeste zoekmachines maar een klein deel van het internet indexeren waardoor niet alle informatie wordt gevonden 7. Een bijkomend verschijnsel is dat pagina s (en dus informatie) op het internet worden geïndexeerd met behulp van technieken die waarde toekennen aan een pagina op een andere manier dan op de waarde van de inhoud. Sommige zoekmachines gebruiken populariteit als criterium, waarbij een zoekresultaat meer waarde heeft, en dus hoger in de ranglijst aan de gebruiker getoond wordt, als veel naar de betreffende pagina gelinkt wordt. Een van de mogelijkheden om toegang tot meer informatie te krijgen is het gebruik van meerdere zoekmachines tegelijkertijd, bijvoorbeeld door het gebruik van 6 Beschikbaar via Volgens het onderzoek was in 1999 het gezamenlijke bereik van de 11 populairste zoekmachines in de VS ongeveer 42%. 7 Benjamin, J. (2002). Wantrouw de zoekmachine. In: NRC, internetspecial, 28 september In Benjamin (2002) wordt een ruwe schatting gegeven; de tien populairste zoekmachines verwijzen gezamenlijk naar ongeveer 10% van internet.

12 TNO-rapport 26 februari / Omvang metazoekmachines. Het verschil tussen gewone zoekmachines en metazoekmachines is dat de eerste een eigen database heeft waarin webpagina s zijn geïndexeerd, terwijl de tweede geen eigen database heeft, maar andere zoekmachines doorzoekt. Daarnaast bieden metazoekmachines meestal minder mogelijkheden om zoekopdrachten te verfijnen en zijn de zoekresultaten vaak oppervlakkiger. Alhoewel het in het verleden mogelijk was zoekmachines te manipuleren door bijvoorbeeld populaire zoektermen onzichtbaar op te nemen in een site (metatags) hebben de meeste zoekmachines tegenwoordig mogelijkheden dergelijke manipulatie te herkennen 8. Waardoor het voor eigenaars van web pagina s moeilijker wordt de vindbaarheid te manipuleren. In Nederland zijn naar schatting 17 zoekmachines (zie tabel 1) waarvan ongeveer 6 Nederlandse versies van internationale zoekmachines (zoals altavista.nl). Daarnaast bestaan er nog ongeveer 12 Nederlandse metazoekmachines. Het meten van marktaandeel van deze zoekmachines is moeilijk en zeer afhankelijk van de gehanteerde meetmethodiek. Resultaten van dergelijke onderzoeken moeten dan ook genuanceerd worden bekeken. Tabel 1: Nederlandse zoekmachines (weergegeven op alfabet) Zoekmachines 1stekeuze.nl Altavista Nederland GoldID Google Nederland Grep.nl Hotbot Nederland Ilse Looksmart Nederland Lycos Nederland MSN Nederland Search.nl SURFnet search engine Track Vinden Vindex Voelspriet Zoek.nl Bron: Voelspriet.nl, open directory project Volgens onderzoek van Check It (tweede kwartaal 2002) 9 is Google in Nederland de meest gebruikte zoekmachine, gevolgd door Ilse.nl (zie tabel 2). De sterke positie van Google in de Nederlandse markt wordt bevestigd door gegevens van Nielsen Netratings 10. Google staat in januari 2003 op de vierde plaats van de top 10 van meest 8 Benjamin, J. (2002). Wantrouw de zoekmachine. In: NRC, internetspecial, 28 september Het marktaandeel in dit onderzoek is gemeten gebruikmakend van metingen van Nedstat 10

13 TNO-rapport 26 februari / 39 bezochte sites met 1,9 miljoen unieke bezoekers (geen dubbeltellingen) en een gemiddelde bezoekduur van ongeveer 18 minuten. In deze maand waren KPN, MSN en Sanoma respectievelijk 3, 2 en 1. Tabel 2: Marktaandeel zoekmachines Zoekmachine Tweede kwartaal 2002 Google 43% Ilse.nl 28% Altavista.nl 4% IxQuick.com (metazoekmachine) 4% Vinden.nl 3% Bron: Check It 3.4 Betrouwbaarheid van het aanbod Zoekresultaten zijn vaak moeilijk te beoordelen op bruikbaarheid, maar vooral op objectiviteit. Zoekmachines zijn vaak (onderdeel van) commerciële ondernemingen en moeten dus commercieel geëxploiteerd worden. Het aanbod van zoekfunctionaliteit via een zoekmachine wordt meestal gefinancierd door de verkoop van advertenties (banners) die op de zoekpagina s worden weergegeven. Het gebeurt wel dat de aanbieders van zoekmachines advertenties plaatsen tussen de zoekresultaten, al dan niet in de vorm van een zoekresultaat. De inkomsten uit advertenties vielen echter tegen en inkomsten moeten nu dus ook anders worden gegenereerd. Dit levert in een aantal gevallen moeilijkheden op bij het beoordelen van de informatie door gebruikers. Aanbieders van informatie kunnen namelijk betalen voor een hogere positie op de ranglijst, dus wie het meest betaalt krijgt de beste positie bij de weergave van zoekresultaten. Daarnaast kan er betaalt worden voor snelle indexering, dat wil zeggen snelle opname in de index van een zoekmachine. Sommige exploitanten van zoekmachines geven weliswaar duidelijk het verschil aan tussen objectieve resultaten en commercie maar dit is nog lang niet altijd het geval. In de Verenigde Staten is de overheid betrokken bij de discussie rondom objectiviteit versus commercie. De Federal Trade Commission (FTC) vindt dat betaalde informatie voortaan duidelijker omschreven moet worden 11. Aanbieders die zich schuldig maken aan misleiding wordt opgeroepen gebruikers duidelijke informatie te geven indien commerciële informatie wordt weergegeven. 11 Zoekmachines op de vingers getikt.

14 TNO-rapport 26 februari / 39 4 Publiekspreferenties In de fysieke wereld zijn krantenlezers meestal loyaal aan één krant. Op internet is er daarentegen een trend zichtbaar dat het publiek meerdere sites raadpleegt voor het vergaren van nieuws en informatie waarbij men telkens weer opnieuw bepaalt voor welke content men naar welke site gaat. Uit onderzoek van de KU Leuven onder lezers van online kranten in Vlaanderen blijkt overigens dat mensen op internet eerder op zoek gaan naar de online editie van de krant die ze ook in papieren vorm lezen. Hieruit blijkt dat online krantenlezers trouw zijn aan hun krant Top 20 algemene sites van 2002 Online onderzoeksbureau Multiscope heeft een ranglijst opgesteld van de best bezochte Nederlandse sites in Het gaat hier om allerlei sites en niet uitsluitend om nieuwssites. De lijst van Multiscope is tot stand gekomen met behulp van Visiscan, het online bereiksmetingsysteem van Multiscope. De data voor het bereiksmetingsysteem van Multiscope worden realtime en op continu basis verzameld door geavanceerde logsoftware, die op de PC s van een panel van meer dan internetgebruikers het surfgedrag registreert. Hierbij wordt zowel thuis als op de werkplek surfgedrag geregistreerd. Tabel 3: De top 20 sites van Site 1 17 pagina.nl 2 3 msn.nl 3 1 startpagina.nl 4 2 ilse.nl 5-5 detelefoongids.nl 6 - google.nl 7 4 omroep.nl 8 12 telegraaf.nl 9 14 planet.nl kpn.com clubs.nl 12 8 rabobank.nl 13 7 postbank.nl nu.nl kaartenhuis.nl ns.nl hetnet.nl lycos.nl 19 6 tiscali.nl wehkamp.nl Bron: Multiscope/Viviscan bereiksmeting 12 Hans Beyers (2002). De van morgen, nog steeds op papier? Leeronderzoek De e-krant KU Leuven.

15 TNO-rapport 26 februari / 39 De dochterpagina s van Startpagina voeren de jaarranglijst aan, maar MSN was in de laatste maanden van dit jaar duidelijk aan de winnende hand. Deze opmars gaat ten koste van Startpagina en Ilse. Google blijkt de snelste stijger in de ranglijst. Alle sites die gerekend kunnen worden tot het KPN concern presteren goed. Wat verder opvalt is dat sites die eerder in een uitbreiding van de redactie geïnvesteerd hebben, dit jaar weten te groeien. Op diverse redacties wordt nu echter weer wordt bezuinigd vanwege slechte financiële resultaten. De site van de publieke omroep daalt van de vierde naar de zevende plaats. Verder dalen de banken, de portals van Lycos en Tiscali alsmede de site van de NS. Het veroveren van een vaste positie als toonaangevende site binnen Nederland blijkt steeds moeilijker te worden zonder grote investeringen. Bezuinigingen hebben direct hun weerslag op de positie in de ranglijst. Vele grote sites hebben echter steeds meer moeite om een rendabel businessmodel te vinden. 4.2 Top 10 - Online nieuws- en informatiediensten De onderstaande top 10 geeft inzicht in de voorkeuren van het publiek voor nieuws- en informatiesites. Multiscope betrekt in deze top-10 nieuwsdiensten die uitsluitend online bestaan en geen equivalent in het traditionele domein hebben. De top 10 is niet beperkt tot sites die uitsluitend algemeen nieuws brengen. Ook special interest domeinen, zoals dedigitalerevolutie.nl werden meegenomen in deze top 10. Tabel 4: Top 10 - Online nieuws- en informatiediensten (juli 2001) Site Maandbereik Aantal unieke bezoekers per maand 1 nu.nl 9% kranten.com 7% zdnet.nl 5% mybutler.nl 3% dedigitalerevolutie.nl 3% en.nl 2% mistermail.nl 2 % nieuwsbank.nl 2 % webstyl .nl 2 % antenna.nl 1 % Bron: Multiscope/Visiscan bereiksmeting 4.3 Top 10 Nieuwssites NOS Kijk- en Luisteronderzoek (KLO) heeft een top 10 gemaakt van algemene nieuwssites. Special interest sites zijn niet in deze top 10 meegenomen. KLO baseerde zich op gegevens van Nielsen Netratings. Het gaat daarbij zowel om nieuwsdiensten die uitsluitend online bestaan als ook om nieuwsdiensten die eveneens in het fysieke domein bestaan.

16 TNO-rapport 26 februari / 39 Tabel 5: Top 10 Nieuws- en informatiesites derde kwartaal 2002 KW03/2002 Domein Unieke bezoekers* Bereik % Bereik % (Populatie actieve internet gebruikers) (Populatie 2 jr. en ouder) 1 telegraaf.nl nu.nl nos.nl (Teletekst) ad.nl nrc.nl volkskrant.nl trouw.nl kranten.com cnn.com parool.nl Bron: KLO; derde kwartaal 2002 van Als we kijken naar de top 3 binnen deze top 10 dan blijkt dat De Telegraaf de andere nieuwsdomeinen, gerekend naar unieke bezoekers, dit kwartaal ruim voor blijft. De meest bezochte sites binnen dit domein waren respectievelijk krant.telegraaf.nl en archief.telegraaf.nl. Binnen de best bezochte site werden, even afgezien van de portal-pagina s, de secties Nieuwslink, CrazyLife en Sportlink het meest opgevraagd. Nu.nl scoort het hoogst met zijn artikelen (sectie document ), de portalpagina en de secties Nieuws, Achterklap en Weer. De best bezochte pagina s in het Teletekst-domein waren de 101, de 100, de 601 en de 650. Nieuws, sport en (met name) voetbal zijn ook dit kwartaal weer favoriet bij de Teletekst-bezoeker. Stichting Kijk- en Luisteronderzoek heeft eveneens een selectie gemaakt van een aantal informatie- en special interest-domeinen. Hieronder volgt de trend tot en met derde kwartaal 2002 in grafiekvorm. Opvallend daarbij is de piek rond het tijdstip van de moord op Pim Fortuyn en de Tweede Kamerverkiezingen in mei De site Vrouwonline heeft een maand later, in juni een piek.

17 TNO-rapport 26 februari / 39 Figuur 3: Trend algemene nieuws- en special interest-domeinen Trendrapport - Unieke bezoekers (x 1000) op domeinniveau nos.nl+omroep.nl telegraaf.nl nu.nl vrouwonline.nl nrc.nl jan-02 feb-02 mrt-02 apr-02 mei-02 jun-02 jul-02 aug-02 sep-02 Bron: KLO, eerste t/m derde kwartaal 2002 De exacte getallen (vanaf juni afgerond): Tabel 6: Unieke bezoekers per maand: nos.nl+omroep.nl telegraaf.nl nu.nl vrouwonline.nl nrc.nl jan , , , , ,199 feb , , , , ,043 mrt , , , , ,377 apr , , , , ,361 mei , , , , ,900 jun , , , , ,000 jul , , , , ,000 aug , , , , ,000 sep , , , , ,000 Bron: KLO; eerste t/m derde kwartaal 2002 Van de bijna gezamenlijke bezoekers van omroep.nl en nos.nl in de maand september zijn er afgerond op beide domeinen gesignaleerd, zodat het ontdubbelde aantal unieke bezoekers op neerkomt. De combinatie nos/omroep.nl zet de stijgende trendlijn voort. Ook De Telegraaf houdt de opwaartse trend vast, terwijl de overige domeinen na de pieken in mei en juni 2002 relatief stabiel gebleven zijn.

18 TNO-rapport 26 februari / Top 10 - Mediasites (Kijk- en Luisteronderzoek) Hieronder volgt een overzicht van diverse mediasites. Hierbij moet rekening gehouden worden met het feit dat de pagina s van de (meeste) sites van de afzonderlijke publieke omroepen verdeeld zijn over de servers info.omroep.nl en portal.omroep.nl, die door Nielsen//Netratings als aparte sites gezien worden. Bij grote drukte zet NOS Internet-beheer de server www2.omroep.nl in als loadbalancer, die dus voor deze meting ook weer als een aparte site geteld wordt. Zodoende vallen de statistieken van topsites tijdens piekmomenten iets te laag uit. Tabel 7: Top-10 Mediasites naar unieke bezoekers per kwartaal KW03/2002 Site Unieke bezoekers Bereik % (Actief) info.omroep.nl portal.omroep.nl www2.omroep.nl* Bron: KLO; rapportage derde kwartaal 2002 *De content die op www2.omroep.nl beschikbaar gesteld wordt overlapt altijd met die op met een of meer van de andere servers in het omroep-domein, aangezien deze server bij grote drukte wordt ingezet om meer bezoekers tegelijkertijd te kunnen bedienen.

19 TNO-rapport 26 februari / 39 5 Verslag van interviews met experts 5.1 Inleiding 5.2 Historie Een aantal experts op het gebied van internet en journalistiek zijn geïnterviewd om een antwoord op de onderstaande drie vragen te kunnen formuleren Wat is het aanbod en de aanbodstructuur van nieuws op internet? Wat zijn de karakteristieken van het gebruik van nieuws op internet? Wat zijn de te verwachte toekomstige ontwikkelingen met betrekking tot nieuws op internet? De interviews zijn gehouden met dhr. Lou Lichtenberg dhr. Rick van Dijk van het bedrijfsfonds voor de pers, dhr. Ren de Vree van Villamedia en dhr. Mark Deuze van ASCOR. Het aanbod van maatschappelijke informatie (nieuws) via internet is in Nederland langzaam op gang gekomen, waarna er een periode is geweest waarin er veel geld is geïnvesteerd in nieuws op internet. Die periode is nu voorbij. In de opstart fase waren het met name de kleine partijen die zich bezig hielden met nieuws, waarna de grotere partijen volgden, met name omdat ze ook een naam hadden op te houden. Volgens dhr. Lichtenberg is er te snel geïnvesteerd, met te hoge ambities. Als de ambities dan niet konden worden waargemaakt werd besloten dat men maar helemaal niets moest doen. Op dit moment zijn partijen vooral zoekende en is vooral de vraag hoe het aanbod van nieuws via internet ook commercieel aantrekkelijk kan worden gemaakt. Volgens dhr. de Vree zijn er veel financiële middelen nodig voor het opstarten met het aanbod van nieuws. 5.3 Functie van nieuws voor businessmodellen In het kader van het onderzoek worden drie functies van nieuws op internet geïdentificeerd; online nieuws als kernactiviteit (bijvoorbeeld webkranten en e-zines), online nieuws gerelateerd aan een geprinte of uitgezonden uitgave (bijvoorbeeld kranten, omroepen) en online nieuws als ondersteunend product (nieuws als marketing instrument). Deze classificatie is voorgelegd aan de geïnterviewden. Dhr. de Vree schat dat ongeveer 10% van het nieuws origineel nieuws is, terwijl 50% kan worden aangeduid als zogenaamde shovelware, nieuws dat van een andere bron (van een eigen offline bron) wordt overgenomen zonder drastische bewerking. De overige 40% kan worden aangeduid als complementair product. Hij vult aan dat ook het nieuws van nieuwsaanbieders zoals kranten, vaak gezien kan worden als complementair (namelijk aan het offline aanbod). Dhr. Deuze schat dat ongeveer 25% van de aanbieders deels eigen nieuws maakt. Dhr. Lichtenberg geeft aan een onderscheid te willen maken in de derde categorie, nieuws als aanvullend product of als marketing instrument. Volgens hem kan deze categorie worden verdeeld in serieus nieuws en commerciële informatie weergegeven als nieuws. Dhr. Deuze vindt het verschil tussen online nieuws als kernactiviteit en nieuws als marketing instrument zeer klein. In zijn huidige vorm biedt het online nieuws aanbod van veel kranten nauwelijks meerwaarde

20 TNO-rapport 26 februari / 39 over het offline aanbod. Online nieuws vervult in dat geval meer een rol als marketing instrument en is niet op te vatten als een aparte vorm van nieuwsvoorziening. Alleen als voldoende meerwaarde wordt geboden dan kan online nieuws worden gezien worden als een aparte vorm van nieuwsvoorziening. 5.4 Aanbodstructuur Aanbod Bij het aanbod van nieuws op internet wordt veel gebruik gemaakt van het ANP, maar dit geldt ook voor offline edities. Dhr. de Vree vindt dat internet er toe bijdraagt dat dit prominenter naar voren komt. Volgens dhr. Lichtenberg betrekken kranten zoals Metro en Spits het grootste deel van het nieuws van ANP, waarbij dit wel altijd helder wordt vermeld. Het komt wel regelmatig voor dat aanbieders redacteuren in dienst hebben die het ingekochte nieuws bewerken. Dhr. de Vree is van menig dat één nationale nieuwsdienst te weinig is en dat bij de productie meer concurrentie zou moeten zijn. Op beperkte schaal is er concurrentie van de Geassocieerde Pers Diensten (GDP) waarvan veel regionale kranten gebruik maken. Onder invloed van een aantal factoren, waaronder de economische conjunctuur, vindt er momenteel bij veel bedrijven een heroriëntering plaats van ontplooide activiteiten. Een van de trends die hieruit voortvloeit is focus op kernactiviteiten. Deze ontwikkeling dringt ook door in de wereld van nieuwsvoorziening op internet. Planet Internet, een site die ook eigen content ontwikkeld gaat het aantal redacteuren terugbrengen en zal meer als content packager gaan optreden dan als content creator. Dit geeft ook een goede indicatie van de functie van nieuws voor een dergelijke partij, namelijk nieuws als aanvullend product. Maar zelfs bij online activiteiten van kranten lijkt een trend op te treden van minder investeringen. De Telegraaf heeft volgens dhr. Deuze het aantal redacteuren van de interneteditie teruggebracht tot ongeveer de helft. Dhr. de Vree geeft aan dat veel origineel nieuws voortkomt uit andere bronnen dan de klassieke media (bijvoorbeeld kranten). Nieuws gemaakt voor internet komt vooral voor bij bedrijven (bedrijfsnieuws) en bij special interest sites. Ook dhr. Deuze ziet productie van eigen content vooral bij niches en geeft aan dat internet journalisten vaak werkzaam zijn bij commerciële bedrijven. De meerwaarde van nieuws op internet wordt met name gerealiseerd door eigen content en packaging. Bij dit soort niches kan dan ook een behoefte aan eigen internet journalistiek worden geïdentificeerd. Volgens dhr. de Vree is die behoefte er voor algemeen nieuws minder. Dhr. Deuze is van mening dat de meerwaarde van nieuws op internet nog zeer beperkt is. De meerwaarde die geboden kan worden door online nieuws aanbieders is bijvoorbeeld de mogelijkheid tot dossier vorming. Dhr. Deuze geeft aan dat kranten nog te vaak dossiers aanbieden die niet meer zijn dan een verzameling oude links. Een voorbeeld van het bieden van meerwaarde door middel van dossiers is de Economist, die redacteuren in dienst heeft om dossiers aan te leggen en up-to-date te houden. Een interessante ontwikkeling vindt plaats in de Verenigde Staten waar personalisatie van journalisten plaatsvindt door nieuws meer te koppelen aan de auteurs en redacteurs. Op die manier worden gebruikers meer gebonden aan nieuwsbronnen. Op de vraag of offline journalistiek gelijk is aan online journalistiek, of er dus sprake is van internet journalistiek antwoordt dhr. Lichtenberg dat journalistiek in alle media gelijk is (op dit moment), maar dat op termijn gebruik gemaakt kan (of moet) worden

Hardware Specialisatie. Module 1: Zoeken op het internet

Hardware Specialisatie. Module 1: Zoeken op het internet 1 Hardware Specialisatie Module 1: Zoeken op het internet 2 Inhoud Inleiding Zoekmachines Usenet en nieuwsgroepen Praktijkoefening 3 Inhoud > Inleiding < Zoekmachines Usenet en nieuwsgroepen Praktijkoefening

Nadere informatie

Opdracht 1. a) Van welk tijdstip is het nieuwste bericht op AD.nl? ... b) Wat zou ongeveer de deadline zijn geweest van het papieren AD? ...

Opdracht 1. a) Van welk tijdstip is het nieuwste bericht op AD.nl? ... b) Wat zou ongeveer de deadline zijn geweest van het papieren AD? ... Zoek een papieren AD en ga naar www.ad.nl. Vergelijk nu de voorpagina met de homepage. a) Van welk tijdstip is het nieuwste bericht op AD.nl? b) Wat zou ongeveer de deadline zijn geweest van het papieren

Nadere informatie

SEO: GEVONDEN WORDEN OP HET INTERNET

SEO: GEVONDEN WORDEN OP HET INTERNET SEO: GEVONDEN WORDEN OP HET INTERNET Datum: Juni 2011 I n h o u d s o p g a v e Gevonden worden op het internet... 2 Nationale Search Engine Monitor... 2 Hoe werkt Google?... 2 Een goede positionering...

Nadere informatie

Opdracht 1. a. Noteer twee overeenkomsten in de keuze van de artikelen 1... 2... b. Vind twee verschillen in de keuze van de artikelen 1...

Opdracht 1. a. Noteer twee overeenkomsten in de keuze van de artikelen 1... 2... b. Vind twee verschillen in de keuze van de artikelen 1... Zoek een papieren AD en ga naar www.ad.nl. Vergelijk nu de voorpagina met de homepage. a. Noteer twee overeenkomsten in de keuze van de artikelen b. Vind twee verschillen in de keuze van de artikelen c.

Nadere informatie

Zoekmachine optimalisatie Trends 2011. SEO ontwikkelingen om rekening mee te houden in 2011

Zoekmachine optimalisatie Trends 2011. SEO ontwikkelingen om rekening mee te houden in 2011 Zoekmachine optimalisatie Trends 2011 SEO ontwikkelingen om rekening mee te houden in 2011 Een woord vooraf Bronnen: bruceclay.com, searchengineland.com, frankwatching.com, marketingfacts.nl, dutchcowboys.nl,

Nadere informatie

Checkit maakt u vindbaar!

Checkit maakt u vindbaar! Checkit maakt u vindbaar! Neem voor meer informatie vrijblijvend contact op met één van onze Search Engine Marketing professionals of kijk op www.checkit.nl Pagina 2 van 12 Inhoud 1. Over Checkit... 3

Nadere informatie

Whitepaper SEA Haal maximale resultaten vanuit zoekmachine adverteren door structuur, optimalisatie en analyse.

Whitepaper SEA Haal maximale resultaten vanuit zoekmachine adverteren door structuur, optimalisatie en analyse. Haal maximale resultaten vanuit zoekmachine adverteren door structuur, optimalisatie en analyse. Versie: 1.0 Datum: 14-1-2010 Auteur: Onetomarket Inhoudsopgave 1. Wat is Search Engine Advertising?... 3

Nadere informatie

Zowel online als offline

Zowel online als offline Zowel online als offline reclame creëren online interesse in een merk Volgens bepaalde experts dient reclame tegenwoordig slechts een enkel doel: de consument naar de website van het betrokken merk lokken

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Uitgeverijen Uitgeverijen zijn onderverdeeld naar het soort product dat ze aanbieden. Daarbij wordt onderscheid gemaakt naar dagbladen, boeken, tijdschriften, vakbladen en elektronische media. Ook wordt

Nadere informatie

Profiel digitale krantenlezer

Profiel digitale krantenlezer Nieuwsmerken ook sterk online. Bezoekersaantallen dagbladsites blijven stijgen. De digitale dagbladlezer anno 2011 11 miljoen Nederlanders bezochten in 2011 dagbladsites. Een stijging t.o.v. het vorig

Nadere informatie

Nieuwe doelgroep. Bereik een... Brochure: Product informatie. Optimera.nl Mallemoolen 23 6901 GS Zevenaar - NL OPTIMALISATIE IN PERFECTIE

Nieuwe doelgroep. Bereik een... Brochure: Product informatie. Optimera.nl Mallemoolen 23 6901 GS Zevenaar - NL OPTIMALISATIE IN PERFECTIE OPTIMALISATIE IN PERFECTIE Bereik een... Nieuwe doelgroep Brochure: Product informatie Optimera.nl Mallemoolen 23 6901 GS Zevenaar - NL Telefoon: +31 (0)316 712 453 Fax: +31 (0)84 725 9405 O E-mail: info@optimera.nl

Nadere informatie

Clipit whitepaper. Onderzoek online en social media berichten over steden. 1 september 2012 1 november 2012

Clipit whitepaper. Onderzoek online en social media berichten over steden. 1 september 2012 1 november 2012 Clipit whitepaper Onderzoek online en social media berichten over steden 1 september 2012 1 november 2012 Voor het derde jaar op een rij onderzoekt Clipit de online berichtgeving over steden. In het onderzoek

Nadere informatie

Jouw bedrijf in 3 stappen bovenin Google Whitepaper online vindbaarheid versie augustus 2012

Jouw bedrijf in 3 stappen bovenin Google Whitepaper online vindbaarheid versie augustus 2012 Jouw bedrijf in 3 stappen bovenin Google Whitepaper online vindbaarheid versie augustus 2012 Whitepaper Online vindbaarheid Allebedrijvenin augustus 2012 Pagina 1 Een woord vooraf Je hebt een prachtige

Nadere informatie

#SMING12 IMPACT SOCIAL MEDIA 2012

#SMING12 IMPACT SOCIAL MEDIA 2012 #SMING12 IMPACT SOCIAL MEDIA 2012 2 OVER DIT ONDERZOEK Berichten op online en social media over financiële instellingen nemen toe. Ook ING heeft de afgelopen jaren de online buzz rond het merk sterk zien

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN ZOEKMACHINEMARKETING

STAND VAN ZAKEN ZOEKMACHINEMARKETING STAND VAN ZAKEN ZOEKMACHINEMARKETING NEDERLAND 2010 SAMENVATTING AUTEUR: EDUARD BLACQUIÈRE DATUM: MAART 2010 Pagina 1 van 6 SAMENVATTING In 2007 heeft Eduard Blacquière voor het eerst de markt van zoekmachinemarketing

Nadere informatie

SEO whitepaper. 1. Inleiding 3. 2. Wat is SEO? 4. 3. Onderdelen SEO 5. 4. Praktische SEO tips 8. 5. Hulp nodig? 10

SEO whitepaper. 1. Inleiding 3. 2. Wat is SEO? 4. 3. Onderdelen SEO 5. 4. Praktische SEO tips 8. 5. Hulp nodig? 10 SEO SEO whitepaper 1. Inleiding 3 2. Wat is SEO? 4 3. Onderdelen SEO 5 4. Praktische SEO tips 8 5. Hulp nodig? 10 2 Inleiding Dit document is met grote zorgvuldigheid opgesteld, echter kunnen fouten voorkomen.

Nadere informatie

Verdien model. Affiliate marketing

Verdien model. Affiliate marketing Verdien model Er zijn verschillende manieren om geld te verdienen met je site. Als je slim bent gebruik je alle manieren zo kan je op zo veel mogelijk manieren geld uit je site halen. Al deze manieren

Nadere informatie

Informatie vaardigheden

Informatie vaardigheden 0 Boek 77992.indb 0 02-2-09 6:4 Noordhoff Uitgevers bv Informatie vaardigheden Je dient informatievaardig te zijn om snel en grondig digitale informatie te zoeken, te selecteren en te verwerken. In dit

Nadere informatie

Online bereik blijft op niveau in de zomer

Online bereik blijft op niveau in de zomer DDMM Nieuwsbrief 5, september 2014 Bezoekaandeel per platform Media Imperatives Internet VINEX Merken top 25 Over het DDMM- onderzoek 3 4 6 7 Online bereik blijft op niveau in de zomer De zomervakantie

Nadere informatie

Top 100 online titels nader bekeken

Top 100 online titels nader bekeken DDMM Nieuwsbrief 3, augustus 2014 Effecten WK Voetbal TV en Online Video Top 25 merken Over het DDMM- onderzoek 3 4 6 8 Top 100 online titels nader bekeken Sinds de metingen van DDMM zijn er voor de Nederlandse

Nadere informatie

ZOEKMACHINE-OPTIMALISATIE,

ZOEKMACHINE-OPTIMALISATIE, ZOEKMACHINE-OPTIMALISATIE, OFWEL SEO: WAT VERANDERT ER IN 2010? AUTEURS: EDUARD BLACQUIÈRE, JOOST DE VALK DATUM: JANUARI 2010 Pagina 1 van 5 SEO: WAT VERANDERT ER IN 2010? Het begin van het nieuwe jaar

Nadere informatie

ABC Analytics Handleiding

ABC Analytics Handleiding ABC Analytics Handleiding Online zichtbaarheid wordt steeds belangrijker en je moet er in blijven investeren met het aantrekken van bezoekers door middel van campagnes, zoekmachine optimalisatie en social

Nadere informatie

Thuiswinkelen en tablet gaan goed samen

Thuiswinkelen en tablet gaan goed samen DDMM Nieuwsbrief 4, augustus 2014 Mobiele metingen stabiel Bereiksopbouw van sites en apps Bancaire apps vergeleken Over het DDMM- onderzoek 3 4 5 6 Thuiswinkelen en tablet gaan goed samen Consumenten

Nadere informatie

Workshop. Zoekgedrag anno 2012: Wat is de impact op de Search strategie? Copyright 2012, iprospect, Inc. All rights reserved.

Workshop. Zoekgedrag anno 2012: Wat is de impact op de Search strategie? Copyright 2012, iprospect, Inc. All rights reserved. Workshop Zoekgedrag anno 2012: Wat is de impact op de Search strategie? EVEN VOORSTELLEN E: Joost.Verest@iProspect.com T: +31 (0) 6 27 02 32 89 AGENDA 1. Toen & Nu 2. Gebruik van de zoekmachine 3. Search

Nadere informatie

Pedagogische studiedag Colomaplus. Opzoeken van (wetenschappelijke) informatie op www Goedele Vergauwen

Pedagogische studiedag Colomaplus. Opzoeken van (wetenschappelijke) informatie op www Goedele Vergauwen Pedagogische studiedag Colomaplus Opzoeken van (wetenschappelijke) informatie op www Goedele Vergauwen 1-3-2013 DPB Mechelen-Brussel 1 Overzicht Beschikbaarheid van wetenschappelijk informatie op WWW voor

Nadere informatie

Handleiding SEO controle & Publiceren blog-artikelen Wageningen UR blog. Oktober 2015

Handleiding SEO controle & Publiceren blog-artikelen Wageningen UR blog. Oktober 2015 Handleiding SEO controle & Publiceren blog-artikelen Wageningen UR blog. Oktober 2015 Voorwoord SEO of Search Engine Optimizing is een belangrijk onderdeel van het schrijven van een blog artikel. In deze

Nadere informatie

Controleer zorgvuldig of alle pagina s in de goede volgorde aanwezig zijn. Raadpleeg in geval van een afwijking een surveillant.

Controleer zorgvuldig of alle pagina s in de goede volgorde aanwezig zijn. Raadpleeg in geval van een afwijking een surveillant. EXAMENOPGAVEN ONDERDEEL 2 en 3 Tijd: 120 minuten U wordt verzocht de vragen op het NIMA antwoord format in Word 2007 in de voorgeschreven volgorde te beantwoorden. Graag verzoeken wij u om elke vraag op

Nadere informatie

Onderwerp: Televisie kijken via internet groeit aanzienlijk. Volgnummer: 5

Onderwerp: Televisie kijken via internet groeit aanzienlijk. Volgnummer: 5 Onderwerp: Televisie kijken via internet groeit aanzienlijk Datum: 30-6-2011 Volgnummer: 5 Ontwikkelingen in WEB-TV 2010-2011: groter bereik, vaker gebruikt. SKO meet het TV kijken via internet in een

Nadere informatie

Case hoofdstuk 2: Het strategische probleem van het dagblad

Case hoofdstuk 2: Het strategische probleem van het dagblad Case hoofdstuk 2: Het strategische probleem van het dagblad De Gelderlander is de regionale krant van Gelderland, een gedeelte van Brabant en van Limburg. De oplage van de krant is ongeveer 185.000 exemplaren

Nadere informatie

OpenIMS 4.2 Portaal Server

OpenIMS 4.2 Portaal Server OpenIMS 4.2 Portaal Server Inhoudsopgave 1 WAT IS EEN ENTERPRISE INFORMATIE PORTAAL?...3 1.1 BESPARINGEN...3 1.2 GERICHT OP EEN SPECIFIEKE DOELGROEP...3 2 OPENIMS PORTAAL SERVER (PS)...4 2.1 CENTRAAL BEHEER...4

Nadere informatie

Trends in Digitale Media; nieuwe opportunities voor TV

Trends in Digitale Media; nieuwe opportunities voor TV Trends in Digitale Media; nieuwe opportunities voor TV Second screen breekt definitief door Het aantal bezitters van ipads en andere tablets is per december 2011 gestegen tot 1.7 miljoen Nederlanders (14%

Nadere informatie

Platform. Dagblad De Telegraaf Website Telegraaf.nl

Platform. Dagblad De Telegraaf Website Telegraaf.nl Presentatie 2014 Platform Dagblad De Telegraaf Website Telegraaf.nl g De Telegraaf mobiel De Telegraaf tablet De Telegraaf tablet De Telegraaf glossy s De Telegraaf specials De Telegraaf specials Het platform

Nadere informatie

Search Engine Optimization: Optimaliseren van webteksten voor zoekmachines

Search Engine Optimization: Optimaliseren van webteksten voor zoekmachines Search Engine Optimization: Optimaliseren van webteksten voor zoekmachines Aangenaam, David Brinks SEO-copywriter david@hardcopy.nl Voor wie ik werk Referenties uit jullie branche Agenda 1. Introductie

Nadere informatie

SDU Kennissessie. Edwin Hof Manager Account Management. Theo Pols Account Manager

SDU Kennissessie. Edwin Hof Manager Account Management. Theo Pols Account Manager Edwin Hof Manager Account Management Theo Pols Account Manager Vertrouwelijke informatie Deze presentatie is eigendom van Traffic4u BV en is strikt vertrouwelijk. Het bevat informatie slechts bestemd voor

Nadere informatie

Transitie naar digitale proposities Betalingsbereidheid van de lezersmarkt 24 November 2010

Transitie naar digitale proposities Betalingsbereidheid van de lezersmarkt 24 November 2010 Advisory Transitie naar digitale proposities Betalingsbereidheid van de lezersmarkt 24 November 2010 Vertrouwelijk Agenda Pagina 1 Achtergrond onderzoek 1 2 Hoofdconclusies 3 3 Kritische succesfactoren

Nadere informatie

Online marketing. De weg naar online succes. Presentatie door: Eelke Kuipers

Online marketing. De weg naar online succes. Presentatie door: Eelke Kuipers Online marketing De weg naar online succes Presentatie door: Eelke Kuipers Inhoud Wat is online marketing? Internet strategie Marketing middelen - Zoekmachine marketing - Social media - E-mailmarketing

Nadere informatie

Eenvoud, kracht en snelheid

Eenvoud, kracht en snelheid OpenIMS Open Informatie Management Server Eenvoud, kracht en snelheid Portaal Server Whitepaper Open Informatie Management Server www.openims.com OpenSesame ICT BV www.osict.com Inhoudsopgave 1 INLEIDING...

Nadere informatie

Een analyse van het vak communicatie in de media 27 augustus 2015

Een analyse van het vak communicatie in de media 27 augustus 2015 Overschiestraat 1 102 XD Amsterdam 020 528 92 95 www.publistat.nl info@publistat.nl Een analyse van het vak communicatie in de media 27 augustus 2015 Media-analyse Achtergrond Logeion Missie: een sterke

Nadere informatie

Plannen op WordFeud, het kan nu!

Plannen op WordFeud, het kan nu! DDMM Nieuwsbrief 2, augustus 2014 Bereik en time spent per platform Online Bankieren Bereik per VINEX- participant Over het DDMM- onderzoek 2 3 6 8 Plannen op WordFeud, het kan nu! Grafiek 1: profiel Wordfeudspeler

Nadere informatie

Online marketing. De weg naar online succes. Presentatie door: Eelke Kuipers

Online marketing. De weg naar online succes. Presentatie door: Eelke Kuipers Online marketing De weg naar online succes Presentatie door: Eelke Kuipers Inhoud Wat is online marketing? Internet strategie Marketing middelen - Zoekmachine marketing - Social media - E-mailmarketing

Nadere informatie

Kennisbank van Alletha. Elementair voor uw organisatie

Kennisbank van Alletha. Elementair voor uw organisatie Kennisbank van Alletha Elementair voor uw organisatie Brochure: Kennisbank Versie: 2 uit 2011 introductie Bedankt voor uw interesse in Alletha Reach en de mogelijkheden die het biedt voor uw organisatie.

Nadere informatie

1 Keynote Guido van Nispen 29/01/2015 Partner in nieuws

1 Keynote Guido van Nispen 29/01/2015 Partner in nieuws 1 Keynote Guido van Nispen 29/01/2015 Partner in nieuws Beste relatie, Namens directie, Commissarissen en Aandeelhouder van het ANP willen wij u hierbij een digitale herinnering aanbieden van de lunch

Nadere informatie

Handleiding SEO controle & Publiceren blog-artikelen Wageningen UR blog. Oktober 2015

Handleiding SEO controle & Publiceren blog-artikelen Wageningen UR blog. Oktober 2015 Handleiding SEO controle & Publiceren blog-artikelen Wageningen UR blog. Oktober 2015 Voorwoord SEO of Search Engine Optimizing is een belangrijk onderdeel van het schrijven van een blog artikel. In deze

Nadere informatie

meezeilen.nl : het internetknooppunt voor de nederlandse beroepszeilvaart

meezeilen.nl : het internetknooppunt voor de nederlandse beroepszeilvaart : het internetknooppunt voor de nederlandse beroepszeilvaart is het internetknooppunt voor de beroepszeilvaart in Nederland. Een knooppunt waar informatie samenkomt en vervolgens op verschillende manieren

Nadere informatie

Woord vooraf. Deze handleiding geeft je inzichten in hoe SEO werkt en wat je moet doen om resultaat te behalen.

Woord vooraf. Deze handleiding geeft je inzichten in hoe SEO werkt en wat je moet doen om resultaat te behalen. Woord vooraf Een goede zoekmachine optimalisatie strategie gaat uit van een langere termijn commitment. SEO (search engine optimization) is niet iets wat je zomaar kunt implementeren. Er is een duidelijke

Nadere informatie

Zoekmachine Optimalisatie (SEO)

Zoekmachine Optimalisatie (SEO) Zoekmachine Optimalisatie (SEO) Dit ebook wordt u geheel gratis aangeboden door Usense - Dé Online Marketing Specialist. Zoekmachine Optimalisatie Zoekmachine optimalisatie, oftewel SEO, gaat over het

Nadere informatie

IP72 Brabants Dagblad. Analyse

IP72 Brabants Dagblad. Analyse IP72 Brabants Dagblad Analyse 01 Organisatie Bij Brabants Dagblad BV werken ongeveer 400 personen, waarvan bijna de helft bij de redactie, 100 bij advertentie-exploitatie, 70 bij oplage en 30 bij overige

Nadere informatie

UW BEDRIJF GEMAKKELIJK EN VOORDELIG PROMOTEN OP TOPSITES? DAT KAN! In enkele simpele stappen staan uw advertenties gericht online.

UW BEDRIJF GEMAKKELIJK EN VOORDELIG PROMOTEN OP TOPSITES? DAT KAN! In enkele simpele stappen staan uw advertenties gericht online. 95 Lokaal adverteren op het netwerk van Telegraaf Media Groep NIEUW! UW BEDRIJF GEMAKKELIJK EN VOORDELIG PROMOTEN OP TOPSITES? DAT KAN! Ontdek de voordelen Gericht Bereik de doelgroep die u ook echt wilt

Nadere informatie

Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA.

Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA. EXAMENOPGAVEN ONDERDEEL MEERKEUZEVRAGEN Tijd: 20 minuten Veel succes! Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA. Vraag 1 Internet verkoop is niet langer gebonden

Nadere informatie

Wij maken op onze site, gebruik van cookies. Hieronder lees je alles over deze cookies en over ons privacy beleid.

Wij maken op onze site, gebruik van cookies. Hieronder lees je alles over deze cookies en over ons privacy beleid. Cookies en Privacy Wij maken op onze site, gebruik van cookies. Hieronder lees je alles over deze cookies en over ons privacy beleid. Wanneer je onze site bezoekt, gaan wij ervan uit dat je akkoord gaat

Nadere informatie

MEDIA EN MEDIAGEBRUIK IN HET ELEKTRONISCHE TIJDPERK. dr Lou Lichtenberg Directeur

MEDIA EN MEDIAGEBRUIK IN HET ELEKTRONISCHE TIJDPERK. dr Lou Lichtenberg Directeur MEDIA EN MEDIAGEBRUIK IN HET ELEKTRONISCHE TIJDPERK dr Lou Lichtenberg Directeur MEDIA EN MEDIAGEBRUIK IN HET ELEKTRONISCHE TIJDPERK LIJN LEZING A. Overview over het perslandschap in Nederland B. Maatschappelijke

Nadere informatie

PRdesQ info sheet. De razendsnel veranderende wereld van communicatie, PR en marketing eist een andere manier van werken om succesvol te kunnen zijn.

PRdesQ info sheet. De razendsnel veranderende wereld van communicatie, PR en marketing eist een andere manier van werken om succesvol te kunnen zijn. PRdesQ is ontstaan uit frustratie. Wij konden geen online gereedschap vinden die tegen een faire prijs gebruikmaakt van de moderne PR mogelijkheden. De razendsnel veranderende wereld van communicatie,

Nadere informatie

webvertising havovwo.nl

webvertising havovwo.nl webvertising havovwo.nl op verzoek van: ABN AMRO Bank N.V. 1 februari 2011 havovwo.nl VOF Hazelaarlaan 33 5056 XN Berkel-Enschot telefoon: 013 5333229 e-mail: internet: info@havovwo.nl www.vmbogltl.nl

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Communicatiebureaus Communicatie-/reclamebureaus verrichten advies-, ontwerp- en andere dienstverlenende werkzaamheden. Communicatie bestaat uit commerciële- en non-profit communicatie. Bureaus zijn onder

Nadere informatie

Jaarrapportage uwv.nl

Jaarrapportage uwv.nl Jaarrapportage uwv.nl 214 Publieksversie Jaarrapportage uwv.nl - 214 UWV Klant en Service Selfservice Webanalyse Inhoudsopgave Colofon Samenvatting 1. 1.1. 1.2. 1.3. 2. 2.1. 2.2. 3. 3.1. 4. 4.1. 4.2. Bezoeken

Nadere informatie

Kiezen voor All In Content betekent dat u over kennis van een compleet team beschikt in plaats van afhankelijk te worden van één enkele consultant:

Kiezen voor All In Content betekent dat u over kennis van een compleet team beschikt in plaats van afhankelijk te worden van één enkele consultant: Over ons All In Content begeleidt IT & New Media projecten in het domein van Enterprise 2.0 portals en contentmanagement. Onze focus ligt in het bijzonder op het gebied van duurzaam werken met toepassingen

Nadere informatie

NOM bereidt zich voor op de toekomst en gaat totaal lezen van mediamerken meten

NOM bereidt zich voor op de toekomst en gaat totaal lezen van mediamerken meten NOM bereidt zich voor op de toekomst en gaat totaal lezen van mediamerken meten Februari 2015 De grens tussen de traditionele media print, televisie en radio is in de afgelopen jaren steeds meer aan het

Nadere informatie

OMSCHRIJVING SEO FIT MONITOR RAPPORTAGE. Online propositie voor zoekmachines (VOORBEELD)

OMSCHRIJVING SEO FIT MONITOR RAPPORTAGE. Online propositie voor zoekmachines (VOORBEELD) OMSCHRIJVING SEO FIT MONITOR Online propositie voor zoekmachines & RAPPORTAGE (VOORBEELD) SEO FIT TEST EN CONCURRENTIE ANALYSE Met de SEO Fit Monitor brengen wij uw off en online propositie met elkaar

Nadere informatie

Het Online Marketingplan. Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan

Het Online Marketingplan. Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan Het Online Marketingplan Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan 1 Wil je een online marketingplan voor jouw organisatie beschrijven? In dit document vind je de opzet voor zo n plan.

Nadere informatie

Online Lead Generation 22 februari 2007

Online Lead Generation 22 februari 2007 Emerce Update Online Lead Generation 22 februari 2007 Jeroen Korving Business Development Manager 14.05-14.30 uur 1 Agenda Korte markt analyse Hoe werkt een prijs- en productvergelijker? Hoe ga je om met

Nadere informatie

Online Marketing. Door: Annika Woud ONLINE MARKETING

Online Marketing. Door: Annika Woud ONLINE MARKETING Online Marketing Door: Annika Woud 1 Inhoudsopgaven 1 Wat is online marketing? 2 Hoe pas je online marketing toe op een website? Hoe pas je het toe? SEO Domeinnaam HTML Google Analytics Advertenties op

Nadere informatie

Rob van Stuivenberg. 23 januari 2005

Rob van Stuivenberg. 23 januari 2005 Young Votes KLO Informatie & advies Rob van Stuivenberg 23 januari 2005 Onderzoeksverantwoording Young Votes uitgevoerd door De Vos en Jansen uit Nijmegen Online onderzoek onder 520 jongeren van 15-34

Nadere informatie

Inleiding. Domein sterkte. Hoeveelheid links Soorten links. Anchortekst Target URL

Inleiding. Domein sterkte. Hoeveelheid links Soorten links. Anchortekst Target URL Inleiding Backlinks zijn een bepalende factor van de rankings in de organische zoekresultaten. Happy Idiots gaat linkbuilding uitvoeren om het backlinkprofiel van Philips Stadion Events te versterken.

Nadere informatie

OOG TV en Radio. Marjolein Kolstein. Mei 2016. Laura de Jong. Kübra Ozisik. www.os-groningen.nl

OOG TV en Radio. Marjolein Kolstein. Mei 2016. Laura de Jong. Kübra Ozisik. www.os-groningen.nl OOG TV en Radio Marjolein Kolstein Laura de Jong Mei 2016 Kübra Ozisik www.os-groningen.nl BASIS VOOR BELEID Inhoud Inhoud 1 Samenvatting 3 1. Inleiding 5 1.1 Aanleiding van het onderzoek 5 1.2 Doel van

Nadere informatie

OV-plangedrag Breng-reizigers

OV-plangedrag Breng-reizigers OV-plangedrag Breng-reizigers Lectoraat Human Communication Development Auteurs: Daphne Hachmang Renée van Os Els van der Pool Datum: 9-9-2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Achtergrond onderzoek 4 2.1

Nadere informatie

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 accepteren en adapteren nieuwe diensten en technologieën steeds sneller. Zij zien vooral veel in het gebruik van een zelfscankassa, Click

Nadere informatie

DEFINITIEVE ANTWOORDEN

DEFINITIEVE ANTWOORDEN DEFINITIEVE 1 ONDERDEEL 2 VRAGEN BIJ CASE De nieuwe digitale strategie van NRC Onderbouw uw antwoord met theorie en modellen uit de bestudeerde literatuur. Vraag 1 (max. 8 punten) De commerciële mogelijkheden

Nadere informatie

Smartphones. Figuur 1 Our Mobile Planet, 2012

Smartphones. Figuur 1 Our Mobile Planet, 2012 Smartphones Het aandeel smartphones en tablets groeit hard in Nederland. De grafiek hieronder laat al zien dat in 2012 de penetratie van smartphones met 10% is toegenomen. Figuur 1 Our Mobile Planet, 2012

Nadere informatie

Minder nieuws voor hetzelfde geld?

Minder nieuws voor hetzelfde geld? www.nieuwsmonitor.net Minder nieuws voor hetzelfde geld? Van broadsheet naar tabloid Meer weten? Onderzoekers Nieuwsmonitor Carina Jacobi Joep Schaper Kasper Welbers Kim Janssen Maurits Denekamp Nel Ruigrok

Nadere informatie

TURBO SEO. Op weg naar #1 in Google. SEO methode door Erwin Sigterman

TURBO SEO. Op weg naar #1 in Google. SEO methode door Erwin Sigterman TURBO SEO Op weg naar #1 in Google SEO methode door Erwin Sigterman Hoi SEO helden, Allereerst, bedankt voor de aanschaf van TURBO SEO. Dit document zal je verder kunnen helpen om gevonden te kunnen worden

Nadere informatie

Marktonderzoek Zoekmachinemarketing 2011

Marktonderzoek Zoekmachinemarketing 2011 Marktonderzoek Zoekmachinemarketing 2011 Eduard Blacquière 14 oktober 2011 Fax: +31 30 8200208 E-mail: info@orangevalley.nl KvK 30244390 BTW 819752010 www.orangevalley.nl Pagina 1 van 15 Inleiding Vanaf

Nadere informatie

De Amsterdamse Burgermonitor 2004

De Amsterdamse Burgermonitor 2004 De Amsterdamse Burgermonitor 2004 Fact Sheet nummer 2 juli 2005 Amsterdammers en hun mediagebruik Het medialandschap verandert in hoog tempo. Traditionele media als kranten en actualiteitenrubrieken op

Nadere informatie

Succesvol Gevonden Worden Op Internet. Workshop MYbusinessmedia 7 mei 2009 Gorinchem

Succesvol Gevonden Worden Op Internet. Workshop MYbusinessmedia 7 mei 2009 Gorinchem Succesvol Gevonden Worden Op Internet Workshop MYbusinessmedia 7 mei 2009 Gorinchem 1 Succesvol Gevonden Worden Op Internet Welkom! Strategie MYbusinessmedia: Online First Resultaat: in een jaar naar 1,7

Nadere informatie

Klik&Steen Dashboard. Wat zijn nou interessante statistieken bij websites?

Klik&Steen Dashboard. Wat zijn nou interessante statistieken bij websites? Klik&Steen Dashboard Wat zijn nou interessante statistieken bij websites? Inleiding Dit document dient als onderzoek naar de statistieken die interessant zijn om te laten zien in het dashboard van Klik&Steen.

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Internet Marketing Termen

Internet Marketing Termen Internet Marketing Termen Als beginnend Internet Marketeer ga je veel termen tegen komen, die je in verwarring zullen brengen. Hieronder heb ik een lijst met termen voor je samengesteld om jouw leven als

Nadere informatie

Video, Social Media en. Internet Marketing

Video, Social Media en. Internet Marketing WHITE PAPER: Hoe bedrijven gebruik maken van nieuwe internet marketing platformen zoals Video, Social Media en Internet Marketing om prospects/leads te werven en deze om te zetten naar klanten Introductie:

Nadere informatie

Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft.

Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft. Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft. Webtechniek is gespecialiseerd in technische oplossingen voor internet en applicaties. Sinds 2000 is het

Nadere informatie

Slimmer zoeken op internet

Slimmer zoeken op internet Slimmer zoeken op internet Alleen voor INTERN gebruik bij Hogeschool Rotterdam Publicatie elders niet toegestaan Een praktische gids voor wie optimaal gebruik wil maken van internet Ewoud Sanders Door

Nadere informatie

Copyright. Copyright. Copyright Stefan Rooyackers, Nederland Internet. 2 2011 www.nederlandinternet.nl

Copyright. Copyright. Copyright Stefan Rooyackers, Nederland Internet. 2 2011 www.nederlandinternet.nl Copyright Copyright Aan de inhoud van dit document kunnen geen rechten worden ontleend. Dit document is met grote zorg samengesteld door Nederland Internet. Incidentele onvolkomenheden kunnen zich desalniettemin

Nadere informatie

1 Wat moeten de krantenuitgevers doen?

1 Wat moeten de krantenuitgevers doen? 1 Wat moeten de krantenuitgevers doen? Themabericht: De Nederlandse krantensector De Nederlandse krantensector is een sterk geconcentreerde sector. De belangrijkste ontwikkelingen waar zij op dit moment

Nadere informatie

Hoe bouw ik een goede website?

Hoe bouw ik een goede website? Hoe bouw ik een goede website? Inleiding Stel, u heeft een eigen bedrijf en u wilt een website. U hebt gezien dat u zelf een site kunt bouwen met behulp van gratis tools die sommige providers aanbieden.

Nadere informatie

Handleiding SEO controle & Publiceren blog-artikelen Wageningen UR blog. Maart 2016

Handleiding SEO controle & Publiceren blog-artikelen Wageningen UR blog. Maart 2016 Handleiding SEO controle & Publiceren blog-artikelen Wageningen UR blog. Maart 2016 Voorwoord SEO of Search Engine Optimizing is een belangrijk onderdeel van het schrijven van een blog artikel. In deze

Nadere informatie

Welkom. Internet Marketing zonder grenzen. door: Daisy Leenders

Welkom. Internet Marketing zonder grenzen. door: Daisy Leenders Welkom Internet Marketing zonder grenzen door: Daisy Leenders Even voorstellen.. - E&A BEST Websolutions - Daisy Leenders 2 Onderzoek: Online winkelen (internetgebruikers 16-74 jaar) EU, 2008 3 Internet

Nadere informatie

Pandoraz Social Media Monitor: grip op uw social media

Pandoraz Social Media Monitor: grip op uw social media Pandoraz Social Media Monitor: grip op uw social media Tweezijdige marketing Van oudsher gebruiken organisaties verschillende marketingtechnieken om hun producten of diensten onder de aandacht van potentiële

Nadere informatie

Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen

Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen Privacybeleid Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen Op deze pagina laten wij u weten welke gegevens wij verzamelen

Nadere informatie

De krant als auteur. Pieter Kok, Interim manager content sales

De krant als auteur. Pieter Kok, Interim manager content sales De krant als auteur Pieter Kok, Interim manager content sales Agenda 1. Introductie 2. Wat is een krant? 3. Wat is nieuws? 4. Ontwikkelingen in krantenland 5. Invloed van internet 6. Gevolgen voor het

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Programmadirectie Dienstverlening Regeldruk en Informatiebeleid Afdeling

Nadere informatie

is uw website een succes? Mtrack helpt kan het beter?

is uw website een succes? Mtrack helpt kan het beter? meet your visitors is uw website een succes? Natuurlijk wilt u weten of uw website een succes is. Zeker na alle energie die u in de ontwikkeling van uw website heeft gestoken. Om succes te kunnen meten

Nadere informatie

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Richtlijnen en regels voor het gebruik van social media door leden in relatie tot Reddingsbrigade Heerhugowaard. Augustus 2015 1 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:...

Nadere informatie

HOOFDSTUK 7 Aanbevelingen

HOOFDSTUK 7 Aanbevelingen 7 pagina 103 HOOFDSTUK 7 Aanbevelingen 7.1 Doelgroep 7.1.1 Leer de doelgroep beter kennen 7.1.2 Versterk de relatie met jongeren 7.2 Inhoud 7.2.1 Onderscheid nieuws van nieuwtjes, maar bied beide 7.2.2

Nadere informatie

Trendonderzoek Dialoogmedia

Trendonderzoek Dialoogmedia Een periodiek onderzoek naar kanaalvoorkeuren van de consument 1. Organisaties hebben de mogelijkheid om via een breed scala van kanalen een rechtstreekse dialoog met de consument aan te gaan en te onderhouden.

Nadere informatie

DDMM meet nu ook mobiel bereik

DDMM meet nu ook mobiel bereik DDMM Nieuwsbrief 1, juli 2014 Bereik en bezoeken per platform Tijdsbesteding online Top 25 merken naar platform Over het DDMM- onderzoek 2 3 6 8 DDMM meet nu ook mobiel bereik Sinds april 2014 meet DDMM

Nadere informatie

Registratie Data Verslaglegging

Registratie Data Verslaglegging Registratie Data Verslaglegging Registratie Controleren en corrigeren Carerix helpt organisaties in het proces van recruitment en detachering. De applicatie voorziet op een eenvoudige wijze in de registratie

Nadere informatie

85% VAN DE BUSINESS-TO-BUSINESS MARKT IN NOORD-NEDERLAND BEREIKEN WE MET NOORD.

85% VAN DE BUSINESS-TO-BUSINESS MARKT IN NOORD-NEDERLAND BEREIKEN WE MET NOORD. 85% VAN DE BUSINESS-TO-BUSINESS MARKT IN NOORD-NEDERLAND BEREIKEN WE MET NOORD. Door de inzet van een multichannel productportfolio maken we zichtbaar, inspireren en verbinden business-to-business ondernemers

Nadere informatie

Rapportage Intomart GfK Voor Cebuco juni 2013

Rapportage Intomart GfK Voor Cebuco juni 2013 Rapportage Intomart GfK Voor Cebuco juni 2013 Intomart GfK 2013 Trends in digitale Media Juni 2013 1 Inhoud De apparaten Gebruik van de apparaten Apps De digitale dagbladlezer Volgen van het nieuws Key

Nadere informatie

!"#$%&'()*+,"#"-. 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +"7"#""- 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$<#),"$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)"/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$?

!#$%&'()*+,#-. 70-&6+*%#-!#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +7#- 9#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)$<#),$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$? 23'4)567/84 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$#/'$&#/#$? /01"-20%%+-3&45567$%(8&9!"#$%&'()*+,"#"-. +"7"#""- 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 D)E#'-)F!"#$$%&'($&!")*

Nadere informatie

ÉÉN SPECIFIEKE WEBSITE EN NIEUWSBRIEF VOOR ÉÉN SPECIFIEKE DOELGROEP

ÉÉN SPECIFIEKE WEBSITE EN NIEUWSBRIEF VOOR ÉÉN SPECIFIEKE DOELGROEP ONLINE PLATFORM VOOR d e z a ke li j ke te leco m h a n d e l tbm telecom business magazine Magenta Publishing http://www.tbmnet.nl ÉÉN SPECIFIEKE WEBSITE EN NIEUWSBRIEF VOOR ÉÉN SPECIFIEKE DOELGROEP Alle

Nadere informatie

Uw kenmerk Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer B&P-001796-jnt Mevr. drs. J.Terpstra (035) 7737 707

Uw kenmerk Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer B&P-001796-jnt Mevr. drs. J.Terpstra (035) 7737 707 Publieke Omroep t.a.v. de raad van bestuur Postbus 26444 1202 JJ HILVERSUM Datum Onderwerp 14 maart 2005 Life feeds Olympische Spelen op internet Uw kenmerk Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer B&P-001796-jnt

Nadere informatie