COMMISSIE: MO DATUM: 4 december 2012 AGENDAPUNT NR.: TKN. ONDERWERP: Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "COMMISSIE: MO DATUM: 4 december 2012 AGENDAPUNT NR.: TKN. ONDERWERP: Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl"

Transcriptie

1 COMMISSIE: MO DATUM: 4 december 2012 AGENDAPUNT NR.: TKN ONDERWERP: Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl DOEL VAN DE BEHANDELING: 0 Initiatief Raad 0 Controleren 0 Kaderstellen X Informeren GEVRAAGD BESLUIT O ADVIES AAN RAAD: O ADVIES AAN DB : X VOOR KENNISGEVING AANNEMEN TOELICHTING: Amsterdam heeft geruime tijd in een samenwerking tussen stad, stadsdelen en het welzijnswerk aan het beleidskader en basispakket Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl gewerkt. Het kader is een deelvisie van de bestuursopdracht Visie Verandering Jeugddomein; een gezamenlijke visie op jeugdbeleid ( ) van en voor stad en stadsdelen en geeft op hoofdlijnen richting aan het jongerenwerk in de stad. Het is gebaseerd op de principes van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), Welzijn Nieuwe Stijl en de inbreng van een breed samengestelde werkgroep (met stadsdelen, DMO, WZS, Youthspot, politie, jongerenwerk en OSA). Middels een bestuursopdracht is op 16 april 2012 aan de werkgroep van stadsdelen, DMO en instellingen gevraagd het beleidskader Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl uit te werken in concrete prestatieafspraken en deze vast te leggen in een basispakket Jongerenwerk. Het voorliggende basispakket is de minimale inzet van het jongerenwerk in ieder stadsdeel. Het is een set basisafspraken met ruimte voor lokaal maatwerk. Het uitgangspunt is om vanaf 1 januari 2013 in een overgangsjaar toe te werken naar het behalen van de resultaten. Op 1 januari 2014 zullen de resultaten zichtbaar zijn in het jongerenwerk. Het basispakket past binnen de inzet van het stadsdeel. Beide stukken zijn vastgesteld op het estafetteoverleg d.d. 25 juni MEEGEZONDEN STUKKEN: - Beleidskader Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl - Basispakket Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl INLICHTINGEN: Naam: Ruth Abma Directie/Afdeling: S & B/ BO Toestel: 25479

2 Gemeente Amsterdam Stadsdeel Zuidoost COMMISSIE: MO DATUM: 4 december 2012 AGENDAPUNT NR.: -T.fcM ONDERWERP: Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl DOEL VAN DE BEHANDELING: O Initiatief Raad O Kaderstellen O Controleren X Informeren GEVRAAGD BESLUIT O ADVIES AAN RAAD: O ADVIES AAN DB : X VOOR KENNISGEVING AANNEMEN TOELICHTING: Amsterdam heeft geruime tijd in een samenwerking tussen stad, stadsdelen en het welzijnswerk aan het beleidskader en basispakket'amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl' gewerkt. Het kader is een deelvisie van de bestuursopdracht Visie Verandering Jeugddomein; een gezamenlijke visie op jeugdbeleid ( ) van en voor stad en stadsdelen en geeft op hoofdlijnen richting aan het jongerenwerk in de stad. Het is gebaseerd op de principes van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), Weizijn Nieuwe Stijl en de inbreng van een breed samengestelde werkgroep (met stadsdelen, DMO, WZS, Youthspot, politie, jongerenwerk en OSA). Middels een bestuursopdracht is op 16 april 2012 aan de werkgroep van stadsdelen, DMO en instellingen gevraagd het beleidskader Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl uit te werken In concrete prestatieafspraken en deze vast te leggen in een basispakket Jongerenwerk. Het voorliggende basispakket is de minimale inzet van het jongerenwerk in ieder stadsdeel. Het is een set basisafspraken met ruimte voor lokaal maatwerk. Het uitgangspunt is om vanaf 1 januari 2013 in een 'overgangsjaar' toe te werken naar het behalen van de resultaten. Op 1 januari 2014 zullen de resultaten zichtbaar zijn in het jongerenwerk. Het basispakket past binnen de inzet van het stadsdeel. Beide stukken zijn vastgesteld op het estafetteoverleg d.d. 25 juni MEEGEZONDEN STUKKEN: Beleidskader Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl - Basispakket Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl INLICHTINGEN: Naam: Ruth Abma Directie/Afdeling: S & B/ BO Toestel: 25479

3

4 '^)ih!l'jk.t^! -')!(' 'Ai;fir')t;-'^f''c^l^'iif!pV') Samenvatting 2 1. Visie: v\/at is Amsterdams jongerenwerk nieuwe stijl? 4 2. De legitimering van tiet jongerenwerk 6 3. Nieuwe vragen, nieuwe accenten De plaats van het jongerenwerk in de jeugdketens, jongerenwerk als coproducent De kwaliteit van jongerenwerk nieuwe stijl Beleidsuitgangspunten 28

5 Samenvatting Het jongerenwerk is primair een bevoegdheid van de stadsdelen. Maar alle Amsterdamse jongeren hebben baat bij eenduidig stadsbreed goed jongerenwerk. Dit beleidskader geeft richting aan het jongerenwerk in deze stad en is gebaseerd op de principes van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), Welzijn Nieuwe Stijl en de inbreng van een breed samengestelde werkgroep (met stadsdelen, DMO, WZS, Youthspot, politie, jongerenwerk en OSA). Dankzij de inzet van de werkgroep kan het beleidskader rekenen op een breed draagvlak in de stad. De samenleving is complex en veeleisend. Ook van jongeren wordt veel verwacht. Stadsdelen, stad en welzijnsinstellingen willen een gezamenlijke visie op het jongerenwerk. En ook de raad heeft gevraagd om een 'stedelijke' visie op jongerenwerk, die onderdeel wordt van de Bestuursopdracht 'Visie Verandering Jeugddomein'. Een visie met perspectief voor jongeren, hun directe leefomgeving (gezin, school, buurt) en de samenleving. In januari 2010 is tijdens een stedelijke startconferentie een belangrijke eerste stap gezet naar eenduidig jongerenwerk. In november 2011 volgt de slotconferentie. Visie reikwijdte Amsterdams jongerenwerk Nieuwe Stijl: De komende jaren richt het jongerenwerk zich primair op specifieke^ groepen jongeren van circa 10 t/m 23 jaar. Het jongerenwerk bouwt op de eigen kracht en actieve bijdrage van jongeren en het gezin. Het jongerenwerk investeert in wederzijdse binding (jongere samenleving) en verbinding (met informele netwerken, ketens en het VO), vanuit een preventief signalerende rol. De gemeente demonstreert goed opdrachtgeverschap en stelt heldere doelen. Het jongerenwerk maakt de geleverde kwaliteit zichtbaar in prestatieafspraken. De activiteiten van het jongerenwerk zijn niet vanzelfsprekend accommodatiegebonden. Wederkerigheid is steeds het uitgangspunt: de samenleving doet wat voor de jongere, de jongere doet wat voor de samenleving. Doel is meer uniformiteit en afstemming tussen opdrachtgever en opdrachtnemer, zeker in een tijd van bezuinigingen. Scherper kijken naar functie van en prioriteiten binnen het jongerenwerk. En dan keuzes maken. De basis voor de beleidsuitgangspunten die met en over het jongerenwerk worden gemaakt ligt in een combinatie van de 5 doelen van het jongerenwerk: binding, vorming, ontmoeting, ontspanning en gedragsbeïnvloeding in relatie met de 8 bakens van welzijn nieuwe stijl. Het aanbod moet beter aansluiten bij de eigen kracht van jongeren en andere burgers, niet alleen bij hun vraag; Het jongerenwerk leert jongeren om een actieve bijdrage te leveren en zelf initiatief te nemen; ^ In de praktijk: jongeren uit lagere sociaaleconomische milieus, jongeren met een beperking, kansarme jongeren en specifiek kwetsbare meisjes en jonge vrouwen. 2

6 Eigen capaciteiten en wederl<eriglieid zijn uitgangspunt; Het jongerenwerl< stelt zo nodig grenzen en communiceert maatschappelijke normen en waarden; Pedagogische begeleiding is noodzakelijk: jongeren zijn per definitie nog niet geheel zelfstandig en zelfredzaam; Het jongerenwerk participeert in de verschillende jeugdketens als schakel tussen het publieke domein en de domeinen thuis en op school. In de vrije tijd tussen gezin, school en werk zijn veel spelers actief, van ketenpartners zoals school en politie tot vrijwilligersorganisaties en zelforganisaties. Het jongerenwerk verhoudt zich tot een groot aantal organisaties. De relatie met school en samenleving is cruciaal: Bijna alle jongeren gaan naar school en besteden daar een groot deel van hun tijd. Sturing en verantwoording Voor het goed uitvoeren van kwalitatief goed jongerenwerk is het belangrijk dat: er een duidelijke opdracht vanuit de gemeente ligt; de welzijnsorganisatie duidelijk aangeven welke resultaten zij leveren voor welke prijs. Op dit moment experimenteert een tweetal stadsdelen met het inzichtelijk maken van maatschappelijke effecten van jongerenwerk. het jongerenwerk een helder profiel heeft binnen de jeugdketens; jongerenwerkers getraind worden in het uitvoeren van hun taak; het jongerenwerk actief met jongeren en bewoners werkt aan participatie; het jongerenwerk een bijdrage levert aan veiligheid door haar rol in de aanpak van overlast, maar ook richting de buurtbewoners. De kwaliteit van het jongerenwerk krijgt zo een nieuwe inhoud: meer bouwen op de eigen kracht van de jongeren en beter aansluiten op de kracht van de samenleving. Van belang is in ieder geval dat een gemeente als opdrachtgever duidelijk aan kan geven wat zij van het jongerenwerk verwacht. Goede prestatieafspraken over en weer zijn daarom essentieel. Voor een efficiënte en effectieve uitvoering van de beleidsuitgangspunten, worden de taken van de verschillende betrokken partijen bij de uitvoering van het jongerenwerk expliciet uitgewerkt.

7 Visie: wat is Amsterdams jongerenwerk nieuwe stijl? De samenleving verandert en iiet jongerenwerk verandert mee. Van jongeren wordt meer dan in het verleden een actieve inbreng verwacht: thuis, op school, in de buurt en ook in het jongerenwerk. Tegelijkertijd wordt ook van de volwassenen rondom de jongere meer verwacht: niet alleen van ouders, maar van iedereen die een rol kan spelen bij de begeleiding van jongeren naar volwassenheid: van de buurtwinkelier tot de sportschoolhouder, van de trambestuurder tot de professionele jongerenwerker. De samenleving wordt ook steeds complexer en veeleisender. Er zijn meer en meer verleidingen. Voor jongeren wordt het moeilijker zich hier te handhaven. Het aantal jongeren dat in de problemen komt en dreigt uit te vallen neemt toe. De eigen kracht staat centraal: van jongeren én van de volwassenen om hen heen. De kern van jongerenwerk nieuwe stijl is, dat het optimaal inspeelt op die eigen kracht. Maar wel met de slag om de arm dat jongeren nog aan het opgroeien zijn en dus per definitie niet alles op eigen kracht kunnen. Amsterdams jongerenwerk nieuwe stijl sluit aan bij de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en de nadere invulling die daaraan is gegeven met 'welzijn nieuwe stijl'. Welzijn nieuwe stijl formuleert acht bakens. Deze bakens geven richting aan de professionaliteit die nodig is om de inzet van de Wmo te realiseren: gericht op de vraag achter de vraag gebaseerd op de eigen kracht van de burger direct erop af formeel en informeel in een optimale verhouding een doordachte balans tussen collectief en individueel integraal werken niet vrijblijvend, maar resultaatgericht gebaseerd op ruimte voor de professional Amsterdam werkt al enige tijd in een samenwerking tussen stad, stadsdelen en het welzijnswerk aan jongerenwerk nieuwe stijl. Aanleiding was 'Systeem in beeld', dat onder andere liet zien dat er een veelheid aan voorzieningen voor jongeren is, maar dat onduidelijk is voor wie precies, met welk doel en welke effecten. Een andere aanleiding zijn de zware economische tijden, heroverwegingen en bezuinigingen, fusies en reorganisaties, en een nieuw politiek bestuur. Die vormen anno 2010/2011 het krachtenveld voor de stadsdelen van Amsterdam. In het sociaal domein is daarnaast met de komst van de Wmo ook het herontdekken van de kern van de welzijnsopgave noodzakelijk. Er is vanuit stad, stadsdelen en het jongerenwerk behoefte aan een gezamenlijke visie waarin is geformuleerd: wat het zichtbare resultaat moet zijn van het jongerenwerk voor jeugd en samenleving in de stad wat de afbakening is van het jongerenwerk; welke inzet mag worden verwacht en binnen welke grenzen welke rol het jongerenwerk heeft in de verschillende jeugdketens: Jeugd&Gezin, Jeugd&Veiligheid, Onderwijs, Arbeidsmarkttoeleiding en Zwerfjongeren) hoe de gemeente stuurt op het realiseren van deze visie: goed opdrachtgeverschap, kwaliteits- en effectmeting en kostprijsberekening. 4

8 Leeswijzer In dit beleidskader komt aan de orde: de legitimering van tiet jongerenwerk (2), nieuwe vragen, nieuwe accenten (3), de plaats van het jongerenwerk in de jeugdketens, jongerenwerk als coproducent (4), de kwaliteit van jongerenwerk (5), beleidsuitgangspunten (6) De tekst wordt gelardeerd met kadertjes die een indruk geven hoe er momenteel al wordt gewerkt aan het realiseren van jongerenwerk nieuwe stijl. 5

9 De legitimering van het jongerenwerk Jongerenwerk begeleidt jongeren van circa 10 tot circa 24 jaar bij het volwassen worden in de samenleving vanuit de behoefte van jongeren en van de samenleving. Dat 'volwassen worden' is een hele klus. Van hersenonderzoekers weten we dat de verschillende hersengebieden zich bij pubers ongelijkmatig ontwikkelen. Daardoor staan pubers meer open voor verleidingen, terwijl het besef dat iets onverstandig is, vaak nog ontbreekt. En in een grote stad als Amsterdam is volwassen worden nog ingewikkelder. Jongeren moeten daar niet alleen loskomen van ouders en een eigen weg vinden, maar ook een plekje vinden in een zeer dynamische, grootstedelijke samenleving die niet altijd voor ze openstaat. Jongerenwerk is een voorziening (gebouwen, werkers, geld, digitale omgevingen en andere middelen) in de vrije tijd. Dat wil zeggen: in principe buiten gezin, school en werk, hoewel daar wel relaties mee bestaan. Jongerenwerk is er in principe voor alle jongeren, maar in de praktijk primair voor jongeren uit de lagere sociaaleconomische klasse en voor kwetsbare jongeren.^ Vertrekpunt vormt de leefwereld van de jongeren, maar ook de brug naar de samenleving: inzet van het jongerenwerk is de volwaardige deelname van jongeren aan de samenleving. Wederkerigheid is daarbij een belangrijk uitgangspunt: ook van de jongere wordt een actieve bijdrage verwacht. Niet alle jongeren hebben evenveel begeleiding van het jongerenwerk nodig bij het volwassen worden. In het algemeen geldt: hoe groter de zelfstandigheid en het vermogen om zelf verantwoordelijkheid te dragen, des te minder begeleiding is er nodig. De afgelopen eeuw liet het jongerenwerk een slingerbeweging zien tussen enerzijds aanpassen van jongeren aan de samenleving en anderzijds het centraal stellen van de leefwereld van kinderen en jongeren. Lag bijvoorbeeld tot 1914 en tussen 1930 en 1960 de nadruk op aanpassing, vanaf de jaren zestig stond de eigen leefwereld centraal. Vanaf die periode medio jaren negentig groeit de overtuiging dat de waarheid in het midden ligt. Jongeren die niet leren wat wel of niet kan, wat wel of niet belangrijk is, lopen snel vast in de samenleving. Omgekeerd heeft de samenleving het vernieuwend potentieel van jonge generaties nodig om voorbereid te zijn op haar toekomst. De afgelopen honderd jaar richtte het jongerenwerk zich in sommige perioden vooral op jongeren uit lagere sociaaleconomische milieus en op kwetsbare jongeren en in andere perioden juist op 'alle' jongeren. De ervaring leert dat een oriëntatie op alle jongeren er doorgaans toe leidt dat jongeren uit de middenklasse het jongerenwerk gaan domineren. Dat gebeurde bijvoorbeeld in de jaren zestig. Doelen In de afgelopen honderd jaar heeft het jongerenwerk steeds vijf algemene doelen gehad: binding aan de samenleving (volwaardige participatie), vorming (educatie en talentontwikkeling), ontmoeting (sociale contacten), ontspanning, gedragsbeïnvloeding (zoals identiteitvorming, weerbaarheid, maar ook overlastbestrijding) Het gaat hier om algemene doelen, die de richting bepalen van het jongerenwerk. Daarbinnen maakt de overheid afspraken met aanbieders over de realisatie van operationele doelen op een concreter niveau. ^ Jongeren met een beperking, chronisch psychisch probleem (inclusief verslaving) of psychosociaal probleem, met speciale aandacht voor meisjes en jonge vrouwen (meidenwerk) en jongeren met een licht verstandelijke beperking. 6

10 De nadruk op elk van deze doelen verschilde per periode. Zo is er sinds medio jaren negentig een sterke druk - onder meer van de overheid - om het jongerenwerk activiteitengericht te laten zijn. Ook in die periode blijven jongeren echter behoefte houden aan ontmoeting en ontspanning. Dat geldt zeker voor jongeren uit lagere sociaaleconomische klassen, die immers vaak opgroeien in krappe huizen. Thuis is er geen plek om te 'chillen' of vrienden te ontvangen en ze hebben geen geld om gebruik te maken van commerciële ontmoetingsplekken. Ook overbelaste jongeren hebben behoefte aan ontspanning en ontmoeting. Zij gaan dermate gebukt onder een opeenstapeling van problemen - van gedragsproblemen tot gebroken gezinnen, chronische armoede, verslaving en criminaliteit in hun directe omgeving - dat het hen op zeker moment eenvoudig te veel wordt. Daarnaast krijgt het jongerenwerk de nadrukkelijke opdracht om het gedrag van jongeren te beïnvloeden. De acceptatie van (met gedrag experimenterende) jongeren in de openbare ruimte wordt geringer. Hun aanwezigheid wordt al snel als overlast aangemerkt en overlast wordt beschouwd als voorbode van criminaliteit. De laatste jaren beleeft de opdracht aan het jongerenwerk om jongeren te binden aan de samenleving een revival, mede onder invloed van de komst van de Wmo en Welzijn Nieuwe Stijl. Binding is een instrument om uitval en radicalisering te voorkomen en jongeren te activeren. Van alle burgers wordt een grotere betrokkenheid bij de samenleving gevraagd en dat geldt dus ook voor jongeren: ook zij zijn burgers, met rechten én plichten. Amsterdams jongerenwerk nieuwe stijl draagt bij aan alle vijf algemene doelen van het jongerenwerk: binding, vorming, ontmoeting, ontspanning en gedragsbeïnvloeding. Een speciaal accent zal de komende jaren liggen op het versterken van de binding aan de samenleving. Wederkerigheid ls daarbij van groot belang: niet eenzijdig investeren in jongeren opdat zij volwaardig leren participeren, maar de jongere doet ook wat terug voor de samenleving. We spreken elkaar aan op eikaars verantwoordelijkheden. De Pedagogische opdracht van het jongerenwerk Gaandeweg werd volwaardige participatie het opvoedingsideaal: steeds indringender klinkt het pleidooi voor een 'participatiepedagogiek'. Alle jongeren moeten leren mee te doen aan en invloed te hebben op bestaande sociale instituties (gezin, publieke ruimte, onderwijs, werk, vrijwilligerswerk). Cruciaal in het ideaal van volwaardige participatie is de combinatie van meedoen en mee vormgeven. Jongeren die niet leren wat wel of niet kan, wat wel of niet belangrijk is, lopen immers snel vast in de samenleving. Het jongerenwerk moet jongeren perspectief bieden: het helpt jongeren op te groeien en een vorm te vinden om te participeren in de ingewikkelde Amsterdamse samenleving. Soms betekent dat helpen aan een stage, of zelfs opstarten van een eigen bedrijf, soms betekent dat bewust maken van overlast die wordt veroorzaakt. En soms betekent het een plek geven waar je jezelf kan zijn of kunt ontdekken wie je zelf bent en wat je eigenlijk wilt. Het jongerenwerk doet dat niet alleen, maar werkt daarin intensief samen met alle partners die met jongeren werken. Die partners moeten elkaar wederzijds versterken met de verwachting dat de jongere daar uiteindelijk beter van wordt. Niet aan de ene kant de zachte aanpak van welzijn en aan de andere kant repressie van overlast. Maar aanvullend op elkaar: er wordt aan jongeren de mogelijkheid gegeven zich te ontplooien. Maar als de jongere overlast veroorzaakt zijn er korte lijnen met de school, leerplicht, politie en justitie. 7

11 Amsterdams jongerenwerk nieuwe stijl zet er enerzijds op in dat jongeren leren mee te doen met en invloed te hebben op de samenleving waarvan ze deel uitmaken en anderzijds de samenleving te leren om zich open te stellen voor jongeren en hun Inbreng: participatie als wederkerig proces. Niet in een 'zachte' of 'harde' aanpak, maar in een coproductie met alle partners. Jongerenparticipatie: voor ell<aar Een mooi voorbeeld van participatie als wederzijds proces vinden we in het klussenproject Nieuw-West. In dit project kunnen tieners (in de leeftijd van 14 en 15 jaar) onder begeleiding van jongerenwerkers in een veilige omgeving kennis maken met het arbeidsproces door middel van zogeheten zakgeldbaantjes. Ze leren al doende de vereiste sociale vaardigheden om later aan het arbeidsproces deel te kunnen nemen. In de Punt (het gebied waar dit project plaatsheeft) zijn weinig zakgeldbaantjes voorhanden. Wel wonen er veel ouderen die behoefte hebben aan hulp bij het uitvoeren van verschillende klussen. De jongeren worden ingezet om de ouderen te helpen. Zo worden de banden tussen jong en oud verstevigd, worden de klusjes voor de ouderen gedaan en leren de jongeren sociale vaardigheden voor goed werknemerschap. Vormen De eerste vormen van jongerenwerk bestonden uit een gericht activiteitenaanbod, zoals sport, lezen en timmeren of handwerken. Met het ontstaan van de specifieke jongerencentra in de jaren twintig, werd het jongerenwerk ook een plek om 'te zijn', ontspanning te zoeken en anderen te ontmoeten. In de jaren zestig en zeventig kreeg het jongerenwerk daarnaast een informatie en adviesfunctie. In diezelfde periode ontstond het straathoekwerk, een werkwijze waarmee veldwerkers op straat contact maken met jongeren die op eigen initiatief geen contact maken of gebruik maken van het zorgaanbod, terwijl ze wel op verschillende leefgebieden problemen hebben. In de jaren tachtig ontstond ten slotte het ambulant jongerenwerk, een manier om jongeren op te zoeken buiten het jongerencentrum en ze te leiden naar de activiteiten van het jongerenwerk. In perioden van hoge jeugdwerkloosheid - zoals in de jaren van crisis, oorlog en wederopbouw, maar ook in de jaren tachtig - bood het jongerenwerk ook educatie, dagbesteding en arbeidstoeleiding. Onder druk van de overheid maakte bij de start van de eenentwintigste eeuw het accommodatiegebonden jongerenwerk plaats voor meer activiteitengericht jongerenwerk. Hierbij is extra aandacht voor het bewust effectief handelen. In verschillende organisaties worden jongerenwerkers hierin getraind. Er is veel aandacht voor het pedagogisch handelen van de jongerenwerker. Daarnaast hebben sociale media hun intrede gedaan. Jongeren participeren veel op het internet (Hyves, Facebook, Twitter). Het jongerenwerk beschikt over de expertise om te bepalen welke vormen het meest passend zijn om de doelen, doelgroepen en prestaties gesteld door de opdrachtgever te realiseren. Kenmerkend voor het jongerenwerk is dat zij aansluit bij de leefwereld van jongeren, en dus gebruik maakt van sociale media. De meest voorkomende werkwijzen zijn een combinatie van talentontwikkeling, vrijetijdsactiviteiten, vorming, educatie, informatie & advies en hulpverlening. Dit wordt niet per se in of vanuit accommodaties aangeboden. 8

12 Doelgroepen Doelgroepen van het jongerenwerk zijn afwisselend de jongeren afkomstig uit de lagere sociaaleconomische milieus en alle jongeren. Dit is mede afhankelijk van welke groepen jongeren de ondersteuning van het jongerenwerk het hardste nodig heeft en van de accenten die er door de overheid en politiek worden gelegd. Daarmee geldt ook voor doelgroepen van het jongerenwerk dat die bepaald worden door maatschappelijke ontwikkelingen enerzijds en behoeften van jongeren anderzijds. De geschiedenis van het jongerenwerk maakt zichtbaar dat als het jongerenwerk zich op alle jongeren richt, dit tot gevolg heeft dat de middenklasse jongeren het jongerenwerk gaan domineren en het jongerenwerk haar betekenis verliest voor de jongeren uit de lagere sociaaleconomische milieus. Daarnaast is er altijd een specifiek aanbod geweest voor kwetsbare jongeren. Vanaf het prille begin is het jongerenwerk zowel op jongens als op meisjes gericht. Tot in de jaren vijftig is het aanbod voor jongens en meisjes gescheiden. Onder druk van de tweede feministische golf wordt begin jaren tachtig het meidenwerk opnieuw ontdekt, de ervaring leert dat jongens het gemengde jongerenwerk zo domineren dat meisjes het onderspit delven en wegblijven. De afgelopen jaren is het jongerenwerk in Amsterdam enerzijds ingezet om overlast tegen te gaan en anderzijds ingezet op talentontwikkeling. Omdat overlast meestal wordt veroorzaakt door jongens, is de doelgroep meisjes de afgelopen jaren onderbelicht gebleven. In het programakkoord is als gevolg van toegenomen problematiek bij meisjes en jonge vrouwen opgenomen dat er extra aandacht zal worden besteed aan deze doelgroep. Dit hoeft niet te betekenen dat er aparte budgetten voor het meidenwerk worden gereserveerd. Maar wel dat er heldere opdrachten en resultaatafspraken worden gemaakt over de aandacht voor meisjes en jonge vrouwen. De verwachting is dat jongeren afkomstig uit de lagere sociaaleconomische milieus en kwetsbare jongeren het de komende jaren zwaar gaan krijgen. Met de Wmo en Welzijn nieuwe stijl wordt een beroep gedaan op de zelfredzaamheid van personen en hun sociale netwerken (Metz, 2010a). Het probleem van jongeren met lagere sociaaleconomische achtergronden en kwetsbare jongeren is juist dat zij over minder sociaal kapitaal beschikken om zichzelf te kunnen redden. Als gevolg van de AWBZ-pakketmaatregel en de bezuinigingsmaatregelen die er van overheidswege nog aankomen - overheveling van de AWBZ-begeleiding en de Jeugdzorg van het Rijk naar de gemeente, maar ook de IQ-verlagingsmaatregel ^ - komen er steeds meer jongeren in de Amsterdamse samenleving waarvoor de gemeente een rol moet gaan spelen. Een deel van de zorg voor jongeren met een licht verstandelijke beperking wordt ondergebracht in de Wmo, dat wil zeggen in het welzijnswerk. Ook voor het jongerenwerk betekent dit dat zij zich moeten toerusten op deze nieuwe doelgroep. Amsterdams Jongerenwerk nieuwe stijl richt zich vooral op jongeren uit lagere sociaaleconomische milieus die problemen ondervinden bij maatschappelijke participatie en op kwetsbare jongeren. Meiden vormen daarbinnen een specifieke doelgroep. Maar ook jongeren met een licht verstandelijke beperking. Deze maatregel beoogt de toegang tot de AWBZ-gefinanclerde gehandicaptenzorg te beperken door per 2012 de IQ-grens te verlagen van 85 naar 70. 9

13 Intergenerationele ontmoeting: tussen jong en oud In verscliillende buurten van de Pijp w/onen veel tieners en ouderen zonder dat er tussen die twee groepen contact is. En als er contact is, is dat veelal negatief. Ouderen zijn vaal< wat angstig voor tieners en ervaren mede daardoor al gauw overlast. Tieners voelen zich niet begrepen door ouderen en vinden hen 'zeurpieten'. De beide groepen hebben geen objectief beeld van eikaars leefwereld en zijn weinig tolerant voor elkaar. Het jongerenwerk pakte dat intergenerationele vraagstuk in de buurt projectmatig aan door positieve contacten tussen jongeren en ouderen in de buurtte bevorderen. Individuele tieners en ouderen worden aan elkaar gekoppeld; samen doen zij activiteiten zoals boodschappen, een wandelingetje of de vuilniszak buiten zetten. De jongere deelnemers hebben voor het merendeel een niet-nederlandse culturele achtergrond, terwijl de oudere deelnemers vrijwel allemaal van Nederlandse origine zijn. Deze aanpak leidde tot meer vertrouwen van ouderen in hun eigen buurt, in jeugdigen en in andere culturen. En bij de jongeren leidde het tot een positiever beeld over ouderen en het besef dat je van elkaar kunt leren. Het huidige jongerenwerk Het huidige aanbod van regulier jongerenwerk in Amsterdam is een op het eerste oog bonte verzameling werksoorten, functies, doelgroepspecifieke interventies en voorzieningen. inloop/ontmoeting advies & informatie trajectbegeleiding talentontwikkeling activiteiten sport meidenwerk opbouwwerk/outreachend 10

14 De kerntaken van het Jongerenwerk Contact leggen en onderhouden Het jongerenwerk heeft contact met jongeren in hun vrije tijd. Het jongerenwerk zoekt ze actief op, of jongeren komen naar een centrum. Het jongerenwerk bouwt een werkrelatie op en activeert en ondersteunt jongeren in hun ontwikkeling. Informatie verzamelen en signaleren Het jongerenwerk heeft binnen accommodaties en op straat contact met jongeren. Zij heeft inzicht in vragen, problemen van en belemmeringen voor de ontwikkeling van jongeren. Zij zoekt, samen met de jongeren naar mogelijke oplossingen voor belemmeringen. Deze informatie deelt het jongerenwerk actief met netwerkpartners. Ook monitoring van groepen (en individuen) vormt onderdeel van deze kerntaak. Programma's en activiteiten bedenken, voorbereiden en uitvoeren De inzet van programma's en activiteiten zijn een middel om het doel, jongeren kansen bieden op maatschappelijke participatie, te bereiken. Programma's en activiteiten kunnen gericht zijn op ontmoeting (recreatief en creatief), maar kunnen ook een meer educatief doel dienen (vorming). Programmaontwikkeling moet systematisch en methodisch. Het behelst onder meer het maken van een analyse, een plan van aanpak en een evaluatie op de resultaten. Vorming en opvoeding Maatschappelijke participatie vraagt veiligheid, een stimulerende omgeving én acceptabel gedrag. Het jongerenwerk zet in op beide aspecten. Het jongerenwerk levert een bijdrage bij het aanleren van sociale vaardigheden, omgangsvormen, agressiebeheersing en samenwerkingsvormen. Het jongerenwerk draagt ertoe bij dat jongeren een positief zelfbeeld ontwikkelen als basis voor hun identiteitsontwikkeling en maatschappelijke participatie. Praktische dienstverlening en voorlichting Het jongerenwerk geeft jongeren voorlichting op het gebied van onderwijs, werk en overige terreinen van maatschappelijke participatie. Het jongerenwerk ondersteunt en adviseert jongeren bij het vinden (behouden) van werk en onderwijs. Het jongerenwerk begeleidt en stimuleert jongeren in hun contact met gemeentelijke en andere instellingen. Doorverwijzing Jongeren die problemen of vragen hebben die het werkterrein van het jongerenwerk te boven gaan, worden gestimuleerd, ondersteund en begeleid naar instellingen die op deze terreinen wel een aanbod hebben. Participatie in netwerken en samenwerking met partners Het jongerenwerk kan het niet alleen en doet het niet alleen. Daarom ontwikkelt het jongerenwerk sociale netwerken in de wijk en buurten en neemt zij deel aan professionele netwerken. Het jongerenwerk werkt ook samen met de ouders opdat betrokkenheid op activiteiten vergroot wordt. Ook biedt dit de mogelijkheid tot praktische ondersteuning (of doorverwijzing) bij de opvoeding. Accommodatie gebonden en ambulant werk Programma's en activiteiten kunnen zich afspelen in de accommodatie of daarbuiten. Doorgaans zal het jongerenwerk inzetten op beide vormen. De keuze hangt nauw samen met het type opdracht en de doelgroep waarop het jongerenwerk zich richt. Groepsgericht en Individueel werken Het jongerenwerk is gericht op en toegerust voor groepen en individuen. 11

15 In dit overziclit is langs verschillende assen ordening aan te brengen: «Naar de locatie waar het gebeurt Reguliere activiteiten van het jongerenwerl< vindt zowel accommodatie-gebonden als buiten plaats; op straten, pleinen en veldjes. Het ambulante jongerenwerl< legt eveneens op straat contact met individuen en groepen. En het straathoel<werl< ook, maar dan vooral gericht op jongeren met meervoudige problematiek. Tussen de verschillende vormen van jongerenwerk en straathoekwerk vindt veel grensverkeer plaats en er zijn veel tussenvormen. Inzet is dat jongeren stijgen op de participatieladder. «Naar de doelgroep waarop het zich richt Het jongerenwerk richt zich primair op jongeren met een lagere sociaaleconomische achtergrond. Daarnaast is er aandacht voor kwetsbare jongeren en meiden. Voor hinderlijke, overlastgevende en criminele jeugdgroepen wordt gewerkt in de groepsaanpak en samenwerking gezocht met de politie/veiligheidsketen. «Naar het doel dat het wil verwezenlijken Een klein deel van het jongerenwerk is erop gericht jongeren de mogelijkheid te bieden elkaar te ontmoeten, meestal in een setting die ook enige ontspanningsmogelijkheden biedt. Deze ontmoeting & ontspanning heeft tot doel de basis de jongeren te leren kennen, problemen te signaleren, jongeren te leren zich te ontwikkelen en ontplooien en hen vervolgens door te leiden naar de productiehuizen voor talentontwikkeling, school, werk anderzijds. Impliciet of expliciet spelen op de achtergrond maatschappelijke doelen als leren participeren en gedragsbeïnvloeding» Naar de gehanteerde middelen Afhankelijk van doel, doelgroep en locatie zetten jongerenwerkers verschillende middelen in. Van licht naar zwaar: advies&informatie, inloop, begeleiding bij activiteiten (bijvoorbeeld talentontwikkeling en sport), coaching, trajectbegeleiding, hulpverlening in de vorm van het opbouwen van een vertrouwensrelatie, activeren en doorverwijzen waar nodig. En op een ander niveau: contactlegging, netwerkontwikkeling (ook met buurtbewoners, ondernemers en instanties) en signalering en agendering van problemen. Uit een inventarisatie gemaakt door de OSA (Ondernemerskring Sociale sector Amsterdam), maar ook uit Systeem in Beeld, bleek dat in alle stadsdelen vrijwel alle soorten aanbod wel beschikbaar zijn met uitzondering voor de doelgroep 16+. Maar die bewegen zich dan ook wat makkelijker over de stadsdeelgrenzen. Ook in het type aanbod is er tussen de verschillende stadsdelen veel overeenkomst, al zijn er ook wel verschillen. Eerder (in 2008) deed de Amsterdamse Rekenkamer dezelfde constatering. De aanbieders van regulier jongerenwerk bieden doorgaans het complete scala. Zo is als het ware een gevarieerde menukaart van jongerenwerk beschikbaar. De accentverschillen tussen de stadsdelen zijn het gevolg van verschil in bevolkingssamenstelling en ontwikkelingen in het stadsdeel enerzijds en politieke kleur van het stadsdeelbestuur anderzijds. 12

16 Streetcornerwork: Murat Hij lioeft geen koffie dus zet ik tliee. Hij oogt onrustig, zenuwaclitig waarscinijnlijk, dus maak ik eerst een praatje met hem over het plein waar we elkaar wel eens tegen komen. Als hij zijn thee heeft (aan)gevuld met drie zakjes suiker en hij wat meer ontspannen oogt, kunnen we beginnen. Ik leg hem uit dat we nu een intake doen en dat we tijdens de volgende afspraak samen een begeleidingsplan zullen maken. Hij zakt nog wat verder onderuit en vult zoals gevraagd zijn gegevens in. Iets meer dan een uur later weet ik dat de jongen (20 jaar) die tegenover mij zit, de draad niet meer heeft weten op te pakken sinds hij in 2008 uit detentie kwam. Hij heeft nog steeds geen startkwalificatie en geen thuis meer om te slapen omdat zijn vader hem een zwakkeling vindt. Hij heeft een rotte tand maar geen verzekering, geen dagbesteding en zijn schulden zijn flink gegroeid. Van alles heeft hij al geprobeerd maar steeds is hij ook weer uitgevallen. Voor alles heeft hij een reden. De ene klinkt aannemelijk misschien zelfs logisch, andere klinken onverantwoordelijk. Ik hoef hem niet te vertellen dat sommige redenen 'slecht' klinken want hij haalt zichzelf tijdens het gesprek al meerdere keren onderuit. Nu, drie maanden later, werkt Murat voor een uitzendbureau. Hij is bezig zijn schulden in beeld te krijgen en staat hij op de wachtlijst voor een woonproject van HVO Querido. Ook heeft hij nieuwe schoenen en is hij eindelijk weer eens op vakantie geweest met zijn meisje. Psychologische hulp zit er nog niet in omdat wat hij aan het doen is, al zwaar genoeg is. Bovendien is praten eigenlijk ook niks voor hem. Het feit dat hij opgegroeid is met een vader die hem mishandelde is nog steeds iets wat hij maar voor lief neemt. "Zo gaat dat", zei hij me eens. 13

17 Nieuwe vragen, nieuwe accenten Het jongerenwerk werkt vanuit belioefte van jongeren enerzijds en belioefte van de samenleving anderzijds. Omgaan met de spanning in de verscliillende behoeften is bij uitstek de expertise van het jongerenwerk. Jongeren zelf hebben, zo bleek uit recent onderzoek (Bardai 2011), niet een heel andere vraag dan naar dat wat het jongerenwerk biedt. Hooguit willen ze het vaker of dichterbij. Of ze willen méér aanbod, zeker als thuis de mogelijkheden voor ontmoeting en ontspanning ontbreken. En ze willen beter op de hoogte worden gebracht van het aanbod, niet alleen via de gebruikelijke kanalen (zoals programmaboekjes) maar ook via sociale media (zoals Facebook, Hyves en Twitter). Daarnaast geven ze aan dat ze best bereid zijn om zich meer in te spannen om te voorzien in hun eigen vraag en die van anderen. Nu al doet 28 procent van de Amsterdamse jongeren aan vrijwilligerswerk; een op de tien jongeren doet dat zelfs regelmatig. De begeleiding van jongeren naar volwassenheid is geen exclusieve taak van het jongerenwerk. Dat kent immers zijn beperkingen - net als gezinnen (vanwege opvoedingsonzekerheid en huiselijk geweld), onderwijs (uitval en een beperkte taakopvatting) en werk (tekort aan banen en stages, discriminatie). Alleen in gezamenlijkheid bestaat er een kans op succes. In het domein van het jongerenwerk - in de vrije tijd, tussen gezin, school en werk - zijn veel meer instanties actief dan alleen het jongerenwerk. Te denken valt aan de zogeheten 'ketenpartners': professionele organisaties die functies delen met het jongerenwerk, zoals scholen en politie. Er zijn echter ook andere 'voorzieningen' waarvan jongeren gebruik maken en die ook een functie vervullen bij de begeleiding naar volwassenheid, denk aan vrijwilligersorganisaties, zelforganisaties, de bibliotheek, kerkelijke organisaties, sportverenigingen, fitnesscentra, bioscopen, scouting en winkelketens zoals McDonalds, Ikea en dev&d. Slechts een klein deel van die voorzieningen wordt door de overheid medegefinancierd. Anderzijds heeft ook het gesubsidieerde jongerenwerk in zijn geschiedenis - ook de recente - veel andere vormen van financiering gevonden: eigen bijdragen van jongeren en ouders en van maatschappelijke organisaties, fondsen en het lokale bedrijfsleven. De grens tussen wel en niet door de overheid gefinancierd jongerenwerk is dus niet scherp. We leggen hem in dit beleidskader bij 'grotendeels door de overheid gefinancierd: als een voorziening voor meer dan 80 procent door de overheid wordt gefinancierd, noemen we die 'regulier'. Talentontwikkeling: Jongerenproductiehuis De Valk In jongerenproductiehuis de Valk in Amsterdam-Noord worden maandelijks Super Jam avonden georganiseerd. Tijdens deze avonden kunnen bandjes op het podium jammen. Het bijzondere van deze avonden is dat er gemiddeld 180 jongeren komen er maar één jongerenwerker aanwezig is. Hoe dit kan? Jongeren organiseren deze avonden van het begin tot het einde zelf. De jongeren hebben allemaal een eigen taak en rol op de avond als: beveiliger, technicus, programmeur, barman, leiding op de vloer etc. Zeer bijzonder om mee te maken. 14

18 Amsterdams Jongerenwerk Nieuwe Stijl In de doelen, de doelgroepkeuze, de opdracht en het aanbod zitten constanten én verschuivingen. Wat is er nieuw/ aan Amsterdams jongerenwerk nieuwe stijl? Vanuit de acht bakens van Welzijn Nieuwe Stijl en de hiervoor geformuleerde doelen en uitgangspunten van het jongerenwerk, ligt het accent de komende tijd op: «De vraag achter de vraag Jongerenwerk is een laagdrempelige voorziening waarbij werkers bij uitstek een vertrouwensrelatie opbouwen met jongeren. Het jongerenwerk signaleert, informeert en acteert in de jeugdketens. Zij weten moeilijk bereikbare doelgroepen te bereiken en kunnen op die wijze de vraag achter de vraag inbrengen in de ketens. Hiervoor moet het accent de komende tijd meer liggen bij de waardevolle informatiepositie van de jongerenwerker in de ketens en bij het benutten van de ingang die zij bij de jongeren hebben. De eigen kracht van de burger Ook de primaire doelgroep van het jongerenwerk - sociaaleconomisch zwakkere en kwetsbare jongeren en meiden - bestaat uit jongeren met capaciteiten, al zijn deze jongeren nog niet altijd gewend om deze te gebruiken. Amsterdams jongerenwerk nieuwe stijl leert jongeren hun capaciteiten in te zetten en initiatief te nemen. Op alle jongeren wordt een beroep gedaan om zich te gedragen als verantwoordelijk lid van de samenleving, actief een bijdrage te leveren en zelf initiatief te ontplooien. Dit betekent dat zowel de overheid als het jongerenwerk veel vaker 'op haar handen moet gaan zitten' en de jongere moet aanspreken op zijn of haar eigen verantwoordelijkheden. O Direct erop af Dit is dé kracht van het jongerenwerk, zeker van het ambulant jongerenwerk en het veldwerk. Ze staan dicht bij de jongeren, weten vertrouwen te winnen en te motiveren. Jongerenwerkers beschikken over veel informatie over de jongeren. De verbinding tussen de verschillende domeinen (thuis, op school en de openbare ruimte) kan beter. Dat geldt met name voor de relatie van het jongerenwerk met het Voortgezet Onderwijs en de vroegtijdige schoolverlaters. Het jongerenwerk is naast informatieleverancier, ook een preventieve actor in het openbare domein voor alle kwetsbare jongeren. B Formeel en informeel in een optimale verhouding Een goede afstemming tussen het jongerenwerk en de informele netwerken in de buurt vindt plaats door de relatie die het jongerenwerk heeft met de professionals in de buurt die worden ingezet om sociale cohesie te bevorderen, zoals buurtburgermeesters en actieve bewoners. Voor kwetsbare meisjes en jonge vrouwen die wel participeren in informele netwerken is de drempel naar een reguliere voorziening vaak te hoog. De komende tijd ligt het accent op het verbeteren van de aansluiting tussen informele en formele netwerken. B Een doordachte balans tussen collectief en individueel De inzet van programma's en activiteiten in het jongerenwerk is opgezet als collectief middel met als doel jongeren optimaal te laten participeren in de samenleving. Het jongerenwerk levert een bijdrage aan het aanleren van sociale vaardigheden, omgangsvormen, agressiebeheersing en samenwerkingsvormen. Het jongerenwerk 15

19 draagt ertoe bij dat jongeren een positief zelfbeeld ontwil<kelen als basis voor liun identiteitsontwikkeling en maatschappelijke participatie. Maatschappelijke participatie vraagt een stimulerende omgeving en van het individu acceptabel gedrag. Het jongerenwerk zet in op beide aspecten en draagt er zorg voor dat in haar programmering en tijd hierin een goede balans is. < Integraal werken Een sluitende aanpak in de ketensamenwerking binnen en tussen de diverse jeugdketens met een heldere rol voor het jongerenwerk: een verbindende schakel tussen de openbare ruimte/vrije tijd, de thuissituatie en de diverse ketens, signaleren, informatieleverancier, doorverwijzen en bieden van (lichte) ondersteuning. Het jongerenwerk krijgt, voor zo ver ze die nog niet had, een formele positie in de jeugdketens: Jeugd & Veiligheid, Onderwijs, Jeugd & Gezin, Zwerfjongeren, Arbeidstoeleiding. 8 Niet vrijblijvend maar resultaatgericht Het jongerenwerk moet jongeren perspectief bieden: het helpt jongeren op te groeien en een vorm te vinden om te participeren in de ingewikkelde Amsterdamse samenleving. Soms betekent dat helpen aan een stage, of zelfs opstarten van een eigen bedrijf, soms betekent dat bewust maken van overlast die wordt veroorzaakt. En soms betekent het een plek geven waar je jezelf kunt zijn of kunt ontdekken wie je zelf bent en wat je eigenlijk wilt. Maar het betekent dus niet hangen, stilstaan, niet bewegen, afwachten of overlast veroorzaken. Het jongerenwerk doet dat niet alleen maar werkt daarin intensief samen met alle partners. «Gebaseerd op ruimte voor de professional Ruimte voor de professional ontstaat vooral door afspraken te maken met het jongerenwerk op basis van 'het goede gesprek'. Een goede standaard hiervoor is de beleidsgestuurde contractfinanciering. Daarin zijn vier fasen te onderscheiden: 1. het stadsdeel formuleert een heldere opdracht op basis van helder beleid; 2. de aanbieder formuleert een helder aanbod; 3. tussentijds communiceren over uitvoering en trends in de praktijk; 4. verantwoording. Elke fase van het gesprek wordt zorgvuldig ingericht, dat betekent: Ruimte voor de aanbieder om naar eigen professionele inzichten te handelen. Een 'harde' gespreksvorm voor signalering van algemene trends. Dat betekent dat dit niet aan het toeval wordt overgelaten. Het gesprek wordt structureel georganiseerd en gekoppeld aan bijvoorbeeld een trendrapportage. Zorgvuldige omgang met vraagsturing en dat wil niet zeggen: men vraagt, wij draaien, maar aansluiten bij initiatieven van jongeren. En altijd een afweging maken ten opzichte van de vraag van andere stakeholders zoals de andere buurtbewoners en ondernemers. Effectmeting als basis van de opdracht, niet als afrekenmethode. Ruimte voor de professional ontstaat vooral door erkenning van de professional. Hiervoor is verbetering van het imago van het jongerenwerk nodig. 16

20 Amsterdams jongerenwerk nieuwe stijl legt in het aanbod, vraag, doel, doelgroepen en vorm/uitvoering een aantal nieuwe accenten: Het aanbod moet beter aansluiten bij de eigen kracht van jongeren en andere burgers, niet alleen bij hun vraag; Het jongerenwerk leert jongeren om een actieve bijdrage te leveren en zelf initiatief te nemen; Eigen capaciteiten en wederkerigheid zijn uitgangspunt; Het jongerenwerk stelt zo nodig grenzen en communiceert maatschappelijke normen en waarden; Pedagogische begeleiding is noodzakelijk: jongeren zijn per definitie nog niet geheel zelfstandig en zelfredzaam. Het jongerenwerk participeert in de verschillende jeugdketens als schakel tussen het publieke domein en de domeinen thuis en op school. Binnen deze accenten zijn er twee doelgroepen waarvoor komende tijd extra aandacht nodig is: meisjes en jonge vrouwen en jongeren met een beperking: Meidenwerk ln Amsterdam wonen er meisjes tussen de 12 en 18 jaar oud. En meisjes en jonge vrouwen in de leeftijdsgroep 18 tot 24 jaar. Meisjes hebben een andere belangstelling dan jongens blijkt uit een onderzoek dat het NJI in 2011 heeft verricht.'' Ze willen graag 'typische meisjesdingen' doen; hebben een voorkeur voor activiteiten in plaats van zomaar samenkomen en een inloop en voelen zich minder aangesproken door de wat meer ruige activiteiten die vaak in jongerencentra worden georganiseerd. Er lijkt van het gemengde aanbod in jongerencentra een uitsluitende werking uit te gaan voor meisjes. Meisjes hebben behoefte aan een eigen plek voor meisjes alleen, al dan niet vanwege de eisen die ouders stellen. De accommodaties voor het jongerenwerk zijn onveilig en onaantrekkelijk voor meisjes. Meisjes komen niet als jongerenwerkers onvoldoende ingesteld zijn op meisjes. Contact en oprechte interesse zijn essentieel. In Amsterdam is in een aantal expertmeetings in 2011^ geconstateerd dat allochtone meisjes minder goed aansluiting vinden bij reguliere voorzieningen waaronder het jongerenwerk. De meisjes die wel bereikt worden zijn voornamelijk van Marokkaanse afkomst. Meisjes met een Turkse, Surinaamse of Caribische, maar ook Nederlandse achtergrond worden minder bereikt. Allochtone meisjes zijn percentueel oververtegenwoordigd als het gaat om psychosociale problematiek en dreigen soms in een sociaal isolement te raken. 25% van de meisjes tussen de jaar kampt met psychosociale problematiek, waarin Turkse meisjes oververtegenwoordigd zijn (Trimbosinstituut). Als dat niet wordt gesignaleerd, of niet goed wordt opgepakt, kan dat tot grotere problemen leiden. Om de aansluiting tussen deze meisjes en de bestaande interventies te verbeteren, en sowieso de doelgroep meisjes tussen jaar beter in beeld te krijgen en waar nodig te ondersteunen, wordt momenteel in opdracht van de wethouders Zorg, Diversiteit en Jeugd de hele keten voor meisjes en jonge vrouwen onder de loep genomen met als doel een integraal beleid te ontwikkelen voor meisjes en jonge vrouwen. Een belangrijk onderdeel hiervan is een betere aansluiting te realiseren tussen informele en formele netwerken, meer aandacht te besteden aan seksuele identiteit, weerbaarheid en volwaardige participatie te bevorderen aan de samenleving op alle domeinen te bevorderen; thuis, in de vrije tijd op school en (straks) op de arbeidsmarkt. Dat betekent in de praktijk voor het meidenwerk dat er een ^ De emancipatie van het Jongerenwerk, NJI De Amsterdamse Vrouwenmonitor 2011, Service Punt Emancipatie (SPE). 17

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Juni 2014 Waarom een visie? Al sinds het bestaan van het vak jongerenwerk is er onduidelijkheid over wat jongerenwerk precies inhoudt. Hierover is doorgaans geen

Nadere informatie

Meiden meer in Beeld. Het gemeentelijk jeugdbeleid is er in toenemende mate op gericht om jeugdigen hun talenten te helpen

Meiden meer in Beeld. Het gemeentelijk jeugdbeleid is er in toenemende mate op gericht om jeugdigen hun talenten te helpen Meiden meer in Beeld in het tiener- en jongerenwerk in uw gemeente Het gemeentelijk jeugdbeleid is er in toenemende mate op gericht om jeugdigen hun talenten te helpen ontdekken, ze te ondersteunen en

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Aanpak risicojeugd 18 tot 23 jaar in Amsterdam Nieuw-West

Aanpak risicojeugd 18 tot 23 jaar in Amsterdam Nieuw-West Inleiding Aanpak risicojeugd 18 tot 23 jaar in Amsterdam Nieuw-West Als portefeuillehouder Jeugd, zorg en welzijn in Amsterdam Nieuwe West wil ik heel bewust agenderen dat de groep jongeren of jongvolwassenen

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven. Eric Lagendijk december 2011

Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven. Eric Lagendijk december 2011 Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven Eric Lagendijk december 2011 Programma Wat is Welzijn Nieuwe Stijl (WNS)? Traject Schoonhoven Verkenning welzijnsbeleid Burgerkracht/ Eigen kracht: how to do? Regionale

Nadere informatie

MEE DOEN /26012012 Pagina 1

MEE DOEN /26012012 Pagina 1 MEE DOEN Buytenwegh Inleiding De gemeente Zoetermeer streeft er naar om op het niveau van de wijken, in samenspraak met maatschappelijke organisaties en inwoners, een op maat gesneden aanpak voor de betreffende

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad September 2010 Doel van de Wmo: Participatie Iedereen moet op eigen wijze mee kunnen doen aan de samenleving 2 Kenmerken van de Wmo - De Wmo is gericht

Nadere informatie

Datum: 7 november 2014 Auteur: Managementteam Status: Definitief. Strategisch beleidsplan 2015-2018

Datum: 7 november 2014 Auteur: Managementteam Status: Definitief. Strategisch beleidsplan 2015-2018 Datum: 7 november 2014 Auteur: Managementteam Status: Definitief Strategisch beleidsplan 2015-2018 Inhoud I Inleiding... 3 Leeswijzer... 3 II Wie zijn wij... 4 Welzijn Nieuwe Stijl... 4 Gebiedsteams...

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

Bestedingsplan 2011 compensatie Awbz-pakketmaatregel Stadsdeel Zuidoost

Bestedingsplan 2011 compensatie Awbz-pakketmaatregel Stadsdeel Zuidoost Bestedingsplan 2011 compensatie Awbz-pakketmaatregel Stadsdeel Zuidoost 1. Analyse knelpunten Om een analyse te geven van de knelpunten die zijn ontstaan als gevolg van de AWBZ-pakketmaatregel, volgen

Nadere informatie

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen die door het gemeentebestuur

Nadere informatie

Wmo subsidiekader 2014. 1. Inleiding. Bijlage: Wmo subsidiekader 2014. Visie op maatschappelijke dienstverlening, outcome en indicatoren

Wmo subsidiekader 2014. 1. Inleiding. Bijlage: Wmo subsidiekader 2014. Visie op maatschappelijke dienstverlening, outcome en indicatoren Bijlage: Wmo subsidiekader 2014 Wmo subsidiekader 2014 Visie op maatschappelijke dienstverlening, outcome en indicatoren 1. Inleiding In onderstaande vindt u het Wmo subsidiekader 2014, op basis waarvan

Nadere informatie

Kinderen/jeugdigen hebben hun plek in de openbare ruimte/de samenleving. Een sterk jeugd- en jongerenwerk gebaseerd op Welzijn Nieuwe Stijl

Kinderen/jeugdigen hebben hun plek in de openbare ruimte/de samenleving. Een sterk jeugd- en jongerenwerk gebaseerd op Welzijn Nieuwe Stijl Vrije Tijd 2012- Optimale ontmoetings- en De jeugd faciliteren om elkaar te ontwikkelingsmogelijkheden voor ontmoeten in de eigen omgeving kinderen en jeugdigen zodat zij hun sociale netwerken opbouwen

Nadere informatie

Onderwerp Project Op Jezelf voor risicojongeren in Dukenburg en Lindenholt

Onderwerp Project Op Jezelf voor risicojongeren in Dukenburg en Lindenholt Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 13 mei 2009 / 53/2009 Fatale termijn: besluitvorming vóór: eind april Onderwerp Project Op Jezelf voor risicojongeren in Dukenburg en Lindenholt Programma

Nadere informatie

Nieuwe koers brede school

Nieuwe koers brede school bijlage bij beleidsvoorstel Brede Talentontwikkeling in de Kindcentra 28 mei 2013 Nieuwe koers brede school (november 2012) 1. Waarom een nieuwe koers? De gemeente Enschede wil investeren in de jeugd.

Nadere informatie

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Werk ik wel volgens de uitgangspunten van de Wmo en

Nadere informatie

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen Achtergrondinformatie Man 2.0 Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen April 2010 1 Inleiding Het is het Oranje Fonds gebleken dat veel maatschappelijke

Nadere informatie

Aagje Dekenstraat 52 Telefoon: 038-422 78 96 info@stapop.nl www.stapop.nl

Aagje Dekenstraat 52 Telefoon: 038-422 78 96 info@stapop.nl www.stapop.nl Aagje Dekenstraat 52 Telefoon: 038-422 78 96 info@stapop.nl www.stapop.nl Resultaat Ontdekken en herkennen wat talenten zijn, daar draait het om bij StapOp. Stap voor stap ontdekt de jongere hoe zijn talent

Nadere informatie

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder!

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! Als we over cliënten praten, bedoelen we kinderen, jongeren en hun ouders. Als we over ouders praten, bedoelen we ook eenoudergezinnen, verzorgers, voogden en/of

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015 Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015 1 Welkom en introductie Preventieprogramma Jeugdhulp Wethouder Paans spreekt allereerst zijn steun uit aan professionals

Nadere informatie

RAADSBERICHT (voor de leden van de raad en de algemene raadscommissie)

RAADSBERICHT (voor de leden van de raad en de algemene raadscommissie) RAADSBERICHT (voor de leden van de raad en de algemene raadscommissie) Van Aan : het college van burgemeester en wethouders : de raads- en commissieleden Datum : 23 juni 2015 Nr. : 2015-66 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar

Met elkaar voor elkaar Met elkaar voor elkaar Publiekssamenvatting Oktober 2013 1 1 Inleiding Met elkaar, voor elkaar. De titel van deze notitie is ook ons motto voor de komende jaren. Samen met u (inwoners en beroepskrachten)

Nadere informatie

Opvoeden samen met de buurt

Opvoeden samen met de buurt Opvoeden samen met de buurt De pedagogische waarde van jongeren- en welzijnswerk Opvoeden samen met de buurt De pedagogische waarde van jongeren- en welzijnswerk Pedagogische rol van jongeren- en welzijnswerk

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

Inleiding. Noodzaak. Het is ongeveer een jaar

Inleiding. Noodzaak. Het is ongeveer een jaar Inleiding Dit projectplan laat zien hoe wij, betrokken inwoners van de gemeente Steenwijkerland, - willen komen tot een inloophuis voor jongeren van 12-23 jaar in Steenwijk. Wij zijn tot dit projectplan

Nadere informatie

Hoofdlijnen Beleidsplan 2015-2018. Stichting Youth for Christ Gorinchem The Mall Jongerenwerk

Hoofdlijnen Beleidsplan 2015-2018. Stichting Youth for Christ Gorinchem The Mall Jongerenwerk Stichting Youth for Christ Gorinchem The Mall Jongerenwerk 1 Inleiding Het sociale domein is volop in beweging. In het proces van verandering heeft The Mall jongerenwerk (uitgevoerd door Stichting Youth

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 Landstede Welzijn Bathmen

Jaarverslag 2014 Landstede Welzijn Bathmen Jaarverslag 2014 Landstede Welzijn Bathmen Landstede Welzijn Raalte Passage 13 8102 EW Raalte 088-8508275 Voorwoord Voor u ligt ons jaarverslag van 2014. 2014 stond wederom in het teken van verandering.

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

Vluchtelingenjeugd Centraal

Vluchtelingenjeugd Centraal pilot cursus Vluchtelingenjeugd Centraal Trainerspool VWMN april 2012 Programma Introductie Uitleg project en cursus Informatie over vluchtelingenjeugd ~ korte pauze ~ Rol VluchtelingenWerk Houding, tips

Nadere informatie

Maatschappelijk aanbesteden

Maatschappelijk aanbesteden Maatschappelijk aanbesteden in vogelvlucht Mark Waaijenberg B&A Groep Maatschappelijk aanbesteden IN PERSPECTIEF 2 Samenleving Terugtreden is vooruitzien Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling Verstikkende

Nadere informatie

TRAJECT OP MAAT INVESTEREN IN JEUGD

TRAJECT OP MAAT INVESTEREN IN JEUGD Eigen kracht, motivatie, vertrouwen, nieuwe mogelijkheden, ontdekken en ontwikkelen van talenten JEUGD & ONDERWIJS TRAJECT OP MAAT INVESTEREN IN JEUGD Gemeente s Hertogenbosch Afdeling Jeugd en Onderwijs

Nadere informatie

Verbeteren door vernieuwen en verbinden

Verbeteren door vernieuwen en verbinden Verbeteren door vernieuwen en verbinden Visie op het sociaal domein Hoeksche Waard tot stand gekomen met medewerking van professionele organisaties, vrijwilligersorganisaties en organisaties van zorgvragers

Nadere informatie

Gebruik In de bijlage (volgt nog) zijn gegevens opgenomen over het gebruik dagactiviteiten in 2015 in de regio.

Gebruik In de bijlage (volgt nog) zijn gegevens opgenomen over het gebruik dagactiviteiten in 2015 in de regio. Startnotitie Dagactiviteiten Huidige situatie In de huidige uitvoering van dagactiviteiten is een onderscheid in drie segmenten : dagactiviteiten voor jeugd, volwassenen en ouderen. Zij worden gescheiden

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding... 2. Talentontwikkeling... 3. Leefbaarheid... 3. Individuele coaching... 4. Visie op jongerenvoorzieningen...

Inhoudsopgave. Inleiding... 2. Talentontwikkeling... 3. Leefbaarheid... 3. Individuele coaching... 4. Visie op jongerenvoorzieningen... Visie op jongerenwerk in Capelle aan den IJssel Buurtkracht Rijnmond 2013 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Talentontwikkeling... 3 Leefbaarheid... 3 Individuele coaching... 4 Visie op jongerenvoorzieningen...

Nadere informatie

Strategische uitgangspunten 2014-2018. Moveoo beweegt

Strategische uitgangspunten 2014-2018. Moveoo beweegt Strategische uitgangspunten 2014-2018 Moveoo beweegt Deze strategische notitie beoogt het kader te schetsen waarbinnen Moveoo haar hieronder kort samengevatte werkwijze, visie en doelstellingen in de periode

Nadere informatie

Gerry Broersma Opbouwwerker Miks Welzijn, Joure www.miks-welzijn.nl

Gerry Broersma Opbouwwerker Miks Welzijn, Joure www.miks-welzijn.nl Assen, 19 april 2011 Gerry Broersma Opbouwwerker Miks Welzijn, Joure www.miks-welzijn.nl en Sjoerd IJdema Adviseur Partoer Centrum Maatschappelijke ontwikkelingen Fryslân. www.partoer.nl Inhoud Welzijn

Nadere informatie

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Opdrachtgever: Hans Tanis, Wethouder Onderwijs Auteurs: Hans Erkens en Diana Vonk Datum: 9 oktober 2013 Inleiding 1.1. Aanleiding

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

Stichting De Vleet strategisch meerjarenbeleid 2012-2016 Concept

Stichting De Vleet strategisch meerjarenbeleid 2012-2016 Concept Stichting De Vleet strategisch meerjarenbeleid 2012-2016 Concept 1. Beleidskader Stichting De Vleet, brede welzijnsinstelling in de gemeente Woudrichem wil streven naar een gemeente waar mensen zich thuis

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Workshop 3 e nationaal congres Opvoedingsondersteuning. Opvoedingsondersteuning. Kenniswerkplaats Tienplus

Workshop 3 e nationaal congres Opvoedingsondersteuning. Opvoedingsondersteuning. Kenniswerkplaats Tienplus Kenniswerkplaats Tienplus Laagdrempelige ondersteuning aan ouders met tieners in Amsterdam Pauline Naber, Hogeschool INHolland Marjan de Gruijter, Verwey-Jonker Instituut http://www.kenniswerkplaats-tienplus.nl/

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting -

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting - Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting DOEN wat nodig is Managementsamenvatting - 1 - Kadernota sociaal domein 2 Doen wat nodig is De gemeente Almere

Nadere informatie

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN gemeente Den Haag September 2015 Conceptversie 2.0 1 Inleiding In november jl. is door de Haagse gemeenteraad Motie 86 Geïsoleerde Vrouwen aangenomen. Om uitvoering te geven

Nadere informatie

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Bouwstenen voor Burgerkracht Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Even voorstellen: Platform 31 Wie zijn we? Een kennis- en netwerkorganisatie voor stedelijke en regionale

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Activiteitenplan Vrouwencentrum 2009

Activiteitenplan Vrouwencentrum 2009 Activiteitenplan Vrouwencentrum 2009 Participatie, wiens behoefte? In de vorige bijeenkomst (17 juni 2008) stonden we stil bij het gegeven dat de deelname, en dus participatie van de doelgroepen soms te

Nadere informatie

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s!

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! ACTIEF VOOR Sportorganisaties Maatschappelijke organisaties Onderwijs Overheden Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! De drie D s Drie transities in het sociale domein:

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6 Index 1. Waar komen we vandaan? 1 2. Waar gaan we naartoe? 2 2.1 Missie 2 2.2 Visie 2 2.3 Doelstellingen 3 2.4 Strategie 4 2.4.1 Organisatie 4 2.4.2 Aanbod 4 2.4.3 Maatschappelijk rolmodel 4 2.4.4. Marketing

Nadere informatie

Buurtsportcoaches en de grote transformaties van het sociale domein. Robby Aldenkamp.

Buurtsportcoaches en de grote transformaties van het sociale domein. Robby Aldenkamp. Buurtsportcoaches en de grote transformaties van het sociale domein Robby Aldenkamp. Drie decentralisaties in het sociale domein: 1. AWBZ WMO 2. Participatiewet 3. Jeugdwet Wat verandert er met ingang

Nadere informatie

Plan van aanpak jongerenparticipatie gemeente Sluis

Plan van aanpak jongerenparticipatie gemeente Sluis Plan van aanpak jongerenparticipatie gemeente Sluis Jongerenparticipatie is een verzamelwoord voor alle situaties waarin jongeren actief betrokken raken bij de maatschappij. Jongerenparticipatie kent meerdere

Nadere informatie

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Informatie over Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding biedt hulp aan multiproblemgezinnen en risicogezinnen, en aan volwassenen met psychiatrische

Nadere informatie

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling.

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling. Welzijn nieuwe stijl in gemeente Apeldoorn. Maatschappelijk agenderen gericht op de kanteling van formele naar informele zorg en het versterken van de zelfredzaamheid bewoners. Wat is interessant aan deze

Nadere informatie

Daarvoor gaat u naar Minters

Daarvoor gaat u naar Minters Opvoeden & Opgroeien Eigen functioneren & Relaties Een leefbare buurt Daarvoor gaat u naar Minters U weet zelf vaak het beste wat goed is voor uzelf of uw gezin. En u gaat voor goede raad of praktische

Nadere informatie

Management samenvatting Ongekend Talent. De woorden Ongekend Talent zijn begonnen om een verhaal te vertellen

Management samenvatting Ongekend Talent. De woorden Ongekend Talent zijn begonnen om een verhaal te vertellen Management samenvatting Ongekend Talent De woorden Ongekend Talent zijn begonnen om een verhaal te vertellen De managementsamenvatting van Ongekend Talent is mede mogelijk gemaakt door Equal subsidiering

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

Bora Avric, Senior Adviseur Movisie 6/2/2015

Bora Avric, Senior Adviseur Movisie 6/2/2015 Gezonde wijk in wording: Sport als middel tot participatie Bora Avric, Senior Adviseur Movisie 6/2/2015 Sportquiz Vraag 1: Hoeveel procent van de Nederlanders sport minimaal 1 x per maand? 64% of 75 %

Nadere informatie

Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder)

Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder) Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder) 1. Beleidsterrein Beleidstaak: Sociaal Cultureel Werk Beheerstaak: Samenlevingsopbouwwerk, functienummer 630.00 Dit beleidsterrein omvat kinderwerk,

Nadere informatie

Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota

Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota 2 Samenvatting van de concept kadernota - Heel het Kind Heel het Kind Op 18 februari 2014 heeft de Eerste Kamer de nieuwe Jeugdwet aangenomen. Daarmee

Nadere informatie

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders COACH JE KIND ouders worden zelfredzame opvoeders 1 Eigen Kracht Iedere ouder heeft wel eens vragen over het opvoeden en opgroeien van hun kinderen. De meeste ouders weten waar ze terecht kunnen, zowel

Nadere informatie

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ]

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] 24- uursbehandeling [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke

Nadere informatie

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten Marian van der Klein Judith Schöne Pim & Ethan Oranje Fonds Dé grote meerwaarde van mentoring is dat mentoren

Nadere informatie

Aanpak Marokkaanse risicogroepen 2010-2012. Inleiding

Aanpak Marokkaanse risicogroepen 2010-2012. Inleiding Aanpak Marokkaanse risicogroepen 2010-2012 Inleiding In deze notitie worden de hoofdlijnen van beleid voor in eerste instantie 2010 aangegeven. De aanpak richt zich, zoals IMAR 2006-2009, op Marokkaanse

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 16 september 2015

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 16 september 2015 Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 16 september 2015 1 Welkom en introductie Preventieprogramma Jeugdhulp De vijf gemeenten in de Hoeksche Waard geven samen vorm

Nadere informatie

Een stap verder in forensische en intensieve zorg

Een stap verder in forensische en intensieve zorg Een stap verder in forensische en intensieve zorg Palier bundelt intensieve en forensische zorg. Het is zorg die net een stapje verder gaat. Dat vraagt om een intensieve aanpak. Want onze doelgroep kampt

Nadere informatie

RIBW werkt in & met sociale wijkteams

RIBW werkt in & met sociale wijkteams RIBW werkt in & met sociale wijkteams Inspiratiedagen RIBW 1 & 8 september 2015 Movisie Anneke van der Ven 9/9/2015 In wat voor tijd leven we eigenlijk? 1 1. Van AWBZ naar Wet Maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit

Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit Inleiding Per 1 januari 2015 worden de gemeenten verantwoordelijk voor de zorg voor jeugdigen. Hieronder vallen de jeugd-ggz

Nadere informatie

DE AANPAK VAN SOCIAAL ISOLEMENT. KNELPUNTEN EN DILEMMA S.

DE AANPAK VAN SOCIAAL ISOLEMENT. KNELPUNTEN EN DILEMMA S. DE AANPAK VAN SOCIAAL ISOLEMENT. KNELPUNTEN EN DILEMMA S. Presentatie DAK bijeenkomst 16 juni 2014 Dr. Marina Jonkers ONDERWERPEN Wat doet LESI? Aanpak sociaal isolement in gemeenten Beleidsurgentie en

Nadere informatie

Stichting Jong Actief Trajecten

Stichting Jong Actief Trajecten Participatieladder Jong Actief Trede 6: Betaald werk Re-integratie Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Re-integratie Trede 4: Onbetaald werk Sociale Activering / Dagbesteding Trede 3: Deelname georganiseerde

Nadere informatie

Kennisdag HAN Sociaal 2013

Kennisdag HAN Sociaal 2013 Kennisdag HAN Sociaal 2013 Praktijkkennis in de aanbieding! Martha van Biene Marion van Hattum 1 HAN Sociaal Bevorderen participatie door, voor en met kwetsbare burgers in de samenleving Meedenken, meedoen,

Nadere informatie

Rotterdam, 17 april 2012.

Rotterdam, 17 april 2012. Rotterdam, 17 april 2012. Onderwerp: Beantwoording van de schriftelijke vragen van de raadsleden R. Buijt (Leefbaar Rotterdam) en J.L. Ton (Leefbaar Rotterdam) over vervolgvragen verklaring omtrent gedrag

Nadere informatie

Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht.

Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht. Vierde nationaal congres opvoedingsondersteuning Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht. Ede,1 juni 2012 1 Opbouw workshop Coach je kind Kort voorstellen, warming up Presentatie van

Nadere informatie

Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo. Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo

Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo. Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Januari 2014 Centraal kantoor Groningen Koeriersterweg 26a 9727 AC Groningen Postbus 1346 9701 BH Groningen T 050-527 45 00 E

Nadere informatie

Generalistisch werken- Hoe hoort het? Eelke Pruim Onderzoeker/Docent Viaa

Generalistisch werken- Hoe hoort het? Eelke Pruim Onderzoeker/Docent Viaa Generalistisch werken- Hoe hoort het? Eelke Pruim Onderzoeker/Docent Viaa Opbouw Generalistisch werken wat is het? Generalistisch werken lukt het? Generalistisch werken wat is het verschil? Generalistisch

Nadere informatie

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Sittard-Geleen Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk

Nadere informatie

Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018

Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018 Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018 Ontwikkeling van Talent door ontwikkeling van eigen Kracht Hardenberg, 27 januari 2015 1 Inleiding Nadat

Nadere informatie

Bijlagen zijn op te vragen via e-mail statenstukken@prv-overijssel.nl (ook indien deze niet beschikbaar zijn via het SIS).

Bijlagen zijn op te vragen via e-mail statenstukken@prv-overijssel.nl (ook indien deze niet beschikbaar zijn via het SIS). De leden en plaatsvervangende leden van de Adviescommissie Meedoen aan de Samenleving www.overijssel.nl Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

Kansen en bedreigingen, sterktes en zwaktes. Dit is een bijlage bij het Humanitas Jaarverslag 2011, www.humanitasjaarverslag.nl

Kansen en bedreigingen, sterktes en zwaktes. Dit is een bijlage bij het Humanitas Jaarverslag 2011, www.humanitasjaarverslag.nl Kansen en bedreigingen, sterktes en zwaktes Dit is een bijlage bij het Humanitas Jaarverslag 2011, www.humanitasjaarverslag.nl Om haar koers voor de komende jaren te kunnen bepalen, heeft Humanitas vastgesteld

Nadere informatie

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting LEA en partners LEA staat symbool voor de Bredase jeugd van 0 tot 23 jaar die alle kansen krijgt om een goede schoolloopbaan te doorlopen: een kind van 0 tot

Nadere informatie

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014 Zienn gaat verder Jaarplan 2014 Een verhaal heeft altijd meer kanten. Zeker de verhalen van de mensen voor wie Zienn er is. Wij kijken naar ál die kanten. Kijken verder. Vragen verder. Gaan verder. Zo

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

C A B O A msterdam voorou dere migranten samenvatting jaarverslag 2014

C A B O A msterdam voorou dere migranten samenvatting jaarverslag 2014 C A B O A msterdam voorou dere migranten samenvatting jaarverslag 2014 CABO helpt oudere migranten bij participatie en zelf de regie houden op hun eigen leven. Dat doen we in een kleine bezetting en een

Nadere informatie

Team passend onderwijs wat is het, hoe werkt het?

Team passend onderwijs wat is het, hoe werkt het? Team passend onderwijs wat is het, hoe werkt het? werkgroep bundelen van expertise, 25 mei 2012 Aanleiding voor een team passend onderwijs Passend onderwijs betekent dat iedere leerling het onderwijs en

Nadere informatie

De participatiebibliotheek

De participatiebibliotheek Voor meer informatie: Marjolein Bakker adviseur Communicatie marjolein.bakker@bibliotheek-zoetermeer.nl Hoofdbibliotheek Stadhuisplein 2 2711 EC Zoetermeer T 079-34 38 200 www.bibliotheek-zoetermeer.nl

Nadere informatie

WNS proof samenwerken in de Geitenkamp

WNS proof samenwerken in de Geitenkamp WNS proof samenwerken in de Geitenkamp 09.00 Inloop 09.15 Start/kennismaking 09.45 Aanleiding WNS en MA 09.55 Samenwerking binnen WNS 10.05 Analyse (oefening 1) 11.00 Pauze 12.00 Diagnose (oefening 2)

Nadere informatie

Presentatie t.b.v. studiedag 16 mei 2013

Presentatie t.b.v. studiedag 16 mei 2013 Presentatie t.b.v. studiedag 16 mei 2013 Mezelf even voorstellen Een verkenning op hoofdlijnen van de raakvlakken tussen Passend onderwijs en zorg voor jeugd Met u in gesprek Samenwerken! Doelstelling

Nadere informatie

Stelselherziening Jeugdzorg. Platform Middelgrote Gemeenten

Stelselherziening Jeugdzorg. Platform Middelgrote Gemeenten Stelselherziening Jeugdzorg Standpunten van het Platform Middelgrote Gemeenten 12 april 2011 I. Aanleiding Een belangrijk onderdeel van het bestuursakkoord tussen Rijk en gemeenten is de stelselherziening

Nadere informatie