Magazine. Interculturele geboortezorg. Communicatie is cruciaal. Met korting naar het symposium! Betere zorg door spiegelbijeenkomsten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Magazine. Interculturele geboortezorg. Communicatie is cruciaal. Met korting naar het symposium! Betere zorg door spiegelbijeenkomsten"

Transcriptie

1 VOG Jaargang 11 nr 2, april 2013 Magazine Vakblad voor Obstetrische & Gynaecologische verpleegkundigen Met korting naar het symposium! Betere zorg door spiegelbijeenkomsten Keuzehulp Pijn bij de bevalling Interculturele geboortezorg Communicatie is cruciaal Rasvereniging is net de kraamzorg

2 Iets meegeven voor de ontwikkeling. Voor nu en later. In de eerste drie levensjaren maakt een kind een belangrijke groei door, waarin de basis wordt gelegd voor een gezonde ontwikkeling van onder meer de hersenen en het immuunsysteem, voor nu en later. Borstvoeding is hierbij van groot belang. Daarom is het belangrijk om na borstvoeding de gunstige effecten hiervan te continueren. Omdat de eerste drie levensjaren essentieel zijn voor de ontwikkeling voor nu en later, willen wij samen met jou jonge kinderen nog gerichter ondersteunen. Met Pronutra TM zetten we een nieuwe stap vooruit in de voedingskundige zorg voor jonge kinderen. Pronutra TM is onze commitment om samen met jou, vanuit onze ervaring, de groei en ontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren, op het gebied van hersenen en het immuunsysteem. Dat doen we met onderzoek, educatie en met onze producten. Nutrilon Pronutra TM bevat IJzer en extra DHA voor de hersenontwikkeling 1,2 GOS:lcFOS9:1 voor de ondersteuning van het immuunsysteem 3,4,5 Nutrilon Pronutra TM ondersteunt kinderen in iedere fase van de groei! Ga voor meer informatie over Nutrilon Pronutra TM naar: Groei Hersenontwikkeling Immuunsysteem Referenties 1. Uijterschout, et al (2011), Praktische Pediatrie 158: geraadpleegd op 1 februari Arslanoglu S, et al (2008), J Nutr;138(6): Arslanoglu S, et al (2012), J Biol Reg & Homeos Agents;26s: Bruzzese E, et al (2009), Clin Nutr;28: Zijn toekomst begint vandaag

3 Voortplanting, Obstetrie en Gynaecologie Jaargang 11, editie 2 Het VOG-magazine is een uitgave van V&VN VOG en verschijnt vijf maal per jaar. Oplage: exemplaren Redactie Corrie Hartog-Beukeboom (namens het VOG-bestuur) Laura van Nobelen Hanneke Spruit Aan dit nummer werkten mee: Carin Dansen, Astrid van Hes, Elly Hoogendoorn, Petronette van Jaarsveld, Marianne Klarenbeek, Sieta Kleiterp, Lia Meerkerk, Mariëtte Nederhand, Wilma Otten, Marieke Veenhof Eindredactie Margit Kranenburg Vormgeving Helen Verbeek Grafische Producties Druk Deltahage Advertenties Cross Advertising Westerkade GJ Schiedam T: Wij zijn erg blij dat er vier leden hebben gereageerd op onze oproep om de redactie te komen versterken. Eén van hen heeft al een bijdrage geleverd met een verhaal over het al dan niet standaard temperaturen van kraamvrouwen. Inspelend op het thema van de Dag van de Verpleging, Moeder & Kind en Infectieziekten, hebben wij een artikel over hiv en zwangerschap. Verder aandacht voor pijnstilling tijdens de baring. TNO heeft, met medewerking van onze beroepsvereniging, de keuzehulp Pijn bij de bevalling gemaakt voor Kiesbeter.nl. Veel vrouwen blijken toch niet goed op de hoogte van alle ontwikkelingen en mogelijkheden. Over nieuwe ontwikkelingen gesproken, dit nummer biedt een interview met de CEO van Cryo-Save, een commercieel bedrijf dat navelstrengbloed opslaat voor mogelijk eigen gebruik van stemcellen in de toekomst. De meningen hierover in verloskundig Nederland zijn erg verdeeld, wij hebben kritische vragen gesteld en geprobeerd een objectief beeld neer te zetten. Lees het en oordeel zelf. Ik denk dat we het steeds meer tegen zullen komen. In alle ziekenhuizen staat het VMS hoog op de agenda en één van de speerpunten is verbetering van zorg voor de vitaal bedreigde patiënt met een Early Warning Score lijst. Lees hoe het Diaconessenhuis in Leiden deze heeft aangepast voor de obstetrische patiënt en ook de SBARR-communicatie hierop heeft toegesneden. Ik vind het een duidelijk en goed bruikbaar kaartje waar alles bij elkaar staat. Wie weet mooie inspiratie voor andere ziekenhuizen. Veel leesplezier! Namens de redactie, Corrie Hartog - Beukeboom Lidmaatschap Aanmelden als lid en nabestellen losse nummers kan via venvn.nl. Gegevens wijzigen en opzeggen gaat via Mijn V&VN. V&VN VOG Postbus RE Utrecht Aan de totstandkoming van deze uitgave is uiterste zorg besteed. De redactie kan geen aansprakelijkheid aanvaarden voor onjuiste of onvolledige informatie. Overnemen van tekst of beeld alleen na toestemming. Deadline kopij voor nummer 3 is 31 mei Is dat routinematig temperaturen van kraamvrouwen eigenlijk wel nodig? Pagina Reageren? Stuur een naar Voor het laatste nieuws: VOG magazine april

4 inhoud Nederland kent nauwelijks nog hiv-baby s... 8 Achtergrond, feiten, ervaringsverhaal Interculturele geboortezorg vraagt extra inspanning Routinematig temperaturen kan stoppen Onderzoek naar diagnostische waarde van meten lichaamstemperatuur kraamvrouwen Vrijwilligerswerk in Ronald McDonald Huis Keuzehulp Pijn bij de bevalling online Interview topman Cryo-Save Denk ná over navelstrengbloed Oproep VOG-award Diaconessenhuis Leiden ontwikkelt EWS-O en SBARR-O Interview spiegelbijeenkomsten En verder Van het bestuur... 5 Kort nieuws... 6 Ziekenhuisnieuws De VOG-verpleegkundige Column Agenda Spectaculaire daling hiv-baby s 16 Oproep VOG-award! Maak kans op: 26 1e prijs 300 euro 2e prijs 150 euro 3e prijs 100 euro 22 Het is voor de patiënt soms onduidelijk wie er aan haar bed staat De bestelde borsten waren overigens wel per ongeluk bij haar nieuwe buren afgeleverd 28

5 Van het bestuur Regiotour Maastricht Niet alleen uit de regio, maar onder meer ook uit Breda en Terneuzen kwamen collega s naar de V&VN Regiotour in Maastricht over de gecompliceerde zwangerschap. Na de vlaai gaf professor Marc Spaanderman een Door: inleiding over het arteriële en veneuze??????? vaatbed. Na de heerlijke maaltijd kon arts-assistent gynaecologie Julia Spaan makkelijk inhaken op de langetermijngevolgen en tips geven voor leefregels. Nathalie Vertommen sloot de avond af met de uitkomsten van haar enquête. Daaruit kwam naar voren dat we denken dat we het goed doen, maar dat er ook kansen liggen. Wat vertellen wij de patiënt en wat vertelt de arts? Op lange termijn is veertig procent van de moeders veel info kwijt of ze ervaren die als niet gehad. Verder blijkt dat voor vrouwen die wij op het dagcentrum terugzien veel ruimte gemaakt moet worden voor troost en een luisterend oor. Dat vertelden collega-verpleegkundigen van dit dagcentrum, waar patiënten na zes maanden kunnen terugkomen voor follow up. Dit werd toegelicht door Stella Ostendorf en Ellen Goossens. Voor de liefhebbers hebben we nog een rondleiding gegeven op onze afdeling Verloskunde. Carin Dansen Twitter Sinds begin april 2013 zit V&VN VOG ook op Twitter Heb je geen Twitteraccount en wil je ons af en toe volgen, ga dan naar https://twitter.com/vvnvog. Ontmoeten Het voorjaar is dan eindelijk begonnen. De vogels fluiten buiten en het seizoen geeft weer nieuwe inspiratie. Wat mij ook inspiratie geeft, zijn de ontmoetingen met de talloze VOG-leden. De actieve achterban was onlangs bijeen in Amersfoort tijdens de Ziekenhuiscontactpersonendag. Dat is twee keer per jaar voor iedereen leuk én nuttig. Want onze ZCP ers, zoals we ze noemen, zorgen voor uitwisseling van kennis, van protocollen en van praktische weetjes. Omdat collega s uit alle ziekenhuizen meedoen zijn we er zeker van dat we niet telkens het wiel hoeven uit te vinden. Voor de ziekenhuizen die hun mensen laten deelnemen is het ook heel nuttig, tips uit het hele land zorgen voor kostenbesparingen. Een perfecte mogelijkheid om collega s te ontmoeten biedt ons symposium op 2 oktober Ik vind het heel prettig om te vertellen dat we samen met de Stichting Kind & Ziekenhuis en V&VN Kinderverpleegkunde een gevarieerd programma hebben samengesteld. De naam Zorgen in de 21ste eeuw geeft ons verschillende invalshoeken. Hoe ziet de zorg eruit voor een kindje dat bij 24 weken geboren wordt? Voor de zorgprofessionals, maar natuurlijk ook voor de ouders en het kind. Wat biedt de toekomst? Hoe ziet de zorg eruit over tien of twintig jaar? Hoe kunnen wij ons werk blijven doen tot ons 67ste? Hoe blijven we vitaal meewerken om deze complexe zorg te kunnen aanbieden? Hoe kunnen we de ervaring en expertise overdragen aan onze collega s zodat deze niet verloren gaat? Welke rol spelen beroepsgeheim en sociale media? Eigenlijk te veel om op te noemen. Door de samenwerking met onze ketenpartners proberen we een kijkje te geven in de mogelijkheden en onmogelijkheden die de zorg van de toekomst ons biedt. De locatie is heel centraal in Nieuwegein. Voor leden die snel beslissen is er groot voordeel te behalen, het scheelt je twintig euro als je de vroegboekkorting pakt. Dit is het eerst grote symposium waarin ik een actieve rol heb. En je merkt dat je met een zevenkoppig bestuur (binnenkort achtkoppig) er je handen vol aan hebt. Daarom wil ik hierbij graag een oproep doen aan gemotiveerde collega s die het leuk vinden om tenminste één keer per jaar een leuk symposium in elkaar te zetten. In een commissie heb je dan de mogelijkheid om samen met andere enthousiaste collega s een jaarlijkse update te geven van die zorg die ons aan het hart ligt. Tot ziens en veel werkplezier gewenst! Carin Dansen Voorzitter V&VN VOG VOG magazine april

6 Kort nieuws Enkelbandje Op de kraamafdeling van het Saint-Joseph ziekenhuis in Marseille krijgen alle baby s een elektronisch enkelbandje om. Dit zendt radiosignalen uit zodat personeel en computers precies kunnen volgen waar de baby is. Verlaat de baby de afdeling, dan gaat er een alarm af. De maatregel is genomen naar aanleiding van ontvoeringen van zuigelingen vorig jaar. (Nationale Zorggids) Kinkhoest Het RIVM adviseert zwangeren aan het eind van hun zwangerschap in te enten tegen kinkhoest en daarmee hun ongeboren baby ook te beschermen tegen de besmettelijke ziekte. Kinkhoest is vooral gevaarlijk voor jonge baby s die nog niet zijn gevaccineerd. Zij krijgen de vaccinatie nu als ze ongeveer acht weken zijn. Elk jaar overlijden er één of twee baby s aan kinkhoest. De Gezondheidsraad moet een beslissing nemen over het advies. Het kinkhoestvaccin is nu niet geregistreerd voor gebruik tijdens de zwangerschap. (Skipr) 6 VOG magazine april 2013 Coeliakie Uit Zweeds onderzoek blijkt dat kinderen die langer dan zes maanden borstvoeding krijgen en al tijdens de borstvoedingsperiode gluten krijgen minder kans hebben op coeliakie. Het advies in Zweden is nu om baby s tussen vier en zes maanden voedsel met gluten te geven, zoals stukjes brood, bij voorkeur als het kind nog borstvoeding krijgt. (Medisch Contact) Bronzen, zilveren en gouden Smileys Met de introductie van bronzen, zilveren en gouden varianten van de Smileys wil de Stichting Kind en Ziekenhuis de ziekenhuizen aansporen tot nog betere kindgerichte zorg. De huidige eisen leiden tot een bronzen Smiley. Daarvoor moeten ouders bijvoorbeeld de hele dag bij hun kind kunnen blijven. Bij de zilveren en gouden varianten wordt de stem van de ouders en kinderen zwaar meegewogen via een speciaal ontwikkelde Child Patient Sense Monitor. Ziekenhuizen moeten verder onder meer een visitatiecommissie ontvangen. (WKZ, Skipr) Anonieme sms bij SOA Wie met een seksueel overdraagbare aandoening bij de huisarts komt, kan straks misschien via een anoniem sms je een ex waarschuwen voor de ziekte. Een experiment hiermee is succesvol bij de GGD in Rotterdam. Er is gekozen voor een veilig, anoniem en lastig te kraken systeem om, eventueel dus anoniem, via sms, of een online chatbox een (ex)sekspartner te waarschuwen. De drempel om te waarschuwen gaat zo omlaag. (Skipr) Helpdesk kraamzorg voor migranten Migranten en vluchtelingen kunnen sinds kort ook met vragen over kraamzorg terecht bij de helpdesk van het kenniscentrum interculturele zorg Mikado. De site biedt informatie over kraamzorg, ervaringsverhalen en filmpjes. Ook is er een gratis informatielijn voor advies. Vooral onder vrouwen van buitenlandse afkomst bestaat veel discussie over nut en noodzaak van kraamzorg. (Nationale Zorggids) Ouderen met soa Het aantal ouderen in Nederland met geslachtsziekten neemt toe, aldus woordvoerders van het RIVM en het NIVEL in de krant BN/de Stem. Vooral het aantal ouderen met een hiv-besmetting groeit. Ook wereldwijd neemt het aantal 50-plussers met een soa flink toe. In Canada, de VS en Groot-Brittannië verdubbelde het aantal in de afgelopen tien jaar. (Tijdschrift voor Verzorgenden) Borstvoeding en Domperidon Het omstreden antibraakmiddel Domperidon zou alleen nog op recept verkrijgbaar moeten zijn. Daarvoor pleit hoogleraar farmacie Miriam Sturkenboom. Het middel wordt in verband gebracht met hartfalen. Domperidon is nu vrij verkrijgbaar en wordt ook gebruikt door vrouwen die borstvoeding geven vanwege een bijzondere bijwerking: stimulatie van de melkproductie. Het medicijn verhoogt onbedoeld het hormoon prolactine dat de aanmaak van moedermelk bevordert. Het medicijn en de bijwerkingen worden momenteel in Europees verband opnieuw bekeken. (AD, Artsennet) Stichting Downsyndroom De Stichting Downsyndroom bestaat 25 jaar. Het doel van deze stichting is ouders en andere belangstellenden informatie te geven over het Downsyndroom en een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling en ontplooiing van kinderen en volwassenen met het Downsyndroom. De stichting wil integratie in de maatschappij stimuleren.

7 Samenstelling: Margit Kranenburg Naar België voor verboden test Omdat Nederlandse ziekenhuizen geen toestemming hebben van minister Schippers (volksgezondheid) voor het afnemen van een bloedtest voor chromosoomonderzoek wijken veel Nederlandse zwangeren uit naar Antwerpen. Bij een verhoogd risico, geconstateerd bij de combinatietest, kunnen vrouwen in Nederland kiezen voor een vlokkentest of vruchtwaterpunctie. Maar die testen hebben een verhoogde kans op een miskraam. Schippers wil eerst laten onderzoeken of de bloedtest echt zo goed is. Alle academisch ziekenhuizen in Nederland dringen er bij haar op aan om de test toe te staan. (Trouw) Toekomst geboortezorg Complexere geboortezorg in de nabije toekomst noopt tot meer samenwerking. Niet alleen samenwerking tussen gynaecologen, eerstelijns en tweedelijns verloskundigen, obstetrieverpleegkundigen en kraamverzorgenden, maar ook met huisartsen en gemeenten. Dit blijkt uit onderzoek van het NIVEL (Nederlands Instituut voor de gezondheidszorg) in opdracht van verloskundigenorganisatie KNOV. Het gaat om zorg op maat en in de buurt. Nederlandse vrouwen krijgen op steeds latere leeftijd kinderen en het aantal zwangeren met chronisch ziekten, zoals diabetes en obesitas, neemt toe. (Nationale Zorggids) Hebon-studie van start De Hebon-studie richt zich op de vraag waarom sommige vrouwen een hoog en andere vrouwen een laag risico lopen op borstkanker en eierstokkanker. Het is een landelijk onderzoek onder families waarin deze vormen van kanker veel voorkomen. De onderzoekers van onder andere het Erasmus MC in Rotterdam hebben informatie nodig over erfelijke oorzaken en leefgewoonten. Inmiddels hebben vrouwen en mannen een uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan de studie. (Erasmus MC Rotterdam) Steriele waterinjecties Betrokken professionals zijn het oneens over het gebruik van steriele waterinjecties als pijnstilling tijdens de baring. Verloskundigenorganisatie KNOV heeft aangekondigd dat verloskundigen daar in de zomer mee kunnen beginnen, ook bij thuisbevallingen. Gynaecologen en anesthesiologen zijn hierop tegen. Hun beroepsorganisaties stellen in een reactie dat de effectiviteit van de injecties nog onvoldoende is bewezen. Kenniscentrum Kraamzorg Sinds 18 april 2013 is er het Kenniscentrum Kraamzorg dat de kwaliteit van kraamzorg gaat waarborgen en de beroepsgroep gaat helpen om een professionaliseringsslag te maken. Ook komt er een landelijk register voor kraamverzorgenden. Het nieuwe kenniscentrum is een initiatief van brancheorganisaties en de beroepsvereniging voor de kraamverzorgenden. (Zorgkrant) Onrust in Ede Tien procent van het personeel van het ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede kan zich niet vinden in het nieuwe beleid van het ziekenhuis om zwangerschapsafbrekingen bij Downsyndroom voortaan mogelijk te maken. De medewerkers hebben met hulp van de christelijke vakbond RMU een brandbrief gestuurd naar de Raad van Bestuur met daarin hun bezwaren. Volgens directeur Peter Schalk van RMU staan er geen collectieve vervolgacties van het personeel op stapel. Er zijn nu diverse privéacties en spontane acties, vertelt hij aan het VOG-magazine. Het personeel weet ons te vinden. Voor verpleegkundigen met gewetensbezwaren kan het een zoektocht worden welke activiteiten ze wel doen, bijvoorbeeld de basiszorg, en welke handelingen niet. Ze kunnen op de afdeling aangeven wat ze niet willen doen. VOG magazine april

8 Testen en therapie werpen vruchten af Nederland kent nauwelijks Sinds zwangere vrouwen standaard een hiv-test krijgen en zo nodig antivirale middelen, komen er nauwelijks nog hiv-positieve kinderen ter wereld in Nederland. Angst en schaamte vragen wel om goede begeleiding door het hiv-behandelteam. Door: Lia Meerkerk, verpleegkundig consulent hiv/ aids Medisch Centrum Haaglanden, Astrid van Hes, verpleegkundig consulent hiv/ aids Academisch Medisch Centrum en Petronette van Jaarsveld verpleegkundig kinderconsulent hiv/ aids Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis Zwangere vrouwen krijgen bij het eerste bezoek aan de verloskundige een bloedonderzoek. Sinds 1 januari 2004 bevat dit onderzoek ook de hiv-antistoffentest. Er wordt niet meer gevraagd of iemand een hiv-test wil, maar de test wordt standaard aangeboden. Dit heet opting out. De zwangere krijgt uitleg over de bloedtest, maar dient het zelf aan te geven als ze deze test niet zou willen. Tot deze maatregel is besloten om het aantal kinderen dat geboren wordt met hiv te minimaliseren. In Nederland wordt 54 procent van de hiv-positieve zwangere vrouwen aan het begin van de zwangerschap hiv-positief getest bij de verloskundige. Wat een blijde periode zou moeten zijn, wordt plotseling een emotioneel belastende periode voor de zwangere die veel zorgen zal hebben om haarzelf, haar partner en haar ongeboren kind. Het hiv-behandelteam probeert zoveel mogelijk vragen te beantwoorden, angsten te onderkennen en onduidelijkheden bespreekbaar te maken. De rol van de verpleegkundig consulent hiv is hierbij onontbeerlijk in de begeleiding van de zwangere en haar partner. Angsten en onzekerheden kunnen leiden tot bijvoorbeeld verminderde therapietrouw en onttrekking uit de zorg. Het is van groot belang om dat te voorkomen, zowel voor moeder als het ongeboren kind. Besmetting Door de hiv positieve zwangere tijdens de zwangerschap combinatie anti retrovirale therapie (cart) te geven, is de kans dat een kind hiv-positief geboren wordt minder dan twee procent, in plaats van vijftien tot twintig procent. De cart onderdrukt het virus bij de moeder en hierdoor neemt de besmettelijkheid van het virus drastisch af. Een kind kan intra uterien besmet worden, maar de grootste kans op besmetting is tijdens de partus door bloed en de slijmvliezen. Na de partus kan het kind besmet worden via de moedermelk; vrouwen met hiv in Nederland geven om deze reden geen borstvoeding. Ook daling in Zuid-Afrika De stichting Orange Babies zet zich in Afrika in voor zwangere vrouwen met hiv en hun baby s, bijvoorbeeld door voorlichting, medische hulp en het bouwen van weeshuizen, kraamklinieken en opvanghuizen. Een van de projecten is HIVSA, de opvolger van het allereerste Orange Babies project. Dit project in het Zuid-Afrikaanse Soweto is zeer succesvol. Het gebied telt een kleine twee miljoen inwoners en er zijn meer dan bevallingen per jaar. Het aantal kinderen dat met hiv besmet wordt via moeder-kind overdracht is sinds 2000 indrukwekkend gedaald van dertig procent tot onder de twee procent. Het HIVSA-project heeft drie belangrijke pijlers: ondersteunen van zwangere vrouwen bij zwangerschapsklinieken, seksuele voorlichting aan adolescente meisjes en interacties met de Gogo s (oma s) en overige gezinsleden in de gemeenschap. 8 VOG magazine april 2013

9 Vaknieuws nog hiv-baby s Een behandeling wordt succesvol genoemd als het virus drie maanden na de start van cart niet meer meetbaar is in het bloed (of kleiner dan 50c/ml). Niet meer meetbaar in het bloed betekent dat er geen vrij virus meer te testen is in het bloed. Zodra er gestopt wordt met cart is het virus direct weer meetbaar in het bloed. Bij een niet aantoonbaar virus in het bloed blijft de hiv-antistoffentest wel altijd positief. Naast de nieuwe hiv-positieve zwangeren worden ook vrouwen die reeds bekend zijn met hiv zwanger, dus ook hiv-positieve vrouwen die zelf geboren zijn met hiv. Indien de moeder reeds cart gebruikte voor haar eigen gezondheid, zal zij cart moeten blijven gebruiken. Er wordt dan wel gekozen voor een combinatie die niet toxisch is voor het ongeboren kind. Indien de moeder nog geen cart gebruikt omdat haar eigen afweer nog goed is, dient zij rond week 20 te starten met cart. Direct na de partus kan zij de cart weer staken. Na de bevalling dient rekening te worden gehouden met stuwing van de borsten omdat de moeder geen borstvoeding mag geven, in overleg kan er behandeld worden met dostinex. Hiv-behandelcentrum Vrouwen dienen te bevallen in een hiv-behandelcentrum met gespecialiseerde gynaecologen. Als het virus in het bloed door de cart niet hoger dan 1000c/ml is, kan de moeder een normale vaginale partus hebben. Er zal laagdrempelig een keizersnede gedaan worden indien de partus niet vordert. Een kunstmatige ruptuur van de vliezen, elektronische monitoring van de foetus en een vaginale bevalling met forceps, vacuümpomp en een episiotomie worden afgeraden. Indien het virus boven de 1000c/ml ligt dan dient er een keizersnede gedaan te worden om overdracht te minimaliseren, bij voorkeur rond de 38 e week. Een verhoogd virus in het bloed kan te wijten zijn aan therapieontrouw of verlaagde spiegels van de cart in het laatste trimester van > Foto s: Orange Babies VOG magazine april

10 de zwangerschap. Indien het virus hoger is dan 400c/ml dient er één uur voor de bevalling en tijdens de bevalling een zidovudine (antiretroviraal middel) infuus gegeven te worden aan de moeder, om zo de kans op overdracht te minimaliseren. In de algemeen geldende richtlijnen worden hygiënische voorzorgsmaatregelen beschreven om verloskundigen, obstetrieverpleegkundigen en artsen te beschermen tegen spatincidenten etc. Deze richtlijnen kunnen ook bij hiv opgevolgd worden. Hetzelfde geldt voor het schoonmaken van de ruimte en het omgaan met vervuild beddengoed. mogen alleen naar huis als zeker is dat de baby de medicijnen goed neemt en als moeder weet hoe zij die moet geven. Direct na de partus zal tevens bij het kind een hiv viral load bepaald worden om te beoordelen of het kind reeds besmet is in de baarmoeder. Er wordt geen hiv antistoffentest gedaan omdat deze positief zal uitvallen doordat het kind de hiv antistoffen van de moeder bij zich draagt. De follow up van het kind gebeurt 6 weken en 4 maanden na de partus door middel van een hiv viral load. Mocht het kind onverhoopt toch hiv positief worden bevonden dan wordt het doorverwezen naar één van de kinder-hivbehandelcentra. Pasgeborenen van hiv-positieve moeders worden net zo behandeld als alle andere pasgeborenen, voor hen gelden geen andere (hygiënische) richtlijnen. Geboorte Direct na de geboorte krijgt de pasgeborene cart zidovudine/ lamuvidine gedurende vier weken als post exposure profylaxe (PEP), dit om verticale transmissie te voorkomen. Deze PEP dient de pasgeborene zo spoedig mogelijk na de partus in te nemen. Moeder leert op de afdeling hoe zij de cart aan de baby moet geven. Zij Bronnen: : richtlijnen van de hiv behandelaren Hiv in feiten Hiv betekent humaan immuno insufficiëntie virus en kan indien niet tijdig ontdekt, leiden tot Aids (aquired immuno deficiëntie syndroom). In 2012 leven er wereldwijd 34 miljoen mensen met hiv, 30,7 miljoen volwassenen en 3,3 miljoen kinderen. In juni 2012 waren er in Nederland mensen met hiv onder behandeling. Hiervan is 20 procent vrouw en 80 procent man. In Nederland leven 289 kinderen met hiv. Van deze kinderen is 81 procent besmet via verticale transmissie, besmetting dus van moeder op kind. Hiv komt in het bloed terecht door onbeschermd seksueel contact en bloed-bloed contact bijvoorbeeld door het delen van naalden. Het actieve hiv in het bloed tast de cd4- cellen (specifieke groep afweercellen) aan. Het virus vermenigvuldigt zich in deze cd4 cellen en breken hierbij de cd4 cellen af. Normaal gesproken variëren cd4 cellen van x10E6/L. Indien de cd4 cellen onder de grens van 200 x10e6/l komen, kan aids ontstaan. Bij aids kunnen er opportunistische infecties ontstaan die gerelateerd zijn aan het feit dat het lichaam niet meer voldoende afweer heeft om zich tegen deze infecties te beschermen. Door hiv tijdig te ontdekken kan aids voorkomen worden. Hiv is een chronische aandoening en mensen hebben een lange levensverwachting als ze toegang hebben tot goede behandeling. Ook de mensen met een aidsdiagnose kunnen door medicamenteuze behandeling weer in een stabiele gezondheidssituatie komen. Naast de hoogte van het aantal cd4 cellen in het bloed, wordt ook de hoogte van het hiv-virus gemeten in het bloed, de hiv viral load. Hoe hoger het virus, hoe sneller de cd4 cellen naar verwachting zullen dalen. Het hiv-virus kan in de miljoenen in het bloed aanwezig zijn. De hiv-behandeling bestaat uit een combinatie van tenminste drie verschillende anti-retrovirale medicijnen. In Nederland wordt er met combinatie anti retrovirale therapie (cart) gestart indien de cd4 tenminste 350x10E6/L zijn. De hiv viral load is de belangrijkste graadmeter dat een behandeling succesvol is, het vermindert de activiteit van het virus. De hiv viral load dient onder behandeling met cart minder dan 50 copieën/ml(c/ml) te zijn. 10 VOG magazine april 2013

11 Vaknieuws Hiv-zwangeren Tussen januari 1998 en juni 2012 werden er in Nederland 1114 hiv-positieve vrouwen zwanger, van wie enkelen meerdere zwangerschappen hadden. Van de hiv-positieve zwangeren zijn 174 (16 procent) van Nederlandse afkomst en 940 (84 procent) van niet-nederlandse afkomst. Sinds de start van de screening van zwangere vrouwen op hiv (januari 2004) zijn er acht kinderen hiv-positief geboren. Twee kinderen werden geboren uit vrouwen die reeds zwanger waren voor januari Eén kind werd geboren uit een moeder die zich niet liet behandelen maar al wel bekend was met hiv, één moeder had zich niet laten testen. Dit is het ervaringsverhaal van een 35-jarige vrouw die bij de verloskundige is getest en in het AMC onder behandeling kwam. Geluk en schaamte Eindelijk zwanger! Waar ik zo lang van had gedroomd was in vervulling gegaan! Mijn partner en ik waren al tien jaar samen en hadden al een dochter van vijf jaar. We waren happy! Tot de dag dat mijn partner thuiskwam en zei dat hij positief getest was op hiv. Mijn wereld stortte in. Hiv?! Ik kon het niet geloven, ik wist dat hij tijdens een periode dat we uit elkaar waren een ander had gehad, maar dat was een afgesloten hoofdstuk. En nu dit! Ik was bang, hoe moest dit nu verder. Moest ik mijn kindje laten weghalen en had ik het ook? Ging mijn partner dood? Ik heb me direct laten testen en eind 2010 kreeg ik het slechte nieuws dat ook ik besmet was. Vanaf dat moment ging alles in sneltreinvaart. Ik kwam onder controle in het AMC. Daar vertelden ze me dat ik mijn kindje gewoon kon krijgen. Ik heb nooit geweten dat dit kon zonder het virus over te dragen. Helaas kreeg ik bij elf weken zwangerschap een miskraam, het hartje klopte niet meer. Ik denk nog steeds dat dit te wijten is aan de stress. Emotioneel was het heel erg zwaar, ik voelde me erg alleen, was bang voor de dood, boos en ik schaamde me. In die weken had ik zoveel informatie gekregen over hiv en zwangerschap, dat we besloten opnieuw te gaan voor een zwangerschap. Binnen no time was ik weer zwanger en kwam ik weer bij afdeling verloskunde in het AMC. De mensen om me heen waren erg aardig, iedereen deed ook normaal. Ik schaamde me... Bij elk bezoek werd ik weer geconfronteerd met hiv. Ook vond ik het erg vervelend als ik vooraf te woord werd gestaan door een assistent van. Ik wilde niet dat behalve mijn eigen verloskundige iedereen wist dat ik hiv had. Ik wilde normaal zwanger zijn. Begrijp me niet verkeerd, niemand heeft mij het gevoel gegeven anders te zijn, dat zat en zit in mijn hoofd. Daarom is het zo belangrijk dat de mensen die je spreekt op de afdeling verloskunde je het gevoel geven, dat je normaal bent. Zelf voelde ik me een tikkende tijdbom, een gevaar voor iedereen. Als ik terugkijk op de bezoeken in het ziekenhuis, op alle andere afdelingen waarbij ik weer getest moest worden, dan vond ik de bezoeken op de afdeling verloskunde wel onpersoonlijk. Ik kreeg vaak een andere verloskundige, een invaller. Telkens kwam het hele verhaal weer op tafel en ook mijn schaamte... Hierdoor voelde ik me een patiënt, een nummer, in plaats van een aanstaande moeder. Van mijn eerste zwangerschap wist ik hoe het was om bij een gewone praktijk te komen. Alles draaide daar om jou en je baby, in het ziekenhuis draaide het om hiv. Het maakt misschien verschil als de kamertjes voor de gesprekken wat gezelliger waren zodat het meer als een gewone verloskundigenpraktijk zou aanvoelen. Inmiddels heb ik wel dankzij al het fantastische personeel van het AMC een kerngezonde dochter ter wereld gebracht. Daar ben ik ontzettend dankbaar voor. VOG magazine april

Testen op HIV, ja of nee?

Testen op HIV, ja of nee? Afdeling Verloskunde, locatie AZU Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Wat is HIV, wat is aids en wat zijn de gevolgen tijdens de zwangerschap. HIV is het virus dat de ziekte aids

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Inhoud 1. Inleiding 2. Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3. Hoe kan de pijn worden bestreden? 4. Pijnbehandelingen met medicijnen 5. Wat is een goede medicamenteuze

Nadere informatie

Testen op HIV in de zwangerschap. Obstetrie

Testen op HIV in de zwangerschap. Obstetrie Testen op HIV in de zwangerschap Obstetrie Inhoudsopgave Inleiding 5 Wat is HIV, wat is AIDS? 5 Is een HIV-infectie te behandelen? 6 De HIV-test 6 Een HIV-test tijdens de zwangerschap 7 Een HIV-test ook

Nadere informatie

Langdurig gebroken vliezen

Langdurig gebroken vliezen Langdurig gebroken vliezen Albert Schweitzer ziekenhuis november 2014 pavo 0591 Inleiding In deze folder geven we u informatie over langdurig gebroken vliezen. Het hangt van de duur van uw zwangerschap

Nadere informatie

Monitoringrapport 2012

Monitoringrapport 2012 Monitoringrapport 2012 Humaan 12 immuundeficiëntievirus 217 (HIV) infectie in 6Nederland Nederlandse samenvatting Monitoring van HIV in Nederland Elk jaar rond 1 december, Wereld AIDS dag, publiceert de

Nadere informatie

Langdurig gebroken vliezen zonder weeën

Langdurig gebroken vliezen zonder weeën Langdurig gebroken vliezen zonder weeën Bij zwangerschap tussen de 37 en 42 weken BEHANDELING Langdurig gebroken vliezen zonder weeën In 10% van de gevallen begint de bevalling met het spontaan breken

Nadere informatie

Geboorteplan Afdeling gynaecologie en verloskunde AZM November 2014

Geboorteplan Afdeling gynaecologie en verloskunde AZM November 2014 Geboorteplan Afdeling gynaecologie en verloskunde AZM November 2014 Inleiding bij dit document Wat is een geboorteplan Een geboorteplan is een schema waarin je beschrijft wat je verwachtingen en wensen

Nadere informatie

MEDICAMENTEUZE PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING cliënteninformatie

MEDICAMENTEUZE PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING cliënteninformatie VSV ACHTERHOEK OOST MEDICAMENTEUZE PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING cliënteninformatie 1. Inleiding 2. Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3. Invloed op de pijn 4. Hoe kan de pijn worden bestreden?

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Hoe ontstaat pijn?... 1 3 Invloed van pijn... 2 4 Hoe kan de pijn worden bestreden?... 2 5 Pijnbehandelingen met medicijnen... 3 Ruggenprik

Nadere informatie

Er zijn twee onderzoeken mogelijk: 1. Met de combinatietest wordt onderzocht of er een verhoogde kans bestaat dat uw ongeboren kind Downsyndroom

Er zijn twee onderzoeken mogelijk: 1. Met de combinatietest wordt onderzocht of er een verhoogde kans bestaat dat uw ongeboren kind Downsyndroom Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen INHOUD 1. Wat leest u in deze brochure? 2. Onderzoek naardownsyndroomen lichamelijke afwijkingen 2.1 Onderzoek naar Downsyndroom 2.2 Onderzoek

Nadere informatie

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Deze brochure geeft informatie over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën, een dreigende vroeggeboorte en vroegtijdig gebroken vliezen.

Nadere informatie

Kraamafdeling. Vroegtijdige weeën. gebroken vliezen en vroeggeboorte

Kraamafdeling. Vroegtijdige weeën. gebroken vliezen en vroeggeboorte Kraamafdeling Vroegtijdige weeën gebroken vliezen en vroeggeboorte In deze folder leest u over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën. Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken, maar

Nadere informatie

de combinatietest NT meting en eerste trimester serumtest inhoudsopgave voorwoord

de combinatietest NT meting en eerste trimester serumtest inhoudsopgave voorwoord de combinatietest NT meting en eerste trimester serumtest inhoudsopgave Voorwoord Aangeboren afwijkingen waarop getest wordt Wat is het Down syndroom? De combinatietest (NT-meting en eerste trimester serumtest)

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes U bent zwanger en halverwege de zwangerschap krijgt u te horen dat u diabetes heeft. Er komt dan veel op u af. U wilt weten wat zwangerschapsdiabetes precies

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Nekplooimeting en serumtest

Maatschap Gynaecologie. Nekplooimeting en serumtest Maatschap Gynaecologie Nekplooimeting en serumtest Datum en tijd U wordt (dag) (datum) om uur verwacht. Plaats Op de dag van de afspraak meldt u zich op de polikliniek Verloskunde/Gynaecologie. Volgt u

Nadere informatie

De verpleegkundige zal u helpen bij het uitvoeren van het huid-ophuidcontact.

De verpleegkundige zal u helpen bij het uitvoeren van het huid-ophuidcontact. Huid-op-huidcontact Inleiding pag. 2 Wat is huid-op-huidcontact? pag. 3 Voordelen van huid-op-huidcontact pag. 4 Voordelen voor het kind pag. 4 Voordelen voor de moeder pag. 4 Huid-op-huidcontact bij te

Nadere informatie

Welkom op onze informatieavond over de bevalling

Welkom op onze informatieavond over de bevalling Welkom op onze informatieavond over de bevalling Wie zijn wij? Praktijk assistente Erlijne Fischer Hoe ziet de avond eruit? Laatste weken De bevalling Rol verloskundige Wanneer bellen PAUZE Pijnbeleving

Nadere informatie

Ketenwerkafspraak. Pijnbestrijding. Pijnbestrijding durante partu t/m de eerste 24 uur postpartum. Versie 2.2 Februari 2016 1

Ketenwerkafspraak. Pijnbestrijding. Pijnbestrijding durante partu t/m de eerste 24 uur postpartum. Versie 2.2 Februari 2016 1 Ketenwerkafspraak Pijnbestrijding Pijnbestrijding durante partu t/m de eerste 24 uur postpartum 1 Inleiding Het Verloskundig Samenwerkings Verband (VSV) MCH-Bronovo heeft als visie versterking van de zorg

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING 1. INLEIDING De geboorte van een kind is een intensieve en vaak heftige ervaring, zowel lichamelijk als emotioneel. Vlak voor en

Nadere informatie

Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen. Algemene informatie

Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen. Algemene informatie Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen Algemene informatie Inhoud Wat leest u in deze brochure? Onderzoek naar Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen Onderzoek naar Downsyndroom

Nadere informatie

Combinatietest. Echo en bloedonderzoek bij 11-14 weken zwangerschap

Combinatietest. Echo en bloedonderzoek bij 11-14 weken zwangerschap Combinatietest Echo en bloedonderzoek bij 11-14 weken zwangerschap Aangeboren aandoeningen komen relatief weinig voor: 96 van de 100 zwangerschappen eindigen in de geboorte van een volkomen gezond kind.

Nadere informatie

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A, ook wel Mexicaanse griep genoemd, geeft

Nadere informatie

Zwangerschap en IBD. ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-, darm- en leverziekten. Beter voor elkaar

Zwangerschap en IBD. ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-, darm- en leverziekten. Beter voor elkaar Zwangerschap en IBD ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-, darm- en leverziekten Beter voor elkaar 2 Inleiding U wilt zwanger worden en heeft de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Op dat moment

Nadere informatie

Prenatale screening: de combinatietest Kansbepaling vroeg in de zwangerschap op het syndroom van Down

Prenatale screening: de combinatietest Kansbepaling vroeg in de zwangerschap op het syndroom van Down Prenatale screening: de combinatietest Kansbepaling vroeg in de zwangerschap op het syndroom van Down Albert Schweitzer ziekenhuis polikliniek Gynaecologie april 2012 Pavo 0530 Inleiding Iedere ouder wenst

Nadere informatie

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Informatie voor patiënten F0177-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,

Nadere informatie

Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen

Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen Definitieve versie 13-3-2007 1 INHOUD 1. Wat leest u in deze brochure? 2. Onderzoek naar Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen 2.1 Onderzoek

Nadere informatie

KNOV-Visie. Voeding van de pasgeborene. Utrecht 2015

KNOV-Visie. Voeding van de pasgeborene. Utrecht 2015 1 5 KNOV-Visie Voeding van de pasgeborene Utrecht 015 6 1 7 8 9 10 11 1 1 1 15 16 17 18 19 0 1 5 6 7 8 9 0 1 5 6 7 8 9 0 CLIËNTE De cliënte en haar partner maken een geïnformeerde keuze over de voeding

Nadere informatie

Nekplooimeting. gecombineerd met vroege bloedtest in de zwangerschap mogelijk tot 13 6/7 weken zwangerschapsduur. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Nekplooimeting. gecombineerd met vroege bloedtest in de zwangerschap mogelijk tot 13 6/7 weken zwangerschapsduur. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Nekplooimeting gecombineerd met vroege bloedtest in de zwangerschap mogelijk tot 13 6/7 weken zwangerschapsduur Afdeling Verloskunde/Gynaecologie In het kort Deze folder geeft informatie over de echoscopische

Nadere informatie

Zwangerschap en rhesusfactoren. Informatie over bloedgroepen en antistoffen

Zwangerschap en rhesusfactoren. Informatie over bloedgroepen en antistoffen Zwangerschap en rhesusfactoren Informatie over bloedgroepen en antistoffen 1 Inleiding Uit bloedonderzoek is gebleken dat u bloedgroep rhesus D-negatief of rhesus c-negatief heeft. Uw verloskundig zorgverlener

Nadere informatie

Uittreksel van de nieuwe Baby Friendly Nederland Standaarden voor Verloskundige Praktijken

Uittreksel van de nieuwe Baby Friendly Nederland Standaarden voor Verloskundige Praktijken Uittreksel van de nieuwe Baby Friendly Nederland Standaarden voor Verloskundige Praktijken Indicatoren Standaard 1 - Beleid, scholing, prenatale informatie en ketenzorg De tekst in licht grijs is niet

Nadere informatie

PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING

PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING 1. Inleiding 2. Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3. Invloed op de pijn 4. Hoe kan de pijn worden bestreden? 5. Pijnbehandelingen met medicijnen 6. Wat is een

Nadere informatie

cervixcerclage Voorkomen van een vroeggeboorte Wat is een cervixcerclage?

cervixcerclage Voorkomen van een vroeggeboorte Wat is een cervixcerclage? cervixcerclage Voorkomen van een vroeggeboorte In overleg met uw gynaecoloog krijgt u een cervixcerclage. U wordt hiervoor opgenomen in het ziekenhuis. Een cerclage is een draad die door de baarmoederhals

Nadere informatie

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Pagina 1 Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Juni 2011 - Nieuwsbrief Nr 3 Beste verloskundige en assistente, Dit is de derde nieuwsbrief over het onderzoek Alcohol en Zwangerschap van het Nederlands Instituut

Nadere informatie

Zwangerschap bij een chronische darmziekte

Zwangerschap bij een chronische darmziekte Maag-, Darm- en Leverziekten Zwangerschap bij een chronische darmziekte www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Vruchtbaarheid... 3 Erfelijkheid... 4 Medicijnen... 4 Invloed chronische darmziekte op de zwangerschap...

Nadere informatie

Zwangerschap en bevallen na eerdere keizersnede

Zwangerschap en bevallen na eerdere keizersnede Zwangerschap en bevallen na eerdere keizersnede 1031 Inleiding Deze folder is ontwikkeld voor vrouwen die zwanger zijn nadat ze, in een eerdere zwangerschap met een keizersnede zijn bevallen. Het litteken

Nadere informatie

HET PARTNER-ONDERZOEK

HET PARTNER-ONDERZOEK Deelnemersinformatie en geïnformeerde voor de HIV-positieve partner HET PARTNER-ONDERZOEK Het PARTNER-onderzoek is een onderzoek naar stellen, waarbij: (i) de ene partner HIV-positief is en de ander HIV-negatief;

Nadere informatie

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense Werkinstructie benaderen intermediairs Sense BIJLAGE 7 Voorbeeld van de opzet van de presentatie in PowerPoint BIJLAGE 7 VOORBEELD VAN DE OPZET VAN DE PRESENTATIE IN POWERPOINT] 1 WERKINSTRUCTIE BENADEREN

Nadere informatie

Mola-zwangerschap. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Gynaecologie november 2007 pavo 0302

Mola-zwangerschap. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Gynaecologie november 2007 pavo 0302 Mola-zwangerschap Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Gynaecologie november 2007 pavo 0302 Inleiding De behandelend gynaecoloog heeft u verteld dat u een molazwangerschap heeft. In deze folder wordt

Nadere informatie

Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Kamervragen 19 februari 2008

Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Kamervragen 19 februari 2008 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 0018 00 EA Den Haag Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Kamervragen 19 februari 008 Hierbij

Nadere informatie

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Inleiding In deze folder leest u meer over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën. Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken, maar een

Nadere informatie

Serotiniteit. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Serotiniteit. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Serotiniteit Wat gebeurt er na 41 weken zwangerschap Informatie voor patiënten F0174-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

Programma. Filmpje. Presentaties nalezen? 7-1-2015. Informatieavond over de bevalling. www.spaarneziekenhuis.nl Gynaecologie en verloskunde Bevallen

Programma. Filmpje. Presentaties nalezen? 7-1-2015. Informatieavond over de bevalling. www.spaarneziekenhuis.nl Gynaecologie en verloskunde Bevallen Programma 19.30-20.30 Groep 1 Groep 2 Algemene informatie - verloskundige De normale bevalling - verloskundige Pijnstilling anesthesist Praktische tips - verpleegkundige 20.30-20.45 Pauze: Koffie/Thee

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie voor patiënten F0538-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis Strategisch beleidsplan 2010-2015 Slingeland Ziekenhuis Voorwoord Voor u ligt de verkorte uitgave van het Strategisch Beleidsplan 2010-2015 van ons ziekenhuis. Deze uitgave is speciaal voor u als medewerker

Nadere informatie

De Vruchtwaterpunctie

De Vruchtwaterpunctie 12 De Vruchtwaterpunctie Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital, Londen; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi.

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Patiënteninformatie Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Inhoudsopgave Pagina Inleiding 4 Psychiatrische aandoeningen en kinderwens of

Nadere informatie

De Vruchtwaterpunctie

De Vruchtwaterpunctie 12 De Vruchtwaterpunctie Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital, Londen; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625

Nadere informatie

Deelnemersinformatie en geïnformeerde toestemming voor de HIV-negatieve partner HET PARTNER-ONDERZOEK

Deelnemersinformatie en geïnformeerde toestemming voor de HIV-negatieve partner HET PARTNER-ONDERZOEK Deelnemersinformatie en geïnformeerde voor de HIV-negatieve partner HET PARTNER-ONDERZOEK Het PARTNER-onderzoek is een onderzoek naar stellen, waarbij: (i) de ene partner HIV-positief is en de ander HIV-negatief;

Nadere informatie

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Inleiding Zwanger worden als je een chronische ontstekingsziekte van de darm (IBD = inflammatory Bowel disease) hebt zoals de ziekte van Crohn

Nadere informatie

Langdurig gebroken vliezen

Langdurig gebroken vliezen Langdurig gebroken vliezen U bent naar Meander Medisch Centrum doorgestuurd omdat u langer dan 37 weken zwanger bent, uw vliezen zijn langer dan 24 uur gebroken en de bevalling is nog niet begonnen. Het

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken (GBS) en zwangerschap

Groep-B-streptokokken (GBS) en zwangerschap Groep-B-streptokokken (GBS) en zwangerschap 1 Groep-B-streptokokken (GBS) en zwangerschap De groep B streptokok is een bacterie die bij veel zwangere vrouwen in de vagina aanwezig is. Dat kan meestal geen

Nadere informatie

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne VRAAG EN ANTWOORD Hepatitis B aandachtscampagne: Zeg Nee!...Tegen hepatitis B 1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne Q. Wat is het doel van de campagne? A. We willen Chinezen woonachtig in Rotterdam

Nadere informatie

intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI)

intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI) patiënteninformatie intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI) ICSI is een afkorting van intracytoplasmatische sperma-injectie. ICSI is een vorm van reageerbuisbevruchting. Bij een ICSI-behandeling brengt

Nadere informatie

Juni 2015. Interview Jeannette van Capelleveen. Regiotour KNOV-Bestuur

Juni 2015. Interview Jeannette van Capelleveen. Regiotour KNOV-Bestuur Juni 2015 Interview Jeannette van Capelleveen Het Tijdschrift voor Verloskundigen is in april vernieuwd en de klinisch verloskundigen hadden de eer om in het eerste nummer een hoofdrol te spelen. In diverse

Nadere informatie

Bevallen in ziekenhuislocatie Scheper

Bevallen in ziekenhuislocatie Scheper Bevallen in ziekenhuislocatie Scheper In deze folder geven we informatie over de gang van zaken rond een bevalling in ziekenhuislocatie Scheper. Deze informatie is een aanvulling op uw gesprek met de gynaecoloog.

Nadere informatie

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Beter voor elkaar 2 Roken als je zwanger probeert te worden Minder vruchtbaar Roken maakt vrouwen en mannen minder vruchtbaar.

Nadere informatie

6 10 weken 10-13 weken 14-18 weken 18-20 weken 24 26 weken 27 32 weken 32 36 weken 37-40 weken 41 42 weken

6 10 weken 10-13 weken 14-18 weken 18-20 weken 24 26 weken 27 32 weken 32 36 weken 37-40 weken 41 42 weken Time task matrix zorgproces bij risico op dragerschap GBS 10 maart 2015 Alles in rood is specifiek voor zwangeren risicofactoren op GBS ziekte bij pasgeborene, alles in zwart is gebruikelijke zorg voor

Nadere informatie

Wij weten hoe het voelt

Wij weten hoe het voelt www.freya.nl Twitter: @Freya_NL facebook.com/freyanl Wij weten hoe het voelt Om je heen lijkt iedereen zomaar kinderen te krijgen. Bij jou blijft die zo gewenste zwangerschap uit. Bij Freya weten we als

Nadere informatie

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht Zwangerschap en HBV Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht 1 Virale aandoeningen die verticaal overdraagbaar zijn HIV Hepatitis B

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap

Diabetes en zwangerschap Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie 1 In het kort Bij diabetes (suikerziekte) is er te veel suiker (glucose) in uw bloed: de bloedsuikerspiegel is te hoog. Diabetes kan al bestaan voordat u zwanger bent,

Nadere informatie

Informatie voor aanstaande moeders. door Laura van Zonneveld

Informatie voor aanstaande moeders. door Laura van Zonneveld Informatie voor aanstaande moeders door Laura van Zonneveld Colofon Informatie voor aanstaande moeders met hiv Verantwoording Deze brochure is samengesteld door Laura van Zonneveld, verpleegkundig AIDS

Nadere informatie

Controles en onderzoeken in de zwangerschap. De eerste controle

Controles en onderzoeken in de zwangerschap. De eerste controle Controles en onderzoeken in de zwangerschap De onderwerpen die in dit document aan de orde komen zijn: De eerste controle Vervolgcontroles Bloedonderzoek Prenatale screening Prenatale diagnostiek Overige

Nadere informatie

Samen met uw pasgeboren baby op verpleegafdeling B2

Samen met uw pasgeboren baby op verpleegafdeling B2 Gynaecologie / Verloskunde Verpleegafdeling B2 Samen met uw pasgeboren baby op verpleegafdeling B2 i Patiënteninformatie Als uw kindje nog niet naar huis mag Slingeland Ziekenhuis Inleiding Gefeliciteerd

Nadere informatie

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Diabetes mellitus bij kinderwens. Informatie over erfelijkheid en zwangerschap bij diabetes

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Diabetes mellitus bij kinderwens. Informatie over erfelijkheid en zwangerschap bij diabetes Patiënteninformatie locatie Blaricum Diabetes mellitus bij kinderwens Informatie over erfelijkheid en zwangerschap bij diabetes Inhoudsopgave Bladzijde Welke soorten diabetes zijn er? 4 Is diabetes erfelijk?

Nadere informatie

Zorgprotocol GBS bij de pasgeborene

Zorgprotocol GBS bij de pasgeborene Zorgprotocol GBS bij de pasgeborene 1. Inleiding 1 Zwangere vrouwen hebben deze bacterie soms in de vagina (schede). Dat kan meestal geen kwaad, maar een klein aantal baby s wordt ernstig ziek door een

Nadere informatie

Bevallen na een eerdere keizersnede

Bevallen na een eerdere keizersnede GYNAECOLOGIE Bevallen na een eerdere keizersnede Deze folder is bedoeld voor zwangere vrouwen die eerder via een keizersnede bevallen zijn. Voor uw huidige zwangerschap zal samen met uw gynaecoloog een

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3 Patiëntenvoorlichting Verloskunde Roken en zwangerschap Inhoudsopgave Als je zwanger probeert te worden 2 Als je zwanger bent 3 Na de zwangerschap 5 Stoppen met roken 6 Tips om te stoppen 7 Hulp bij het

Nadere informatie

Bevallen in Bronovo. Welkom! Presentatie Verloskunde en Gynaecologie

Bevallen in Bronovo. Welkom! Presentatie Verloskunde en Gynaecologie Bevallen in Bronovo Welkom! Welkom in Bronovo Inhoud voorlichtingsavond Voorbereiding op de bevalling De bevalling Wat als het nèt anders gaat? Pijnstilling Praktische informatie Voorbereiding Onder controle

Nadere informatie

Afwegingen bij de keuze voor ICSI. Polikliniek Gynaecologie Route 48

Afwegingen bij de keuze voor ICSI. Polikliniek Gynaecologie Route 48 Afwegingen bij de keuze voor ICSI Polikliniek Gynaecologie Route 48 0 De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder

Nadere informatie

Verloskunde. Bevallen in het Scheper Ziekenhuis

Verloskunde. Bevallen in het Scheper Ziekenhuis Verloskunde Bevallen in het Scheper Ziekenhuis 1 2 Bevallen in het Scheper Ziekenhuis In deze folder wordt informatie gegeven over de gang van zaken rond een bevalling in het Scheper Ziekenhuis. Deze dient

Nadere informatie

Zwanger. Algemene informatie

Zwanger. Algemene informatie Zwanger Algemene informatie Inhoud Welkom op de poli verloskunde van VUmc 4 Verschillende soorten spreekuren: 5 Voordat u zwanger bent: 5 Preconceptioneel spreekuur 5 Prenatale screening en prenataal

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Patiënteninformatie Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie over een infectie met groep B streptokokken bij zwangerschap Inhoudsopgave Pagina Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 4 Hoe vaak

Nadere informatie

Hoge bloeddruk en zwangerschap

Hoge bloeddruk en zwangerschap Hoge bloeddruk en zwangerschap Informatie voor patiënten F0175-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Sophia Kinderziekenhuis Centrumlocatie Veel vrouwen ervaren de ontsluitingsweeën (samentrekkingen van de baarmoeder die ervoor zorgen dat de baarmoedermond zich opent) als pijnlijk. Soms geldt dat ook

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie 00 Groep-B-streptokokken en zwangerschap Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer

Nadere informatie

Een dreigende vroeggeboorte

Een dreigende vroeggeboorte Een dreigende vroeggeboorte Vrouw Moeder Kind-centrum Inhoudsopgave Een dreigende vroeggeboorte 2 Wat zijn vroegtijdige weeën? 2 Oorzaak 3 Klachten en symptomen 3 Complicaties 3 Opname in het ziekenhuis

Nadere informatie

Samen werken aan betere geboortezorg voor moeder en kind!

Samen werken aan betere geboortezorg voor moeder en kind! Samen werken aan betere geboortezorg voor moeder en kind! Samen verder, samen beter! Iedere vrouw heeft recht op professionele geboortezorg die haar en haar gezin in het proces van kinderwens, zwangerschap,

Nadere informatie

Bloedtransfusie Waarom een bloedtransfusie?

Bloedtransfusie Waarom een bloedtransfusie? Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder vindt u informatie over bloedtransfusie.

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Verloskunde mca.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3 Invloed op de pijn 4 Hoe kan de pijn worden bestreden? 4 Pijnbehandelingen met

Nadere informatie

Zwanger van een tweeling

Zwanger van een tweeling Zwanger van een tweeling Informatie voor patiënten F0532-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Deze brochure geeft informatie over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën. Een zwangerschap

Nadere informatie

VSV Preventie groep B streptokokken ziekte neonaat september 2011

VSV Preventie groep B streptokokken ziekte neonaat september 2011 VSV Preventie groep B streptokokken ziekte neonaat september 2011 1.0 EPIDEMIOLOGIE In Nederland is circa 20% van alle zwangeren draagster van GBS. Naar schatting zal gemiddeld 50% van alle kinderen, van

Nadere informatie

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Op de polikliniek van het Universitair Kinderziekenhuis St Radboud ziekenhuis willen wij je met deze folder informatie geven over seksualiteit

Nadere informatie

Inleiden van de bevalling

Inleiden van de bevalling Gynaecologie Inleiden van de bevalling Inleiding U heeft van uw gynaecoloog te horen gekregen dat u wordt ingeleid. Het inleiden van de baring betekent dat we de bevalling kunstmatig op gang brengen. In

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap De 'groep B streptokok' is een bacterie. Zwangere vrouwen hebben deze bacterie soms in de vagina. Dat kan meestal geen kwaad, maar een klein aantal baby s wordt ernstig

Nadere informatie

Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging)

Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging) Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging) Zwangerschapsvergiftiging een serieuze zaak Pre-eclampsie en HELLP syndroom Inleiding 3 Ernstige vormen van zwangerschaps hoge bloeddruk; complicaties

Nadere informatie

BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml

BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml oplossing voor injectie Atosiban Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Echo onderzoek tijdens de zwangerschap De termijnecho, combinatietest en de 20 weken echo

Echo onderzoek tijdens de zwangerschap De termijnecho, combinatietest en de 20 weken echo Echo onderzoek tijdens de zwangerschap De termijnecho, combinatietest en de 20 weken echo Elke zwangere in Almere mag gebruik maken van 2 echo-onderzoeken: een termijnecho in het begin van de zwangerschap

Nadere informatie

Ik laat me vaccineren tegen seizoensgriep! U toch ook?

Ik laat me vaccineren tegen seizoensgriep! U toch ook? vzw AZ Alma campus sijsele Gentse Steenweg 132 B-8340 Sijsele-Damme tel. 050 72 81 11 campus eeklo (Maatschappelijke Zetel) Moeie 18 B-9900 Eeklo tel. 09 376 04 11 www.azalma.be PERSBERICHT AZ Alma promoot

Nadere informatie

Echoscopie tijdens de zwangerschap ONDERZOEK

Echoscopie tijdens de zwangerschap ONDERZOEK Echoscopie tijdens de zwangerschap ONDERZOEK Echoscopie tijdens de zwangerschap Tijdens je zwangerschap kunnen we met een echo het kindje in je buik bekijken. Een echoscopie is een beeldvormende techniek

Nadere informatie

Obstetrie & Gynaecologie Verloskunde De 20-weken echo

Obstetrie & Gynaecologie Verloskunde De 20-weken echo Obstetrie & Gynaecologie Verloskunde De 20-weken echo Prenatale diagnostiek Obstetrie & Gynaecologie Verloskunde Inleiding In deze folder leest u meer over de 20-weken echo. De informatie is bedoeld voor

Nadere informatie

Jouw bevalling: Hoe ga je om met de pijn? Mogelijkheden van pijnbehandeling tijdens de bevalling in de regio Nijmegen

Jouw bevalling: Hoe ga je om met de pijn? Mogelijkheden van pijnbehandeling tijdens de bevalling in de regio Nijmegen Jouw bevalling: Hoe ga je om met de pijn? Mogelijkheden van pijnbehandeling tijdens de bevalling in de regio Nijmegen Nijmegen, September 2010 1 Nu je zwanger bent, ga je je misschien een paar dingen afvragen.

Nadere informatie

Lumbaalpunctie (ruggenprik)

Lumbaalpunctie (ruggenprik) Sophia Kinderziekenhuis Uw kind moet een lumbaalpunctie (ruggenprik) ondergaan. In deze folder geven wij u graag antwoord op de 10 meest gestelde vragen over de puntie. Achter in de folder vindt u ook

Nadere informatie