IMPACT OP (AANPAK VAN) ORGANISATIES

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IMPACT OP (AANPAK VAN) ORGANISATIES"

Transcriptie

1 Governance, risk en compliance Internationale anticorruptiewetgeving IMPACT OP (AANPAK VAN) ORGANISATIES Het World Economic Forum schat de financiële schade door fraude en corruptie wereldwijd op 2600 miljard US dollar per jaar. Het is niet verwonderlijk dat landen daarom steeds striktere wetgeving invoeren om fraude en corruptie tegen te gaan. Ook Nederlandse organisaties die internationaal opereren kunnen onder deze wetgeving, zoals de UK Bribery Act 2010 en de US Foreign Corrupt Practices Act, vallen. De auteur licht de strenger wordende internationale wetgeving toe aan de hand van een onderzoek onder Nederlandse ondernemers en beschrijft een stappenplan hoe organisaties hiermee kunnen omgaan. DOOR MARTIJN HIN Corruptie is niets nieuws. Wel staat het vandaag de dag nationaal en internationaal volop in de schijnwerpers. Recente ontwikkelingen tonen aan dat elke organisatie, zowel in de profit- als in de non-profitsector ermee te maken kan krijgen en dat corruptie voor niemand een ver-van-mijn-bedshow is. Een voorbeeld. In theorie wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten omkoping van een buitenlandse ambtenaar: omkoping om een voorkeursbehandeling te verkrijgen, waarbij de ambtenaar binnen de regels opereert of omkoping om diensten te verkrijgen die de ambtenaar niet mag leveren. Veel Corruptie is voor niemand een ver-van-mijn-bedshow organisaties zien de eerste vorm van omkoping (de zogenoemde facilitation payment) als onschuldig, hoewel deze wel degelijk strafbaar is onder de UK Bribery Act. Het is zaak dat organisaties zich snel bewust worden van de risico s die ze lopen op het gebied van corruptie, want zodra ze onder het vergrootglas van de strenger wordende toezicht- of opsporingsinstanties komen te liggen, is het leed eigenlijk al geschied. Dan dreigen omvangrijke sancties die tot 10 procent van de bedrijfsomzet kunnen oplopen, naast de bijbehorende imagoschade die enorm kan zijn. Engelse wetgeving meest recent In de toelichtingen bij de UK Bribery Act 2010 en US Foreign Corrupt Practices Act (FCPA) wordt melding gemaakt van de beginselen waaraan organisaties zich moeten houden. In dit artikel komt de toelichting van de Britse overheid om de UK Bribery Act 2010 te verduidelijken aan de orde, omdat dit de meest recente toelichting is en deze ook de beginselen van de FCPA dekt. Een zestal beginselen wordt besproken, de zogenoemde adequate procedures, die een organisatie kan verwerken in haar bedrijfsprocessen om (in het geval van corruptie of omkoping) aan te tonen dat ze voldoende inspanningen heeft verricht om omkoping te voorkomen. Deze beginselen zijn niet normatief en in de praktijk kunnen ze op verschillende manieren in een juiste en passende toepassing uitgewerkt worden, afhankelijk van bijvoorbeeld de grootte van de organisatie. Wetgeving kent geen grenzen Zoals gezegd, is de buitenlandse anticorruptiewetgeving strenger geworden. Vooral de UK Bribery Act 2010 en de FCPA hebben meer slagkracht gekregen door hun grotere reikwijdte. De maximale straf is een gevangenisstraf van 10 jaar, een boete waarvan de hoogte onbeperkt is, het in beslag nemen van goederen en de diskwalificatie van een bestuur. In de UK Bribery Act 2010 staat bijvoorbeeld expliciet dat organisaties die er niet in slagen om de aan hen gelieerde personen te weerhouden van omkoping, hiervoor strafbaar kunnen worden gesteld. En ter illustratie alleen al het zakendoen met Engelse afnemers kan ervoor zorgen 28 OKTOBER 2014

2 dat de eisen in de UK Bribery Act ook voor Nederlandse organisaties gelden. Zo valt een bedrijf met activiteiten of belangen in de UK of de Verenigde Staten onder de wetgeving van die landen, maar dit is ook het geval als er in Amerikaanse dollars of Britse ponden wordt gehandeld, een bestuurder de Britse nationaliteit heeft of een dochteronderneming of joint venture in een van deze landen actief is. Daarbij is de geografische locatie waar de eventuele steekpenningen zijn betaald of omkoping heeft plaatsgevonden voor de wet- en regelgeving niet van belang. Ook het geven van steekpenningen in Afrika of Azië kan zodoende strafbaar zijn. Een natuurlijk persoon die directe verantwoordelijkheid heeft voor de strafbaar gestelde activiteiten loopt het risico om strafrechtelijk vervolgd te worden door de autoriteiten van de UK of VS. De werking van de UK Bribery Act 2010 en FCPA reikt dus verder dan de eigen landsgrenzen. Onderzoek In opdracht van BDO onderzocht TNS/Nipo de mate waarin Nederlandse ondernemers bekend zijn met deze internationale anti-bribery- en corruptiewet- en regelgeving. Hierna zet ik enkele belangrijke resultaten uit het onderzoek voor u op een rij. Waar ligt de verantwoordelijkheid voor het thema corruptie binnen uw organisatie? De verantwoordelijkheid voor corruptie(preventie) hoort volgens de buitenlandse anticorruptiewet- en regelgeving niet alleen op directieniveau te liggen, maar ook in de business zelf en bij stafafdelingen als Compliance en Juridische zaken. Van de respondenten antwoordde 84 procent de directie, procent zei de afdeling compliance en nog eens procent in de business. Aan welke regelgeving dient uw organisatie te voldoen op het gebied van corruptie? Bijna een derde van de bedrijven geeft aan dat zij niet weten Alleen al het zakendoen met Engelse afnemers kan ervoor zorgen dat de eisen in de UK Bribery Act ook voor Nederlandse organisaties gelden aan welke wetgeving zij zich moeten houden (29%). Dit is een zorgelijk signaal, omdat deze bedrijven potentieel een groot risico lopen als ze niet voldoen aan relevante wet- en regelgeving. Een op de vijf bedrijven geeft aan niet te hoeven voldoen aan bepaalde wetgeving (19%). Heeft u beheersmaatregelen ingericht om corruptie tegen te gaan? De aanwezigheid van adequate anticorruptieprocedures kunnen de eventuele strafmaat bij de constatering van corruptie verlagen. Uit nadere analyse blijkt dat vier op de tien bedrijven op de hoogte is van de preventieve maatregelen die volgens de Bribery Act op orde moeten zijn (41%). Heeft u een risicoassessment gedaan op het gebied van corruptie? Vier op de tien bedrijven heeft een risicoassessment voor cor- Directieniveau 84 Bribery Act 2010 (UK) Complianceafdeling The Foreign Corrupt Practices Act (FCPA) 1977 (USA) In de business Andere wetgeving 31 Juridische afdeling 17 Onbekend 29 Anders 15 Geen wetgeving Figuur 1 Afdelingen waar volgens respondenten de verantwoordelijkheid voor de preventie van corruptie ligt Figuur 2 Antwoorden op de vraag aan welke wetgeving onderzochte bedrijven zich moeten houden OKTOBER

3 Betrokkenheid van top-level management 60 Risk assessment Communicatie en training Monitoring en evaluatie Due diligence 44 Maatregelen van de Bribary Act doorgevoerd Anders, namelijk 32 Geen van deze Figuur 3 In de organisatie bestaande beheersmaatregelen tegen corruptie ruptie uitgevoerd (41%). Bedrijven die een risicoassessment hebben uitgevoerd laten een heel divers beeld zien in wat ze precies hebben gedaan: ~ activiteiten beoordeeld en gekeken waar de mogelijke problemen liggen bij mensen ; ~ interviews gehouden met alle mensen die ermee te maken zouden kunnen hebben. Weet niet Figuur 4 Percentage bedrijven dat al dan niet een risicoassessment heeft uitgevoerd 41 Iets meer dan de helft van de onderzochte bedrijven heeft echter geen risicoassessment uitgevoerd op het gebied van corruptie (%). Deze bedrijven geven vooral aan dat dat komt omdat het risico op corruptie heel klein is en omdat er vooralsnog geen reden toe is geweest. Een greep uit de reacties: ~ Wij zijn een kleine onderneming en hebben vrij goed in de peiling wat er gebeurt. ~ Het is bij ons niet van toepassing. ~ We hebben nog niet met echte corruptie te maken gehad. ~ We zijn nog niet zover. ~ Wij denken te weten waar de risico s liggen en daar handelen we naar. Is binnen de organisatie een plan van aanpak aanwezig in geval van corruptie? Is binnen de organisatie een plan van aanpak aanwezig in geval een inval van (buitenlandse) autoriteiten op verdenking van corruptie plaatsvindt? Figuur 5 Bedrijven die een plan van aanpak voor corruptie hebben (links). Bedrijven die een plan van aanpak hebben mocht er een inval door autoriteiten plaatsvinden (rechts) 30 OKTOBER 2014

4 33, nog niet meegemaakt 76 Figuur 6 Interesse van raden van commissarissen in risicobeheersing van corruptie, het heeft ons er niet van weerhouden Figuur 7 Bedrijven die al dan niet zaken willen doen in landen waar corruptie voorkomt Corruptie binnen de regels 8 15 Deze resultaten schetsen het beeld dat een groot deel van de organisaties (% en 65%) een response-plan kan implementeren of verbeteren. Corruptie tegen de regels Niet mee te maken gehad 8 64 De werking van de UK Bribery Act 2010 en FCPA reikt dus verder dan de eigen landsgrenzen Krijgt u wel eens vragen van de raad van commissarissen over de (beheersing van) corruptie? Tevens is het onderwerp corruptie onderbelicht bij de raad van commissarissen van 76 procent van de onderzochte organisaties. Heeft corruptie in het land waar uw organisatie zaken wilde doen u er ooit van weerhouden die zaken te doen of weerhouden (additionele) investeringen te doen? Griekenland, Rusland, China, Angola, Kenia, Polen zijn een paar landen die worden genoemd, waar een bedrijf zich er ooit van Opzet onderzoek Het beschreven onderzoek is uitgevoerd door middel van telefonisch veldwerk. Het veldwerk is uitgevoerd in het najaar van 2013, onder Nederlandse bedrijven die banden hebben met het buitenland (import, export of een vestiging in het buitenland) en minstens vijftig klasse werkzame personen (KWP s). Iedereen die 15 uur per week of langer in het bedrijf werkt, telt als één persoon). In totaal zijn 75 personen benaderd, die (mede) verantwoordelijk zijn voor beleid op het gebied van risicomanagement of compliance. Figuur 8 Weet niet weerhouden heeft om zaken of investeringen te doen. Sommige bedrijven willen echter niet aangeven om welke landen het gaat. Adequate procedures om corruptie te voorkomen Het hebben van procedures vermindert eventuele strafmaat In de UK Bribery Act 2010 is expliciet opgenomen dat organisaties die er niet in slagen om de aan hen gelieerde personen te weerhouden van omkoping, hiervoor strafbaar kunnen worden gesteld. Kan een organisatie echter aantonen dat ze ondanks dat er een geval van omkoping heeft plaatsgevonden voldoende procedures in haar bedrijfsprocessen heeft opgenomen om dergelijke situaties te voorkomen, dan kan dit effectief aangevoerd worden ter verdediging. In de FCPA is een dergelijke bepaling niet expliciet opgenomen, maar wordt er impliciet melding gemaakt van de effectiviteit van complianceprogramma s bij het bepalen van de hoogte van de strafmaat. Waar ligt de verantwoordelijkheid voor anticorruptieprocedures? De verantwoordelijkheid voor het implementeren van de adequate procedures ligt bij het bestuur van een organisatie, maar het kan deze delegeren naar medewerkers of een afdeling die Vormen van corruptie waarmee bedrijven buiten Nederland te maken hebben gehad OKTOBER

5 Beginsel Proportionele procedures Betrokkenheid van het management Risicoassessment Due diligence Communicatie (training) Monitoring en review Welke stappen vallen onder dit beginsel? Inventariseren van bestaande procedures ter preventie van corruptie. In kaart brengen welke procedures ontbreken of aangescherpt moeten worden, rekening houdend met de specifieke corruptierisico s die uw organisatie loopt. Integreren van de procedures ter preventie van corruptie in bestaande procedures. De richtlijn geeft aan dat procedures helder, praktisch, toegankelijk en effectief geïmplementeerd moeten zijn en gehandhaafd moeten worden. Elementen die opgenomen kunnen worden in de beschrijving van deze procedures zijn de betrokkenheid bij preventie van corruptie, de algemene aanpak van het mitigeren van corruptierisico s en de strategische visie op hoe het preventiebeleid in de organisatie geïmplementeerd kan worden. In kaart brengen van organisatiecultuur en de wijze waarop zogenoemde soft controls daarop van invloed zijn. Het management van de organisatie is betrokken bij het anticorruptiebeleid. Van belang is dat onder leiding van het management een cultuur wordt gecreëerd waarin corruptie niet wordt getolereerd. Actief uitdragen van anticorruptiehouding en juist voorbeeldgedrag van het management. Uitvoeren risicoanalyse om inzicht te krijgen in de risico s die uw organisatie loopt op het gebied van corruptie door inventarisatie van de aard en omvang van potentiële corruptierisico s door risico-identificatie en -prioritering. Dit betreft risico s op verschillende niveaus, zowel intern als extern (land, sector, transactie, project en samenwerking met derden). In kaart brengen van bestaande maatregelen voor en effecten van deze risico s en waar nodig het creëren van aanvullende maatregelen. Periodiek, onderlegd en vastgelegd beoordelen van deze corruptierisico s. Inrichten van procedures voor de omgang met derde partijen en het aannemen van een kritische houding bij het aangaan van relaties met derden. Onderdeel van het onderzoek (due diligence) naar de derde partijen dient het risico op corruptie te zijn. Implementeren van communicatie en training van de anticorruptieprocedures in het algehele preventiebeleid. Het beginsel geeft aan dat training de bewustwording van medewerkers over corruptie vergroot. Selecteren en inzetten van eventuele andere toepasselijke communicatiematerialen en -middelen binnen uw organisatie. Toegankelijk maken van informatie over corruptie om mogelijk preventieve procedures te monitoren, evalueren en aanpassen. Opzetten van een monitoring- en reviewcyclus om periodiek de ingestelde procedures te monitoren en te beoordelen. Actualiseren of verbeteren van de ingestelde procedures (indien nodig). zich inhoudelijk met het thema bezighoudt. Het is hierbij van belang dat de implementatie van de adequate procedures geen eenmalige exercitie is, maar een continu proces van monitoren, beoordelen en desgewenst aanpassen van de procedures. Stappenplan Hoe integreert u nu de adequate procedures in de bestaande bedrijfsprocessen? Het bovenstaande stappenplan, niet gespecificeerd op de kenmerken van een specifieke organisatie (zoals op bedrijfsomvang en branche), kan u op weg helpen. Het is gebaseerd op de toelichting van vooral de UK Bribery Act. Door op basis van dit stramien een op uw eigen organisatie toegespitst plan van aanpak te ontwikkelen en uit te voeren, maakt u een begin met het volledig integreren van anticorruptiemaatregelen in bestaande bedrijfsprocessen. Voorkomen is altijd beter dan genezen! Martijn Hin is Partner bij BDO Forensics Litigation Support en is in deze functie verantwoordelijk voor het uitvoeren van preventieve en repressieve forensische onderzoeken bij diverse (inter)nationale organisaties anticorruptie). 32 OKTOBER 2014

Omkoping. Recente ontwikkelingen in NL en UK

Omkoping. Recente ontwikkelingen in NL en UK Omkoping Recente ontwikkelingen in NL en UK Sectie ondernemingsstrafrecht Marike Bakker: partner Léon de Jager: senior medewerker Charlotte Posthuma: Professional Support Lawyer Gespecialiseerd in economisch

Nadere informatie

Het door Regal toegekende leveranciersnummer (indien van toepassing):

Het door Regal toegekende leveranciersnummer (indien van toepassing): Aanwijzingen: DEZE DUE DILIGENCE-VRAGENLIJST MET VERKLARING DIENT TE WORDEN INGEVULD EN ONDERTEKEND DOOR EEN GEVOLMACHTIGD VERTEGENWOORDIGER VAN DE EXTERNE PARTIJ. ALLE GEVRAAGDE INFORMATIE MOET WORDEN

Nadere informatie

OMKOPING IN DE SCHIJNWERPERS

OMKOPING IN DE SCHIJNWERPERS De strafrechtelijke bestrijding van corruptie krijgt steeds meer aandacht, internationaal en nationaal. Diverse landen, waaronder Nederland, hebben in de afgelopen jaren hun wetgeving aangepast om gevallen

Nadere informatie

White paper. Zes tips voor veilig zakendoen in opkomende markten

White paper. Zes tips voor veilig zakendoen in opkomende markten White paper Zes tips voor veilig zakendoen in opkomende markten Zes tips voor veilig zakendoen in opkomende markten De groeikansen voor het bedrijfsleven liggen in het buitenland. Dat is goed nieuws voor

Nadere informatie

Corruptie voorkomen, opsporen en afhandelen: een juiste balans tussen hard- controls en soft- controls

Corruptie voorkomen, opsporen en afhandelen: een juiste balans tussen hard- controls en soft- controls Corruptie voorkomen, opsporen en afhandelen: een juiste balans tussen hard- controls en soft- controls Dit artikel zal verschijnen in de publicatie Ondernemen zonder corruptie die op 31 oktober 2013 plaatsvindt.

Nadere informatie

WERELDWIJD ANTI CORRUPTIEBELEID Illinois Tool Works Inc.

WERELDWIJD ANTI CORRUPTIEBELEID Illinois Tool Works Inc. I. Inleiding De Verenigde Staten namen in 1977 de Foreign Corrupt Practices Act (FCPA ) aan om wereldwijd Amerikaanse bedrijven en hun dochterondernemingen en medewerkers te weerhouden van het doen van

Nadere informatie

Januari 2011. Visiedocument Bestuurdersaansprakelijkheid Woningcorporaties. Governance, Risk & Compliance

Januari 2011. Visiedocument Bestuurdersaansprakelijkheid Woningcorporaties. Governance, Risk & Compliance Januari 2011 Visiedocument Bestuurdersaansprakelijkheid Woningcorporaties - Governance, Risk & Compliance Agenda Bespreken ontwikkelingen Governance, Risk & Compliance Invloed op bestuurdersaansprakelijkheid

Nadere informatie

Neem een voorsprong! Omkoping en corruptie: Risico-analyse door het bestuur en de Raad van Commissarissen

Neem een voorsprong! Omkoping en corruptie: Risico-analyse door het bestuur en de Raad van Commissarissen Neem een voorsprong! Omkoping en corruptie: Risico-analyse door het bestuur en de Raad van Commissarissen Graag wisselen wij met u van gedachte over uitdagende thema s, zoals corporate compliance, waaronder

Nadere informatie

Anti-Omkoping en Corruptie Beleid

Anti-Omkoping en Corruptie Beleid Anti-Omkoping en Corruptie Beleid 1. Inleiding 1.1 Doel Dit beleid consolideert de opstelling van ABN AMRO Groep* (hierna ABN AMRO) ten aanzien van omkoping en corruptie en vormt een aanvulling op de Core

Nadere informatie

Compliance Management System

Compliance Management System Klöckner & Co SE A Leading Multi Metal Distributor Corporate Compliance Office Compliance Management System Release: Oktober 2013 Agenda 01 02 Compliance-organisatie 03 Rapportagelijn 2 01 Definitie van

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief. Het belang van Strategisch Risico Management

In deze nieuwsbrief. Het belang van Strategisch Risico Management In deze nieuwsbrief Het belang van Strategisch Risico Management Van Videoanalyse naar Nieuwe Fabrieksinrichting Spelenderwijs de risico s voor een Woningcorporatie bespreken en oplossen Een Team samenstellen?

Nadere informatie

Compliance Management System

Compliance Management System Klöckner & Co SE A Leading Multi Metal Distributor Helmut Geisen Chief Compliance Officer Ralf Oberhuber Head of Corporate Compliance Office Compliance Management System Release: May Oktober 20102013 Agenda

Nadere informatie

BARRIER DENKEN, BARRIER DOEN! PRAGMATISCH EN PROAC TIEVE RISICOANALYSE DOOR MARTIN HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONSULTANT

BARRIER DENKEN, BARRIER DOEN! PRAGMATISCH EN PROAC TIEVE RISICOANALYSE DOOR MARTIN HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONSULTANT WHITEPAPER BARRIER DENKEN, BARRIER DOEN! PRAGMATISCH EN PROAC TIEVE RISICOANALYSE DOOR MARTIN HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONSULTANT RISICOMANAGEMENT IN BALANS Ondernemen betekent risico s nemen om de

Nadere informatie

Integraal risicomanagement

Integraal risicomanagement Samenvatting Integraal risicomanagement in 40 Nederlandse ziekenhuizen Inhoud Inleiding 3 Onderzoeksvragen 3 Integraal risicomanagement onvoldoende beschreven 4 Aanbevelingen 5 Over VvAA 7 2 VvAA Risicomanagement

Nadere informatie

Inleiding 11 DEEL 1 BESCHRIJVING VAN DE RISICO S 23

Inleiding 11 DEEL 1 BESCHRIJVING VAN DE RISICO S 23 Inhoud Inleiding 11 Risicomanagement, een selectie van toepassingen in ondernemingsbestuur 13 Theorie? 15 Bekende toepassingen 17 Risicomanagement in de financiële sector 18 Risico s in verband met ondernemingsbestuur

Nadere informatie

PHOENIX group. Anti-Omkoping en Corruptie Beleid

PHOENIX group. Anti-Omkoping en Corruptie Beleid PHOENIX group Anti-Omkoping en Corruptie Beleid Inhoudsopgave pagina 1. Introductie 3 2. Doelstelling 3 3. Reikwijdte van dit beleid 3 4. Conflicterende belangen 3 5. Wetgeving 4 6. Wat is omkoping en

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

Data Protection Impact Assessment (DPIA)

Data Protection Impact Assessment (DPIA) Data Protection Impact Assessment (DPIA) van Theorie naar Praktijk [ 28 januari 2015 ] 2 Data Protection Impact Assessments: agenda 1. Wat zegt de Algemene Verordening Gegevensbescherming? 2. Hoe productief

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

CEO, COO, General Counsel

CEO, COO, General Counsel Functie / bedrijfseenheid: Legal (Ethics & Compliance Office) Inhoudelijke expert: Laurel Burke, Assoc. Gen. Counsel Compliance, laurel.burke@regalbeloit.com Datum eerste publicatie: Juli 2011 Versie:

Nadere informatie

COMPLIANCE RICHTLIJNEN

COMPLIANCE RICHTLIJNEN Meldpunt Ongebruikelijke Transacties Afdeling Toezicht COMPLIANCE RICHTLIJNEN Ter bevordering van de naleving en handhaving van de Wet MOT en WID, voor een effectieve bestrijding van Money Laundering en

Nadere informatie

ANTI-CORRUPTIERICHTLIJNEN VAN DANAHER CORPORATION

ANTI-CORRUPTIERICHTLIJNEN VAN DANAHER CORPORATION ANTI-CORRUPTIERICHTLIJNEN VAN DANAHER CORPORATION I. DOELSTELLING Corruptie is in vrijwel alle landen ter wereld verboden. Danaher Corporation ( Danaher ) heeft zich verplicht om de wetgeving in alle landen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland Compliance program Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 1 Inleiding In dit Compliance Program is de inrichting van de

Nadere informatie

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen SAP Risk-Control Model Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen Agenda 1.Introductie in Risicomanagement 2.SAP Risk-Control Model Introductie in Risicomanagement Van risico s naar intern

Nadere informatie

PostNL Business Principles

PostNL Business Principles 3 december 2014 PostNL N.V. PostNL Business Principles Raad van Bestuur Auteur Director Audit & Security Titel PostNL Business Principles Versie 1.1 Dit document is een vertaling van de Engelstalige versie.

Nadere informatie

ALGEMEEN ANTICORRUPTIEBELEID VAN PPG

ALGEMEEN ANTICORRUPTIEBELEID VAN PPG Als medewerker van PPG wordt van u verwacht dat u het Algemene anticorruptiebeleid van PPG leest en naleeft. Als u vragen of bedenkingen over het Beleid of uw nalevingsverplichtingen hebt, kunt u contact

Nadere informatie

Beleid inzake bestrijding van omkoping

Beleid inzake bestrijding van omkoping Beleid inzake bestrijding van omkoping Inleiding RPC Group Plc (de Company ) voert een nultolerantiebeleid inzake omkoping en corruptie in haar zakelijke transacties over de gehele wereld, zowel in de

Nadere informatie

ROL INTERNAL AUDITOR BIJ NALEVING VERPLICHTINGEN

ROL INTERNAL AUDITOR BIJ NALEVING VERPLICHTINGEN Auditing Export control en sanctiewetgeving ROL INTERNAL AUDITOR BIJ NALEVING VERPLICHTINGEN Bedrijven uit allerlei sectoren kunnen te maken krijgen met export control en sanctiewetgeving. Bedrijven die

Nadere informatie

Freeport-McMoRan Gedragscode Leveranciers. Augustus 2014

Freeport-McMoRan Gedragscode Leveranciers. Augustus 2014 Freeport-McMoRan Gedragscode Leveranciers Augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Gedragscode leveranciers... 3 Inleiding... 3 Mensenrechten en arbeid... 3 Veiligheid en gezondheid... 4 Drugs- en

Nadere informatie

Compliance Charter. a.s.r

Compliance Charter. a.s.r Compliance Charter a.s.r Status: definitief Versie: 4.0 Datum opgesteld: 19 september 2013 Goedgekeurd door: Raad van Bestuur op 29 november 2013 Goedgekeurd door: Audit & Risicocommissie op 9 december

Nadere informatie

Handboek Energiemanagementsysteem

Handboek Energiemanagementsysteem Croon Elektrotechniek B.V. Facilitaire Diensten Hoofdkantoor Rotterdam Schiemond 20-22 3024 EE Rotterdam Postbus 6073 3002 AB Rotterdam Telefoon +31 10-448 33 44 www.croon.nl Handboek Energiemanagementsysteem

Nadere informatie

Beter inzicht in het Anticorruptiebeleid voor zakenpartners van Anixter

Beter inzicht in het Anticorruptiebeleid voor zakenpartners van Anixter Beter inzicht in het Anticorruptiebeleid voor zakenpartners van Anixter INLEIDING Anixter hanteert een ZEROtolerancebeleid ten aanzien van omkoping en corruptie Met dit overzicht krijgt u beter inzicht

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

Charco & Dique. De auditfunctie bij trustkantoren. Risk Management & Compliance

Charco & Dique. De auditfunctie bij trustkantoren. Risk Management & Compliance De auditfunctie bij trustkantoren Trustkantoren zijn vanaf 1 januari 2015 verplicht om een auditfunctie in te voeren. In deze brochure geven wij een toelichting op de auditfunctie, een overzicht van alle

Nadere informatie

ANTI-CORRUPTIE BELEID (GP-20.A)

ANTI-CORRUPTIE BELEID (GP-20.A) ANTI-CORRUPTIE BELEID (GP-20.A) Dit is bedrijfsbeleid van Armstrong World Industries, Inc. Dat geldt voor u, in uw hoedanigheid als een Armstrong werknemer, en aan alle medewerkers, bestuurders en functionarissen

Nadere informatie

Grip op uw bedrijfscontinuïteit

Grip op uw bedrijfscontinuïteit Grip op uw bedrijfscontinuïteit Hoe omgaan met risico s 1 Grip op uw bedrijfsdoelstellingen: risicomanagement Ondernemen is risico s nemen. Maar bedrijfsrisico s mogen ondernemen niet in de weg staan.

Nadere informatie

Strategisch Risicomanagement

Strategisch Risicomanagement Commitment without understanding is a liability Strategisch Risicomanagement Auteur Drs. Carla van der Weerdt RA Accent Organisatie Advies Effectief en efficiënt risicomanagement op bestuursniveau Risicomanagement

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs 23 september 2014 Alex Poel Beleggingsbeleid 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 VBA Discussion Paper 5 Kanttekeningen discussion

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: Implementatie UK Bribery Act 2010 bij ondernemingen in Nederland

Onderzoeksrapport: Implementatie UK Bribery Act 2010 bij ondernemingen in Nederland Onderzoeksrapport: Implementatie UK Bribery Act 2010 bij ondernemingen in Nederland Inhoudsopgave WellervanWoerden c.s. en ngcompliance hebben in samenwerking met de Vereniging van Compliance Officers

Nadere informatie

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur Erik van de Crommenacker, projectleider NTA 8595 Nationale-Nederlanden Overzicht Vraag vanuit de markt NTA 8595: stap voor stap Resumerend Beroepsprofiel Erkend

Nadere informatie

Risk & Compliance Charter Clavis Family Office B.V.

Risk & Compliance Charter Clavis Family Office B.V. Risk & Compliance Charter Clavis Family Office B.V. Datum: 15 april 2013 Versie 1.0 1. Inleiding Het Risk & Compliance Charter (charter) bevat de uitgeschreven principes, doelstellingen en bevoegdheden

Nadere informatie

Charco & Dique. Trustkantoren. Risk Management & Compliance. DNB Nieuwsbrief Trustkantoren

Charco & Dique. Trustkantoren. Risk Management & Compliance. DNB Nieuwsbrief Trustkantoren Trustkantoren DNB Nieuwsbrief Trustkantoren Sinds 2012 publiceert De Nederlandsche Bank (DNB) drie keer per jaar de Nieuwsbrief Trustkantoren. Zij publiceert de Nieuwsbrief Trustkantoren om de wederzijdse

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

Beleid inzake Anti-Omkoping en Anti-Corruptie (inclusief Geschenken en Gastvrijheid)

Beleid inzake Anti-Omkoping en Anti-Corruptie (inclusief Geschenken en Gastvrijheid) Beleid inzake Anti-Omkoping en Anti-Corruptie (inclusief Geschenken en Gastvrijheid) Royal Mail Group hanteert een beleid waarbinnen omkoping en corruptie niet worden getolereerd. In dit beleid worden

Nadere informatie

Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014. ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant

Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014. ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014 ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant 1 Agenda Introductie spreker / ISA 3 pijlers van security IT versus OT Cyber Security Management

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs

Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs Datum: Januari 2013 Bezoekadres Dorpsstraat 20 7683 BJ Den Ham Postadres Postbus 12 7683 ZG Den Ham T +31 (0) 546 67 88 88 F +31 (0) 546 67 28 25 E

Nadere informatie

info@bronneberg.nl www.bronneberg.nl KvK Eindhoven: 17136847 BTW/VAT/MwSt: NL 810049429B01

info@bronneberg.nl www.bronneberg.nl KvK Eindhoven: 17136847 BTW/VAT/MwSt: NL 810049429B01 Functieomschrijving office-coördinator Taken en Werkzaamheden Tot de aandachtsgebieden van office-coördinator behoren 'Beleid', Externe contacten, Communicatie en Relatiebeheer, Financiën, Advisering,

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen

Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen Beste relatie, Hierbij ontvangt u de digitale nieuwsbrief van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Deze speciale nieuwsbrief over personentoetsingen is opgesteld

Nadere informatie

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma

Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Meldplicht Datalekken Boetebevoegdheid toezichthouder Sebyde Privacy Impact Programma Samenvatting Er zijn een aantal belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de wetgeving met betrekking tot de privacy van

Nadere informatie

Handboek EnergieManagementSysteem

Handboek EnergieManagementSysteem Handboek EnergieManagementSysteem Bedrijfsgegevens: Naam ALFEN bv Adres Hefbrugweg 28 Plaats 1332AP Almere Tel 036 549 3400 website www.alfen.com KvK nr. 3903 7364 Pagina 1 van 6 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting)

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) October 2013 Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Belangenconflicten

Nadere informatie

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK?

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? WHITEPAPER DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? DOOR M. HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONS ULTANT Risicomanagement is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van uw bedrijfsvoering. Dagelijks wordt er aandacht

Nadere informatie

WERELDWIJD ANTICORRUPTIEBELEID VAN DUN & BRADSTREET

WERELDWIJD ANTICORRUPTIEBELEID VAN DUN & BRADSTREET WERELDWIJD ANTICORRUPTIEBELEID VAN DUN & BRADSTREET JUNI 2015 ANTICORRUPTIEBELEID DOEL Dun & Bradstreet streeft naar de hoogste ethische normen. Wij geloven in het op een eerlijke en oprechte manier zakendoen

Nadere informatie

Berry Kok. Navara Risk Advisory

Berry Kok. Navara Risk Advisory Berry Kok Navara Risk Advisory Topics Informatiebeveiliging in het nieuws Annual Benchmark on Patient Privacy & Data Security Informatiebeveiliging in de zorg Extra uitdaging: mobiel Informatiebeveiliging

Nadere informatie

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern Programma 13.30 uur Opening 13.40 uur Risicomanagement in het onderwijs door Marien Rozendaal RA 14.30 uur Pauze 15.00 uur Risicomanagement

Nadere informatie

Beleid inzake het beheer van belangenconflicten in de VMOB «Ziekenfonds voor Hospitalisatiekosten»

Beleid inzake het beheer van belangenconflicten in de VMOB «Ziekenfonds voor Hospitalisatiekosten» Department Legal Affairs Beleid inzake het beheer van belangenconflicten in de VMOB «Ziekenfonds voor Hospitalisatiekosten» 1. Inleiding Overeenkomstig de bepalingen van de wet van 30 juli 2013 tot versterking

Nadere informatie

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling.

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. 1. Sociaal beleid in breder verband Ontwikkelen beleid: een complex proces Het ontwikkelen en implementeren van beleid voor preventie en aanpak van grensoverschrijdend

Nadere informatie

Beleid inzake Anti-Omkoping en Anti-Corruptie (inclusief Geschenken en Gastvrijheid)

Beleid inzake Anti-Omkoping en Anti-Corruptie (inclusief Geschenken en Gastvrijheid) Beleid inzake Anti-Omkoping en Anti-Corruptie (inclusief Geschenken en Gastvrijheid) Royal Mail Group hanteert een beleid waarbij omkoping en corruptie niet worden getolereerd. In dit beleid worden gedragsnormen

Nadere informatie

Leden van de FORUMVAST Belangenvereniging Aanbieders Vastgoedbeleggingsproducten

Leden van de FORUMVAST Belangenvereniging Aanbieders Vastgoedbeleggingsproducten Minimumeisen Gedragscode FORUMVAST 2013 Doel Leden van de FORUMVAST Belangenvereniging Aanbieders Vastgoedbeleggingsproducten (hierna:forumvast) zijn aanbieders van vastgoedbeleggingsproducten die zich

Nadere informatie

Project integriteitrisicoanalyse

Project integriteitrisicoanalyse Project integriteitrisicoanalyse en de DNB guidance Maud Bökkerink Waarom opeens dit project? De systematische analyse van integriteitrisico s is al een eis sinds 2001 Uit diverse toezichtonderzoeken blijkt

Nadere informatie

Vrijstellingsregeling Wft. Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012

Vrijstellingsregeling Wft. Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012 Vrijstellingsregeling Wft Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012 In deze brochure leest u óf u iets moet doen en wat Charco & Dique

Nadere informatie

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink Workshop Pensioenfondsen Gert Demmink 13 november 2012 Integere Bedrijfsvoering Integere bedrijfsvoering; Bas Jennen Bestuurderstoetsingen; Juliette van Doorn Integere bedrijfsvoering, beleid & uitbesteding

Nadere informatie

Wereldwijd anticorruptiebeleid

Wereldwijd anticorruptiebeleid Wereldwijd anticorruptiebeleid I. DOEL Volgens de wetgeving in de meeste landen is het betalen of aanbieden van een betaling of zelfs het ontvangen van steekpenningen of commissieloon of overige corrupte

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

HAN Jaarverslag 2013 8. Bestuur en management. Risicomanagement

HAN Jaarverslag 2013 8. Bestuur en management. Risicomanagement Risicomanagement Het College van Bestuur rapporteert jaarlijks aan de Raad van Toezicht over de belangrijkste risico s die de HAN bedreigen. Per risico worden kans, effect en beïnvloedbaarheid annex maatregelen

Nadere informatie

MVO actieplan HKV 2015-2016

MVO actieplan HKV 2015-2016 MVO actieplan HKV 2015-2016 November 2015 November 2015 MVO actieplan HKV Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Onze MVO doelen en actiepunten... 5 3 Implementatie, review en communicatie... 8 4 Verantwoording...

Nadere informatie

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved.

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved. 1 Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? Mike W. Wetters, Lead Auditor DNV Albertho Bolenius, Security Officer GGzE Informatiebeveiliging. Noodzakelijk kwaad of nuttig? 3 Wat is informatiebeveiliging?

Nadere informatie

Veelgestelde vragen (FAQ's) Staples EthicsLink

Veelgestelde vragen (FAQ's) Staples EthicsLink Veelgestelde vragen (FAQ's) Staples EthicsLink Inleiding Het doel van dit document is om medewerkers van Staples te informeren over de helpdeskvoor ethiek en de naleving daarvan (Ethics and Compliance

Nadere informatie

Factsheet COOKIE COMPLIANT Managed Services

Factsheet COOKIE COMPLIANT Managed Services Factsheet COOKIE COMPLIANT Managed Services COOKIE COMPLIANT Managed Services Mirabeau helpt u de cookiewetgeving op de juiste manier te implementeren. Zo geven we uw online omgeving een betrouwbare uitstraling

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist 1. Inleiding De RvC van de R.K. Woningbouwvereniging Zeist heeft drie taken: - toezicht houden op het bestuur en op de gang van zaken

Nadere informatie

Meldplicht(en) financiële ondernemingen

Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meer dan alleen! augustus 2013 Meldplicht(en) financiële ondernemingen 1 Inleiding De Wet op het financieel toezicht (Wft) is een zeer brede wet waarin regels zijn

Nadere informatie

Informatie MIFID (Twin Peaks II)

Informatie MIFID (Twin Peaks II) Informatie MIFID (Twin Peaks II) Sinds 30 april 2014 is de Mifid wetgeving, ook gekend als de Twin Peaks II regelgeving, van toepassing op de verzekeringssector in België. Deze wetgeving legt bijkomende

Nadere informatie

Bedrijfsbeleid Ingangsdatum: 7 oktober 2013

Bedrijfsbeleid Ingangsdatum: 7 oktober 2013 Documentnummer: 276-RP dut Bedrijfsbeleid Ingangsdatum: 7 oktober 2013 Niet gecontroleerde papieren exemplaren - Controleer ingangsdatum voor gebruik Functie: Juridisch Titel: Anti-corruptie Goedgekeurd

Nadere informatie

De kredietverzekering

De kredietverzekering Euler Hermes Nederland De kredietverzekering Met een gerust hart zaken doen. Exclusief voor klanten van de Rabobank www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren

Nadere informatie

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 VAN AANNEMINGSBEDRIJF GEBR. DE KONING B.V. Naam Functie Datum Paraaf Opstelling: A.P. Kleiberg KAM-coördinator 12-03-2010 Autorisatie: M.

Nadere informatie

Strafrechtelijke aansprakelijkheid van ondernemingen en managers

Strafrechtelijke aansprakelijkheid van ondernemingen en managers Strafrechtelijke aansprakelijkheid van ondernemingen en managers Het team David Schreuders Partner Litigation & Regulatory Léon Korsten Partner Litigation & Regulatory 3 Wat gaan we bespreken? Aansprakelijkheid

Nadere informatie

BDO CORPORATE CLIENTS CORPORATE AGILITY: SUCCESVOL ZIJN, SUCCESVOL BLIJVEN. Omdat mensen tellen.

BDO CORPORATE CLIENTS CORPORATE AGILITY: SUCCESVOL ZIJN, SUCCESVOL BLIJVEN. Omdat mensen tellen. BDO CORPORATE CLIENTS CORPORATE AGILITY: SUCCESVOL ZIJN, SUCCESVOL BLIJVEN Omdat mensen tellen. UW VERMOGEN TOT VERANDERING In de nieuwe economie is niets meer vanzelfsprekend. Beproefde business modellen

Nadere informatie

BSCAT en Managementsystemen

BSCAT en Managementsystemen BSCAT en Managementsystemen Veiligheidsdag Apply 15 april 2015 1 SAFER, SMARTER, GREENER De praktijk 2 Risicomanagementproces De Deming SAFER, SMARTER, GREENER Risico s zijn ook kansen No Risk no business

Nadere informatie

Informatiebeveiliging als proces

Informatiebeveiliging als proces Factsheet Informatiebeveiliging als proces Informatiebeveiliging onder controle krijgen en houden FORTIVISION Stadionstraat 1a 4815 NC Breda +31 (0) 88 160 1780 www.db-fortivision.nl info@db-fortivision.nl

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Dit reglement is op grond van artikel 8.3 het reglement van de Raad van Commissarissen vastgesteld door middel van een besluit van de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!! Tom Veerman! Triple A Risk Finance B.V.! 1! Programma! Solvency II stand

Nadere informatie

Verder dan 1 mei 2015

Verder dan 1 mei 2015 4.2.2 Governance Tabel 20. Resultaten maatregelen governance Overzicht resultaten maatregelen uit het rapport 'In het publiek belang' Verder dan 1 mei 2015 Governance 2.1 - Instellen rvc + * * + + + +

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl Euler Hermes Nederland Corporate Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren en corporate incasso en is onderdeel

Nadere informatie

RJ-Uiting 2014-3: ontwerp-richtlijn 400 Jaarverslag

RJ-Uiting 2014-3: ontwerp-richtlijn 400 Jaarverslag RJ-Uiting 2014-3: ontwerp-richtlijn 400 Jaarverslag Ten geleide In de jaareditie 2013 van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving is hoofdstuk 400 Jaarverslag opgenomen met geringe aanpassingen in de

Nadere informatie

ING GESCHENKEN, AMUSEMENT EN HET TEGENGAAN VAN OMKOPING

ING GESCHENKEN, AMUSEMENT EN HET TEGENGAAN VAN OMKOPING ING GESCHENKEN, AMUSEMENT EN HET TEGENGAAN VAN OMKOPING ING Groep Compliance Risk Management BANKING INVESTMENTS LIFE INSURANCE RETIREMENT SERVICES WWW.COMPLIANCERISKMANAGEMENT.INTRANET Informatieblad

Nadere informatie

Interesse voor risicomanagement neemt toe

Interesse voor risicomanagement neemt toe Drs. M. van der Burgt RC, senior consultant World Class Finance Atos KPMG Consulting. RISICOMANAGEMENT Neem risicomanagement expliciet op in ondernemingsbeleid Interesse voor risicomanagement neemt toe

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

BDO CONSULTANTS VOOR VRIJ ONDERNEMEN

BDO CONSULTANTS VOOR VRIJ ONDERNEMEN BDO CONSULTANTS VOOR VRIJ ONDERNEMEN BDO Consultants 3 BDO CONSULTANTS Als resultaat telt, schakelt u BDO Consultants B.V. in. Wij realiseren binnen uiteenlopende branches succesvolle projecten door onze

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Handboek EnergieManagementSysteem

Handboek EnergieManagementSysteem Legal Entity Department Handboek EnergieManagementSysteem Bedrijfsgegevens : Naam International Paint (Nederland) bv Adres Kleidijk 88 Plaats 3160 AB Rhoon Tel 010-5033566 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen Versie 1.1 dd. 15 januari 2014 Artikel 1 - Algemene taak 1.1 De raad van commissarissen

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie