Algemene Biochemie Opgelet: de inhoud van dit vak werd dit jaar aangepast.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Algemene Biochemie Opgelet: de inhoud van dit vak werd dit jaar aangepast."

Transcriptie

1 Algemene Biochemie Opgelet: de inhoud van dit vak werd dit jaar aangepast. - Gevraagd: structuur van arginine + in welke configuratie komt het voor in een eiwit? - Gegeven figuur van geologische tijdschaal: uitleggen + hoe is hemoglobine geëvolueerd. - Bespreek coöperatief effect + toepassen op hemoglobine. - Hoe wordt lactose opgenomen in E.Loci - Geef de structuur van Isoleucine en bespreek de chiraliteit. - Hemoglobine/Myoglobine. Geef de curve van myoglobine. Geef dan de curve van hemoglobine + bespreek het duidelijke verschil tussen beiden en leg aan de hand van dit verschil het onderscheid in functie (in de bloedbaan) uit tussen beide globines. - Waarom worden bij een baxter (bevattende zouten) ook glucosemoleculen bijgedaan? - Waarom functioneert een eiwit goed bij ph = pi. - Oefening op enzymkinetiek. - PH-vraagstuk. - Vraagstuk over Michaelis-Mentis vergelijking. - Structuren teken van 2 opgegeven aminozuren. - pi berekenen van een aminozuur (als er een lading aan zit moet het zich in neutrale vorm bevinden). - Geknipt eiwit terug samenstellen. - Volgorde van elueren (van een kolom) uitleggen bij gegeven aminozuren. (alleen 1 letter notaties geven) vb ionenuitwisselaar met V, K, E - Fisher projectie. - Waarom heeft Hb sigmoidale curve en Mb hyperbolische curve + verband met hun rol in het lichaam. - Chargaffregel. - Eiwit herkennen op gegeven figuur en uitleggen over de structuur (vb collageen). - ATP en spierwerking uitleggen + structuurformule. - Restrictiekaart maken. - Torsie hoeken en ramachandran plot herkennen + uitleggen. - Van welk aminozuur is dopamine afgeleid? (naam + structuur) - Welke heeft de hoogste zure pk waarde: azijnzuur of glycine + verklaring. - Bij gegeven α - helix de belangrijkste afstanden geven (bv 3.6 AZ per draai) + andere typische kenmerken. - Leg uit hoe je een aminozuuranalyse zou aanpakken en wat je er uit kan leren. - Gegeven de structuur van collageen (met de verschillende aminozuren aangeduid): bespreek in functie van de aminozuren en zijn structuur.

2 Analytische Chemie - Bespreek de buffercapaciteit van een mengsel van een sterke base en twee zwakke basen waaraan een sterk zuur wordt toegevoegd. Schets in een grafiek, bespreek kwalitatief, zo mogelijk kwantitatief - Titratiecurve bij AgNO3 +X- > AgX + NO3. Wat gebeurt er voor, tijdens en na het EP als je 10 maal verdund. Uitgaande van dat de concentraties Ag NO3 en X ongeveer gelijk zijn - Granfuncties voor zuur-basetitraties en bespreek andere eindpuntdetectiemethoden. - Granfuncties bij titratie azijnzuur met NaOH - conditionele oplosbaarheidsconstante bij calciumoxalaat bepalen + pk in grafiek tov ph uitzetten bijvraag (na mondeling gedeelte) : bepaal rico in begin - en eindpunt - Bespreek kort: accuracy, CZV, complexometrische terugtitraties, anova, confidence level, activiteitscoëfficiënt, coprecipitatie, coning and quartering, jodometrie, jodimetrie, repeatability, riffler, verdringingstitratie, detectielimiet, activiteit, digereren, oertiterstof, karl-fisher, methode van Mohr, BOD, CRM, homogene precipitatie, thiosulfaat, t = xa - xb / (s/ vn), ionensterkte, Volhard, smelt of flux, standard error, Kjeldahl - metaal M wordt getriteerd met EDTA en hulpcomplexvormer (ML2) geef de relevante parameters bij EP, alle formules zelf afleiden uit vb. K-waarden, behalve formule voor alfa bij meerwaardige zuren, waarvan je de hoofdformule krijgt. Oefeningen: 1. a) 1 mol AgSCN en 1 mol AgBr worden opgelost in 1 L water, bereken de evenwichtsconcentraties aan Ag+, Br- en SCN-. Gegeven Ks(AgBr) en Ks(AgSCN) b) 1 mol AgSCN en 1 mol AgBr worden opgelost in 1 L NH3. Bereken de evenwichtsconcentraties Br- en SCN- en de analytische concentratie Ag. Gegeven voor Ag(NH3)x K1 en K2. 2. Van een meststof wordt... g omgezet in K2Co(NO2)6, dit wordt opgelost in HCl en dan getitreerd met... ml... M Ce, waarbij het nitriet wordt omgezet in nitraat. Geef de reactie van de titratie en bereken de potentiaal bij het EP. Wat is het kaliumgehalte (m-m %) van de meststof? Gegeven E0 (NO2/NO3), E0 (Ce) 3. Hoeveel gram zwavelzuur en Na2SO4 moet worden afgewogen om 1 L buffer te maken met een ph van 2,80. Gegeven pka(hso4) ml oplossing die... M is aan Cd2+ en... M aan Pb2+ wordt getitreerd met... M EDTA, de oplossing is gebufferd op ph 10 (CN buffer). Gegeven: voor Cd(CN)x K1, K2, K3, K4. K(CdY2- ), K(PbY2-). Bereken de verhouding PbY2-/CdY2- bij het EP voor Pb2+. Hou rekening met de volumeverandering door de titratie.

3 Fysica Theorie: - Bereken het Elektrische veld en potentiaal voor een oneindig lange draad. Met tekening en wiskundige berekeningen. - Gegeven de wet van Ampère, wat wil dit in woorden betekenen. Pas toe in een punt P op afstand r van een stroomvoerende draad met verwaarloosbare dikte. Pas ook toe in een punt P op afstand r binnen een stroomvoerende draad met straal R - Alles van elektrische dipool. - Geef de defenitie van de elektrische dipool (ED). Als je een ED in en EV brengt wat gebeurt er dan volgens de mechanica en verklaar. Hoe kan je dit nog verklaren via de potentiele energie van een ED. - Bespreek het experiment van Thomson. - Hall effect + 2 vb/toepassingen van dat verloop. - Geef de equivalente weerstand in een parallel en serieschakeling en leid dit ook af voor de capaciteit in resp de parallel en serieschakeling. Wat is de equivalente weerstand/ condensator voor een schakeling van drie weerstanden/condensatoren in serie en in parallel. - Galvanometer uitleggen. - Bepaal het vermogen in een kring met gewoon een weerstand bij een stroomkring met een wisselspanning, bepaal de formule voor I (rms) en leg uit wat dit is - Bespreek de elektrische motor - Capaciteit van een bolcondensator en bol berekenen. - Afleiding van Elektrisch veld voor condensator (op 2 manieren waarvan 1 op oneindig mag verondersteld worden). (1e manier: met wet van Gauss, 2e manier elektrisch veld van een oneindige vlakke plaats berekenene en de velden van de twee platen zijn additief: gewoon optellen). En bespreek ook de capaciteit van die condensator. - Kwantitatief LC circuit bespreken + wat gebeurd er als de weerstand niet te verwaarlozen valt en hoe kan je dat voorkomen. - RC-keten. Vgl, exponentiel verloop van V en i. - RC keten kwantitatief uitleggen + tek + betekenis capacitieve tijdcst - Vergelijking van een RLC keten geven (de differentiële, dus ook afleiden) Aantonen van de vergelijking voor demping in die keten, met verlies onder de vorm van vermogen dus (dit houdt een heel complexe afleiding in!!) Het verloop van de energie tekenen. Bewijs dat q(t) bij een gedempte elektromagnetische trilling gegeven wordt door:... (formule werd gegeven) steunend op de wet van behoud van energie. Toon aan dat dit een oplossing is van de differentiaalvergelijking. Geef de betekenis van deze vergelijking (zie grafiekje: trilling uiteindelijk ophoudt door energieverlies) - Bereken de maximale elektrische energie opgeslagen in een condensator (leidt dus af). Leidt de differentiaal vergelijking voor een LC keten af (via de elektrische energie van de condensator en de magnetische energie van de inductor (gegeven)). Amplitude, eigenfrequentie, fasehoek zoeken en figuur tekenen. Toon aan dat de energie in de keten constant is. - Bespreek de energiën in een LC keten (E in functie van t). Wat gebeurt er als je de weerstand

4 in rekening brengt, Stel via de wet van behoud van energie de differentiaalvergelijking op van q(t) in een RLC keten. Bewijs dat q(t)=geg de algemene oplossing is van die differentiaalvergelijking en bepaal A en phi in die oplossing (geg de beginsituatie t=0). Wat is de fysische betekenis (amplitude en frequentie) van die q(t) met A en phi erin. - Bespreek algemeen het gedrag van de potentiaal van een geladen, geleidend lichaam. - Bepaal de potentiaal van een bol in een punt buiten de bol en binnen de bol. Er mag niet uitgegaan worden van de definities van het elektrisch veld van een puntlading(die moest je ook nog berekenen) - Een lengtesegment L van een rechte, dunne geleider bevindt zich in een homogeen MV onder een van nul verschillende hoek met de veldlijnen. Aan de hand van welk effect kan men waarnemen dat door de geleider een stroom i loopt? Bespreek dit effect en toon aan dat het finaal in een eenvoudige wiskundige formule, in essentie bestaande uit twee vectoren, kan vertaald worden. Onderstel hierbij dat de hoek 90 bedraagt. Het betreffende effect ligt aan de basis van de elektrische motor. Leg uit zonder het principe in extenso mathematish uit te werken. - Leid het MV B af dat heerst in het midden van een dicht gewikkelde solenoïde met lengt L en bestaande uit N wikkelingen waardoor een stroom i loopt. - Leg het begrip magnetisatie uitleg HEEL ruim het begrip Ferromagnatisme uit (weissdomeinen, hysteresislus,...) - Waarom wordt een cyclotron gebruikt. Geef in detail de werking ervan. Een cyclotron heeft zijn beperkingen welke? - Poynting vector, bewijs eigenschap voor intensiteit. - X-stralen: hoe opwekken + verloop x-stralenspectrum tekenen. welke 2 processen liggen aan de basis - Een doorslaggevend argument voor het corpusculair karakter van straling werd geleverd door de X-stralenverstooiïngsexperimenten uitgevoerd door A. Compton. Bespreek deze zgn. comptonverstrooiïng: waaruit bestaat het experiment, wat wordt waargenomen, en hoe kunnen de waarnemingen verklaard worden?

5 Fysische Chemie - 2 tabellen met kp waarden: eenheid en richting bepalen en G van de reactie bespreken en formule geven. - Meng entropie verklaren en toepassen op een oefening - Grafiek van vriespuntverlaging van stoffen in oplossing (3,2 en 1)die deeltjes vormen (hoe meer deeltjes ze vormden hoe groter de vriespuntverlaging is). - Fasediagram van vast naftaleen en benzeen in evenwicht met oplossing van naftaleen en benzeen bespreken - Bespreek het evolutieprincipe aan de hand van de vrije enthalpie en pas toe op reacties in de gasfase - Oplossing van benzeen en tolueen: maak een schets van het temperatuur-toegevoegde warmte diagram. Maak een schatting voor de verdampingsenthalpie van het mengsel. (molfracties en standaard verdampingsenthalpie van de afzonderlijk componenten gegeven) - Voor de reactie ammoniaksynthese. Gegeven: Δ H en de Δ G + figuur van de hoeveelheid gevormd in functie van druk en ook in functie van T. Leg alles uit wat je weet. - Grafiek(soort diagram) van azijnzuur(links) in functie van molfractie en (rechts) benzeen. Wat is er fout aan figuur + waarom - Berekenen van de Δ H, Δ G en Δ S uit een evenwichtsfuntie van twee vaste stoffen en een gas. Zet T en P uit. - Bespreking ammoniak-synthese (mondeling). Gegeven de standaard vrije enthalpieverandering (bepaald evenwichtsconstante) standaard enthalpieverandering. Reactie endo- of exotherm? Bespreken van de temperatuursafhankelijkheid van het evenwicht en drukafhankelijkheid. - Fasenregel van Gibbs bespreken en relevante voorbeelden geven - Druk-samenstellingsdiagram gegeven van een mengsel benzeen - azijnzuur. Interpreteren: Op het diagram was te zien dat het benzeen de wet van Raoult niet volgt terwijl het azijnzuur de wet van Henry wel volgt... Uit deze thermodynamische tegenstrijdigheid moesten we besluiten dat er iets mis was aan de interpretatie van het systeem (het azijnzuur zal dimeren vormen als het in oplossing gaat in benzeen) - Mengsel van water en butanol: grafiek bespreken. (zie H10) - Grafiek bij colligatieve eigenschappen: daling van de chemisch potentiaal van dampdruk van water boven een mengsel van water met sucrose(= niet vluchtige component). Chemisch potetiaal van het water bespreken. Chemisch potentiaal van het sucrose bespreken. Interpreteer deze chemische potentialen. Hoe zou jij de chemische potentialen van het niet vluchtig bestanddeel experimenteel bepalen (via roostermodel zie oef). - Bespreek de Langmuir stellingen plus bewijs en uitleggen. - Thermodynamisch evenwicht uitleggen aan de hand van de begrippen systeemarbeid en omgevingsarbeid (cte p en V). - Toepassing op Langmuir stellingen. - Aceton-chloroform mengsel: leg uit. - Waarom bij standaardomstandigheden zuivere vloeistof kookt bij vaste temperatuur? - Toon aan dat een azeotroop punt in een p-x diagram ook een azeotroop punt is een T-x diagram.

6 - Bespreek grondig het hydrofoob effect en geef voorbeelden. - Je hebt een tweefasengeheel van sterk zure wateroplossing en benzeen. aan dit mengsel wordt een derde component toegevoegd( azijnzuur) er blijkt: concentratie azijnzuur opgelost in benzeen / (concentratie azijnzuur opgelost in water) = K. Hoe interpreteer je dit resultaat?.2 - Wederzijdse oplosbaarheid van H2o in CH2Cl2. Leg uit. - Bespreek thermodynamisch evenwicht in termen van systeemarbeid en omgevingsarbeid bij constante druk en temperatuur.bespreek met relevante evenwichtssituaties. - Twee gassen A en B kunnen adsorberen aan eenzelfde adsorptieplaats. stel dat beide voldoen aan de langmuir hypothesen. vind een uitdrukking voor de bezettingsgraad van beide gassen en bespreek limietgevallen - Bespreek fasendiagram en leg relatie met clausius-clapeyron. - Wat zijn oppervlakactieve stoffen? leg hun werking uit aan de hand van de gibbsadsorptievergelijking (ge moest ook een moleculaire verklaring van oppervlaktespanning geven en een moleculaire verklaring van de wijziging in de oppervlaktespanning). - Een niet-vluchtige stof toevoegen aan een solvent resulteert in kookpuntstijging, wat gebeurt er met kookpunt als een niet-vluchtige stof wordt toegevoegd?

7 Kristal Chemie Schriftelijk: - Bespreek de voorwaarden om te voldoen aan de verschillende mogelijk draaiassen in een kristal (1,2,3,4,6). Bespreek ook in dit verband de quasikristallen (5 tallige assen) - Rooster tekenen als gegeven zijn = de coordinaten van enkele punten (Pb, Sn, O) en de vlakgroep - Bepalen wat de structuur formule zou zijn, wat het type kristal zou zijn (bv hier was het denk ik trigonaal) - Kan je een verschil in intensiteit zien tussen hcp en fcc van een metalische structuur als je het bekijkt volgens de bragg 002 reflectie - Bespreek de wet van Steno en zijn gevolgen. - Bespreek de stereografische projectie. - Wat is een puntgroep, hoeveel zijn er en bespreek het stereogram van 4/mmm - Wat verstaat men onder kristalstructuur, het rooster en het motief. - Hoe definieert men de indices van Miller voor kristalvlakken en ribben en waarom zijn deze rationaal? - Leg uit hoe witte X-straling ontstaat, leg uit aan de hand van een elektronenenergieniveauschema wat karakteristieke straling is. - Bespreek de absorptiekarakteristieken van vaste stoffen voor X-stralen en leg uit hoe men op een eenvoudige manier koper K$ kan verzwakken. - Leid de voorwaarde van Von Laue voor X-stralen diffractie van een kristal af. - Leg uit hoe men door een Edwald-constructie in de reciproke ruimte uit de Von Laue voorwaarden de wet van Bragg kan afleiden. - Leg de wet van Bragg uit met betrekking van spiegeling aan netvlakken. - Leg uit hoe de 2/22 röntgengoniometer werkt. - Waarom treedt de 001-reflectie bij BCC niet op? Illustreer op 2 manieren. - Wat zijn Laue indices? - Projectie van Fe(OH)2 (puntgroep 3(streep)m1), en symmetrie-elementen aanduiden - Debye-Scherrer methode geeft bepaalde film met golflengte λ voor een kubisch kristal. Toon aan dat dit een I-rooster is. - 3 diffractiemethoden bespreken - Oef op plaatsing atomen, puntgroep is gegeven - Oef op intensiteitsberekening - Bespreek de Ewald-constructie in de reciproke ruimte en leid daaruit de Braggvgl af. Toon nog een andere manier om de Braggvgl af te leiden. - Kun je met een Deye-Scherr opname uitmaken of bij een metallisch kristal het om een kubisch dichtste stapeling gaat of om een kubisch lichaamsgecentreerde stapeling gaat? En bewijs je antwoord. - Fe3Al kristalliseert uit in 3 fasen. Gegeven fase A eenheidscel is kubus met op (0,0,0) en op

8 (1/2,1/2,1/2) een gelijke waarschijnlijkheid aan Fe en Al atomen. Gegeven fase B eenheidscel is kubus met op (0,0,0) enkel Fe en op (1/2,1/2,1/2) een gelijke waarschijnlijkheid aan Fe en Al atomen. Gegeven fase C eenheidscel is kubus en dan een hele reeks coordinaten. Gevraagd wat is het bravaisrooster van iedere fase en motiveer je antwoord met eventueel een projectietekening. - Bespreek 3 diffractiemethoden. - Geef een project volgens 001 van ruimtegroep P4(2)schroefas dus /m (P4/m) en gegeven unieke coord en bepalen van welk kristalstelsel. - Het verschil in intensiteit staven voor NiO tusen 200 en 210 reflectie met dichtheden, ionenstralen en een grafiek met atomaire verstrooiingsfactor geven. uitdoving uitleggen plus bewijs voor een A rooster Braggreflectie: een structureel motief analoog als in het boek van kristallografie maken - aan de hand van een gegeven formule die de hoeken tussen contactvlakken maakt, moet hij de miller indices bepalen van een vlak. - Je krijgt de unieke atoomcoordinaten en die tekening met al de symmetrie-elementen erop ( spiegel, glijspiegel... ) en je moet de projectie maken op het (001) vlak Ook ruimtegroep, kristalstelsel en chemische samenstelling geven. - Je krijgt een aantal dhkl-waarden in Ångström. Het komt van een monster met 2 stoffen in. Eén met een kubisch P en een met een kubisch F rooster. Je moet dus al die waarden indiceren en dimensies van de eenheidscellen van de 2 stoffen geven. Mondeling: - Tetraeder: welke puntgroep, teken de puntgroep,...? - I (innergecentreerde kubussen) - Vlakgroep bepalen van een Esher, eenheidscel erin aanduiden - Stereografische projectie van een puntgroep. - Projectie op [002] van grafiet, bevat dit vlak glijspiegelvlakken, welke vlakgroep is dit.- voorwerp: bevat dit een glijspiegelvlak, welke puntgroep is dit (moest het een kristal zijn)

9 Organische Chemie Theorie - Bespreek de kinetische en de thermodynamische aspecten van de reactiesnelheid. - Bespreek de kinetische en de thermodynamische aspecten van de zuurtegraad. - Bespreek de oxidatie van primaire alcoholen met Cr(VI). - Bespreek het postulaat van Hammond en illustreer met 2 voorbeelden. - Bespreek de [1,n]-sigmatrope omleggingen - Hammondpostulaat + figuur. - Bespreek het belang van het solvent bij nucleofiele substitutie. - (2R, 3S)-3-chloor-2-butanol geeft met KOH in EtOH een oxiraan. Bespreek de strucuur. - Bespreek E2. - Bespreek E1. - Bespreek syn-eliminatie. - Bespreek halogeneren van propaan met chloor en broom. - Bespreek de aromatische elektrofiele substitutie (+ effect van de aanwezige substituenten op de richting en de reactiviteit). - Bespreek de sulfonering van naftaleen onder kinetische en thermodynamische controle. - Bespreek de reactiviteit van aminen met HNO2 (+NaOH en HCl) - Bespreek 1,3 dipolaire cycloadditie - Bespreek de reductie - Geef het mechanisme van allylbromering. - Geef het mechanisme van allylbromering met N-broomsuccinimide. - Geef het mechanisme van de Wittig-reactie met een fosforylide. - Geef het mechanisme van de vorming van een ketal. - Geef het mechanisme voor - Geef het mechanisme van aldolcondensatie met NaOH. - Geef het mechanisme van aldolcondensatie in zuur midden. - Geef het mechanisme van verzeping van een ester met NaOH. - Geef het mechanisme van de vorming van een ester uit een carbonzuur en een alcohol. - Geef het mechanisme van Claisencondensatie voor

10 - Geef het mechanisme van de oxidatie van RCH2OH met CrO3. - Geef het mechanisme van de reductie van een alkyn met Na in vloeibaar NH3. - Geef het mechanisme van de Baeyer-Villiger oxidatie voor RCOR met R CO3H. - Geef het mechanisme voor een alkyn in een oplossing van Na in NH3. - Geef het mechanisme van de vorming van een diazoniumzouot (RNH2 + HNO2). - Geef de reactiviteit van aminen ten opzichte van HNO2 - Geef uitleg over de 1,3-dipolaire cycloadditie - Vergelijk de reactiviteit van primaire alifatische en aromatische aminen met HNO2. - Vergelijk de elektrofiele substitutie aan pyridine en aniline. - Vergelijk de elektrofiele substitutie aan pyridine en pyrrool Oefeningen - Geef mechanisme van - Bereid: Vul aan:

11

12 Chemische binding - Voor welke d-configuraties verwacht u een sterk Jahn-Teller effect? - Bespreek de selectieregels bij de elektronenspectroscopie. - Geef een vibratie-analyse voor het carbonaatanion. - Hoe ziet het pi-systeem eruit voor : (en dan een tekening : een vierring met op elk hoekpunt een dubbele binding naar een CH2)

13 Spectroscopische Analysemethoden - zelfabsorptie - waarom vertonen zwaardere elementen een betere detectielimiet in XRF? - waarom voert men bij UV-VIS best niet bij te hoge of te lage absorbantie metingen uit? - GFAAS: leg het temperatuurprogramma uit, bespreek het l'vov platform en bespreek de voor-en nadelen van GFAAS t.o.v. vlam AAS juist/fout vraagjes (zo volledig mogelijk uitwerken) - je hebt geen monochromator meer nodig bij AAS omdat je al met een HKL werkt - je hebt bij AAS en ICPOES geen last van ionen wegens de lage temperatuur - de absorbantie A in functie van de golflengte geeft evenwijdige grafieken voor oplossingen die dezelfde component bevatten, maar in verschillende concentratie? - chemische toestand waarin een element voorkomt beïnvloedt XRF signaal? - de matrix beinvloedt het xrf signaal? - titraties in UV-VIS ( pag. uv-vis 27), een aantal grafiekjes tekenen. xrf: - hoe selecteer je golflengte ( = > analysatorkristal uitleggen) - lichte t.o.v. zware elementen ( pag. xrf - 14 ) - correctie voor matrixeffecten, niet door mathematische correctie - Zeeman-achtergrondcorrectiesysteem - Opstellingen voor simultane multi-elementbepaling bij ICPOES.

Toets02 Algemene en Anorganische Chemie. 30 oktober 2015 13:00-15:30 uur Holiday Inn Hotel, Leiden

Toets02 Algemene en Anorganische Chemie. 30 oktober 2015 13:00-15:30 uur Holiday Inn Hotel, Leiden Toets02 Algemene en Anorganische Chemie 30 oktober 2015 13:00-15:30 uur Holiday Inn Hotel, Leiden Naam: Studentnummer Universiteit Leiden: Dit is de enige originele versie van jouw tentamen. Het bevat

Nadere informatie

Zelfs zuiver water geleidt in zeer kleine mate elektrische stroom en dus wijst dit op de aanwezigheid van geladen deeltjes.

Zelfs zuiver water geleidt in zeer kleine mate elektrische stroom en dus wijst dit op de aanwezigheid van geladen deeltjes. Cursus Chemie 4-1 Hoofdstuk 4: CHEMISCH EVENWICHT 1. DE STERKTE VAN ZUREN EN BASEN Als HCl in water opgelost wordt dan bekomen we een oplossing die bijna geen enkele covalente HCl meer bevat. In de reactievergelijking

Nadere informatie

BUFFEROPLOSSINGEN. Inleiding

BUFFEROPLOSSINGEN. Inleiding BUFFEROPLOSSINGEN Inleiding Zowel in de analytische chemie als in de biochemie is het van belang de ph van een oplossing te regelen. Denk bijvoorbeeld aan een complexometrische titratie met behulp van

Nadere informatie

ZUUR-BASE BUFFERS Samenvatting voor het VWO

ZUUR-BASE BUFFERS Samenvatting voor het VWO ZUUR-BASE BUFFERS Samenvatting voor het VWO versie december 2014 INHOUDSOPGAVE 1. Vooraf 2. Wat is een buffer? 3. Hoe werkt een buffer? 4. Geconjugeerd zuur/base-paar 5. De ph van een buffer De volgende

Nadere informatie

5.4 ph van oplossingen van zwakke zuren of zwakke basen

5.4 ph van oplossingen van zwakke zuren of zwakke basen Opmerking: We gaan ervan uit, dat bij het mengen van oplossingen geen volumecontractie optreedt. Bij verdunde oplossingen is die veronderstelling gerechtvaardigd. 5.4 ph van oplossingen van zwakke zuren

Nadere informatie

Inleiding 15. Inleidende oefeningen Basisbegrippen fysica en wiskunde 17

Inleiding 15. Inleidende oefeningen Basisbegrippen fysica en wiskunde 17 Inhoud Inleiding 15 Inleidende oefeningen Basisbegrippen fysica en wiskunde 17 Reeks I.1: wiskunde 17 Reeks I.2: fysica 19 Reeks I.3: gemengd 19 Antwoorden 21 Hoofdstuk 1 De samenstelling van de materie

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Zuren en basen

Hoofdstuk 3: Zuren en basen Hoofdstuk 3: Zuren en basen Scheikunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Onderwerpen Scheikunde 2011 2012 Stoffen, structuur en binding Kenmerken van Reacties Zuren en base Redox Chemische technieken Koolstofchemie

Nadere informatie

NATIONALE SCHEIKUNDEOLYMPIADE

NATIONALE SCHEIKUNDEOLYMPIADE NATIONALE SCHEIKUNDEOLYMPIADE CORRECTIEMODEL VOORRONDE 1 af te nemen in de periode van woensdag 5 januari 01 tot en met woensdag 1 februari 01 Deze voorronde bestaat uit 4 meerkeuzevragen verdeeld over

Nadere informatie

De twee snelheidsconstanten hangen op niet identieke wijze af van de temperatuur.

De twee snelheidsconstanten hangen op niet identieke wijze af van de temperatuur. In tegenstelling tot een verandering van druk of concentratie zal een verandering in temperatuur wel degelijk de evenwichtsconstante wijzigen, want C k / k L De twee snelheidsconstanten hangen op niet

Nadere informatie

De waterconstante en de ph

De waterconstante en de ph EVENWICHTEN BIJ PROTOLYSEREACTIES De waterconstante en de ph Water is een amfotere stof, dat wil zeggen dat het zowel zure als basische eigenschappen heeft. In zuiver water treedt daarom een reactie van

Nadere informatie

/14 /28 /28 /30 /100. Naam:.. Studentnr.:.. Resultaten: Totaal: Opgave 1 Opgave 2 Opgave 3 Opgave 4

/14 /28 /28 /30 /100. Naam:.. Studentnr.:.. Resultaten: Totaal: Opgave 1 Opgave 2 Opgave 3 Opgave 4 Tentamen: Fysische Chemie en Kinetiek (4052FYSCK-1415FWN) Datum: 17-4-2015 Tijd/tijdsduur: 9:00-12:00; 3 uur Plaats: Grote en Kleine Pastizaal, ChemE, Delft Docent(en) en/of tweede lezer: Prof. dr. M.T.M.

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Zure en base oplossingen / ph

Hoofdstuk 6: Zure en base oplossingen / ph Hoofdstuk 6: Zure en base oplossingen / ph 6.1 Herhaling: zure en basische oplossingen Arrhenius definieerde zuren als volgt: zuren zijn polaire covalente verbindingen die bij het oplossen in water H +

Nadere informatie

Gelijkwaardig verklaarde eindtermen natuurwetenschappen Voor de tweede graad ASO

Gelijkwaardig verklaarde eindtermen natuurwetenschappen Voor de tweede graad ASO Gelijkwaardig verklaarde eindtermen natuurwetenschappen Voor de tweede graad ASO Federatie Steinerscholen Vlaanderen v.z.w. Gitschotellei 188 2140 Borgerhout Februari 2013 Gelijkwaardig verklaarde eindtermen

Nadere informatie

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken 1. Netwerken en netwerkelementen elektrische netwerken situering brug tussen fysica en informatieverwerkende systemen abstractie maken fysische verschijnselen vb. velden

Nadere informatie

Tentamen Algemene en Anorganische Chemie. 01 november 2011

Tentamen Algemene en Anorganische Chemie. 01 november 2011 Tentamen Algemene en Anorganische Chemie 01 november 2011 Naam: Studentnummer Universiteit Leiden: Dit is de enige originele versie van jouw tentamen. Het bevat dit voorblad, enkele pagina s met informatie

Nadere informatie

1 De bouw van stoffen

1 De bouw van stoffen Inhoud 1 De bouw van stoffen 1 eigenschappen van stoffen 13 Mengsels en zuivere stoffen 13 D Oplossingen 15 Zuivere stoffen herkennen 15 Scheiding van mengsels 17 2 de opbouw van de materie 19 Moleculen

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN VWO EVENWICHTEN

OEFENOPGAVEN VWO EVENWICHTEN OPGAVE 1 OEFENOPGAVEN VWO EVENWICHTEN In een ruimte van 5,00 liter brengt men 9,50 mol HCl(g) en 2,60 mol O 2 (g). Na evenwichtsinstelling is 40,0% van de beginstoffen omgezet en is er Cl 2 (g) en H 2

Nadere informatie

Schriftelijk examen: theorie en oefeningen Fysica: elektromagnetisme 2009-2010

Schriftelijk examen: theorie en oefeningen Fysica: elektromagnetisme 2009-2010 Schriftelijk examen: theorie en oefeningen 2009-2010 Naam en studierichting: Aantal afgegeven bladen, dit blad niet meegerekend: Gebruik voor elke nieuwe vraag een nieuw blad. Zet op elk blad de vermelding

Nadere informatie

MILIEUCHEMIE: OEFENINGEN

MILIEUCHEMIE: OEFENINGEN MILIEUCHEMIE: OEFENINGEN OEFENZITTING 1 1. De reactie tussen calciet (vaste stof; alkalisch) en (gas; zuur) is: Waarvoor bij en totale druk; is de in de atmosfeer die in evenwicht staat met de oplossing,

Nadere informatie

Schriftelijk examen 2e Ba Biologie Fysica: elektromagnetisme 2011-2012

Schriftelijk examen 2e Ba Biologie Fysica: elektromagnetisme 2011-2012 - Biologie Schriftelijk examen 2e Ba Biologie 2011-2012 Naam en studierichting: Aantal afgegeven bladen, deze opgaven niet meegerekend: Gebruik voor elke nieuwe vraag een nieuw blad. Zet op elk blad de

Nadere informatie

2 Concentratie in oplossingen

2 Concentratie in oplossingen 2 Concentratie in oplossingen 2.1 Concentratiebegrippen gehalte Er zijn veel manieren om de samenstelling van een mengsel op te geven. De samenstelling van voedingsmiddelen staat op de verpakking vermeld.

Nadere informatie

Basiskennis en Basisvaardigheden II (245)

Basiskennis en Basisvaardigheden II (245) ASISKENNIS EN ASISVAARDIGHEDEN II 245 asiskennis en asisvaardigheden II (245) SCHEIKUNDE 245.01 De kandidaat kan de belangrijkste scheikundige en natuurkundige verschijnselen onderscheiden. 245.02 De kan

Nadere informatie

1 Overzicht theorievragen

1 Overzicht theorievragen 1 Overzicht theorievragen 1. Wat is een retrograde beweging? Vergelijk de wijze waarop Ptolemaeus deze verklaarde met de manier waarop Copernicus deze verklaarde. 2. Formuleer de drie wetten van planeetbeweging

Nadere informatie

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen Secundair onderwijs - Tweede graad ASO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen I. Gemeenschappelijke eindtermen voor wetenschappen Gemeenschappelijke eindtermen gelden voor het geheel van de wetenschappen.

Nadere informatie

7.4.3 - de ph-schaal van 0 tot 14 in verband brengen met zure, neutrale en basische oplossingen en met de concentratie van H+-ionen en OH--ionen;

7.4.3 - de ph-schaal van 0 tot 14 in verband brengen met zure, neutrale en basische oplossingen en met de concentratie van H+-ionen en OH--ionen; Leergebied: concentratie Leerplannen LP Chemie 2e gr KSO GO 5.5.2 - de massaconcentratie van een oplossing definiëren als het aantal gram opgeloste stof per 100 ml oplossing; de oplosbaarheid van een stof

Nadere informatie

Een reactie blijkt bij verdubbeling van alle concentraties 8 maal zo snel te verlopen. Van welke orde zou deze reactie zijn?

Een reactie blijkt bij verdubbeling van alle concentraties 8 maal zo snel te verlopen. Van welke orde zou deze reactie zijn? Hoofdstuk 19 Reactiesnelheid en evenwicht bladzijde 1 Opgave 1 Voor de volgende reactie: 4 NH 3(g) + 5 O 2(g) 4 NO(g) + 6 H 2O(g) blijkt onder bepaalde omstandigheden: S = 2,5 mol/l s. Hoe groot zijn:

Nadere informatie

Basiskennis en Basisvaardigheden IV (404)

Basiskennis en Basisvaardigheden IV (404) ASISKENNIS EN ASISVAARDIGHEDEN IV 404 asiskennis en asisvaardigheden IV (404) SCHEIKUNDE 404.01 De kandidaat kan het scheiden van mengsels in verschillende zuivere stoffen 404.02 De kandidaat kan de opbouw

Nadere informatie

Chemisch rekenen, zo doe je dat!

Chemisch rekenen, zo doe je dat! 1 Chemisch rekenen, zo doe je dat! GOE Opmerkingen vooraf: 1. Belangrijke schrijfwijzen: 100 = 10 2 ; 1000 = 10 3, enz. 0,1 = 1/10 = 10-1 ; 0,001 = 1/1000 = 10-3 ; 0,000.000.1 = 10-7, enz. gram/kg = gram

Nadere informatie

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen In onderstaande zelftest zijn de vragen gebundeld die als voorbeeldvragen zijn opgenomen in het bijhorend overzicht van de verwachte voorkennis chemie. 1. Elementaire chemie en chemisch rekenen 1.1 Grootheden

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Kenmerken van reacties

Hoofdstuk 2: Kenmerken van reacties Hoofdstuk 2: Kenmerken van reacties Scheikunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Onderwerpen Scheikunde 2011 20122012 Stoffen, structuur en binding Kenmerken van Reacties Zuren en base Redox Chemische technieken

Nadere informatie

7 College 01/12: Electrische velden, Wet van Gauss

7 College 01/12: Electrische velden, Wet van Gauss 7 College 01/12: Electrische velden, Wet van Gauss Berekening van electrische flux Alleen de component van het veld loodrecht op het oppervlak draagt bij aan de netto flux. We definieren de electrische

Nadere informatie

Stoffen, structuur en bindingen

Stoffen, structuur en bindingen Hoofdstuk 1: Stoffen, structuur en bindingen Scheikunde vwo 2011/2012 www.lyceo.nl Onderwerpen Scheikunde 2011 2012 Stoffen, structuur en binding Kenmerken van Reacties Zuren en base Redox Chemische technieken

Nadere informatie

EVENWICHTEN VOOR ZUREN EN BASEN

EVENWICHTEN VOOR ZUREN EN BASEN EVENWICHTEN VOOR ZUREN EN BASEN Een zuur is een chemisch bestanddeel dat waterstofionen afsplitst bij oplossen in water H zuurrest water H zuurrest Een base is een chemisch bestanddeel dat hydroxide-ionen

Nadere informatie

Fysische Chemie en Kinetiek 2009-2010

Fysische Chemie en Kinetiek 2009-2010 Fysische Chemie en Kinetiek 009-010 Deeltentamen 01 3 oktober 009, 9:00-1:00 Naam: Studentnummer: Dit is de enige originele versie van jouw tentamen. Het bevat dit voorblad en de opgaven. Waar nodig word

Nadere informatie

TENTAMEN CHEMISCHE THERMODYNAMICA voor F2/MNW2. Vrijdag 23 december 2005

TENTAMEN CHEMISCHE THERMODYNAMICA voor F2/MNW2. Vrijdag 23 december 2005 TENTAMEN CHEMISCHE THERMODYNAMICA voor F/MNW Vrijdag 3 december 005 Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een GR. Mogelijk nodige constantes: Gasconstante R = 8.31447 Jmol 1 K 1 = 8.0574 10 L

Nadere informatie

door gebruik van de smaak en van indicatoren een oplossing karakteriseren als zuur, neutraal of basisch;

door gebruik van de smaak en van indicatoren een oplossing karakteriseren als zuur, neutraal of basisch; Leergebied: oplossing Leerplannen LP Chemie 2e gr KSO GO 1.4.1 - met een voorbeeld uitleggen wat een oplossing is; 5.3 - de elektrolyse van een natriumchloride-oplossing voorstellen op het elektrisch schema

Nadere informatie

XXX INTERNATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE PADUA, ITALIË THEORIE-TOETS

XXX INTERNATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE PADUA, ITALIË THEORIE-TOETS XXX INTERNATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE PADUA, ITALIË THEORIE-TOETS 22 juli 1999 70 --- 13 de internationale olympiade Opgave 1. Absorptie van straling door een gas Een cilindervormig vat, met de as vertikaal,

Nadere informatie

Eindexamen scheikunde havo 2002-I

Eindexamen scheikunde havo 2002-I 4. Antwoordmodel Rood kwik 1 Een juiste afleiding leidt tot de lading 5+. berekening van de lading van twee kwik(ii)ionen en zeven oxide-ionen: tweemaal 2+ optellen bij zevenmaal 2-1 conclusie 1 Indien

Nadere informatie

Fysische Chemie Oefeningenles 7: Chemisch Evenwicht

Fysische Chemie Oefeningenles 7: Chemisch Evenwicht Fysische Chemie Oefeningenles 7: Chemisch Evenwicht Vraag 1: H 2 O dissociatie Bij 1000 K bedraagt de evenwichtsconstante K p voor de dissociatie van water 8.710 11. K p is gerelateerd aan volgende reactie:

Nadere informatie

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen In onderstaande zelftest zijn de vragen gebundeld die als voorbeeldvragen zijn opgenomen in het bijhorend overzicht van de verwachte voorkennis chemie. 1. Elementaire chemie en chemisch rekenen 1.1 Grootheden

Nadere informatie

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen In onderstaande zelftest zijn de vragen gebundeld die als voorbeeldvragen zijn opgenomen in het bijhorend overzicht van de verwachte voorkennis chemie 1. Elementaire chemie en chemisch rekenen 1.1 Grootheden

Nadere informatie

In de natuur komen voor Cu en Cl respectievelijk de isotopen 63 Cu, 65 Cu en 35 Cl, 37 Cl voor.

In de natuur komen voor Cu en Cl respectievelijk de isotopen 63 Cu, 65 Cu en 35 Cl, 37 Cl voor. Chemie Vraag 1 In de natuur komen voor Cu en Cl respectievelijk de isotopen 63 Cu, 65 Cu en 35 Cl, 37 Cl voor. Nuclide Nuclidemassa (u) 63 Cu 62,93 65 Cu 64,93 35 Cl 34,97 37 Cl 36,95 Wat is de verhouding

Nadere informatie

Opgave 2. Voor vloeibaar water bij 298.15K en 1 atm zijn de volgende gegevens beschikbaar:

Opgave 2. Voor vloeibaar water bij 298.15K en 1 atm zijn de volgende gegevens beschikbaar: Oefenopgaven Thermodynamica 2 (29-9-2010) Opgave 1. Een stuk ijs van -20 C en 1 atm wordt langzaam opgewarmd tot 110 C. De druk blijft hierbij constant. Schets hiervoor in een grafiek het verloop van de

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I VAK: SCHEIKUNDE 1,2 EXAMEN: 2001-I

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I VAK: SCHEIKUNDE 1,2 EXAMEN: 2001-I UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I VAK: SCHEIKUNDE 1,2 NIVEAU: VWO EXAMEN: 2001-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Toets HAVO 4 Chemie Hfdst. 2 Schatkamer aarde

Toets HAVO 4 Chemie Hfdst. 2 Schatkamer aarde Toets HAVO 4 Chemie Hfdst. 2 Schatkamer aarde Opgave 1 Op het etiket van een pot pindakaas staat als een van de ingrediënten magnesium genoemd. Scheikundig is dit niet juist. Pindakaas bevat geen magnesium

Nadere informatie

Examenvragen: Analytische chemie

Examenvragen: Analytische chemie Voorbeeld 1 : 1. Geleidbaarheidsmetingen Na 2 SO 4 / BaAc 2 Schets verloop van de titratiecurve en verklaar het verloop a.h.v. formules van geleidbaarheid Welke titratiecurve zal men krijgen wanneer deze

Nadere informatie

Elektro-magnetisme Q B Q A

Elektro-magnetisme Q B Q A Elektro-magnetisme 1. Een lading QA =4Q bevindt zich in de buurt van een tweede lading QB = Q. In welk punt zal de resulterende kracht op een kleine positieve lading QC gelijk zijn aan nul? X O P Y

Nadere informatie

NATIONALE SCHEIKUNDEOLYMPIADE EINDTOETS THEORIE

NATIONALE SCHEIKUNDEOLYMPIADE EINDTOETS THEORIE NATIONALE SCHEIKUNDEOLYMPIADE EINDTOETS THEORIE Universiteit Twente Enschede maandag 1 juni, opgaven Deze eindtoets bestaat uit deelvragen verdeeld over opgaven Gebruik voor elke opgave een apart antwoordvel,

Nadere informatie

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen

1. Elementaire chemie en chemisch rekenen In onderstaande zelftest zijn de vragen gebundeld die als voorbeeldvragen zijn opgenomen in het bijhorend overzicht van de verwachte voorkennis chemie. 1. Elementaire chemie en chemisch rekenen 1.1 Grootheden

Nadere informatie

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 5 Argentometrie bladzijde 1

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 5 Argentometrie bladzijde 1 Hoofdstuk 5 Argentometrie bladzijde 1 Opgave 1 Bereken met behulp van het oplosbaarheidsproduct de oplosbaarheid (g/l) in zuiver water bij kamertemperatuur, van: a CuBr K s = 5,2 x 10-9 CuBr Cu + + Br

Nadere informatie

Tentamen Statistische Thermodynamica MS&T 27/6/08

Tentamen Statistische Thermodynamica MS&T 27/6/08 Tentamen Statistische Thermodynamica MS&T 27/6/08 Vraag 1. Toestandssom De toestandssom van een systeem is in het algemeen gegeven door de volgende uitdrukking: Z(T, V, N) = e E i/k B T. i a. Hoe is de

Nadere informatie

Fysische Chemie Werkcollege 5: Binaire mengsels-oplosbaarheid

Fysische Chemie Werkcollege 5: Binaire mengsels-oplosbaarheid Fysische Chemie Werkcollege 5: Binaire mengsels-oplosbaarheid Vraag Gegeven is de volgende cis-trans isomerisatiereactie Et: C 2 H 5, Pr: C 3 H 5 ): cis-ethc=chprg) trans-ethc=chprg) Met H 0 300 = -3.8

Nadere informatie

Hertentamen Statistische en Thermische Fysica II Woensdag 14 februari 2007 Duur: 3 uur

Hertentamen Statistische en Thermische Fysica II Woensdag 14 februari 2007 Duur: 3 uur Hertentamen Statistische en Thermische Fysica II Woensdag 14 februari 2007 Duur: 3 uur Vermeld op elk blad duidelijk je naam, studierichting, en evt. collegekaartnummer! (TIP: lees eerst alle vragen rustig

Nadere informatie

6 VWO SK Extra (reken)opgaven Buffers.

6 VWO SK Extra (reken)opgaven Buffers. 6 VWO SK Extra (reken)opgaven Buffers. Opgave I. 1 Je wilt een buffermengsel maken met ph = 4,20. Welke stoffen kun je het beste als uitgangsstoffen nemen? Opgave II. 2 In 1,00 liter water is opgelost

Nadere informatie

I A (papier in) 10cm 10 cm X

I A (papier in) 10cm 10 cm X Tentamen: Fysica en Medische Fysica 2 Tijd: 15:15-18:00 uur, donderdag 28 mei 2009 Plaats: TenT blok 4 (met bijlage van formules, handrekenmachine is toegestaan) Docent: Dr. K.S.E. Eikema Puntentelling:

Nadere informatie

Eindexamen scheikunde vwo II

Eindexamen scheikunde vwo II Beoordelingsmodel aarverzorging maximumscore 3 Een juist antwoord kan er als volgt uitzien: N 2 2 2 N N 2 2 S de peptidebindingen juist getekend de zijketens juist getekend het begin van de structuurformule

Nadere informatie

5 VWO. H8 zuren en basen

5 VWO. H8 zuren en basen 5 VWO H8 zuren en basen Inleiding Opdracht 1, 20 min in tweetallen Nakijken; eventueel vragen stellen 8.2 Zure, neutrale en basische oplossingen 8.2 Zure, neutrale en Indicator (tabel 52A) Zuurgraad 0-14?

Nadere informatie

Frank Povel. a1. De twee factoren zijn: 1. er moeten geladen deeltjes zijn; 2. de geladen deeltjes moeten zich kunnen verplaatsen.

Frank Povel. a1. De twee factoren zijn: 1. er moeten geladen deeltjes zijn; 2. de geladen deeltjes moeten zich kunnen verplaatsen. UITWERKING CCVS-TENTAMEN 26 november 2014 Frank Povel NB. Deze uitwerking is door mij gemaakt en is niet de uitwerking die de CCVS hanteert. Er kunnen dan ook op geen enkele wijze rechten aan deze uitwerking

Nadere informatie

Overgangsverschijnselen

Overgangsverschijnselen Hoofdstuk 5 Overgangsverschijnselen Doelstellingen 1. Overgangsverschijnselen van RC en RL ketens kunnen uitleggen waarbij de wiskundige afleiding van ondergeschikt belang is Als we een condensator of

Nadere informatie

Scheikunde VWO. Vrijdag 19 mei 1995 13.30 16.30 uur. vragen

Scheikunde VWO. Vrijdag 19 mei 1995 13.30 16.30 uur. vragen Scheikunde VWO vragen Vrijdag 19 mei 1995 1330 1630 uur toelichting Dit examen bestaat uit 23 vragen Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden instructie

Nadere informatie

HOOFDSTUK 3: Netwerkanalyse

HOOFDSTUK 3: Netwerkanalyse HOOFDSTUK 3: Netwerkanalyse 1. Netwerkanalyse situering analyseren van het netwerk = achterhalen van werking, gegeven de opbouw 2 methoden manuele methode = reductie tot Thévenin- of Norton-circuit zeer

Nadere informatie

Examen C.I.T. - Eerste zit 2002-2003. Theorie

Examen C.I.T. - Eerste zit 2002-2003. Theorie Examen C.I.T. - Eerste zit 2002-2003 Theorie Geef van alle grootheden de betekenis en de dimensie!!! 1. Destillatie Deze vraag handelt over een multicomponentrectificatie. - Definieer de begrippen sleutelcomponenten

Nadere informatie

VLAKKE PLAATCONDENSATOR

VLAKKE PLAATCONDENSATOR H Electrostatica PUNTLADINGEN In een ruimte bevinden zich de puntladingen A en B. De lading van A is 6,010 9 C en die van B is +6,010 9 C. Om een idee van afstanden te hebben is in het vlak een rooster

Nadere informatie

Tentamen E&M 13-mei-2004

Tentamen E&M 13-mei-2004 E&M Tentamen E&M 3-mei-2004 Boller, Offerhaus, Verschuur E&M 40305 Aanwijzingen De toets bestaat uit twee delen, waarvan het eerste deel binnen 60 minuten moet worden ingeleverd. In het eerste deel worden

Nadere informatie

1. Weten wat potentiaal en potentiaalverschil is 2. Weten wat capaciteit en condensator is 3. Kunnen berekenen van een vervangingscapaciteit

1. Weten wat potentiaal en potentiaalverschil is 2. Weten wat capaciteit en condensator is 3. Kunnen berekenen van een vervangingscapaciteit Hoofdstuk 2 Elektrostatica Doelstellingen 1. Weten wat potentiaal en potentiaalverschil is 2. Weten wat capaciteit en condensator is 3. Kunnen berekenen van een vervangingscapaciteit 2.1 Het elektrisch

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde vwo

Examenprogramma scheikunde vwo Examenprogramma scheikunde vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Stoffen,

Nadere informatie

Biofysische Scheikunde: Statistische Mechanica

Biofysische Scheikunde: Statistische Mechanica Biofysische Scheikunde: Statistische Mechanica De Boltzmannverdeling Vrije Universiteit Brussel 4 december 2009 Outline 1 De Boltzmannverdeling 2 Outline De Boltzmannverdeling 1 De Boltzmannverdeling 2

Nadere informatie

5 Water, het begrip ph

5 Water, het begrip ph 5 Water, het begrip ph 5.1 Water Waterstofchloride is een sterk zuur, het reageert als volgt met water: HCI(g) + H 2 0(I) Cl (aq) + H 3 O + (aq) z b Hierbij reageert water als base. Ammoniak is een zwakke

Nadere informatie

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2015 theorietoets deel 1

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2015 theorietoets deel 1 Eindronde Natuurkunde Olympiade 2015 theorietoets deel 1 Opgave 1 Botsend blokje (5p) Een blok met een massa van 10 kg glijdt over een glad oppervlak. Hoek D botst tegen een klein vastzittend blokje S

Nadere informatie

Opgave 1. Opgave 2. b En bij een verbruik van 10 ml? Dan wordt de procentuele onnauwkeurigheid 2 x zo groot: 0,03 / 20 x 100% = 0,3% Opgave 3

Opgave 1. Opgave 2. b En bij een verbruik van 10 ml? Dan wordt de procentuele onnauwkeurigheid 2 x zo groot: 0,03 / 20 x 100% = 0,3% Opgave 3 Hoofdstuk 13 Titratieberekeningen bladzijde 1 Opgave 1 Wat is het theoretisch eindpunt? Het theoretisch eindpunt is het titratievolume waarbij de bedoelde reactie precies is afgelopen. En wat is dan het

Nadere informatie

NATIONALE SCHEIKUNDEOLYMPIADE

NATIONALE SCHEIKUNDEOLYMPIADE NATINALE SHEIKUNDELYMPIADE RRETIEMDEL VRRNDE 1 (de week van) woensdag 4 februari 2009 Deze voorronde bestaat uit 24 meerkeuzevragen verdeeld over 5 onderwerpen en 3 open vragen met in totaal 13 deelvragen

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde havo

Examenprogramma scheikunde havo Examenprogramma scheikunde havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A1 Vaardigheden Domein A2

Nadere informatie

Hans Vanhoe Katrien Strubbe Universiteit Gent SLO Chemie

Hans Vanhoe Katrien Strubbe Universiteit Gent SLO Chemie Chemie in druppels Hans Vanhoe Katrien Strubbe Universiteit Gent SLO Chemie 4 Verschuiving van een chemisch evenwicht 4.1 Chemisch evenwicht Stikstofdioxide (NO 2) (roodbruin gas) kan omgezet worden tot

Nadere informatie

Fysische Chemie en Kinetiek

Fysische Chemie en Kinetiek Fysische Chemie en Kinetiek 007-008 Deeltentamen 01 8 juli 008, 14:00-17:00 Naam: Studentnummer: Dit is de enige originele versie van jouw tentamen. Het bevat dit voorblad en de opgaven. Waar nodig word

Nadere informatie

Overzicht van reactievergelijkingen Scheikunde

Overzicht van reactievergelijkingen Scheikunde verzicht van reactievergelijkingen Scheikunde Algemeen Verbranding Een verbranding is een reactie met zuurstof. ierbij ontstaan de oxiden van de elementen. Volledige verbranding Bij volledige verbranding

Nadere informatie

Elektromagnetische veldtheorie (121007) Proeftentamen

Elektromagnetische veldtheorie (121007) Proeftentamen Elektromagnetische veldtheorie (121007) Proeftentamen Tijdens dit tentamen is het gebruik van het studieboek van Feynman toegestaan, en zelfs noodzakelijk. Een formuleblad is bijgevoegd. Ander studiemateriaal

Nadere informatie

2.1 Wat is licht? 2.2 Fotonen

2.1 Wat is licht? 2.2 Fotonen 2.1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is een elektromagnetische golf. Andere voorbeelden

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 Reac/esnelheid en evenwichten

Hoofdstuk 5 Reac/esnelheid en evenwichten Hoofdstuk 5 Reac/esnelheid en evenwichten 4HAVO periode 3 2012 Weekplanning per3, week 5 Woensdag H5.1 H5.2 theorie Vragen over H4 / tijd om hoofdstuk 4 door te nemen Donderdag PTA H432 Vrijdag Werkuur:

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 Kwantitatieve aspecten

Hoofdstuk 4 Kwantitatieve aspecten Hoofdstuk 4 Kwantitatieve aspecten 4.1 Deeltjesmassa 4.1.1 Atoommassa De SI-eenheid van massa is het kilogram (kg). De massa van een H-atoom is gelijk aan 1,66 10 27 kg. m(h) = 0,000 000 000 000 000 000

Nadere informatie

EUREK(H)A! 1 Thema 1 Zintuigen A Terugkaatsing en spiegels Nieuw Bijlage 48a

EUREK(H)A! 1 Thema 1 Zintuigen A Terugkaatsing en spiegels Nieuw Bijlage 48a Inhoud EUREK(H)A! 1 2015-2016 Leerplandoelstellingen D/2015/7841/013 Opmerkingen Bijlagen voor de nieuwe doelstellingen EUREK(H)A! 1 Thema 1 Zintuigen A Terugkaatsing en spiegels Bijlage 48a A.1 Enkele

Nadere informatie

vrijdag 28 oktober :40:59 Nederland-tijd Moleculaire stoffen 4havo hoofdstuk 2; Chemie Overal

vrijdag 28 oktober :40:59 Nederland-tijd Moleculaire stoffen 4havo hoofdstuk 2; Chemie Overal + Moleculaire stoffen 4havo hoofdstuk 2; Chemie Overal + 2.2 Elektrisch geleidingsvermogen Demo 2.1 Geleidt stroom als vaste stof: ja / nee Geleidt stroom als vloeistof: ja/nee Opgebouwd uit welke atoomsoorten?

Nadere informatie

1ste ronde van de 19de Vlaamse Fysica Olympiade 1. = kx. = mgh. E k F A. l A. ρ water = 1,00.10 3 kg/m 3 ( θ = 4 C ) c water = 4,19.10 3 J/(kg.

1ste ronde van de 19de Vlaamse Fysica Olympiade 1. = kx. = mgh. E k F A. l A. ρ water = 1,00.10 3 kg/m 3 ( θ = 4 C ) c water = 4,19.10 3 J/(kg. ste ronde van de 9de Vlaamse Fysica Olympiade Formules ste onde Vlaamse Fysica Olympiade 7 9de Vlaamse Fysica Olympiade Eerste ronde De eerste ronde van deze Vlaamse Fysica Olympiade bestaat uit 5 vragen

Nadere informatie

We willen dat de magnetische inductie in het punt K gelijk aan rul zou worden. Daartoe moet men door de draad AB een stroom sturen die gelijk is aan

We willen dat de magnetische inductie in het punt K gelijk aan rul zou worden. Daartoe moet men door de draad AB een stroom sturen die gelijk is aan jaar: 1995 nummer: 28 Twee zeer lange draden zijn evenwijdig opgesteld. De stroom door de linkse draad ( zie figuur) is in grootte gelijk aan 30 A en de zin ervan wordt aangegeven door de pijl. We willen

Nadere informatie

ZUREN EN BASEN. Samenvatting voor het VWO. versie mei 2013

ZUREN EN BASEN. Samenvatting voor het VWO. versie mei 2013 ZUREN EN BASEN Samenvatting voor het VWO versie mei 2013 INHOUDSOPGAVE 1. Vooraf 2. Algemeen 3. Zuren 4. Basen 5. Het waterevenwicht 6. Definities ph en poh 7. ph BEREKENINGEN 7.1. Algemeen 7.2. Water

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen

T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen 2008 Voorbeeld toets dinsdag 29 februari 60 minuten NASK 2, 2(3) VMBO-TGK, DEEL B. H5: VERBRANDEN EN ONTLEDEN 3(4) VMBO-TGK,

Nadere informatie

Oefeningenexamen Fysica 2 1ste zit 2006-2007

Oefeningenexamen Fysica 2 1ste zit 2006-2007 Oefeningenexamen 2006-2007 12 januari 2007 Naam en groep: Aantal afgegeven bladen, dit blad niet meegerekend: Gebruik voor elke nieuwe vraag een nieuw blad. Zet op elk blad de vermelding 12/01/2007 alsook

Nadere informatie

31 ste Vlaamse Chemie Olympiade 2013-2014

31 ste Vlaamse Chemie Olympiade 2013-2014 31 ste Vlaamse Chemie Olympiade 2013-2014 2 de ronde 26 februari 2014 Je naam en voornaam: Je adres: De naam van je school: Het adres van je school: Je leerjaar: Aantal lesuren chemie per week die je dit

Nadere informatie

Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur

Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur EINDEXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1977 Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

Organic Chemistry. 5 th Edition Paula Yurkanis Bruice. Chapter 8. Substitution Reactions of Alkyl Halides

Organic Chemistry. 5 th Edition Paula Yurkanis Bruice. Chapter 8. Substitution Reactions of Alkyl Halides Organic Chemistry 5 th Edition Paula Yurkanis Bruice Chapter 8 Substitution Reactions of Alkyl Halides Substitutie en eliminatie reacties Het atoom of de groep die wordt vervangen (gesubstitueerd) of geëlimineerd

Nadere informatie

Hoofdstuk 6. Zuren en basen. Chemie 5 (2u)

Hoofdstuk 6. Zuren en basen. Chemie 5 (2u) Hoofdstuk 6 Zuren en basen Chemie 5 (2u) Deze slides voor de lesbegeleiding worden ter beschikking gesteld, maar ze zijn te beperkt om als samenvatting van de cursus te kunnen dienen. Dissociatie van ionverbindingen

Nadere informatie

Mkv Magnetisme. Vraag 1 Twee lange, rechte stroomvoerende geleiders zijn opgehangen in hetzelfde verticale vlak, op een afstand d van elkaar.

Mkv Magnetisme. Vraag 1 Twee lange, rechte stroomvoerende geleiders zijn opgehangen in hetzelfde verticale vlak, op een afstand d van elkaar. Mkv Magnetisme Vraag 1 Twee lange, rechte stroomvoerende geleiders zijn opgehangen in hetzelfde verticale vlak, op een afstand d van elkaar. In een punt P op een afstand d/2 van de rechtse geleider is

Nadere informatie

Kristallisatie in snel tempo

Kristallisatie in snel tempo Kristallisatie in snel tempo 1. Onderzoeksvraag Hoe kunnen we op een snellere manier zoutkristallen maken? 2. Voorbereiding a. Begrippen als achtergrond voor experiment Neutralisatiereactie: reactietype

Nadere informatie

ZUREN EN BASEN. Samenvatting voor het HAVO. versie mei 2013

ZUREN EN BASEN. Samenvatting voor het HAVO. versie mei 2013 ZUREN EN BASEN Samenvatting voor het HAVO versie mei 2013 INHOUDSOPGAVE 1. Vooraf 2. Algemeen 3. Zuren 4. Basen 5. Het waterevenwicht 6. Definities ph en poh 7. ph BEREKENINGEN 7.1. Algemeen 7.2. Water

Nadere informatie

OEFENSET 2006_1 OPGAVEN

OEFENSET 2006_1 OPGAVEN EFENSET 2006_1 PGAVEN werk: Evelien Veltman (secretaresse) Instituut voor eerplanontwikkeling Postbus 2041/7500 CA Enschede Telefoon: (053)4840339 privé: P.A.M. de Groot Kamperzand 1/1274 HK Huizen Telefoon:

Nadere informatie

Uitwerkingen. T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen

Uitwerkingen. T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen Uitwerkingen T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen 2008 Voorbeeld toets dinsdag 29 februari 60 minuten NASK 2, 2(3) VMBO-TGK, DEEL B. H5: VERBRANDEN EN ONTLEDEN

Nadere informatie

Augustus geel Chemie Vraag 1

Augustus geel Chemie Vraag 1 Chemie Vraag 1 Men beschikt over een oplossing van ijzer(ii)nitraat met c = 3,00 mol/l en heeft voor een experiment 0,600 mol nitraationen nodig. Hoeveel ml van de oplossing dient men te gebruiken?

Nadere informatie

Eindexamen scheikunde 1-2 vwo 2004-I

Eindexamen scheikunde 1-2 vwo 2004-I Eindexamen scheikunde 1- vwo 004-I 4 Beoordelingsmodel Haarkleuring 1 Het juiste antwoord kan als volgt zijn genoteerd: H N CH C en H N CH C CH CH structuurformule van serine juist 1 structuurformule van

Nadere informatie

Vraagstuk 1 (10 eenheden) In het algemeen zal een ferro-magnetisch lichaam zich opsplitsen in een aantal magnetische domeinen.

Vraagstuk 1 (10 eenheden) In het algemeen zal een ferro-magnetisch lichaam zich opsplitsen in een aantal magnetische domeinen. Tentamen vragen DEEL B Materiaalkunde dec. 1999 Vraagstuk 1 (10 eenheden) In het algemeen zal een ferro-magnetisch lichaam zich opsplitsen in een aantal magnetische domeinen. a). Wanneer treedt deze toestand

Nadere informatie