Zaden en Kiemplanten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zaden en Kiemplanten"

Transcriptie

1 Zaden en Kiemplanten Lesbrief groep 5 t/m 7 Inhoud Inleiding... 1 Les 1: zaden en kiemplanten... 2 Les 2: Lekker... 4 Werkblad 1 Onderzoek: het zaad... 6 Werkblad 2 Proefje: kiemplanten... 7 Milieu Educatie Centrum De Witte Schuur Wilhelminaplantsoen LS Enkhuizen T: E: I:

2 Inleiding U ontvangt zaad van vier verschillende gewassen: radijs, rode biet, spinazie en wortel. De leerlingen gaan deze zaden bekijken en onderzoeken met behulp van een werkblad. Vervolgens zetten zij de kweek van deze vier gewassen in en ze volgen de ontwikkeling van de kiemplantjes. Dit proces duurt ca. 14 dagen. Met de kiemplantjes kunnen de leerlingen zelf hapjes bereiden voor een afsluitende smaakles. Belangrijk! Gebruikt u deze materiaalzending in aanvulling op het schooltuinprogramma in Enkhuizen, dan kunt u de docentenhandleiding en het logboek voor de leerlingen gebruiken in plaats van deze lesbrief. DOELGROEP Groep 5 t/m 7 van het basisonderwijs DOELEN De leerlingen: leren verschillende gewaszaden te herkennen; ontdekken de diversiteit aan kleur, vorm en maten van de zaden; leren het verzorgen van een kweek; volgen de ontwikkeling van zaden tot kiemplanten; ontdekken dat het ene gewas snel kiemt en het andere gewas een langere kiemtijd heeft; leren de kiemplantjes die straks in de tuin gaan groeien te herkennen (en te onderscheiden van onkruid); leren dat kiemplanten gegeten kunnen worden. MATERIAAL EN VERZORGING In het pakket met materialen zitten zaadzakjes van rode biet, spinazie, radijs en wortel. En 4 kweekbakjes, 4 stickers en keukenpapier. Loepen, pincetten en microscopen kunt u eventueel lenen bij MEC De Witte Schuur. Let op: de kweek van kiemplantjes heeft ca dagen nodig om eetbare kiemplanten te ontwikkelen. Het is belangrijk om vóór de meivakantie dit experiment af te sluiten. ORGANISATIE In deze lesbrief zijn twee lessen beschreven in aansluiting bij de materialen. U start met een les waarin de leerlingen het zaad onderzoeken en het proefje met de kiemplanten inzetten. U eindigt met een smaakles waarin de leerlingen de kiemplanten eten. In de periode tussen deze twee lessen volgen de leerlingen de kieming van de zaden. In deze lesbrief vindt u twee werkbladen die de leerlingen tijdens de lessen gebruiken. Kopieer de werkbladen voor de leerlingen. Materialen: Zaden en Kiemplanten ~ 1 ~ MEC De Witte Schuur 2013

3 Les 1: zaden en kiemplanten De leerlingen gaan de zaden van vier verschillende gewassen bekijken en onderzoeken met behulp van een werkblad. Vervolgens zetten zij de kweek van deze vier gewassen in. BENODIGDE MATERIALEN - Werkblad 1 Onderzoek: het zaad - Werkblad 2 Proefje: kiemplanten - 4 zakjes zaad van verschillende gewassen: rode biet, spinazie, radijs en wortel - 4 kweekbakjes - Keukenpapier - 4 stickers - Loepen - Pincetten - Microscopen - Lijm VOORBEREIDING - Kopieer de werkbladen voor de leerlingen. - Leg de materialen voor het onderzoek klaar. Zet vier microscopen op een centrale plaats en leg onder elke microscoop een ander zaad. LESVERLOOP Het begin van de les Bespreek klassikaal wat de leerlingen al weten over zaden en kiemen. Vragen die u hierbij kunt stellen: - Wie heeft er wel eens zaden in de grond gestopt? Zo ja, van welk gewas? Hoe zag het zaad eruit? - Waarom zien zaden van verschillende gewassen er anders uit? Dit heeft te maken met de wijze van verspreiding en biodiversiteit. Zaden komen uit verschillende plekken op de wereld en zijn aangepast aan het klimaat en de omstandigheden, die elke keer weer anders zijn. - Wat heeft een zaadje nodig om te ontkiemen? Lucht, water en warmte - Waarom is april een goede maand om te zaaien? Het wordt steeds warmer en minder kans op strenge vorst, die de kiemplantjes kunnen beschadigen. Vertel de leerlingen dat ze vandaag een aantal zaden gaan onderzoeken. Als uw leerlingen naar de schooltuin gaan, gaan ze deze zaden daar straks ook zaaien. De leerlingen gaan met deze zaden een kiemplantenproef inzetten. Deze proef moeten ze de komende weken volgen en natuurlijk ook verzorgen. Materialen: Zaden en Kiemplanten ~ 2 ~ MEC De Witte Schuur 2013

4 Onderzoek: het zaad Verdeel de klas in groepjes van vier leerlingen. Elke leerling krijgt een werkblad. Elk groepje krijgt van elk gewas een aantal zaden voor het zaadonderzoek. De leerlingen onderzoek de zaadjes van de vier verschillende gewassen en vullen in de tabel op hun werkblad in wat ze zien en voelen. Ze plakken van elk gewas een zaadje op. Als ze klaar zijn, kunnen ze de zaden onder de microscopen bekijken. Ze ruimen de tafels af en ze blijven in de groepjes zitten. Proefje: kiemplanten Bespreek met de leerlingen waarom het handig is om kiemplantjes te herkennen. Wanneer de leerlingen een schooltuintje hebben, zullen ze enkele weken na het zaaien onkruid moeten wieden. Het is dan handig om te weten hoe de kiemplanten van het gewas eruitzien. Deel werkblad 2 proefje: kiemplanten uit. Bereid met behulp van enkele leerlingen de 4 verschillende kweekbakjes voor. Neem voor elk gewas een apart kweekbakje. Maak het keukenpapier nat en leg het in het kweekbakje. Verdeel het zaad gelijkmatig over het keukenpapier en plak een sticker op het bakje met de naam van het gewas. Zet de kap op het kweekbakje en plaats het op de vensterbank. Zorg dat het keukenpapier in de kweekbak vochtig blijft. Op het werkblad vullen de leerlingen bovenaan bij de kiemplantentabel de zaaidatum in. Vervolgens moeten ze antwoord geven op vraag A, of ze denken dat alle gewassen rond dezelfde tijd gaan kiemen of niet. En waarom denken ze dat? De komende weken moeten ze in hun eigen tijd de kiemplantentabel bijhouden door te volgen wat er in de kweekbakjes gebeurt. Afsluiting Sluit de les af door met de leerlingen afspraken te maken over het verzorgen en volgen van de kweek van kiemplanten de komende weken. Tips voor de verzorging van de kweek - Zet de kweekbakjes voor het weekend op een koelere plaats, zodat het keukenpapier niet uitdroogt. - Houdt het keukenpapier steeds vochtig, maar let op dat de zaadjes niet onder water komen te staan. Materialen: Zaden en Kiemplanten ~ 3 ~ MEC De Witte Schuur 2013

5 Les 2: Lekker De kiemplanten zijn klaar om gegeten te worden, wanneer uit de meeste zaden een steel met twee blaadjes is gegroeid. In deze les bereiden de leerlingen hapjes met kiemplanten. Kiemplanten zijn heel gezond en ze zijn ook in de winkel te koop. Belangrijk: sommige gewassen hebben een korte kiemtijd, zoals de radijs. Als de kiemplanten zijn opgekomen, kunt u deze kweekbak in de koelkast leggen om de groei te vertragen en de kiemplanten te bewaren tot de uitvoering van deze les. De wortel heeft een lange kiemtijd en is mogelijk nog niet klaar voor gebruik in deze les. Indien er niet voldoende kiemplanten in de kweekbakjes zijn opgekomen, kunt u bij de winkel (bv. Deen ) kiembakjes (Kiemtrio) met verschillende kiemplanten kopen om de hapjes te bereiden. BENODIGDE MATERIALEN Werkblad 2 Proefje: kiemplanten Keukengerei: - snijplank - mes - schaar - vergiet - dienblad Ingrediënten: - komkommer - kiemplanten - tube mayonaise VOORBEREIDING Deze smaakles is feestelijk, lekker en gezond. Bedenk vooraf hoe u de les organiseert. U kunt alle leerlingen in kleine werkgroepjes laten werken of u laat een aantal leerlingen de hapjes voor de hele klas bereiden. Het keukengerei moet op de organisatie worden aangepast. Tip 1: maak zelf een voorbeeld. Tip 2: komkommer met schil heeft meer smaak. LESVERLOOP Het begin van de les De les begint met een terugblik naar het verloop van de kweek van de kiemplanten. Bespreek met de leerlingen de kiemplantentabel, die ze de afgelopen weken hebben ingevuld op het werkblad proefje: kiemplanten. Vraag de leerlingen naar hun antwoord op vraag B, of het kiemen ging zoals ze vooraf hadden verwacht. Vertel de leerlingen vervolgens dat ze vandaag hapjes met kiemplanten gaan eten hoe ze deze hapjes gaan bereiden. Materialen: Zaden en Kiemplanten ~ 4 ~ MEC De Witte Schuur 2013

6 De bereiding van de hapjes Vraag de leerlingen om eerst hun handen te wassen voor ze aan de slag gaan. Hierna worden de hapjes bereid volgens onderstaand recept. Recept: Feestelijke komkommerschijfjes 1. Was de komkommer goed. 2. Snijd de komkommer in schijfjes van ongeveer een halve centimeter dik. 3. Leg de schijfjes plat naast elkaar op een mooi dienblad. 4. Knip de kiemplanten met een schaar vlak boven de grond af. Als ze schoon zijn, hoef je ze niet te wassen. Je kunt de kiemplanten ook uit het keukenpapier trekken. De hele plant, dus ook de wortel, is eetbaar. 5. Garneer elk schijfje komkommer met een toefje mayonaise en enkele kiemplantjes. Afsluiting De hapjes worden uitgeserveerd en gegeten. Vraag de leerlingen wat ze van de hapjes vonden. Konden ze de verschillen in smaak van de kiemplanten proeven. Welke kiemplanten vonden ze het lekkerste smaken? Materialen: Zaden en Kiemplanten ~ 5 ~ MEC De Witte Schuur 2013

7 Werkblad 1 Onderzoek: het zaad Elk zaadje heeft een andere grootte en vorm. Bekijk je een zaadje met een loep of onder de microscoop, dan ziet het er weer heel anders uit. Onderzoek de zaadjes van vier verschillende gewassen. Vul hieronder in wat je ziet en voelt en plak van elk gewas een zaadje op. Gewas Rode biet Spinazie Radijs Wortel Hoe ziet het zaadje er met het blote oog uit? Wrijf het zaadje tussen je vingers. Hoe voelt het? Bekijk het zaadje met een loep of microscoop. Zeg iets over de kleur en vorm van het zaadje? Kleur: Kleur: Kleur: Kleur: Vorm: Vorm: Vorm: Vorm: Plak het zaadje in de zwarte cirkel. Materialen: Zaden en Kiemplanten ~ 6 ~ MEC De Witte Schuur 2013

8 Werkblad 2 Proefje: kiemplanten Na het zaaien duurt het enkele dagen of weken voor de kiemplantjes uit de grond komen. Maar ook andere planten komen uit de grond. Ze worden onkruid genoemd. Straks moet je onkruid wieden. Het is wel handig als je de kiemplanten dan herkent, want anders verwijder je de verkeerde plantjes. Kiemplanten kweken Wat heb je nodig? Kweekbakjes, keukenpapier, zaad, water en stickers. Wat ga je doen? Neem voor elk gewas een apart kweekbakje. Maak het keukenpapier nat en leg het in het kweekbakje. Verdeel het zaad gelijkmatig over het keukenpapier en plak een sticker op het bakje met de naam van het gewas. Zet de kap op het kweekbakje en plaats het op de vensterbank. Zorg dat het keukenpapier in de kweekbak vochtig blijft. Wat hou je bij? 1. Beantwoord vraag A vandaag en vraag B nadat alle zaden gekiemd zijn. 2. Houd de komende dagen en weken bij wanneer de zaden kiemen en welke kleur de kiemplanten hebben. Noteer dit ook in de tabel. Kiemplanten tabel (noteer de gewassen, kiemdatum en wat je ziet) Gezaaid op.. datum kiemen kleur kiemplant Rode biet Spinazie Radijs wortel Vraag A Denk je dat alle gewassen rond dezelfde tijd gaan kiemen? Licht je antwoord toe. Ik denk dat alle gewassen zaden wel / niet rond dezelfde tijd kiemen, omdat: Vraag B Ging het kiemen van de zaden ongeveer zoals jij had verwacht? Ja Nee Zo nee, wat ging anders? Materialen: Zaden en Kiemplanten ~ 7 ~ MEC De Witte Schuur 2013

Mijn schooltuin logboek 2013 Naam: Groep: school

Mijn schooltuin logboek 2013 Naam: Groep: school Mijn schooltuin logboek 2013 Naam: Groep: school Inhoud Mijn tuin: verwachting en resultaten... 2 Tuinwoorden... 3 Tuinplattegrond en teeltplan... 4 Het logboek... 5 Onderzoek: het zaad... 7 Proefje: kiemplanten...

Nadere informatie

Mijn schooltuin. logboek Groep: school

Mijn schooltuin. logboek Groep: school Mijn schooltuin logboek 2015 Naam: Groep: school Inhoud Mijn tuin: verwachting en resultaten... 2 Tuinwoorden... 3 Tuinplattegrond... 4 Teeltplan... 5 Het logboek... 6 Onderzoek: het zaad... 8 Proefje:

Nadere informatie

Het bonenexperiment. Lesbrief groep 5, 6 7. Inhoud

Het bonenexperiment. Lesbrief groep 5, 6 7. Inhoud Het bonenexperiment Lesbrief groep 5, 6 7 Inhoud Inleiding... 1 Les 1 De boon: van zaad tot plant tot bloem tot zaad... 2 Les 2 Evaluatie bonenexperiment... 4 Instructieblad: het bonenexperiment... 5 Werkblad

Nadere informatie

Schooltuin Enkhuizen. Docentenhandleiding.

Schooltuin Enkhuizen. Docentenhandleiding. Schooltuin Enkhuizen Docentenhandleiding www.mec-dewitteschuur.nl Inhoud 1. Algemeen... 3 2. Tips... 3 3. Organisatie... 4 4. Toelichting op het logboek... 5 5. Werkplan van week tot week... 6 6. De lessen

Nadere informatie

Wilhelminaplantsoen LS Enkhuizen T: E: I:

Wilhelminaplantsoen LS Enkhuizen T: E: I: Wilhelminaplantsoen 2 1601 LS Enkhuizen T: 0228-320 310 E: info@mec-dewitteschuur.nl I: www.mec-dewitteschuur.nl Enkhuizen, maart 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Doelstelling schooltuinen... 2

Nadere informatie

Het bonenexperiment. Lesbrief groep 5, 6 7. Inhoud

Het bonenexperiment. Lesbrief groep 5, 6 7. Inhoud Het bonenexperiment Lesbrief groep 5, 6 7 Inhoud Inleiding... 1 Begrijpend lezen: Zaden en kiemplanten... 2 Over zaden gesproken- kopieerblad... 3 Les 1 De boon: van zaad tot plant tot bloem tot zaad...

Nadere informatie

Kruidentuin in de klas

Kruidentuin in de klas Kruidentuin in de klas Werkbladen Leerlingenwerkboek Groep 5 t/m 8 Zaden... 2 Kieming, een nieuw begin... 3 Testen kiemfactoren... 4 Kruidenkaart maken... 5 De bouw van een plant... 6 Herbarium maken...

Nadere informatie

Natuur & Milieu Educatie

Natuur & Milieu Educatie Natuur & Milieu Educatie Groep 5 Tuinieren op de m² Materiaalpakket Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Leerdoelen, doelgroep, samenvatting 3. Lesschema 4.

Nadere informatie

ONTDEK HET ZELF...EN LAAT JE NIETS WIJSMAKEN!

ONTDEK HET ZELF...EN LAAT JE NIETS WIJSMAKEN! GOED GROEIEN ONTDEK HET ZELF...EN LAAT JE NIETS WIJSMAKEN! LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT 1&2 Ontdek het zelf UITDAGING ONDERZOEK WAT EEN PLANT NODIG HEEFT OM NOG BETER TE GROEIEN. INLEIDING Een van de leukste

Nadere informatie

Groenten van binnen. Steunpunt Smaaklessen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Groenten van binnen. Steunpunt Smaaklessen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Steunpunt Smaaklessen Laatst gewijzigd Licentie Webadres 18 November 2013 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/41859 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Ter voorbereiding. Lente 2 De Groene Kracht januari 2017

Ter voorbereiding. Lente 2 De Groene Kracht januari 2017 1 Ter voorbereiding 1. de POWERPOINT behandelt: - vragen om over na te denken - begrip windbestuiving - begrip zaden en kiemen - instructie hoe de leerlingen in de natuurtuin gaan werken 2. ZADEN en KIEMEN

Nadere informatie

Kiemgroenten. docentenhandleiding

Kiemgroenten. docentenhandleiding Kiemgroenten docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Kiemgroenten Docentenhandleiding ontwikkeld in opdracht van stadsdeel Zeeburg als onderdeel van het project NME in stadsdeel Zeeburg. Met

Nadere informatie

Kruidentuin in de klas

Kruidentuin in de klas Kruidentuin in de klas Docentenhandleiding Groep 5 t/m 8 Inhoud Inleiding... 2 Les 1. Van zaad tot plant... 3 Les 2. Wat zijn kruiden?... 5 Les 3. De bouw van een plant... 7 Bijlage 1. Logboek Kruidentuin...

Nadere informatie

Droge boon. Ik heb nodig: - een droge boon - een geweekte boon - weegschaal - een liniaal - kleurpotloden

Droge boon. Ik heb nodig: - een droge boon - een geweekte boon - weegschaal - een liniaal - kleurpotloden De boon Ik heb nodig: - een droge boon - een geweekte boon - weegschaal - een liniaal - kleurpotloden 1. Bekijk een droge en een geweekte boon. Vul het schema hieronder in. Droge boon Geweekte boon Welke

Nadere informatie

van een plant en zonlicht nodig heeft om te leven voor zuurstof die mensen nodig hebben om te leven bakjes met tuinkers 10 min.

van een plant en zonlicht nodig heeft om te leven voor zuurstof die mensen nodig hebben om te leven bakjes met tuinkers 10 min. Gebruik de zon GROEP 3-4 32 25 minuten (dag 1), 30 minuten (dag 2-4) & 30 minuten (dag 5) 1, 8, 23, 32, 42 en 54 De leerling: van een plant en zonlicht nodig heeft om te leven voor zuurstof die mensen

Nadere informatie

ZAAI- GOED DEZE LESBRIEF IS VAN..

ZAAI- GOED DEZE LESBRIEF IS VAN.. ZAAI- GOED DEZE LESBRIEF IS VAN.. DIT BOEKJE GAAT OVER ZADEN EN WAT ER MEE GEBEURT ALS JE ZE IN DE GROND STOPT Heb jij wel eens wat in de tuin gezaaid? ja / nee Misschien woon je in een huis zonder tuin

Nadere informatie

Paddenstoelen kweken in de klas

Paddenstoelen kweken in de klas Paddenstoelen kweken in de klas Werkbladen 1. Woordweb 2. Hoe groeien onze paddenstoelen? Werkbladen groep 5 t/m 8 3. Hoe ziet mijn paddenstoel eruit? Versie: groep 5/6 en versie: groep 7/8 4. Recept:

Nadere informatie

Het kiemen van zaden

Het kiemen van zaden Het kiemen van zaden Dit Werkblad is van... Bij deze opdrachten gaan we in een aantal weken het ontkiemen van zaden volgen. We hebben daarvoor bonen uitgekozen, omdat dit zaden zijn, waarbij de ontkieming

Nadere informatie

Wat is de invloed van licht op de groei van de tuinkers

Wat is de invloed van licht op de groei van de tuinkers Wat is de invloed van licht op de groei van de tuinkers Inhoudsopgave Inleiding... 3 Onderzoeksvraag... 3 De hypothese... 3 Materialen en methode... 4 Resultaten... 5 Conclusie... 6 Discussie... 6 Bronnen...

Nadere informatie

Lespakket Zomerzon. Instructieblad groep 1 & 2. Inhoud pakket - Achtergrondinformatie. Lessuggesties:

Lespakket Zomerzon. Instructieblad groep 1 & 2. Inhoud pakket - Achtergrondinformatie. Lessuggesties: Lespakket Zomerzon Instructieblad groep 1 & 2 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie - Instructieblad groep 1 & 2 - Materialen van het pakket: * Memoriespel * 2 potjes voor de kievitsbonen * 1 potje voor

Nadere informatie

Kiemgroenten. docentenhandleiding

Kiemgroenten. docentenhandleiding Kiemgroenten docentenhandleiding Uitgave: ANMEC Kiemgroenten Docentenhandleiding ontwikkeld in opdracht van stadsdeel oost als onderdeel van het project NME in stadsdeel Zeeburg. Met dank aan Uitgeverij

Nadere informatie

Uit een klein zaadje. Natuur & Milieu. educatie. Groep 6 Uit een klein zaadje. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna

Uit een klein zaadje. Natuur & Milieu. educatie. Groep 6 Uit een klein zaadje. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Natuur & Milieu educatie Groep 6 Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Leerdoelen, doelgroep, samenvatting 3. Lesschema 4. Inhoud en organisatie van de les

Nadere informatie

leerkracht Tuinieren in de klas zaaien in de vensterbank

leerkracht Tuinieren in de klas zaaien in de vensterbank leerkracht Tuinieren in de klas zaaien in de vensterbank Voorjaar in de klas, ga aan de slag! De nieuwe Albert Heijn moestuintjesactie komt er aan. (lukt het niet met de AH zaadjes? Vraag Milieueducatie

Nadere informatie

m a t e r i a a l z e n d i n g

m a t e r i a a l z e n d i n g m a t e r i a a l z e n d i n g Paddenstoelen ordenen 1 Kleurpotloden Schaar Lijm Kleur de paddenstoelen en knip ze uit. Plak ze op van klein naar groot. Stippen tellen 2 Kleurpotloden Kleur de paddenstoelen

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 3We

Steekkaart: nummer 3We Steekkaart: nummer 3We Onderwerp De groei van tuinkers vaststellen, verwoorden en vastleggen met behulp van het digitaal fototoestel Leeftijd/Doelgroep 3 e leerjaar Leergebied Wereldoriëntatie Tijdsduur

Nadere informatie

ONTDEK HET ZELF...EN LAAT JE NIETS WIJSMAKEN!

ONTDEK HET ZELF...EN LAAT JE NIETS WIJSMAKEN! LEKKER DRINKEN ONTDEK HET ZELF...EN LAAT JE NIETS WIJSMAKEN! LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT 3&4 Ontdek het zelf UITDAGING ONDERZOEK HOE JE VAN EEN PLANT MEERDERE PLAN- TEN KUNT MAKEN, OFTEWEL HOE JE EEN PLANT

Nadere informatie

PLANTEN GROEIEN. Stappenplan. Benodigdheden. Apps. Tijd ZADENRACE

PLANTEN GROEIEN. Stappenplan. Benodigdheden. Apps. Tijd ZADENRACE Stel 4 onderzoeksvragen op Maak een goede opstelling Noteer je resultaten in de tabel ZADENRACE Vooraleer we aan de grote opdracht beginnen moeten we planten hebben. Zoals je wel weet, gebeurt de voortplanting

Nadere informatie

MOESTUINIEREN. Dat kan iedereen met een Smakelijke Moestuin!

MOESTUINIEREN. Dat kan iedereen met een Smakelijke Moestuin! MOESTUINIEREN Dat kan iedereen met een Smakelijke Moestuin! GEBRUIK DEZE OMSLAG OOK OVER DE VOLGENDE BLADZIJDEN! AUGURKEN PEULEN ZONNEBLOEM TOMATEN MAIS SJALOTTEN WORTELEN BIESLOOK DOPERWTEN GOUDSBLOEM

Nadere informatie

Een eigen verbouwing. Omdat ik het leuk vind om te verbouwen en leuk dat elk groepje een eigen verbouwing had. 19 maart 2015, Anne Remmerswaal

Een eigen verbouwing. Omdat ik het leuk vind om te verbouwen en leuk dat elk groepje een eigen verbouwing had. 19 maart 2015, Anne Remmerswaal Een eigen verbouwing Omdat ik het leuk vind om te verbouwen en leuk dat elk groepje een eigen verbouwing had. 19 maart 2015, Anne Remmerswaal Educatie- en Competentiestudies (ECS), Wageningen Universiteit

Nadere informatie

4 verschillende kweekmethoden

4 verschillende kweekmethoden 4 verschillende kweekmethoden Kweken met turfpotjes Turfpotjes zijn gemaakt van een samengeperst mengsel van houtvezels, turf en kalkzandsteen (natuurlijke voedingsstoffen). Deze zijn biologisch afbreekbaar

Nadere informatie

Een kiem is het de groei van een zaadje naar plant. Een zaadje bevat alle voedingsstoffen die nodig zijn voor groei.

Een kiem is het de groei van een zaadje naar plant. Een zaadje bevat alle voedingsstoffen die nodig zijn voor groei. Een kiem is het de groei van een zaadje naar plant. Een zaadje bevat alle voedingsstoffen die nodig zijn voor groei. In de eerste dagen van zaad naar plant is de groei dan ook enorm. De enzymen worden

Nadere informatie

Verdiepingsopdrachten challenge 2: Spinaziekrachtproef

Verdiepingsopdrachten challenge 2: Spinaziekrachtproef Verdiepingsopdrachten challenge 2: Spinaziekrachtproef Je eigen reclamecampagne In groepjes, eventueel als huiswerkopdracht Opdracht: Creatief denken Duur: 60 minuten (of twee lessen van 30 minuten) Introductie

Nadere informatie

Zaaien en planten. Wat is er nodig om een zaadje te laten groeien?

Zaaien en planten. Wat is er nodig om een zaadje te laten groeien? Stap 1 de tuin opruimen, vrijmaken van onkruid en omspitten Stap 2 de moestuin bemesting geven volgens het grondonderzoek Stap 3 de moestuin indelen in percelen Stap 4 Zaaien en planten Wat is er nodig

Nadere informatie

Koolwitjes in de klas! (Groep 7 & 8)

Koolwitjes in de klas! (Groep 7 & 8) Koolwitjes in de klas! (Groep 7 & 8) Via internet kunnen van maart tot en met september bij De Vlinderstichting levende eitjes, rupsen en poppen van het groot koolwitje besteld worden. Dit lespakket hoort

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Koolwitjes in de klas!

Koolwitjes in de klas! Via internet kunnen van maart tot en met september bij De Vlinderstichting levende eitjes, rupsen en poppen van het groot koolwitje besteld worden. Dit lespakket hoort bij zo n pakket eitjes, rupsen en

Nadere informatie

APPEL MIDDENBOUW GROEP 4/5/6

APPEL MIDDENBOUW GROEP 4/5/6 APPEL MIDDENBOUW GROEP 4/5/6 LESOPZET Samenvatting De leerlingen leren enkele appelrassen aan hun kenmerken herkennen. Daarbij wordt ingegaan op het verschil in sapgehalte van de verschillende appelrassen.

Nadere informatie

Resultaten schooltuinen 2015

Resultaten schooltuinen 2015 Resultaten schooltuinen 2015 Het afgelopen jaar hebben 215 leerlingen van groep 6/7 in het basisonderwijs in Enkhuizen deelgenomen aan het schooltuinprogramma. Het doel was niet zozeer de oogst op zich,

Nadere informatie

Koolwitjes in de klas!

Koolwitjes in de klas! Via internet kunnen van maart tot en met september bij De Vlinderstichting levende eitjes, rupsen en poppen van het groot koolwitje besteld worden. Dit lespakket hoort bij zo n pakket eitjes, rupsen en

Nadere informatie

Ontwikkel je eigen ijsje!

Ontwikkel je eigen ijsje! v Ontwikkel je eigen ijsje! In dit stappenplan lees je precies wat je hiervoor moet doen! Het beste ijsje wint! Werkblad 2, 3 en 4 1 Werkblad 2 Eisen aan ijs Welke ijsjes ken je? Schrijf er zoveel mogelijk

Nadere informatie

dampkring voorstelt en een fles die een planeet zonder dampkring voorstelt

dampkring voorstelt en een fles die een planeet zonder dampkring voorstelt Het klimaat GROEP 7-8 67 15 minuten wachten De leerling: weet wat het broeikaseffect is weet wat de dampkring is ontdekt dat de dampkring heel dun is in vergelijking met de aarde kent zowel positieve als

Nadere informatie

Natuur in de klas product Zaden om te zaaien

Natuur in de klas product Zaden om te zaaien BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Natuur in de klas product Zaden om te zaaien Wilt u deze handleiding

Nadere informatie

Het klimaat. Tip. Gebruik kleine bekers, dan heb je minder klei nodig.

Het klimaat. Tip. Gebruik kleine bekers, dan heb je minder klei nodig. Het klimaat GROEP 5-6 47 65 minuten 1, 23, 42 en 50 Zet voor de activiteit Verandert de waterspiegel? de bekers, de schoteltjes, de klei en de kannen water klaar. Maak een dag van tevoren ten minste 12

Nadere informatie

van Mars is nagemaakt

van Mars is nagemaakt Reis naar Mars GROEP 3-4 23 25 & 20 minuten, verdeeld over 2 lessen 1, 5 en 8 De leerling weet: dat er ijzer in de grond van de planeet Mars zit dat roest een reactie is van ijzer en zuurstof (in de aanwezigheid

Nadere informatie

Les 5 Een goede bodem

Les 5 Een goede bodem Pagina 1 Les 5 Een goede bodem 1 Bodemsoorten-/Composthooples Er zijn verschillende soorten grond in Nederland. Elke soort grond is anders. Sommige planten houden van arme, voedingsloze grond en anderen

Nadere informatie

Wat eten we van vandaag? tafelklets! Kies een pagina. Lees, proef, kruis aan, vertel, kies, lach, eet en klets!

Wat eten we van vandaag? tafelklets! Kies een pagina. Lees, proef, kruis aan, vertel, kies, lach, eet en klets! Op je billen zitten! Wat eten we van vandaag? Wie heeft de tafel gedekt? Ik mis een vork. En ik heb twee messen! Zo werkt tafelklets! Kies een pagina. Lees, proef, kruis aan, vertel, kies, lach, eet en

Nadere informatie

Paddenstoelen in de klas. werkbladen

Paddenstoelen in de klas. werkbladen Paddenstoelen in de klas werkbladen Paddenstoelen bekijken 1 spiegeltje paddenstoelenzoekkaart iets om op te schrijven/tekenen (kleur)potloden Ga buiten op zoek naar paddenstoelen. Je vindt paddenstoelen

Nadere informatie

Bronnen. Meer info. Naam: Co-wetenschapp(st)er: Klas:

Bronnen. Meer info. Naam: Co-wetenschapp(st)er: Klas: Bronnen - Het grote experimenteerboek, uitgeverij Deltas, 2003 - Aan de slag met Findus, uitgeverij Davidsfonds/Infodok, 2000 - Grasspriet Themadossier 4 Tuinbouw, Plattelandsklassen vzw Meer info Telefoon:

Nadere informatie

Leerdoelen. Alle leerlingen begrijpen dat: Infecties kunnen overgedragen worden door vuile handen.

Leerdoelen. Alle leerlingen begrijpen dat: Infecties kunnen overgedragen worden door vuile handen. Wereldoriëntatie - Natuur Algemene vaardigheden: 1.1 Levende en niet-levende natuur: 1.3 & 1.5 Gezondheid: 1.17-1.19 Wereldoriëntatie - Techniek 2.16* Geschatte lesduur 50 minuten Het thema Verspreiding

Nadere informatie

Lessuggesties voor groep 5-8

Lessuggesties voor groep 5-8 Lessuggesties voor groep 5-8 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 5-8 - Materialen van het pakket: Leskaart 1

Nadere informatie

Groeitabel (de groeitabel voor de 1ste graad is eenvoudiger dan die voor 2de en 3de graad) Bekijk per experiment welk materiaal je nodig hebt.

Groeitabel (de groeitabel voor de 1ste graad is eenvoudiger dan die voor 2de en 3de graad) Bekijk per experiment welk materiaal je nodig hebt. Lesfiche Groeiexperimenten 1, 2, 3 de graad Doe de Zie ze groeien! -test! In welke omstandigheden groeien plantjes het best? De kinderen doen verschillende experimenten, gemakkelijk uit te voeren in de

Nadere informatie

Een vreemde planeet groep 5-8

Een vreemde planeet groep 5-8 Een vreemde planeet groep 5-8 Hoe weten we wat voor weer het is op Mars? Of uit welk materiaal de ringen van Saturnus bestaan? De leerlingen onderzoeken in deze les zelfgemaakte planeten. Ze leren dat

Nadere informatie

Proeven van een dagje zonder vlees: kikkererwtenballetjes

Proeven van een dagje zonder vlees: kikkererwtenballetjes Proeven van een dagje zonder vlees: kikkererwtenballetjes Ingrediënten 170 g tomatenpuree 1 ui 1 bosje koriander olijfolie kurkuma 500 g gekookte kikkererwten uit blik kaneel 1 teentje look gember 1 bosje

Nadere informatie

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief Thema s in het boek Lesopzet Doel van de les Uitwerking Bijlage: opdrachtenblad Thema s in het boek

Nadere informatie

Doe-boek aan de slag met: Groente

Doe-boek aan de slag met: Groente Doe-boek aan de slag met: Groente Stimuleer groente eten met deze gezonde groente-ideetjes! Groente zet je tanden erin is een initiatief van Organiseer jij... Een Teambijeenkomst of inloop uur voor ouders?

Nadere informatie

Dag van de Biodiversiteit 2 de en 3 de graad (On)kruid vergaat niet

Dag van de Biodiversiteit 2 de en 3 de graad (On)kruid vergaat niet Dag van de Biodiversiteit 2 de en 3 de graad (On)kruid vergaat niet Doelstellingen Kinderen verruimen hun blik op het begrip onkruid. Kinderen ontdekken dat verschillende soorten onkruid waardevol zijn

Nadere informatie

Pilobolus. sporenkanon

Pilobolus. sporenkanon Pilobolus sporenkanon Pilobolus is een geslacht van schimmels dat op poep van bijvoorbeeld paarden leeft. Net als andere schimmels verspreidt Pilobolus sporen om zich voort te planten. Dit doet hij op

Nadere informatie

Lesideeën groep 1 en 2

Lesideeën groep 1 en 2 2 Doelstellingen Na het project kunnen de kinderen vertellen hoe een tandarts en een tandheelkundige praktijk eruitzien. Ook kunnen de kinderen vertellen hoe, wanneer en hoe vaak ze tandenpoetsen. Werkwijze

Nadere informatie

Wie ben jij? HANDLEIDING

Wie ben jij? HANDLEIDING HANDLEIDING Wie ben jij? Korte omschrijving lesactiviteit Iedereen legt vijf vingers op tafel. Om de beurt vertel je iets over jezelf, waarvan je denkt dat het uniek is. Als het inderdaad uniek is, dan

Nadere informatie

kweek je eigen boompje(s) in de klas!

kweek je eigen boompje(s) in de klas! Zaaifiche Met de boom de klas in Opkweek van zaad tot boom in de klas In de vrije natuur is de weg van een klein zaadje naar een grote boom een heus hindernissen-parcours! Zaadjes en jonge plantjes worden

Nadere informatie

Begin van het moestuinseizoen

Begin van het moestuinseizoen Begin van het moestuinseizoen 1. Buiten Zaaien in volle grond Algemene regel : de hoeveelheid aarde waarmee je het zaadje bedekt, mag maximaal drie maal de breedte van het zaad zijn. Zaai periode : is

Nadere informatie

LESSENSERIE GROEI VAN TUINKERS GROEP 1/2

LESSENSERIE GROEI VAN TUINKERS GROEP 1/2 LESSENSERIE GROEI VAN TUINKERS GROEP 1/2 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 De lessenserie in het kort 3 Doelstellingen 3 Benodigdheden 3 Trefwoorden en kernbegrippen 3 Overzicht lesinhouden 4 Aandachtspunten

Nadere informatie

Practicum: Het ontkiemen van zaadjes

Practicum: Het ontkiemen van zaadjes Naam: Klas: Practicum: Het ontkiemen van zaadjes Oefenen Theorie Op dit moment ben je bezig met Hoofdstuk 2 dat gaat over planten. Planten groeien uit zaden, bollen of knollen. In dit practicum gaan we

Nadere informatie

Lesbrief Kikker in de kou

Lesbrief Kikker in de kou Lesbrief Kikker in de kou Groep 1 t/m 4 basisonderwijs Deze lesbrief is gemaakt ter gelegenheid van Warme Truiendag 2009 door De Groene Poolster te Den- Helder en geactualiseerd en bijgewerkt door MEC

Nadere informatie

Materiaal Groen. Deel 4: Thuis tuinieren

Materiaal Groen. Deel 4: Thuis tuinieren Materiaal Groen Deel 4: Thuis tuinieren Colofon Deel 4: Thuis tuinieren Onderdeel van het materiaal Groen, met de thema s: Seizoenen (dl. 1), Groen in de stad (dl. 2), Groen groeit (dl. 3), Thuis tuinieren

Nadere informatie

KOOL ONDERBOUW GROEP 1/2/3

KOOL ONDERBOUW GROEP 1/2/3 KOOL ONDERBOUW GROEP 1/2/3 LESOPZET Samenvatting In een plastic draagzak of een doos met een gat is een witte kool, een stuk broccoli, spruitjes of boerenkool verstopt. De leerlingen voelen en mogen na

Nadere informatie

Werkblad. LES 7: Hygiëne. www.gavoorgezond.nl GROEP 5-6. Namen groepje: ... ... ... ... ...

Werkblad. LES 7: Hygiëne. www.gavoorgezond.nl GROEP 5-6. Namen groepje: ... ... ... ... ... LES 7: Hygiëne Namen groepje: Eerst voorbereiden: Zorg ervoor dat je met je groepje 1 petrischaaltje klaar hebt staan. Het schaaltje is verdeeld in 3 verschillende vakken. In ieder vakje gaan jullie een

Nadere informatie

Magnetische velden groep 7-8

Magnetische velden groep 7-8 Magnetische velden groep 7-8 Zonder magnetisch veld zouden we niet op aarde kunnen leven. Zonnewinden zouden de atmosfeer rond de aarde laten verdwijnen en schadelijke straling zou het leven op aarde vernietigen.

Nadere informatie

LESBRIEF LES 1 DE VOEDSELKETENLES SAMENVATTING LES 1 VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LINK ZAAKVAKKENINHOUD. Wat is voedselverspilling?

LESBRIEF LES 1 DE VOEDSELKETENLES SAMENVATTING LES 1 VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LINK ZAAKVAKKENINHOUD. Wat is voedselverspilling? SAMENVATTING In deze les wordt het begrip voedselverspilling geïntroduceerd. De leerlingen maken kennis met een voedselketen en ontdekken welke partijen daarbij betrokken zijn (de schakels in de voedselketen:

Nadere informatie

Zaden de zaadjes 'Menu Zaden'

Zaden de zaadjes 'Menu Zaden' Zaden En hier zijn we dan beland op het gedeelte van de site waar het helemaal om draait: de zaadjes. Om te kunnen zaaien heb je namelijk naast de informatie ook het materiaal nodig. Zaadjes dus. Hiernaast

Nadere informatie

Klassennieuws. Beste ouders/ verzorgers, Hierbij het klassennieuws van de afgelopen weken.

Klassennieuws. Beste ouders/ verzorgers, Hierbij het klassennieuws van de afgelopen weken. Klassennieuws Beste ouders/ verzorgers, Hierbij het klassennieuws van de afgelopen weken. Thema post Na de voorjaarsvakantie zijn we bezig geweest met het thema post. Regelmatig komt de postbode langs

Nadere informatie

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Aftekenlijst 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Werkblad 1 Schematisch

Nadere informatie

Lespakket Water. Instructieblad groep 5-8. Inhoud pakket: Lessuggesties: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8

Lespakket Water. Instructieblad groep 5-8. Inhoud pakket: Lessuggesties: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8 Lespakket Water Instructieblad groep 5-8 Inhoud pakket: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8 Materialen van het pakket: * 2 plastic potten * 1 potje melk * 1 potje met thee * 1 potje met broodkorstjes/

Nadere informatie

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen In groep 1 en 2 hebben de leerlingen binnen dit thema geleerd dat er in de natuur verschillende kleuren, vormen en texturen te vinden zijn. De leerlingen in groep 3 en 4 richten zich in dit thema op bomen.

Nadere informatie

Lesbrief Hygiene op het werk

Lesbrief Hygiene op het werk Lesbrief Hygiene op het werk [bij pagina 5] Wat betekent hygiëne? Waarom is hygiëne op het werk belangrijk? Waarom is het belangrijk dat je schoon bent? Waarom is het belangrijk dat jij en je collega s

Nadere informatie

Samen appelflensjes bakken

Samen appelflensjes bakken Samen appelflensjes bakken Leeftijdsgroep Kerndoel 8-12 jaar Deze les levert een bijdrage aan de kerndoelen: 1 De leerlingen leren hoeveelheidbegrippen gebruiken en herkennen 2 De leerlingen leren rekenhandelingen

Nadere informatie

Lesbrief Kikker in de kou

Lesbrief Kikker in de kou Lesbrief Kikker in de kou Groep 1 t/m 4 basisonderwijs Deze lesbrief is gemaakt ter gelegenheid van Warme Truiendag 2009 door De Groene Poolster te Den- Helder en geactualiseerd en bijgewerkt door MEC

Nadere informatie

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vier lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. De lessen duren ongeveer 35 minuten. Les 1: Het

Nadere informatie

... Lesfiche. Experimentjes met planten. graad 1, 2 en 3

... Lesfiche. Experimentjes met planten. graad 1, 2 en 3 Lesfiche Experimentjes met planten graad 1, 2 en 3 Wist je dat planten net als ons drinken, eten, zweten en ademen? En dat zaadjes geen licht nodig hebben om te ontkiemen? Via deze leuke experimentjes

Nadere informatie

Introductieles. Vogels in de klas. groep 5/6. Handleiding leerkracht. Inhoud in het kort. Kerndoelen. Lesdoelen

Introductieles. Vogels in de klas. groep 5/6. Handleiding leerkracht. Inhoud in het kort. Kerndoelen. Lesdoelen Handleiding leerkracht Vogels in de klas Introductieles Inhoud in het kort Voor de groepen 5-6 bieden we, naast verbale activiteiten, een werkblad aan waarmee de leerlingen aan de slag gaan. In deze les

Nadere informatie

Hoe werk je met het projectenboek?

Hoe werk je met het projectenboek? Hoe werk je met het projectenboek? In dit boek ga je allerlei opdrachten maken met agrarische producten in de hoofdrol. Je gaat toepassen wat je in de afgelopen jaren hebt geleerd. Ook leer je er nog een

Nadere informatie

De teelt van zonnebloemen

De teelt van zonnebloemen De teelt van zonnebloemen De zonnebloem heeft als wetenschappelijke naam: Helianthus annuus. Deze naam komt van de Griekse woorden voor zon (helios) en bloem (anthos). De plant behoort tot de grote familie

Nadere informatie

Schematisch en natuurgetrouw

Schematisch en natuurgetrouw Proef 1 Schematisch en natuurgetrouw - Werkblad 1 - Tekenmateriaal - Liniaal Hieronder zie je een afbeelding van een vlinder. Maak hiervan een schematische tekening op werkblad 1. Maak ook een natuurgetrouwe

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 06. Roos en Seb 06 Opa s tuin 09 Ontmoeting met Jelle 13. Jelle s Tuinschrift 15

Inhoud. Inleiding 06. Roos en Seb 06 Opa s tuin 09 Ontmoeting met Jelle 13. Jelle s Tuinschrift 15 Inhoud Inleiding 06 Roos en Seb 06 Opa s tuin 09 Ontmoeting met Jelle 13 Jelle s Tuinschrift 15 Post uit Amerika 17 De dingen die plantjes nodig hebben 20 Hoe groeit een plantje? 23 De zoektocht van oom

Nadere informatie

ISBN s-16-7 Eerste druk, eerste oplage

ISBN s-16-7 Eerste druk, eerste oplage 2009 Leskist.nl, Noordhorn Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige

Nadere informatie

zaaien in zaaibakken zaaibakken maken voor binnen op warmte in maart en voor buiten in april

zaaien in zaaibakken zaaibakken maken voor binnen op warmte in maart en voor buiten in april zaaien in zaaibakken zaaibakken maken voor binnen op warmte in maart en voor buiten in april benodigdheden: - potgrond zonder klontjes, grof zand - schone emmer - schone zaaibak van b.v. piepschuim of

Nadere informatie

De kiemplantjes worden misschien niet langer, doordat er al voldoende reservevoedsel in de zaadlobben aanwezig is.

De kiemplantjes worden misschien niet langer, doordat er al voldoende reservevoedsel in de zaadlobben aanwezig is. 5 Als je kamerplanten water geeft, moet je af en toe kamerplantenmest aan het water toevoegen (bijv. Pokon of Substral). De planten groeien daardoor beter. Een leerling denkt dat tuinkerszaadjes sneller

Nadere informatie

MOESTUINIEREN. Dat kan overal in de stad......met een LABje grond van BuurtLAB!

MOESTUINIEREN. Dat kan overal in de stad......met een LABje grond van BuurtLAB! MOESTUINIEREN Dat kan overal in de stad......met een LABje grond van BuurtLAB! GEBRUIK DEZE OMSLAG OOK OVER DE VOLGENDE BLADZIJDEN! SPERZIEBONEN PEULEN ZONNEBLOEM TOMATEN MAIS SJALOTTEN WORTELEN BIESLOOK

Nadere informatie

GROENTE & FRUIT LESPAKKET

GROENTE & FRUIT LESPAKKET MAAK KENNIS MET HET LESPAKKET LESPAKKET: MAAK KENNIS MET MAAK KENNIS MET HET LESPAKKET INLEESBLAD Beste leerkracht, Maak kennis met het Groente en Fruit lespakket van de Louis Bonduelle Foundation. Het

Nadere informatie

De grond waarop wij wonen.

De grond waarop wij wonen. De grond waarop wij wonen. GROEP 7/8 Doel: Planten horen bij de grond waarop wij wonen. Dit onderdeel gaat over het onderzoekend verkennen van de vegetatie in de omgeving van de kinderen van de bovenbouw.

Nadere informatie

Kinderopvang De Palmboom Professionele kinderopvang in je eigen buurt! Programma

Kinderopvang De Palmboom Professionele kinderopvang in je eigen buurt! Programma Kinderopvang De Palmboom Professionele kinderopvang in je eigen buurt! Programma Week 15 Datum 7 tot en met 11 April 09.15 uur - Kring: Kern 0 1½ fruit eten. Fruit onder een doek verstoppen. Wat ligt er

Nadere informatie

Bloemen en hun bezoekers geneeskrachtige planten en smaakmakers

Bloemen en hun bezoekers geneeskrachtige planten en smaakmakers Bloemen en hun bezoekers geneeskrachtige planten en smaakmakers veldwerk - bovenbouw Inhoudsopgave Korte omschrijving... 1 Organisatie... 3 Het leerlingenwerkboekje... 3 Lessuggesties ter voorbereiding

Nadere informatie

Smaakpolitie. Steunpunt Smaaklessen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Smaakpolitie. Steunpunt Smaaklessen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Steunpunt Smaaklessen 25 November 2013 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/41637 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Kleine Groene Vingertjes workshop 5 april 2014. Gezinsbond Stekene

Kleine Groene Vingertjes workshop 5 april 2014. Gezinsbond Stekene Kleine Groene Vingertjes workshop 5 april 2014 Gezinsbond Stekene Inleiding Kinderen houden van tuinieren Tuinieren bevat 2 elementen waar kinderen zot op zijn: aardegrond en buitenlucht. De zomerzon zal

Nadere informatie

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1:

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 1: water verzamelen Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Koolwitjes in de klas! (Groep 5 & 6)

Koolwitjes in de klas! (Groep 5 & 6) Koolwitjes in de klas! (Groep 5 & 6) Via internet kunnen van maart tot en met september bij De Vlinderstichting levende eitjes, rupsen en poppen van het groot koolwitje besteld worden. Dit lespakket hoort

Nadere informatie

Zaaien, iets meer in detail per plantensoort

Zaaien, iets meer in detail per plantensoort Zaaien, iets meer in detail per plantensoort In dit artikel proberen we wat meer in detail te praten over het zaaien van specifiek zaad per plantensoort. We spreken hier altijd over zaaien in zaadbakjes/potjes/zaadzakjes

Nadere informatie

Experimenten KIT. werkboekje. Dokter in de wetenschap: Klas:

Experimenten KIT. werkboekje. Dokter in de wetenschap: Klas: Experimenten werkboekje KIT Dokter in de wetenschap: Klas: 1 Licht/zon Zonnebaden in het licht Zonlicht is heel belangrijk voor planten. Als een plant enkele dagen geen of onvoldoende licht krijgt, begint

Nadere informatie

Suggestie De opdracht van het werkblad Plaatsen langs de Schelde kan ook als huiswerk opgegeven worden of in zelfstandig werktijd gemaakt worden.

Suggestie De opdracht van het werkblad Plaatsen langs de Schelde kan ook als huiswerk opgegeven worden of in zelfstandig werktijd gemaakt worden. Projectintroductie Les 1 Doel: De leerlingen ontdekken wat zij al weten over de Schelde. Ook ontdekken ze dat er soms andere belangen liggen vanuit deze thema s. Lesduur: 50 minuten Vak(ken): aardrijkskunde

Nadere informatie