Rapport. Overleg Structuurvisie Ondergrond

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapport. Overleg Structuurvisie Ondergrond"

Transcriptie

1 Rapport Overleg Structuurvisie Ondergrond In het Overlegorgaan infrastructuur en milieu voeren de vertegenwoordigers van de Minister overleg met betrokkenen en hun organisaties over beleidsvoornemens op het gebied van infrastructuur en milieu. Het overleg wordt voorgezeten door een onafhankelijke voorzitter. In dit rapport staan de gezichtspunten van de deelnemers aan het overleg. De voorzitter van het overleg biedt dit rapport aan de Minister aan met het verzoek het te benutten in de verdere beleidsvorming. Datum 12 februari 2014 Status Definitief

2 Colofon Voorzitter Ina Adema Contactpersoon Nadine Biesma T M +31(0) adres: DP-2014/57636

3 Aanleiding Ter voorbereiding van de ontwerp structuurvisie Ondergrond zijn de maatschappelijke partijen 1 op 12 februari j.l. in een Overleg Infrastructuur en Milieu (OIM) geconsulteerd over de zes beleidsopgaven die staan vermeld in de nota Probleemstelling en beleidsopgaven Strong (OIM/ ) : 1 energievoorziening, 2 beschikbaarheid van delfstoffen, 3 (drink)watervoorziening, 4 een gezonde levende bodem, 5 bodem om te bouwen, 6 (cultuur)historisch erfgoed in de bodem. Ook de samenhang tussen de opgaven en de afwegingssystematiek is besproken. Op 18 juni 2013 zijn de stakeholders in een Overleg Infrastructuur en Milieu geconsulteerd over de maatschappelijke opgaven. De ontwerp structuurvisie Ondergrond wordt begin 2015 aan de Tweede kamer aangeboden. De ondergrond is een integraal onderdeel van de fysieke leefomgeving en levert een bijdrage aan de oplossing van de verschillende maatschappelijke vraagstukken. De samenhang tussen de verschillende activiteiten en opgaven op diverse diepten worden door verantwoordelijke overheden en marktpartijen integraal voorbereid. Het benutten en beschermen van de ondergrond moet in evenwicht zijn en de ondergrond dient als één geheel met de bovengrond te worden beschouwd. De structuurvisie Ondergrond vormt het ruimtelijk beleidskader voor de nationale belangen in de ondergrond. Advies Het advies van het OIM over de concept-beleidsopgaven is opgesteld aan de hand van de vier vragen die tijdens het Overleg hierover zijn gesteld. Vraag 1: Deelt u de beschreven uitgangspunten van het programma Strong? Partijen delen dat een goede afweging moet worden gemaakt bij het gebruik van de ondergrond. Neem bij de nut en noodzaakdiscussie ook de kansen van het gebruik van de ondergrond mee. Als voorbeeld kan worden genoemd veilig transport ondergronds. De definitie duurzaamheid behoeft nog aanscherping. Belangen van toekomstige generaties moeten ook worden beschermd. Voorts wordt aanbevolen per activiteit de voor- en nadelen voor de verschillende doelgroepen in beeld te brengen alvorens een besluit te nemen. De voor- en nadelen komen namelijk bij verschillende partijen terecht. De positie van de grondeigenaren en rechthebbenden behoeft meer aandacht. Relateer voor de inventarisatie de belangen aan de betreffende functie en niet aan het onderscheid diepe ondergrond-minder diepe ondergrond. Neem in de definitie leefomgevingskwaliteit waarden als veiligheid, landschap en aardkunde mee. Kijk bij de invulling ervan ook naar de oorzakenkant en niet alleen de gevolgenkant. Vraag 2: Deelt u de zes geformuleerde beleidsopgaven? 1.Energievoorziening Partijen adviseren de term opslag goed te definiëren; maak onderscheid in tijdelijke opslag en/of eindberging. Omschrijf ondiepe bodemenergie. Benoem ook de samenhang van de energievoorzieningen (mogelijkheden, netwerken en smart linking): de beschreven samenhang tussen kabels en leidingen is te beperkt. Stimuleer private initiatieven. Lozingen van afvalwater door winning van energie en de effecten ervan worden gemist. Zo ook het aspect kolenvergassing. Transport van energie behoeft een meer prominente positie. 2. Beschikbaarheid van delfstoffen Partijen adviseren naast primaire winningen ook hergebruik van delfstoffen te monitoren. Zo is er zicht op de aanwezige voorraad. Neem hergebruik mee in de 1 Zie bijlage 1 van dit document: deelnemerslijst

4 nut en noodzaak afweging van gebruik van de ondergrond. Zandwinning op zee kan voor kustsuppletie worden gebruikt. Delfstoffenwinning kan een gevolg zijn van doelgerichte rivierverruiming. (Magnesium)zoutwinning wordt gemist. De zoutwinning en magnesiumzoutwinning zijn door zoutdiapieren in de ondergrond, locatiegebonden. Daarnaast is magnesium zoutwinning zeldzaam en slechts op een aantal plekken maar economisch rendabel. 3. (Drink)watervoorziening Geadviseerd wordt de aandacht te vestigen op de regio s waar goed drinkwater aanwezig is. Niet heel Nederland beschikt hierover. Maak duidelijk wat wordt bedoeld met strategische watervoorraad, sluit qua terminologie aan bij de kaderrichtlijn Water. In de Drinkwaternota, de Structuurvisie Ondergrond en de Structuurvisie Schaliegas dienen dezelfde uitgangspunten te worden opgenomen. Zorg voor een betere balans tussen de korte termijn, bescherming van bestaande bronnen, en de lange termijn. Er ligt nu teveel aandacht op de lange termijn. Benoem de rol van de waterschappen. Breng de gevolgen van verzilting en van bodemdaling in veengebieden in beeld. 4. Een gezonde levende bodem Deze beleidsopgave gaat over productiefuncties in de bodem, daarom adviseren partijen een meer geschikte titel te gebruiken voor dit hoofdstuk. Voort wil men meer aandacht voor de sluiting van kringlopen, ter voorkoming van verarming van de bodem. Partijen missen de relatie bodem en natuur en de componenten mest, organische stof en stikstof. De beschreven landbouwpraktijk gaat over de werkwijze van de vorige eeuw en niet over de huidige. 5. Bodem om te bouwen Geadviseerd wordt niet te snel in oplossingen te denken. Bij stedelijk grondwaterbeheer bijvoorbeeld zijn er vele probleemhouders en oplossingsmogelijkheden. Samen zijn zij vaak de sleutel tot de oplossingen. Overweeg syteemverantwoordelijkheid bij grondeigenaren; oplossingen die betrokkenheid van meer partijen verlangen kunnen in arrangementen worden vastgelegd. Maak onderscheid tussen bestaande en nieuwe opgaven. Benader kabels en leidingen als een ruimtelijk ordeningsvraagstuk. Voor efficiënt gebruik van de ondergrond is nodig dat ruimte wordt gegeven aan het continu en dynamische gebruik van de ondergrond. De term asset management is hier wellicht toepasselijk; beheer van de ondergrond gericht op efficiëntie en flexibiliteit mede door innovatie en hergebruik. 6. (Cultuur)historisch erfgoed in de bodem Partijen waarderen de aandacht voor het (cultuur)historisch erfgoed. Wel is behoefte aan een (nationaal) kader dat een definitie geeft van meest waardevolle erfgoed. Benut aardkundige waarden bij nieuwe stedenbouwkundige en landschappelijke ontwikkelingen. Vraag 3: Is de beschreven samenhang tussen de verschillende opgaven compleet of heeft u aanvullingen? Partijen verwachten dat de concept structuurvisie wordt afgestemd met de relevante andere beleidsvisies zodat zaken niet dubbel worden geregeld. Geadviseerd wordt een paragraaf over participatie aan de nota toe te voegen. Vraag 4: Tips voor de op te zetten afwegingssystematiek. De deelnemers geven een aantal overwegingen mee: - Maak het kader concreter door de voor- en nadelen van de verschillende doelgroepen te benoemen.

5 - Visualiseer de afweging ondergronds-bovengronds (aanpassing van het gebruikte plaatje in de conceptnota hfst 2). - Neem het aspect veiligheid mee. - Geef duurzaamheid een meer prominente rol. - Voeg het criterium onomkeerbaarheid toe. - Neem realisatietijd mee. - Gebruik voor oplossingen afspraken met marktpartijen. - Onderscheid nationaal en lokaal belang. Tot slot Graag hoort het Overleg op welke wijze dit advies wordt meegenomen in de ontwerp structuurvisie Ondergrond. Met vriendelijke groet, mr. I.R. Adema Voorzitter OIM

6 Bijlage 1: Deelnemerslijst OIM Strong 12 februari 2014 Braak, C. ter Bredemeijer, W. Coumans, F. Dijkstra, G. Eijsink, R. Engelhardt, D. Gastkemper, H.J. Gelderen, M. van Groenveld, D. Hartogh, D. den Heekeren, V. van Herwaarden, G.J. van Herwijnen, M.D. van Hillen, R. Hinsenveld, M. Huissteden, J. van Jongerius, P. Kalwij, R. Kovács, W. Mark, B. van der Neeft.E. Rentrop. J. Rijdt, A.H.J. van de Rooijen, C.J.M. van Scheffers, B. Schorren. D Voort, L. van der TenneT TSO B.V. Havenbedrijf Rotterdam Essent Buisleidingen Industrie Gilde Vereniging van Waterbedrijven in Nederland Zeeland Seaports Stichting RIONED Bouwfonds Ontwikkeling B.V Netbeheer Nederland AkzoNobel Stichting Platform Geothermie Landschapsbeheer Nederland Shell Nederland NOGEPA Kenniscentrum voor ondergronds bouwen en ondergrond ruimtegebruik Actiegroep Schaliegas Ministerie van Economische Zaken Royal Cosun Gemeentelijk Platform Kabels en Leidingen BodemenergieNL Centrale Organisatie voor Radioactief Afval Havenschap Moerdijk Federatie Instandhouding Monumenten, Vereniging van Vrijwilligers in de Archeologie LTO-Nederland Energie Beheer Nederland B.V. Groninger Bodem Beweging FODI

Grondwater en ondergrond: een afweging waard!

Grondwater en ondergrond: een afweging waard! Grondwater en ondergrond: een afweging waard! Douwe Jonkers plv programmamanager Bodem en Ondergrond Symposium De waarde van grondwater, 23 september 2015 Maatschappelijk belang Meer maatschappelijke aandacht

Nadere informatie

STRONG Samen met decentrale

STRONG Samen met decentrale STRONG Samen met decentrale overheden en maatschappelijke organisaties werkt het Rijk aan ambitieus beleid voor de ondergrond Ruud Cino Programmamanager Bodem en Ondergrond Maatschappelijk belang Meer

Nadere informatie

Programma. Governance dilemma s van de diepe ondergrond. Parallelsessie Kennisconferentie Duurzame Ontwikkeling Ondergrond.

Programma. Governance dilemma s van de diepe ondergrond. Parallelsessie Kennisconferentie Duurzame Ontwikkeling Ondergrond. Governance dilemma s van de diepe ondergrond Parallelsessie Kennisconferentie Duurzame Ontwikkeling Ondergrond, Assen Hanneke Puts (TNO) Frency Huisman (UP Bodemconvenant) Programma 15.15 16:10 uur Parallelsessies

Nadere informatie

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën Koepel van het Nederlandse grondstofwinnende bedrijfsleven De leden van FODI zijn in principe brancheorganisaties. Zand (beton, wegfundering)

Nadere informatie

Bloemen uit Brabant. Spreker: Gerd de Kruif Datum: 30 oktober 2014

Bloemen uit Brabant. Spreker: Gerd de Kruif Datum: 30 oktober 2014 Bloemen uit Brabant Spreker: Gerd de Kruif Datum: 30 oktober 2014 Met enige bescheidenheid Waar ik het over wil hebben Belang gebiedsgericht grondwaterbeheer (revisited) Context en complexiteit Waar vinden

Nadere informatie

PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT

PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT 1 PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT Aan: Gedeputeerde Staten van Utrecht en Provinciale Staten van Utrecht Pythagoraslaan 101 3508 TH Utrecht Datum: 1 oktober 2009 Ons kenmerk: PCL 2009/05

Nadere informatie

Op het voornemen tot opstellen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 en Beheer- en Ontwikkelplan voor de rijkswateren 2016-2021

Op het voornemen tot opstellen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 en Beheer- en Ontwikkelplan voor de rijkswateren 2016-2021 Hoofdlijnen uit de zienswijzen Op het voornemen tot opstellen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 en Beheer- en Ontwikkelplan voor de rijkswateren 2016-2021 Zienswijzeperiode: 3 juni tot en met 30 juni

Nadere informatie

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Bodem & Klimaat Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Jaartemperaturen en warmterecords in De Bilt sinds het begin van de metingen in 1706 Klimaatverandering KNMI scenarios Zomerse dagen Co de Naam

Nadere informatie

Amsterdam, 23 juni 2014

Amsterdam, 23 juni 2014 Bureau Energieprojecten Inspraakpunt conceptnotitie Structuurvisie Schaliegas Postbus 23 2290 AA Wateringen Amsterdam, 23 juni 2014 Zienswijze op Notitie Reikwijdte en Detailniveau planmer Structuurvisie

Nadere informatie

Verslag regionale bijeenkomst burgerpanel Structuurvisie Ondergrond

Verslag regionale bijeenkomst burgerpanel Structuurvisie Ondergrond Koningskade 4 Den Haag Postbus 30316 2500 GH Den Haag Contactpersoon N. Biesma Adviseur M +31(0)6-15359269 Nadine.biesma@centrumpp.nl Betreft Vergaderdatum en tijd Vergaderplaats Deelnemers Gespreksleider:

Nadere informatie

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management?

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management? Inleiding Stand van zaken Nederland? Groeiende druk op de buitenruimte Veeleisende burgers Krimpende budgetten en Risico management Planmatig en weinig flexibiliteit en creativiteit; Beheer en onderhoud

Nadere informatie

Dag van de Praktijk. Meten aan een duurzaam gebruik van de ondergrond met DPL. Laura van der Noort, IVAM Jasper Lackin, W+B

Dag van de Praktijk. Meten aan een duurzaam gebruik van de ondergrond met DPL. Laura van der Noort, IVAM Jasper Lackin, W+B Dag van de Praktijk Meten aan een duurzaam gebruik van de ondergrond met DPL Laura van der Noort, IVAM Jasper Lackin, W+B Programma Presentatie Wat is DPL Ondergrond? Wat is het gewone DPL? Doel, toepassingen

Nadere informatie

Inzichten uit een regio:

Inzichten uit een regio: Er is een brede duurzaamheidsscope nodig voor afwegingen rond de bodem; de energietransitie staat daarin centraal. Inzichten uit een regio: Sneller afbouwen van fossiele energie De bodem is onmisbaar bij

Nadere informatie

Slim. Zakelijk. Dynamisch. Maasterras Drechtsteden. Kansen voor Duurzaamheid

Slim. Zakelijk. Dynamisch. Maasterras Drechtsteden. Kansen voor Duurzaamheid Slim Maasterras Drechtsteden Zakelijk Kansen voor Duurzaamheid Dynamisch Voorbeeld van hoogwaardig functioneel groen in stedelijke context Boston Children s Museum Plaza, Boston Michael van Valkenburg

Nadere informatie

Assen, Referentie Onderwerp: 11 maart 2015 NBEL263 Zienswijze NRD Structuurvisie Ondergrond

Assen, Referentie Onderwerp: 11 maart 2015 NBEL263 Zienswijze NRD Structuurvisie Ondergrond Ministerie van Infrastructuur en Milieu Directie Participatie NRD Structuurvisie Ondergrond Postbus 30316 2500 GH DEN HAAG Assen, Referentie Onderwerp: 11 maart 2015 NBEL263 Zienswijze NRD Structuurvisie

Nadere informatie

Inzet voor de Structuurvisie Ondergrond

Inzet voor de Structuurvisie Ondergrond Inzet voor de Structuurvisie Ondergrond Versie nr. 1.1 Auteur / Projectleider Rob Eijsink Datum 10 juni 2013 Vewin Bezuidenhoutseweg 12 2594 AV Den Haag T (070) 3490 850 info@vewin.nl www.vewin.nl Postbus

Nadere informatie

Burgerpanel Project STRONG. 28 maart 2012. Utrecht, Agentschap Ministerie van EL&I. Gespreksleider: Kees Le Blansch

Burgerpanel Project STRONG. 28 maart 2012. Utrecht, Agentschap Ministerie van EL&I. Gespreksleider: Kees Le Blansch Burgerpanel Project STRONG Utrecht, Agentschap Ministerie van EL&I Verslag: Irma Lit Gespreksleider: Kees Le Blansch Aanwezigen Kees Le Blansch (bureau KLB) heeft namens het ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

Rijkswaterstaat Brede Afspraak Archeologie. Datum 3 juli 2014 Status definitief

Rijkswaterstaat Brede Afspraak Archeologie. Datum 3 juli 2014 Status definitief Rijkswaterstaat Brede Afspraak Archeologie Datum 3 juli 2014 Status definitief Colofon Uitgegeven door Rijkswaterstaat ICG Informatie Contractenbuffet RWS, N.Landsman Telefoon 088 7972502 Email contractenbuffet@rws.nl

Nadere informatie

ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK. Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie

ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK. Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie OPZET VAN DE PRESENTATIE Bodemvisie Waarom? Doel Middel Ingrediënten SPRONG Wie, wat, waarom? Het proces

Nadere informatie

1. Inleiding... 2. 2. Doel Structuurvisie Ondergrond en schaalniveau planmer... 2 3. Reactie op hoofdlijnen... 3

1. Inleiding... 2. 2. Doel Structuurvisie Ondergrond en schaalniveau planmer... 2 3. Reactie op hoofdlijnen... 3 Nota van Beantwoording Zienswijzen op de Conceptnotitie Reikwijdte en Detailniveau planmer Structuurvisie Ondergrond 10 juli 2015 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Doel Structuurvisie Ondergrond en schaalniveau

Nadere informatie

Cultuurhistorisch Erfgoed Beleid in Heerenveen. Cultuurhistorisch Erfgoed in Heerenveen. Paulien van der Lely. Cultuurhistorisch Erfgoed in Heerenveen

Cultuurhistorisch Erfgoed Beleid in Heerenveen. Cultuurhistorisch Erfgoed in Heerenveen. Paulien van der Lely. Cultuurhistorisch Erfgoed in Heerenveen Cultuurhistorisch Erfgoed Beleid in Heerenveen 12 12 12 Cultuurhistorisch Erfgoed in Heerenveen Paulien van der Lely Dienst Visie & Regie afd. Ruimtelijke Ontwikkeling beleidsadviseur stedenbouw o.a. cultuurhistorisch

Nadere informatie

Draagvlak en participatie. Windcongres 6 oktober 2015

Draagvlak en participatie. Windcongres 6 oktober 2015 Draagvlak en participatie Windcongres 6 oktober 2015 Gerrit Modderkolk Procap adviseurs en projectmanagers Procap Procap adviseurs en projectmanagers - Voor ruimtelijke vraagstukken: haalbaar maken en

Nadere informatie

Provinciale rol. Reguleren. Paragraaf/ thema (PRV) Nr. 4.1.1. Duurzaam bodemgebruik. Stimuleren/participeren

Provinciale rol. Reguleren. Paragraaf/ thema (PRV) Nr. 4.1.1. Duurzaam bodemgebruik. Stimuleren/participeren /participeren 4.1.1. Duurzaam bodemgebruik 4.1.2 Bodemdalingsgevoelig gebied 4.1.3 Beschermingszone drinkwater 4.1.4 Infiltratiegebied Utrechtse Heuvelrug 4.1.5 Waterbergingsgebied 4.1.6 Vrijwaringszone

Nadere informatie

Overleg Concept Beleidsnota Drinkwater

Overleg Concept Beleidsnota Drinkwater Rapport Overleg Concept Beleidsnota Drinkwater In het Overlegorgaan infrastructuur en milieu (zie Wet overleg verkeer en waterstaat [infrastructuur en milieu]) voeren (de vertegenwoordigers van) de Minister

Nadere informatie

Highlights Meer met Bodemenergie

Highlights Meer met Bodemenergie Highlights Meer met Bodemenergie Diep onder Drenthe Bijeenkomst over Warmte Koude Opslag 12 juni 2012, Provinciehuis te Assen Maurice Henssen, Bioclear b.v. Inhoud Bodemenergie anno 2012 Waarom Meer met

Nadere informatie

Bodemenergie in de gemeente Arnhem

Bodemenergie in de gemeente Arnhem Bodemenergie in de gemeente Arnhem Congres ILB 14 februari 2012 Marc van der Burght Beleidsadviseur Energie en Bodem Open systeem Gesloten systeem 1 Arnhem wil bodemenergie als bron van duurzame energie

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Windenergie met beleid. Brief aan de raadsleden. Pl atform DUURZAME E N ERGIE W e st Br ab ant - 1 -

Windenergie met beleid. Brief aan de raadsleden. Pl atform DUURZAME E N ERGIE W e st Br ab ant - 1 - Windenergie met beleid Brief aan de raadsleden - 1 - 8 juli, 2009 Geachte raadsleden, De behandeling van het agendapunten windenergie zoals recent heeft plaatsgevonden in de commissievergadering Fysieke

Nadere informatie

Alternatieve locaties Hoeksche

Alternatieve locaties Hoeksche Alternatieve locaties Hoeksche Waard Nieuw Reijerwaard / Westelijke Dordtse Oever Nota Ruimte budget 25 miljoen euro (11 miljoen euro voor Nieuw Reijerwaard en 14 miljoen euro voor Westelijke Dordtse Oever)

Nadere informatie

Structuurvisie en Externe veiligheid. Ronald Kooman Strategische beleidsmedewerker Sector Stadsontwikkeling Gemeente Dordrecht

Structuurvisie en Externe veiligheid. Ronald Kooman Strategische beleidsmedewerker Sector Stadsontwikkeling Gemeente Dordrecht Structuurvisie en Externe veiligheid Ronald Kooman Strategische beleidsmedewerker Sector Stadsontwikkeling Gemeente Dordrecht Structuurvisie Dordrecht 2020 Stad aan Europese corridors Hollandse Waterstad

Nadere informatie

Op weg naar de nieuwe Omgevingswet

Op weg naar de nieuwe Omgevingswet Aan: Gedeputeerde Staten van Utrecht en Provinciale Staten van Utrecht Archimedeslaan 6 3508 TH Utrecht Datum: 2 november 2015 Ons kenmerk: PCL 2015/03 Onderwerp: PCL brief: Op weg naar de nieuwe Omgevingswet

Nadere informatie

De Energietransitie van Onderaf

De Energietransitie van Onderaf De Energietransitie van Onderaf Rapportage WP3 - Handelingsperspectieven DEEL 0 Inleiding 1 Auteurs Roelien Attema & Geerte Paradies Uitgegeven voor Titel Versie 1.0 STEM programma Rapportage WP3 Handelingsperspectieven

Nadere informatie

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst.

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. Bodemenergie in Haarlem Marc van Someren (Bodem en Water Consultancy) 14 februari 2012 ILB Congres Media Plaza - Utrecht De ondergrond als basis voor

Nadere informatie

Rijksvisie op het duurzaam gebruik van de ondergrond

Rijksvisie op het duurzaam gebruik van de ondergrond Rijksvisie op het duurzaam gebruik van de ondergrond Aanleiding Het kabinet is van mening dat een rijksvisie op het duurzaam gebruik van de ondergrond noodzakelijk is. De ondergrond 1 biedt kansen voor

Nadere informatie

De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie. Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011

De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie. Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011 De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011 TenneT TSO Elektriciteitstransporteur in Nederland en een deel van Duitsland In Nederland: Alle netten op

Nadere informatie

Gebiedsontwikkeling en Platform Bodembeheer 19 maart 2009. Milou de Kort Maartje van Meeteren

Gebiedsontwikkeling en Platform Bodembeheer 19 maart 2009. Milou de Kort Maartje van Meeteren Gebiedsontwikkeling en Platform Bodembeheer 19 maart 2009 Milou de Kort Maartje van Meeteren Inhoud Wat kenmerkt gebiedsontwikkeling? Een link met bodem? Bodemadvies aan een rollenspel INVLOED OP KEUZEN

Nadere informatie

Bodemenergie: Anno nu en kansen in de toekomst

Bodemenergie: Anno nu en kansen in de toekomst Bodemenergie: Anno nu en kansen in de toekomst Eindsymposium Meer met Bodemenergie 24 april 2012 Wageningen Maurice Henssen Bioclear b.v. Inhoud Bodemenergie anno 2012 Waarom MMB? Het proces van MMB Highlights

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Wat is WKO? Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan zijn de Hondsrug

Nadere informatie

Projectaanvraag. Gegevens aanvrager. Samenvatting project. Aanleiding aanvraag/project. Datum aanvraag. Naam organisatie.

Projectaanvraag. Gegevens aanvrager. Samenvatting project. Aanleiding aanvraag/project. Datum aanvraag. Naam organisatie. Projectaanvraag 1. Gegevens aanvrager Datum aanvraag Naam organisatie Contactpersoon Functie contactpersoon Telefoonnummer en/of 06-nummer E-mailadres Adres organisatie Postcode en plaats Telefoonnummer

Nadere informatie

VOORADVIES BESTEMMINGSPLANPROCEDURE

VOORADVIES BESTEMMINGSPLANPROCEDURE VOORADVIES BESTEMMINGSPLANPROCEDURE Zaaknr. : 2015EAR0009 Zaakomschrijving : CPO Lindevoort Rekken Specialisme : Cultuurhistorie (excl. Archeologie) Behandeld door : Roy Oostendorp Datum : 7 oktober 2015

Nadere informatie

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Verslag regionale bijeenkomst burgerpanel Structuurvisie Ondergrond

Verslag regionale bijeenkomst burgerpanel Structuurvisie Ondergrond Koningskade 4 Den Haag Postbus 30316 2500 GH Den Haag Contactpersoon N. Biesma Adviseur M +31(0)6-15359269 Nadine.biesma@centrumpp.nl Betreft Vergaderdatum en tijd Vergaderplaats Deelnemers Gespreksleider:

Nadere informatie

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Inleiding Stedelijke herontwikkeling Voor de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht is de Nieuwe Ruimtelijke Strategie opgesteld die in 2012 door de Raad

Nadere informatie

WKO-coach Drenthe Kansen gemeente Westerveld in beeld. Rutger Wierikx IF Technology 9 februari 2012

WKO-coach Drenthe Kansen gemeente Westerveld in beeld. Rutger Wierikx IF Technology 9 februari 2012 WKO-coach Drenthe Kansen gemeente Westerveld in beeld Rutger Wierikx IF Technology 9 februari 2012 Inhoud 1. Introductie 2. Inventarisatie a. Bodemgeschiktheid b. Bouwontwikkelingen c. Omgevingsbelangen

Nadere informatie

Verbeteren afstemming en samenwerking bodem, water en ruimte

Verbeteren afstemming en samenwerking bodem, water en ruimte Verbeteren afstemming en samenwerking bodem, water en ruimte Project ondergrond - Team Implementatie Ondergrond Inleiding Het project ondergrond, onderdeel van het uitvoeringsprogramma (UP) van het convenant

Nadere informatie

Drs. C.B.F. Kuijpers, DGR De heer H.W.J. Ovink, directeur NRO. Datum 4 mei 2011 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

Drs. C.B.F. Kuijpers, DGR De heer H.W.J. Ovink, directeur NRO. Datum 4 mei 2011 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte > Retouradres Drs. C.B.F. Kuijpers, DGR De heer H.W.J. Ovink, directeur NRO Atelier Rijksbouwmeester College van Rijksadviseurs Oranjebuitensingel 90 2511 VE Den Haag Contactpersoon drs. B. Verhave T 070

Nadere informatie

Betreft: Zienswijze Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau planmer structuurvisie schaliegas.

Betreft: Zienswijze Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau planmer structuurvisie schaliegas. Aan: Bureau Energieprojecten, Inspraakpunt conceptnotitie structuurvisie schaliegas, Postbus 23, 2290 AA Wateringen. Bijlage 1: Belangrijkste breuken in Zuid Nederland Afzender: Datum: Betreft: Zienswijze

Nadere informatie

Geachte heer/mevrouw,

Geachte heer/mevrouw, Van: Aan: Onderwerp: Brief gemeente Utrechtse Heuvelrug met zienswijze Noordvleugelprovincie Datum: dinsdag, 1 oktober 2013 14:05:40 Bijlagen: Verzonden brief UH met Zienswijze Noordvleugelprovincie.pdf

Nadere informatie

Bijlagen Uitvoeringsprogramma Weardefol Fryslân 2016-2019

Bijlagen Uitvoeringsprogramma Weardefol Fryslân 2016-2019 Bijlagen Uitvoeringsprogramma Weardefol Fryslân 2016-2019 Bijlage 1 Beleidskader Hieronder worden de beleidsdoelen uit het Streekplan Fryslân en de thematische Structuurvisie Grutsk op e Romte en de ambities/resultaten

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

Een informatieplatform voor Groningen? enkele gedachten. Peter Millenaar - Provincie Groningen Paul Padding - Geonovum

Een informatieplatform voor Groningen? enkele gedachten. Peter Millenaar - Provincie Groningen Paul Padding - Geonovum Een informatieplatform voor Groningen? enkele gedachten Peter Millenaar - Provincie Groningen Paul Padding - Geonovum Beter Benutten Hergebruik van geo-info stimuleren in domeinen waar geo-info nog niet

Nadere informatie

Kennisagenda Ondergrond

Kennisagenda Ondergrond Kennisagenda Ondergrond Samenvatting: bodem partner bij maatschappelijke ontwikkelingen Het bodembeleid verandert de komende jaren ingrijpend en transformeert naar beleid voor de ondergrond. Taken, rollen

Nadere informatie

Een gedragen bodemvisie: belangen en kennis betrekken & doorwerking borgen

Een gedragen bodemvisie: belangen en kennis betrekken & doorwerking borgen Een gedragen bodemvisie: belangen en kennis betrekken & doorwerking borgen Versie 1.1 23-10-2009 Opgesteld door: Mike Duijn (TNO), Gerald Jan Ellen (TNO), Linda Maring (Deltares) Aanleiding voor de cursus

Nadere informatie

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen 22 april 199797-000527 concept-nota Hoofdlijnen ruimtelijk beleid regio Gooi en Vechtstreek Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen Het bebouwde deel

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 1 2 WEGINGSSYSTEMATIEK... 3 3 VISIE OP DE ONDERGROND... 8 4 KANSEN IN DE ONDERGROND... 29 5 SAMENVATTING...

INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 1 2 WEGINGSSYSTEMATIEK... 3 3 VISIE OP DE ONDERGROND... 8 4 KANSEN IN DE ONDERGROND... 29 5 SAMENVATTING... INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 1 1.1 Drukte in de diepte... 1 1.2 Doel van de Visie op de Ondergrond... 1 1.3 Relatie tot andere beleidskaders... 1 1.4 Totstandkoming... 2 1.5 Leeswijzer... 2 2 WEGINGSSYSTEMATIEK...

Nadere informatie

HAAGSE AANPAK DUURZAME STEDENBOUW

HAAGSE AANPAK DUURZAME STEDENBOUW HAAGSE AANPAK DUURZAME STEDENBOUW duurzame economie sociaal culturele duurzaamheid ecologische duurzaamheid DUURZAME STEDENBOUW Inhoud presentatie Opgave Werkwijze 4 thema's Resultaten en vervolgproces

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem. Linda van der Weijden

Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem. Linda van der Weijden Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem Linda van der Weijden Opzet Inhoud: Hoe ontwikkel je met het natuurlijk systeem? Proces: Hoe pakken we dat aan? 2 Wat is kringlooplandbouw?

Nadere informatie

i y Vereniging van Nederlandse Gemeenten onskenmerk BB/U201500906

i y Vereniging van Nederlandse Gemeenten onskenmerk BB/U201500906 m m ^., Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad V M G 1 i y Vereniging van Nederlandse Gemeenten informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Motie Boxtel/Noordoostpolder inzake Schaliegas plus

Nadere informatie

POL 2014: Erfgoed in het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL)

POL 2014: Erfgoed in het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) POL 2014: Erfgoed in het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) POL, incl. Omgevingsverordening is vastgesteld op 12 december 2014, Extract door Bart Moonen (bj.moonen@prvlimburg.nl, 06-15090057), oktober

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s

Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s Ondergrondse opslag Kansen en dilemma s Nut en noodzaak? 2 Historisch perspectief Aanname alles is optimaal geregeld, water volgt functie; Nu voldoende water door externe aanvoer; Weinig urgentie voor

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen. Symposium Geo Promotion

De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen. Symposium Geo Promotion De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen Symposium Geo Promotion Workshop Plannen zonder grenzen Arjan Brink Hans van Loon De maatschappelijke vraag bepaalt de ruimtelijke inrichting Vroeger..

Nadere informatie

Zienswijze op Notitie Reikwijdte en Detailniveau planmer Structuurvisie Schaliegas

Zienswijze op Notitie Reikwijdte en Detailniveau planmer Structuurvisie Schaliegas Bureau Energieprojecten Inspraakpunt conceptnotitie Structuurvisie Schaliegas Postbus 23 2290 AA Wateringen Amsterdam, 4 juli 2014 Zienswijze op Notitie Reikwijdte en Detailniveau planmer Structuurvisie

Nadere informatie

Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land

Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land 3 februari 2010 Inhoudsopgave 1. Aanleiding, doel en aanpak 2. Waar wél; concentratiegebieden 3. Waar niét: vrijwaringsgebieden i 4. Overig Nederland

Nadere informatie

DGBC: Onafhankelijke organisatie 360 participanten uit alle geledingen

DGBC: Onafhankelijke organisatie 360 participanten uit alle geledingen DGBC: Onafhankelijke organisatie 360 participanten uit alle geledingen Eén taal voor duurzaamheid in bebouwde omgeving Duurzaamheid meetbaar / verhandelbaar Duurzaamheid is Dezelfde taal spreken Missie:

Nadere informatie

Geachte heer Kuks, geachte heer Dijk, geachte heer Kolkman, geachte heer Odding, geachte dames en heren,

Geachte heer Kuks, geachte heer Dijk, geachte heer Kolkman, geachte heer Odding, geachte dames en heren, Toespraak van CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de ondertekening van de waterovereenkomst Vechterweerd op Vrijdag 20 januari 2012 van 14.00 16.00 uur in t Boerhoes, Koepelallee 8 te Dalfsen HET GESPROKEN

Nadere informatie

KADERNOTA ONDERGROND CONCEPT KADERNOTA ONDERGROND. Publicatiedatum 25 februari 2014. Referentienummer 80F234D1

KADERNOTA ONDERGROND CONCEPT KADERNOTA ONDERGROND. Publicatiedatum 25 februari 2014. Referentienummer 80F234D1 KADERNOTA ONDERGROND CONCEPT KADERNOTA ONDERGROND Publicatiedatum 25 februari 2014 Status concept Referentienummer 80F234D1 Kadernota Ondergrond Inhoud 1. Inleiding... 4 1.1. Doel en status... 4 1.2.

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

6. Van Energie naar Energiek

6. Van Energie naar Energiek 6. Van Energie naar Energiek Energie & Energiek Maximaliseren MAAS-schappelijke waarde André Welberg, Anita Holst, Arjan Hijdra, Joris Schillemans, Leo Klatter, Piet Ackermans, Ronalt Folbert, Manon Jütte

Nadere informatie

ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving

ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving Voorzichtig herstel bedreigde soorten Verdere achteruitgang functioneren van ecosystemen en biodiversiteit Meer aandacht voor natuur als basisvoorwaarde

Nadere informatie

Archeologiebeleid op Walcheren

Archeologiebeleid op Walcheren Archeologiebeleid op Walcheren Netwerkbijeenkomst Erfgoed en Ruimte RCE 12 december 2012 Walcherse Archeologische Dienst, december 2012 Archeologie op Walcheren Verdrag van Malta 1992: bescherming archeologie

Nadere informatie

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Continu veiliger De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) ziet er op toe dat de nucleaire veiligheid en

Nadere informatie

Onze partners - Gemeente / Wijkbureau Oost, HISA, Ondernemersfonds Utrecht, Leefbaarheidsbudgetten

Onze partners - Gemeente / Wijkbureau Oost, HISA, Ondernemersfonds Utrecht, Leefbaarheidsbudgetten Floris Tyl Boswell Career Academy / Boswell Junior - Kennisvalorisatie - Missing Link - Welke vaardigheden nodig voor je eerste baan Ondernemersvereniging Puur Oost - Adriaen van Ostadelaan en Jan van

Nadere informatie

Datum. Betreft. Geachte heer Rozendaal,

Datum. Betreft. Geachte heer Rozendaal, > Retouradres Postbus 20952 2500 EZ Den Haag COLLEGE VAN RIJKSADVISEURS Stuurgroep Zuidwestelijke Delta De heer Jan-Nathan Rozendaal Programmadirecteur Postbus 5014 4330 KA Middelburg Korte Voorhout 7

Nadere informatie

Archeologietoets. locatie kerkstraat 57 Riel gemeente Goirle

Archeologietoets. locatie kerkstraat 57 Riel gemeente Goirle Archeologietoets locatie kerkstraat 57 Riel gemeente Goirle Archeologietoets Locatie Kerkstraat 57, Riel projectleider: B. van Spréw Datum: 13 oktober 2006 Uitgevoerd in opdracht van SAB Eindhoven contactpersoon:

Nadere informatie

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan.

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. JAARPLAN 2014 Inleiding Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. De vereniging heeft vertrouwen in

Nadere informatie

Ontstaan. Onderdeel Onderwerpen Beelden. Logo, foto s, plattegrond met route beschrijving

Ontstaan. Onderdeel Onderwerpen Beelden. Logo, foto s, plattegrond met route beschrijving Onderdeel Onderwerpen Beelden 6. Stichting E.V.A. -ontstaan -filosofie -E.V.A. concept -adres -routebeschrijving Logo, foto s, plattegrond met route beschrijving Ontstaan De Stichting E.V.A.- Ecologisch

Nadere informatie

Ondergronds verbinden

Ondergronds verbinden Ondergronds verbinden Nota Duurzaam Gebruik van de Flevolandse Ondergrond 2013-2017 Status: definitief vastgesteld door Provinciale Staten op 5 juni 2013 #1362276 2 Samenvatting De bodem is de grond van

Nadere informatie

Nieuwe Energie Aanboren. PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011

Nieuwe Energie Aanboren. PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011 Nieuwe Energie Aanboren PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011 Verduurzaming van onze energievoorziening hapert De zekerstelling van onze energievoorziening is één van de grootste uitdagingen voor

Nadere informatie

Betreft: aanbieding schaliegasparagraaf voor in het Energierapport 2015

Betreft: aanbieding schaliegasparagraaf voor in het Energierapport 2015 Begeleidende brief Emmeloord, 14 december 2015 Ministerie van Economische Zaken t.a.v. Minister H.G.J. Kamp Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Betreft: aanbieding schaliegasparagraaf voor in het Energierapport

Nadere informatie

TOPSURFLAND. 1. Waterschappen

TOPSURFLAND. 1. Waterschappen TOPSURFLAND Hieronder wordt beschreven wat de toegevoegde waarde is van Topsurf voor de samenleving en wat de effecten zijn van het gebruik van Topsurfland voor alle belanghebbenden. 1. Waterschappen De

Nadere informatie

Cultuurhistorie in bestemmingsplannen

Cultuurhistorie in bestemmingsplannen Cultuurhistorie in bestemmingsplannen Cultuurhistorische elementen en structuren zijn belangrijke aspecten van stad en landschap. Ze dragen bij aan de herkenbaarheid, ze vormen oriëntatiepunten en ze zorgen

Nadere informatie

Denktank vernieuwing energiemarkt. Frans Rooijers

Denktank vernieuwing energiemarkt. Frans Rooijers Denktank vernieuwing energiemarkt Frans Rooijers Agenda Kennismaking Stand van zaken Problemen Oplossingen Werkwijze Afspraken 2 Deelnemers? Stichting Natuur & Milieu - ECF Ministerie EZ E.On APX TenneT

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien Uitgebreid onderzoek

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien TenneT participeert in

Nadere informatie

Bodemenergie in Arnhem Stimuleren en regie

Bodemenergie in Arnhem Stimuleren en regie Stimuleren en regie 12 juni 2013 Marc van der Burght Gelders netwerk Energie Beleidsmedewerker Bodem en Energie Open systeem 2011 Zes programmalijnen: 1. Energieneutraal Arnhem 2. Toonaangevend cluster

Nadere informatie

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 20 november 2013 Inhoud Algemeen het SER Energieakkoord Proces, doelen, borging, hoofdlijnen & pijlers, concrete afspraken

Nadere informatie

Privaat vastgoed. Optimaal renderend en toekomstbestendig

Privaat vastgoed. Optimaal renderend en toekomstbestendig Privaat vastgoed Optimaal renderend en toekomstbestendig Duurzaam huisvesten Royal HaskoningDHV is sinds jaar en dag een betrouwbare partner in commercieel vastgoed. Als adviseurs hebben wij mede het aanzicht

Nadere informatie

Gemeente Moerdijk. Monumentenwijzer. Informatie over gemeentelijke monumenten

Gemeente Moerdijk. Monumentenwijzer. Informatie over gemeentelijke monumenten Gemeente Moerdijk Monumentenwijzer Informatie over gemeentelijke monumenten Inhoudsopgave Woord van de Wethouder... 3 Hoe wordt een object een gemeentelijk monument?... 5 Moet ik een vergunning aanvragen?...

Nadere informatie

(Grond)water om te ondernemen. Roy Tummers Baarn, 12 september 2012

(Grond)water om te ondernemen. Roy Tummers Baarn, 12 september 2012 (Grond)water om te ondernemen Roy Tummers Baarn, 12 september 2012 Mission Statement VEMW is het kenniscentrum en de belangenbehartiger voor de zakelijke energieen watergebruikers VEMW richt zich op het

Nadere informatie

BELEIDSPLAN HSSN 2008-2010. Stichting Historische Sluizen en Stuwen Nederland

BELEIDSPLAN HSSN 2008-2010. Stichting Historische Sluizen en Stuwen Nederland BELEIDSPLAN HSSN - 2010 Stichting Historische Sluizen en Stuwen Nederland stichting Historische Sluizen en Stuwen Nederland 1 Inhoudsopgave: 1 INLEIDING... 2 2 INTERNE ORGANISATIE... 2 3 DOELSTELLING...

Nadere informatie

CO 2 Energie reductie plan

CO 2 Energie reductie plan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze CO 2 Energie reductie plan 2015 Pagina 1 Inhoud 1. Introductie 3 2. Organisatiegrens 3 3. Reductiedoelstellingen 3 4. Energie en CO 2 -reductie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Vertrek van de Plek. Integraal benaderen van duurzame gebiedsontwikkeling

Vertrek van de Plek. Integraal benaderen van duurzame gebiedsontwikkeling Vertrek van de Plek Integraal benaderen van duurzame gebiedsontwikkeling Vertrek van de Plek Integraal benaderen van duurzame gebiedsontwikkeling Methodiek Vertrek van de plek Praktijkvoorbeelden Lonneke

Nadere informatie

Ambities bodem en grondwater

Ambities bodem en grondwater Ambities bodem en grondwater Ambitie Basis Comfort Excellent Samenvatting Veilig, gezond en te exploreren binnen wettelijke regels Multifunctioneel gebruik van de bodem Voor alle functies blijft bodem

Nadere informatie

Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen

Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen NL.IMRO.1730.ABdorpsstr74zuidlv-0301 Projectgebied Situatie Dorpsstraat 74 Zuidlaarderveen 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Huidige en beoogde

Nadere informatie