Sector in cijfers. E lk jaar in december brengt IPN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sector in cijfers. E lk jaar in december brengt IPN"

Transcriptie

1 022_027 Sector in cijfers Sector in cijfers tekst Mariska van der Westen In de laatste editie van het jaar brengt IPN u traditiegetrouw een uitgebreid overzicht van de pensioensector in cijfers. Hoeveel pensioenfondsen zijn er nog over? Wat is het vermogen onder beheer in de pensioenwereld? Wat is de performance van pensioenfondsen en hoe hoog zijn hun kosten? IPN zet de cijfers voor u op een rij. E lk jaar in december brengt IPN voor u de pensioenindustrie cijfermatig in kaart. Met overzichten van het vermogen onder beheer, het deelnemersaantal, de beleggingsperformance en de kosten die pensioenfondsen maken in verhouding tot het vermogen. Op pagina vindt u ook weer een overzicht van de prestaties van pensioenfondsen ten opzichte van hun verplichtingen. Slechts 554 fondsen over Het pensioenlandschap in Nederland kalft in verhoogd tempo af. Voorafgaand aan de invoering van het FTK verdwenen er gemiddeld zo n 36 pensioenfondsen per jaar; sindsdien is dat aantal sterk opgelopen. Telde Nederland per ultimo 2005 nog 800 pensioenfondsen, in de loop van 2009 daalde dat aantal onder de 600. Aan het einde van het tweede kwartaal van 2009 waren er in totaal nog 612 pensioenfondsen in ons land. Een jaar later, per ultimo Q2 2010, zijn dat er nog maar 554. Het eindcijfer voor 2010 komt naar waarschijnlijkheid aanzienlijk lager uit. Er verkeren op dit moment nog zo n 120 fondsen in liquidatie. Daarmee zou het totaal aantal pensioenfondsen teruglopen tot slechts 434. Vooral onder ondernemingsfondsen is de tol hoog: waren er vijf jaar geleden nog 676, nu zijn er daarvan nog maar 451 over. Bron: DNB (Q2) Bedrijfstakpensioenfondsen, verplichtgesteld Bedrijfstakpensioenfondsen, niet-verplichtgesteld Ondernemingspensioenfondsen Ondernemingsspaarfondsen Beroepspensioenfondsen Fondsen speciale wetgeving Totaal pensioenfondsen Figuur 1: Aantal pensioenfondsen vertoont dalende trend. Top 15 Nederlandse vemogensbeheerders Bron: IPE Bedrijfsnaam Europees institutioneel vermogen onder beheer in 2010, in mio APG ,0 PGGM ,0 Mn Services ,0 ING Investment Management ,0 Robeco Group ,0 Syntrus Achmea Asset Management ,0 SPF Beheer ,0 Delta Lloyd Asset Management ,0 Bedrijfsnaam Europees institutioneel vermogen onder beheer in 2010, in mio Blue Sky Group ,0 Kempen Capital Management ,0 ING Real Estate Management ,0 TKP Investments ,8 Theodoor Gilissen Bankiers 8.900,0 SNS Asset Management 8.400,0 Altera Vastgoed 1.367,0 Figuur 2: Ranglijst Nederlandse vermogensbeheerders naar vermogen onder beheer voor Europese institutionele klanten cijfers per IPN december 2010 januari 2011

2 Sector in cijfers 022_027 Top 100 PENSIOENFONDSEN NAAR Belegd vermogen Belegd vermogen Belegd vermogen ABP Zorg en Welzijn Metaal en Techniek BPF Bouw PME Shell Philips ING Rabobank voor de Grafische Bedrijven Spoorwegpensioenfonds ABN AMRO Bedrijfstakpensioenfonds voor de Detailhandel Vervoer Bedrijfspensioenfonds voor de Landbouw voor Huisartsen Akzo Nobel Hoogovens Vliegend Personeel KLM Medisch Specialisten voor de Woningcorporaties Algemeen KLM DSM Nederland TNT KPN Werk- en (re)integratie UWV BPF Schilders Unilever Nederland 'Progress' Horeca & Catering Bedrijfspensioenfonds voor de Koopvaardij Bedrijfstakpensioenfonds voor de Media PNO IBM Nederland Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars voor de Architectenbureaus Stork Openbaar Vervoer Achmea Fortis Bank Nederland Ahold Bedrijfspensioenfonds voor het Bakkersbedrijf TNO Heineken 'Protector' voor Fysiotherapeuten Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf SNS REAAL Bedrijfstakpensioenfonds voor het Levensmiddelenbedrijf Bedrijfstakpensioenfonds voor de Meubelindustrie en Meubileringsbedrijven Wonen Delta Lloyd Tandartsen en Tandartsspecialisten De Samenwerking, voor het Slagersbedrijf KLM-Cabinepersoneel Nedlloyd Bedrijfstakpensioenfonds Mode-, Interieur-, Tapijt- en Textielindustrie Dow Sara Lee Nederland Medewerkers Apotheken Algemeen Provisum Bedrijfspensioenfonds voor de Vlees- en Vleeswarenindustrie en de Gemaksvoedingindustrie Algemeen Mijnwerkersfonds van de Steenkolenmijnen in Limburg Notarieel Openbare Bibliotheken Campina Atos Origin Koninklijke Volker Wessels Stevin Openbare Apothekers voor de Predikanten in de Protestantse Kerk in Nederland DNB Gasunie Schering-Plough Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Mars Voorzieningsfonds Getronics Algemeen Wegener voor Dierenartsen Hewlett-Packard Nederland Bedrijfstakpensioenfonds voor de Suikerverwerkende Industrie Océ Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandel Thales Nederland Pensioenstichting Transport Wolters Kluwer Nederland ANWB Arcadis Nederland Corporate Express Siemens Telegraafpensioenfonds Sabic Innovative Plastics Ernst & Young Dupont Nederland Holland Casino Ballast Nedam Personeelspensioenfonds Cordares Vopak Xerox Bedrijfspensioenfonds voor Medewerkers in het Notariaat Alcatel-Lucent Beroepspensioenfonds Loodsen Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel voor de Tandtechniek Bedrijfstakpensioenfonds voor het Kartonnage- en Flexibele Verpakkingenbedrijf Ondernemingspensioenfonds KPN Solvay Pharmaceuticals RANGLIJST NAAR Aantal deelnemers top 25 naar aantal deelnemers Actieve deelnemers Slapers Gepensioneerden Totaal participanten ABP Zorg en Welzijn Metaal en Techniek Bedrijfstakpensioenfonds voor de Detailhandel Horeca & Catering BPF Bouw Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Bedrijfspensioenfonds voor de Landbouw voor Personeelsdiensten PME Vervoer Flexsecurity n.b Bedrijfstakpensioenfonds voor het Levensmiddelenbedrijf Bedrijfspensioenfonds voor het Bakkersbedrijf voor de Grafische Bedrijven Werk- en (re)integratie IPN december 2010 januari

3 022_027 Sector in cijfers top 25 naar aantal deelnemers Actieve deelnemers Slapers Gepensioneerden Totaal participanten Wonen Bedrijfstakpensioenfonds voor de Meubelindustrie en Meubileringsbedrijven Bedrijfstakpensioenfonds Mode-, Interieur-, Tapijt- en Textielindustrie Philips TNT Rabobank ABN AMRO Ahold De Samenwerking, voor het Slagersbedrijf Bedrijfspensioenfonds voor de Vlees- en Vleeswarenindustrie en de Gemaksvoedingindustrie ING Spoorwegpensioenfonds Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel laagste 25 aantal deelnemers Actieve deelnemers Slapers Gepensioneerden Totaal participanten Anw-fonds Pon Holdings Lucite Holland Genencor International Swiss Re Nederland Blue Sky Group Inesse NCCW Nedmag Industries G. van Loon's Import Maatschappij Florijn Suiker Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Towers Perrin Cabot Legal & General Pensioen- en Voorzieningsfonds van Vereenigde Octrooibureaux Lips Citigroup Nederland Pipelife Nederland Watson Wyatt Ardo Nederland Roba Royal Leerdam Dutch Space AT&T Nederland Petroland Croda van het Verbond van Verzekeraars A.C. Nielsen (Nederland) Tiger Beheer RANGLIJST NAAR Performance Top 25 naar performance Beleggingsrendement Shell 27,5 Johnson & Johnson Nederland 27,5 'Protector' 25,54% Tiger Beheer 25,3 Roba 23,8 Hal 23,56% Unilever Nederland 'Progress' 22,4 Mars 22,38% AT&T Nederland 21,84% Schuitema 21,7 Horeca & Catering 21,5 Co-op 21,1 EDS 20,7 Corporate Express 20,5 ABP 20,2 Ecorys Nederland 19,8 Vereniging Nederlands voor de Sigarenindustrie en Aanverwante Bedrijven 19,5 Bedrijfstakpensioenfonds voor de Reisbranche 19% FNV 18,85% Bedrijfstakpensioenfonds voor de Media PNO 18,7 Equens 18,5 Total Nederland 18,2 Lucite Holland 18% KLM-Cabinepersoneel 17,9 Transavia Vliegers 17,8 Algemeen KLM 17,7 Zorg en Welzijn 17,6 voor Huisartsen 17,6 Nedmag Industries 17,5 Smurfit Kappa Nederland 17,5 Laagste 25 performance Beleggingsrendement Randstad -1,1 Legal & General -0,7 Anw-fonds Pon Holdings 2,2 AXA Verzekeringen 2,24% Royal Leerdam 2,9 Samas 3,17% Atos Origin 3,17% Gouden Gids 3,95% Pensioen- en Voorzieningsfonds van Vereenigde Octrooibureaux 4% A&O Services 4% Deutsche Bank Nederland 4,1 Aviko 4,4 Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel 4,59% Koninklijke Volker Wessels Stevin 4,8 DNB 5,1 Openbare Apothekers 5,2 Capgemini Nederland 5,2 KLM Health Services 5,4 OPG 5,5 Ortec 5,5 TNT Postbezorgers 5,5 Tandartsen en Tandartsspecialisten 5,63% Ricoh Nederland 5,75% ABN AMRO 5,8 Cargill 5,8 DOW 6,15% Suiker ,2 VVV- 6,3 Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 6,3 IKEA 6,4 24 IPN december 2010 januari 2011

4 Sector in cijfers 022_027 RANGLIJST NAAR KOSTENRATIO Laagste kostenratio Belegd vermogen/vermogensbeheerkosten Ondernemingspensioenfonds KPN 0,01 IKEA 0,02 Audax 0,04 KPN 0,04 Alliance Nederland 0,05 Hal 0,07 TNT 0,07 Ecorys Nederland 0,08 Media Groep Limburg 0,11 Monsanto Holland 0,13 AT&T Nederland 0,14 Ballast Nedam 0,14 van de Stichting Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium 0,16 Bedrijfspensioenfonds voor het Bakkersbedrijf 0,16 Ricoh Nederland 0,17 ISS 0,18 EDS 0,18 Woningraad 0,18 Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven 0,21 voor de Predikanten in de Protestantse Kerk in Nederland 0,22 Fortis Bank Nederland 0,23 CRH 0,26 Nike Nederland 0,28 Molenaarspensioenfonds 0,29 Abbott Nederland 0,31 Bedrijfstakpensioenfonds voor de Betonmortelindustrie 0,31 Petroland 0,32 Gasunie 0,32 Ondernemingspensioenfonds TNT 0,33 Tate & Lyle Netherlands 0,33 Hoogste kostenratio Belegd vermogen/vermogensbeheerkosten TNT Postbezorgers 8,9 CSM Suiker 8,44 CSM Nederland 6,89 Océ 5,56 Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 5,24 Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij 5,23 Bedrijfstakpensioenfonds voor de Groothandel in Bloemen en Planten 5,1 voor de Architectenbureaus 4,95 Bedrijfspensioenfonds voor de Particuliere Beveiliging 4,88 ECI 4,82 Imtech 4,79 TDV 4,74 Beroepspensioenfonds Loodsen 4,57 SDB 4,49 Cultuur 4,45 Johnson & Johnson Nederland 4,14 GE Pension NL ,07 Lloyd's Register Nederland 4,92 FNV 4,89 Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars 4,24 Campina 3,96 KLM Health Services 3,87 Algemeen Provisum 3,81 B&S 3,8 Sabic Innovative Plastics 3,44 Sphinx Maastricht 3,42 Vervoer 3,39 Elsevier-Ondernemingen 3,27 Productschappen 3,27 voor Huisartsen 3,2 Prestaties van pensioenfondsen tijdens de crisis en voeren een beperkt aantal kernactiviteiten uit: een pensioenfonds heft premie, belegt de premies en kent pensioenrechten toe. Daarnaast berekent een pensioenfonds de waarde van de pensioenverplichtingen, keert de pensioenen uit, kent zo mogelijk pensioentoeslagen toe en kan eventueel pensioenrechten overdragen. In dit artikel kijken we naar de kosten en baten de resultaten op deze afzonderlijke activiteiten. tekst Sander Leeters D e maatstaf voor de solvabiliteit van pensioenfondsen de dekkingsgraad geeft de verhouding weer tussen de voor pensioenen beschikbare middelen en de waarde van de (onvoorwaardelijke) pensioenverplichtingen. Vanaf 2007 rapporteren pensioenfondsen hun dekkingsgraad op basis van marktwaarde. Over de afgelopen jaren nemen we voor vrijwel alle pensioenfondsen heftige uitslagen in de dekkingsgraad waar. Om deze schommelingen te verklaren hebben we de jaarrekeningen van de 50 grootste pensioenfondsen in Nederland nader geanalyseerd. Per ul dekkingsgraad Figuur 1: Grafiek dekkingsgraadontwikkeling Nederlandse pensioenfondsen vanaf begin 2007 Bron: kwartaalcijfers DNB, Statistisch Bulletin, geraamde dekkingsgraad van pensioenfondsen IPN december 2010 januari 2011 RESULTAAT OP BELEGGEN 25

5 022_027 Sector in cijfers timo 2009 nemen zij 86% van de totale Nederlandse pensioenverplichtingen bij pensioenfondsen voor hun rekening. ABP is dominant met een omvang van 32% van de Nederlandse pensioensector. Het beleggingsrendement van de groep van 50 grootste pensioenfondsen bedraagt voor de periode nul procent. Dit is op zichzelf geen slechte prestatie voor een periode waarin een extreme crisis zich voltrok op de beleggingsmarkten. Evenwel, door de forse daling van de (swap-)rente steeg de waarde van de toekomstige pensioenuitkeringen sterk. Het rendement op de pensioenverplichtingen bedroeg daardoor 2. Dit verschil in rendement tussen de beleggingen en de pensioenverplichtingen zorgde voor een daling van de dekkingsgraad met 22 procentpunt. De dekkingsgraad werd in de periode ook sterk geraakt door kosten welke voortkwamen uit nieuwe inzichten ten aanzien van de levensverwachting. De langere levensverwachtingen voor de deelnemers (de actieven en gepensioneerden) zorgden voor een daling van de dekkingsgraad met 8 procentpunt. De beleggingsresultaten en de kosten van de gewijzigde levensverwachting verklaren samen bijna volledig de daling van de dekkingsgraad voor het universum van de 50 pensioenfondsen. De resultaten op de overige activiteiten hadden voor de periode per saldo een beperkte invloed op de dekkingsgraad. Welke pensioenfondsen presteren beter? Het beleggingsresultaat rendement op beleggingen minus rendement op de pensioenverplichtingen heeft in de periode een bijzonder sterke uitwerking op de dekkingsgraad gehad. Daarbij zijn de onderlinge verschillen tussen de pensioenfondsen erg groot. Wanneer we kijken naar de invloed van de beleggingsresultaten op de dekkingsgraad van individuele pensioenfondsen, dan varieert deze van -2% tot -52%. Zowel voor de afzonderlijke jaren als voor de periode van 3 jaren kan het beleggingsresultaat worden verklaard uit het risiconiveau en de allocatie van het risico. De risicoallocatie is stabiel in de tijd voor de pensioenfondsen als groep (zie figuur 4). Het verschil in risiconiveau tussen de pensioenfondsen onderling was enorm. Activiteiten pensioenfondsen periode Beleggen versus verplichtingen 12% -5 17% -22% Premie heffen 1% 1% 1% Toeslagen verlenen -4% -1% -5% Actuariële schattingen (langleven) -2% -1% -4% -8% Pensioenoverdrachten Organisatiekosten Pensioenen uitkeren 1% 2% 5% Overig 2% 2% Dekkingsgraadverandering % % % -28% 2010 dekkingsgraad Figuur 2: Resultaten op de activiteiten van pensioenfondsen en de effecten daarvan op de dekkingsgraad -6 Figuur 3: Invloed van het beleggingsresultaat op de dekkingsgraad van pensioenfondsen 5% 1 15% 2 25% 3 35% 5% 1 15% 2 Risico S 1 (rente) 9% 8% 8% -1 S 2 (zakelijke waarden) 15% 13% 14% BELEGGINGSRESULTAAT Totale risicobuffer 22% 19% 21% -2 Figuur 4: Risicoallocatie universum 50 fondsen op basis van het standaard risicomodel van DNB -3 RESULTAAT OP BELEGGEN LANGLEVENKOSTEN R 2 = 0,2631 R 2 = 0,2305 In -4 de periode is het risiconiveau, meer specifiek de omvang van het -5 renterisico, bepalend geweest voor het effect van de beleggingen op de dekkingsgraad. Hoe groter het risico -6 van de beleggingen versus de pensioenverplichtingen, hoe slechter het TOTAAL RISICO beleggingsresultaat en daarmee hoe groter de daling van de dekkingsgraad. Dit geldt zowel voor het totale risico als voor uitsluitend het renterisico (zie grafieken in figuur 5). De best presterende pensioenfondsen over de periode maakten gebruik van een separate matchingstrategie waarbij het renterisico in belangrijke mate werd afgedekt. Daar bovenop hadden zij het risico naar zakelijke waarden beperkt en werd door enkele pensioenfondsen tevens het staartrisico van de RENTERISICO beleggingen in zakelijke waarden afgedekt. Deze veelbelovende ontwikkelingen zijn ook door de commissie Frijns gesignaleerd 1. Kleine fondsen doen het beter Als we kijken naar de prestaties van de pensioenfondsen groter dan 10 miljard Bron: First Pensions Bron: First Pensions, cijfers geven cumulatief effect voor de periode Bron: First Pensions 26 IPN december 2010 januari 2011

6 Sector in cijfers 022_027 First Pensions Bron: First Pensions -6 BELEGGINGSRESULTAAT BELEGGINGSRESULTAAT % 1 15% 2 5% 1 15% 2 TOTAAL RISICO Figuur -6 5: Grafieken risico en beleggingsresultaat TOTAAL RISICO LANGLEVENKOSTEN -2-15% -1-5% - euro, de 8 grootste pensioenfondsen van de 50, dan is de gemiddelde impact op de dekkingsgraad van het beleggingsresultaat -24 procentpunt. Voor de overige (42) kleinere pensioenfondsen bedraagt deze bijdrage van het beleggingsresultaat -18 procentpunt. Dit is een gat van 6 procentpunt over een periode van 3 jaar tussen de kleine en de grote pensioenfondsen. Grotendeels komt dat door het grotere beleggingsrisico dat door de grotere pensioenfondsen wordt genomen en specifiek door het hogere renterisico. 25% 3 35% 25% 3 35% LANGLEVENKOSTEN 5% 1 15% 2 R 2 = 0,2631 R 2 = 0,2305 RENTERISICO -2-15% -1-5% - Figuur 6: Ontwikkeling langlevenkosten voor pensioenfondsen 5% 1 15% 2 R 2 = 0,2631 R 2 = 0,2305 RENTERISICO Het raadsel van de langlevenkosten Als we uitsluitend afgaan op de informatie uit de jaarrekeningen, dan zijn sommige pensioenfondsen uitstekend in staat om de levensverwachting in te schatten en andere fondsen totaal niet. Er is een pensioenfonds waarvoor in de periode de dekkingsgraad met 17% daalde door aanpassingen van de levensverwachting, maar er is ook een fonds waarvoor het effect op de dekkingsgraad positief was. Voor een deel is dit te verklaren uit het feit dat sommige pensioenfondsen in het verleden conservatievere schattingen voor de levensverwachting hanteerden en daardoor minder hoefden aan te passen op basis van de nieuwe publieke informatie. De impact van de gewijzigde levensverwachting op de dekkingsgraad is verrassend. Onze kennis van het fenomeen langleven en de bijbehorende risico s voor pensioenfondsen kent nog veel witte vlekken en verdient daarom nader onderzoek 2. Neerwaartse spiraal? Als pensioenfondsen met een dekkingsgraad beneden de 10 toch de volledige pensioenen uitkeren, dan daalt de dekkingsgraad steeds verder. Dit betekent immers dat het tekort in stand blijft, terwijl de omvang van de pensioenverplichtingen afneemt. In de periode was de dekkingsgraad, op een korte periode na, boven de 10. Hierdoor leverde het uitkeren van pensioenen (tegen 10) een positieve bijdrage (5 procentpunt) aan de dekkingsgraad. De bijsturing van de dekkingsgraad vanuit de premieheffing door pensioenfondsen was in de periode beperkt. Ondanks de premieverhogingen en bijstortingen door enkele ondernemingen in het pensioenfonds was het premieresultaat slechts 1 procentpunt. De ontwikkelingen in de periode tonen dat we niet hoeven te vrezen voor Titanic-taferelen als wij aan pensioenfondsen denken. Maar de doelmatigheid van pensioenfondsen staat ter discussie en een waarschuwing is wel op zijn plaats. 1 In 2010 is de dekkingsgraad voor meerdere pensioenfondsen opnieuw onder het niveau van 10 beland. Door de verdere daling van de renteniveaus in 2010 is de premie van veel pensioenfondsen niet meer kostendekkend. Als deze situatie te lang voortduurt dan doemt het Titanic-scenario aan de horizon op. Sander Leeters is Manager Beleidsadvisering & Risk Management bij First Pensions. 1. Rapport Pensioen: Onzekere zekerheid, 19 januari 2010, docs.minszw.nl/ pdf/135/2010/135_2010_1_25337.pdf, pg Een overzicht van de problematiek geeft het VBA rapport Langleven in Nederland, oktober Zie voor principes om te komen tot een doelmatiger beleid, Van As, J., Drie principes en best practices, IPN augustus/september 2010 IPN december 2010 januari

Dekkingsgraad Nederlandse pensioenfondsen in 2e kwartaal 2015

Dekkingsgraad Nederlandse pensioenfondsen in 2e kwartaal 2015 Dekkingsgraad Nederlandse pensioenfondsen in 2e kwartaal 2015 Bron cijfers: De Nederlandsche Bank Beleidsdekkingsgraad: de gemiddelde dekkingsgraad over de afgelopen 12 maanden. dekkingsgraad: dekkingsgraad

Nadere informatie

Verlaging per 1-4-2014 (voorlopig) 99% 2% n.n.b. Voorlopige dekkingsgraad. 94,3% 6,2% 0,0% 88% 7% n.n.b. 93,6% 5,6% 2,2% 95,4% 0,0% 2,8%

Verlaging per 1-4-2014 (voorlopig) 99% 2% n.n.b. Voorlopige dekkingsgraad. 94,3% 6,2% 0,0% 88% 7% n.n.b. 93,6% 5,6% 2,2% 95,4% 0,0% 2,8% Overzicht bijgewerkt tot 19-02-2013, 10.00 uur. Aanvullingen zullen in blauw worden toegevoegd. Pensioenfonds 1. Stichting Pensionfonds ABP 96,0% 0,5% 1,6% (zie toelichting) Kortingspercentage voor april

Nadere informatie

Falen is de echte shortfall van pensioenfondsen. Amsterdam, 24 september 2010

Falen is de echte shortfall van pensioenfondsen. Amsterdam, 24 september 2010 Pensioen- en Vermogensbeheer Ageing giants of Sinking giants Falen is de echte shortfall van pensioenfondsen Amsterdam, 24 september 2010 Jelles van As First Pensions 1 Inhoud 1. Activiteiten van pensioenfondsen

Nadere informatie

Verlaging per 1-4-2014 (voorlopig) 99% 2% n.n.b. Voorlopige dekkingsgraad. 94,3% 6,2% 0,0% 88% 7% n.n.b. 93,6% 5,6% 2,2% 95,4% 2,8% 0,4%

Verlaging per 1-4-2014 (voorlopig) 99% 2% n.n.b. Voorlopige dekkingsgraad. 94,3% 6,2% 0,0% 88% 7% n.n.b. 93,6% 5,6% 2,2% 95,4% 2,8% 0,4% Overzicht bijgewerkt tot 07-03-2013, 15.00 uur. Aanvullingen zullen in blauw worden toegevoegd. 1. Stichting Pensionfonds ABP 96,0% 0,5% 1,6% (zie toelichting) Kortingspercentage voor april 2014 louter

Nadere informatie

Voor alle duidelijkheid: deze nieuwsbrief informeert u uitsluitend over de pensioenregeling(en) die onder het beheer van SPAN vallen.

Voor alle duidelijkheid: deze nieuwsbrief informeert u uitsluitend over de pensioenregeling(en) die onder het beheer van SPAN vallen. Van het SPAN bestuur In deze nieuwsbrief geven wij u informatie over de financiële situatie en andere belangrijke ontwikkelingen binnen het fonds. En er is goed nieuws over de indexatie per 1 januari 2015!

Nadere informatie

Voor alle duidelijkheid: deze nieuwsbrief informeert u uitsluitend over de pensioenregeling(en) die onder het beheer van SPAN vallen.

Voor alle duidelijkheid: deze nieuwsbrief informeert u uitsluitend over de pensioenregeling(en) die onder het beheer van SPAN vallen. Van het SPAN bestuur In deze nieuwsbrief geven wij u informatie over de financiële situatie en andere belangrijke ontwikkelingen binnen het fonds. En er is goed nieuws over de indexatie per 1 januari 2014!

Nadere informatie

Z-score 2010 en P-toets

Z-score 2010 en P-toets Z-score 2010 en P-toets 2006-2010 FONDS z-score 2009¹ P-toets 2005-z-score 2009 2010, cijfers (inclusief DNB 1,28)¹ P-toets 2006-2010, cijfers DNB P-toets 2006-2010 (inclusief 1,28) ABP, Pensioenfonds

Nadere informatie

Sector in cijfers TOP 50 VERMOGENSBEHEERDERS 15 15 PENSIOENFONDSEN IN CIJFERS 15 17 RELATIEVE PERFORMANCE PENSIOENFONDSEN 18 19

Sector in cijfers TOP 50 VERMOGENSBEHEERDERS 15 15 PENSIOENFONDSEN IN CIJFERS 15 17 RELATIEVE PERFORMANCE PENSIOENFONDSEN 18 19 014_019 SECTOR IN CIJFERS Sector in cijfers Inhoud GETIPT VOOR HET BESTUUR TOP 50 VERMOGENSBEHEERDERS 15 15 PENSIOENFONDSEN IN CIJFERS 15 17 RELATIEVE PERFORMANCE PENSIOENFONDSEN 18 19 In de laatste editie

Nadere informatie

Vragen aan het bestuur kunt u altijd stellen via de mailbox of door een van de bestuursleden direct te benaderen.

Vragen aan het bestuur kunt u altijd stellen via de mailbox of door een van de bestuursleden direct te benaderen. Van het SPAN bestuur Het SPAN bestuur beseft dat er veel communicatie omtrent de pensioenregelingen plaatsvindt binnen AT&T en richting de medewerkers. Deze nieuwsbrief informeert u met name over de huidige

Nadere informatie

TPRA-monitor Dekkingsgraden II

TPRA-monitor Dekkingsgraden II <Titel> <Ondertitel> TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 II Augustus 2016 TPRA-monitor dekkingsgraden Over deze monitor: TPRA publiceert elk kwartaal de dekkingsgradenmonitor waarin de ontwikkelingen van

Nadere informatie

Vastgoedbeleggingsresultaten van Nederlandse pensioenfondsen: internationale diversificatie stelt teleur

Vastgoedbeleggingsresultaten van Nederlandse pensioenfondsen: internationale diversificatie stelt teleur Vastgoedbeleggingsresultaten van Nederlandse pensioenfondsen: internationale diversificatie stelt teleur Veel Nederlandse pensioenfondsen hebben in de afgelopen jaren hun vastgoedportefeuilles opnieuw

Nadere informatie

VB-overzicht indexering 2003.

VB-overzicht indexering 2003. VB-overzicht inxering 2003 Persbericht VB-overzicht inxering 2003. NB cijfers uit ze tabel zijn niet onrling vergelijkbaar. Lees toelichting. Pensioenfonds Inxatie gepensioneern en slapers (%) Inxatie

Nadere informatie

Incompany 500 Reputatie van uw organisatie in kaart gebracht. juni 2008

Incompany 500 Reputatie van uw organisatie in kaart gebracht. juni 2008 Incompany 500 Reputatie van uw organisatie in kaart gebracht juni 2008 Incompany 500 Blauw Research heeft voor het derde jaar op rij het onderzoek uitgevoerd dat ten grondslag ligt aan de Incompany 500.

Nadere informatie

TPRA-monitor Dekkingsgraden IV

TPRA-monitor Dekkingsgraden IV <Titel> <Ondertitel> TPRA-monitor Dekkingsgraden 2015 IV Maart 2016 TPRA-monitor dekkingsgraden Over deze monitor: TPRA publiceert elk kwartaal de dekkingsgradenmonitor waarin de ontwikkelingen van de

Nadere informatie

Voor een goed pensioen zult u zelf wat moeten doen!

Voor een goed pensioen zult u zelf wat moeten doen! SNPF gaat 2% korten De website www.pensioenvoordenotaris.nl schreef het al eerder, maar nu is er eindelijk duidelijkheid. SNPF gaat zowel de pensioenuitkeringen als de opgebouwde pensioenen met 2% (1,97%)

Nadere informatie

TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 IV

TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 IV TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 IV Maart 2017 TPRA-monitor dekkingsgraden Over deze monitor: TPRA publiceert elk kwartaal de dekkingsgradenmonitor waarin de ontwikkelingen van de nominale dekkingsgraad

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

In onze ideale wereld zijn er nog maar 10 pensioenfondsen die onderverdeel zijn naar verschillende

In onze ideale wereld zijn er nog maar 10 pensioenfondsen die onderverdeel zijn naar verschillende PensioenLab groep 'Omvang pensioenfondsen' De vijf wijze dwergen. Eens was er Sneeuwwitje. Zij was de mooiste van het land en gefluisterd werd dat zij de mooiste van de hele wereld was! Ze zou nog heel

Nadere informatie

Persbericht. ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende

Persbericht. ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende Persbericht ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende Hoofdpunten: Verlaging pensioen met 0,5% per 1 april 2013 definitief Mogelijk aanvullende

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Agenda 1. Opening 2. Evaluatie herstelplan 31-12-2012 en korting pensioenen 3. Toeslagenbesluit (indexatie) 4. Rondvraag

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten. Vermogensbeheer SPMS. 17 november 2014

Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten. Vermogensbeheer SPMS. 17 november 2014 Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten Vermogensbeheer SPMS 17 november 2014 Structuur SPMS (vermogensbeheer) Bestuur SPMS F&C (verantwoord beleggen) Ortec (ALM studie) Bestuursbureau Investment

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m ultimo juni 2012 Samenvatting: Nominale dekkingsgraad gedaald van 107,6% naar 101,9% Beleggingsrendement is 1,6%

Nadere informatie

Analyse financiële positie

Analyse financiële positie Analyse financiële positie Notitie voor deelnemers en gepensioneerden oktober 2012 2 Samenvatting Aanleiding SPOA krijgt regelmatig vragen van deelnemers over de financiële situatie bij het pensioenfonds.

Nadere informatie

Ontwikkelingen in vastgoedbeleggingen van institutionele beleggers

Ontwikkelingen in vastgoedbeleggingen van institutionele beleggers Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 3 februari 26 Ontwikkelingen in vastgoedbeleggingen van institutionele beleggers drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Totale beleggingen professionele beleggers in 2012 Professionele beleggers investeren weer meer in indirect vastgoed

Totale beleggingen professionele beleggers in 2012 Professionele beleggers investeren weer meer in indirect vastgoed www.vastgoedmarkt.nl oktober 213 Vastgoedmarkt 45 beleggingen achtergrond Beleggingen / onderzoek / cbs Totale beleggingen professionele beleggers in 212 Professionele beleggers investeren weer meer in

Nadere informatie

Totale beleggingen professionele beleggers in 2011 Professionele beleggers investeren meer in indirect vastgoed

Totale beleggingen professionele beleggers in 2011 Professionele beleggers investeren meer in indirect vastgoed www.vastgoedmarkt.nl oktober 212 Vastgoedmarkt 59 BELEGGINGEN / ONDERZOEK / CBS Totale beleggingen professionele beleggers in 211 Professionele beleggers investeren meer in in vastgoed De beleggingen in

Nadere informatie

Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen - CEM Benchmarking Algemene Rapportage

Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen - CEM Benchmarking Algemene Rapportage Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen - CEM Benchmarking Algemene Rapportage (voor het jaar eindigende op 31 december, 2008) Bereid op 30 november, 2009 door: CEM Benchmarking Inc. 80 Richmond Street

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

VVG - 29 april 2016. Pensioenfonds PGB Arnold Verplancke

VVG - 29 april 2016. Pensioenfonds PGB Arnold Verplancke VVG - 29 april 2016 Pensioenfonds PGB Arnold Verplancke 1 Uw pensioen bij PGB in 2016 3 september 2015 Programma Ontwikkeling Pensioenfonds PGB ontwikkeling van grafisch naar multisectoraal groei via aansluitingen

Nadere informatie

NETHERLANDS / PAYS-BAS / NIEDERLANDE 1

NETHERLANDS / PAYS-BAS / NIEDERLANDE 1 NETHERLANDS / PAYS-BAS / NIEDERLANDE 1 423 Coöperatieve Rabobanken BA (aangesloten bij de Coöperatieve Centrale Raiffeisen- Boerenleenbank BA te Utrecht) AAGUS Financial Services Group N.V. Amersfoort

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,97 0,97% DOW JONES 17958,73 0,31% NASDAQ CMP 4974,565 0,48% NASDAQ -100 4403,953 0,64% NIKKEI 225 19907,63-0,15%

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Onderzoek naar topbeloningen 2010. De beloning van topbestuurders ten opzichte van medewerkers. Utrecht, 1 juni 2011

Onderzoek naar topbeloningen 2010. De beloning van topbestuurders ten opzichte van medewerkers. Utrecht, 1 juni 2011 Onderzoek naar topbeloningen 2010 De beloning van topbestuurders ten opzichte van medewerkers Utrecht, 1 juni 2011 Frank Hendriks Mariska Stuivenberg 1 10118/4/FNV BG/eindrapportage/01-06-2011 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 III.

TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 III. <Titel> <Ondertitel> TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 III November 2016 TPRA-monitor dekkingsgraden Over deze monitor: TPRA publiceert elk kwartaal de dekkingsgradenmonitor waarin de ontwikkelingen van

Nadere informatie

Jaarbericht Terugblikken en vooruitkijken. delta lloyd pensioenfonds

Jaarbericht Terugblikken en vooruitkijken. delta lloyd pensioenfonds delta lloyd pensioenfonds Jaarbericht 2010 Terugblikken en vooruitkijken In dit Jaarbericht leest u wat er in 2010 bij het pensioenfonds gebeurde. We gaan wat dieper in op onze beleggingen en andere financiële

Nadere informatie

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP De Dynamische Strategie Portefeuille DSP Onderdeel van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds UWV 1 Inhoudsopgave Waarom beleggen? 4 Beleggen is niet zonder risico s 4 Strategische beleggingsportefeuille

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Indirect vastgoed herstelt in 2009

Indirect vastgoed herstelt in 2009 Indirect vastgoed herstelt in 29 11 drs. J.L. Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 8 februari 211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader voorlopig

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Turbo Daily NASDAQ-100 NIKKEI 225 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05%

Turbo Daily NASDAQ-100 NIKKEI 225 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05% Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05% DOW JONES 17890,36-0,42% NASDAQ CMP 5112,19-0,2% NASDAQ -100 4514,008-0,23% NIKKEI 225 20706,15-0,31%

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Op woensdagmiddag 9 maart, aansluitend aan de jaarbijeenkomst van de Vereniging Gepensioneerden Getronics (VGG), organiseerde Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Nadere informatie

Jaarverslagen avv'de cao-fondsen boekjaar 2006

Jaarverslagen avv'de cao-fondsen boekjaar 2006 Jaarverslagen avv'de cao-fondsen boekjaar 2006 CAO NAAM NAAM FONDS AARDAPPELEN GROENTEN EN FRUIT, DETAILHANDEL SF Stichting Sociaal Fonds Detailhandel in Aardappelen, Groenten en Fruit AARDAPPELEN GROENTEN

Nadere informatie

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 samenvatting van het jaarverslag In het Jaarverslag 2014 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

SPNG. veranderingen. was voor. een jaar van grote. Verkort jaarverslag 2013 >

SPNG. veranderingen. was voor. een jaar van grote. Verkort jaarverslag 2013 > 2013 was voor SPNG een jaar van grote veranderingen. Verkort jaarverslag 2013 > 2013 was voor SPNG een jaar van grote veranderingen. Eind 2012 liep het herverzekeringscontract met Nationale-Nederlanden

Nadere informatie

DNBulletin: Pensioenfondsen gaan in herstelplannen uit van hoge rendementen

DNBulletin: Pensioenfondsen gaan in herstelplannen uit van hoge rendementen DNBulletin DNBulletin: Pensioenfondsen gaan in herstelplannen uit van hoge rendementen Datum 18 mei 2017 Thema Pensioenen Pensioenfondsen verwachten uit hun financiële tekorten te komen door hoge rendementen

Nadere informatie

Accell Group Milennium 2003 Inkomsten* 289577 Operationele winst* 16708 Netto winst 9197 Uitstaande aandelen 48051 Totale activa 134940

Accell Group Milennium 2003 Inkomsten* 289577 Operationele winst* 16708 Netto winst 9197 Uitstaande aandelen 48051 Totale activa 134940 Totale netto winst 56.904.147.000 Totale Activa (Netto Eigen Vermogen) 2.658.133.112.000 Via www.euronext.nl uitgezocht door Peter Breda Aalberts Industries Milennium 2003 Inkomsten* 784589 Operationele

Nadere informatie

Case study: voorbeeld van een strategisch risicomanagementproces bij Philips Pensioenfonds

Case study: voorbeeld van een strategisch risicomanagementproces bij Philips Pensioenfonds Case study: voorbeeld van een strategisch risicomanagementproces bij Philips Pensioenfonds VBA ALM congres 6 november 2014 Philips Pensioenfonds Philips Pensioenfonds in een notedop Beleggingen Verplichtingen

Nadere informatie

Algemene Ledenvergadering Pensioen Vereniging exleaseplan (VeLP) 2 november 2010

Algemene Ledenvergadering Pensioen Vereniging exleaseplan (VeLP) 2 november 2010 Algemene Ledenvergadering Pensioen Vereniging exleaseplan (VeLP) 2 november 2010 Agenda 1. Welkom en Opening 2. Doelstellingen VeLP 3. Bijeenkomsten bestuur in 2010 4. Gerealiseerd in 2010 5. Wat is er

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009 Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Verkort Jaarverslag 2009 Inleiding 2009 is voor de Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics (hierna Pensioenfonds SABIC-IP) weer een bijzonder

Nadere informatie

2e kwartaal 2016 Den Haag, juli 2016

2e kwartaal 2016 Den Haag, juli 2016 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2016 Den Haag, juli 2016 Samenvatting cijfers per 30 juni 2016 Dekkingsgraad (UFR): 99,0% Beleidsdekkingsgraad: 99,6% Belegd vermogen: 23,3 miljard Rendement 1 e halfjaar 2016:

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Verkorte kerngegevens fonds

Verkorte kerngegevens fonds Samenvatting jaarverslag 2010 Deze samenvatting is een ingekorte versie van het Jaar verslag 2010 van Pensioenfonds Horeca & Catering (PH&C). Hierin leest u over de belangrijkste onderwerpen en ontwikkelingen

Nadere informatie

Financial Services Compensation Report 2012 Inzicht in beloning in de Markt Financiële Dienstverlening

Financial Services Compensation Report 2012 Inzicht in beloning in de Markt Financiële Dienstverlening Financial Services Compensation Report 2012 Inzicht in beloning in de Markt Financiële Dienstverlening 2012 Hay Group. All rights reserved. Registered in The Netherlands: Hay Group bv Chamber of Commerce

Nadere informatie

Verkort jaarverslag PHI 2010

Verkort jaarverslag PHI 2010 Verkort jaarverslag PHI 2010 uitgave van stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de houtverwerkende industrie Voorwoord 2010 was een roerig jaar. Ook voor Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houtverwerkende

Nadere informatie

Toeslagverlening. Versie

Toeslagverlening. Versie Toeslagverlening Versie 23-02-2017 Versie 23-02-2017 Toeslagverlening Waarom toeslagverlening? Toeslag is een manier om te zorgen dat de pensioenen hun koopkracht behouden. Toeslag wordt ook wel indexatie

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze extra nieuwsbrief Toelichting van het Bestuur op de gevolgen voor het Pensioenfonds van de Uitslag van het Referendum in Engeland de Brexit en de verder dalende rente Toelichting op verdere ontwikkelingen

Nadere informatie

Stichting Alcatel Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Stichting Alcatel-Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Vergadering van Deelnemers

Stichting Alcatel Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Stichting Alcatel-Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Vergadering van Deelnemers Stichting Alcatel-Lucent Pensioenfonds (in liquidatie) Deelnemers en Pensioengerechtigden 29 september 2015 Agenda 1. Opening en introductie J. Koenhein 2. Korte toelichting Jaarverslag 2014 en huidige

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m 30 juni 2012 Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Nominale dekkingsgraad is gedaald van 110,0% naar 105,1% Beleggingsrendement

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 419.7 Weerstand : 509.2

Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 419.7 Weerstand : 509.2 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 444,55 2,53% DOW JONES 16374,76 0,14% NASDAQ CMP 4733,497-0,35% NASDAQ -100 4234,654-0,51% NIKKEI 225 17792,16-2,15%

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

The good, the bad and the ugly

The good, the bad and the ugly The good, the bad and the ugly Rendement, risico en domheid Eelco Hessling Manager Retail Investor Services NYSE Euronext 2007 NYSE Euronext. All Rights Reserved. Vecon dag Amsterdam 3 april 2008 2007

Nadere informatie

AFSPRAKEN OVER KINDEROPVANG IN CAO S

AFSPRAKEN OVER KINDEROPVANG IN CAO S Arbeidsinspectie Centraal Kantoor Afdeling Monitoring en Beleidsinformatie AFSPRAKEN OVER KINDEROPVANG IN CAO S Een stand van zaken medio augustus 2003 augustus 2003 M.J.M. Schaeps INHOUDSOPGAVE BLZ. 1

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen.

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. Verkort jaarverslag 2014 In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag downloaden op www.bpfmedewerkersnotariaat.nl.

Nadere informatie

Praktijkvariatie I: Pensioenbeheerkosten

Praktijkvariatie I: Pensioenbeheerkosten Praktijkvariatie I: Pensioenbeheerkosten Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Pensioenbeheerkosten 3 Transparantie 5 Kosten per deelnemer 7 Pensioenbeheerkosten totaal 7 Administratiekosten 10 Bestuurskosten

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

TechnicalDayTrader. Trading Tactics Pro. de dagelijkse nieuwsbrief van

TechnicalDayTrader. Trading Tactics Pro. de dagelijkse nieuwsbrief van Trading Tactics Pro de dagelijkse nieuwsbrief van TechnicalDayTrader Trading Tactics Pro nieuwsbrief@technicaldaytrader.nl TradingScreen signalen De AEX heeft vandaag opnieuw een daling laten zien, ditmaal

Nadere informatie

Individuele terugkoppeling. Financial Services Compensation Report 2013

Individuele terugkoppeling. Financial Services Compensation Report 2013 <uw organisatie> Individuele terugkoppeling Financial Services Compensation Report 2013 Inhoud Peilers van het onderzoek Organisaties in de markt Salarisontwikkelingen Totaal Vast Inkomen Variabel Inkomen

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Beleggingen van pensioenfondsen in wapenhandel een tussenstand

Beleggingen van pensioenfondsen in wapenhandel een tussenstand Beleggingen van pensioenfondsen in wapenhandel een tussenstand Campagne tegen Wapenhandel - mei 2008 Conclusies: veel pensioenfondsen hebben inmiddels een opgesteld zo'n beleid beperkt zich vaak tot enkele

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158. Italie maakt vrijdag de details bekend van de veiling van 29 april.

Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158. Italie maakt vrijdag de details bekend van de veiling van 29 april. Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 503-0,54% DOW JONES 18058,69 0,11% NASDAQ CMP 5056,063 0,41% NASDAQ -100 4477,067 0,36% NIKKEI 225 20020,04-0,83%

Nadere informatie

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief?

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief? Mei 2012 Extra nieuwsbrief Waarom een extra nieuwsbrief? De positie van pensioenfondsen krijgt voortdurend veel aandacht in de media. De berichten over pensioenen zijn vaak complex en de laatste tijd nogal

Nadere informatie

Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011

Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011 Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011 Agenda Welkom Notulen vergadering 2 november Performance SPLB Het pensioengebouw en juridisch advies Financiën Communicatie en LinkedIn groep

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Nummer 13 > Jaargang 9 > Maart 2012 inhoud > Hoe staat het Pensioenfonds er financieel voor? [p.1] Toeslag AOW stopt in 2015 [p.3] Hoe ziet uw

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

BEWUST DOOR BENCHMARKING

BEWUST DOOR BENCHMARKING BEWUST DOOR BENCHMARKING Michaël Deinema & David Kronbichler 20 juni 2016 Inhoud Keuze voor een APF Complexe belangenafweging 2-trapstraject Traditionele hulpmiddelen Toegevoegde waarde van benchmarking

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 Jaarbericht

TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 Jaarbericht TPRA-monitor Dekkingsgraden 2016 Jaarbericht Maart 2017 TPRA-monitor dekkingsgraden Jaarbericht 2016 Over deze monitor: Eens per jaar publiceert TPRA een jaarbericht over de dekkingsgraden. Dit bericht

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Dekkingsgraad van uw pensioenfonds Status herstelplan Behaalde rendementen in het eerste halfjaar 2012 Deelnemersportaal / Pensioenplanner Overige mededelingen De informatie

Nadere informatie

Kwantificerend onderzoek naar kleine aanspraken bij zeven pensioenfondsen

Kwantificerend onderzoek naar kleine aanspraken bij zeven pensioenfondsen Kwantificerend onderzoek naar kleine aanspraken bij zeven pensioenfondsen Samenvatting Pensioenfondsen willen pensioengeld gebruiken voor een periodieke uitkering na pensionering. Dit gebeurt momenteel

Nadere informatie

Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012. (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012)

Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012. (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012) Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012 (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012) 1 1 Inhoud Algemeen 5 De bestuursleden van Pensioenfonds C1000 6 Uw pensioen van Pensioenfonds

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2015 t/m 31 december Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2015 t/m 31 december Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2015-1 oktober 2015 t/m 31 december 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 103,7% naar 106,3%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie S&V Reflector Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie Juni 2011 Sprenkels & Verschuren wil met dit document haar bijdrage leveren aan een verantwoord

Nadere informatie

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort Verkort jaarverslag 2011 Elk jaar publiceert Metro Pensioenfonds een jaarverslag waarin het pensioenfonds verantwoording aflegt over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. Dat moet van de toezichthouder,

Nadere informatie

De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel Dick Sluimers Voorzitter Raad van Bestuur APG

De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel Dick Sluimers Voorzitter Raad van Bestuur APG De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel Dick Sluimers Voorzitter Raad van Bestuur APG KNVG Maarssen 4 september 2012 Agenda 1) Wie is APG? 2) Ontwikkelingen van vandaag 3) Uitdagingen voor morgen

Nadere informatie

Tussenrapport naar de nadelige gevolgen van het huidige FTK

Tussenrapport naar de nadelige gevolgen van het huidige FTK Inleiding In de huidige pensioendiscussie over het nieuwe FTK ontbreekt een duidelijk overzicht, welke nadelige gevolgen het huidige FTK in de afgelopen jaren heeft gehad. Deze nadelige gevolgen zijn in

Nadere informatie