Arbocatalogus Fysieke belasting

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Arbocatalogus Fysieke belasting"

Transcriptie

1 Arbocatalogus Fysieke belasting

2 Inhoudsopgave Fysieke belasting in de Arbowet Norm voor trillingen Norm voor bestraten P 90 norm afvalinzameling Voldoen aan wetgeving en normen Jurisprudentie 6 Bijlagen 1. Actualisatie van de P 90 norm 8 2

3 3 In dit webdocument komen de wettelijke eisen en normen voor fysieke belasting aan de orde. Tevens wordt ingegaan op beschikbare jurisprudentie over fysieke belasting Fysieke belasting in de Arbowet De wetgeving geeft algemene doelbepalingen voor fysieke belasting. De Arbowet is een raamwet. Dat betekent dat er in de wet betrekkelijk weinig harde bepalingen zijn te vinden. In het Arbobesluit, een uitwerking van de Arbowet, staan nadere regels om arbeidsrisico s tegen te gaan. De werkgever dient de werknemer periodiek in de gelegenheid te stellen een arbeidsgezondheidskundig onderzoek te ondergaan (Arbowet art. 18). Om de risico s af te wenden geeft de wetgeving aan waar eventueel ingegrepen moet worden (Arbobesluit art. 5.3): de organisatie van de arbeid; de inrichting van de arbeidsplaats; de productie- en werkmethode; de toepassing van hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen. De wetgeving reikt samengevat de volgende zaken aan: De fysieke belasting mag geen gevaren met zich meebrengen voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemer (Arbobesluit art. 5.2). Indien de gevaren van fysieke belasting niet kunnen worden voorkomen, dan dienen de gevaren zoveel als mogelijk is, worden beperkt. De veiligheids- en gezondheidsaspecten van de fysieke belasting moeten worden beoordeeld (Arbobesluit 5.3). De gevaren moeten geïnventariseerd worden (eventueel als onderdeel van de Risico- Inventarisatie en Evaluatie (RIE)) (Arbowet art. 5, Arbobesluit art. 5.3). Tenzij dit redelijkerwijs niet kan worden gevergd, worden werkplekken ingericht volgens de ergonomische beginselen (Arbobesluit art. 5.4). De werknemers moeten adequate voorlichting ontvangen over de risico s van hun werk en over hoe het werk gezond uitgevoerd kan worden (Arbowet art. 8, Arbobesluit art. 5.5). De werkgever ziet toe op de naleving van de instructies en voorschriften gericht op het voorkomen of beperken van risico s als gevolg van de arbeid (Arbowet art. 8.4). De werknemer is verplicht om in verband met de arbeid de nodige voorzichtigheid en zorgvuldigheid in acht te nemen en naar vermogen zorg te dragen voor de eigen veiligheid en gezondheid en die van andere personen (Arbowet art. 11.) De wet verlangt dat knelpunten volgens de arbeidshygiënische strategie aangepakt worden. Knelpunten worden dan bij de bron aangepakt, zodat de oorzaak van het probleem wordt weggenomen (bijvoorbeeld de tilhandeling overbodig maken). Als aanpak bij de bron niet mogelijk is, kunnen technische maatregelen worden genomen (het gebruik van tilhulpmiddelen die de handeling minder fysiek belastend maken) en als dit ook niet kan, organisatorische maatregelen (rouleren, zodat men minder lang tilhandelingen hoeft te verrichten). Op de laatste plaats - in principe als tijdelijke noodmaatregelen, totdat betere oplossingen voorhanden zijn - moeten persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM s) verstrekt worden Norm voor trillingen Voor trillingen geldt wel een wettelijke grenswaarde. In het Arbobesluit staan een actiewaarde en een grenswaarde voor dagelijkse blootstelling aan lichaams- en hand-armtrillingen. Hand-armtrillingen zijn trillingen die via de handen op het lichaam worden overgedragen. Lichaamstrillingen zijn trillingen die via een steunvlak (de stoel of de vloer) het lichaam als geheel in trilling brengen. De volgende grenzen zijn vastgelegd: 3

4 Lichaams- trillingen Sinds juli 2005 moet elke werkgever inventariseren of en in welke mate trillingen tijdens het werk voorkomen. Dit moet in de RIE staan. Als de actiewaarde wordt overschreden, dient de werkgever een Plan van Aanpak met maatregelen (technisch of organisatorisch) op te stellen en uit te voeren. Dit om blootstelling aan trillingen en daarmee gepaard gaande risico s tot een minimum te beperken. De grenswaarden voor blootstelling mogen niet overschreden worden. Mocht dit toch gebeuren, dan moet de werkgever direct maatregelen nemen om de blootstelling tot beneden deze grenswaarde terug te dringen Norm voor bestraten Hand- armtrillingen Actiewaarde 0,5 m/s 2 2,5 m/s 2 Grenswaarde 1,15 m/s 2 5 m/s 2 Deze waarden gelden voor een blootstelling gedurende 8 uur per dag. Machinaal straten Voor bestraten geldt de norm die bepaalt dat machinaal straten verplicht is voor oppervlakten vanaf 1500 m 2. Werkgevers en werknemers van de stratenmakerbranche werden het in 2006 eens over deze norm 1, die uitgangspunt is voor de controles door de Arbeidsinspectie. De norm is ook aan de sector gemeenten opgelegd. Tenzij het door de aard of eigenschappen van het materiaal, of de specifieke situatie ter plaatse, niet mogelijk is de norm te hanteren. Deze afspraak is gebaseerd op de stand der techniek van In de toekomst kunnen - door technische innovaties mogelijk ook kleinere oppervlakken machinaal bestraat worden. Dit kan leiden tot bijstelling van de gemaakte afspraken. Bij bestraten geldt als uitgangspunt: zoveel mogelijk gebruikmaken van machinale en mechanische technieken. Dit geldt ook voor herbestraten, maar de hiervoor beschikbare machinale en mechanische technieken zijn nog niet volledig uitontwikkeld. Herbestraten mag daarom voorlopig nog volledig handmatig worden uitgevoerd. Als de Arbeidsinspectie (in overleg met werkgevers- en werknemersorganisaties) vindt dat de stand der techniek het machinaal herbestraten mogelijk maakt, kan dit leiden tot bijstelling van de afspraken. Straatstenen en stoeptegels In de beleidsregel Tillen op bouwplaatsen is het volgende opgenomen: Straatstenen zwaarder dan 4 kg worden niet handmatig verwerkt. Stoeptegels zwaarder dan 9 kg worden niet handmatig verwerkt. Deze beleidsregel komt te vervallen als de arbocatalogus voor de bouw gereed is. In deze catalogus nemen we de normstelling over, zodat deze regel voor stratenmakers bij gemeente blijft gelden P 90 norm afvalinzameling De huisvuilbeladers hebben te maken met veel fysiek zware factoren. Ze moeten veel lopen, tillen, draaien duwen en trekken. Ter bescherming van fysieke overbelasting zijn er normen vastgesteld voor het dagelijks tillen of verplaatsen van zakken en containers de P 90 norm. De P 90 wil zeggen dat de werkzaamheden zo georganiseerd zijn en zo op de mens toegesneden dat bij een gemiddelde populatie, 90% van deze groep de werkzaamheden zonder schade voor hun gezondheid tot de pensioengerechtigde leeftijd kan uitvoeren. De afgrenzing van de fysieke belasting van een belader is gebaseerd op het rapport Arbeidsbelasting van huisvuilbeladers bij reinigingsdiensten. In dit rapport staan de resultaten van een onderzoek verricht door de Universiteit van Amsterdam, in samenwerking met de Vrije Universiteit Amsterdam en het Academisch Medisch Centrum Amsterdam. 2 Dit onderzoek naar de arbeidsbelasting van huisvuilbeladers is in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Reinigings- en Afvalverwijderingsdeskundigen (NVRD) en gesubsidieerd door het Ministerie van SZW in de periode september april 1993 uitgevoerd. 1 Persbericht Ministerie van SZW, 12 juli 2006 Met de hand bestraten taboe bij grote projecten 2 Stassen ARA, Markslag AMT, Frings-Dresen MHW, Kemper HCG, De Looze MP, Toussaint HM Arbeidsbelasting van huisvuilbeladers bij reinigingsdiensten: conclusies, richtlijnen en aanbevelingen. Sdu Uitgeverij Plantijnstraat, Den Haag. 4

5 De P90-norm per 1 januari 1998: Beladersnormen per dag in tonnen/ colli Leeftijd B.T. ZB B.T. ZS B.T. MC B.T. WC 18 tot 30 jr. 4,9 12,8T-829C 3,8 8,8T-1257C 5,5 11,3T-514C 6,0 15,2T-138C 30 t/m 39 jr. 3,6 9,3T-1329C 2,8 6,4T- 914C 4,0 8,3T-377C 5,4 13,7T-125C ouder dan 39 jr. 2,3 5,8T- 829C 1,7 4,0T- 571C 2,5 5,2T-236C 3,4 8,6T- 78C B.T. = netto belaadtijd in uren ZB = zakken buitenwijk ZS = zakken stadswijk MC = minicontainers WC = wijkcontainers Toelichting op de normen Bij de P 90 norm gaat het in beginsel om een uurnorm. Er zal om pragmatische redenen per dag gemeten worden. De normen gelden per persoon op basis van een acht urige werkdag. Uitgangspunt daarbij is dat de belasting per persoon over de werkdag verdeeld wordt. Per dagdeel zal men dus ongeveer een evenredig deel van de norm moeten hanteren. Dit wil zeggen bij een ½ of een ¼ dag beladen, moet ook een ½ respectievelijk een ¼ van de norm gehanteerd worden. Indien niet een hele dag gewerkt wordt, bijvoorbeeld bij een halve vrije dag of indien men s middags voor het einde van de dag klaar is, moet de norm evenredig verlaagd worden. Bij het vermeerderen van de werkdag naar negen uur of meer mag de norm niet evenredig verhoogd worden. Het begrip werkdag is bedoeld zonder verplichte pauzes. Middelen tussen twee of meer dagen is eveneens niet toegestaan. Bij het meer beladen van het beladingsmaximum per dag kan dit de volgende of andere dagen niet worden gecompenseerd door dan minder te beladen. Dit geldt ook voor het omgekeerde. De norm op basis van een acht urige werkdag blijft de grens. Op basis van de resultaten en de in de literatuur bestaande normen met betrekking tot de toelaatbare belasting van het zuurstoftransportsysteem van een acht urige werkdag zijn richtlijnen opgesteld voor het beladen van zakken, mini- en wijkcontainers. De richtlijnen worden geformuleerd in termen van: - De maximaal toelaatbare duur van de taak beladen per werkdag. - Het maximaal toelaatbare tonnage en het maximaal aantal colli dat per werkdag mag worden opgehaald. - De leeftijdsindeling < 30 jaar, 30 t/m 39 jaar en 39 jaar. Uitzonderingen beladingsmaxima Algemeen Indien men wil afwijken van de P 90 norm zal minimaal hetzelfde beschermingsniveau moeten worden bereikt, bovendien zal er een degelijke onderbouwing moeten zijn. De onderbouwing zal uit een wetenschappelijk onderzoek moeten bestaan, gelijkwaardig aan het onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. 3 Taakroulatie Op basis van een acht urige werkdag en bij een voertuigbezetting van minimaal drie personen, die afwisselend laden en het voertuig besturen, mag een ieder zijn individuele maximum tonnage cq. aantal colli beladen. Oudere werknemers Beladers geboren voor 1 juli 1956 mogen de norm van een 30- tot 39-jarige aanhouden mits zij periodiek, doch minstens éénmaal per jaar, gezondheidskundig worden onderzocht. Indien dit onderzoek leidt tot een lagere belastingsnorm, dan moet het lagere beladingsmaximum direct voor de betreffende belader worden ingevoerd. 3 Als preventief hulpmiddel om gezondheidseffecten van arbeidsrisico s vroegtijdig te signaleren en de gezondheid van de werknemers te bewaken en te bevorderen is het PAGO voor huisvuilbeladers ontwikkeld. Het PAGO bestaat uit een vragenlijst, een aantal gezondheidstests en een specifieke test voor fysieke belasting. De normering van een leeftijdscategorie op het individu kan worden bijgesteld indien de resultaten van het PAGO dat aangeven. Meer informatie over het PAGO voor huisvuilbeladers, is te vinden op 5

6 Wettelijke basis: Arbowet: Artikel 5 beleidsvoering, inventarisatie en evaluatie en plan van aanpak. Arbobesluit: artikel 5.2 voorkomen van gevaren (fysieke belasting), artikel 5.3 beperken van gevaren en inventarisatie en evaluatie (fysieke belasting) en artikel 5.5 voorlichting (fysieke belasting). Taakroulatie Bij taakroulatie neemt de kwaliteit van het werk in het algemeen toe. Door het afwisselend besturen en beladen van het inzamelvoertuig ontstaan regelmatig fysieke herstelperiodes. Gelet hierop en tegemoet komend aan wensen uit de branche worden bij taakroulatie de beladingsmaxima per persoon gehanteerd, waarbij het volgende uitgangspunt in acht wordt genomen: Het individuele beladingsmaximum mag niet worden overschreden. Bij zakken en minicontainers Het hanteren van de beladingsmaxima per persoon bij taakroulatie geldt uitsluitend bij het rouleren van de beladersfunctie en de chauffeursfunctie op het inzamelvoertuig (met steeds twee beladers achter het voertuig) en op basis van een acht urige werkdag. Zij geldt dus niet indien een belader rouleert met andere functies binnen het bedrijf. In die gevallen geldt het uitgangspunt dat de werkdag met betrekking tot het beladen is ingekort en zal het beladingsmaximum dus evenredig moeten worden teruggebracht. Bij wijkcontainers In dit geval zijn de beladingsmaxima gebaseerd op een belader die bij het beladen hulp van de chauffeur krijgt. Het beladen van een voertuig met wijkcontainers door één persoon overschrijdt het toegestane beladingsmaximum! De in de tabellen vermelde beladingsmaxima voor wijkcontainers gelden voor het laden door twee beladers. Indien twee beladers en de bestuurder hun taken rouleren, mag het betreffende beladingsmaximum met 50% worden verhoogd. dat bij hen het zogenoemde healthy workers effect een rol speelt en dat deze beladers een zwaardere belasting aan kunnen dan de populatie waarvan in het wetenschappelijk onderzoek is uitgegaan. Door gemeente Delft is een aanpassing op de norm gedaan voor 140 liter containers. Deze wordt in bijlage 1 weergegeven. Deze norm is niet verplichtend voor andere gemeenten. De tabel van de gemeente Delft is niet gevalideerd Voldoen aan wetgeving en normen Paragrafen 3.1. tot en met 3.4. geven weer, aan welke minimale wettelijke eisen en normen voor fysieke belasting gemeenten moeten voldoen. Deze arbocatalogus biedt kennis, instrumenten, oplossingen, voorlichtingsmateriaal en voorbeelden van goede praktijken om tegemoet te komen aan deze vereisten en fysieke belasting aan te pakken. Gemeenten zullen maatwerkoplossingen moeten vinden. Belangrijke basisinstrumenten hierbij zijn de RIE Gemeenten en het digitale oplossingenboek fysieke belasting. Zie verder webdocument Jurisprudentie In Nederland krijgen jaarlijks meer dan werknemers een beroepsziekte. De WIA, de opvolger van de WAO, geeft beperkte mogelijkheden op een uitkering. In de praktijk worden slachtoffers van beroepsziekten vaak ontslagen en belanden ze in de bijstand. In een aantal gevallen wordt daarom getracht de schade veroorzaakt door een beroepsziekte te verhalen op de werkgever. Dan spreken we over een letselschade. In een letselschade zaak is de volgorde: naming-blaming-claiming. Naming Allereerst moet objectief door een medicus vastgesteld worden dat daadwerkelijk sprake is van een ziektebeeld, met andere woorden: er dient een diagnose gesteld te worden. Oudere werknemers Bij bedrijven waar de leeftijd van de beladers overwegend boven de 40 jaar ligt, kunnen, bij het in acht nemen van de beladingsmaxima, personele capaciteitsproblemen ontstaan. In veel gevallen hebben deze oudere beladers dit werk reeds voor een geruime periode gedaan. Daarbij is het aannemelijk Blaming De tweede fase is dat vastgesteld dient te worden dat het ziektebeeld een beroepsziekte betreft waarbij een oorzaak-gevolg relatie bestaat tussen het werk en de klacht. Tevens dient dan vastgesteld te worden of de werkgever verwijtbaar gehandeld heeft. Tegenwoordig wordt hier het principe van de omge- 6

7 keerde bewijslast toegepast: de werkgever moet aan kunnen tonen dat aan alle wettelijke verplichtingen voldaan is. Hieronder volgt een voorbeeld van casuïstiek betreffende letselschadezaken over fysieke belasting in Nederland uit 2001: Claiming De derde stap is het vaststellen van de schade. In veel letselschadezaken ontstaat verwarring omdat getroffenen vaak met het claimen willen beginnen. Claimen betreft echter de afrondende fase nadat oorzaak gevolg en schuldvraag vastgesteld zijn. Vaak wordt hier van smartengeld gesproken. De vergoedingen in de vorm van smartengeld bedragen maximaal De vergoeding voor gederfde inkomsten en noodzakelijke uitgaven kan sterk oplopen. Iemand die op zijn dertigste arbeidsongeschikt verklaard wordt en kan aantonen dat daarmee ten minste sprake is van 30 jaar inkomstenderving en van 30 jaar extra kosten maken (bijvoorbeeld voor schoonmaakwerk thuis of tuinonderhoud) kan hier een claim voor indienen. Te claimen bedragen kunnen als gevolg hiervan sterk oplopen. In Nederland wordt de overgrote meerderheid van dergelijke zaken uiteindelijk geschikt voor een bedrag tussen de en De reden dat er in Nederland geen sprake is van Amerikaanse toestanden is voornamelijk dat door rechters rekening gehouden wordt met de werkelijke schade. Een voorbeeld: als een medewerker 1500 euro verdiende en zijn WIAuitkering hem 1100 euro oplevert, is de daadwerkelijke schade slechts 400 euro per maand. Met dat bedrag wordt vervolgens gerekend. Een vrouw werkt gedurende langere tijd als vuilnismedewerker. De P 90 norm bepaalt dat medewerkers indien zij een bepaalde leeftijdsgrens overschrijdenminder zakken mogen tillen en minder containers mogen verplaatsen. De vrouw heeft een zaak aangespannen omdat zij, gezien haar leeftijd, het beladingmaximum van 30 tot en met 39-jarigen aan diende te houden. Zij betoogt dat zij een eigen werkindeling heeft die minstens net zo veel bescherming biedt waarbij zij meer zakken kan tillen dan de norm voorschrijft. De rechter wijst de vordering af op grond van de destijds geldende wet en regelgeving. Het door appellante in hoger beroep gevoerde betoog - dat de in de eis opgenomen P 90 norm een ongerechtvaardigde leeftijdsdiscriminatie inhoudt, slaagt niet. De rechtbank heeft onder verwijzing naar de uitspraak van de Afdeling van 26 februari 2001 in zaak no /1 - met juistheid overwogen dat het onderscheid naar leeftijd dat de P 90 norm maakt, gelet op het doel waarvoor de voorschriften zijn en konden worden gegeven, niet ongerechtvaardigd is. De reden die hier achter ligt is dat voor beroepen met specifieke eisen in een aantal gevallen bijzondere beschermingsmaatregelen gerechtvaardigd zijn. Geconcludeerd kan worden dat de P 90 normering leidend is in de uitspraak van de rechtbank. Als gemeente is het belangrijk om medewerkers in te roosteren volgens de leeftijdsindeling en bijbehorende tonnage en/of colli uit de P 90 norm. In het algemeen kan geconcludeerd worden dat gemeenten aan moeten kunnen tonen dat men aan de minimale wettelijke verplichtingen voldoet. 7

8 Bijlage 1 Actualisatie van de P 90 norm De P 90 norm gaat niet in op de grootte van de containers (140, 240, of 280 liter). De norm geldt voor al deze containers. De gemeente Delft ging met een audit na of dit terecht is (zie hiervoor webdocument 6 goede praktijken van gemeenten). De P 90 norm dateert uit Na die tijd vonden veranderingen plaats in werkwijzen en grootte van aanbiedplaatsen. In 2009 vindt daarom overleg plaats met betrokken partijen uit de afvalinzameling en reiniging, de Arbeidsinspectie en de Universiteit van Amsterdam over een gewenste actualisatie van de P 90 norm. Het A+O fonds Gemeenten neemt de resultaten hiervan op in deze deelarbocatalogus. Ter informatie voor gemeenten is de door de gemeente Delft opgestelde norm voor 140 liter containers opgenomen. Deze norm is niet verplichtend voor andere gemeenten. De onderstaande tabel van de gemeente Delft is nog niet gevalideerd. Aangepaste P 90 norm van de gemeente Delft voor minicontainers 140 liter: Beladersnormen per dag in tonnen / colli Leeftijd Minicontainers 140 liter Ton / colli 18 tot 30 jaar 11,3 / tot 40 jaar 8,3 / jaar en ouder 5,2 / 295 8

uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U201000011 CvA/LOGA 10/01 Lbr. 10/002

uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U201000011 CvA/LOGA 10/01 Lbr. 10/002 LOGA College voor Arbeidszaken/VNG ABVAKABO FNV CNV Publieke zaak Brief aan de leden Landelijk Overleg Gemeentelijke Arbeidsvoorwaarden :MHF informatiecentrum tel. (070) 373 8021 betreft arbocatalogus

Nadere informatie

Arbocatalogus Fysieke belasting

Arbocatalogus Fysieke belasting Arbocatalogus Fysieke belasting Sector Gemeenten Arbocatalogus Fysieke belasting Sector gemeenten 1 Inhoudsopgave Overeenkomst sociale partners 5 Gebruikswijzer 7 1. Inleiding 11 1.1. Waarom een arbocatalogus

Nadere informatie

De Arbeidsinspectie in het kort. Blootstelling aan trillingen heftrucks

De Arbeidsinspectie in het kort. Blootstelling aan trillingen heftrucks De Arbeidsinspectie in het kort Blootstelling aan trillingen heftrucks Blootstelling aan trillingen bij het werk op de heftruck Heftruckchauffeurs kunnen worden blootgesteld aan schadelijke lichaamstrillingen.

Nadere informatie

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Lichaamstrillingen

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Lichaamstrillingen Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Lichaamstrillingen Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW.

Nadere informatie

Vakjargon uit Arbowet en arbocatalogus. FNV Woordenlijst

Vakjargon uit Arbowet en arbocatalogus. FNV Woordenlijst Vakjargon uit Arbowet en arbocatalogus FNV Woordenlijst Woordenboekje: jargon rond Arbowet en arbocatalogus arbeidshygiënische strategie arbeidsinspectie arbeidsrisico arbo arbobeleid arbobeleidsregels

Nadere informatie

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtrillingen

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtrillingen Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtrillingen Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW.

Nadere informatie

Duwen en trekken (Met het gehele lichaam)

Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Basisdocument voor een inspectiemodule op maat (sectorspecifiek) over dit onderwerp Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld

Nadere informatie

1. Arbowet: plichten van de werkgever

1. Arbowet: plichten van de werkgever Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 1. Arbowet: plichten van de werkgever... 1 1.1 Pak risico s aan bij de bron... 2 1.2 Wat is psychosociale arbeidsbelasting (PSA)?...

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes Arbeidsomstandigheden Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes De afvalbranche Wijzigingen per 1 juli 2015 > 60 miljoen ton afval per jaar +/- 15.000 werknemers Relatief hoog aantal

Nadere informatie

Arbeidsomstandighedenbeleid

Arbeidsomstandighedenbeleid Arbeidsomstandighedenbeleid informatie voor werkgevers en werknemers 170.indd 1 30-12-2008 10:38:37 170.indd 2 30-12-2008 10:38:38 Veilig en gezond werken is belangrijk. De overheid stelt doelen vast voor

Nadere informatie

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbo-regelgeving Arbowet De regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet,

Nadere informatie

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra.

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het arbothemablad is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het is bedoeld voor werkgevers en medewerkers om te voldoen aan de verplichtingen uit de Arbo-wet. Het arbothemablad geeft oplossingen voor

Nadere informatie

groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ)

groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ) Zorg voor arbeidsomstandigheden van groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ) Datum: 1 juli 2015 Auteur: Drs. Roelof Heidema, bedrijfsarts en directeur kwaliteit 1 juli 2015 Nieuw ontslagrecht per

Nadere informatie

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk:

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk: Geachte., In de periode Juni t/m Augustus 2013 is er een klacht over arbeidsomstandigheden onderzocht in uw onderneming. Het onderzoek is uitgevoerd in zowel het distributiecentrum (DC) als in enkele filialen.

Nadere informatie

Voorlichting, onderricht & Toezicht

Voorlichting, onderricht & Toezicht Interne instructie Arbeidsinspectie Voorlichting, onderricht & Toezicht INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving 3. SCHEMA STAPPEN BIJ HANDHAVING Vastgesteld

Nadere informatie

Een integrale aanpak voor RI&E op de werkvloer. 18 mei 2015 Mark Fleuren

Een integrale aanpak voor RI&E op de werkvloer. 18 mei 2015 Mark Fleuren Een integrale aanpak voor RI&E op de werkvloer 18 mei 2015 Mark Fleuren Waar ging het ook al weer over? RI&E Wat zijn de risico s hier? Hebben we er genoeg aan gedaan? Wat is genoeg? De droge stof: wettelijk

Nadere informatie

Helger Siegert. Agenda

Helger Siegert. Agenda Stand van Zaken Arbeidsomstandigheden www.molens.nl en www.molen.pagina.nl Helger Siegert 1 Agenda Introductie Uitgangspunten Veranderingen in de wet Discussie 2 1 Arbeidsomstandigheden Wat is aandacht

Nadere informatie

Blootstelling aan geluid

Blootstelling aan geluid Basisinspectiemodule Blootstelling aan geluid Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de arbeidsinspectie. Verder

Nadere informatie

www.arboindemode.nl Lichamelijke belasting 1. Wat staat er in de Arbowet?

www.arboindemode.nl Lichamelijke belasting 1. Wat staat er in de Arbowet? www.arboindemode.nl Werkgevers en werknemers kunnen samen voor een veilige werkomgeving zorgen, zodat iedereen die in een modezaak of sportwinkel werkt fit en gezond blijft. Zo blijft werken in de mode

Nadere informatie

Chauffeur. De belangrijkste risico's voor de chauffeur zijn: Lawaai Onveiligheid Trillingen

Chauffeur. De belangrijkste risico's voor de chauffeur zijn: Lawaai Onveiligheid Trillingen Chauffeur Onder de verzamelnaam chauffeur valt ook de chauffeur-monteur. De chauffeur heeft door zijn werk onder andere kans op een verkeersongeval en het ontwikkelen van gehoorschade door lawaai. Verder

Nadere informatie

Het organiseren van werk zonder gevaren kan het volgende inhouden: -- aanpassingen in werkzaamheden/werkmethoden

Het organiseren van werk zonder gevaren kan het volgende inhouden: -- aanpassingen in werkzaamheden/werkmethoden Bijlage 4 - Zwangerschapsprotocol Zwangerschapsprotocol voor de openbare apotheek In elke organisatie werken vrouwen in de vruchtbare leeftijd die op enig moment een kinderwens krijgen. In de apotheekbranche

Nadere informatie

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland Toolbox: Fysieke belasting Het doel van een toolboxmeeting is om de aandacht en motivatie voor veiligheid en gezondheid binnen het bedrijf te verbeteren. Wat verstaan we onder fysieke belasting? De door

Nadere informatie

RI&E. Chr. montessorischool De Abeel Den Haag 4 mei 2015 RISICO-INVENTARISATIE EN -EVALUATIE

RI&E. Chr. montessorischool De Abeel Den Haag 4 mei 2015 RISICO-INVENTARISATIE EN -EVALUATIE RI&E Chr. montessorischool De Abeel Den Haag 4 mei 2015 RISICO-INVENTARISATIE EN -EVALUATIE RI&E 2015 Den Haag, 30 september 2015 2/14 I NHOUDSOPGAVE Risico-inventarisatie & -evaluatie... 4 Samenvatting...

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 226 775 20 20november 2008 Besluit van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 7 november 2008, nr. ARBO/A&V/2008/14423,

Nadere informatie

Arbocatalogus Tuincentra

Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Voorwoord Voor u ligt de Arbocatalogus Tuincentra, het oplossingenboek voor arborisico s in tuincentra. In de tuincentra denken we bij veiligheid automatisch

Nadere informatie

Werkplekinrichting (aangepast aan Arbowet 1 januari 2007)

Werkplekinrichting (aangepast aan Arbowet 1 januari 2007) Interne instructie Arbeidsinspectie Werkplekinrichting (aangepast aan Arbowet 1 januari 2007) INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. WETTELIJKE GRONDSLAG 3. INSPECTIE 3.1 Beoordeling van de werkplek 3.1.1 Zitwerkplek

Nadere informatie

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Frank Rijshouwer Hogere Veiligheidskundige 20 juni 2006 1 Arbowetgeving Arbeidsomstandighedenwet Arbeidsomstandighedenbesluit Arbeidsomstandighedenregeling Arbo-

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan geluid Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW. Verder is

Nadere informatie

In dit document zijn de letterlijke teksten van relevante wetsartikelen opgenomen.

In dit document zijn de letterlijke teksten van relevante wetsartikelen opgenomen. In dit document zijn de letterlijke teksten van relevante wetsartikelen opgenomen. Relevante wet-en regelgeving BHV1 1. Arbeidsomstandighedenwet (van kracht sinds 1 januari 2007) N.B. Achter de artikelen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld?

Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld? Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld? Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld? Werkt u met uitzendkrachten of bent u dat binnenkort van plan? Dan is het goed

Nadere informatie

Van risico s naar beheersmaatregelen. Door: Huib Arts, ArboProfit

Van risico s naar beheersmaatregelen. Door: Huib Arts, ArboProfit BI&E ipv RI&E Van risico s naar beheersmaatregelen Door: Huib Arts, ArboProfit Waarom een RI&E? OMDAT HET MOET? +??? Wetgeving gri&e Waar moet een RI&E aan voldoen? 3 Hij moet volledig zijn? Frequentie:

Nadere informatie

Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014

Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014 Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014 Arbowet Verplichtingen/Aansprakelijkheid Zelfstandigen en Arbo Arbocatalogus Prioritaire risico s en maatregelen Project aanpak fysieke belasting ISZW Gert van

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid pagina van 5 Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid Versie 4. VERVALLEN - Vervangen door RI&E en Preventiemedewerker (alle branche) Deelbranche(s) Camper en Caravan Algemene beschrijving & doelstelling

Nadere informatie

Aan de slag met de branche afspraken. Marcel Balm en Fieke Horsten vhp

Aan de slag met de branche afspraken. Marcel Balm en Fieke Horsten vhp Aan de slag met de branche afspraken Marcel Balm en Fieke Horsten vhp Doel van deze workshop Het doel is dat u bekend met de gebruiksmogelijkheden van de Arbocatalogus en dat u er gemotiveerd mee aan de

Nadere informatie

Arbocatalogus Fysieke belasting

Arbocatalogus Fysieke belasting Arbocatalogus Fysieke belasting Inhoudsopgave 2. 3 2.1. Fysieke belasting 3 2.2. Gezondheidsklachten door fysieke belasting algemeen 3 2.3. Tillen en dragen 4 2.4. Duwen, trekken en knijpen 4 2.5. Ongunstige

Nadere informatie

Arbocatalogus pkgv-industrie Fysieke belasting

Arbocatalogus pkgv-industrie Fysieke belasting Arbocatalogus pkgv-industrie Fysieke belasting De arbocatalogus pkgv-industrie is een in fasen ontwikkelde catalogus die beheerd wordt door het Verbond Papier- en Kartonproducerende en -verwerkende industrieën.

Nadere informatie

Tillen. Tips voor werknemers voor veilig tillen

Tillen. Tips voor werknemers voor veilig tillen Tillen Tips voor werknemers voor veilig tillen Inleiding Tillen en dragen zijn veel voorkomende vormen van lichamelijk zwaar werk. Bij te zwaar tillen en dragen wordt vooral de rug overbelast. Ook kunnen

Nadere informatie

Psycho Sociale Arbeidsbelasting

Psycho Sociale Arbeidsbelasting Psycho Sociale Arbeidsbelasting Webinar SCCM 17 juni 2014 Tamara Onos Auxilium HSE Onderwerpen webinar - Relevantie PSA - Onderwerpen PSA - Arbowet- en regelgeving - PSA in praktijk - Inventarisatie van

Nadere informatie

Dossier Zittend en staand Werk

Dossier Zittend en staand Werk Dossier Zittend en staand Werk Landurig staand werken belemmert de doorbloeding van de benen. Langdurig staand werken vraag flink wat spierkracht. Staand werken kan op den duur tot voetklachten en spataderen

Nadere informatie

Dit document is alleen geldig op de aangegeven printdatum, tenzij de volgende gegevens zijn ingevuld:

Dit document is alleen geldig op de aangegeven printdatum, tenzij de volgende gegevens zijn ingevuld: Documentgegevens Titel Werkgebied Sanctiebeleid bij niet naleven van de regels, voorschriften en instructies Personeel: Arbo Dit document is alleen geldig op de aangegeven printdatum, tenzij de volgende

Nadere informatie

Arbeidsrisico s in de bestratingsbranche

Arbeidsrisico s in de bestratingsbranche De Arbeidsinspectie maakt deel uit van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsrisico s in de bestratingsbranche Postbus 11563 2502 AN Den Haag www.arbeidsinspectie.nl Bestelnummer 620

Nadere informatie

Leidraad veilig werken met ladders

Leidraad veilig werken met ladders Leidraad veilig werken met ladders De ladder valt onder de richtlijn Arbeidsmiddelen. Deze richtlijn verplicht de werkgever de werknemers met zodanige arbeidsmiddelen (ladders, trappen en rolsteigers)

Nadere informatie

Veranderingen in de wetgeving, waar kwamen we ook al weer vandaan? oktober 2013

Veranderingen in de wetgeving, waar kwamen we ook al weer vandaan? oktober 2013 Wetgeving Veranderingen in de wetgeving, waar kwamen we ook al weer vandaan? oktober 2013 2013 Cecile van der Velde MWO CMC Arbeids- en Organisatiedeskundige Kennismaken 2 3 Arrest Europese Hof en kabinetsvoornemens

Nadere informatie

Arbobeleidskader Lucas

Arbobeleidskader Lucas Arbobeleidskader Lucas t.b.v de scholen voor VO van de Lucas 1. Uitgangspunten Het bestuur van Lucas en de directie(s) van de aangesloten scholen zijn verantwoordelijk voor het schoolbeleid. Het arbobeleid

Nadere informatie

Project Fysieke Belasting in de Bouw 2013. drs. Leo de Jong MAO Projectleider Bouw

Project Fysieke Belasting in de Bouw 2013. drs. Leo de Jong MAO Projectleider Bouw Project Fysieke Belasting in de Bouw 2013 drs. Leo de Jong MAO Projectleider Bouw Programma 1.Strategie Bouw 2012-2016 2.Vijf beroepen in 2013 3.Handhaving 4.Vragen en discussie % WERKNEMERS MET KLACHTEN

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT:

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Besluit van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van 6 maart 2006, Directie Arbeidsomstandigheden, nr. ARBO/A&V/2006/14012 houdende/tot

Nadere informatie

Gezond werk, goed geregeld Nieuwe arbowet: overzicht "oud" en "nieuw"

Gezond werk, goed geregeld Nieuwe arbowet: overzicht oud en nieuw Gezond werk, goed geregeld Nieuwe arbowet: overzicht "oud" en "nieuw" Laatste update 13 mei 2007 Het arbo-wetgevingsgebouw in zijn totaliteit Bevat vooral spelregels en systeembepalingen : Situatie 2006

Nadere informatie

Interne instructie Arbeidsinspectie. Beeldschermwerk. 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie beeldschermwerk 2.3 Inspectie 2.

Interne instructie Arbeidsinspectie. Beeldschermwerk. 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie beeldschermwerk 2.3 Inspectie 2. Interne instructie Arbeidsinspectie Beeldschermwerk INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie beeldschermwerk 2.3 Inspectie 2.4 Handhaving 3. ACHTERGRONDINFORMATIE 3.1

Nadere informatie

VEILIG WERKEN MET LASERBRONNEN

VEILIG WERKEN MET LASERBRONNEN VEILIG WERKEN MET LASERBRONNEN VEILIG WERKEN MET LASERBRONNEN In april 2010 is de Europese Richtlijn Kunstmatige optische straling, als verdere uitwerking van de ARBO-richtlijn, in werking getreden. Dit

Nadere informatie

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 7. Arbodeskundige(n) en arbodienst... 1 7.1 Wat is een arbodeskundige?... 3 7.2 Wie toetst en geeft advies over de RI&E?... 3 7.3

Nadere informatie

Claim! Amerikaanse toestanden

Claim! Amerikaanse toestanden Claim! Amerikaanse toestanden Perspectief van de arbeidshygiënist Deventer, 25 april 2012 Rob Snippe, gecertificeerd arbeidshygiënist Arbeidshygiëne Arbeidshygiëne is de toegepaste wetenschap, welke zich

Nadere informatie

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!)

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!) Stof in de bouw Iedereen die in de bouw werkt komt in aanraking met stof. Op iedere bouwplaats is stof aanwezig, want het komt vrij bij allerlei bewerkingen. Van iedere twee bouwvakkers heeft er een last

Nadere informatie

Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten. Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen,

Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten. Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen, Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen, Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet Artikel 5 Risico Inventarisatie

Nadere informatie

2015-05-06 Uitspraak RvSt noodzaakt aanpassing Arboboetebeleid & relatie 5.46 Awb

2015-05-06 Uitspraak RvSt noodzaakt aanpassing Arboboetebeleid & relatie 5.46 Awb Pagina 1 van 7 2015-05-06 Uitspraak RvSt noodzaakt aanpassing Arboboetebeleid & relatie 5.46 Awb ECLI:NL:RVS:2015:1421 http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ecli:nl:rvs:2015:1421&keyword=ec

Nadere informatie

RECENTE JURISPRUDENTIE

RECENTE JURISPRUDENTIE RECENTE JURISPRUDENTIE Het feit dat een werkgever onvoldoende veiligheidsmaatregelen heeft getroffen, is geen rechtvaardiging voor een doorbraak van de verjaringstermijn Een man is van 1951 tot 1961, met

Nadere informatie

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers RSI Informatie voor werknemers en werkgevers RSI RSI (Repetitive Strain Injury) is de veelgebruikte verzamelnaam voor klachten aan nek, bovenrug, schouders, armen, polsen en handen. Deze klachten komen

Nadere informatie

Werken op hoogte. arbeidshygiënische strategie & Gebruik PBM

Werken op hoogte. arbeidshygiënische strategie & Gebruik PBM Werken op hoogte arbeidshygiënische strategie & Gebruik PBM Drs. C.A.A.E. (Carin)Benders, Landelijk projectleider R.T. (Ron)Maters RVK, veiligheidskundig specialist 1 Man zakt door dak tijdens asbestwerkzaamheden

Nadere informatie

Preventief Medisch Onderzoek (voorheen PAGO)

Preventief Medisch Onderzoek (voorheen PAGO) Preventief Medisch Onderzoek (voorheen PAGO) Colofon Auteur Erwin Napjus Human-Invest B.V. Loosdrecht/ november 2009 1. Preventief Medisch Onderzoek Inleiding Zolang er fysieke arbeid bestaat, bestaan

Nadere informatie

PENSIOENREGLEMENT V OVERGANGSREGELING VOOR DEELNEMERS GEBOREN OP OF NA 1 JANUARI 1950

PENSIOENREGLEMENT V OVERGANGSREGELING VOOR DEELNEMERS GEBOREN OP OF NA 1 JANUARI 1950 PENSIOENREGLEMENT V OVERGANGSREGELING VOOR DEELNEMERS GEBOREN OP OF NA 1 JANUARI 1950 STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG GELDEND VANAF 1 JANUARI 2006 April 2015 OVERGANGSREGELING

Nadere informatie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie 1 De Arbeidsinspectie in het kort De Arbeidsinspectie (AI) maakt deel uit van het ministerie van Sociale Zaken en

Nadere informatie

Productschap Granen, Zaden en Peulvruchten

Productschap Granen, Zaden en Peulvruchten Productschap Granen, Zaden en Peulvruchten VERGADERING : Bestuur DATUM : 1 november 2007 AGENDAPUNT : 6 BIJLAGE : 12 Tilnorm onder vuur Hoofdproductschap Akkerbouw Afdeling Arbeid Tilnorm onder vuur De

Nadere informatie

Voorwoord: status model RI&E SW

Voorwoord: status model RI&E SW Voorwoord: status model RI&E SW De Model RI&E voor de SW-branche kan gebruikt worden als basis voor een RI&E in uw SW-organisatie. De model RI&E is nadrukkelijk geen goedgekeurde branche RI&E en de inhoud

Nadere informatie

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige De arbeidsdeskundige en PSA Patrick Ox - arbeidsdeskundige Expereans: even voorstellen Expertisecentrum voor verzuim-, re-integratievraagstukken en Arboconcepten Nieuwe Stijl. Onafhankelijk, landelijk,

Nadere informatie

Beoordelen van trillingssituaties

Beoordelen van trillingssituaties MasterClass voor Arboprofessionals Beoordelen van trillingssituaties Carel Hulshof & Huub Oude Vrielink inhoud Inleiding Visuele beoordeling expositie Gebruik eerder gemeten data Blootstellingsschatting

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld?

Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld? Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld? Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld? Werkt u met een uitzendonderneming of bent u dat binnenkort van plan? Dan is

Nadere informatie

Wat is Arbouw. Wel van, voor en door de bedrijfstakbouw opgezet Werkgevers en werknemers in bestuur

Wat is Arbouw. Wel van, voor en door de bedrijfstakbouw opgezet Werkgevers en werknemers in bestuur Wat is Arbouw Geen Arbodienst Geen arbeidsinspectie Geen overheid Wel van, voor en door de bedrijfstakbouw opgezet Werkgevers en werknemers in bestuur Verbetering Arbeidsomstandigheden (veiligheid en gezondheid

Nadere informatie

Stafpersoneel / leidinggevenden / technici

Stafpersoneel / leidinggevenden / technici Stafpersoneel / leidinggevenden / technici Onder stafpersoneel / leidinggevenden / technici (hierna stafpersoneel) vallen meerdere beroepen. Veel administratief, calculatie- en voorbereidend werk is geautomatiseerd.

Nadere informatie

Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen

Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen De wetgeving met betrekking tot machines en arbeidsmiddelen is niet eenvoudig. Er zijn diverse richtlijnen en wetten binnen de Europese Unie en

Nadere informatie

Preventiemedewerker NIBHV

Preventiemedewerker NIBHV Tijd Lesonderwerp 08.45-09.00 Introductie en veiligheidsinstructie 09.00-09.45 Arbo-wetgeving en de relatie met de 09.45-10.15 Risico-, Inventarisatie- en Evaluatie (RIE) en het plan van aanpak 10.15-10.30

Nadere informatie

Notitie Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (AGO) in de context van werk en biologische agentia

Notitie Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (AGO) in de context van werk en biologische agentia Notitie Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (AGO) in de context van werk en biologische agentia Invulling in de praktijk van artikel 4.91 Arbobesluit Inleiding In artikel 4.91 van het Arbobesluit (Onderzoek

Nadere informatie

Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie

Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie Werk in de diervoedersector is niet altijd vrij van gevaren en risico s. Voor de veiligheid en gezondheid

Nadere informatie

ERGONOMIE BESTAANDE CHAUFFEURSCABINE VRACHTWAGEN

ERGONOMIE BESTAANDE CHAUFFEURSCABINE VRACHTWAGEN ERGONOMIE BESTAANDE CHAUFFEURSCABINE VRACHTWAGEN Wettelijke grondslag De maatregelen beschrijven op welke wijze werkgevers en werknemers invulling kunnen geven aan de wettelijke bepalingen uit de Arbowet.

Nadere informatie

KIEPAUTO S. Maatregelen

KIEPAUTO S. Maatregelen KIEPAUTO S Wettelijke grondslag De maatregelen beschrijven op welke wijze werkgevers en werknemers invulling kan geven aan de wettelijke bepalingen uit de Arbowet. Valgevaar Arbobesluit Artikel 3.16 lid

Nadere informatie

Koelboxmeeting. Als het koeler kan doe het dan

Koelboxmeeting. Als het koeler kan doe het dan Koelboxmeeting Als het koeler kan doe het dan 2012 Werken in de hitte (logo) bedrijf Datum, locatie Koelbox Uitvoering dakwerkzaamheden bij zeer warm weer. Werken in de buitenlucht is meestal prettig,

Nadere informatie

Veilig werken in de zonne-energie-sector

Veilig werken in de zonne-energie-sector Veilig werken in de zonne-energie-sector Module: V&G en aansprakelijkheid Auteur: Docent: Edwin Petersen Veiligheidskundige (MVK) Edwin Petersen Inhoudsopgave Inleiding; Definities;. Inleiding ~ wijzigende

Nadere informatie

Arbocatalogus. Sector Sociale Werkvoorziening. Deel Fysieke Belasting

Arbocatalogus. Sector Sociale Werkvoorziening. Deel Fysieke Belasting Arbocatalogus Sector Sociale Werkvoorziening Deel Fysieke Belasting Versie 9 november 2013 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2 De Sociale Werkvoorziening 6 Hoofdstuk 3 Toetsingscriteria

Nadere informatie

uitoefening van zijn werkzaamheden schade lijdt. 4. Jurisprudentie Arbeidsrecht, 18-05-2007, afl. 7, Sdu uitgevers, pag. 772. 5. HR, 27 april 2007,

uitoefening van zijn werkzaamheden schade lijdt. 4. Jurisprudentie Arbeidsrecht, 18-05-2007, afl. 7, Sdu uitgevers, pag. 772. 5. HR, 27 april 2007, Terecht Gesteld is het onafhankelijke juridisch faculteitsblad van de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds 1968 verschijnt het blad elk kwartaal en is daarmee het oudste juridisch faculteitsblad van Nederland!

Nadere informatie

Jeugdzorg 2014-2016. Zie artikel 3.10 van de cao.

Jeugdzorg 2014-2016. Zie artikel 3.10 van de cao. Bijlage 6 Zie artikel 3.10 van de cao. Wachtgeldregelingen Voor de leesbaarheid hanteren we in deze bijlage de termen werknemer en werkgever. Met werknemer wordt de persoon bedoeld die op grond van artikel

Nadere informatie

Ergonomie in de supermarkt. Infodocument

Ergonomie in de supermarkt. Infodocument Ergonomie in de supermarkt Infodocument 201506/Provikmo-I-2001 Ergonomie in de supermarkt 1 Inleiding Fysieke belasting is de belasting, die spieren en gewrichten ondervinden, tijdens lichamelijke arbeid.

Nadere informatie

Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer

Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer Verhuizers hebben te maken met werkzaamheden die fysiek overbelastend kunnen zijn. Voorbeelden hiervan zijn: Tillen van zware voorwerpen,

Nadere informatie

Camera-toezicht op de werkplek

Camera-toezicht op de werkplek Camera-toezicht op de werkplek december 2006 mr De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch kan aansprakelijk worden gesteld

Nadere informatie

In de muziekwereld komen regelmatig (te) hoge geluidniveaus voor in relatie tot de grenswaarden uit het Arbobesluit. Maar heel weinig mensen

In de muziekwereld komen regelmatig (te) hoge geluidniveaus voor in relatie tot de grenswaarden uit het Arbobesluit. Maar heel weinig mensen Inleiding Op gehoorbeschadiging ten gevolge van het uitvoeren van je dagelijkse werk zit niemand te wachten. Gehoorschade is namelijk onomkeerbaar en kan voor de betrokkenen leiden tot het niet goed meer

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland) Registratienummer Afdeling Ede, 25565 Samenleving en beleid 10 februari Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ede; gelet op artikel 18a, van de Participatiewet, artikel 20a van de

Nadere informatie

Werken op hoogte. arbeidshygiënische strategie & Gebruik PBM. Bij het plaatsen van zonnepanelen

Werken op hoogte. arbeidshygiënische strategie & Gebruik PBM. Bij het plaatsen van zonnepanelen Werken op hoogte arbeidshygiënische strategie & Gebruik PBM Bij het plaatsen van zonnepanelen Drs. C.A.A.E. (Carin)Benders, Landelijk projectleider R.T. (Ron)Maters RVK, veiligheidskundig specialist 1

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Arbo en kwaliteit

Branchetoetsdocument: Arbo en kwaliteit pagina van 5 Branchetoetsdocument: Arbo en kwaliteit Versie 4.0 VERVALLEN - Vervangen door RI&E en Preventiemedewerker (alle branche ) Deelbranche(s) Tweewieler - motorfiets Algemene beschrijving & doelstelling

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

ACHTERGROND ARBOCATALOGUS KINDEROPVANG

ACHTERGROND ARBOCATALOGUS KINDEROPVANG ACHTERGROND ARBOCATALOGUS KINDEROPVANG FCB, april 2009 Inhoud 1. Wat is een Arbocatalogus? 2. De Arbocatalogus en de Arbowet 3. De Arbocatalogus en de RI&E 4. Verantwoordelijkheden van de werkgever, de

Nadere informatie

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015 Holland Solar heet u welkom Veilig werken op daken Solar Solu(ons 2015 Veilig werken op daken ernst van tongeren directeur/eigenaar ID energie bestuurslid Holland Solar assessor Kenteq ( SEI erkenning

Nadere informatie

Gemeenteraad 26 juni 2007 Gemeenteblad. GEWIJZIGDE INVULLING VAN DE RICHTLIJNEN WWB NR. B158, B107 en B156

Gemeenteraad 26 juni 2007 Gemeenteblad. GEWIJZIGDE INVULLING VAN DE RICHTLIJNEN WWB NR. B158, B107 en B156 Jaar: 2007 Nummer: 46 Besluit: Gemeenteraad 26 juni 2007 Gemeenteblad GEWIJZIGDE INVULLING VAN DE RICHTLIJNEN WWB NR. B158, B107 en B156 RICHTLIJN nr. B158 Beoordeling geringe inkomsten Het college van

Nadere informatie

Ontslagzaken na de invoering van de Wet werk en zekerheid per 1 juli 2015

Ontslagzaken na de invoering van de Wet werk en zekerheid per 1 juli 2015 Ontslagzaken na de invoering van de Wet werk en zekerheid per 1 juli 2015 Op 1 juli 2015 treedt het belangrijkste deel van de Wet werk en zekerheid in werking: de herziening van het ontslagrecht. Hoe die

Nadere informatie

Veilig werken op hoogte : een richtlijn voor de leden van de Algemene Schoorsteenvegers Patroon Bond

Veilig werken op hoogte : een richtlijn voor de leden van de Algemene Schoorsteenvegers Patroon Bond Veilig werken op hoogte : een richtlijn voor de leden van de Algemene Schoorsteenvegers Patroon Bond Voor wie is de richtlijn bedoeld? De richtlijn veilig werken op hoogte geldt voor alle leden binnen

Nadere informatie

Beleidsregels aanvullende bijzondere bijstand levensonderhoud jongeren 18 t/m 20 jaar

Beleidsregels aanvullende bijzondere bijstand levensonderhoud jongeren 18 t/m 20 jaar Beleidsregels aanvullende bijzondere bijstand levensonderhoud jongeren 18 t/m 20 jaar Voor deze nota relevante wet- en regelgeving: -de Wet tot wijziging van de Wet werk en bijstand en samenvoeging van

Nadere informatie

EU-richtlijn 90/269/EEG. Zie http://eur-lex.europa.eu/lexuriserv/lexuriserv.do?uri=celex:31990l0269:nl:html

EU-richtlijn 90/269/EEG. Zie http://eur-lex.europa.eu/lexuriserv/lexuriserv.do?uri=celex:31990l0269:nl:html 2 Fysieke belasting 2.1 Afbakening Dit hoofdstuk heeft betrekking op fysieke belasting. Daarbij beperken we ons tot de onderwerpen: tillen en dragen; duwen en trekken (bijv. van rolcontainers en palletwagens);

Nadere informatie

Zwangerschap en veiligheid

Zwangerschap en veiligheid Zwangerschap en veiligheid Als je van plan bent om zwanger te worden, zwanger bent of kortgeleden bent bevallen, kan dat invloed hebben op je werkzaamheden. Het Martini Ziekenhuis zorgt voor voorlichting

Nadere informatie

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter.

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter. Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA Hollen Stilstaan bij Werkdruk dát maakt zorg beter Anita Hertogh Waarom is Zorg en Welzijn een van de prioritaire sectoren voor

Nadere informatie

Project B3 ENCARE Arbozorg Balans Belasting Belastbaarheid. Ron Verhaegh, Arbeidshygiënist RAH

Project B3 ENCARE Arbozorg Balans Belasting Belastbaarheid. Ron Verhaegh, Arbeidshygiënist RAH Project B3 ENCARE Arbozorg Balans Belasting Belastbaarheid Ron Verhaegh, Arbeidshygiënist RAH 1 Inhoud Aanleiding Belastbaarheid: FML-methodiek Belasting: in kaart brengen functie Belasting: scoren functie

Nadere informatie

BHV Bedrijfshulpverleningsorganisatie VOOR JOU

BHV Bedrijfshulpverleningsorganisatie VOOR JOU BHV Bedrijfshulpverleningsorganisatie VOOR JOU BHV voor jou In het kader van het project: Duurzaam inzetbaar dakwerk Veilig en gezond op het dak Wet- en regelgeving Aanpak risico s en BHV op basis van

Nadere informatie