ProDef. Eén ding is echter meer dan duidelijk: het grote verschil tussen deze enorme reductie met BULLETIN INHOUD PROFESSIONALS BIJ DEFENSIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ProDef. Eén ding is echter meer dan duidelijk: het grote verschil tussen deze enorme reductie met BULLETIN INHOUD PROFESSIONALS BIJ DEFENSIE"

Transcriptie

1 ProDef PROFESSIONALS BIJ DEFENSIE augustus 2011 nummer 5 BULLETIN INHOUD Column Hans Couzy Arbeidsvoorwaardenoverleg weer opgestart! Reorganisatievoorstellen weer losgetrokken! Pensioenen weer terug bij af! Medezeggenschapsdag FVNO MHB verenigingsactiviteiten Computips Vijf vragen aan. Marjon Blom-Terhell En verder: Column innovatie bij Defensie Cartoon Column juridische zaken Column Tom Kofman Slagvaardig reorganiseren Op 1 augustus verscheen de Startbrief reorganisaties defensie; de zoveelste reorganisatie van de defensieorganisatie sinds 1996 op rij, de zoveelste reorganisatie zonder weerga. De rauwe data zijn sinds de Beleidsbrief meer dan bekend: 1 miljard structureel minder, functies verdwijnen, minder mensen bij Defensie, één op de drie staffuncties vervalt, één op de zes functies defensiebreed en opnieuw wordt de operationele capaciteit verkleind. Een Startbrief die helaas weer meer vragen opriep dan beantwoordde. Eén ding is echter meer dan duidelijk: het grote verschil tussen deze enorme reductie met alle voorgangers is dat er niet alleen sprake is van het verdwijnen van arbeidsplaatsen, maar dat overduidelijk wordt aangestuurd op het gedwongen ontslag van duizenden goed functionerende, professionele, enthousiaste militaire en burgercollega s, met name in het 40+-segment. Collega s, die 20 of 30 jaar geleden bewust kozen voor een lifetime loopbaan binnen de defensieorganisatie. Door natuurlijk verloop en door het draaien aan de knoppen van de instroom, zal een deel van de pijn kunnen worden opgevangen. Verder zal door niet-geplande uitstroom van degenen die het wel hebben gezien bij de werkgever Defensie, een deel van de pijn worden opgevangen. Maar door het introduceren van de numerus fixus als randvoorwaarde van de komende reorganisaties zal door die niet-planmatige uitstroom een vreemd fenomeen ontstaan. Er ontstaan vacatures in die categorieën en leeftijdsgroepen waar dat ongewenst is, terwijl tegelijkertijd de gedwongen uitstroom van oudere militaire en burgercollega s doorgaat. Defensie wil onverminderd vasthouden aan dienverplichtingen aan de ene kant en tegelijkertijd doorgaan met mensen gedwongen ontslaan. Defensie moet zich op voorhand afvragen hoe om te gaan met de hierdoor te verwachten vacatures in het operationele domein! Voor de mensen die weg moeten is het zaak, dat er een goed sociaal beleidskader is, met keiharde en langdurige garanties. Waar echter alle defensiemedewerkers naar smachten, is duidelijkheid op het niveau van het individu. Wat betekent deze reorganisatie zonder weerga voor mij persoonlijk. Welk plan moet ik trekken om voor mij (en mijn gezin) bestaanszekerheid te verkrijgen? Deze onzekerheid zo snel mogelijk wegnemen moet de absolute prioriteit zijn van alle politieke en ambtelijke leidinggevenden bij Defensie. De voortvarendheid en snelheid van opereren die ons eigen is bij operationele inzet zou toch moeten helpen bij het slagvaardig en goed reorganiseren. Zodat de mensen die weg moeten, snel weten waar ze aan toe zijn en degenen die blijven zich weer kunnen concentreren op hun eigenlijke taak: het gereed stellen en inzetten van operationele eenheden. Want dáár heeft de BV Nederland tenslotte deze (verkleinde) defensieorganisatie voor; Defensie is geen reorganisatiefabriek! ProDef bulletin, augustus

2 Colofon Column Voorzitter Het ProDef bulletin is een uitgave van de Federatie van Nederlandse Officieren en Middelbaar en Hoger Burgerpersoneel bij Defensie (FVNO MHB). Het verschijnt 8 keer per jaar. Adres secretariaat FVNO MHB en redactie ProDef bulletin: Wassenaarseweg CH Den Haag (secretariaat/administratie) (redactie ProDef bulletin) Redactie R.C. Hunnego (hoofdredacteur), H.A. Couzy, T. Kofman, drs. T.R. Timmerman, R.E.W. Pieters, P.J.G. van Sprang, drs. M.A.M. Weusthuis (eindredacteur) Aan dit nummer werkten mee: H. Boomstra (cartoon), drs. R.W. Mannak (correcties), L. van der Biessen, mr. O. Borgeld en P. van Maurik, K.G. Spaans (correcties) Vormgeving Frank de Wit, Zwolle Drukwerk Èpos Press Postbus BB Zwolle Advertenties ISSN ProDef bulletin Overname van artikelen is enkel toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie en onder uitdrukkelijke vermelding van de bron. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan de teksten in dit bulletin. Wijzigingen adres- en persoonsgegevens Svp doorgeven aan het secretariaat van de FVNO MHB: Sociaal beleidskader Begin juli zijn de bonden uitgenodigd om het overleg weer te hervatten en de minister heeft binnen de mogelijkheden van het regeerakkoord aangegeven dat hij heel serieus met de overtolligheid van het defensiepersoneel wil omgaan. Het overleg is ondanks de vakantie meteen gestart en we zijn begonnen met het hete hangijzer van het Sociaal Beleidskader (SBK). Bij eerdere bezuinigingen bij Defensie werd steeds als richtlijn gehanteerd dat gedwongen ontslagen zoveel mogelijk moesten worden voorkomen. Voor oudere werknemers werd steeds een afvloeiingsregeling ontworpen, waardoor zij vervroegd met UKW of FPU konden gaan. In het regeerakkoord is deze mogelijkheid uit. Dat betekent dat het begeleiden naar ander werk nog belangrijker is geworden dan bij eerdere bezuinigingen. Uit de voorstellen die door Defensie worden aangeboden, blijkt dat de werkgever heel serieus heeft nagedacht om uit een ander vaatje te tappen. Voor het begeleiden van overtollige medewerkers van werk naar werk worden interessante oplossingen bedacht. In het overleg wordt goed geluisterd naar de inbreng van de bonden en snel worden er aanpassingen voorgelegd om knelpunten op te lossen. Binnen de randvoorwaarden van het regeerakkoord wordt echt alles uit de kast getrokken om zo rechtvaardig mogelijke oplossingen te vinden voor het personeel. Heel vervelend blijft de situatie dat het nog lang gaat duren, voordat iedereen te horen krijgt of hij/zij mag blijven of niet. Omdat de reorganisatie zo complex is, is daar geen versnelling in mogelijk. Alleen goede regelingen zijn niet voldoende om al het overtollig personeel met succes naar Uit de voorstellen die door Defensie worden aangeboden, blijkt dat de werkgever heel serieus heeft nagedacht om uit een ander vaatje te tappen. ander werk te begeleiden. Het vinden van werk buiten defensie kan alleen lukken als de werknemer met veel energie en enthousiasme op zoek gaat naar ander werk. Natuurlijk komt het bericht van overtollig zijn keihard aan. Zo n teleurstelling kost tijd om dat te verwerken. Hierbij is professionele begeleiding van groot belang. Wij benadrukken in het overleg dat er veel aandacht aan dit deel van het traject dient te worden gegeven. Dit aspect is belangrijk voor het verkrijgen van ander werk. Je kunt pas succesvol solliciteren als je de teleurstelling hebt kunnen verwerken. H.A. Couzy Voorzitter Juridisch advies Voor arbeidsgerelateerde vragen en/of conflicten beschikt de FVNO MHB over twee juridische adviseurs. De procedure loopt in aanvang via de coördinator R.C. Hunnego (vice-voorzitter FVNO MHB, of In spoedeisende gevallen kan onder goedkeuring achteraf rechtstreeks contact worden opgenomen met één van de juridische adviseurs: mr D. van Zoelen / (faxmail) mr O.W. Borgeld / (fax) Kopij Kopij voor nummer 6 van het ProDef bulletin dient uiterlijk op 12 september 2011 per bij de redactie te zijn. 2 ProDef bulletin, augustus 2011

3 Georganiseerd overleg Door René Pieters Arbeidsvoorwaardenoverleg heropgestart Op 1 juli 2011 heeft de FVNO MHB wederom een uitnodiging mogen ontvangen van de Minister van Defensie om het arbeidsvoorwaardenoverleg een nieuwe impuls te geven. De FVNO MHB is van het begin af aan voorstander geweest om in gesprek te blijven met Defensie, mits Defensie openingen zou bieden die zouden kunnen leiden tot een positieve uitkomst van de onderhandelingen voor de burgermedewerkers en militairen bij Defensie. De voorgaande inzetbrieven van Defensie, alsmede de daarbij gegeven mondelinge toelichtingen, voldeden niet aan die eis. Defensie sprak uitsluitend over het versoberen van het gehele pakket aan arbeidsvoorwaarden, inclusief het SBK. Dat was dan ook de reden om op 19 november 2010 het overleg op te schorten en, in lijn met de vakbewegingen MHP, FNV en CNV, aansluiting te zoeken bij het actietraject van de centrales ACOP en CCOOP, waarbij in een later stadium ook het AC is aan. Dit actietraject kende zijn hoogtepunt op 26 mei jl. met de Landelijke Actiedag Defensie in het centrum van Den Haag. In de nieuwe inzetbrief van 1 juli 2011 was er volgens het bestuur van de FVNO MHB sprake van openingen die het rechtvaardigden om in te gaan op de uitnodiging van de minister. Hierbij hebben met name de volgende elementen in de brief de doorslag gegeven: het perspectief op loonontwikkeling; het SBK: meer specifiek de voorliggende contouren en de genoemde gespreksonderwerpen in het kader van de geplande personeelsreductie; verdergaande flexibilisering van de arbeidsvoorwaarden; harmonisatie van de arbeidsvoorwaarden; en het niet noemen van de ophoging LOMleeftijd. Naar aanleiding van de toelichting van de minister van Defensie op zijn nieuwe inzetbrief, hebben de Centrales van Overheidspersoneel besloten het overleg met Defensie te hervatten. De minister gaf tijdens het Sector Overleg Defensie van 5 juli aan de signalen van het personeel te hebben opgevangen. Zo zei hij o.a.: Ik maak me grote zorgen over de ongerustheid en het cynisme onder het defensiepersoneel. De huidige onzekerheid trekt een zware wissel, en In meerdere acties en demonstraties heeft het personeel zijn stem laten horen. Ik neem het geluid vanaf het Malieveld zeer serieus, vandaar het initiatief om met een nieuwe inzetbrief te komen. De minister wil ondanks de beperkte financiële ruimte blijven investeren in de toekomst. Hij pleitte daarom voor een grotere aandacht voor persoonlijke ontwikkeling, flexibiliteit en maatwerk en defensiebrede harmonisering. Om dit te bereiken moet het huidige loopbaanbeleid voor zowel militair- als burgerpersoneel worden herzien. Ook wenst de minister het stelsel van toelagen en toeslagen daar waar nodig te herzien en te actualiseren. Bespreekpunten in dit kader zijn harmonisatie van verplaatsingskosten, het buitenlandstelsel en de vaar- en oefentoelage. De belangrijkste onderwerpen, volgens de minister, zijn echter een vernieuwd Sociaal Beleidskader (SBK) en perspectief op loonontwikkeling. Defensie staat aan de vooravond van ingrijpende bezuinigingsoperaties. Het is daarom van groot belang om snel tot een akkoord te komen, om het personeel snel duidelijkheid te geven en toekomstperspectief. Daarnaast is er al bijna twee jaar geen loonontwikkeling geweest en de minister onderkent het belang van perspectief op loonontwikkeling. In het belang van het militair en burgerpersoneel bij defensie is daarom besloten om het overleg ook tijdens het zomerreces doorgang te laten vinden. Nu het arbeidsvoorwaardenoverleg tussen de Centrales van Overheidspersoneel en Defensie weer vlot is getrokken ontvangt de FVNO MHB veel inhoudelijke vragen over hetgeen er wordt besproken. Hierbij wordt o.a. gevraagd naar de bijlage waarvan sprake is in de inzetbrief van de minister van Defensie van 1 juli jl. Het is echter gebruikelijk dat tijdens het arbeidsvoorwaardenoverleg geen uitspraken worden gedaan over hetgeen er aan de overlegtafel wordt besproken. Ook eventuele stukken t.b.v. het overleg, zoals bijv. de bewuste bijlage bij de inzetbrief van de minister van Defensie, worden niet openbaar gemaakt. De FVNO MHB zal dan ook geen gehoor geven aan dergelijke vragen. De FVNO MHB wenst echter wel te benadrukken dat aan Defensie duidelijk te kennen is gegeven dat een eventueel nieuw Sociaal Beleidskader en de overige arbeidsvoorwaarden, zoals een eventuele loonontwikkeling, onlosmakelijk deel uitmaken van één pakket arbeidsvoorwaarden waarover overeenstemming dient te worden gevonden binnen één nieuw arbeidsvoorwaardenakkoord. Een eventueel eindresultaat van de onderhandelingen, het concept arbeidsvoorwaardenakkoord, zal ter beoordeling aan de achterban worden voorgelegd. Lees de inzetbrief van Defensie op: l ProDef bulletin, augustus

4 Reorganisatie Door René Pieters Startbrief reorganisaties Op 1 augustus jl. heeft de Secretaris-Generaal in opdracht van de Minister van Defensie het startsein gegeven voor het reorganisatieproces bij Defensie, middels de zogenaamde Startbrief reorganisaties. De voorzitters van de Centrales van Overheidspersoneel hebben die dag van de Hoofddirecteur Personeel een inhoudelijke toelichting gekregen op deze Startbrief. In de Startbrief zijn onder meer de kaders opgenomen waarbinnen de reorganisaties hun beslag moeten krijgen. Het gaat hierbij onder meer om de procedure rond de Numerus Fixus en de diverse richtinggevende leidraden voor de Defensieonderdelen. Ook zijn die dag de blauwdrukken voor de verschillende reorganisatiegebieden geopenbaard. De FVNO MHB zal de reorganisaties en de Numerus Fixus kritisch volgen en het belang van duidelijkheid voor het militaire en burgerpersoneel blijven benadrukken. De FVNO MHB gaat de blauwdrukken de komende weken nader bestuderen en deze onder meer beoordelen op de haalbaarheid en samenhang. Op het gebied van bestuur gaat de FVNO MHB het adagium je gaat erover of niet bewaken. Uitvoering De commandanten van de zeven defensieonderdelen maken op basis van de Startbrief een vertaling naar hun eigen organisatie en gaan daarmee verder aan de slag. Zij hebben tot de derde week van september 2011 de tijd om een plan van aanpak te maken. Ook de Centrales krijgen de mogelijkheid om commentaar aan te leveren. Tot die tijd zijn, in lijn met de afspraak met de Centrale Medezeggenschapscommissie (CMC), geen onomkeerbare besluiten mogelijk. Defensie wil zo snel als mogelijk reorganiseren zodat het personeel tijdig weet waar het aan toe is. Numerus Fixus GESCHIKT In de Startbrief staat ONGESCHIKT onder meer hoe de NUMERUS FIXUS commandanten invulling moeten geven aan de Numerus Fixus. De Numerus Fixus geeft aan hoeveel werknemers per rang en schaal werkzaam mogen zijn binnen het Defensieonderdeel. De Startbrief geeft geen inzicht in het aantal werknemers per rang of schaal dat overtollig dreigt te worden. Om binnen de gestelde kaders te komen, zijn spelregels nodig, welke in de Startbrief worden uitgelegd. De insteek van Defensie is dat de Numerus Fixus op korte termijn zal fungeren als sturingsinstrument bij de reorganisatie en de daarmee gepaarde overtolligheid. Vastgoed Het herbeleggingsplan vastgoed en infrastructuur is nog niet gereed. Er vindt nog bestuurlijk overleg plaats over de locaties van Defensie die al dan niet moeten worden afgestoten. Op het moment van schrijven was nog niet helder wanneer hier duidelijkheid over komt. Lees de Startbrief reorganisaties op: l Opgeschorte reorganisaties vlot getrokken In navolging van het hervatten van het arbeidsvoorwaardenoverleg zijn de Centrales van Overheidspersoneel en Defensie ook overeengekomen het Sector Overleg Defensie weer te hervatten. In verband met het zomerreces houdt dit effectief in dat het overleg in de verschillende werkgroepen vanaf maandag 22 augustus weer zal aanvangen. In het belang van het personeel betrokken bij lopende reorganisaties, welke stil waren komen te liggen als gevolg van het opschorten van het overleg, hebben de Centrales besloten een uitzondering te maken voor de Werkgroep Reorganisaties. Op donderdag 28 juli heeft er een ingelast overleg van de Werkgroep Reorganisaties plaatsgevonden. Tijdens dit overleg is er gesproken over die reorganisaties waarvan Defensie van mening was dat daar de hoogste prioriteit bij ligt. De besproken (Voorlopige) Reorganisatie Plannen (VRP) betroffen: Herinrichting P&O functiegebied fase III (CLSK); VRP Ft Hood (CLSK); VRP BGFS Staf (CDC); VRP Herinrichting DC PV, PAS, MK (CDC); VRP Interne herbelegging OST DVD (CDC); VRP FDC (CDC); VRP DGV (CDC): VRP RCT OIB-deel (BS); VRP JISTARC (CLAS); VRP s doorontwikkeling DMO: - Defensie Bedrijf Grondgebonden Systemen (DBGS); - Keten Logistieke Bedrijven (KLB); - Directie Projecten & Verwerving (DP&V); - Marine Bedrijf (MaBe); - Directie Personeel & Organisatie (DP&O); - Directie Financiën & Control (DFC); - Kabinet en Staf Directie Logistieke Bedrijven (DLB); - Ressort Veiligheid Directieadvies & Bedrijfsondersteuning (R-VDB); - Logistiek Centrum Woensdrecht (LCW); - Directie Wapensystemen (DWS). Zowel het ochtendgedeelte als (vooral) het middaggedeelte werden opgeluisterd door een grote schare toehoorders, voornamelijk bestaande uit de betrokken projectleiders. Bovenal werd natuurlijk benadrukt dat deze reorganisaties vallen onder de werking van het huidige SBK, waarbij telkenmale expliciet is ingegaan op de adviezen van de MC. Ditzelfde gold eveneens voor wat betreft de duidelijkheid voor het personeel, waar het gaat over het personeelsvullingsplan. Uiteindelijk hebben de Centrales met alle (voorlopige) reorganisatieplannen in kunnen stemmen. Tevens is overeengekomen om op korte termijn de personeelsvullingsplannen te beoordelen in de verschillende Beoordelingscommissies (BCO s). De overige lopende reorganisaties zullen, na het zomerreces, tijdens het overleg in de reguliere overlegfora aan de orde komen. 4 ProDef bulletin, augustus 2011

5 Pensioenen Door Martin Weusthuis Dekkingsgraad ABP weer terug bij af Uit het tweede kwartaalbericht van het ABP over 2011 met peildatum 1 juli 2011, is op te maken dat de dekkingsgraad onveranderd op 112% staat. Het vermogen steeg even hard als de betalingsverplichtingen, allebei met 3 miljard. Voor iedere 100 euro aan toekomstige pensioenbetalingen is er 112 euro in kas. Het rendement op het totale vermogen kwam in het tweede kwartaal met 0,8% uit op 1,9 miljard. Over het eerste half jaar 2011 kwam het totaalrendement van 1,7% uit op 4,0 miljard. In onderstaande grafiek is goed te zien hoe de verhouding tussen bezittingen en verplichtingen verloopt en hoe de hoogte van de verplichtingen is gebaseerd op de nominale marktrente. In nevenstaande grafiek ziet u de rendementen op het vermogen door de jaren vanaf De onderste rode lijn is het aangenomen (voorzichtige) rendement dat wordt gebruikt bij vaststelling van de premie. De blauwe en groene lijn geven werkelijk behaalde rendementen weer. Het verschil daartussen is de inflatie. Duidelijk zijn de gevolgen van de dot com- en de kredietcrisis te zien. verontrustend. Op 1 augustus 2011 was het niveau 106%. Begin augustus volgde een vreselijke beursweek en op het moment van schrijven ligt de dekkingsgraad volgens het ABP-bestuur onder de 100%. Dat is natuurlijk een momentopname na een korte periode van zeldzaam snel wegzakkende beurskoersen. Op dit moment trekt het ABP en ook de toezichthouder DNB geen consequenties uit de stand van zaken. Dat gebeurt pas eind Eind 2011 wordt de premie en indexatie voor 2012 vastgesteld op basis van de dekkingsgraad per 30 oktober Eind van het jaar wordt ook gekeken of voldaan wordt aan de eisen van het Herstelplan dat ABP in 2009 maakte in opdracht van de toezichthouder DNB omdat de dekkingsgraad toen onder de 105% was geraakt. Volgens dat plan moet de dekkingsgraad eind 2013 weer op minimaal 105% liggen. Tussentijds moet de graadmeter eind 2011 op 98/99% uitkomen. Om tot indexatie over te gaan moet de dekkingsgraad overigens nog hoger liggen. Vanaf 105% wordt er gedeeltelijk geïndexeerd, pas vanaf 135% weer volledig. Het Herstelplan was even uit beeld omdat het goed ging op de beurzen en met de marktrente, maar de onrust is weer helemaal terug. Op dit moment kan vanwege de volatiliteit van de financiële markten weinig zinvols worden gezegd over de situatie aan het eind van het jaar. Ommekeer Intussen, ruim een maand later hangt de vlag er heel anders bij. Wereldwijd zijn de beurskoersen sterk gezakt. Ook de marktrente in Nederland is als gevolg van de Europese schuldencrisis in korte tijd met een procent gezakt. Het gevolg voor de ABP-dekkingsgraad is AOW-partnertoeslag daalt in augustus AOW financieringsproblemen nopen minster Kamp in te grijpen in de AOW. Per 1 augustus 2011 daalt de AOW-partnertoeslag voor de jongere partner met 10%. Het gaat om een maximaal kortingsbedrag van zo n 900,- per jaar per AOW-gerechtigde. Als het gezamenlijke huishoudinkomen lager is dan ,-, geldt de maatregel niet en blijft de toeslag 100%. Iedere AOW-gerechtigde van 65 jaar en ouder die een partner heeft jonger dan 65 jaar, heeft recht op een AOW-toeslag voor die partner die in beginsel even groot is als de AOW-uitkering van de AOWgerechtigde zelf, allebei zo n 750,- bruto per maand. De toeslag is afhankelijk van het inkomen van die jongere partner. Hoe hoger dat inkomen hoe lager de AOW-toeslag. Door deze maatregel bespaart het kabinet zo n 100 miljoen per jaar. Per 1 januari 2015 wordt de AOW-partnertoeslag helemaal afgeschaft voor de AOW-gerechtigden die na die datum 65 jaar worden. ProDef bulletin, augustus

6 Pensioenen Door Martin Weusthuis Het Pensioenakkoord volgens de FVNO MHB De FVNO MHB ziet het ontwerp pensioenakkoord van juni 2011 als een onvermijdelijke stap in een noodzakelijke richting. Niet dat we er blij mee zijn, maar het is onvermijdelijk. We zijn aangekomen in een situatie waarin steeds meer gepensioneerden tegenover steeds minder werkenden komen te staan. Het rendement op het vermogen en niet de premie, is nu al de belangrijkste bron voor het geld dat nodig is voor de opbouw en de uitbetaling van pensioenen. De huidige garantie pensioenregelingen (defined benefit) zijn tot stand gekomen en steeds verbeterd in de vorige eeuw, in een tijd met nog weinig gepensioneerden en vooral na de oorlog een economie in full swing. De demografie en economie zien er momenteel echter geheel anders uit. De vergrijzing en ontgroening leggen druk op de veerkracht van de Nederlandse economie en de financiering van de pensioenen. De wereldeconomie en de financiële markten tonen na de eeuwwisseling een wisselvallig gezicht en de komende jaren lijkt financiële prudentie troef. De FVNO MHB heeft richting de CMHF (Centrale voor Middelbare en Hogere Functionarissen; aan bij de MHP), te kennen gegeven in beginsel vóór het akkoord te zijn, maar een aantal onderdelen moet wel worden aangepast; een Ja, mits dus. Principieel kan de FVNO zich vinden in de volgende afspraken: Verhoging van AOW- en pensioenleeftijd is onvermijdelijk als we de pensioenen op peil willen houden. Maar in plaats van verhoging van 65 naar 66 jaar in 2020, kiest de FVNO MHB voor een rechtvaardiger geleidelijke verhoging met 2 maanden per jaar vanaf 2015 tot Voorwaardelijkheid van pensioenen is onvermijdelijk als we het huidige pensioenniveau in stand willen houden. Voorwaardelijkheid houdt in essentie in dat pensioenfondsen blijven streven naar het opbouwen van de huidige hoge pensioenen, maar dat het pensioenniveau niet langer wordt gegarandeerd. De gedachte is dat bij inzakkende financiële markten het pensioen ook tijdelijk kan dalen, om later wanneer de markten weer aantrekken weer op het oude hoge niveau te worden gebracht. Als we pensioenzekerheid willen gaan de pensioenen omlaag; zekerheid kost geld. De facto zijn de ABPpensioenen reeds voorwaardelijk, het wordt nu voor het eerst duidelijk vastgelegd en gecommuniceerd. De FVNO MHB heeft echter wel bezwaren en andere zienswijzen op de volgende punten: De wijze waarop pensioenfondsen volgens het akkoord naar de toekomst toe rekening kunnen houden met te verwachten rendementen op financiële markten is te weinig prudent. De FVNO MHB wil dat er wordt uitgegaan van een voorzichtige aanname van het lange termijn rendement, inclusief de opbouw van een substantiële buffer voor indexatie en een reserve voor het opvangen van beurscrises. Het pensioenakkoord moet worden aangevuld op het punt van het invaren van reeds opgebouwde pensioenaanspraken. De FVNO MHB wil dat alle opgebouwde aanspraken centraal worden ingevaren onder dezelfde voorwaardelijke noemer. Op die manier valt het gehele vermogen binnen één fonds onder dezelfde beleggingssystematiek met dezelfde risicodekking en dezelfde indexatiemethodiek. Onvoorwaardelijk invaren betekent een ongewenste tweedeling in het vermogen, met gegarandeerde uitkeringen voor gepensioneerden, deels gegarandeerde uitkeringen voor oudere nog actieven en volledig voorwaardelijke opbouw voor jongeren. Dit is een recept voor ingebakken generatieconflicten en maatschappelijke onrust over de verplichtstelling, doorsneepremie en andere wezenskenmerken van een pensioenfonds. De FVNO MHB wil de egalisatiereserve die in het akkoord enkel is bedoeld om het onderuitgaan van financiële markten op te vangen, ook gebruiken voor de opvang van een stijgende levensverwachting. Dit draagt bij aan de intergenerationele solidariteit en aan behoud van betrokkenheid van de jongere deelnemer. De dekkingsgraad is momenteel laag. Als het ABP met de huidige dekkingsgraad overgaat naar het nieuwe voorwaardelijke systeem waarin de werkgever geen risico draagt voor de financiële situatie van het fonds, kan kort daarna al blijken dat de dekkingsgraad zo laag is dat afstempeling en ambitieniveauverlaging realiteit gaan worden. De FVNO MHB vindt het voor de hand liggen dat de werkgever of meedraagt in het risico van falende financiële markten, of het ontbreken van dat toekomstig risico afkoopt in de vorm van een bruidsschat nu of later. In het Pensioenakkoord worden (actuariële) taken en bevoegdheden die nu zijn belegd bij het pensioenfondsbestuur, ondergebracht bij de sociale partners aan de CAOtafel. Dat roept de vraag op naar de samenhang van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Zijn de juiste mensen wel met de juiste taken bezig? Zijn CAO-onderhandelaars voldoende pensioendeskundig en wordt in zo n setting niet het lange termijn pensioenbelang opgeofferd aan het korte termijn belang van meer salaris nú? En maken de werkgevers dan nog wel deel uit van het pensioenfondsbestuur, nu de besluitvorming aan de CAO-tafel plaatsvindt? De FVNO MHB houdt het voorlopig op het huidige pension fund governance model waarin alle belangen evenwichtig zijn vertegenwoordigd met een systeem van checks and balances, waarin ook het toezicht op het bestuur door DNB is geregeld. De voorwaardelijkheid van pensioenen moet worden begeleid door een substantieel op de persoon gericht informatieoffensief, omdat pensioendeelnemers willen weten waar ze aan toe zijn en wat ze kunnen verwachten aan toekomstig inkomen. De volledige tekst van het FVNO MHB standpunt kunt u lezen op: l 6 ProDef bulletin, augustus 2011

7 Pensioenen Door Martin Weusthuis Het Vitaliteitspakket voor een langere en mobielere arbeidsloopbaan In het Pensioenakkoord van juni 2011 zijn ook afspraken gemaakt over de arbeidsmarkt voor oudere werknemers. Naar aanleiding van die afspraken heeft minister Kamp onlangs de visie van het kabinet geschetst op de toekomstige arbeidsmarkt, het vergroten van de arbeidsparticipatie en de duurzame inzetbaarheid van ouderen en alle werkenden. 3. Loopbaanfaciliteiten / van werk naar werk budget Stimuleren scholing Werknemers moeten hun eigen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en werkgevers moeten scholing als een vanzelfsprekend onderdeel gaan zien van het arbeidsproces. Het kabinet gaat scholing gedurende de loopbaan bevorderen door het verstrekken van scholings- en loopbaanadvies, het tot stand brengen van een leercultuur in MKB-bedrijven, het breed bekend maken van het Ervaringscertificaat en het digitaal inzichtelijk maken van competenties en vaardigheden op het werk opgedaan. Er wordt verder ingezet op intersectorale scholing omdat daarmee het aanpassingsvermogen van de Nederlandse arbeidsmarkt wordt vergroot. Financiële stimulatie wordt geleverd door de drempel voor de fiscale aftrek voor scholingsuitgaven te verlagen en door een extra bijdrage aan de O&O-fondsen. Aandeel jaar (blauwe lijn) en 65 jaar en ouder (rode lijn) als percentage van totale bevolking (bron: CBS) De minster constateert dat de arbeidsmarkt op een omslagpunt staat. Vanaf dit jaar gaat de babyboomgeneratie met pensioen en vanaf 2020 krimpt de beroepsbevolking. Volgens de minister moet de Nederlandse arbeidsmarkt zich voorbereiden op een toekomst waarin mensen meer, langer en productiever zullen moeten werken. Het kabinet gaat werkgevers en werknemers in dat streven ondersteunen met behulp van een Vitaliteitspakket. Het pakket wordt vormgegeven langs drie lijnen: 1 Langer doorwerken; 2 Arbeidsmobiliteit, en 3 Loopbaanfaciliteiten. 1. Langer doorwerken / werkbonus Voor de groep 62-plussers worden de huidige fiscale stimuleringsmaatregelen; de extra arbeidskorting ouderen en de doorwerkbonus, samengevoegd tot één werkbonus 62-plus. De groep 55 tot 62 jarigen wordt fiscaal eender behandeld als de jongere collega s. Dat kan ook volgens de minister omdat voor deze groep toch al geldt dat vervroegd uittreden financieel steeds minder aantrekkelijk is. Daarnaast beziet het kabinet de mogelijkheden voor een werkbonus voor werkgevers voor het in dienst nemen/houden van oudere werknemers. 2. Arbeidsmobiliteit / mobiliteitsbonus Mobiliteit op de arbeidsmarkt houdt mensen aan het werk. Het kabinet wil een mobiliteitsbonus introduceren voor het in dienst nemen van 55- plussers. Gaat het om een oudere uitkeringsgerechtigde, dan ontvangt de werkgever een verhoogde mobiliteitsbonus. Er wordt gekeken naar de omvorming van de huidige premiekorting voor arbeidsgehandicapten naar een mobiliteitsbonus. De mobiliteitsbonus wordt om praktische redenen ter beschikking gesteld aan de werkgever, maar de overheid roept sociale partners op om afspraken te maken over verdeling van de bonus tussen werkgever en werknemer. Stimuleren van werk naar werk Mensen moeten na baanverlies snel nieuw werk vinden en niet afhankelijk worden van een uitkering. Daarom kiest het kabinet voor een vanwerk-naar-werk (VWNW-) budget. Sociale partners wordt gevraagd een VWNW-budget te realiseren in CAO s, in bijv. het bestaande O&Ofonds of anders door middel van een nieuw CAO-fonds. Het kabinet wil in 2012 afspraken maken met de sociale partners over financiële ondersteuning die samenhangen met concrete CAO-afspraken over individuele leerrechten bij ontslag. Het kabinet wil daarnaast een nieuwe Vitaliteits-spaarregeling een rol laten spelen in het VWNW-traject. De huidige levensloopregeling die daar ook voor bedoeld was, voldoet niet aan de verwachtingen omdat er weinig mensen aan meedoen die het geld ook nog vnl. gebruiken voor vroegpensioen. Raming en realisatie levensloopdeelname (personen * 1000) Verwachte deelname levensloopregeling Feitelijke deelname levensloopregeling Feitelijke deelname spaarloonregeling Bron: ramingen SZW/Financiën, CBS Levensloopmonitor EBB Spaarmotief deelnemers levensloopregeling (2008) Spaarmotief % deelnemers Eerder stoppen met werken 51,50% Weet nog niet precies 19,60% Ouderschapsverlof 10,00% Sabbatical 8,90% Ander verlof 7,80% Zorgverlof voor zieke naaste 1,10% Verlof voor studie 0,70% Onbekend 0,70% Verlof voor vrijwilligerswerk 0% Totaal 100% Bron: CBS Levensloopmonitor EBB Het kabinet wil de levensloopregeling samen met de spaarloonregeling ombouwen naar een Vitaliteits-spaarregeling waarmee een financiële buffer wordt opgebouwd die gebruikt wordt om perioden van inkomensachteruitgang te financieren of om de VWNW-transitie zo soepel mogelijk te laten verlopen. Miljoenennota Bij de presentatie van de Miljoenennota in september zal meer bekend worden over de vormgeving van de maatregelen in het Vitaliteitspakket. Het zal dan ook duidelijk worden wat er met de levensloopregeling en de spaarloonregeling gaat gebeuren, en in hoeverre vroegpensioen nog past in de Vitaliteits-spaarregeling. Lees het volledige artikel op: l ProDef bulletin, augustus

8 Medezeggenschap Door Peter van Sprang De volgende medezeggenschapsverkiezingen zijn gepland: Defensieonderdeel Eenheid Uiterste datum indienen kandidatenlijst Kiesdatum BS CZSK CLAS CLAS CZSK CLAS CLSK KMAR CLAS CDC DS CLAS KMAR CLAS CLAS Directie Juridische Zaken Marine Basis Parera 13 Infanterie Bataljon LMB OTCLog Koninklijke Marine Technische School KMTO 43 Ststcie Johannes Post Kazerne te Havelte LMG / JMG DLBE MC 30 Natresbat MC FBD MC Defensiestaf 320 Herstelcompagnie Staf CKMar Opleidings- en Trainingscentrum Genie Staf Opleidings- en Trainingscommando Logzkn t/m t/m Zijn er binnenkort bij uw eenheid MC-verkiezingen en heeft u belangstelling om zitting te nemen in een MC, meldt u zich dan ook aan bij Peter van Sprang, medewerker Medezeggenschap en ARBO van de FVNO MHB: U kunt ook contact opnemen met Piet Glas, aanspreekpunt FVNO MHB bij het Marinebedrijf, Medezeggenschapsdag d.d. 22 juni 2011 Op 22 juni 2011 was een medezeggenschapsdag georganiseerd door Defensie onder verantwoordelijkheid van de Secretaris-Generaal (SG) en de Centrale Medezeggenschapscommissie (CMC), waarbij op het laatste moment ook nog vertegenwoordigers van de Centrales van Overheidspersoneel waren uitgenodigd. Na de inleidende opmerkingen van achtereenvolgens de Minister van Defensie, de Secretaris-Generaal, de algemeen projectleider bezuinigingen en de Hoofd Directeur Personeel, werd de dag verder gevuld met diverse workshops. Aangezien uit deze workshops eigenlijk het best de stand van de thermometer en het heersende klimaat binnen Defensie naar voren kwamen, volgen hierna puntsgewijs de highlights vanuit deze workshops. Gewenst niveau van medezeggenschap: artikel 7 BMD (TRMC) Het algemene gevoelen was dat de regelgeving in het Besluit Medezeggenschap Defensie (BMD), en Uitvoering reorganisaties Defensie (URD) adequaat is. Wel kunnen daarbij randen van het overleg worden opgezocht. Daarbij bepaalt het WAT (wat gaan we reorganiseren) van de reorganisatie het overlegniveau op dat punt, d.w.z. Centrale Medezeggenschap Commissie (CMC), Defensieonderdeel Medezeggenschaps Commissie (DMC), Gemeenschappelijke Medezeggenschaps Commissie (GMC), Medezeggenschaps Commissie (MC), of Tijdelijke Reorganisatie Medezeggenschaps Commissie (TRMC). Het HOE van het reorganiseren dient zo laag mogelijk in de organisatie te gebeuren. Randvoorwaarden daarbij voor snel en zorgvuldig zijn vervolgens: vertrouwen vroege(re) betrokkenheid voldoende faciliteiten voor MC-leden SAMEN het probleem aanpakken Ten aanzien van de voorliggende reorganisatie kwam de wens naar voren betrokken te zijn bij het opstellen van de blauwdrukken, waarbij werd geconstateerd dat er nog geen enkel inzicht bestond bij de aard en omvang van de komende reorganisatie. Omgaan met politiek primaat: wat is de ruimte? Als kernpunt kwam naar voren dat het op dit moment absoluut niet zinvol is om te bakkeleien over de grenzen van het politiek primaat. Veel beter is het om in de zeggenschap je winst te doen met de bijdragen van de medezeggenschap, i.c. open te staan voor, luisterende houding en draagvlak en vertrouwen creëren. Als voorzet werd gegeven toch nog eens goed na te denken over 1 augustus als harde datum. Betrek nu de medezeggenschap en laat die datum los. Invulling vroegtijdige betrokkenheid van de medezeggenschap De deelnemers aan de workshop leek het 8 ProDef bulletin, augustus 2011

9 zinvol allereerst het begrippenkader nogmaals te (her)definiëren, i.c.: vroeg is van meet af aan; bij ontstaan eerste ideeën betrokken is weten en gehoord worden vanaf eerste signalering van thema s afspraken maken voor betrokkenheid gevoeligheid komt voort uit het niet (vroegtijdig) betrokken zijn Daarbij zijn er dan vele voordelen te behalen, terwijl nadelen kunnen zijn: tijdverlies, bijstellen plannen, langere spanningsboog. Het belang van het nakomen van termijnen in relatie tot tijdige duidelijkheid voor het personeel Een scala van randvoorwaarden werden in deze workshop op dit onderwerp naar voren gebracht, zoals daar zijn: gedegen planning (doordacht tijdpad) vrijstellen personeel (bv. vz. Medezeggenschapscommissie; hoeft niet bij voorbaat) gedegen communicatie kaders reorganisatie (van boven; uitvoerbaar; duidelijke termijnen; waarover gaat het) professionele ondersteuning juiste info op het juiste moment inzicht in het einddoel samenhang (binnen leiding; binnen medezeggenschap; binnen Den Haag) genoeg financiën respect/nakomen van afspraken Kwaliteit van reorganisatieplannen Een moeilijk te omschrijven en te kwantificeren onderwerp. Wat bij de kwaliteit in ieder geval meespeelt is (uiteraard) de inhoud (wat is het meest essentieel). Daarbij moet sprake zijn van een passende omschrijving en invulling van de ist/soll situatie en er moet er een helder perspectief geschetst worden. Doelstellingen moeten scherp geagendeerd worden. De medezeggenschap heeft kennis in de praktijk en moet daarom ook betrokken worden bij de inschatting van effecten van de plannen. Belangrijk daarbij zijn de gevolgen voor blijvers en vertrekkers in het personeelstoewijzingsproces. In dit proces staan de vakbonden uiteindelijk centraal. Zij geven het finale akkoord voor de verplaatsing van het militaire en burgerpersoneel van de ist naar de soll situatie. De rol van de medezeggenschap aan het eind van dat proces is het signaleren en communiceren naar de bonden toe (bijv. aspecten ten aanzien van verhuizing, school, werkende partner, faciliteiten op kazerne/weekendhuwelijk). Afsluiting Secretaris-Generaal Bij zijn afsluiting gaf de secretaris-generaal onder meer aan dat: bewust was gekozen voor een top-down benadering de datum van 1 augustus (opleveren blauwdruk) voor hem vaststaat het Besluit Medezeggenschap wat hem betreft in beton staat gegoten overleg zo veel mogelijk in de lijn en zo diep mogelijk in de organisatie plaats moet vinden hij voor wat betreft extra faciliteiten openstaat voor verstandige voorstellen er nog meer dan voorheen aandacht moet worden besteed aan communicatie FVNO MHB activiteiten Workshop Tijd voor Transformatie Op 6 oktober a.s. organiseert de FVNO MHB in samenwerking met Richard Kwakernaak de workshop Tijd voor transformatie. manieren kunnen kijken naar een situatie en dit vervolgens effectief weten te communiceren, is vaak ook de kern van leiderschap. Hoe valt echter te leren om zowel de eigen perceptie als die van anderen te verruimen? In deze workshop Tijd voor Transformatie zal praktisch uit de doeken worden gedaan op welke wijze een dergelijk bewustwordingsproces is te initiëren en te structureren. Hierbij zal het draaien om vier eenvoudige principes: aandacht voor emotionele verbinding aandacht voor rationeel begrijpen aandacht voor richting van intentie aandacht voor fysieke respons De workshop zal worden gefaciliteerd door Richard Kwakernaak, oprichter van het Instituut voor Communicatie-Psychologie en Transformatie. Richard is al meer dan 10 jaar actief als trainer en coach, zowel binnen als buiten militaire omgevingen, zowel binnen als buiten Nederland (zie profielpagina Richard Kwakernaak op Wanneer op het werk en/of in de privéomgeving veel verandert, vraagt dat meestal ook om persoonlijke aanpassing. Dit is echter vaak veel makkelijker gezegd dan gedaan, vooral bij veranderingen die als ongewenst worden ervaren. Een alternatief voor buigen of barsten is transformatie. Op andere Datum: donderdag 6 oktober 2011 Ontvangst: uur, verwelkoming met diner-buffet Workshopduur: uur tot uur Locatie: kantoor FVNO MHB, Wassenaarseweg 2, Den Haag Bijdrage in kosten: 40 voor FVNO MHB-leden, 60 voor niet-leden Aanmelden: aan of via link op ProDef bulletin, augustus

10 FVNO MHB activiteiten Door Door Tim R.C. Timmerman Hunnego Aankondiging 5e vergadering Algemene Ledenraad Op donderdag 1 september 2011 vindt de 5e vergadering van de Algemene Ledenraad (ALR) van de FVNO MHB plaats. De volgende onderwerpen staan op de agenda: Opening en mededelingen voorzitter FVNO MHB Actualiteiten: - Arbeidsvoorwaardenoverleg en reorganisaties - Startbrief reorganisaties - Pensioenen - Samenwerking Evenementen - Symposium Gezamenlijke Officieren Verenigingen 2 december 2011 (Utrecht) De vergadering is toegankelijk voor de leden van FVNO MHB. Indien u aanwezig wilt zijn kunt u zich aanmelden voor deze vergadering via Locatie : Prinses Julianakazerne, Den Haag / Aanvang Constant Rebequezaal : uur uur Vooraankondiging Symposium LEIDER EN BOEKHOUDER? Vrijdag 2 december 2011 Kromhoutkazerne Utrecht 2 december 2011 Kromhoutkazerne, Utrecht Militairen kunnen het leidinggeven positiever ervaren wanneer ze op missie zijn dan tijdens het werken in eigen land. Wat is daar de oorzaak van? En geldt dit slechts voor velen of slechts voor een enkeling? Verschilt het per Defensieonderdeel en is het voor sommige officieren aanleiding om de dienst te verlaten? Kan het leiderschap in Nederland completer en uitdagender worden gemaakt en hoe past dit binnen de komende reorganisatie(s)? Op 2 december organiseren de Gezamenlijke Officieren Verenigingen (FVNO MHB, NOV en KVMO) het symposium Leider en Boekhouder? Noteer deze datum nu alvast in uw agenda. Conceptprogramma: uur Ontvangst (met een lopende lunch) uur Welkomstwoord door voorzitter NOV Bgen (bd) J.L.R.M. Vermeulen uur Voordrachten sprekers uur Forumdiscussie uur Afsluitend samenzijn Datum Vrijdag 2 december 2011 Locatie Kromhoutkazerne, Herculeslaan 1 Postbus AL Utrecht Organisatorische Mededelingen: Houdt voor meer informatie en details over het programma en aanmelding de ProDef website in de gaten. l Aankondiging 64-jarigendag Op woensdag 5 oktober 2011 organiseert de FVNO MHB de jaarlijkse 64-jarigendag voor postactieve FVNO MHB-leden in het Evenementen Centrum van het Marine-Etablissement te Amsterdam. Deze informatiedag wordt speciaal georganiseerd voor postactieve leden en hun partners die op het punt staan met pensioen te gaan, onder het motto Van UKW naar pensioen. Doelstelling van deze dag is het informeren van de deelnemers over alle onderwerpen die relevant zijn bij het passeren van de pensioengerechtigde leeftijd. Tevens zal aandacht worden besteed aan andere zaken, zoals gezondheidsaspecten op latere leeftijd. Ook wordt in een lezing een beeld geschetst van de stand van zaken binnen de Koninklijke Marine. Daarnaast is het een goede gelegenheid om op deze dag in de pauzes en tussen de middag onder het genot van een drankje en een maaltijd, in informele sfeer oud-collega s te ontmoeten. In ontspannen sfeer kan de hernieuwde kennismaking worden voortgezet in de middag bij een vaartocht door o.a. het Oostelijk Havengebied. U kunt zich aanmelden bij voorkeur per of telnr ProDef bulletin, augustus 2011

11 Computips HARDE SCHIJF SPECIAL Door Leen van der Biessen Dataverlies Oh oh oh, blinde paniek giert door het huis. Net voor de vakantie moet mijn dochter een werkstuk inleveren en ze heeft het ondanks mijn vele en langdurige waarschuwingen in de haast alleen maar op een USB stick opgeslagen. En nu kan een aantal cruciale mappen niet meer door Windows worden gelezen. De deadline is overmorgen en dagen werk zijn kwijt. Huilbuien alom. Ja kind, zeg ik dan, er is een aantal zekerheden in het leven, je hebt één vader en één moeder, de zon komt op en de zon gaat onder, je moet altijd belasting betalen en harde schijven en USB sticks gaan altijd stuk en altijd op het verkeerde moment. Hierna worden de huilbuien alleen maar erger. Gelukkig zijn er programma s die in veel gevallen uitkomst bieden om dit soort problemen op te lossen en gewiste data op te sporen. Een van de beste programma s hiervoor is Power Data Recovery Free Edition. Met dit programma kunnen deleted files op een gemakkelijke manier worden teruggevonden. Ook in Windows niet toegankelijke mappen kunnen in de meeste gevallen weer zichtbaar worden gemaakt. Ook is er een deep scan recovery die nog dieper kijkt maar dan geen file namen kan herstellen. Een tip/voorwaarde hierbij is dat de recovery het liefst zo snel mogelijk na het onbedoeld deleten moet plaatsvinden, om de kans op herstel het grootst te houden. Back-up Om bovenstaande ellende te voorkomen is natuurlijk in eerste instantie een goede backup nodig van de belangrijke data, foto s en eventueel video s. Binnen Windows zelf is er een back-up programma dat gecomprimeerde back-ups maakt, maar om dat dan terug te halen is altijd weer lastig. In deze tijd van goedkope grote harde schijven is het te prefereren een 1:1 back-up te maken van de data. Er zijn verschillende mogelijkheden om een back-up weg te schrijven. Bij een desktop via een tweede interne harde schijf, maar beter is dit op een externe harde schijf te doen of een combi daarvan. Als er een NAS (Network Attached Storage) aanwezig is, is dat natuurlijk een mooie optie. Voor een externe harde schijf is tegenwoordig een 2,5 inch schijfje wat je via de USB zonder voeding kan aansluiten de beste optie. Als je dan twee van deze dingen hebt, kun je er ook één buitenshuis opbergen zodat alle belangrijke digitale documenten en foto s zeker zijn gesteld. De beste programma s voor het maken van een 1:1 back-up zijn Allway Sync en Microsoft Synctoy. Binnen Allway Sync zijn er meer instelmogelijkheden. Na een initiële volledige kopieer actie kun je deze programma s zo instellen dat ze alleen de verschillen kopiëren. Het beste hiervoor is dan de ECHO mode te gebruiken zodat alle veranderingen op de hoofdschijf naar de back-up harde schijf worden overgebracht, inclusief de deletions. Als je de back-up harde schijf ook gebruikt voor er elders data op te zetten, dan is de synchronisatie naar beide kanten de beste optie. Denk er wel goed over na wat u wil. Treesize Om een overzicht te krijgen van het gebruik van de harde schijf is de Windows verkenner onvoldoende uitgerust. Hiervoor kun je het programma Treesize downloaden, waarmee je in één klap de grootte van alle mappen kunt bekijken en zo ziet waar de meeste Gb s voor worden gebruikt. Gezondheid van de harde schijf Om te weten wat de staat van de harde schijf is zijn er diverse programma s in omloop die dit kunnen testen. Dit zijn zgn. HD health programma s. De grote harde schijf leveranciers zoals Seagate en Western Digital hebben op hun site dit soort programma s staan die je kunt downloaden en ook werken voor harde schijven van andere leveranciers. Solid State Drives(SSD) De huidige schijven blijven natuurlijk mechanische apparaten die redelijk traag zijn t.o.v. de overige computer onderdelen. Tegenwoordig echter zijn er Solid State Drives (SSD) beschikbaar die zoals het woord al zegt geen draaiende onderdelen hebben. Het grote voordeel van een SSD is dat ze veel sneller zijn dan gewone harde schijven en ook minder snel stuk zullen gaan. Echter zoals de grote voetballer al zei: Elk voordeel heb z n nadeel, is dat natuurlijk hier ook zo, want deze SSD s zijn behoorlijk duur. Voor een 64 Gb SSD moet al gauw rond de 100 worden neergeteld. Deze SSD s moeten dan ook niet voor opslag worden gebruikt maar voor het installeren van het operating systeem waardoor de computer een aanzienlijke performance verbetering zal krijgen. Ook voor laptops is dit de ideale manier om een performance boost te krijgen. Veel high-end laptops worden tegenwoordig uitgerust met een SSD. Er is echter één maar : SSD s werken alleen goed op het Windows 7 operating systeem en de I-Mac s. Vanwege technische achtergronden waarop hier niet kan worden ingegaan, werken de SSD s bij Windows XP en Vista niet goed. Het wordt afgeraden SSD s te gebruiken bij deze operating systemen. ProDef bulletin, augustus

12 Innovatie 202 door Peter van Maurik Innovatie 202 Innovatie voor gevorderden Ik hoefde me niet te melden om me voor de wanordelijke benadering van innovatie in mijn vorige bijdrage te verantwoorden. De vraag is natuurlijk of dat een goed teken is. Het kan natuurlijk zijn dat men niet geïnteresseerd is, maar waarschijnlijker is dat de organisatie even afwacht om te zien wat eruit komt. En dat is over het algemeen een slimme strategie. Waarom zal ik in een latere column trachten te verklaren. In deze column eerst een beschouwing over welke condities innovaties mogelijk maken. Zo'n beschouwing is belangrijk omdat innovatie zo moeilijk planmatig in gang is te zetten. Je kunt slechts de condities scheppen waaronder zoiets waarschijnlijker wordt. Het is met innovatie hetzelfde als met gras; het groeit niet door eraan te trekken. Je zult moeten zorgen voor goede grond, voldoende licht en water. Innoveren lijkt op tuinieren, dus laten we deze metafoor maar verder verkennen. Wat vormt de juiste grond voor innovaties? Ook daar wordt stevig onderzoek naar gedaan en er zijn vele factoren die een rol spelen. Maar er zijn drie condities die eruit springen. De eerste is turbulentie in de omgeving. Dat wil zeggen dat innovaties vooral ontstaan in organisaties die onder druk staan. Opmerkelijk daarbij lijkt te zijn dat individuen en kleinere onderdelen eerder door hebben dat er iets moet veranderen dan de organisatie als geheel. Dat is natuurlijk logisch omdat de druk van buiten niet direct overal gevoeld wordt en zeker niet in gelijke mate. Over het algemeen heeft de werkvloer eerder door dat innovaties nodig zijn en daar zijn meestal ook de eerste innovaties te herkennen. Omdat deze kleinschalig zijn vallen ze vaak niet op en passen ze binnen de bestaande structuur. Maar stapsgewijs zoeken deze innovaties de grenzen op van de bestaande bevoegdheden. Hier ontstaat nu een vreemd verschijnsel. Hoewel de innovaties een indicatie zijn dat de organisatie zich sneller moet aanpassen gaat men soms de teugels aanhalen. Of dit verstandig is is de vraag. In stabiele omgevingen is zo'n reactie juist, maar in turbulente omgevingen vergroot dit de spanning. Hoe met dit dilemma om te gaan is een onderdeel van het organiseren van innovatie. De tweede conditie die een rol lijkt te spelen is afhankelijkheid en daarmee samenhangend openheid. In organisaties die veel interacties hebben, vaak geboren uit noodzaak, zullen eerder innovaties ontstaan. De belangrijkste bron daarvan is de inspiratie door partners. Men zal ideeën van buiten gaan gebruiken voor problemen aan de binnenzijde. Hoe meer contacten, en vooral hoe meer niveaus van contact, hoe groter de kans op innovatie. In organisaties die veel interacties hebben, vaak geboren uit noodzaak, zullen eerder innovaties ontstaan. Om het in tuinierstermen te duiden: als er rijke tuinen om jouw tuin heen staan, dan is de kans op overwaaien van nieuwe zaadjes erg groot. Als je een grote schutting opzet wordt dat een stuk moeilijker. De les is eenvoudig; een organisatie die innovatie als cruciaal beschouwt, moet een open houding aannemen om haar kansen te vergroten. U ziet hier ongetwijfeld een tweede orde effect met het eerste element van de turbulentie in de omgeving. Als een organisatie de teugels aantrekt, sluit zij zich vaak ook af voor contacten vooral op lagere niveaus, met een dubbel negatief effect. Andersom, als een organisatie ruimte geeft en meer contacten zoekt, zal het innovatief vermogen dus ook snel vergroten. Wat een organisatie doet met haar afdeling voorlichting is dus ook een aardige indicatie voor innovatie, waarbij centraliseren meestal geen goed voorteken is. De derde conditie lijkt de meest duurzame en robuuste. Er blijkt een sterke correlatie te bestaan tussen de mate van diversiteit in een organisatie en het innovatief vermogen. Hoe groter de diversiteit en vooral ook hoe beter een organisatie met diversiteit omgaat, hoe meer innovaties er ontstaan. In tuinierstermen; diversiteit is een maat voor de rijkdom van de grond. Op wereldeconomische schaal is dit onder andere beschreven door de publicist Richard Florida in The Rise of the Creative Class. Het blijkt dat nagenoeg alle innovaties zijn ontstaan in een beperkt aantal gebieden op de wereld waar openheid en tolerantie het grootst zijn. En belangrijker, op economisch terrein ook de grootste waardetoevoeging opleveren. Ook de geschiedenis laat keer op keer zien dat een tolerante houding ten opzichte van anders denkenden of zelfs anders zijnden, een zeer lucratieve strategie is. Het is de hoofdverklaring achter onze Gouden Eeuw. Diversiteit moet men dan wel in de breedst mogelijke context zien. Het gaat niet over geaardheid, ras of religie, maar over ideeën en werkwijzen. De essentie is dat de organisatie zich realiseert dat niet het zoeken naar de waarheid essentieel is, maar het zoeken naar een nieuwe waarheid. Hier ligt de grootste uitdaging voor het mogelijk maken van innovatie: het aanvaarden dat er niet één maar meerdere waarheden kunnen zijn. Daarmee is ook een indicatie verkregen voor moeizame innovatie. In die gevallen waarin de leiding een waarheid verkondigt van dogmatische, of in militaire termen doctrinaire aard, is zij de belangrijkste bedreiging voor innovatie. Goede leiders hebben dit door en kunnen omgaan met de onrust die zo'n besef veroorzaakt. Slechte leiders houden vast aan hun waarheid, hinderen innovatie en kunnen daarom beter worden verwijderd. 12 ProDef bulletin, augustus 2011

13 Column juridische zaken Door mr O.W. Borgeld, juridisch adviseur FVNO MHB Ontheffing uit de bijscholingsopleiding Majoor Francien de Vleugel volgde een aanvullende bijscholingsopleiding. Om onduidelijke redenen vonden de instructeurs dat zij niet aan de opleidingseisen voldeed en de opleiding werd stop gezet. Vervolgens werd er een commissie van advies gevormd en voor deze commissie kreeg Francien de mogelijkheid haar visie over het stopzetten van de opleiding naar voren te brengen. Zij was het met het stopzetten van de opleiding niet eens. De commissie bracht een advies uit waarin stond dat er juist was gehandeld. Hierna bleef het heel erg stil. Na enkele maanden vroeg zij aan haar commandant wanneer het besluit, dat de C-OPCO moest nemen maar waar zij niet om had gevraagd, eindelijk te verwachten zou zijn. De commandant zei: Binnen enkele weken. Toen er na enkele weken nog geen besluit kwam heeft zij de C-OPCO in verzuim gesteld. Daarmee wilde majoor De Vleugel forceren dat zij óf een dwangsom zou gaan krijgen óf een ambtshalve besluit (dat wil zeggen een besluit dat de C-OPCO neemt zonder dat erom gevraagd wordt). De C- OPCO kreeg door het sturen van dit verzuimbericht nog twee weken de tijd om hierop te reageren. Ook nu weer werd er niet gereageerd. Hierop is zij met hulp van een jurist van de FVNO MHB naar de rechtbank gestapt en heeft beroep aangetekend omdat de C-OPCO geen besluit wilde nemen. Na enige tijd deed de rechtbank uitspraak en veroordeelde de C-OPCO om binnen 14 dagen met een besluit te komen of anders verbeurde het OPCO honderd euro per dag als dwangsom, met een maximum van Nu kon er ineens wel binnen 14 dagen een beslissing worden genomen! Normaal kan een militair niets doen als de organisatie een besluit moet nemen en dat niet doet. Maar als het te dol wordt heeft de rechter hier toch wel begrip voor, want in dit geval heeft de rechter de dwangsom vijfmaal zo hoog vastgesteld als in de wet staat, en ook het maximum van de dwangsom is aanzienlijk hoger dan bij de standaardprocedure als er niet op een verzoek of bezwaar wordt gereageerd. Cartoon ProDef bulletin, augustus

14 A D V E R T E N T I E Hypotheek: overdrachtsbelasting & starterslening Overdrachtsbelasting verlaagd Het zal u ongetwijfeld niet zijn ontgaan; onlangs heeft het kabinet besloten de overdrachtsbelasting tijdelijk te verlagen van 6% naar 2%. De voordelen hiervan liggen voor de hand, u betaalt minder overdrachtsbelasting én u heeft een ruimere financieringsmogelijkheid. Starterslening In veel gemeenten is het nog steeds mogelijk een starterslening aan te vragen. De Starterslening overbrugt het verschil tussen de verwervingskosten (koopsom + bijkomende kosten) van de woning en het bedrag dat de starter maximaal kan lenen. De Starterslening is een lening waarover de eerste drie jaar geen rente en aflossing betaald hoeft te worden. De starterslening is een maatwerkproduct waarvan de voorwaarden kunnen verschillen per gemeente. Het aanvragen van een starterslening kan een complexe zaak zijn. Uw arbeidscontract bij Defensie en de consequenties van het type arbeidscontract Wat uw mogelijkheden zijn, hangt sterk af van het type arbeidscontract dat u bij Defensie heeft; BBT, FPS of BOT. Ook met een BBT of FPS fase 1 of 2 contact kunt u in aanmerking komen voor een hypotheek. Laat door ons bekijken wat uw mogelijkheden zijn, bij voorkeur voordat u een bod op een woning uitbrengt. Wat betekent Prinsenland Adviseurs voor u? Onafhankelijk intermediair, wij leveren bijna alle geldverstrekkers Laagste rente per ,60 % voor 10 jaar rentevast met NHG Belangrijk Wij leveren producten die aansluiten bij uw situatie als actief dienende militair Al onze adviseurs beschikken over de vereiste diploma s Wij weten alles van de diverse contracten bij Defensie en de (on)mogelijkheden Gratis berekening van uw mogelijkheden (evt. in combinatie met starterslening) U kunt ons inschakelen als aankoopmakelaar Tel Fax A D V E R T E N T I E Overdrachtsbelasting van 6% naar 2% voor een woning Vrijdag 1 juli jl. is door het kabinet besloten om de overdrachtsbelasting voor woningen tijdelijk te verlagen van 6% naar 2%. Deze verlaging is met terugwerkende kracht ingegaan voor woningen die op 15 juni jl. zijn overgedragen en geldt tot en met 30 juni Met deze verlaging hoopt het kabinet de woningmarkt een stimulans te geven. Deze tijdelijke verlaging geldt voor alle onroerende zaken die bestemd zijn om door particulieren bewoond te worden. Daarbij maakt het niet uit of de koper er zelf gaat wonen of dat hij de woning gaat verhuren aan een particulier. Tot de woning behoren ook de bijbehorende garage, schuur of parkeerplaats. De tijdelijke verlaging geldt onder meer niet voor afzonderlijke garageboxen. Voor de woningen die op of ná 15 juni zijn overgedragen, maar waarvoor 6% overdrachtsbelasting is betaald, geldt dat de teveel betaalde belasting teruggevraagd kan worden bij de belastingdienst. Bent u in de periode van 15 juni tot en met 30 juni bij de notaris geweest in verband met een aankoop van een woning, dan raad ik u aan om bij hem langs te gaan en overleg te hebben over een verzoek tot vermindering dan wel restitutie van de teveel betaalde overdrachtsbelasting. Heeft u andere vragen over deze regeling; bijvoorbeeld of u 2% of 6% overdrachtsbelasting over de aankoop van een perceeltje tuingrond moet betalen, of de aankoop van een bedrijfswoning valt onder de 2% of 6% regeling, of de tijdelijke tariefsverlaging ook geldt voor de aankoop van een recreatiewoning? Kijk dan verder op onze website of bel met de Actus Telefoonservice Bovenstaande informatie is uitsluitend bedoeld als serviceverlening en ter algemene informatie. De verstrekte informatie heeft een algemeen karakter en de uitleg of het advies is niet gericht op een specifieke situatie of probleem. Hoewel de informatie met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is samengesteld, wordt geen enkele aansprakelijkheid aanvaard voor de gevolgen van eventuele onjuistheden of omissies.

15 Haal meer uit uw lidmaatschap! Met onderstaande bedrijven en organisaties hebben we afspraken gemaakt die extra voordeel kunnen opleveren! VERZEKERINGEN MET INTERESSANTE KORTINGEN OHRA FBTO INTER ASSURE INTERPOLIS HYPOTHEKEN MET GUNSTIGE VOORWAARDEN RABOBANK ADVISEURS VOOR HYPOTHEKEN EN VERZEKERINGEN PRINSENLAND ADVISEURS REIZEN MET AANTREKKELIJKE KORTING AVIS AUTOHUUR ARKE WEEKENDJEWEG.NL ESSO CARD NEDERLAND KLEDING WEBWINKEL MET GROTE COLLECTIE UNDERFASHION.NL CARDS TEGEN BIJZONDERE TARIEVEN AMERICAN EXPRESS MASTERCARD UITGEBREIDE NOTARISSERVICE ACTUS NOTARISSEN PERSOONLIJKE ONTWIKKELING OPEN UNIVERSITEIT NEDERLAND PICOMPANY En dit is nog niet alles, ga voor het volledige overzicht van onze voordelen, inclusief alle info naar: ledenvoordeel. Mailen kan ook: Reunie Reünie tijgers BG-7 C- TIJGER cie 11 INFBAT AASLT GGJ Websiteberichten ProDef.nl Defensie oneens met FVNO MHB inzake vergoeding voeding bij overwerk De FVNO MHB heeft een brief van Defensie mogen ontvangen als reactie op haar standpunt inzake het door Defensie stoppen van de vergoeding van voeding bij overwerk. Defensie stelt zich in deze brief op het standpunt dat de regelgeving uitsluitend ziet op opgedragen diensten, zoals Officier van Kazernepiket, en niet op overwerk. In een reactie heeft de FVNO MHB Defensie verzocht dit onderwerp op de agenda van de Werkgroep Algemene & Financiële Rechtspositie te plaatsen. Lees verder op l Pensioenspecial De Centrale voor Middelbare en Hogere Functionarissen, waarbij de FVNO MHB is aan, heeft deze maand een digitale pensioenspecial gemaakt. In deze special zijn verschillende interviews opgenomen en komen pensioenbegrippen aan bod. Lees verder op Vrijdag 14 oktober Oranjekazerne Schaarsbergen l Aanmelden en betalen vóór 15 september 2011 door een mail te sturen aan waarin u aangeeft of u gebruik wilt maken van legering op de kazerne. Voor uw deelname vragen wij een bijdrage van 15 op rekeningnummer t.n.v. GFG Dolmans te Steenderen, onder vermelding van: Reünie BG-7 en uw achternaam en voorletters. Datum : Vrijdag 14 oktober 2011 Locatie : De Fly-inn Oranjekazerne Schaarsbergen Tenue : Tijger-uitzendshirt of Tijgershirt gewenst Ontvangst: uur 3e Onderzoek ongewenst gedrag bij Defensie Dit jaar is voor de derde maal het Periodiek onderzoek Ongewenst gedrag bij Defensie uitgevoerd. Het onderzoek is uitgevoerd door Dienstencentrum Gedragswetenschappen van Defensie in samenwerking met Blauw Research. Een commissie onder voorzitterschap van Prof. Dr. D. van Knippenberg van de Erasmus Universiteit te Rotterdam heeft het onderzoek begeleid. Lees het gehele onderzoek op l ProDef bulletin, augustus

16 Column Door Tom Kofman, vice-voorzitter FVNO MHB Vijf vragen aan ZZZ - zeldzaam zorgelijke zomerdagen Op het moment dat deze column u onder ogen komt zit het zomer(met aanhalingstekens)verlof voor de meesten van u er al weer op. Het was in ieder geval een memorabele zomer. Na een (qua weer) meer dan voortreffelijk voorjaar werden wij hartje zomer getrakteerd op een portie herfst van ongekend kaliber. Tel daar bij op de perikelen met betrekking tot het schuldenplafond van de USA (AA+ rating van S&P), het wereldwijd instorten van de beurzen, mede als gevolg van de zorgen over de schuldencrisis in Griekenland, Spanje en Italië, het (nog beperkte) aantal pensioenfondsen dat zich al heeft gemeld bij de Nederlandsche Bank met de mededeling dat zij onder de vereiste dekkingsgraad terecht zijn gekomen, en de vraag of er al dan niet een pensioenakkoord tot stand komt tussen werkgevers en werknemers, of dat men dit onderwerp overlaat aan diehard Henk Kamp. Voor de medewerkers van ons onvolprezen ministerie van Defensie staat er dan als lange tanden toetje nog de reorganisatie van ongekende omvang met daaraan gekoppeld de numerus fixus (clausus..?) voor de deur. U zult met mij van mening zijn dat de kop van deze column als in gewapend beton gegoten is. Startbrief reorganisatie: Minister Hillen heeft op 01 augustus de Tweede Kamer laten weten dat tot september dit jaar geen onomkeerbare stappen zullen worden gezet. Dit in verband met het overleg met de centrale medezeggenschap. Tevens geeft hij aan dat er ten aanzien van de arbeidsvoorwaardelijke aspecten met de bonden zal worden overlegd. Hiermee wil ik maar aangeven dat er wel erg veel druk op de snelkookpan wordt gezet. Nogal vervelend dat dit proces nu juist midden in het zomerreces moest worden opgestart. Ik hoef niet te benadrukken dat het gaat om ingrijpende en pijnlijke keuzes. In de weken die ik in de Limousin mocht doorbrengen regende het s van bezorgde medewerkers. Het vervelende van overleg tussen bonden en werkgever is, dat zolang er op hoofdlijnen geen overeenstemming is, alles min of meer tot geheim wordt verklaard. Dit leidt tot wandelgangen prietpraat zoals: Het wordt kiezen tussen een bescheiden loonsverhoging of een bescheiden Sociaal Beleidskader (SBK), Er komt geen 57+ maatregel omdat er geld voor het behoud van jongere medewerkers moet overblijven, De PAS-regeling gaat sneuvelen, en De 40-urige werkweek wordt geherintroduceerd en daar staat dan de sigaar uit eigen doos van een zgn. dertiende maand tegenover. U begrijpt, ik kan met deze tranentrekkende aannames niet zo heel veel. Ik wacht gewoonweg op de concrete resultaten uit het overleg. Tot dat moment heb ik alle vertrouwen in de onderhandelaars aan belangenbehartigerzijde. In 2014 zou een nieuw Defensie organisatorisch, operationeel en financieel op de rails moeten staan. Eerst zien en dan geloven. Tom Kofman Vice-Vz (burgerpersoneel) FVNO MHB Elnt Marjon Blom-Terhell, werkzaam bij de Koninklijke Marechaussee als Personeel & Organisatie (P&O) adviseur binnen het district Zuid in Den Bosch. Wat houdt je werk in? Momenteel ben ik de P&O adviseur van de Brigade Recherche & Informatie, Brigade ondersteuning en van de staf van District Zuid. Mijn werk bestaat voornamelijk uit het geven van advies aan- en het ondersteunen van het lijnmanagement op het gebied van de uitvoering van P&O processen, het analyseren van personele- en management informatie en het oplossen van P&O vraagstukken. Als adviseur maak ik deel uit van het Brigade Management Team (BMT). Wat vind je belangrijk in je werk? Ik vind het belangrijk om met plezier naar mijn werk te gaan! Het plezier in mijn werk bereik ik als ik íets voor anderen kan betekenen. Als leidinggevenden of medewerkers met vragen zitten en ik die vragen kan beantwoorden en zo kan bijdragen aan het oplossen van cases. Merk je iets van de bezuinigingen binnen Defensie? Er gaan geluiden dat er veel gaat veranderen voor de afdelingen P&O binnen de verschillende OPCO s, maar wat de veranderingen exact gaan inhouden is nog niet duidelijk. Wel is het sinds de aankondiging van de bezuinigingen extra druk binnen de afdeling P&O. Leidinggevenden, maar ook individuele medewerkers hebben veel vragen over procedures en rechtsposities omtrent reorganisaties, overtollig personeel, het sociaal beleidskader, FPS-contracten etc. Ook ligt een aantal reorganisaties momenteel stil, omdat men eerst de invulling van de bezuinigingen wil afwachten. Hoe reageert het personeel hier op? Ik merk een bepaalde onrust onder het personeel die soms een negatieve invloed heeft op de werksfeer. Dit komt met name omdat er nog veel onduidelijk is over de inhoud van de bezuinigingen. Laten we hopen dat alles snel duidelijk wordt en de nodige informatie wordt verstrekt aan het personeel. Hoe zie jij je toekomst binnen/buiten Defensie? Ik ben positief ingesteld en zie mijn toekomst dan ook binnen Defensie. Ik heb een FPS 3 contract en ben breed opgeleid, waardoor ik werkzaam kan zijn bij P&O, maar ook in operationele functies. DE CMHF SECTOR DEFENSIE BESTAAT UIT DE: KVNRO 16 ProDef bulletin, augustus 2011

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING 1- Waarom heeft het ABP een herstelplan opgesteld? ABP is, evenals vele andere pensioenfondsen, zwaar geraakt door de crisis op de financiële

Nadere informatie

2. Inkomenseffecten. Partijen zijn overeengekomen:

2. Inkomenseffecten. Partijen zijn overeengekomen: 1. Preambule 4 november 2014 is het arbeidsvoorwaardenoverleg in de sector Defensie formeel van start gegaan. Naar dit moment is door alle betrokken partijen, werkgever en werknemers, lang uitgezien. Na

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 043 Toekomst pensioenstelsel Nr. 71 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

NOV KVNRO. Hare Excellentie J.A. Hennis-Plasschaert Minister van Defensie. Nummer: GOV MHB 13/0187-900. Onderwerp: Herstel van vertrouwen

NOV KVNRO. Hare Excellentie J.A. Hennis-Plasschaert Minister van Defensie. Nummer: GOV MHB 13/0187-900. Onderwerp: Herstel van vertrouwen Gezamenlijke Officieren Verenigingen & Middelbaar en Hoger Burgerpersoneel bij Defensie Wassenaarseweg 2 T 070 38 39 504 E info@prodef.nl 2596 CH Den Haag F 070 38 35 911 W www.prodef.nl Aan: Hare Excellentie

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

CONVENANT. tussen: DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE DE CENTRALES VAN OVERHEIDSPERSONEEL, SECTOR DEFENSIE. Inzake LEVENSFASEBELEID

CONVENANT. tussen: DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE DE CENTRALES VAN OVERHEIDSPERSONEEL, SECTOR DEFENSIE. Inzake LEVENSFASEBELEID Georganiseerd overleg sector Defensie (SOD) email 18-12-2007 briefnummer AP/07.01077 zaaknummer ZD.200.1 status x Behandel Informatie Pieptermijn CONVENANT tussen: DE STAATSSECRETARIS VAN ENSIE en DE CENTRALES

Nadere informatie

Vragen en antwoorden pensioenakkoord

Vragen en antwoorden pensioenakkoord Vragen en antwoorden pensioenakkoord 1. Waarover gaat dit pensioenakkoord? Het pensioenakkoord gaat over drie onderwerpen: de AOW, de aanvullende pensioenen, en de kansen van ouderen op de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

Onze referentie 1. Vitaliteitspakket

Onze referentie 1. Vitaliteitspakket > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011

PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011 PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011 KORTE TERUGBLIK Kabinet Balkenende gevallen: sociale partners pakken kansen Het pensioen is van sociale partners samen, dus moeten wij ook samen naar

Nadere informatie

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010 Welkom Waar willen wij het met elkaar over hebben? Pensioen anno 2010 Stand van Zaken AOW en Pensioenakkoord 4

Nadere informatie

Presentatie met uitleg per slide

Presentatie met uitleg per slide Presentatie met uitleg per slide 1 Terug- en vooruitblik In het principe cao-akkoord van december 2012 hebben we afspraken gemaakt over de noodzaak van een nieuwe en toekomstbestendige pensioenregeling

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #12 februari 15 1 Uw pensioenregeling verandert opnieuw 3 Interview met Manager Martien Smid 4 Onze dekkingsgraad

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 55 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 23 september 2014 De vaste commissie voor Defensie heeft een

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden Ferry Pereboom Angelique Kansouh Februari 2012 De AC Rijksvakbonden zijn een initiatief van NCF, Juvox, VPW en VCPS Inhoudsopgave 0. Voorwoord......... 3 1. Lage dekkingsgraad

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 30 800 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2007 Nr. 121 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN

Nadere informatie

Einde in zicht voor de VUT

Einde in zicht voor de VUT Einde in zicht voor de VUT 11 0 Drs. J.L. Gebraad en mw. T.R. Pfaff Publicatiedatum CBS-website: 1 september 2011 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** =

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden Notitie Datum 11 juni 2010 Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen 1. Waarover gaat dit raadgevend referendum? De FNV heeft samen met de andere vakcentrales afspraken

Nadere informatie

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Agenda 1. Opening 2. Evaluatie herstelplan 31-12-2012 en korting pensioenen 3. Toeslagenbesluit (indexatie) 4. Rondvraag

Nadere informatie

Doorwerken na 65 jaar

Doorwerken na 65 jaar CvA-notitie februari 2008 Doorwerken na 65 jaar De levensverwachting en het gemiddelde aantal gezonde jaren na het bereiken van de 65-jarige leeftijd is toegenomen. Een groeiende groep ouderen heeft behoefte

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

Defensie na de kredietcrisis: Een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld

Defensie na de kredietcrisis: Een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld Defensie na de kredietcrisis: Een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld 8 april 2011 Toekomst krijgsmacht Wat we doen, doen we goed eerste klas mensen eerste klas spullen Toegeven op het voortzettingsvermogen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Pensioen AC Rijksvakbonden

Nieuwsbrief Pensioen AC Rijksvakbonden Nieuwsbrief Pensioen AC Rijksvakbonden Nieuwsbrief 10 augustus 2011 Ferry Pereboom Angelique Kansouh Juli 2012 Zomer-editie Inhoudsopgave 0. Voorwoord...... 3 1. Ontwikkelingen op AOW-front..... 4 2. Veranderingen

Nadere informatie

NOV KVNRO. Vaste Commissie Defensie Tweede Kamer der Staten-Generaal. Nummer: GOV MHB 13/0178-901. Onderwerp: Personeelsverloop bij Defensie 2011-2018

NOV KVNRO. Vaste Commissie Defensie Tweede Kamer der Staten-Generaal. Nummer: GOV MHB 13/0178-901. Onderwerp: Personeelsverloop bij Defensie 2011-2018 Gezamenlijke Officieren Verenigingen & Middelbaar en Hoger Burgerpersoneel bij Defensie Wassenaarseweg 2 T 070 38 39 504 E info@prodef.nl 2596 CH Den Haag F 070 38 35 911 W www.prodef.nl Aan: Vaste Commissie

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014 Stand van zaken SVG 1 van 20 Programma Pensioenfonds SVG Wat speelt er rond de pensioenen? Financiële positie SVG Kortingsmaatregel Vooruitblik 2014-2015

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

FAQ s over vastgelopen pensioenonderhandelingen en herziening ABP-pensioenregeling December 2012

FAQ s over vastgelopen pensioenonderhandelingen en herziening ABP-pensioenregeling December 2012 FAQ s over vastgelopen pensioenonderhandelingen en herziening ABP-pensioenregeling December 2012 1. Er is geen overeenstemming over herziening van de ABP-regeling per 2013. Wat betekent dit voor werkgevers

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

flits+ Het is veel in het nieuws, maar ik weet niet exact hoe mijn eigen pensioen eruit ziet Ik vind dat ik het moet lezen bpfhibin.

flits+ Het is veel in het nieuws, maar ik weet niet exact hoe mijn eigen pensioen eruit ziet Ik vind dat ik het moet lezen bpfhibin. pensioen Hoe warm loop jij voor het onderwerp pensioen? Informatie over uw pensioen Minder kans op verlaging, ook minder kans op indexatie Bpf HiBiN kiest voor online en digitaal Waar houdt het bestuur

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 400 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2013 Nr. 73 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Nadere informatie

Martin Gast. Edmond Halley BV Increase PensioenKnowHow BV. Increase Pensioen KnowHow

Martin Gast. Edmond Halley BV Increase PensioenKnowHow BV. Increase Pensioen KnowHow Martin Gast Edmond Halley BV Increase PensioenKnowHow BV Even voorstellen Wat is er aan de hand in lijfrenteland? Pensioenactualiteiten Kansen 3e pijler Ik ben Martin Gast Edmond Halley BV Pensioenconsultants

Nadere informatie

B CAO afspraken persoonlijk budget en extra budget

B CAO afspraken persoonlijk budget en extra budget B CAO afspraken persoonlijk budget en extra budget Looptijd CAO Bij de nadere uitwerking van de vernieuwing van de CAO UMC is ervan uitgegaan dat de eerstkomende CAO een looptijd van drie jaar en twee

Nadere informatie

Harmonisatie arbeidsvoorwaarden

Harmonisatie arbeidsvoorwaarden Harmonisatie Aanpak en stappenplan Januari 2016 Herman Kuijkstraat 14 +31 622 201 805 4191 AK Geldermalsen www.deldenadvies.nl Harmonisatie van Na een fusie of overname kampen organisaties vaak met verschillende

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Nummer 14 > Jaargang 10 > November 2012 inhoud > Financiële positie: dekkingsgraad blijft laag [p.1] Bestuur / Verantwoordingsorgaan [p.2] Uniform Pensioen

Nadere informatie

Collectief invaren van bestaande pensioenen: juridisch mogelijk? Een onderzoek naar mogelijke juridische hindernissen

Collectief invaren van bestaande pensioenen: juridisch mogelijk? Een onderzoek naar mogelijke juridische hindernissen Collectief invaren van bestaande pensioenen: juridisch mogelijk? Een onderzoek naar mogelijke juridische hindernissen Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen S. Hendriks (AZL) Artikel Collectief

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

Reservistenbeleid. Van beleid naar activiteit. PD-DAOG Bgenmarns Frank van Sprang

Reservistenbeleid. Van beleid naar activiteit. PD-DAOG Bgenmarns Frank van Sprang Van beleid naar activiteit PD-DAOG Bgenmarns Frank van Sprang PRESENTATIE Aanleiding Wat is de reservist Stand van zaken Korte en lange termijn visie 2 Aanleiding Financieel duurzame Krijgsmacht Toekomstige

Nadere informatie

Historische ontwikkeling van de gepensioneerdenvereniging

Historische ontwikkeling van de gepensioneerdenvereniging Historische ontwikkeling van de gepensioneerdenvereniging Het ontstaan In 1980 ging het niet zo goed met het concern in het algemeen en met de Bijenkorf in het bijzonder. De pensioenen waren bij Nationale

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij Welkom OWASE Pensioenforum 26 juni 2013 OWASE 3 juli 2013 bij Pensioenfonds en solidariteit: één voor allen, allen voor één! www.owase.nl PFO20130626/20130703 2 Programma Pensioenforum De bedoeling van

Nadere informatie

Principeakkoord cao-pensioenregeling Q&A Intern

Principeakkoord cao-pensioenregeling Q&A Intern Voor publicatie op de websites van de vakorganisaties en Mijn PostNL Algemeen Is het echt nodig om de pensioenregeling aan te passen? Ja. De fiscale wetgeving voor pensioen wijzigt. Dit betreft met name

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

INFORMATIEBULLETIN PENSIOENAKKOORD

INFORMATIEBULLETIN PENSIOENAKKOORD Het federatiebestuur van de FNV heeft op 10 juni met de werkgevers en het kabinet een principeakkoord ondertekend over pensioen en AOW. Alleen FNV Bondgenoten stemde tegen in de federatieraad waarin alle

Nadere informatie

Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl. Lees hieronder verder over:

Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl. Lees hieronder verder over: Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl Lees hieronder verder over: Het werk van ondernemingsraden. Het werk van de trainer/adviseur. De ideale trainer/adviseur.

Nadere informatie

(070) 373 8020. Kern van de afspraken: De pensioenrichtleeftijd stijgt naar 67 jaar Het opbouwpercentage daalt met 0,1% De pensioenpremie gaat omlaag

(070) 373 8020. Kern van de afspraken: De pensioenrichtleeftijd stijgt naar 67 jaar Het opbouwpercentage daalt met 0,1% De pensioenpremie gaat omlaag Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft akkoord pensioen gemeenteambtenaren uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U201301307 Lbr. 13/082 bijlage(n) 2 Datum

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Oprichting Defensie Gezondheidszorg Organisatie

Oprichting Defensie Gezondheidszorg Organisatie Oprichting Defensie Gezondheidszorg Organisatie Voortgang reorganisatie Januari 2013, nr.6 Met de oprichting van de Defensie Gezondheidszorg Organisatie (DGO) ontstaan een staf DGO en drie reguliere zorgelementen,

Nadere informatie

Vakcentrale. Toekomst Pensioenstelsel Zaken rond AOW en het aanvullend pensioen

Vakcentrale. Toekomst Pensioenstelsel Zaken rond AOW en het aanvullend pensioen Toekomst Pensioenstelsel Zaken rond AOW en het aanvullend pensioen 0 Tom Poes verzin eens een list! Het is moeilijk om jong te zijn, gaf hij toe. Je moet lenen aan je kinderen, en je moet de ouderen teruggeven

Nadere informatie

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE?

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Als bestuur nemen we ieder jaar vele besluiten. Een van de belangrijkste besluiten is die over de indexatie, ook wel toeslagverlening genoemd.

Nadere informatie

Hoofdlijnenakkoord inzake aanpassing ABP-regelingen aan VPLwetgeving.

Hoofdlijnenakkoord inzake aanpassing ABP-regelingen aan VPLwetgeving. Hoofdlijnenakkoord inzake aanpassing ABP-regelingen aan VPLwetgeving. Partijen De Stichting Verbond Sectorwerkgevers Overheid De Centrales van Overheidspersoneel (ACOP, CCOOP, CMHF, AC) Preambule Het nieuwe

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor het levensmiddelenbedrijf 00001 Behandeld door Doorkiesnummer Ons kenmerk Klant Contact Center 088 008 40 04 Onderwerp brief aan uw werknemers inzake VPL-regeling

Nadere informatie

Q & A: Eerste deelresultaat AVW 2015

Q & A: Eerste deelresultaat AVW 2015 Q & A: Eerste deelresultaat AVW 2015 Er wordt gesproken over een eerste deelresultaat m.b.t. de AVW 2015 onderhandelingen. Wat betekent dit? Dit betekent dat dit resultaat slechts een eerste stap is naar

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1 RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL Vraag 1 Onder het huidige FTK krijgen pensioenfondsen te maken met de zogenaamde beleggings -spagaat: aan de ene kant kan er weinig risico worden genomen

Nadere informatie

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 Pensioen voor pensioengerechtigdenblad maart 2016 WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2 Online klantenpanel GEZOCHT: MENSEN MET EEN MENING! 3 WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 BELEGGEN

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I Sociaal plan Organisaties zijn continu in beweging. Reorganisaties, fusies of uitbesteding van werk zijn aan de orde van de dag. Voor het personeel heeft dit grote gevolgen. Mensen raken hun baan bijvoorbeeld

Nadere informatie

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015

Investeren in vertrouwen. Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 Investeren in vertrouwen Samenvatting Meerjarenbeleidsplan 2011-2015 1 Pensioenfonds Zorg en Welzijn: het pensioenfonds voor de sector zorg en welzijn Het meerjarenbeleidsplan 2011-2015 beschrijft welke

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG 2013

POPULAIR JAARVERSLAG 2013 POPULAIR JAARVERSLAG 2013 2 Het herstel van onze financiële positie blijft absolute topprioriteit. Twee gezichten Het jaar 2013, maar ook 2014 dat nog grotendeels voor ons ligt, kent twee gezichten. Enerzijds

Nadere informatie

Ik doe wat gedaan moet worden. minister henk kamp. VERZEKERD! nummer 6, december 2011

Ik doe wat gedaan moet worden. minister henk kamp. VERZEKERD! nummer 6, december 2011 Ik doe wat gedaan moet worden minister henk kamp 10 VERZEKERD! nummer 6, december 2011 Hij staat bekend als doortastend. Een man die recht op zijn doel afgaat. Dat uitgerekend onder het bewind van minister

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

Route 1: Thematraining Omgaan met Reorganisaties

Route 1: Thematraining Omgaan met Reorganisaties SBI/GITP helpt (TR)MC s Defensie bij Reorganisatie en Sourcing MC s hebben de handen de komende tijd vol aan thema s als Reorganisatie en Sourcing. Specialisten van SBI/GITP kunnen de MC s hier doorheen

Nadere informatie

Verslag Mandema Update mei 2014

Verslag Mandema Update mei 2014 Verslag Mandema Update mei 2014 Terwijl de leden van de Eerste Kamer zich op 20 mei jl. bogen over de Wet verlaging maximumopbouw- en premiepercentages pensioen, kregen onze relaties te horen wat de consequenties

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregelingen n.a.v. nieuwe wetgeving rond VUT, prepensioen en levensloopregeling

Aanpassing pensioenregelingen n.a.v. nieuwe wetgeving rond VUT, prepensioen en levensloopregeling Aanpassing pensioenregelingen n.a.v. nieuwe wetgeving rond VUT, prepensioen en levensloopregeling (klik op logo om onze website te bezoeken) Aan de cliënten Breda, 19 oktober 2005 1. Inleiding De Eerste

Nadere informatie

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli De weg naar het nieuwe pensioencontract Stichting Pensioenfonds OWASE Martijn Leppink Versie 2. 10 september 2013 Inhoud Samenvatting Conclusies Aanbevelingen

Nadere informatie

Wijziging pensioenregeling

Wijziging pensioenregeling Stichting Pensioenfonds TNO Wijziging pensioenregeling 2014 Wat vindt u in deze brochure? In deze brochure vindt u een overzicht van de wijzigingen van de pensioenregeling per 1 januari 2014. Introductie

Nadere informatie

Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw

Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw Om inzicht te krijgen in wat de financiele gevolgen zijn voor de versobering van de pensioenopbouw vanaf 2014, inclusief het

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

Wanneer ga jij met pensioen?

Wanneer ga jij met pensioen? Wanneer ga jij met pensioen? Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 1.1 Algemeen... 4 1.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 1.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting...

Nadere informatie

Visie 2020 Onze belofte aan de deelnemers. Samen bouwen aan goed pensioen

Visie 2020 Onze belofte aan de deelnemers. Samen bouwen aan goed pensioen Visie 2020 Onze belofte aan de deelnemers Samen bouwen aan goed pensioen Inleiding ABP heeft een visie ontwikkeld voor de middellange termijn, de ABP-visie op 2020. Met deze visie willen wij richting geven

Nadere informatie

De pensioenregeling van Stichting Pensioenfonds Pon

De pensioenregeling van Stichting Pensioenfonds Pon De pensioenregeling van Stichting Pensioenfonds Pon ANW-REGELING (RING A) IN GEWONE TAAL 2 STICHTING PENSIOENFONDS PON VOORWOORD Het is misschien niet een onderwerp waar u graag over nadenkt, maar het

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Inflatiegids. Invloed van inflatie op pensioenen. Deel 2. Inflatie in het kader van een Nederlands Pensioenfonds

Inflatiegids. Invloed van inflatie op pensioenen. Deel 2. Inflatie in het kader van een Nederlands Pensioenfonds Inflatiegids Inflatie in het kader van een Nederlands Pensioenfonds Deel 2 Invloed van inflatie op pensioenen Inflatie betreft de stijging van het algemeen prijspeil, ofwel de waardevermindering van het

Nadere informatie

2012D40857. Lijst van vragen

2012D40857. Lijst van vragen 2012D40857 Lijst van vragen De vaste commissie voor Defensie heeft de minister van Defensie de volgende vragen ter beantwoording voorgelegd over de Personeelsrapportage van Defensie midden 2012 (33 400

Nadere informatie

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7

1 Inleiding. Wanneer ga jij met pensioen Versie: 4 17-07-2015 Pagina: 3 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 AOW-gerechtigde leeftijd... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2 Verhoging van 65 naar 67... 4 2.3 Verdere verhoging op basis van de levensverwachting... 4 3 Pensioenleeftijd... 6 3.1

Nadere informatie

Actualiteiten pensioen

Actualiteiten pensioen Actualiteiten pensioen Stichting Pensioenfonds Thales Nederland 20 juni 2013 2013 Towers Watson. All rights reserved. Wat speelt er allemaal? Sociaal akkoord AOW-leeftijd gaat omhoog AOW-gat Nominaal versus

Nadere informatie

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli De weg naar het nieuwe pensioencontract Stichting Pensioenfonds OWASE 18 juli 2013 1/10/2014 Inhoud Samenvatting Conclusies Aanbevelingen Resultaten - per vraag

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Herstelplan. In dit nummer. oktober 2015. Waar ging het ook alweer over?

Nieuwsbrief. Herstelplan. In dit nummer. oktober 2015. Waar ging het ook alweer over? Nieuwsbrief oktober 2015 Herstelplan In de nieuwsbrieven van juli (over o.a. het nieuwe Financieel ToetsingsKader nftk ) en augustus 2015 (over beleggen) informeerden we u al eerder over de eisen die De

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

College voor geschillen medezeggenschap defensie

College voor geschillen medezeggenschap defensie ADVIES Dossiernr: Advies van het College voor geschillen medezeggenschap defensie aan de Bevelhebber der Zeestrijdkrachten naar aanleiding van een verzoek om advies inzake een tussen: de Commandant Maritieme

Nadere informatie

Het einde van het pensioen voor de RvB Rondetafelbijeenkomst. Amstelveen, 22 maart 2012

Het einde van het pensioen voor de RvB Rondetafelbijeenkomst. Amstelveen, 22 maart 2012 Het einde van het pensioen voor de RvB Rondetafelbijeenkomst Amstelveen, 22 maart 2012 Het einde van het pensioen voor de RvB As we know it? Amstelveen, 22 maart 2012 Het speelveld Bestuur en Toezicht

Nadere informatie

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee.

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee. MILJOENENNOTA 2014 special De miljoenennota en uw portemonnee. inkomsten 249,1 miljard uitgaven 267,0 miljard Het kabinet heeft op Prinsjesdag bekend gemaakt hoe de begroting, met daarin het bezuinigingspakket

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel Wat kies jij Wegwijzer in het fasemodel Van inkomen naar inkomen dit helpt PostNL helpt je op verschillende manieren. Met name via een financiële vergoeding, begeleiding van werk naar werk door Mobility

Nadere informatie

68 De Pensioenwereld in 2014

68 De Pensioenwereld in 2014 09 68 De Pensioenwereld in 2014 Pensioenregeling 69 Aanpassingen van het fiscale (Witteveen-)kader Auteurs: Ivar Sintemaartensdijk en Jan Stigter Pensioenen mogen zich nog altijd verheugen in de warme

Nadere informatie

De pensioenregeling van Stichting Pensioenfonds Pon

De pensioenregeling van Stichting Pensioenfonds Pon De pensioenregeling van Stichting Pensioenfonds Pon ANW-REGELING (RING A) IN GEWONE TAAL VOORWOORD Het is misschien niet een onderwerp waar u graag over nadenkt, maar het is belangrijk genoeg om even bij

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie