Wie de toekomst niet lijdzaam wil ondergaan, moet ze zelf vorm geven. sp.a wil dat doen. Onze leidraad daarbij is: gelijke kansen voor iedereen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wie de toekomst niet lijdzaam wil ondergaan, moet ze zelf vorm geven. sp.a wil dat doen. Onze leidraad daarbij is: gelijke kansen voor iedereen."

Transcriptie

1

2 Gelijke kansen voor iedereen Wie de toekomst niet lijdzaam wil ondergaan, moet ze zelf vorm geven. sp.a wil dat doen. Onze leidraad daarbij is: gelijke kansen voor iedereen. Kieskeurig Op 10 juni kunt u de toekomst mee vorm geven. Uw keuze is belangrijk. Ze bepaalt mee de samenleving van morgen. De samenleving van de 21ste eeuw. Want die is nu begonnen. En we moeten duidelijke keuzes maken rond nieuwe uitdagingen, zoals de toenemende economische druk, nieuwe gezinsvormen, de globalisering, de vergrijzing en de klimaatwijziging. We hebben dan ook 4 ambitieuze plannen neergeschreven: De wereld is van iedereen. Elk kind schoon kind. Samen voor een nieuw sociaal model. Het klimaatplan. Bent u benieuwd naar ons engagement? U kunt de andere plannen opvragen via of via onze website ONS KLIMAAT: ACTIE IS NOODZAKELIJK 2 AMBITIEUZE DOELSTELLINGEN, VOORTBOUWEN OP DE GELEGDE FUNDAMENTEN 6 HET sp.a KLIMAATPLAN WONEN EN WERKEN IN ENERGIEZUINIGE GEBOUWEN 10 ENGERGIEZUINIGE APPARATEN EN MATERIALEN 18 EEN INTELLIGENT GEBRUIK VAN MOBILITEIT 24 EEN OVERHEID DIE HET GOEDE VOORBEELD GEEFT 34 ZUINIGERE INDUSTRIËLE PROCESSEN 42 EEN NIEUW SOORT ENERGIENETWERK 48 MILIEUVRIENDELIJKE ENERGIEOPWEKKING 52 MEER ONDERZOEK NAAR NIEUWE TECHNOLOGIEËN 60 TOTAAL BUDGET OVER 4 JAAR 62 HET KLIMAATPLAN

3 Ons klimaat: actie is noodzakelijk Sinds de industriële revolutie zijn we steeds meer broeikasgassen gaan uitstoten. Die houden de warmtestraling van de zon vast. Sinds het begin van de industriële revolutie is de temperatuur op aarde al 0,74 C gestegen. Dit heeft gevolgen voor de voedselproductie, de waterhuishouding in heel wat gebieden, de verspreiding van planten- en diersoorten en het voorkomen van hittegolven en tropische stormen. Het Rode Kruis schat dat er momenteel 10 miljoen mensen op de vlucht zijn voor natuurrampen. Uit onderzoek blijkt dat de CO2-concentratie zeker onder de 450 ppm (parts per million, of het aantal deeltjes per miljoen) moet blijven willen we catastrofes vermijden. De Europese Commissie wil de uitstoot van broeikasgassen tegen 2020 met 30 procent verminderen in de industrielanden. Als andere ontwikkelde landen zich niet engageren zal de EU eenzijdig voor een reductie van 20 procent zorgen. sp.a wil dat Europa ambitieuzer is. We moeten er absoluut voor zorgen dat de temperatuur wereldwijd niet meer dan 2 C stijgt tegenover pre-industriële niveaus. De EU moet zich engageren om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2020 met 30 procent te verminderen, ongeacht wat de rest van de wereld doet. Indien we 20 procent efficiënter omspringen met onze energie en 20 procent energie betrekken uit hernieuwbare bronnen zal naar schatting al 28 procent minder broeikasgassen worden uitgestoten. Dit leidt tot een jaarlijkse energiebesparing met voor Europa het astronomische bedrag van 100 miljard. HET KLIMAATPLAN

4 Vandaag pleiten sommigen voor technologische avonturen om het klimaat te redden. Zo wil de nucleaire lobby alles zetten op kerncentrales van de vierde generatie. In afwachting wil men de huidige kernreactoren langer open houden. Omdat de bestaande kerncentrales al werden afgeschreven, kan de exploitant van kerncentrales eigenhandig de elektriciteitsprijs bepalen waardoor investeerders in schone technologieën geen investeringszekerheid hebben. sp.a wil schone technologieën investeringszekerheid geven. Daarom moet de onzekerheid die wordt gezaaid over de kernuitstap eindigen. Door zich in het verleden ondubbelzinnig achter het Kyotoprotocol te scharen bouwde Europa een voorsprong uit op vlak van energiezuinige technologieën. Voor windenergie bijvoorbeeld hebben Europese bedrijven 60 procent van de wereldmarkt in handen. Ook ons land heeft hier een rol in te spelen. Zo n voorloperbeleid vergroot de kans dat onze bedrijven straks in de rest van de wereld een rol gaan spelen die het niveau van onze kleine regio ver overstijgt. HET KLIMAATPLAN

5 Ambitieuze doelstellingen, voortbouwen op de gelegde fundamenten sp.a vindt dat de EU zijn uitstoot van broeikasgassen tegen 2020 met 30 procent moet verlagen om ervoor te zorgen dat de temperatuurstijging wereldwijd gemiddeld minder dan 2 C bedraagt. Tegen 2050 vereist dit naar alle waarschijnlijkheid een reductie met 80 procent. Ook bij de huidige Kyotodoelstellingen (7,5 procent broeikasgasreductie tegen ) zien we dat vele maatregelen tijd vergen om resultaat af te werpen. Vele maatregelen die werden genomen beginnen pas nu de eerste resultaten op te leveren. Met de energie-intensieve industrie sloot de Vlaamse overheid een benchmarkconvenant af. Hierin verbinden de energie-intensieve bedrijven zich er toe de meest energiezuinige technologie ter wereld aan te wenden. Met kleinere bedrijven sloot de Vlaamse regering een auditconvenant af om hun energiebesparingspotentieel in kaart te brengen. Voor gebouwen geldt vanaf 1 januari 2006 een nieuwe energieprestatieregelgeving. Aan de distributienetbeheerders werd een jaarlijkse energiebesparingdoelstelling opgelegd. Zij moeten via premies hun klanten aanzetten tot investeringen in rationeel energiegebruik (REG). Ook op vlak van de duurzame energieopwekking werd pas de laatste jaren een structureel kader uitgewerkt. Vanaf 2002 is elke elektriciteitsleverancier in Vlaanderen verplicht om een minimumhoeveelheid elektriciteit uit hernieuwbare bronnen te leveren. En eind 2004 lanceerde sp.a het Windkracht 10-plan met 10 maatregelen om de juridische en administratieve hinderpalen voor meer windenergie uit de weg te ruimen. Verhoudingsgewijs blijft het aandeel van deze hernieuwbare energie in de totale energiemarkt nog vrij klein. De ambitie is echter groot: Vlaanderen wil tegen 2010 een aandeel van 6 procent, Wallonië zelfs 8 procent, en tegen 2015 moet 12 procent van de elektriciteit uit hernieuwbare bronnen komen. HET KLIMAATPLAN

6 Het sp.a klimaatplan Het sp.a klimaatplan gaat uit van 30 procent reductie van de uitstoot van broeikasgassen in Europa tegen Nieuwe gebouwen, toestellen en voertuigen moeten aan energieverbruiksnormen beantwoorden die het energieverbruik via energielabels zichtbaar maken. De ontwikkeling van voorlopertechnologie moet worden aangemoedigd door een compensatie van de meerkost (via premies, fiscale aftrek of subsidies) en door een groen aankoopbeleid van een voorbeeldige overheid. De energieverliezen van bestaande gebouwen moeten zichtbaar worden gemaakt via energiescans of energie-audits en via een energiecertificering van gebouwen bij verkoop of verhuur. Het wegwerken van deze energieverliezen moet worden aangemoedigd via premies en fiscale maatregelen, goedkope leningen en het helpen uitvoeren van deze investeringen via (gemeentelijke) energiebesparingsbedrijven. Langs de aanbodzijde moet de opwekking veel efficiënter gebeuren en moet veel meer gebruikgemaakt worden van hernieuwbare grondstoffen. Daarvoor wil sp.a ook een ingrijpende reorganisatie van onze energie-infrastructuur. HET KLIMAATPLAN

7 wonen en werken in energiezuinige gebouwen 4.1 Een grootschalig e-novatieprogramma voor bestaande woningen De 4,5 miljoen bestaande woningen die ons land rijk is, gebruiken voor hun verwarming ongeveer 20 procent van de energie in België. De besparing door alle niet-geïsoleerde woningen in België te isoleren wordt geraamd op 10 miljoen ton CO2. Aangezien het Belgische woningenpark slechts langzaam wordt vernieuwd moeten we het bestaande park e-noveren (renoveren op vlak van energieprestaties)

8 12 M e e r energiescans Bij een energiescan wordt het huis kort bezocht door een deskundige. Hij of zij inspecteert de gebouwschil (beglazing, aanwezigheid van isolatie ), de verwarmingsinstallatie, de thermostaat en ondervraagt de bewoners over enkele gewoonten in verband met energie. Op basis van deze vaststellingen wordt dan een advies gegeven. Momenteel voeren de distributienetbeheerders gratis energiescans uit in Vlaanderen in de periode scans leveren bijvoorbeeld 187,5 voltijdse jobs op. E-novatie met de renovatiepremie Sinds kort voerde de Vlaamse regering een renovatiepremie in voor eigenaars van woningen met een bescheiden inkomen. Om te vermijden dat mensen hun huis renoveren maar nalaten het te isoleren, wil sp.a de renovatiepremie koppelen aan de mate waarin men de energieprestaties van de woning verbetert. R e c h t op een energiezuinige woning sp.a wil dat huurders het recht krijgen de huiseigenaar te verzoeken om energiebesparende maatregelen uit te voeren indien uit het energieprestatiecertificaat zou blijken dat de woning een te groot energieverbruik heeft. Op termijn mogen woningen waarvan het energiegebruik slecht is niet meer worden verhuurd voor bepaalde investeringen worden uitgevoerd. E e n Alliantie voor Arbeid en Milieu Naar het voorbeeld van Duitsland moet ook in ons land een Alliantie voor Arbeid en Milieu worden afgesloten tussen werkgevers en werknemers uit bouwsector, milieuverenigingen en overheid. Een onderdeel van deze alliantie is het gebouwensaneringsprogramma. Hiervoor werden in Duitsland in banen gecreëerd (2004), woningen gerenoveerd en 1 miljoen ton CO2 vermeden. Het pact moet ook zorgen voor bijkomende opleidingen en bijscholing in de bouwsector, voor het stimuleren van de aanwerving van bijkomend personeel in kleine bouwbedrijven en voor het inzetten van sociale economie voor e-novatieprogramma s voor doelgroepen. E e n grootschalig programma voor dakisolatie en b e g l a z i n g sp.a wil dat een grootschalig actieprogramma voor beglazing en dak- en zoldervloerisolatie wordt uitgewerkt. Doelstelling moet zijn dat iedereen op zes jaar tijd zijn of haar woning kan uitrusten met dergelijke isolatie. Daarvoor worden renteloze leningen voorzien. S o c i a l e woningen moeten worden ge-enoveerd sp.a wil dat er een investeringsmaatschappij wordt opgericht die optreedt als ESCO (energy services company) voor de sociale huisvestingsmaatschappijen. Deze ESCO voert energie-audits uit, plant alle energiebesparende maatregelen, voert ze uit en financiert ze. 13

9 4.2. Nieuwe woningen moeten steeds e ne r g i e z u i ni g e r w o r d e n E e n E60-woning mag niet meer kosten Sinds de invoering van de EPB-regeling (Energieprestaties en Binnenklimaat) werden de normen op vlak van energieprestaties strenger. In plaats van de vroegere isolatienormen wordt er nu een globaal E-peil berekend. Dit E-peil mag voor een nieuwbouwwoning maximum 100 bedragen (E100). Wie verder gaat dan E100 en een E60-woning wil bouwen, schrikt soms terug van de meerkost. sp.a wil dat die meerkost wordt gesubsidieerd. Aangezien een E60- woning 40 procent minder energie verbruikt betekent dit een jaarlijkse CO2-reductie van ton. P a s s i e f h u i z e n moeten steeds meer ingang vinden Passiefhuizen zijn woningen die zo goed geïsoleerd zijn dat ze geen verwarmingsinstallatie nodig hebben. De afgelopen tien jaar zijn in Europa meer dan passiefhuizen gebouwd. Er is een meerkost verbonden aan de bouw van een passiefhuis, gemiddeld 7 à 12 procent. Om passiefhuizen te stimuleren wil sp.a een duidelijk keurmerk invoeren en de hinderpalen in de bouwreglementering wegwerken. Daarnaast willen we ook de meerkost van passiefhuizen subsidiëren. N i e u w e sociale woningen moeten passiefhuizen zijn Als we de consument willen aanbevelen om de totale kost van een nieuw te bouwen huis te bekijken, dan moet de overheid daarin het voorbeeld geven. Op termijn moet in de sociale woningbouw de passiefhuisstandaard algemeen worden toegepast

10 4.3. CO2-neutrale kantoorgebouwen en woonwijken H a a l b a a r h e i d s s t u d i e s In uitvoering van de Europese richtlijn, verplicht het Vlaams energiebesparingsdecreet al om bij de (ver)nieuwbouw van grotere bouwvolumes alternatieve energievoorzieningsystemen te onderzoeken. Wij willen aan het lijstje van verplicht te onderzoeken technieken, ook de bouw volgens de passiefhuisstandaard toevoegen. Dat geldt ook voor nieuwe woonwijken. 16 E-60 voor nieuwe kantoorgebouwen Op korte termijn willen we dan ook de E60-norm opleggen voor kantoorgebouwen. Samen met de ervaring die wordt opgedaan met de bouw van kantoorgebouwen in de passiefhuisstandaard, verkleint dit de extra stap om te komen tot volledige CO2-neutrale kantoorgebouwen. 17

11 Energiezuinige apparaten en materialen 5.1. Een Europees ene rgielabeling sys teem Als consument kopen wij tal van gebruikstoestellen waarvan we bij de aankoop geen idee hebben van de energiekost die het toestel met zich meebrengt. Een elektrische spaarlamp gebruikt bijvoorbeeld slechts een vijfde van een gewone gloeilamp. LED s gebruiken nog minder. Californië en Australië hebben al een verbod op gloeilampen, Europa moet volgen. 18 Het bestaande Europese systeem van energielabels moet worden uitgebreid en moet op een dynamische wijze naar boven worden herijkt. 19

12 5.2. Strenge, opschuivende normen in Europa Binnen de Europese besluitvorming stellen we ons als concreet doel om tegen 2008 nieuwe normen te hebben voor de 14 prioritaire productgroepen: boilers, waterverwarmingsinstallaties, computers, beeldschermen, televisies, stand-by schakelaars, batterijladers, kantoorverlichting, straatverlichting, airconditioning voor binnenhuis, elektrische motoren, commerciële koelinstallaties, koelapparaten voor privaat gebruik en wastoestellen. België moet hierbij ijveren voor een dynamisch systeem waarbij de procent beste presteerders een A-label krijgen en waarbij de productgroepen op zeer regelmatige basis opnieuw geëvalueerd en herijkt worden Een fiscaal beleid dat energievreters ontmoedigt De federale overheid moet op een systematische wijze de A-labels fiscaal bevoordelen en apparaten en toestellen die overmatig veel energie verbruiken bestraffen (labels E, F, ). Samen met het toekennen van aankooppremies voor deze apparaten door de distributienetbeheerders, moet dit ervoor zorgen dat de best presterende toestellen in ieders bereik komen. 21

13 5.4. Een doorgedreven sensibili satiebelei d De overheid moet informatiecampagnes voeren en zal in het overheidsaankoopbeleid enkel nog kiezen voor A-labels in die productgroepen waar labels toegepast worden

14 Een intelligent gebruik van mobiliteit 6.1. De organisatie van ons vervoerssys teem verbete ren L o c a t i e b e l e i d, bedrijfsvervoerplannen en m o b i l i t e i t s c o n v e n a n t e n Voor de inplanting van transportgenererende activiteiten moeten locatievoorwaarden worden opgemaakt. Naar analogie van de milieueffectrapportage, worden deze activiteiten onderworpen aan een mobiliteitseffectenrapportage. Tegen 2010 wil sp.a dat ieder bedrijf of elke vestiging met meer dan 100 werknemers een bedrijfsvervoerplan opstelt. 24

15 D i s t r i b u t i e c e n t r a concentreren Aangezien België een logistiek centrum is binnen Europa, is het van belang dat de grote logistieke spelers een multimodale vestiging krijgen in de grote mainports, zoals Zaventem en de Antwerpse haven. Multimodaliteit vereist immers een behandeling van een groot volume aan goederen. Slechts door goederenvolumes te bundelen kunnen rendabele spoor- en binnenvaartshuttles worden ingelegd naar knooppunten in het achterland Investeren in de structuur van ons transportsys teem Het openbaar vervoer blijft een belangrijk middel om de CO2-uitstoot van ons transport te beperken. Bijkomende investeringen zijn nodig om de groei van het openbaar vervoer op te vangen en te versterken. Op vlak van goederentransport zien we dat het vervoer per trein deze trend niet volgt, terwijl ook de groei van de binnenscheepvaart vertraagt. Dit vergt belangrijke investeringen in efficiëntie en overslag tussen de verschillende transportmodi

16 6.3. V e r g r o e n i ng v a n h e t t r a ns p o r t D e belasting op inverkeerstelling afhankelijk m a k e n van CO2-uitstoot De Belasting op de InVerkeerstelling (BIV) is momenteel gebaseerd op de zogenaamde fiscale PK s, een maat voor het vermogen van de motor. Wij willen dat de BIV CO2-afhankelijk wordt gemaakt. Dat stimuleert de aankoop van CO2-zuinige wagens, en kan de stijgende verkoop van gulzige terreinwagens, 4X4 s en SUV s indammen. E e n bijdrage op brandstof sp.a wil de belastingen op auto s verschuiven van belastingen op het bezit van een wagen naar een belasting op het verbruik. Zo n belasting wordt best gedifferentieerd naar type wagen, sociale criteria, plaats en moment van het wagengebruik, enzovoort. Tot een dergelijke slimme kilometerheffing technisch en operationeel mogelijk is, wil sp.a de verkeersbelasting ( ) afschaffen en vervangen door een accijnsverhoging op diesel en benzine. D e Europese CO2-norm voor wagens verstrengen t o t 120 g/km Met het oog op het terugdringen van de CO2-emissies van personenvoertuigen koos de Europese Unie voor een systeem van vrijwillige akkoorden met de autoconstructeurs. Omdat de vrijwillige aanpak duidelijk tekortschoot moet er dringend een Europese wetgeving komen die de doelstelling van 120 g/km tegen 2012 uitwerkt. C a r s h a r i n g blijven promoten Autodelen is een systeem waarbij een aantal auto s in een stad ter beschikking staat van mensen die op het systeem aangesloten zijn of dit in onderling overleg organiseren. Momenteel wordt autodelen georganiseerd in 6 Vlaamse steden en in Brussel. sp.a wil autodelen binnen 5 jaar in elke Vlaamse centrumstad uitbouwen. Carsharen moet ook worden gepromoot bij privébedrijven. D e bedrijfswagenvloot vergroenen sp.a wil dat de belasting op bedrijfswagens wordt vergroend door het extralegale voordeel te berekenen volgens de CO2-uitstoot van bedrijfswagens. Op 4 jaar tijd moet de CO2-uitstoot van de bedrijfswagenvloot met minstens 20 procent teruglopen. 29

17 30 E e n alternatief voor de bedrijfswagen Heel wat bedrijven bieden aan een gedeelte van hun werknemers een bedrijfswagen aan als extralegaal voordeel. sp.a wil dat bedrijven ook een alternatief aanbieden, waarin een autodeelabonnement, openbaar vervoer (ook internationaal), taxi en fietsverhuur zitten. D e aftrekbaarheid van brandstofkosten aan b a n d e n leggen Een firmawagen rijdt jaarlijks dubbel zoveel als een niet-firmawagen. Dat heeft te maken met de zogenaamde tankkaart die ook privé gebruikt wordt. Bedrijven kunnen die voor 100 procent aftrekken. Vanaf 2011 moet de aftrekbaarheid tot 75 procent worden beperkt. M e e r duurzame biobrandstoffen Naast efficiëntere motoren, zorgt ook een vergroening van de motorbrandstoffen voor een vermindering van de CO2-uitstoot door het transport. In 2003 werd op Europees niveau een richtlijn overeen gekomen, die bepaalt dat tegen 2010 het aandeel van de biobrandstoffen moet verhoogd worden tot 5,75 procent. sp.a wil dat optrekken tot 10 procent Fietsen als gezond en milieuvriendelijk alternatief De overheid blijft een sleutelrol spelen in het aanleggen en verbeteren van de fietsinfrastructuur. Andere flankerende maatregelen zoals het plaatsen van degelijke fietsenstallingen bij alle openbare gebouwen en haltes van openbaar vervoer, moeten worden verlengd. 31

18 6.3. Vliegverkeer alleen waar nodig en milieuvriendelijker Vliegen veroorzaakt een grote en steeds stijgende CO2-uitstoot. In sommige gevallen zijn er perfecte alternatieven voor korte vluchten. Op deze verbindingen moet het vliegverkeer worden ontmoedigd. Daarom wil sp.a alle vluchten met een afstand van minder dan 150 km verbieden. Ook moet de oneerlijke concurrentie worden aangepakt, waarbij kerosine vrijgesteld is van accijnzen en vliegtickets van BTW. 32 Binnenlandse vluchten vallen onder het Kyotoprotocol, internationale niet. En precies die vluchten nemen in aantal toe. Het is dan ook dringend nodig om de emissies van luchtvaart onder controle te krijgen. De Europese Unie moet het huidige systeem van emissiehandel uitbreiden tot de luchtvaart. 33

19 Een overheid die het goede voorbeeld geeft 7.1. Een Kyotonorm voor elk openbaar bestuur sp.a wil dat de aanpak van het energieverbruik door openbare besturen minder vrijblijvend wordt. Om die reden willen wij een wettelijk verplichte Kyotonorm voor alle openbare besturen, gekoppeld aan een systeem van energieboekhouding en -rapportage. Gemeenten moeten autonome energiebesparingbedrijven oprichten. Die kunnen inwoners gratis energiescans aanbieden of kunnen energiezuinige oplossingen aanbieden aan groepen inwoners, bijvoorbeeld door lagere prijzen te bedingen bij de aankoop van energiebesparende toestellen (bv. condensatieketels of isolerende beglazing

20 7.2. E-70 moet de norm worden voor nieuwe schoolgebouwen 7.3. Energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd kleiner dan 15 jaar nemen sp.a wil dat nieuwe scholen volgens de E70-standaard worden gebouwd. Uit simulaties blijkt dat de meerinvestering zich al na 4,7 jaar terugbetaalt door de verminderde energiefactuur. De CO2-besparing bedraagt ton CO2 per jaar. Uit een studie van Ingenium in 45 Vlaamse overheidsgebouwen blijkt dat 25 procent CO2 kan worden bespaard door alle energiebesparende maatregelen te nemen met een terugverdientijd kleiner dan 15 jaar

21 7.4. Innovatief aanbesteden door de overheid Indien de overheid zich meer gaat opstellen als innovatieve klant dan kan dit de vraagzijde voor duurzame technologie aanzienlijk versterken. Op korte termijn kunnen gewestelijke en federale overheden en overheidsbedrijven zich als launching customer engageren op verscheidene vlakken, bijvoorbeeld: Microwarmtekrachtkoppeling in openbare gebouwen, thermische zonnewarmte in openbare zwembaden en verzorgingsinstellingen, de vermindering van het gebruik van grondstoffen via moderne technologieën, hybride wagens en plug-in-wagens, het vervangen van de klassieke PC op het werk door een systeem waarbij de eindgebruikers aangesloten zijn op krachtige centrale computers Delcredere mag geen klimaatvervuilers meer verzekeren Enerzijds koopt België emissierechten in het buitenland door ontwikkelingslanden te helpen met het installeren van milieuvriendelijke technologie. Anderzijds verzekert de nv Delcredere risicovolle investeringen van Belgische bedrijven in het buitenland, in een aantal gevallen ook van investeringen in vervuilende installaties, zoals steenkoolcentrales. sp.a wil dat klimaatvriendelijkheid een expliciete doelstelling wordt bij het toekennen van kredietverzekeringen door de Delcrederedienst. 39

22 7.6. Een energie-efficiënte ontwikkeling ss amenwerking Ons ontwikkelingssamenwerking dient doordrongen te worden van maatregelen die een zuinig en alternatief gebruik van energie waarborgen. Het criterium energiezuinige technologie en hernieuwbare energie dient een vooraanstaande plaats te krijgen bij het afsluiten van contracten voor infrastructuurwerken en het aankopen van materiaal. 40 België moet in zijn internationaal beleid ook het beschermen van bos wereldwijd tot een prioriteit maken. In Europa moet worden geijverd voor een verbod op niet-duurzaam gekapt hout. De overheden mogen zelf enkel hout met een duurzaamheidslabel gebruiken. In Congo moet België ijveren voor een verlenging van het moratorium op nieuwe kapconcessies en een versterking van goed bestuur in de bosbouwsector. 41

23 Zuinigere industriële processen 8.1. Binnenlandse tender CO2- besparing Het is absurd dat wij emissierechten aankopen in het buitenland als we zelf goedkoper in ons land de uitstoot van broeikasgassen kunnen verminderen. sp.a wil dat er een fonds wordt gecreëerd voor het realiseren van bijkomende dalingen van broeikasgasemissies door een offertevraag te organiseren, waarbij intekenaars CO2-reductie uitvoeren met een lagere of gelijke kostprijs dan de gangbare prijs op de Europese markt van emissierechten. De middelen van dit fonds moeten komen uit het budget dat momenteel voorbehouden is voor de aankoop van buitenlandse emissierechten

24 8.2. Stimuleren van industriële ecosystemen 8.3. Uitbreiden en verfijnen Europese regelgeving rond broeikasgassen Door onderling samen te werken (bijvoorbeeld door restwarmte uit te wisselen met naburige bedrijven) kunnen bedrijven hun energie-efficiëntie nog verbeteren. sp.a wil dergelijke industriële ecosystemen stimuleren door ook subsidies toe te kennen voor collectieve infrastructuur zoals stoomleidingen, stadsverwarmingsnetten gevoed met industriële overschotwarmte... Het Europese systeem van emissiehandel zorgt ervoor dat de bedrijven een incentive hebben om hun emissies te reduceren. In 2007 zal de discussie van start gaan over de herziening van de richtlijn over het Europese systeem van emissiehandel. Om de milieuwinst te vergroten moet het toepassingsgebied naar bijkomende sectoren en andere broeikasgassen worden uitgebreid, zoals N2O (distikstofoxide)

25 8.4. Nieuwe Europese kwaliteitsnormen voor brandstoffen In het komende jaar zal binnen de Europese instellingen de discussie van start gaan over nieuwe kwaliteitsnormen voor brandstoffen. Onze doelstelling hierbij is om te komen tot een substantiële vermindering van de impact van de brandstoffen op klimaatwijziging en luchtkwaliteit

26 Een nieuw soort energienetwerk 9.1. Slimme meters 48 Het Europees hoogspanningsnet moet verder worden uitgebouwd om de uitwisseling van hernieuwbare energie mogelijk te maken. De midden- en laagspanningsnetten evolueren van een strak hiërarchisch éénrichtingsverkeer naar een intelligent netwerk van verbruikers en kleinere producenten waarin energie zowel bottom-up als top-down wordt uitgewisseld. Gezinnen zullen zelf hun elektriciteit opwekken via zonnepanelen en microwarmtekrachtcentrales en hun overschot leveren aan het net. Dit betekent dat het netwerk moet evolueren naar een elektriciteitsinternet, waarbij op vele plaatsen geleverd wordt op en afgenomen wordt van het net. Door middel van slimme metering kunnen vraag en aanbod op elkaar worden afgestemd. Slimme meters kunnen communiceren met slimme apparaten en ze op zo n manier sturen dat ze op momenten van piekvraag energie opwekken en in dalperiodes stroom afnemen. sp.a wil dat rond de uitbouw van slimme netten en slimme meters de volgende jaren proefprojecten worden opgezet. 49

27 9.2. Lange afstandkabels in de Noordzee 50 De Europese Unie heeft de realisatie van een offshore netwerk voor de aansluiting van windenergieparken in de Noordzee opgenomen in de lijst van haar prioritaire netwerken. Het zou zich kunnen uitstrekken van de Baltische en Duitse kusten tot Schotland, Zuid-Engeland, Nederland en de Zuidelijke Noordzee voor onze kust. De hoeveelheid windenergie die hiermee gepaard kan gaan, zou tot een beslissende doorbraak kunnen leiden van windenergie in onze globale energievoorziening. Onze bijdrage tot dit ambitieus maar veelbelovend Europees project kan ertoe leiden dat ons land opnieuw zijn historische pioniersrol in de windenergie opneemt. Door de aanleg van ringkabel(s) ontstaat in de Noordzee één soort gigantische elektriciteitscentrale van waaruit stabiele elektriciteit kan worden afgenomen. 51

28 Milieuvriendelijke energieopwekking Grote bedrijven tot bondgenoot maken sp.a wil dat de doelstelling voor groene stroom stapsgewijs wordt verhoogd van 6 procent in 2010 naar 12 procent in Ondanks de vaststelling dat het voor energie-intensieve bedrijven een meerkost betekent wil sp.a dat zij niet langer worden vrijgesteld van de groene stroomverplichtingen. De meerkost willen we echter volledig compenseren door een subsidie voor deze groenestroomcertificaten voor grote, energie-intensieve bedrijven uit een fonds dat wordt gefinancierd met de opbrengst van de Mottenballentaks

29 10.2. Mottenballentaks Bevorderen mic rowarmtek rachtk oppeling De exploitanten van kerncentrales en steenkoolcentrales boeken met hun afgeschreven centrales reusachtige winsten. Bovendien durft geen enkele concurrent te investeren in een markt waar een monopolist de prijs steeds kan verlagen omdat hij dergelijke superwinsten boekt. sp.a wil deze superwinsten belasten. Dit kan door een heffing in te voeren: de zogenaamde mottenballentaks. Dit geld kan worden geïnvesteerd in een fonds dat kan worden gebruikt om de energiereconversie die we nodig hebben te financieren. Microwarmtekrachtkoppelingsinstallaties (µ-wkk) zijn verwarmingsketels die tegelijkertijd warmte (voor sanitair water of voor de verwarming) en elektriciteit produceren. Dit betekent een verlaging van het totale energieverbruik met ongeveer vijftien procent. Weliswaar is micro-wkk vandaag nog vrij duur (4.000 per toestel), maar men verwacht dat de prijs snel zal dalen. De overheid heeft dus een rol te spelen bij het aantrekken van de markt, deels door subsidiëring, maar vooral door het organiseren van een goede samenwerking met gas- en elektriciteitssector, installateurs van verwarmingsketels en financiers (derde partijfinanciering). Tegen 2009 moeten er minstens microwarmtekrachtkoppelingsinstallaties (µ-wkk) geïnstalleerd zijn, tegen

30 10.4. Investeringszekerheid voor wie zonnecellen zet Europese normen energie-efficiëntie e l e k t r i c i t e i t s p r o d u c t i e Zonnecellen zijn de technologie van de toekomst. Belgische bedrijven (SCR Sibelco, IMEC ) nemen immers een koploperspositie in in de ontwikkeling van zonneceltechnologie. sp.a wil dat een gedeelte van de Vlaamse ecologiesteun aan ondernemingen gereserveerd blijft voor bedrijven die investeren in zonnecellen. Aangezien de verliezen bij de opwekking van elektriciteit 66 procent bedragen is het besparingspotentieel hier enorm. Tegen 2008 zal de Europese Commissie nieuwe minimumnormen voorstellen voor de energie-efficiëntie van elektriciteitsproductie. In het kader van de richtlijn op het gebied van warmtekrachtkoppeling is er nog veel ruimte om de productieverliezen terug te dringen

31 10.6. Certificering van biomassa en biobrands toffen Biobrandstoffen en biomassa kunnen op korte termijn een substantieel aandeel van de fossiele transportbrandstoffen vervangen. Maar de toenemende vraag naar suikerriet, soja of palmolie kan leiden tot ontbossing of tot een verminderde productie van voedingsgewassen. Het zal dus nodig zijn om garanties te hebben naar de duurzame productie van deze biobrandstof- en biomassastromen. sp.a wil dat er, naar analogie van producten uit duurzaam bosbeheer ook een certificering van biomassa en biobrandstoffen komt

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 ANIMO Winteruniversiteit LEEFMILIEU & ENERGIE 18 februari 2006 Energiezuiniger wonen: heel wat

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

1. Inhoud. sp.a klimaatplan 2

1. Inhoud. sp.a klimaatplan 2 klimaatplan sp.a 1. Inhoud 1. Inhoud...2 2. Inleiding...5 Ons klimaat: actie is noodzakelijk...5 Een nieuwe industriële revolutie is nodig... 7 Kiezen voor technologie die werkt...8 We moeten de kans grijpen

Nadere informatie

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Hoeveel CO 2 -reductie is nodig? doel nieuwe kabinet: in 2020 30% minder CO 2 -uitstoot dan in 1990 UN-IPCC: stabilisatie

Nadere informatie

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu integreren van energiebesparing en maatregelen voor energie-efficiëntie bij het saneren van bestaande gebouwen, bijdragen aan de bescherming van het klimaat

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 EMA Principes Antwerpen ondertekende het Europese Burgemeestersconvenant. Meer dan 5.000 lokale en regionale overheden hebben ondertekend en engageren zich om op

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Infomoment Ranst 23 september 2015 20u 1 Ranst timing 1. Voorstelling project aan schepencollege + goedkeuring: 12/2 2. werkgroep energie & klimaat: 19/3

Nadere informatie

Spaar energie! Energieverbruik op hol. Waarom besparen? Hugo Vanderstraeten. steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12%

Spaar energie! Energieverbruik op hol. Waarom besparen? Hugo Vanderstraeten. steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12% Hugo Vanderstraeten Energieverbruik op hol steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12% (Bron: CREG). Energie besparen = geld sparen. 3/4 van onze energie komt uit fossiele brandstoffen. De verbranding van

Nadere informatie

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Van warme douche, autorit en vliegvakantie tot het verwarmen van ons huis: alles wat we in ons dagelijks leven doen, leidt tot uitstoot van broeikasgassen.

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Kernuitstap en nucleaire energie

Kernuitstap en nucleaire energie Kernuitstap en nucleaire energie Groen! heeft een zeer goed uitgewerkt en volledig programma op het vlak van kernenergie en wil de wet op de kernuitstap onverkort doorvoeren. sp.a verwerpt het akkoord

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Welke vragen liggen aan de basis? Er beweegt nu zeer veel rond energie. Waar staan we nu en hoe gaat het verder evolueren?

Nadere informatie

Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente

Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente Klimaatneutrale Organisatie 2020 De ondersteuningscampagne voor gemeenten die zich engageren om in 2020 een klimaatneutrale organisatie

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE o o o o Portaal (6x) Bo-Ex Stanleylaan Bo-Ex Livingstonelaan Isolatie Geen Wel Wel Glas enkel Dubbel Dubbel

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest. Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op

Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest. Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op Jan Vereecke Vlaams Energieagentschap Energiecongres 2007 Assises de l énergie -

Nadere informatie

Europese best practices Inspirerende modellen voor Brussel. Christophe BARBIEUX

Europese best practices Inspirerende modellen voor Brussel. Christophe BARBIEUX Duurzame renovatie Problematiek van het verdelen van de winst onder eigenaar en huurder Europese best practices Inspirerende modellen voor Brussel Christophe BARBIEUX AFDELING Energie 25 maart 2014 Chronologie

Nadere informatie

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck De potentiële verbetering van de energie- en milieuprestaties van gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is

Nadere informatie

BIJLAGE Samenvatting klimaatbeleid industrie buurlanden

BIJLAGE Samenvatting klimaatbeleid industrie buurlanden BIJLAGE Samenvatting klimaatbeleid industrie buurlanden 1 2 INLEIDING Deze nota bevat een synthese van maatregelen uit het klimaatbeleid ten aanzien van de industrie in onze buurlanden. Maatregelen naar

Nadere informatie

Energiebesparing, geliefd en genegeerd. Colloquium Beleidsstudies Piet Boonekamp, 28 oktober 2011

Energiebesparing, geliefd en genegeerd. Colloquium Beleidsstudies Piet Boonekamp, 28 oktober 2011 Energiebesparing, geliefd en genegeerd Colloquium Beleidsstudies Piet Boonekamp, 28 oktober 2011 Aan de orde Verbruiktrends Wat is besparing Waarom besparen? Stimulering besparing Bereikte besparing Wat

Nadere informatie

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 FEVIA 450 leden-bedrijven + 26 ledengroepering 25 medewerkers Drie actie-domeinen

Nadere informatie

INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE. Studie in opdracht van Fevia

INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE. Studie in opdracht van Fevia INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE Studie in opdracht van Fevia Inhoudstafel Algemene context transport voeding Enquête voedingsindustrie Directe

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom. Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom. Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Joke Schauvliege Vlaams minister van Omgeving, Natuur & Landbouw Brussel,

Nadere informatie

5. Ter beschikking stellen van een bedrijfswagen

5. Ter beschikking stellen van een bedrijfswagen 5. Ter beschikking stellen van een bedrijfswagen 5.1. Begrip Vroeger werd een firmawagen ter beschikking gesteld aan werknemers die veel beroepsmatige verplaatsingen aflegden. De laatste jaren is het toekenningsgebied

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie certificaatnummer 20090615-0000209416-00000001-5 straat Trumelet Faberstraat nummer 9 bus 3 postnummer 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Energy Services heeft nieuws voor u!

Energy Services heeft nieuws voor u! Energy Services heeft nieuws voor u! Mobiele App voor uw Energiezaken Energiebesparende technieken en duurzame energie Nieuwe website, met nog meer informatie Energiebesparing in kantoren, bedrijfshallen

Nadere informatie

Basisles Energietransitie

Basisles Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Energietransitie Werkblad Basisles Energietransitie Werkblad 1 Wat is energietransitie? 2 Waarom is energietransitie nodig? 3 Leg in je eigen woorden uit wat het Energietransitiemodel

Nadere informatie

30/01/2012. Wat denk jij over. Wat gebeurt er?

30/01/2012. Wat denk jij over. Wat gebeurt er? Kraak je energiekosten Wat denk jij over klimaat en energie 2 Flauwekul. Opwarming van de aarde Mijn probleem niet, maar die van de volgende generatie. Bekommerd! Ik wil mee m n steentje bijdragen zodat

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

Wat vraagt de energietransitie in Nederland?

Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Jan Ros Doel/ambitie klimaatbeleid: Vermindering broeikasgasemissies in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990 Tussendoelen voor broeikasgasemissies Geen

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Warmtekrachtkoppeling Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Waarom ecopower? Eenvoudigweg omdat het de moeite waard is! Bij een traditionele productie van energie

Nadere informatie

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid"

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid" Inleiding! Wat zijn de plannen van de politieke partijen op gebied van duurzaamheid en wat betekent het voor de bouw?" Dit document zet de verschillende

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst!

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst! Accountants controleren over het algemeen niet de energierekening van hun cliënten op fouten! Controleert u de energierekening op fouten? Uit onderzoek van de NMa blijkt dat meer dan 20% van energierekeningen

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST!

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! MONTAGE DOOR KOMO GECERTIFICEERD DAKDEKKERS- BEDRIJF ADVISEREN LEVEREN INSTALLEREN ADVISEREN Green Power Systems is uw adviseur, leverancier en

Nadere informatie

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011 Workshop J De kracht van een klimaatfonds 05 april 2011 Presentatie Ad Phernambucq Zeeuws Klimaatfonds: Klimaatneutraal met Zeeuwse Projecten Nationaal Energie- en klimaatbeleid Doelstelling: Duurzame

Nadere informatie

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid lokaal bestuur Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid stad Hasselt Hasselt 20/20/20 stadsdiensten Hasseltse gemeenschap 20% reductie HEB Duurzaamheidsdienst

Nadere informatie

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement.

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. Belan rike toelichtin bi het E C attest! NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. De hoge score is meestal te wijien aan het teit dat er met elektdcileii verwarmd

Nadere informatie

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Gentse steenweg 10 bus 5 9300 gemeente Aalst bestemming appartement type - bouwjaar 1971 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 351 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Toepassingen in de woningbouw Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 Overzicht Inleiding Micro-WKK

Nadere informatie

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche 1 OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche http://www.vlaamsenergiecongres.be/ Als iemand 100 jaar of ouder wordt en dat komt gelukkig steeds vaker voor wordt vaak

Nadere informatie

Bijlage bij schriftelijke vraag nr. 841 van Joke Schauvliege - Gendergerelateerde resultaten uit de REG-enquête 2008

Bijlage bij schriftelijke vraag nr. 841 van Joke Schauvliege - Gendergerelateerde resultaten uit de REG-enquête 2008 Bijlage bij schriftelijke vraag nr. 841 van Joke Schauvliege - Gendergerelateerde resultaten uit de REG-enquête 2008 In het face-to-face onderzoek uitgevoerd in maart en april 2008, werden in totaal 1.026

Nadere informatie

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap Premies 2011 Vlaams Energieagentschap Fiscale voordelen 2011 Sinds 2010: heel duidelijk onderscheid tussen bestaande woningen (al 5 jaar in gebruik bij de start van de werken) en nieuwbouw. Bij bestaande

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK

Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK Vlaams minister Kris Peeters wil met een verstandig energiebeleid niet alleen het aanbod sturen maar ook en vooral de vraag beheersen.

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Het nieuwe Europese Klimaatplan voor 2030 #EU2030 YVON SLINGENBERG DG CLIMATE ACTION

Het nieuwe Europese Klimaatplan voor 2030 #EU2030 YVON SLINGENBERG DG CLIMATE ACTION Het nieuwe Europese Klimaatplan voor 2030 #EU2030 YVON SLINGENBERG DG CLIMATE ACTION Overzicht 1. Klimaat en energie: waar zijn we? 2. Waarom een nieuw raamwerk voor 2030? 3. Belangrijkste elementen 2030

Nadere informatie

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol?

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Dr. Jos Delbeke, DG Klimaat Actie, Europese Commissie, Universiteit Hasselt, 25/2/2014 Overzicht 1. Klimaat en energie: waar

Nadere informatie

Bevraging : Rationeel energiegebruik bij bedrijven

Bevraging : Rationeel energiegebruik bij bedrijven Bevraging : Rationeel energiegebruik bij bedrijven 1. Algemene bedrijfsgegevens a) Land : BELGIË b) Aantal personeelsleden: 0 9 10 49 50-99 100-249 250 c) Jaarlijkse omzet (Miljoen EUR): < 2 2-5 5 10 10-25

Nadere informatie

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom Welkom 2. Beleggen in energiebesparing en alternatieve energie Een rendabele uitdaging Luc Maes, schepen van energiebeleid Gemeente Beveren Programma 1. Introductie 2. Overzicht fiscale aftrekken en premies

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Eugeen Leenlaan 3 bus 12 3500 gemeente Hasselt bestemming appartement type - bouwjaar 1978 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 406 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

Krachtig. Klimaatbeleid. Klimaatbegroting 2016 2020

Krachtig. Klimaatbeleid. Klimaatbegroting 2016 2020 Krachtig Klimaatbeleid Klimaatbegroting 2016 2020 De krachten bundelen voor een krachtig klimaatbeleid Deze begroting gaat niet, zoals gebruikelijk, over miljarden euro s, maar over megatonnen CO2. Ze

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

Opmaak van een strategisch meerjarenplan?

Opmaak van een strategisch meerjarenplan? Opmaak van een strategisch meerjarenplan? Hypothetisch voorbeeld opgemaakt door medewerkers van de VVSG - zomer 2013 De VVSG helpt u graag op weg bij de opmaak van de strategische meerjarenplanning. Naast

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0143 TOELICHTING 14 AFTOPPING 1 Convenant tekst In Artikel 6, lid 6 van het convenant wordt gesteld: Indien de in de leden 2, 3 en 4 genoemde maatregelen tot gevolgen

Nadere informatie

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN In het kader van de WETO-H2-studie is een referentieprognose van het wereldenergiesysteem ontwikkeld samen met twee alternatieve scenario's, een

Nadere informatie

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen Een perspectief voor Vlaanderen Bedreigingen en uitdagingen voor de Aggiornamento industrie Een perspectief voor Vlaanderen VWEC auteur functie datum Marc Van den Bosch Sr. Adviseur energie en milieu VOKA

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Mijn bedrijf en mijn energie

Mijn bedrijf en mijn energie Mijn bedrijf en mijn energie Staden, zondag 30 november 2014 arch. Luc Dedeyne energieconsulent Bouwunie Subsidies voor bedrijven Bedrijven kunnen genieten van financiële ondersteuning indien zij investeren

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Is uw verbruik normaal?

Is uw verbruik normaal? Is uw verbruik normaal? Maar dit mag ons niet doen vergeten wat zijn kostprijs en effecten op het milieu zijn. Ook al hebben we geen vat op de prijzen, ons verbruik kunnen we wel zelf beïnvloeden. Deze

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Zilvervos 4 bus *1/1 2610 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 711 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

Exemplarité en gestion de la flotte dans le cadre du plan de déplacements d entreprise PART 2. Voorbeeldgedrag vlootbeheer in het bedrijfsvervoerplan

Exemplarité en gestion de la flotte dans le cadre du plan de déplacements d entreprise PART 2. Voorbeeldgedrag vlootbeheer in het bedrijfsvervoerplan Exemplarité en gestion de la flotte dans le cadre du plan de déplacements d entreprise PART 2 Voorbeeldgedrag vlootbeheer in het bedrijfsvervoerplan 1 Een bedrijfsvervoerplan? VERPLICHTING VOOR BEDRIJVEN

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

Emissies, emissierechten, hernieuwbare bronnen en vermeden emissies

Emissies, emissierechten, hernieuwbare bronnen en vermeden emissies Emissies, emissierechten, hernieuwbare bronnen en vermeden emissies Door Harry Kloosterman en Joop Boesjes (Stichting E.I.C.) Deel 1 (Basis informatie) Emissies: Nederland heeft als lidstaat van de Europese

Nadere informatie

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel Brugge 3 juni 2015 Kris Van Dijck Burgemeester Dessel 9.500 inwoners 27 km² Landelijk maar Nucleaire industrie Opslag nucleair afval Witzand winning Sportgemeente Dessel en Witgoor Sport BMX Sportpark

Nadere informatie

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen?

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 125 van MERCEDES VAN VOLCEM datum: 27 november 2014 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Isolatie schoolgebouwen Investeringen

Nadere informatie

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Louis Dhont 24 bus 9 9800 gemeente Deinze bestemming appartement type - bouwar 1994 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 227 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie