Waarom bevlogenheid? Is tevredenheid dan niet voldoende? prof.dr. Wilmar Schaufeli. Mei

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waarom bevlogenheid? Is tevredenheid dan niet voldoende? prof.dr. Wilmar Schaufeli. Mei 2011. www.sn.nl/inzicht"

Transcriptie

1 Waarom bevlogenheid? Is tevredenheid dan niet voldoende? prof.dr. Wilmar Schaufeli Mei 2011

2 Het meten van arbeidstevredenheid De meeste organisaties houden periodiek een medewerkertevredenheidsonderzoek (MTO), in de regel eens per twee of drie jaar, soms zelfs ieder jaar. In een dergelijk MTO komt een heel scala aan meningen, verwachtingen en oordelen van het personeel over een groot aantal zaken naar voren. In de meeste MTO s komen allerlei aspecten van het werk zoals, arbeidsomstandigheden, arbeidsvoorwaarden, werkdruk, waardering door de leidinggevende, samenwerking en organisatiecultuur aan bod. Maar ook de motivatie, gezondheid en het welbevinden van de medewerkers. Bij dit alles staat de arbeidstevredenheid centraal. De gedachte daarbij is dat een tevreden werknemer ook een productieve werknemer is. Maar is dat wel zo? Misschien is tevredenheid wel niet voldoende en is er meer nodig om productief te zijn. In dit white paper zal ik betogen dat organisaties zich niet tevreden zouden moeten stellen met tevreden medewerkers, maar met bevlogen werknemers. Dat zijn mensen die, zoals de Amerikanen het noemen, bereid zijn "to go the extra mile". Oftewel of in goed Nederlands, om een stapje extra te doen.

3 Tevredenheid versus bevlogenheid Overigens blijkt -- niet helemaal verassend natuurlijk -- dat het aantal tevreden medewerkers veel groter is dan het aantal bevlogen medewerkers. Zo komt uit een officiële EU- enquête uit 2005 naar voren dat maar liefst 84% van de werknemers in de 25 EU-landen "tevreden" of "zeer tevreden" is 1. Het percentage voor Nederland ligt met 89% ver boven het Europese gemiddelde. Daarmee staan we op de derde plaats, na Denemarken en Groot Brittannië, beide met 93%. Hekkensluiter is Roemenië met 59%. Daartegenover staan gegevens uit de database van Schouten & Nelissen Inzicht, met daarin de gegevens van ruim werknemers, die aangeven dat 22% van hen zich "heel vaak" of "altijd" bevlogen voelt. Met andere woorden, er lijkt dus nog een wereld te winnen als het om bevlogenheid op het werk gaat. Mijn betoog is opgebouwd uit drie stappen. Eerst zal ik, aan de hand van een classificatie van verschillende typen werk-gerelateerd welbevinden laten zien dat bevlogenheid, psychologisch gesproken, iets anders is dan arbeidstevredenheid. Na deze theoretische uiteenzetting zal ik aantonen dat bevlogenheid en tevredenheid ieder op een eigen wijze met een apart instrument gemeten kunnen worden. Dat wil dus zeggen dat beide begrippen niet alleen in theoretisch opzicht maar ook praktisch van elkaar verschillen. En ten slotte zal ik laten zien dat verschillende vormen arbeidstevredenheid weliswaar samenhangen met arbeidsprestatie, maar dat bevlogenheid er sterker mee samenhangt. Een typologie van welbevinden van werknemers Er zijn allerlei verschillende termen in omloop voor het welbevinden van werknemers. Dat wil zeggen, om aan te geven hoe ze zich op hun werk voelen. Of populair gezegd, hoe ze in hun vel zitten. In de psychologie wordt daar op een systematische manier naar gekeken. Dat maakt het mogelijk om een indeling in vier verschillende typen welbevinden te maken. Het basisidee is dat aan het welbevinden van mensen twee min of meer onafhankelijke dimensies ten grondslag liggen. De combinatie van beide dimensies bepaalt hoe iemand zich voelt. Die 1 Zie:

4 beide dimensies lopen resp. van "actief" naar "passief" en van "onplezierig" naar "plezierig" (zie figuur 1). Door beide dimensies te kruisen ontstaan er vier kwadranten, waarvan elk overeenkomt met een bepaald type welbevinden. Er wordt van een circumplex model gesproken omdat de gevoelens die met die vier typen welbevinden samenhangen op een cirkel geplaatst kunnen worden die de omtrek van beide dimensies vormt, zoals blijkt uit figuur 1. Figuur 1: De circumplex van welbevinden Aldus wordt bevlogenheid gekenmerkt door activiteit en plezier en heeft het te maken met gevoelens van opwinding en geluk. Tevredenheid wordt eveneens gekenmerkt door plezier, maar tevens door passiviteit en het uit zich in gevoelens van rust en kalmte. Het verschil is duidelijk, in beide gevallen is er van een positieve toestand sprake, maar bij bevlogenheid gaat dat gepaard met activiteit terwijl het bij tevredenheid gepaard gaat met verzadiging en inactiviteit. Bevlogen medewerkers staan op scherp en gaan er voor, terwijl tevreden

5 werknemers gewoon hun werk doen en het verder wel goed vinden. Bevlogen medewerkers gaan een stapje verder en tevreden medewerkers maken pas op de plaats. Overigens wordt tevredenheid in MTO's vaak niet zozeer gemeten in termen van welbevinden (affectief), zoals in figuur 1 maar in termen van een oordeel (cognitief) over de context waarbinnen het werk plaatsvindt. Zo vraagt men bijvoorbeeld hoe tevreden men is over het salaris, de secundaire arbeidsvoorwaarden, de chef, de collega's of over de baan in het algemeen. Zoals hieronder zal blijken hangt een oordeel over dingen die met het werk samenhangen minder sterk samen met bijvoorbeeld prestatie dan het gevoel dat men heeft wanneer men aan het werk is. Diametraal tegenover bevlogenheid staat burnout. Opgebrande werknemers voelen zich onplezierig en zijn passief; ze worden gekenmerkt door vermoeidheid en droefenis. In zekere zin zijn bevlogenheid en burnout dus elkaars tegenpolen. Hetzelfde geldt voor tevredenheid en werkverslaving. Daar waar tevreden werknemers zich rustig en kalm voelen, voelen workaholics zich juist rusteloos en gespannen. Ze zijn weliswaar zeer actief, maar wel altijd eenzijdig met het werk bezig en dat voelt bij hen toch ook wel onplezierig. Zowel bij burnout als bij werkverslaving gaat het dus om een negatieve toestand, die in het eerste geval met inactiviteit en in het tweede geval met activiteit gepaard gaat.

6 Verschillen bevlogen en tevreden werknemers? Inmiddels heeft onderzoek naar de vier typen welbevinden uit figuur 1 aangetoond dat deze inderdaad van elkaar verschillen 2. Zoals verwacht blijkt bevlogenheid inderdaad de tegenpool van burnout te zijn en zijn werkverslaafden vooral ontevreden; ze hebben een onweerstaanbare drang om te werken, zelfs wanneer ze dat eigenlijk niet willen. Interessant is een Spaans onderzoek onder bijna 800 werknemers 3. Zij vulden een vragenlijst in waarin de beide dimensies uit de circumplex waren opgenomen. Op basis van hun scores rolden de vier typen welbevinden er keurig uit: workaholics (31%), bevlogen werknemers (29%), tevreden werknemers (22%) en opgebrande werknemers (18%). Let wel, niet iedereen in de "bevlogen" groep zal even bevlogen zijn; sommigen bevinden zich dichter bij het centrum van de circumplex dan anderen. Waar het om gaat is echter dat op basis van de twee onderliggende dimensies van de circumplex in de praktijk wel degelijk vier typen welbevinden kunnen worden onderscheiden. Met andere woorden, de theorie klopt dus met de feiten. Onder bevlogenheid wordt een positieve psychologische toestand verstaan die gekenmerkt wordt door vitaliteit, toewijding en absorptie. Vitaliteit heeft vooral te maken met energie. Een vitale werknemer heeft veel energie en raakt niet snel vermoeid, beschikt over een grote mentale veerkracht, getroost zich veel inspanning op het werk en zet door, ook wanneer het tegenzit. Toewijding heeft vooral te maken met betrokkenheid. Een toegewijde werknemer is sterk betrokken bij het werk, is er enthousiast over en trots op, heeft het gevoel dat werk nuttig en zinvol is, en wordt door het werk uitgedaagd en geïnspireerd. Absorptie, tenslotte heeft vooral te maken met het geboeid en volledig gegrepen worden door het werk. Een werknemer die geabsorbeerd wordt door zijn werk is er op een plezierige manier in ondergedompeld, waarbij hij volledig opgaat in het werk, er niet van loskomt, andere dingen vergeet en ervaart dat de tijd voorbij vliegt. Utrechtse Bevlogenheid Schaal 2 Langelaan, S., Bakker, A.B., Van Doornen, L.J.P. & Schaufeli, W.B. (2006). Burnout and work engagement: Do individual 3 Salanova, M., de Libano, M., Llorens, S. & Schaufeli, W.B. (2010). Feeling Good or Feeling Bad? Toward a Typology of Employee Well-Being. Manuscript aangeboden ter publicatie.

7 Er is een korte, betrouwbare en valide vragenlijst ontwikkeld die deze drie aspecten van bevlogenheid meet de Utrechtse Bevlogenheid Schaal (UBES) 4. Daarin zijn vragen opgekomen zoals "Op mijn werk bruis ik van energie" (vitaliteit), "Ik ben enthousiast over mijn baan" (toewijding) en "Ik ga helemaal op in mijn werk" (absorptie). Met behulp van deze vragenlijst kan nagegaan worden hoe bevlogen werknemers zijn, bijvoorbeeld in vergelijking met de modale Nederlandse werknemer. Om werktevredenheid te meten kan gebruik worden gemaakt van verschillende vragenlijsten, die vragen bevatten zoals "Ik ben tevreden met mijn huidige werk" en "Alles bij elkaar genomen ben ik heel tevreden over mijn baan. Respondenten moeten aangeven in hoeverre ze het eens of oneens zijn met deze stellingen. Overigens blijkt dat werktevredenheid ook heel goed met één enkele vraag gemeten kan worden, of met behulp van smilies. Om aan te tonen dat het bij bevlogenheid en werktevredenheid om twee aparte begrippen gaat, die onafhankelijk van elkaar gemeten kunnen worden is een zogenoemde factoranalyse uitgevoerd over alle bevlogenheids- en tevredenheidsvragen die zijn opgenomen in de database van Schouten & Nelissen. Het gaat daarbij om de negen vragen van de UBES en drie vragen over werktevredenheid, die aan bijna Nederlandse werknemers zijn gesteld. De factoranalyse leverde inderdaad twee aparte factoren op, in plaats van één enkele factor. Met andere woorden, bevlogenheid en tevredenheid zijn niet één pot nat. Dat neemt niet weg dat beide begrippen wel enige overlap vertonen, hetgeen niet verwonderlijk is omdat het immers in beide gevallen om een positieve toestand gaat (zie figuur 1). De correlatie tussen tevredenheid en toewijding is het hoogst (.70), gevolgd door resp. vitaliteit (.64) en absorptie (.40). Een andere, wat meer aansprekende manier om de relatie tussen bevlogenheid en tevredenheid aanschouwelijk te maken is om de overlap in percentages te berekenen 5. Voor toewijding is dat 49%, voor vitaliteit 41% en voor absorptie slechts 23%. 4 Schaufeli, W.B. & Bakker, A.B. (2004). Bevlogenheid: Een begrip gemeten. Gedrag & Organisatie, 17, Dit is eenvoudig te doen door de correlatiecoëfficiënten te kwadrateren en daarna met 100 te vermenigvuldigen.

8 Dat is een interessant gegeven omdat het aangeeft dat de minste overlap bestaat met de meest "actieve" component, te weten het volledig opgaan in het werk (absorptie). De conclusie luidt dat bevlogenheid en tevredenheid twee enigszins positief met elkaar samenhangende begrippen zijn, die desalniettemin van elkaar kunnen worden onderscheiden. Met andere woorden, tot op zekere hoogte zijn bevlogen werknemers ook tevreden werknemers, en vice versa. Maar tegelijkertijd is bevlogenheid toch wat anders dan tevredenheid. Het is zoiets als sinaasappels en grapefruits. Beide zijn citrusvruchten die op elkaar lijken, maar toch smaken ze heel anders. Dat het bij bevlogenheid en tevredenheid inderdaad om verschillende "smaken" gaat, laat ook het hierboven besproken Spaanse onderzoek zien. Daaruit blijkt dat bevlogen medewerkers zich veel meer met hun werk en hun organisatie identificeren dan tevreden medewerkers, ook vinden ze hun werk veel minder routinematig en uitdagender dan hen. Verder zijn bevlogen werknemers vooral intrinsiek gemotiveerd, en minder geneigd om ergens anders een baan te zoeken dan tevreden werknemers. Tenslotte geven ze aan vaker een transformationele leider te hebben, iemand met visie die uitdagende doelen stelt. Al met al komen deze resultaten dus overeen met het gegeven dat bevlogen werknemers actiever zijn dan tevreden werknemers (zie figuur 1).

9 Tevredenheid en prestatie Uit een onderzoek onder managers uit Australië, Groot-Brittannië, Amerika, Canada en Nieuw Zeeland 6 bleek dat 92% van hen het eens was met de stelling "A happy worker is likely to be a productive worker". Kennelijk is de opvatting dat een gelukkige en tevreden werknemer ook productief is gemeengoed. Maar is dat ook zo? Helaas blijkt uit onderzoek dat deze schijnbare vanzelfsprekendheid heel wat minder vanzelfsprekend is. Zo analyseerden Timothy Judge en zijn collega's 312 verbanden (correlaties) tussen tevredenheid en prestatie, die in de afgelopen decennia in wetenschappelijke tijdschriften zijn gerapporteerd, Zij vonden een gemiddelde correlatie van.18. Dat wil zeggen dat slechts iets meer dan 3% van het verschil in prestatie tussen medewerkers kan worden verklaard door arbeidstevredenheid. Hoe komt het dan toch dat het idee van de "happy-productive worker" zo hardnekkig stand houd? Of anders gezegd, waarom komt de overtuiging van managers niet met de feiten overeen? Enerzijds heeft dit waarschijnlijk te maken met hun vertekende waarneming. Zo baseren managers hun mening vooral op: (a) korte termijn prestaties; (b) prestaties bij complexe taken; en (c) taken waarbij van prestatiebeoordeling sprake is. En niet geheel toevallig blijkt dat tevredenheid en prestatie sterker met elkaar samenhangen bij een korte tijdsspanne, bij ingewikkelde taken en bij prestatiebeloning. Ook kan het natuurlijk zo zijn dat het eigen geloof in de "happy-productive worker" selectieve waarneming in de hand werkt. Men herinnert zich alleen de positieve gevallen, voor de negatieve gevallen heeft men geen oog. 6 Fisher (2003). Why do lay people believe that satisfaction and performance are correlated? Journal of Organizational Behavior, 24,

10 Anderzijds speelt ook de manier waarop tevredenheid is gemeten een belangrijke rol, zo blijkt uit twee studies die door Thomas Wright en zijn collega's zijn uitgevoerd 7. Daaruit kwam naar voren dat er géén relatie met prestatie bestond wanneer tevredenheid werd gemeten door te vragen naar het oordeel dat werknemers (bv. "Hoe tevreden bent u met uw leidinggevende"?) maar wél wanneer er werd gevraagd naar hun gevoel (bv. "Hoe vaak voelt u zich prettig wanneer u iets hebt bereikt"?). In het eerste geval was de correlatie met de prestatie van de medewerker (zoals beoordeeld door hun chef) minder dan.10 en in het tweede geval ruim boven.30. De conclusie van Wright en zijn collega's luidt dat tevreden werknemers inderdaad beter presteren. Echter, tevredenheid moet dan wel in termen van welbevinden worden opgevat, dus als een gevoel ten aanzien hun werk zoals in de circumplex uit figuur 1. In de meeste MTO's wordt tevredenheid daarentegen vastgesteld aan de hand van het oordeel over de context waarbinnen het werk zich afspeelt. En dan is niet te verwachten dat er een sterk verband met prestatie bestaat. Bevlogenheid en prestatie In vergelijking met het aantal onderzoeken naar tevredenheid is dat naar bevlogenheid en prestatie tamelijk gering. Daar waar Timothy Judge en zijn collega's 245 tevredenheidsonderzoeken telden waaraan bijna werknemers hadden deelgenomen, komt Jonathon Halbesleben in zijn meta-analyse uit 2010 niet verder dan 7 bevlogenheidsonderzoeken met ruim deelnemers 8. De gemiddelde correlatie tussen bevlogenheid en prestatie is met.30 echter duidelijk hoger dan die voor tevredenheid die, zoals we eerder zagen, slechts.18 bedraagt. Er is inmiddels aangetoond dat bevlogen werknemers minder verzuimen 9, een hogere omzet genereren 10, een betere kwaliteit van de 7 Whright, T.A. & Staw, B.M. (1999). Affect and favorable work outcomes: Two longitudinal tests of the happy-productive worker thesis. Journal of Organizational Behavior, 20, Whright, T.A. & Cropanzano, R. (2000). Psychological well-being and job satisfaction as predictors of job performance, Journal of Occupational Health Psychology, 5, Halbesleben, J.R.B. (2010). A meta-analysis of work engagement: relationships with burnout, demands, resources, and consequences. In A.B. Bakker & M.P. Leiter (Eds.), Work engagement: A handbook of essential theory and research (pp ).New York: Psychology Press. 9 Schaufeli, W.B., Bakker, A.B. & Van Rhenen, W. (2009). How changes in job demands and resources predict burnout, work engagement, and sickness absenteeism. Journal of Organizational Behavior, 30, Xanthopoulou, D., Bakker, A.B., Demerouti, E. & Schaufeli, W.B. (2009). Work engagement and financial returns: A diary study on the role of job and personal resources. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 82,

11 dienstverlening leveren 11, minder fouten maken 12, innovatiever zijn 13, meer doen dan wat er eigenlijk van hen wordt verwacht 14, en hun taak beter uitvoeren 15. Kortom bevlogenheid hangt positief samen met tal van prestatie-indicatoren. Opvallend is dat de relatie van prestatie met bevlogenheid ongeveer even sterk is als die met tevredenheid wanneer dit wordt opgevat als een gevoel in plaats van een oordeel beide in de orde van grootte van.30. Dit lijkt misschien niet veel maar men moet daarbij wel bedenken dat iemands arbeidsprestatie van een heleboel dingen afhankelijk is, variërend van het beschikbare gereedschap en de eigen kennis en vaardigheden, via de samenwerking met collega's en de stijl van leidinggeven tot de productiewijze en de organisatiecultuur. En nog veel meer. In dat licht bezien is het opmerkelijk dat circa 9% van het verschil in prestatie tussen werknemers alleen al door hun mate van bevlogenheid wordt bepaald. Nu is de hamvraag of bevlogenheid er meer toe doet dan tevredenheid. We hebben gezien dat dit inderdaad het geval is wanneer tevredenheid zoals vaak in MTO's het geval is wordt opgevat als een oordeel over het salaris, de secundaire arbeidsvoorwaarden, de chef, de collega's of de baan in het algemeen. Maar geldt dat nu ook wanneer tevredenheid wordt opgevat als een (positief en passief) gevoel, zoals in de circumplex van figuur 1?. Een zorgvuldig opgezet recent Amerikaans onderzoek bij 245 brandweerlieden geeft hier uitsluitsel over 16. In de eerste plaats blijkt dat bevlogenheid en arbeidstevredenheid weliswaar positief met elkaar samenhangen maar dat het toch twee afzonderlijke begrippen zijn. Dit komt dus overeen met onze eigen hierboven vermelde resultaten van de factoranalyse. Maar belangrijker is dat uit deze studie blijkt dat bevlogenheid wél samenhangt met taakprestatie 11 Salanova, M., Agut, S. & Peiró, J.M. (2005). Linking organizational resources and work engagement to employee performance and customer loyalty: The mediation of service climate. Journal of Applied Psychology, 90, Prins, J.T., van der Heijden, F.M., Hoekstra-Weebers, J.E. Bakker, A.B., Jacobs, B. & Gazendam-Donofrio, S.M. (2010) Burnout, engagement and resident physicians self-reported errors. Psychology, Health & Medicine 6, Hakanen, J.J., Perhomeini, L. & Toppinen-Tanner, S. (2008). Positive gain spirals at work: From job resources to work engagement, personal initiative and work-unit innovativeness. Journal of Vocational Behaviour, 73, Schaufeli, W.B., Taris, T.W., & Bakker, A.B. (2006). Dr. Jekyll and Mr. Hide: On the differences between work engagement and workaholism. In R. Burke (Ed.), Research companion to working time and work addiction (pp ). Edward Elgar: Northampton, UK. 15 Bakker, A.B. & Bal, P.M. (2009). Weekly work engagement and performance: a study among starting teachers. Journal of Occupational and Organizational Psychology Rich, B.L., Lepine, J.A. & Crawford, E.R. (2910). Job engagement: Antecedents and effects on job performance. Academy of management Journal, 53,

12 en met extra-rol prestatie maar arbeidstevredenheid niet. Prestatie was overigens gemeten aan de hand van het oordeel van de direct leidinggevende. Dit resultaat komt overeen met Engels onderzoek17 waaruit naar voren komt dat actief positief affect (het bevlogenheid kwadrant uit figuur 1) veel meer tot actie op het werk stimuleert dan passief positief affect (het tevredenheid kwadrant uit figuur 1). Het meest overtuigende bewijs tot nu toe is afkomstig van een meta-analyse die gebaseerd is op de gegevens meer dan werknemers18. Daaruit komt naar voren dat bevlogenheid een unieke bijdrage levert aan het voorspellen van zowel taakprestatie als extra-rol prestatie wanneer voor het effect van tevredenheid, organisatiebetrokkenheid en betrokkenheid bij het werk wordt gecontroleerd. Belangrijk is daarbij dat het niet gaat om zelf-gerapporteerde prestatie, maar om prestatie zoals beoordeeld door anderen, zoals de chef of collega's. Bij taakprestatie voegt bevlogenheid maar liefst 19% toe en bij extra-rol prestatie16%. Kortom, we kunnen er inderdaad van uitgaan dat bevlogenheid er inderdaad meer toe doet dan arbeidstevredenheid. Hoe komt het nu dat bevlogen werknemers zo goed presteren? Daar zijn op vier verschillende verklaringen voor 19. In de eerste plaats nemen bevlogen werknemers het heft in eigen handen en wachten niet af tot iemand hen aanspoort of hen vertelt wat ze moeten doen. Bevlogen werknemers zijn dus proactief 20 en een dergelijke proactieve instelling vergroot vanzelfsprekend de kans op een betere prestatie. In de tweede plaats stellen bevlogen medewerkers hogere doelen, steven die energiek na en geven niet snel op wanneer het tegen zit. Dit komt omdat zij zich competent voelen 21 en intrinsiek gemotiveerd 22 zijn. Daardoor stoppen ze veel energie in hun werk en richten al hun aandacht op het behalen van de gestelde doelen, en dat heeft op zijn beurt weer een positief effect op de arbeidsprestatie. 17 Parker, S.K. & Griffin, M.A. (2011). Understanding active psychological states: Embedding engagement in a wider nomological net and closer attention to performance. European Journal of Work & Organizational Psychology, 20, Christian, M., Garza, A.S. & Slaughter, J.E. (2011). Work engagement: A quantitative review and test of its relations with task and contextual performance. Personnel Psychology, 64, Reijsiger, G., Schaufeli, W.B., Peeters, M.C.W. & Taris, T.W. (ter perse). Ready, set, go! From engagement to performance. In Neves, J. & Gonçalves, S.P. (Eds.). Occupational Health Psychology: From burnout to well-being. Lisboa: Edições Sílabo. Demerouti, E. & Caciappo, R (2010). From thought to action: Employee work engagement and job performance. In A.B. Bakker & M.P. Leiter (Eds.)Work engagement: A handbook of essential theory and research (pp ). New York: Psychology Press. 20 Salanova, M. & Schaufeli, W. B. (2008). A cross-national study of work engagement as a mediator between job resources and proactive behaviour: The International Journal of Human Resource Management, 19, Llorens, S., Schaufeli, W.B., Bakker, A. & Salanova, M., (2007). Does a positive gain spiral of resources, efficacy beliefs and engagement exist? Computers in Human Behavior, 23, Van Beek, I., Hu, Q., Schaufeli, W.B., Taris. T., & Schreurs, BH. (ter perse). For fun, love or money. What drives workaholic, engaged and burned-out employees at work? Applied Psychology: An International Review.

13 Ten derde vertonen bevlogen medewerkers zogenoemd pro-sociaal gedrag 23, dat wil zeggen dat ze vriendelijk en behulpzaam zijn en zich coöperatief opstellen in contacten met anderen. Indachtig het spreekwoord "wie goed doet, goed ontmoet", zullen zij als reactie daarop makkelijker hulp en steun van anderen op het werk ontvangen. En dat wederom stelt hen in staat hun werk beter te doen. Tenslotte ervaren bevlogen werknemers positieve emoties 24, hetgeen zowel op indirecte als directe wijze van invloed is op hun arbeidsprestatie. Wanneer werknemers namelijk actieve, positieve gevoels ervaren stellen ze zich meer open voor hun werkomgeving, zijn ze meer bereid om te leren, om nieuwe dingen te ontdekken, alternatieven uit te proberen, et cetera. Hierdoor breiden ze hun kennis en hun actierepertoire uit en verbeteren hun competenties, waardoor ze hun werk (nog) beter kunnen doen. Maar er is ook een direct effect. Positieve emoties leiden tevens tot een betere informatieverwerking, waardoor bevlogen werknemers een beter en dieper inzicht krijgen in de taken die moten gebeuren. Daardoor kunnen deze (nog) efficiënter uitgevoerd worden. In alle vier gevallen gaat het dus om een actieve opstelling die kenmerkend is voor bevlogen medewerkers en veel minder voor tevreden medewerkers. Juist vanwege deze actieve opstelling presteren bevlogen medewerkers beter dan hun collega's die "slechts" tevreden zijn. Zij gaan actief op zoek naar nieuwe uitdagingen, zijn zeer gemotiveerd en staan bereidwillig open voor anderen en voor nieuwe ervaringen en uitdagingen. 23 Chughtai, A.A. & Buckley, F. (2009). Linking trust in the principal to school outcomes The mediating role of organizational identification and work engagement. International Journal of Educational Management, 23, Schaufeli, W.B. & Van Rhenen, W. (2006). Over de rol van positieve en negatieve emoties bij het welbevinden van managers. Gedrag & Organisatie, 19,

14 Samenvatting en conclusie Arbeidstevredenheid kan zowel betrekking kan hebben op het gevoel dat men tijdens het werk heeft als op het oordeel over de context waarbinnen het werk plaatsvindt. In het eerste geval spreken we van tevredenheid als affect en in het tweede geval van tevredenheid als oordeel. Wanneer tevredenheid wordt opgevat als affect dan bestaat er een positieve relatie met arbeidsprestatie, anders niet. Bevlogenheid is wat anders dan arbeidstevredenheid, opgevat als affect. In beide gevallen gaat het om een positieve, plezierige toestand van psychologisch welbevinden. Echter, daar waar tevredenheid wordt gekenmerkt door verzadiging en passiviteit, gaat het bij bevlogenheid juist om activiteit. Dat onderscheid in mate van activiteit is niet louter theoretisch van aard, maar ook in praktische zin zijn bevlogenheid en arbeidstevredenheid van elkaar te onderscheiden. Beide kunnen worden gemeten met verschillende korte vragenlijsten. Het blijkt dat bevlogenheid positief samenhangt met tal van prestatie-indicatoren en dat deze samenhang gemiddeld genomen sterker is dan die met arbeidstevredenheid. Er zijn aanwijzingen dat bevlogen werknemers beter presteren omdat ze zich proactiever gedragen, zich competenter voelen, meer gemotiveerd zijn, zich hulpvaardiger en coöperatiever ten opzichte van anderen opstellen, en meer positieve gevoelens ervaren. Daarom is bevlogenheid belangrijk en is tevredenheid niet genoeg. Organisaties zouden zich dus niet tevreden moeten stellen met tevredenheid maar moeten streven naar het vergroten van de bevlogenheid van hun medewerkers.

Bevlogen en betrokken

Bevlogen en betrokken Bevlogen en betrokken medewerkers zijn de sleutel tot succes in organisaties. Zij kunnen hun talenten verder ontplooien en effectiever samenwerken. Dit leidt tot betere resultaten. Maar hoe stimuleer je

Nadere informatie

Voortdurend onderweg naar morgen.

Voortdurend onderweg naar morgen. Voortdurend onderweg naar morgen. https://www.youtube.com/watch?v=uaxwm3svc7o Waar bent u naar onderweg? De pauze? Het weekend? Iets doen? Carrière? De business case? 2020? Waarmaken van eigen droom? Plezier

Nadere informatie

Leiderschap: over balanceren tussen emoties en engagement

Leiderschap: over balanceren tussen emoties en engagement Leiderschap: over balanceren tussen emoties en engagement Prof. dr. IJ. Hetty van Emmerik Maastricht University School of Business and Economics School of Business and Economics School of Business and

Nadere informatie

Gedurende de afgelopen jaren is er in toenemende mate

Gedurende de afgelopen jaren is er in toenemende mate Bevlogenheid in Organisaties Een model om bevlogenheid te bevorderen Onder welke condities kunnen mensen bevlogen worden? Hoe draagt bevlogenheid bij aan prestaties en klanttevredenheid? In dit artikel

Nadere informatie

WBSQ Results 1 3/16/2016

WBSQ Results 1 3/16/2016 WBSQ Results 1 3/16/2016 VRAGENLIJST BURNOUT EN WERKBELEVING - Sociaal-contactuele beroepen PERSOONLIJKE RAPPORTAGE Naam Persoon XYZ Afnamedatum 16 Maart 2016 15:57:00 WBSQ Results 2 3/16/2016 Voor de

Nadere informatie

Vitaal personeel. Wilmar Schaufeli. Universiteit Utrecht. Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1

Vitaal personeel. Wilmar Schaufeli. Universiteit Utrecht. Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1 Vitaal personeel Wilmar Schaufeli Universiteit Utrecht Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1 Curatie Preventie Amplitie Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 2 Leidt geluk tot succes

Nadere informatie

Bevlogenheid Professie of passie. Deel 2

Bevlogenheid Professie of passie. Deel 2 Bevlogenheid Professie of passie Deel 2 Het nieuwe mensbeeld TITEL VAN DE PRESENTATIE 2 De nieuwe mens in de context TITEL VAN DE PRESENTATIE 3 De nieuwe mens integraal bezien Verzuim Inzetbaar worden

Nadere informatie

Bevlogenheidsinterventies

Bevlogenheidsinterventies Arnold B. Bakker Bevlogenheidsinterventies in organisaties In de afgelopen tien tot vijftien jaar is er veel aandacht geweest voor bevlogenheid in organisaties. Bevlogenheid is een positieve toestand van

Nadere informatie

Werken aan bevlogenheid. Een onderzoek naar de werkbeleving van gemeentelijke professionals in Nederland

Werken aan bevlogenheid. Een onderzoek naar de werkbeleving van gemeentelijke professionals in Nederland Werken aan bevlogenheid. Een onderzoek naar de werkbeleving van gemeentelijke professionals in Nederland Onder redactie van prof. dr. A.J. Meijer (Universiteit Utrecht), drs. R.E. Viergever (IKPOB) en

Nadere informatie

Bevlogenheid het resultaat van leiderschap

Bevlogenheid het resultaat van leiderschap Bevlogenheid het resultaat van leiderschap Hans Aerts Werken is leuk, het is zinvol. Het leidt tot enthousiasme en geluk. Ook hoor je vaak dat werken structuur en houvast biedt in je leven. Werken is niet

Nadere informatie

Winst door Bevlogenheid

Winst door Bevlogenheid Willem van Rhenen,Theo Visser TRENDS Vertaling van de theorie van ontwikkeling naar de praktijk Winst door Bevlogenheid Over motivatie is al veel geschreven. De vraag: wat motiveert mensen?, boeit ons

Nadere informatie

Kwaliteit en bevlogenheid

Kwaliteit en bevlogenheid Kwaliteit en bevlogenheid Wilmar Schaufeli Universiteit Utrecht Congres Werk Gezondheid 2 okt. 2012-1 Onderwerpen 1. Ontwikkelingen 2. Mega-trends 3. Bevlogenheid Congres Werk Gezondheid - 2 Werk Van Naar

Nadere informatie

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE EINDMETING Voorbeeldteam Aantal deelnemers: 8 15-11-2015

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE EINDMETING Voorbeeldteam Aantal deelnemers: 8 15-11-2015 Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE EINDMETING Voorbeeldteam Aantal deelnemers: 8 15-11-2015 1 Dit rapport geeft een overzicht op groepsniveau van hun bevlogenheid, energie- en stressbronnen en de gemiddelde

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Wie wil er wat mee?

Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Wie wil er wat mee? Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Sturen op energiebronnen Je stijl als leidinggevende Wie wil er wat mee? Wat

Nadere informatie

Rapportage onderzoek. Leiderschap en Bevlogenheid

Rapportage onderzoek. Leiderschap en Bevlogenheid Rapportage onderzoek Leiderschap en Bevlogenheid 2013-2014 Inhoudsopgave Achtergrondinformatie onderzoek...2 Doelen van het onderzoek...2 Procedure van het onderzoek...2 Resultaten...3 Kenmerken deelnemers

Nadere informatie

Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers

Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers Toelichting onderzoeksmodel en opzet onderzoek Toon Taris Universiteit Utrecht congres hoogbegaafdheid en werk, 27/6/2014 1 Opzet Aanleiding Achtergrond van het

Nadere informatie

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven Onderzoek werkstress, herstel en cultuur De rol van vrijetijdsbesteding 6 februari 2015 Technische Universiteit Eindhoven Human Performance Management Group ir. P.J.R. van Gool prof. dr. E. Demerouti /hpm

Nadere informatie

Bevlogenheid op de werkvloer: Werkstress L à werkplezier! J

Bevlogenheid op de werkvloer: Werkstress L à werkplezier! J Bevlogenheid op de werkvloer: Werkstress L à werkplezier! J Dr. Daantje Derks Smart Government, 18 juni 2015 Focus psychologie Negatief Ziekteverzuim, verslaving, afwezigheid op het werk, trainingen Meer

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Vitaal in je werk: Naar een duurzame balans

Vitaal in je werk: Naar een duurzame balans Vitaal in je werk: Naar een duurzame balans Wilmar Schaufeli Senior adviseur, Schouten & Nelissen Inzicht Hoogleraar A&O psychologie, Universiteit Utrecht Agenda 1. Visie op duurzame inzetbaarheid 2. Vitaal

Nadere informatie

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Anneke Onderwijs 9-10-2013

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Anneke Onderwijs 9-10-2013 Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Anneke Onderwijs 9-10-2013 Beste Anneke, Dit rapport geeft een totaaloverzicht van jouw energie- en stressbronnen op organisatie- en functieniveau. De antwoorden die jij

Nadere informatie

Werkbevlogen of Werkverslaafd? Niveau. Caroline Wildeboer. Universiteit van Amsterdam. Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Werkbevlogen of Werkverslaafd? Niveau. Caroline Wildeboer. Universiteit van Amsterdam. Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen Werkbevlogen of Werkverslaafd? De Relatie van Veel en Hard Werken met Uitkomsten op Individueel en Organisationeel Niveau Caroline Wildeboer Universiteit van Amsterdam Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Nadere informatie

HR Performancemanagement

HR Performancemanagement HR Performancemanagement MiniMBA HR Dag 5 Prof.dr. Willem van Rhenen Leadership Entrepreneurship Stewardship info@nyenrode.nl +31 (0)346-291 291 www.nyenrode.nl 2 Overzicht Performance Labour > Leadership

Nadere informatie

werknemers gemeten Vitaliteit, Toewijding en Betrokkenheid

werknemers gemeten Vitaliteit, Toewijding en Betrokkenheid Vitaliteit, Toewijding en Betrokkenheid De bevlogenheid van dr. Peter G.W. Smulders senior-onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven werknemers gemeten Iedereen doet wel eens een gelukstest, in een tijdschrift

Nadere informatie

Tijdelijk en Toch Bevlogen

Tijdelijk en Toch Bevlogen De Invloed van Taakeisen, Ontplooiingskansen en Intrinsieke Arbeidsoriëntatie op Bevlogenheid van Tijdelijke Werknemers. The Influence of Job Demands, Development Opportunities and Intrinsic Work Orientation

Nadere informatie

Psychosociale belasting en bevlogenheid

Psychosociale belasting en bevlogenheid Psychosociale belasting en bevlogenheid Landelijke VGWM dag 8 maart 2007 Willem van Rhenen Chief medical officer ArboNed Programma 1 psychosociale belasting in de traditionele arbozorg 2 psychosociale

Nadere informatie

Bevlogen mensen in een vitale organisatie

Bevlogen mensen in een vitale organisatie Bevlogen mensen in een vitale organisatie Bezuinigingen, krimp en reorganisaties leiden ertoe dat er meer van mensen wordt gevraagd, maar tegelijkertijd leiden demografische, maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers

Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers Rapport Meting 2 Februari 2014 Universiteit Utrecht Gaby Reijseger Maria C. W. Peeters Toon W. Taris In samenwerking met: Inhoudsopgave 1 Het onderzoeksrapport:

Nadere informatie

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE Voorbeeld teamrapportage 1 Aantal deelnemers: 10 26-10-2014

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE Voorbeeld teamrapportage 1 Aantal deelnemers: 10 26-10-2014 Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE Voorbeeld teamrapportage 1 Aantal deelnemers: 10 26-10-2014 1 Dit rapport geeft een overzicht op groepsniveau van hun bevlogenheid, energie- en stressbronnen en de gemiddelde

Nadere informatie

Bevlogenheid: Bevlogenheid geeft je vleugels! Arboplaats BV 1

Bevlogenheid: Bevlogenheid geeft je vleugels! Arboplaats BV 1 Bevlogenheid: Bevlogenheid geeft je vleugels! Welkom allemaal Arboplaats BV 1 Wie ben ik? Mizzi Middelweerd: Sociaal- en Gezondheidspsycholoog Wild van positieve psychologie Magisch jaartal: 1997 Richt

Nadere informatie

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in.

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in. Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in Vlaanderen Mindfulness as an Additional Resource for the JD R Model to Explain

Nadere informatie

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden in de Verpleeg- en Verzorgingshuizen The Influence of Self-efficacy

Nadere informatie

Achtergrond informatie Mentale Vitaliteit Quickscan Bevlogenheid

Achtergrond informatie Mentale Vitaliteit Quickscan Bevlogenheid Achtergrond informatie Quickscan Bevlogenheid Bezoek onze website op Twitter mee via @Activeliving93 Linken? Linkedin.com/company/active-living-b.v. Bezoekadres Delta 40 6825 NS Arnhem Altijd ~ Overal

Nadere informatie

Positieve bedrijfsgezondheidszorg (positive occupational health). Een nieuw domein voor de moderne bedrijfsarts?

Positieve bedrijfsgezondheidszorg (positive occupational health). Een nieuw domein voor de moderne bedrijfsarts? VOOR DE PRAKTIJK Positieve bedrijfsgezondheidszorg (positive occupational health). Een nieuw domein voor de moderne bedrijfsarts? Willem van Rhenen, Wilmar Schaufeli De bedrijfsgeneeskunde heeft zich vanaf

Nadere informatie

Ontwikkeling van bevlogenheid

Ontwikkeling van bevlogenheid TRENDS Roger Meij Invloed van leiderschap Ontwikkeling van bevlogenheid Door de snelle ontwikkeling van de kennis/diensteneconomie en door de steeds snellere omgevingsveranderingen, ontstaat een geheel

Nadere informatie

Job crafting: hype of nieuw HR-instrument?

Job crafting: hype of nieuw HR-instrument? Tijdschrift voor HRM 3 2013 Job crafting: hype of nieuw HR-instrument? Maria Tims Het begrip job crafting is populair in de praktijk en er verschijnen steeds meer artikelen over job crafting in personeelsbladen.

Nadere informatie

Een groeimindset hangt samen met bevlogenheid

Een groeimindset hangt samen met bevlogenheid Coert Visser & Annabel van der Linden & Roelien van der Woude Een groeimindset hangt samen met bevlogenheid Wanneer medewerkers meer bevlogen zijn, functioneren zij in vele opzichten beter dan hun minder

Nadere informatie

De motivatie en prestatie van werkverslaafde, bevlogen en opgebrande werknemers

De motivatie en prestatie van werkverslaafde, bevlogen en opgebrande werknemers ARTIKELEN De motivatie en prestatie van werkverslaafde, bevlogen en opgebrande werknemers Nahymja Nijhuis, Ilona van Beek, Toon Taris & Wilmar Schaufeli * Aan de hand van Deci en Ryan s Zelf-Determinatie

Nadere informatie

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013 Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013 Beste Wilma, Dit rapport geeft een totaaloverzicht van jouw energie- en stressbronnen op organisatie- en functieniveau. De antwoorden die jij hebt

Nadere informatie

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen Running head: ACTIEVE OUDEREN EN BEWEGEN 1 De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de Lichaamsbeweging van Ouderen The Influence of Identification with 'Active Elderly' and Wellbeing

Nadere informatie

Bevlogen Leidinggeven

Bevlogen Leidinggeven Bevlogen Leidinggeven Prof. dr. Arnold Bakker Erasmus Universiteit Rotterdam Centre for Organisational Behaviour bakker@fsw.eur.nl Presentatie 22 januari 2008 Positieve Emoties? Blijdschap Tot voor kort

Nadere informatie

Bevlogen of verslaafd? De rol van persistentieregels

Bevlogen of verslaafd? De rol van persistentieregels Universiteit Utrecht Master Arbeids- en Organisatiepsychologie Juni 2010 Bevlogen of verslaafd? De rol van persistentieregels Marlies van Reenen 0229970 Begeleiders: Dr. Maria Peeters Corine van Wijhe,

Nadere informatie

Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers

Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers Definitief Rapport Meting 1 04-01-2013 Universiteit Utrecht Gaby Reijseger Maria C. W. Peeters Toon W. Taris In samenwerking met: Inhoudsopgave 1 Het onderzoeksrapport:

Nadere informatie

De rol van job crafting bij welbevinden

De rol van job crafting bij welbevinden De rol van job crafting bij welbevinden Dr. Maria Tims is universitair docent bij de Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde van de Vrije Universiteit Amsterdam. Dr. Wido G.M. Oerlemans

Nadere informatie

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Dhr. Karel de Groot, Politie Brabant-Noord Drs. Maggie (Machteld) van den Heuvel, UU Prof. dr. Eva Demerouti, Dr. Maria

Nadere informatie

Extending traditional views on volunteers psychological contracts: Novel conceptual and methodological approaches in non-profit studies

Extending traditional views on volunteers psychological contracts: Novel conceptual and methodological approaches in non-profit studies Extending traditional views on volunteers psychological contracts: Novel conceptual and methodological approaches in non-profit studies Dr. Tim Vantilborgh Het psychologisch contract van vrijwilligers

Nadere informatie

Bevlogenheid in Medisch Onderwijs: workshop Praktijk in Medisch Onderwijs NVMO

Bevlogenheid in Medisch Onderwijs: workshop Praktijk in Medisch Onderwijs NVMO Bevlogenheid in Medisch Onderwijs: workshop Praktijk in Medisch Onderwijs NVMO Debbie Jaarsma, Nicole Mastenbroek, Joost van den Berg 21 januari 2014 KORTE BIOGRAPHIE DIERGENEESKUNDE SPECIALIST IN OPLEIDING

Nadere informatie

Coaches werkzaam als ZZP er en het Job Demands-Resources model

Coaches werkzaam als ZZP er en het Job Demands-Resources model Universiteit Utrecht Master Arbeids- en Organisatiepsychologie 2011-2012 Masterthesis Coaches werkzaam als ZZP er en het Job Demands-Resources model Een studie naar energiebronnen, bevlogenheid en uitkomstmaten

Nadere informatie

Bevlogenheid van professionals

Bevlogenheid van professionals Bevlogenheid van professionals Debbie Jaarsma Hoogleraar Innovation & Research in Medical Education (UMCG-RUG) 9 mei 2015 KORTE BIOGRAPHIE DIERGENEESKUNDE SPECIALIST IN OPLEIDING PATHOLOGIE FACULTEIT DIERGENEESKUNDE

Nadere informatie

De Job Demands-Resources benadering van job crafting

De Job Demands-Resources benadering van job crafting De Job Demands-Resources benadering van job crafting Maria Tims, Arnold B. Bakker & Daantje Derks * Dit artikel geeft een overzicht van onderzoek naar job crafting, en van onze visie op zelf geïnitieerd

Nadere informatie

Hoe haal ik méér uit tevreden personeel?

Hoe haal ik méér uit tevreden personeel? Hoe haal ik méér uit tevreden personeel? 90 procent van de Nederlandse beroepsbevolking is tevreden; 20 procent is bevlogen. Tevreden werknemers zijn passief, bevlogen werknemers zijn actief. Bovendien

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Personeelsbeleid en bevlogenheid van docenten

Personeelsbeleid en bevlogenheid van docenten Judith Konermann was programma-manager en senior adviseur bij KPC Groep. Zij werkt nu als senior manager bij Accenture. Emerance Uytendaal is werkzaam als senior adviseur bij KPC Groep. E-mail: judith@konermann.nl

Nadere informatie

Medewerkertevredenheidsonderzoek De Woonplaats

Medewerkertevredenheidsonderzoek De Woonplaats Medewerkertevredenheidsonderzoek Meting september 2006 Referentie: 1d7ded35-93c8-42cb-9950-2976b36c7cec Meting september 2006 Definitieve respons - - Medewerkertevredenheidsonderzoek - 2e meting Groep

Nadere informatie

Job crafting: Het crossover effect van job crafting tussen werk koppels

Job crafting: Het crossover effect van job crafting tussen werk koppels Masterscriptie 2011/2012, 20050040209-3 Arbeids- en Organisatiepsychologie Faculteit Sociale Wetenschappen Docenten: Maria Peeters en Ilona van Beek 23 juni 2012 Job crafting: Het crossover effect van

Nadere informatie

Hoe. talenten. werken. 74 oktober nr. 1 2015 TPP

Hoe. talenten. werken. 74 oktober nr. 1 2015 TPP Hoe talenten werken 74 oktober nr. 1 2015 TPP Workshop Sterke Punten heeft effect Sterke punten zijn natuurlijke patronen in denken en doen. Bij toepassing geven ze energie en kunnen ze tot goede prestaties

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Voorwoord 4. Samenvatting 6

Voorwoord 4. Samenvatting 6 Inhoudsopgave Voorwoord 4 Samenvatting 6 1. Introductie 7 1. Inleiding 7 1.2 Aanleiding 7 1.3 Probleemanalyse 9 1.4 Waarom sturen op bevlogenheid? 10 1.5 De doelstelling 12 1.6 De vraagstelling 12 1.7

Nadere informatie

Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen. Inhoud presentatie. 1.1. Wat is burnout? ( opgebrand, uitgeblust ) Verschil met...

Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen. Inhoud presentatie. 1.1. Wat is burnout? ( opgebrand, uitgeblust ) Verschil met... Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen Prof. Dr. Hans De Witte WOPP O2L Fac. Psychologie & Ped. Wet. - KU Leuven Vervolmakingscyclus Verzekeringsgeneeskunde 18 Februari 2015 Gasthuisberg,

Nadere informatie

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden.

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Well-being of Family Caregivers in Flanders: The Relationships between Social

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Burnout, een toestand van mentale uitputting door chronische stress in de werksituatie, vormt een ernstig maatschappelijk probleem dat momenteel veel aandacht krijgt. In

Nadere informatie

Vervolgonderzoek omtrent de psychosociale gesteldheid van politiepersoneel

Vervolgonderzoek omtrent de psychosociale gesteldheid van politiepersoneel Vervolgonderzoek omtrent de psychosociale gesteldheid van politiepersoneel Prof. dr. W.B. Schaufeli (Universiteit Utrecht) en Prof. dr. T.W. Taris (Universiteit Utrecht) Samenvatting In 2013 is in opdracht

Nadere informatie

Wat motiveert u in uw werk?

Wat motiveert u in uw werk? Wat motiveert u in uw werk? Begin dit jaar heeft u kunnen deelnemen aan een online onderzoek naar de motivatie en werktevredenheid van actuarieel geschoolden. In dit artikel worden de resultaten aan u

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

Handleiding bij het invullen

Handleiding bij het invullen O L A 4243 North Sherry Drive Marion, IN 46952 jlaub@indwes.edu (765) 677-2520 Organizational Leadership Assessment Beoordeling van Leiderschap in Organisaties Handleiding bij het invullen Het doel van

Nadere informatie

Psychologisch contract en leeftijd

Psychologisch contract en leeftijd Verwachtingen van werknemers ten aanzien van hun werkgever en hun reacties op psychologisch contractbreuk Psychologisch contract en leeftijd Verschillen ouderen en jongeren in hun verwachtingen van hun

Nadere informatie

Dr. Martin C. Euwema FaculteitPsychologie& Pedagogische Wetenschappen

Dr. Martin C. Euwema FaculteitPsychologie& Pedagogische Wetenschappen Dr. Martin C. Euwema FaculteitPsychologie& Pedagogische Wetenschappen KULeuven 55+ oud? De paus is 78, dus waar praten we over? 1 Leeftijd en inzetbaarheid in de zorg 1. Het belang van leeftijd voor werken

Nadere informatie

WERKBELEVINGSONDERZOEK HOGESCHOOL ZUYD - FACULTEIT ICT

WERKBELEVINGSONDERZOEK HOGESCHOOL ZUYD - FACULTEIT ICT WERKBELEVINGSONDERZOEK HOGESCHOOL ZUYD - FACULTEIT ICT Versie : 0.1 Auteur : Alfred Wagenaar Datum : 14 Februari 2008 Review : Ewout ten Broek Status : Concept 2 1 RESULTATEN In dit rapport zullen allereerst

Nadere informatie

Leader Member Exchange: Effecten van Locus of Control, Coping en de Mediatie van Persoonlijk Initiatief

Leader Member Exchange: Effecten van Locus of Control, Coping en de Mediatie van Persoonlijk Initiatief Leader Member Exchange: Effecten van Locus of Control, Coping en de Mediatie van Persoonlijk Initiatief Leader Member Exchange: Effects of Locus of Control, Coping and the Mediation of Personal Initiative

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Werken aan bevlogenheid

Werken aan bevlogenheid Werken aan bevlogenheid Onderzoek onder gemeentelijke professionals Foto Sjaak van der Tak 4 voorwoord Ingrijpende ontwikkelingen als de decentralisaties en digitalisering van de dienstverlening stellen

Nadere informatie

Jeugdzorg 7 juni 2013. RAPPORTAGE totaalset

Jeugdzorg 7 juni 2013. RAPPORTAGE totaalset Jeugdzorg 7 juni 2013 RAPPORTAGE totaalset Resultaten voordezorg.nl Zes jeugdzorgorganisaties hebben meegedaan aan voordezorg.nl. Medewerkers hebben antwoord gegeven op de vragen: Hoe denkt u over uw werk?

Nadere informatie

Invloed van Carrièreontwikkeling en Werkgerelateerde Kenmerken op. Bevlogenheid bij Werknemers van Commerciële Adviesbureaus

Invloed van Carrièreontwikkeling en Werkgerelateerde Kenmerken op. Bevlogenheid bij Werknemers van Commerciële Adviesbureaus Invloed van Carrièreontwikkeling en Werkgerelateerde Kenmerken op Bevlogenheid bij Werknemers van Commerciële Adviesbureaus Influence of Career Development and Work Characteristics on Work Engagement of

Nadere informatie

Is bevlogenheid mogelijk na een burn-out? Van smet naar ster!

Is bevlogenheid mogelijk na een burn-out? Van smet naar ster! DIMENSIE Is bevlogenheid mogelijk na een burn-out? Van smet naar ster! MAAKBAARHEID Maakbaarheid lijkt ver weg voor mensen die een burn-out beleven. De grond valt bijna letterlijk onder hun voeten vandaan.

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. Plan van Aanpak. Verstarring erger dan vergrijzing

Duurzame Inzetbaarheid. Plan van Aanpak. Verstarring erger dan vergrijzing Duurzame Inzetbaarheid Plan van Aanpak Verstarring erger dan vergrijzing Energiek zijn en blijven is motivatie x competenties x conditie Definitie: Duurzame inzetbaarheid is de mate, waarin medewerkers

Nadere informatie

Hé jij, word eens tevreden!

Hé jij, word eens tevreden! Héjij,wordeenstevreden! of hoemedewerkerstevredenheid eninternecommunicatiezichverhouden. Auteur :LiesbethDolman(student424868,CD3A) Datum :donderdag25oktober2007 Minor :Internecommunicatiebijveranderingen

Nadere informatie

10 de psycholoog / juli-augustus 2013

10 de psycholoog / juli-augustus 2013 10 de psycholoog / juli-augustus 2013 Er is weinig kennis over het mechanisme dat aan werkverslaving ten grondslag ligt. Corine van Wijhe deed onderzoek naar psychologische factoren die bijdragen aan werkverslaving,

Nadere informatie

Samenvatting. Leeftijd en Psychologisch Contractbreuk in Relatie tot Werkuitkomsten

Samenvatting. Leeftijd en Psychologisch Contractbreuk in Relatie tot Werkuitkomsten Samenvatting Leeftijd en Psychologisch Contractbreuk in Relatie tot Werkuitkomsten De beroepsbevolking in Nederland, maar ook in andere westerse landen, vergrijst in een rap tempo. Terwijl er minder kinderen

Nadere informatie

Bestuursrapportage Personeel Tevredenheidsonderzoek 2010. De Meent

Bestuursrapportage Personeel Tevredenheidsonderzoek 2010. De Meent Bestuursrapportage Personeel Tevredenheidsonderzoek 2010 De Meent Gorinchem 08 december 2010 Inhoud I Voorwoord... 3 II Inleiding... 4 III Resultatenoverzicht... 5 IV Analyse... 23 V Conclusies... 25 2

Nadere informatie

Personal and Organizational Quality Assessment - Revised

Personal and Organizational Quality Assessment - Revised Personal and Organizational Quality Assessment - Revised Rapport voor: Samenvatting meerdere bedrijven in Nederland Over de periode 28-213 Vertrouwelijk HeartMath BeNeLux Postbus 3 623 AA Meerssen Tel:

Nadere informatie

Wat is en doet BaroMed? Samenvatting:

Wat is en doet BaroMed? Samenvatting: Samenvatting: BaroMed is een online instrument om in kaart te brengen hoe het gaat met een vakgroep en met individuele specialisten. Na invulling van de vragenlijst (maximaal 25 minuten) krijgt elke deelnemer

Nadere informatie

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer?

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? In deze bijdrage neemt Gea Peper, eigenaar van het HappinessBureau, ons mee in het belang van geluk op het werk in de vorm van een interview met Onno Hamburger.

Nadere informatie

Opinierend. De Positieve Psychologie van Arbeid en Gezondheid. Abstract. Samenvatting. De Positieve Psychologie van Arbeid en Gezondheid

Opinierend. De Positieve Psychologie van Arbeid en Gezondheid. Abstract. Samenvatting. De Positieve Psychologie van Arbeid en Gezondheid Opinierend De Positieve Psychologie van Arbeid en Gezondheid Arnold Bakker¹, Daantje Derks¹ Samenvatting Dit artikel geeft een overzicht van een nieuwe benadering van arbeid en gezondheid, namelijk de

Nadere informatie

Ethisch Leiderschap in de zorg

Ethisch Leiderschap in de zorg Ethisch Leiderschap in de zorg Ranking en Toezicht NVLO, 26 september 2014 Drs. Marlies Akemann-vanWerkhoven Adviseur Advies & Beleid, Kennemer Gasthuis Haarlem Introductie Wie heb ik voor me? Leiderschapstijlen

Nadere informatie

Vitaliteit en Het Nieuwe Werken Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013

Vitaliteit en Het Nieuwe Werken Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 Vitaliteit en Het Nieuwe Werken Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 2 Inhoud presentatie Wat is vitaliteit? Welke factoren beïnvloeden de vitaliteit van werknemers? Wat zijn de

Nadere informatie

Veerkracht in een bedrijf.

Veerkracht in een bedrijf. Veerkracht in een bedrijf. Workshop congres positieve psychologie Ede, 15 april, 2016. Prof. Dr. Jan A. Walburg Bij mentaal kapitaal onder druk. BEHANDELEN BESCHERMEN INVESTEREN WERK Psychische problemen

Nadere informatie

BEVLOGENHEID IN DE SOCIAL PROFIT

BEVLOGENHEID IN DE SOCIAL PROFIT BEVLOGENHEID IN DE SOCIAL PROFIT Onderzoek naar de invloed van de eerstelijns-leidinggevende Els SEVERENS, Wim STINKENS en Anki VAN HEDEN 1 staat de laatste jaren steeds vaker centraal in onderzoek naar

Nadere informatie

Happy Maar nu even niet. Praktisch omgaan met complexe psychische klachten

Happy Maar nu even niet. Praktisch omgaan met complexe psychische klachten Happy Maar nu even niet Praktisch omgaan met complexe psychische klachten Wie zijn wij? Why Waarom zijn wij hier? What Wat willen we straks bereikt hebben? How Hoe pakken we dat aan? Stellingen Eens of

Nadere informatie

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance De impact van HR op de business Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance Inhoudsopgave Heeft HR impact op de business? (interview met Jaap Paauwe) Certificering HR is must (interview met Job Hoogendoorn)

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Medewerkerstevredenheidsonderzoek Dit medewerkerstevredenheidsonderzoek bestaat uit een aantal standaard onderwerpen die vaak gebruikt worden in medewerkerstevredenheidsonderzoeken. Afhankelijk van de

Nadere informatie

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur:

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage <Naam onderwijsinstelling> Datum: Opdrachtgever: Auteur: HPC-O 1 HPC-O Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur: 24 april 2008 drs M.G. Wildschut HPC-O

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Test-taker Attitudes of Job Applicants: Test Anxiety and Belief in Tests as Antecedents of

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Bevlogen van Beroep. Arnold B. Bakker

Bevlogen van Beroep. Arnold B. Bakker Bevlogen van Beroep Arnold B. Bakker Bevlogen van Beroep Rede in verkorte vorm uitgesproken ter gelegenheid van het aanvaarden van het ambt van hoogleraar in de Arbeids en Organisatiepsychologie aan de

Nadere informatie

MINDFULNESS, ZELFASPECTEN EN WELZIJN 1. Bewust (wel)zijn? De mediërende rol van het zelf in de relatie tussen mindfulness en psychologisch welbevinden

MINDFULNESS, ZELFASPECTEN EN WELZIJN 1. Bewust (wel)zijn? De mediërende rol van het zelf in de relatie tussen mindfulness en psychologisch welbevinden MINDFULNESS, ZELFASPECTEN EN WELZIJN 1 Bewust (wel)zijn? De mediërende rol van het zelf in de relatie tussen mindfulness en psychologisch welbevinden Mindful (well)being? The mediating role of the self

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

ippq Organisatierapport voor Octopus BV 2012-12-06

ippq Organisatierapport voor Octopus BV 2012-12-06 ippq Organisatierapport voor Octopus BV 2012-12-06 Rapport - Overzicht 1. Doelstelling 2. Het Performance-Happiness Model 3. Belangrijkste uitkomsten 4. De 5Cs 5. Vertrouwen, trots en erkenning 6. Vergelijking

Nadere informatie