Eindrapport Werkgroep Tarief- en Infrastructuren in het betalingsverkeer. 1. Institutionele setting van het betalingsverkeer in Nederland II

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eindrapport Werkgroep Tarief- en Infrastructuren in het betalingsverkeer. 1. Institutionele setting van het betalingsverkeer in Nederland II"

Transcriptie

1

2 Inhoud Eindrapport Werkgroep Tarief- en Infrastructuren in het betalingsverkeer 1. Institutionele setting van het betalingsverkeer in Nederland II 2. De Nederlandse markt voor betaalproducten VI 3. Belangrijkste aandachtspunten XII 4. Actuele ontwikkelingen XIV 5. Conclusies XV Bijlage I Taakopdracht Werkgroep tariefstructuren en infrastructuur in het betalingsverkeer Bijlage II Position paper toonbankinstellingen Bijlage III Reactie Consumentenbond Bijlage IV Basisdocumenten Hoofdstuk 1 Economische theorie: begrippen en concepten 1 Hoofdstuk 2 Institutionele setting in Nederland 15 Hoofdstuk 3 Tariefstructuren in Nederland 27 Hoofdstuk 4 Marktuitkomsten retailbetalingsverkeer in Nederland 43 Hoofdstuk 5 Marktwerking en innoverend vermogen 57 Hoofdstuk 6 Institutionele setting in internationaal perspectief 67 Hoofdstuk 7 Tariefstructuren in internationaal perspectief 79 Hoofdstuk 8 Marktuitkomsten in internationaal perspectief 87

3 Tariefstructuren en Infrastructuur in het Nederlandse massale betalingsverkeer Bij de voorbereidende gesprekken eind 2000, begin 2001, rond de invoering van de chartale euro hebben vertegenwoordigers van onder meer de detailhandel ook aandacht gevraagd voor een aantal onvolkomenheden die zich huns inziens voordoen in de infrastructuur voor het girale betalingsverkeer in ons land. In april 2001 heeft de Minister van Financiën mede naar aanleiding daarvan de president van de Nederlandsche Bank verzocht de leiding op zich te willen nemen van een onderzoek naar de tariefstructuren en infrastructuur in het massale girale betalingsverkeer voor particuliere en zakelijke gebruikers in ons land (zie bijlage I). Daartoe is een werkgroep samengesteld die bestaat uit de president van de Nederlandsche Bank (voorzitter), de voorzitters van de raden van bestuur van zeven banken, de directievoorzitter van Interpay alsmede de voorzitter en de directeur van de NVB. Daarnaast heeft overleg plaatsgevonden met de koepelorganisaties van de detailhandel, het midden- en kleinbedrijf, de petroleumindustrie, en Horeca Nederland, alsook met het Gebruikersplatform Betalingsverkeer en de Consumentenbond. De visies van het Platform Detailhandel en van de Consumentenbond op een aantal aspecten van het onderzoek zijn verwoord in een position paper van de toonbankinstellingen met betrekking tot het betalingsverkeer, respectievelijk in een reactie van de Consumentenbond. Deze inbreng is bijgevoegd als bijlagen II en III. De ministeries van Financiën en van Economische Zaken zijn als waarnemer betrokken geweest. Dit rapport presenteert de bevindingen van het onderzoek. Achtereenvolgens bespreekt het rapport de institutionele setting van het betalingsverkeer in Nederland, de markt voor remote betaalproducten (betalen op afstand) en die voor toonbankbetaalproducten. Bij de bespreking zal aandacht gegeven worden aan de infra- en tariefstructuur, de marktuitkomsten, de marktwerking en zal een vergelijking met het buitenland gemaakt worden. Paragraaf 3 geeft een inventarisatie van de belangrijkste door gebruikers ingebrachte aandachtspunten. Paragraaf 4 bespreekt actuele ontwikkelingen en paragraaf 5 besluit met conclusies. De conclusies worden onderbouwd in de basisdocumenten die als bijlage IV zijn bijgevoegd. In hoofdstuk 1 van deze basisdocumenten wordt een overzicht gegeven van enkele begrippen die in de economische theorie met betrekking tot het betalingsverkeer opgeld doen. Omdat gezamenlijke aanbevelingen in strijd zouden kunnen komen met mededingingsregels, is er voor gekozen dat de Nederlandsche Bank op basis van het uitgevoerde onderzoek zelfstandig aanbevelingen doet voor verbetering. I

4 1. Institutionele setting van het betalingsverkeer in Nederland Spelers in het betalingsverkeer In de afgelopen vijfendertig jaar is het massale girale betalingsverkeer uitgegroeid tot een onmisbare vorm van dienstverlening voor consumenten en bedrijven. Hoewel het vanuit maatschappelijk oogpunt essentieel is voor het functioneren van een moderne markteconomie, wordt het retailbetalingsverkeer anno 2002 uitsluitend aangeboden door particuliere instellingen. Via het in 1918 opgerichte staatsbedrijf Postcheque- en Girodienst verzorgde de overheid lange tijd een belangrijk deel van het girale retailbetalingsverkeer, maar die bemoeienis verdween toen in 1986 de bij wet verzelfstandigde Postbank zijn intrede deed. De privatisering van de Postbank werd onder meer ingegeven door een onder druk staande rentabiliteit op het betalingsverkeer. In de concurrentie met de commerciële banken heeft deze bank de eigen positie op de particuliere betaalmarkt gecontinueerd met behoud van haar eigen rekeningsystematiek, met de ontwikkeling van de distributiefilosofie van het thuisbankieren en met het imago van gratis betalingsverkeer. In Nederland bieden thans ongeveer zeventig banken betaalrekeningen aan. De markt is echter zeer geconcentreerd: de vier grootste banken bezitten samen een marktaandeel van circa 85%, gemeten naar aantallen betaalrekeningen en betalingen. Banken zijn niet de enige aanbieders van betaaldiensten. Zo zijn in ons land vier creditcardmaatschappijen actief en bieden ook enige grote winkelbedrijven via hun klantenkaarten betaaldiensten aan. Voorts is er een groeiend aantal (niet bancaire) instellingen dat diensten verleent bij de afwikkeling van het betalingsverkeer. Afnemers van betaaldiensten zijn de consumenten, bedrijven en de overheid. De Nederlandse consumenten houden ruim 20 miljoen betaalrekeningen aan. Voorts zijn in Nederland ongeveer bedrijven in de registers van de Kamer van Koophandel ingeschreven, waarvan minder dan één procent grootbedrijven (meer dan 100 werknemers). Die grootbedrijven hebben zowel naar waarde als naar aantal het grootste aandeel in het zakelijke gebruik van het betalingsverkeer. Het aantal toonbankinstellingen bedroeg in 2001 bij benadering Overheidsinstellingen en bedrijven tezamen houden circa 2 miljoen betaalrekeningen aan. De betaalrekeningen worden massaal gebruikt, in 2001 werden circa 3,1 miljard girale betalingen gedaan met een geschatte waarde van meer dan EUR miljard. In Nederland heeft de girale betaling vooral in de tweede helft van de vorige eeuw een grote vlucht genomen, toen ook consumenten op grote schaal betaalrekeningen zijn gaan gebruiken. Het proces van massale giralisering is nog immer gaande, nu vooral door de opkomst van het pinnen en chippen. Gevolg is dat het aandeel van het contant geld in de totale geldhoeveelheid afneemt. Figuur 1 geeft een illustratie van de historische ontwikkeling. II

5 Figuur 1 Giralisering 20e eeuw (procentuele aandelen in totale geldhoeveelheid M1) Giraal Chartaal Verreweg de meeste transacties in het Nederlandse betalingsverkeer lopen van particuliere naar zakelijke betaalrekeningen. Bij het merendeel van deze transacties zijn twee banken betrokken, waardoor sprake is van interbancaire betaalstromen. Een goede organisatie van het betalingsverkeer is dan ook een gemeenschappelijk belang van banken en particuliere en zakelijke gebruikers. Uit overwegingen van betrouwbaarheid en efficiency is op de betaalmarkt sprake van vergaande samenwerking wat betreft standaardisatie van betaalproducten en verwerkingssystematieken. Een belangrijke speler in dit kader is Interpay, een volledige dochter van negen banken, die op de retailbetaalmarkt opereert als centrale intermediair in de afwikkeling van het merendeel van het interbancaire verkeer. De verwerking van het betalingsverkeer tussen klanten van de Postbank en de andere banken kent een bijzonder traject via het Nationaal Betalingscircuit (NBC). Dit is een - na uitvoerig overleg tot stand gekomen stelsel van afspraken over de uniforme en efficiënte uitwisseling van het betalingsverkeer tussen Postbank en de Interpaybanken. Dat was wenselijk omdat de Postbank in het geheel niet in de centrale verwerking van Interpay participeerde en een van de andere banken afwijkende rekening- en controlesystematiek hanteert. De rol van Interpay Interpay voorziet in een stelsel van afspraken en technische standaarden die een gemeenschappelijke infrastructuur hebben gecreëerd voor de beveiligde uitwisseling van betaalgegevens tussen banken. Daardoor kunnen tijdlijnen worden bekort en efficiencyvoordelen worden behaald door het optreden van schaalgrootte. Interpay is onder meer verantwoordelijk voor de verwerking van het girale betalingsverkeer tussen banken in Nederland. Zij draagt in dat kader zorg voor de clearing van het retailbetalingsverkeer en levert settlementinstructies aan bij III

6 de Nederlandsche Bank (DNB). Onder clearing wordt begrepen de interbancaire uitwisseling van transactie-informatie en de berekening van de (netto)bedragen die banken elkaar verschuldigd zijn. De saldi worden vervolgens op de rekening-courant van de desbetreffende banken bij DNB verrekend (settlement). Interpay Nederland B.V. is in 1994 opgericht als houdstermaatschappij van drie interbancaire instituten: de BankGiroCentrale (centrale clearing), BeaNet (netwerkbeheerder en transporteur van betaalinformatie) en Eurocard Nederland (uitgifte creditcards en processing). Het is onderverdeeld in zelfstandige eenheden met eigen resultaatverantwoordelijkheid, die zorg dragen voor een specifiek deel van de respectievelijke betaaldiensten. Bij de meeste resultaateenheden concurreert Interpay met andere bancaire of nietbancaire aanbieders van vergelijkbare diensten. Alleen op het gebied van het aanbieden van netwerk- en transportdiensten voor het pinnen (Debit Card Services 1 ) aan retailers en banken en het verzorgen van de clearing voor binnenlandse retailbetalingen (Girale Services) ten behoeve van de aangesloten banken, is Interpay thans enige aanbieder. Wettelijk kader Kenmerk van girale betalingen is het overmaken van geldelijke tegoeden op betaalrekeningen. Het aanbieden van betaalrekeningen is met het oog op de bescherming van de belangen van het publiek aan restricties onderworpen. Op grond van de Wet toezicht kredietwezen van 1992 (Wtk), die mede zijn grondslag vindt in Europese regelgeving, mogen alleen door de Bank geregistreerde kredietinstellingen direct opvraagbare gelden van het publiek aantrekken. Deze registratie brengt met zich dat de betrokken instellingen bij hun bedrijfsvoering aan een aantal vereisten moeten voldoen, onder andere ten aanzien van solvabiliteit en liquiditeit. Niet-geregistreerde instellingen mogen derhalve geen gelden van het publiek aantrekken en kunnen daardoor geen betaalrekeningen aanbieden. In de nabije toekomst wordt het overigens voor ondernemingen eenvoudiger om gelden aan te trekken, zonder het volledige bankbedrijf uit te hoeven oefenen. Bedrijven die zich primair richten op het uitgeven van elektronisch geld, bijvoorbeeld op chipkaarten, kunnen zich als elektronisch geld instelling (egi) laten registreren bij de Bank. Voor dergelijke instellingen zal een verlicht regime gelden onder de Wtk. Voor dienstverlening in het betalingsverkeer waar het aantrekken van gelden van het publiek niet aan de orde is (bijvoorbeeld verwerking voorafgaand aan het muteren van een betaalrekening), is geen bankvergunning vereist. Oversight Naast bovengenoemd Wtk of prudentieel toezicht op kredietinstellingen en egi s houdt de Nederlandsche Bank ook toezicht op betaalsystemen, ook wel aangeduid met de term oversight. Het oversight heeft als primair aandachtsgebied het waarborgen van veiligheid, betrouwbaarheid, continuïteit en efficiency van betaalsystemen en producten. Toezicht en oversight zijn van 1 Vanaf 1 april 2002 Acquiring Processing Services IV

7 belang omdat een betrouwbaar betalingsverkeer onmisbaar is in de moderne markteconomieën. Daarbij is essentieel dat er vertrouwen bestaat in de instellingen die het geld creëren, beheren en overboeken, en in de veiligheid van de distributiekanalen en de betaalmiddelen. Controle op de naleving van de mededingingsregels is geen taak van de Nederlandsche Bank, maar van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). Deze is bevoegd erop toe te zien dat de aanbieders op de betaalmarkt de Mededingingswet naleven. In hoofdstuk 2 van de basisdocumenten wordt nader ingegaan op de institutionele setting in ons land. Internationale vergelijking Wat de wetgeving ten aanzien van het aantrekken van gelden van het publiek betreft, geldt dat binnen Europa grosso modo dezelfde regels van kracht zijn, omdat daar Europese regelgeving aan ten grondslag ligt. Met betrekking tot het aantal spelers op de markt, en de interbancaire afwikkelstructuur, loopt de situatie per land uiteen: in sommige landen (zoals België) is sprake van een min of meer vergelijkbare situatie als in ons land met een klein aantal grote partijen en een centrale interbancaire afwikkeling van het betalingsverkeer, terwijl in andere landen (zoals Duitsland) een groot aantal banken werkzaam is met ook een meer gefragmenteerde afwikkelinfrastructuur. Evenals in Nederland zijn de centrale banken in veel andere landen zowel als toezichthouder als operationeel bij het betalingsverkeer betrokken. Een overeenkomst in de operationele betrokkenheid betreft het onderhouden van de eigen systemen voor hoogwaardige betalingen, waarin banken onder meer het retailbetalingsverkeer met elkaar verrekenen. Verschillen bestaan er wat de mate van directe betrokkenheid bij het retailbetalingsverkeer betreft. Zo hebben de Reserve Bank of Australia en DNB geen directe bemoeienis met de verwerking van het massale betalingsverkeer, maar voert de Nationale Bank van België (NBB) het operationele management van twee verwerkingsorganisaties. De betrokkenheid gaat het verst in Duitsland, waar de Bundesbank statutair verplicht is betalings- en clearingfaciliteiten aan te bieden en een eigen netwerk voor retailbetalingsverkeer onderhoudt. Uit een vergelijking van de afwikkelinfrastructuur in de verschillende landen kunnen echter geen eenduidige conclusies ten aanzien van de relatieve efficiency worden getrokken, omdat deze infrastructuren in belangrijke mate zijn afgestemd op de locale omstandigheden. Wel kan worden geconstateerd dat in Nederland het aantal automatisch verwerkbare opdrachten relatief hoog is, wat mede mogelijk is gemaakt door vergaande standaardisatie, afspraken over specifieke betaalproducten en afstemming hierover met klantengroepen. In hoofdstuk 6 van de basisdocumenten worden meer details verstrekt over de internationale setting. Ofschoon centralisatie van faciliterende onderdelen van betaaldiensten ook in het buitenland vrij gangbaar is, is concentratie bij één instituut - zoals dat in Nederland sinds 1994 het geval is - V

8 tamelijk uniek. Het is internationaal bijvoorbeeld vrij gebruikelijk dat de activiteiten voor het toonbankverkeer en die voor de centrale clearing bij verschillende ondernemingen zijn ondergebracht. 2. De Nederlandse markt voor betaalproducten De Nederlandse betaalmarkt kan worden onderverdeeld in de markt voor toonbankbetaalproducten en de markt voor remote betaalproducten. Voor beide deelmarkten geldt dat banken de productaanbieders zijn en dat Interpay slechts in een deel van het betaalproces actief is. 2.1 De markt voor toonbankbetaalproducten De belangrijkste toonbankbetaalproducten betreffen chartaal geld, de elektronische portemonnee (chippen), de pinpas (pinnen) en de creditcard, die substituten voor elkaar vormen. De zakelijke gebruikers - de retailers zijn in de regel de ontvangende en de particuliere gebruikers de consumenten de betalende partij. Betaalinfrastructuur De infrastructuur voor het elektronische toonbankverkeer bestaat enerzijds uit fysieke componenten als magneetstripkaarten (pinpassen consumenten), betaalautomaten (retailers), switchcomputers (Interpay), autorisatiecomputers (banken), telecommunicatieverbindingen (serviceproviders, zoals KPN) en anderzijds uit een stelsel van technische en juridische afspraken tussen de betrokken marktpartijen om de betrouwbaarheid, vertrouwelijkheid en de continuïteit van elektronische betalingen te waarborgen. In deze infrastructuur vervult Interpay een belangrijke functie, daar zij zorg draagt voor het transport van betaalgegevens voor autorisatie en verwerking van pintransacties. De activiteiten met betrekking tot dit on-line verkeer waren tot 1 april 2002 ondergebracht bij de resultaateenheid Interpay Debit Card Services (DCS), maar zijn per die datum, samen met enkele andere resultaateenheden, opgegaan in de nieuw gecreëerde resultaateenheid Acquiring Processing Services (APS). Interpay APS is verantwoordelijk voor het centrale netwerk voor betaalautomaten (bea), dat terminals van retailers op zodanige wijze koppelt aan de computers van de deelnemende banken, dat elke kaarthouder bij elke terminal elektronisch kan betalen, ongeacht de bank waar betaler en ontvanger hun rekening aanhouden. Momenteel bestaat het beanetwerk uit betaalautomaten bij toonbankinstellingen en zijn 20 miljoen pinpassen bij consumenten in omloop. Voor de verdere afwikkeling ( clearing en settlement ) van on-line elektronische betalingen en het verstrekken van betaalinformatie aan banken is Interpay Girale Services verantwoordelijk; settlement geschiedt op rekeningen van VI

9 banken bij DNB. Voorts speelt Interpay onder meer nog een ondersteunende en dienstverlenende rol bij de elektronische verwerking van chip- en creditcardbetalingen. In de chartale betaalinfrastructuur bekleedt DNB een monopoliepositie ten aanzien van de uitgifte van bankbiljetten. DNB neemt biljetten van banken in, telt, controleert op echtheid en vervuiling, vervangt en geeft weer biljetten uit aan banken. Ook verzorgt zij de muntencirculatie. De gezamenlijke banken vervullen op hun beurt een faciliterende rol door het daadwerkelijk in circulatie brengen bij consumenten en retailers en weer innemen van bankbiljetten en munten. Interpay APS draagt in dit verband zorg voor het berichtenverkeer ten behoeve van het gastgebruik van geldautomaten. Zij fungeert hier als switch tussen de computer van de gelduitgevende bank (geldautomaat) en de computer van de autoriserende bank van de geldopnemende rekeninghouder (de gast). Met het merendeel van de geldautomaattransacties heeft Interpay APS overigens geen bemoeienis, omdat het geldopnames bij de eigen bank betreft. Tariefstructuur Voor de particuliere gebruikers van toonbankbetaalproducten houden de toegepaste tarieven slechts zeer ten dele verband met het feitelijk productgebruik. Transactiegebonden tarieven worden in het binnenlandse particuliere toonbankverkeer niet of nauwelijks toegepast, waardoor de directe tarifering voor consumenten beperkt blijft tot jaarlijkse bijdragen voor het bezit van een debit- of creditcard. Dit betekent echter niet dat het betalingsverkeer voor hen verder niets meer kost. De huidige tariefstructuur voor consumenten is grotendeels gebaseerd op niet-zichtbare kosten in de vorm van gederfde rente-inkomsten doordat banken een rente op de betaalrekening vergoeden die erg laag of nihil is, en, indien er wel rente wordt berekend, doordat er verschillen tussen boekings- en rentedata worden aangebracht (valutering) en doordat het geld in de bancaire pijplijn zit ( float ). Voor de zakelijke gebruikers is de tariefstelling transparanter omdat zij in grotere mate geconfronteerd worden met transactiegebonden tarifering voor toonbankbetaaldiensten. Voor het transport van gegevens in verband met het pinnen betalen retailers een tarief aan Interpay, waarvan de hoogte is gerelateerd aan het jaarlijkse transactievolume. Behalve Interpaytarieven zijn ook telecommunicatie- en abonnementskosten voor retailers van belang en betalen zij voor aanschaf en onderhoud van betaalautomaten. Voor het gegevenstransport ten behoeve van chipbetalingen brengt Interpay, naar keuze van de retailer, een omzetgebonden tarief dan wel een vast transactietarief in rekening. Ook voor creditcardbetalingen wordt een omzetgebonden tarief dan wel een vast transactietarief gerekend, afhankelijk van de creditcardmaatschappij, het risicoprofiel en de wijze van aanlevering (digitale of papieren vorm). Voorts spelen voor retailers niet-zichtbare kosten een rol, in de vorm van float en valutering en, in mindere mate dan bij de consumenten, gederfde rente. Tenslotte betalen retailers aan banken voor het afstorten van VII

10 contant geld en het opnemen van wisselgeld. In hoofdstuk 3 van de basisdocumenten worden meer details gepresenteerd. Marktuitkomsten en dynamiek In het toonbankverkeer wordt contant geld nog steeds op grote schaal gebruikt, vanwege aspecten als gebruikersgemak, anonimiteit, snelheid en finaliteit van de betaling. Naar schatting werd in 2001 nog altijd 84% van de betalingen in het toonbankverkeer contant afgewikkeld. Ondanks dit hoge aandeel van contante betalingen in het volume, is het aandeel in de waarde van het toonbankverkeer met 53% aanzienlijk minder, omdat het gemiddelde transactiebedrag relatief laag is (ruwweg EUR 10 in 2001). Op het vlak van het chartale toonbankverkeer hebben de banken evenwel grote kostenbesparingen gerealiseerd door de sterk toegenomen populariteit van de geldautomaat, hetgeen de doelmatigheid van de kasopname heeft vergroot. Daarenboven hebben grote banken in het chartale verwerkingsproces gemechaniseerde en computergestuurde telcentrales geïnstalleerd. Tegenover de benodigde investeringen en onderhoudskosten staat een vergroting van de efficiency in de afhandeling. Hoewel contant betalen dus nog steeds veelvuldig plaatsvindt, lijkt er toch een kentering plaats te vinden gelet op de explosieve groei van het aantal elektronische betalingen. Per saldo is een substitutieproces op gang gekomen van contant (en gegarandeerde cheques) naar cards. De vertoonde dynamiek laat zich het best illustreren door de enorme opmars van het pinnen ten koste van het gebruik van chartaal geld, eurocheques en girobetaalkaarten. De afgelopen tien jaar is het aantal pinbetalingen, mede door de faciliterende rol van de retailers op dit gebied, gegroeid van 20 miljoen in 1991 tot 954 miljoen in De gemiddelde pinbetaling bedroeg in 2001 EUR 46, waardoor het waardeaandeel in het totaal van de toonbankbetalingen in 2001 naar schatting uitkwam op 42%. De ontwikkeling van de elektronische portemonnee biedt mogelijkheden om de giralisering van ook de betaling van kleine bedragen te vergroten. Het gebruik van de creditcard blijft beperkt doch stabiel, zowel naar aantallen (1,5% in 2001) alsook naar waarde (5% in 2001). Internationale vergelijking De werkgroep heeft de situatie in Nederland vergeleken met die in een aantal andere landen. Daaruit kwam naar voren dat zich in het elektronische betalingsverkeer internationaal zowel wat de betaalinfrastructuur betreft als de productkarakteristieken grote verschillen voordoen. De situatie in België, waar Banksys een vergelijkbare rol en functie vervult als Interpay Acquiring Processing Services, is goed vergelijkbaar met die in ons land. Duitsland laat meer pluriformiteit zien: circa 25 netwerkaanbieders zijn op de grote heterogene Duitse markt actief. Australië vertoont het meest gedecentraliseerde beeld, waar geen centrale switch voor de autorisatie van pintransacties bestaat, maar het elektronische toonbankverkeer tot stand komt via bilaterale koppelingen tussen netwerken van banken. Daardoor ook bestaat daar in het elektronische betalingsverkeer een uitgebreid stelsel van bilaterale interbancaire verrekeningen. VIII

11 Uit een internationale vergelijking blijkt dat het Nederlandse toonbankverkeer in het particuliere segment wat de directe tarieven aangaat, laag geprijsd is (zie ook hoofdstuk 7 van de basisdocumenten). Voor zakelijke gebruikers vindt op uitgebreide schaal voor inkomende toonbankbetalingen transactietarifering plaats. Wat betreft de pintarieven heeft de werkgroep geconstateerd dat die voor retailers in Nederland veelal lager zijn dan elders (Tabel 1). Het transactietarief voor retailers in Frankrijk en Italië is gemiddeld 0,9% van het pinbedrag, zodat bij betalingen van EUR 8 de pinkosten al hoger zijn dan in ons land. In alle beschouwde landen behalve Australië zijn voor consumenten geen directe transactiekosten aan het pinnen verbonden. Tabel 1 Transactietarieven pinnen (euro s, percentages) (per 1/7/2001) a Consumenten Zakelijke gebruikers Nederland 0 0,07 Australië 0,30 0,30 België 0 0,06 Frankrijk 0 0,9% Duitsland 0 0,3% (minimum van 0,08) b Italië 0 0,9% Verenigd Koninkrijk 0 0,08 a gemiddelde tarieven b vergoeding aan debiterende bank, aan netwerkbeheerder is per pintransactie een extra vergoeding van EUR 0,20 verschuldigd. De productvariant is die met betalingsgarantie (EC-Karte). Verschillen in betaalinfrastructuur en tariefstructuur vertalen zich ook in verschillen in productgebruik van toonbankbetaaldiensten. In landen als de VS en Australië is, in tegenstelling tot Nederland en België, het aantal creditcardbetalingen hoger dan het aantal pinbetalingen. Het gebruik van cheques in het toonbankverkeer vindt nog op grote schaal plaats in de VS, VK, Australië en Frankrijk. Voor alle landen geldt overigens dat de contante betaling nog steeds de meest gebruikte betaalwijze is. De trend laat in alle onderzochte landen evenwel een gelijksoortige ontwikkeling zien: meer substitutie van contante door elektronische toonbankbetalingen. 2.2 De markt voor remotebetaalproducten De belangrijkste remote betaalproducten betreffen de enkelvoudige overschrijving (papier, telefonisch of elektronisch), periodieke overschrijving, meervoudige overschrijving, acceptgiro en machtiging. De zakelijke gebruikers staan centraal op deze deelmarkt. Typisch zakelijke producten betreffen de meervoudige overschrijving (o.a. uitgaande salarisbetalingen en pensioenuitkeringen) en de machtiging (inkomende betalingen ten behoeve van bijvoorbeeld abonnementen, telefoon- en energiediensten). Voor het uitgaande verkeer van de particuliere gebruiker zijn de gewone overschrijving, de acceptgiro en de machtiging de belangrijkste remoteproducten. IX

12 Betaalinfrastructuur De Nederlandse remotebetaalinfrastructuur wordt gekenmerkt door de hoge intensiteit van overschrijvingen en machtigingen. Onder meer door standaardisatie en samenwerking tussen aanbieders van betaalproducten, is in Nederland het aantal automatisch verwerkbare opdrachten relatief hoog. Ook zijn door de inschakeling van Interpay economies of scale behaald. Bedrijven kunnen hun opdrachten voor de salaris- en crediteurenbetalingen en hun incasso-opdrachten (op basis van machtigingen) direct online dan wel via magneetbanden bij Interpay Girale Services ter verwerking aanleveren. Hiertoe dienen ze contracten met hun bank en Interpay af te sluiten, waarbij ze zich onder meer verplichten volgens de voorgeschreven standaarden aan te leveren. Standaardisatie van het optisch leesbare overschrijvingsformulier (olo) en de optisch leesbare accept giro (ola) heeft het bovendien mogelijk gemaakt om op effectieve wijze te investeren in imagingcentrales waar geschreven en geprinte betaalgegevens op opdrachtformulieren volledig geautomatiseerd worden gedigitaliseerd. De voorheen handmatige en decentrale conversie was een duur onderdeel van het verwerkingsproces. Tariefstructuur Wat betreft de tariefstructuur voor particuliere gebruikers worden min of meer dezelfde karakteristieken waargenomen als in het toonbankverkeer. Voor zowel de inkomende als de uitgaande remotebetalingen worden aan particuliere gebruikers niet of nauwelijks transactiegebonden tarieven in rekening gebracht. Wel brengen sommige banken abonnementskosten voor telebankieren in rekening. Ook worden niet-zichtbare kosten berekend door toepassing van float en valutering (gebruiksafhankelijk) en door een lage of zelfs geen rentevergoeding voor de rekeningtegoeden (onafhankelijk van het feitelijk gebruik van de betaaldiensten). Evenals in het toonbankverkeer worden zakelijke gebruikers voor de remotebetaaldiensten op uitgebreide schaal transactietarieven berekend, zowel voor het inkomende als het uitgaande verkeer. Er is sprake van een gedifferentieerde tariefstructuur, waarbij de tarieven corresponderen met de mate van efficiency van het product De hoogte van de tarieven kan per klant verschillen, omdat vaak sprake is van onderhandelingen met de bank over een totaalpakket van diensten. Marktuitkomsten en dynamiek Nederland is een uitgesproken giroland met een relatief hoog aandeel, zowel naar volume als naar waarde, van overschrijvingen en machtigingen en een laag aandeel van, qua verwerking relatief dure, cheques in het totaal van de girale betalingen. In het afgelopen decennium is het gebruik van handgeschreven opdrachten belangrijk teruggedrongen, mede als gevolg van gezamenlijke initiatieven van het bankwezen en de particuliere en zakelijke gebruikers van betaaldiensten (Actie: Betaal op maat, 1993). Zo werd in 1991 nog rond 50% van het totaal aantal girale betalingen als handgeschreven opdracht aangeleverd en liep dit percentage in 2001 terug tot X

13 ca.12% (zie figuur 2). Dit heeft tot een verbetering van de efficiëntie geleid, omdat in de totale waardeketen de verwerking van opdrachtformulieren meer tijd en kosten met zich meebrengt dan die van elektronisch leesbare opdrachten. Dat houdt verband met de fysieke productie en fysieke aanlevering (vaak per post) bij de bank van de opdrachtgever, de autorisatie, het op elektronisch niveau brengen van betaalgegevens en met fraude. Door investeringen in imagetechnologie zijn de interne kosten van de documentverwerking overigens belangrijk gedaald. Tenslotte zijn er voordelen behaald in de sfeer van nieuwe distributiekanalen en aanpassing van het productassortiment. In dat kader kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het elektronisch bankieren, waardoor steeds meer betaalopdrachten elektronisch worden aangeleverd, met een volledig geautomatiseerde end-to-end verwerking van opdrachten. Zie ook de hoofdstukken 4 en 5 in de basisdocumenten. Figuur 2 Ontwikkeling Mediagebruik (procentuele aandelen in transactietotaal) Elektronisch Papier Internationale vergelijking In internationaal perspectief kan wat tariefstructuur voor remoteverkeer betreft, geconstateerd worden dat in de onderzochte landen voor particuliere gebruikers de situatie voor inkomende betalingen vergelijkbaar is met die in Nederland, maar dat voor het uitgaande verkeer in de regel in andere landen wel tarifering plaatsvindt. Gesteld kan worden dat voor de Nederlandse consumenten de directe kosten van hun remotediensten laag zijn. Ten aanzien van de indirecte kosten geldt dat de situatie in een aantal andere landen (België, VK) min of meer vergelijkbaar is met die in ons land (weinig of geen vergoeding van creditrente over saldi op betaalrekeningen). Voorts wordt er in een aantal landen een provisie in rekening gebracht voor het aanhouden van een betaalrekening. XI

14 De zakelijke tariefstructuur is meer in lijn met wat elders wordt waargenomen, hoewel zich wat de hoogte van de individuele tarieven betreft op onderdelen verschillen voordoen. Ten aanzien van productgebruik doen zich eveneens aanzienlijke verschillen voor. Zoals reeds opgemerkt, is Nederland een giroland met een hoog aandeel van girale overschrijvingen en machtigingen en een zeer klein aandeel van cheques in het totaal van de girale betalingen. Cheques werden en worden nauwelijks gebruikt in het remoteverkeer. Behalve Nederland zijn landen als België, Duitsland en de Scandinavische landen eveneens uitgesproken girolanden. Tot de zogenoemde chequelanden kunnen Canada, Frankrijk, het VK en de VS worden gerekend. De verschillen worden veelal veroorzaakt door nationale omstandigheden, zoals specifieke wetgeving ten aanzien van cheques in Frankrijk. Voor meer details zie de hoofdstukken 6, 7 en 8 in de basisdocumenten. 3 Belangrijkste aandachtspunten Hoewel ons land een in internationaal opzicht efficiënt betalingsverkeer kent, hebben enkele bij het onderzoek betrokken partijen gewezen op een aantal gebieden waar ruimte is voor verdere verbetering. De belangrijkste aandachtsgebieden betreffen in dat verband: de infrastructuur, de tariefstructuren en de positie van Interpay in het toonbankverkeer. Infrastructuur Bij het streven naar een efficiënte betaalmarkt doen zich gerelateerd aan het maatschappelijk belang van het betalingverkeer spanningsvelden voor. De belangrijkste daarvan zijn: kostenreductie versus toegankelijkheid en concurrentie versus samenwerking. Kostenreductie versus toegankelijkheid Voor consumenten vormt laagdrempelige toegang tot betaaldiensten en rekeningen een belangrijk maatschappelijk aandachtspunt, mede doordat het aantal bankfilialen afneemt en banken beperkende voorwaarden hanteren bij balietransacties. Het efficiencystreven van banken raakt het voorzieningenniveau, waardoor de toegang tot betaaldiensten voor bepaalde groepen in de samenleving, zoals ouderen en gehandicapten, in het gedrang kan komen. Concurrentie versus samenwerking Voor een goed functionerende betaalmarkt dient de marktwerking effectief te zijn. Hierbij doet zich een natuurlijk spanningsveld voor tussen concurrentie en standaardisatie. Interbancaire afspraken zijn daarbij essentieel voor een efficiënte inrichting van de betaalmarkt, en zijn niet concurrentiebeperkend voor zover zij technische samenwerking betreffen. Een belemmering voor concurrentie kan bestaan doordat verandering van bank vaak omslachtig is. Een veel genoemde XII

15 oplossing om hieraan tegemoet te komen, te weten nummerportabiliteit, is gecompliceerd, onder andere vanwege (internationale) afspraken over de rekeningnummersystematiek. Ten aanzien van de toegang tot de interbancaire afwikkelinfrastructuur en de rekening-courant bij DNB gelden momenteel restricties doordat hiertoe een bankvergunning van DNB vereist is. Tariefstructuren De belangrijkste aandachtspunten in de tariefstructuren zijn de volgende: Een groot deel van de kosten - de indirecte kosten in de vorm van gederfde rente-inkomsten - heeft geen directe relatie met het gebruik dat consumenten en bedrijven van betaaldiensten maken, zodat hiervan geen sturing naar efficiënt betaalgedrag uit kan gaan; De indirecte kosten zijn voor de consumenten veelal niet duidelijk kwantificeerbaar, zodat de tariefstructuur op dit punt weinig transparant is; In het particuliere segment is transactiegebonden tarifering nagenoeg afwezig, zodat de vigerende tariefstructuur weinig tot geen prijsprikkels voor efficiënt gebruik bevat. In het zakelijke segment speelt dit minder, aangezien banken zakelijke gebruikers wel op uitgebreide schaal transactiegebondentarieven in rekening brengen voor het gebruik van betaalproducten (een uitzondering hierop vormen pintransacties, waarvoor banken retailers geen transactietarieven berekenen); Door het beperkte gewicht van directe tarifering zijn banken voor wat betreft hun bedrijfsresultaten in het betalingsverkeer sterk afhankelijk van een door hen niet te beïnvloeden grootheid als de rentevoet; Daar sprake is van kruissubsidiëring weerspiegelen de bancaire tarieven niet de onderliggende kosten. Dit leidt tot misallocatie van schaarse middelen en suboptimale beslissingen van gebruikers. Positie van Interpay in het toonbankverkeer De bijzondere rol van Interpay in het Nederlandse betalingsverkeer als enige aanbieder van (en contractpartij voor) netwerkdiensten voor autorisatie van pinbetalingen vraagt de aandacht. Meer specifiek geldt dat voor de hoogte van de door Interpay in rekening gebrachte tarieven en de vaststelling van terminalspecificaties. Sommige afnemers ervaren een gebrek aan transparantie, onder meer in de kosten van Interpay, dat het gevoel voedt dat Interpay misbruik zou kunnen maken van haar machtspositie. Dat zou het geval kunnen zijn als Interpay marktmacht bezit, zijnde een noodzakelijke, maar vanzelfsprekend geen voldoende voorwaarde voor machtsmisbruik. Overigens is het bezitten van marktmacht niet per definitie negatief. In het licht van bijvoorbeeld de te behalen netwerk- en schaaleffecten kan de marktmacht van Interpay een gezonde en natuurlijke situatie zijn, mits er waarborgen zijn dat er geen misbruik van wordt gemaakt. Voor een beoordeling van marktmacht dient de relevante XIII

16 markt afgebakend te worden. In dit geval zal gekeken moeten worden naar de mate van substitueerbaarheid van de toonbankbetaalmiddelen met name van pinnen en contant betalen. De hoogte van de kosten zal een rol spelen bij een mededingingsrechtelijke beoordeling door bijvoorbeeld de NMa of Interpay onredelijk hoge tarieven in rekening brengt. Geconstateerd kan worden dat de aanloopverliezen na jaren van verlieslatendheid zijn terugverdiend en dat de transportdiensten van Interpay voor pintransacties inmiddels winst genereren. Tegelijkertijd dient vastgesteld te worden dat Interpay de afgelopen jaren louter pintariefverlagingen heeft doorgevoerd. Mede als gevolg van de afwezigheid van inflatiecorrectie is de tariefverlaging voor de verschillende klantcategorieën over de periode in reële termen uitgekomen tussen de 30 en 50%. Bovendien heeft Interpay aangekondigd dat verdere tariefverlagingen in het verschiet liggen bij voldoende groei van het aantal pintransacties. Zo is met terugwerkende kracht een tariefkorting van 7½% over alle in 2001 uitgevoerde pintransacties verleend en kan de korting in de komende jaren, afhankelijk van de volumeontwikkelingen verder oplopen tot 20%. Wat betreft de wijzigingen in terminalspecificaties kan opgemerkt worden dat deze doorgaans ingegeven zijn uit overwegingen van veiligheid en betrouwbaarheid, die bovendien veelal voortvloeien uit internationale afspraken dienaangaande. Zij worden bovendien niet eenzijdig door Interpay vastgesteld maar in samenspraak met de banken en de terminalleveranciers. Overigens heeft Interpay geen commercieel belang bij de terminalverkoop. Wijziging in de specificaties kunnen ook het gevolg zijn van door retailers gewenste extra functionaliteiten. Specificatiewijzigingen worden in beginsel bij economische vervanging van de terminals geïmplementeerd. Belangrijke uitzondering hierop was de aanpassing voor de overgang op de euro. Het feit dat Interpay een volledige dochter is van een aantal banken heeft voor- en nadelen. Het voordeel is dat door de hoge mate van samenwerking een grote efficiëntie is bereikt in de afwikkeling van het interbancaire betalingsverkeer. Een nadeel is dat eventuele verschillen in visies tussen Interpay en haar, elkaar onderling beconcurrerende, aandeelhouders de besluitvorming kunnen vertragen. 4 Actuele ontwikkelingen Waarborging van voldoende toegankelijkheid tot het betalingsverkeer voor consumenten is maatschappelijk gezien van groot belang. Het bestuur van de NVB heeft om die reden de Commissie Toegankelijkheid Betalingsverkeer ingesteld met als taakopdracht een raamwerk voor de dienstverlening en toegankelijkheid van het betalingsverkeer op te stellen. Dit raamwerk XIV

17 beoogt een goede toegang tot het (contante) betalingsverkeer te bieden voor iedereen en meer in het bijzonder voor ouderen, mensen met een functiebeperking en chronisch zieken. Mogelijke opties voor verbetering van de toegankelijkheid van de dienstverlening zijn aanpassingen aan apparatuur en het verstrekken van een baliepas voor groepen, zoals gehandicapten en ouderen, die niet kunnen pinnen. Voorts biedt het Convenant inzake primaire betaaldiensten mensen zonder vaste woon- en verblijfplaats de mogelijkheid een betaalrekening te openen. Ook potentiële mobiliteit in de betaalmarkt is onderwerp van overleg tussen NVB, Consumentenbond en het Ministerie van Financiën. De Nederlandse banken hebben in dat kader een verhuisservice in ontwikkeling, waarmee naar verwachting de grootste problemen bij verandering van bank ondervangen kunnen worden. De kosten van het kunnen overstappen van de ene bank naar de andere maken ook deel uit van een breed interdepartementaal onderzoek naar Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (het MDW-onderzoek) dat in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken wordt uitgevoerd. Naar verwachting zal hierover in april 2002 worden gerapporteerd. Binnen Europa heeft de noodzaak om te komen tot een efficiëntere en goedkopere afwikkeling van het grensoverschrijdende retailbetalingsverkeer in het eurogebied geleid tot een nadere bezinning door de banken op de voor dat verkeer benodigde infrastructuren. In dat verband zijn ook de gevolgen van de Verordening grensoverschrijdende betalingen in euro, die in december 2001 op initiatief van de Europese Commissie is aangenomen, van belang. Gegeven de relatief lage tarieven die door het Nederlandse bankwezen in rekening worden gebracht voor binnenlandse transacties, kunnen deze gevolgen aanzienlijk zijn. Deze verordening legt de banken immers de verplichting op de tarieven voor grensoverschrijdende transacties gelijk te maken aan die van vergelijkbare binnenlandse transacties. Dit leidt onder meer tot maatregelen die de efficiency in de afwikkeling van het grensoverschrijdende retailbetalingsverkeer zullen bevorderen, bijvoorbeeld door ook voor dat verkeer een hogere graad van Straight Through Processing (STP) mogelijk te maken. In dat kader zijn er afspraken gemaakt voor het eenduidig kunnen herkennen van bankrekeningnummers uit andere landen. Deze Europese ontwikkelingen bemoeilijken overigens de totstandkoming van nummerportabiliteit in ons land. 5 Conclusies Samenvattend constateert de werkgroep dat de Nederlandse betaalmarkt zowel voor de toonbankals de remoteproducten het afgelopen decennium een grote dynamiek heeft laten zien, met veel ruimte voor proces- en productinnovatie Vanuit de aanbodzijde zijn vooral de turbulente ontwikkelingen op het gebied van IT, alsmede standaardisatieprocessen en samenwerking tussen XV

18 marktpartijen belangrijke drijfveren geweest. Vanuit de vraagzijde spelen preferenties over gebruiksgemak, acceptatie, risico en kosten een belangrijke rol. Mede door deze proces- en productinnovaties kan Nederland worden geplaatst in een efficiënt kwadrant, gekarakteriseerd door een relatief doelmatig productgebruik en efficiënte verwerkingsprocessen. Wat betreft tariefstelling is er voor particulieren sprake van een zeer beperkte transactiegebonden tarifering. In het zakelijke segment is er in beginsel wel sprake van transactiegebondentarifering, maar de feitelijke tarieven zijn vaak de resultante van pakketonderhandelingen met de bank. De tarieven steken in het algemeen goed af bij die in de andere landen. Wel is door de gebruikers van betaaldiensten aandacht gevraagd voor enkele gebieden waarop nog verbeteringen kunnen worden doorgevoerd, en dienen de aanbieders van het betalingsverkeer blijvend alert te zijn op de gevolgen van de veranderende omstandigheden. Bovengenoemde uitgangspositie biedt echter goede perspectieven om adequaat in te kunnen spelen op toekomstige uitdagingen op het gebied van technologische vernieuwing, het uitbouwen van betaalinfrastructuren, ook in internationaal opzicht, en het doorvoeren van productinnovaties. XVI

19 Bijlage I (Taakopdracht Werkgroep)

20

Betalen in het eurogebied: nog niet alle wensen vervuld

Betalen in het eurogebied: nog niet alle wensen vervuld ers zijn over het algemeen positief over de bestaande betaalmogelijkheden, maar toch betaalt men in of naar het buitenland niet altijd zoals men zou willen. Zo is de tevredenheid over de acceptatie van

Nadere informatie

Laveren naar sepa: de overgang naar Europese betaalmiddelen in Nederland

Laveren naar sepa: de overgang naar Europese betaalmiddelen in Nederland Laveren naar sepa: de overgang naar Europese betaalmiddelen in Nederland Vanaf 28 januari 2008 zullen consumenten en bedrijven Europees kunnen gaan betalen. Op die datum komen banken in het hele eurogebied

Nadere informatie

Concept Ruil. begrippen giraal geld contante betalingen indirecte ruil chartaal geld betalingsverkeer directe ruil kosten (betalingsverkeer)

Concept Ruil. begrippen giraal geld contante betalingen indirecte ruil chartaal geld betalingsverkeer directe ruil kosten (betalingsverkeer) DIGITALE LESBRIEF CONTANTE BETALINGEN GETELD Doelgroep: SLU: 4 havo, 4 vwo 1 lesuur, exclusief huiswerkopdracht Concept Ruil begrippen giraal geld contante betalingen indirecte ruil chartaal geld betalingsverkeer

Nadere informatie

http://www.economiepagina.com - Alle nuttige economielinks bij elkaar!

http://www.economiepagina.com - Alle nuttige economielinks bij elkaar! Opgave 1 Gulden (ƒ) wordt euro ( ) Geld is een (1) aanvaard ruilmiddel. De maatschappelijke geldhoeveelheid in Nederland bestaat uit munten, bankbiljetten en (2). De komende jaren worden de functies van

Nadere informatie

Tarieven zakelijk betalingsverkeer Per 1 januari 2008

Tarieven zakelijk betalingsverkeer Per 1 januari 2008 Tarieven zakelijk betalingsverkeer Per 1 januari 2008 Algemeen Rabo OndernemersPakket 1 (ROP) per maand 7,90 ROP met Startersvoordeel 2 per maand 2,40 Rabo VerenigingsPakket 3 per maand 7,50 Rekening-Courant

Nadere informatie

Dynamiek in het retail-betalingsverkeer en de veranderende rol van Interpay

Dynamiek in het retail-betalingsverkeer en de veranderende rol van Interpay Dynamiek in het retail-betalingsverkeer en de veranderende rol van Interpay Het retail-betalingsverkeer staat volop in de aandacht. Dat is niet verwonderlijk gezien het belang ervan in het maatschappelijk

Nadere informatie

13 Cluster 12: de benzineservicestations

13 Cluster 12: de benzineservicestations 13 Cluster 12: de benzineservicestations 13.1 Typering van het cluster Tot dit cluster behoren alle tankstations in Nederland met de daarbij behorende winkels (tankshop). Nederland telt circa 2.200 benzineservicestations,

Nadere informatie

Probleemloos naar één Europese markt voor betalingen

Probleemloos naar één Europese markt voor betalingen Probleemloos naar één Europese markt voor betalingen SEPA: betalingsverkeer zonder grenzen In een groot deel van Europa worden de grenzen voor het betalingsverkeer afgeschaft. Er komt één grote Europese

Nadere informatie

SEPA Veranderingen voor onderwijsland. 18 Juni 2010 Ernst Kokke, Capgemini

SEPA Veranderingen voor onderwijsland. 18 Juni 2010 Ernst Kokke, Capgemini SEPA Veranderingen voor onderwijsland 18 Juni 2010 Ernst Kokke, Capgemini Inhoud SEPA in een notendop Betalingsverkeer, het basismodel Huidige situatie in Europa Wat is SEPA? Impact van SEPA 1 SEPA in

Nadere informatie

Contant geld: gedrag en beleving van retailers

Contant geld: gedrag en beleving van retailers Contant geld: gedrag en beleving van retailers Uitkomsten DNB onderzoek, in samenwerking met Panteia, naar het gedrag en de beleving van retailers ten aanzien van contant geld Retailers zijn een belangrijke

Nadere informatie

Consultatieversie ECB, 20 oktober 2015

Consultatieversie ECB, 20 oktober 2015 CONCEPT Regeling Oversight goede werking betalingsverkeer Regeling van de Nederlandsche Bank N.V. van [PM] 2015 ter uitvoering van artikel 26b van het Besluit prudentiële regels Wft (Regeling Oversight

Nadere informatie

5 november 2007. Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer- Werkgroep Toegankelijkheid en Bereikbaarheid. MOB/2008/00219/rood

5 november 2007. Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer- Werkgroep Toegankelijkheid en Bereikbaarheid. MOB/2008/00219/rood Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer- Werkgroep 1 MOB/2008/00219/rood Hoe bankieren klanten met een functie-beperking? Resultaten van een verkennend onderzoek 1. Inleiding Alhoewel er veel onderzoek

Nadere informatie

Het betalingsverkeer: Wil je bij me pinnen?

Het betalingsverkeer: Wil je bij me pinnen? Deze casusopdracht gaat over het betalingsverkeer in supermarkten. Voor het beantwoorden van de vragen moet je gebruik maken van de drie informatiebronnen die na de vragen staan gegeven. In informatiebron

Nadere informatie

Eén Europees betaalgebied op komst

Eén Europees betaalgebied op komst Vanaf 1 januari 2008 zal het betalingsverkeer in Europa veranderen. Niet van de één op de andere dag, zoals toen de euro in 2002 de nationale valuta verving, maar geleidelijk. Vanaf 1 januari 2008 moet

Nadere informatie

Tarieven Zakelijk Betalingsverkeer

Tarieven Zakelijk Betalingsverkeer Tarieven Zakelijk Betalingsverkeer per 1 januari 2009 Tarieven Binnenland Girale bijschrijvingen Overboeking EUR 0,14 Acceptgiro EUR 0,25 Spoedoverboeking EUR 1,19 Incasso via OfficeNet/Internet Bankieren/Access

Nadere informatie

de in het Aanvraagformulier vermelde rekening bij de Nieuwe Bank, waarnaar het betalingsverkeer in het kader van de

de in het Aanvraagformulier vermelde rekening bij de Nieuwe Bank, waarnaar het betalingsverkeer in het kader van de Algemene Voorwaarden Overstapservice 1. Definities Begrip Aanvraagformulier Concernonderdeel Incassant Incasso Incasso-machtiging Oude Bank Oude Rekening Nieuwe Bank Nieuwe Rekening Overstapservice Rekeninghouder

Nadere informatie

December 2014 Betalen aan de kassa 2013

December 2014 Betalen aan de kassa 2013 December 2014 Betalen aan de kassa 2013 Betalen aan de kassa 2013 Betalen aan de kassa 2013 Uitkomsten DNB/Betaalvereniging Nederland onderzoek naar het gebruik van contant geld en de pinpas in Nederland

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 27 863 Betalingsverkeer Nr. 52 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 7 november

Nadere informatie

Internetbankieren nu en in de toekomst

Internetbankieren nu en in de toekomst Betalen via internetbankieren is populair geworden. Volgens het Centraal Bureau van de Statistiek bedroeg het aantal internetgebruikers dat online zijn bankzaken regelt 7,3 miljoen personen in 2006. De

Nadere informatie

5 Cluster 4: winkels in non-food, hoog transactiebedrag

5 Cluster 4: winkels in non-food, hoog transactiebedrag 5 Cluster 4: winkels in non-food, hoog transactiebedrag 5.1 Typering van het cluster Winkels in non-food met een hoog transactiebedrag zijn vooral te vinden in de modesector, in de bruin- en witgoedsector,

Nadere informatie

Informatiewijzer Verwerkingsduur en doorlooptijd van overboekingen

Informatiewijzer Verwerkingsduur en doorlooptijd van overboekingen Particulier Algemeen Informatiewijzer Verwerkingsduur en doorlooptijd van overboekingen Doorlooptijd van overboekingen Dit is de tijd die ligt tussen het moment waarop u een overboekingsopdracht verzendt

Nadere informatie

Informatiewijzer Zakelijk Betalen

Informatiewijzer Zakelijk Betalen Informatiewijzer Zakelijk Betalen In deze Informatiewijzer Zakelijk Betalen vindt u informatie over a De tarieven van uw betalingen, zowel binnen- als buitenland. De bedragen zijn inclusief BTW, tenzij

Nadere informatie

9 Cluster 8: Horeca, drankverstrekkers

9 Cluster 8: Horeca, drankverstrekkers 9 Cluster 8: Horeca, drankverstrekkers 9.1 Typering van het cluster Nederland telt ongeveer 11.000 cafés, die behoren tot ruim 9.600 ondernemi n- gen. Kenmerkend voor de cafés is gewoonlijk de kleine schaal

Nadere informatie

FORUM STANDAARDISATIE Aanmelding SEPA

FORUM STANDAARDISATIE Aanmelding SEPA -----Oorspronkelijk bericht----- Van: Survey [mailto:website.open.standaarden@nl] Verzonden: donderdag 11 november 2010 15:47 Aan: Logius Forumstandaardisatie CC: Joris Gresnigt Onderwerp: Formulier Open

Nadere informatie

Veranderingen voor de reconciliatie door SEPA

Veranderingen voor de reconciliatie door SEPA Veranderingen voor de reconciliatie door SEPA Hoe kunnen bedrijven ervoor zorgen dat ze ook na maart 2013 automatisch betalingen kunnen blijven verwerken? Hoe kunnen bedrijven ervoor zorgen dat ze ook

Nadere informatie

Rapport. Datum: 1 september 2000 Rapportnummer: 2000/295

Rapport. Datum: 1 september 2000 Rapportnummer: 2000/295 Rapport Datum: 1 september 2000 Rapportnummer: 2000/295 2 Klacht Op 11 februari 2000 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift, gedateerd 10 februari 2000, van mevrouw C. te Krimpen a/d IJssel,

Nadere informatie

Betalen in SEPA; wat verandert er in Nederland? workshop. Frans van Beers (Stuurgroep SEPA) Detailhandel Nederland Delft, 8 juni 2010

Betalen in SEPA; wat verandert er in Nederland? workshop. Frans van Beers (Stuurgroep SEPA) Detailhandel Nederland Delft, 8 juni 2010 Betalen in SEPA; wat verandert er in Nederland? workshop Frans van Beers (Stuurgroep SEPA) Detailhandel Nederland Delft, 8 juni 2010 scope SEPA veranderingen Huidige betaalmarkt (met huidig rekeningnummer)

Nadere informatie

12 Cluster 11: Horeca, hotel-restaurant

12 Cluster 11: Horeca, hotel-restaurant 12 Cluster 11: Horeca, hotel-restaurant 12.1 Typering van het cluster Tot dit cluster behoren de hotel-restaurants en de hotels (hotels en pensions zonder vrij toegankelijk restaurant). Nederland telt

Nadere informatie

Drs. Monique Kalvelagen RE Group Audit ABN AMRO 11 November 2009

Drs. Monique Kalvelagen RE Group Audit ABN AMRO 11 November 2009 VURORE Drs. Monique Kalvelagen RE Group Audit ABN AMRO 11 November 2009 1 Overzicht 1. Huidige betaalinfrastructuur 2. Single Euro Payments Area (SEPA) 3. Impact op wezen 2 1. Huidige betaalinfrastructuur

Nadere informatie

Innovaties en ontwikkelingen in het betalingsverkeer en de uitvoering van monetair beleid

Innovaties en ontwikkelingen in het betalingsverkeer en de uitvoering van monetair beleid Innovaties en ontwikkelingen in het betalingsverkeer en de uitvoering van monetair beleid Hoofdstuktitel De zeer korte geldmarktrente: dat is wat het Eurosysteem probeert te sturen met zijn monetaire instrumenten

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN OVERSTAPSERVICE

ALGEMENE VOORWAARDEN OVERSTAPSERVICE ALGEMENE VOORWAARDEN OVERSTAPSERVICE 1. Definities Aanvraagformulier Het door de Nieuwe Bank verstrekte Aanvraagformulier Overstapservice, waarin de Rekeninghouder opdracht geeft tot het uitvoeren van

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen in het betalings- en effectenverkeer

Actuele ontwikkelingen in het betalings- en effectenverkeer Actuele ontwikkelingen in het betalings- en effectenverkeer De fraude met pinpassen is de afgelopen twee jaar aanzienlijk afgenomen na een stijging in 2003, blijkt uit onderzoek van de Nederlandsche Bank

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 27 863 Betalingsverkeer Nr. 22 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5 september

Nadere informatie

zakelijk betalingsverkeer 2014 Zakelijke rekening 5,00 per rekening per maand Derdengelden rekening 5,00 per rekening per maand

zakelijk betalingsverkeer 2014 Zakelijke rekening 5,00 per rekening per maand Derdengelden rekening 5,00 per rekening per maand tarieven zakelijk betalingsverkeer 2014 Betaalproducten Betaalrekeningen Zakelijke rekening 5,00 per rekening per maand Derdengelden rekening 5,00 per rekening per maand Vreemde Valuta rekening 5,00 per

Nadere informatie

Interbancaire vergoedingen en de eenwording van de Europese betaalmarkt

Interbancaire vergoedingen en de eenwording van de Europese betaalmarkt Interbancaire vergoedingen en de eenwording van de Europese betaalmarkt Het Nederlandse betalingsverkeer functioneert goed en is efficiënt, vinden consumenten en zakelijke gebruikers. De efficiëntie van

Nadere informatie

COLLECTIEVE GARANTIEREGELING

COLLECTIEVE GARANTIEREGELING Een aantal jaar geleden werden in Nederland de eerste internetbanken geopend. In het begin waren mensen nog een beetje terughoudend om via het internet te bankieren. Deze vrees is voor een groot gedeelte

Nadere informatie

Tarifering van de verwerking van transacties met betaalpassen en creditcards

Tarifering van de verwerking van transacties met betaalpassen en creditcards Tarifering van de verwerking van transacties met betaalpassen en creditcards De Interchange Fee Regulation is een wetgeving vanuit de EU (Verordening (EU) 2015/751), waar elke issuer en acquirer die gevestigd

Nadere informatie

tarieven zakelijk betalingsverkeer Blad 1 van 8

tarieven zakelijk betalingsverkeer Blad 1 van 8 tarieven zakelijk betalingsverkeer 2012 Blad 1 van 8 Tarieven Binnenland Girale bijschrijvingen Overboeking 0,14 Acceptgiro 0,25 Spoedoverboeking 1,19 Incasso via Internet Bankieren/Access Online 0,082

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2015. Oefenexamen Europees betalingsverkeer

NIBE-SVV, 2015. Oefenexamen Europees betalingsverkeer NIBE-SVV, 2015 Oefenexamen Europees betalingsverkeer 1. Welke bewering over de zakelijke en particuliere betaalrekening is JUIST? Zowel bij de zakelijke als bij de particuliere betaalrekening A. kan de

Nadere informatie

zakelijk betalingsverkeer 2015 Zakelijke rekening 5,50 per rekening per maand Derdengelden rekening 5,50 per rekening per maand

zakelijk betalingsverkeer 2015 Zakelijke rekening 5,50 per rekening per maand Derdengelden rekening 5,50 per rekening per maand tarieven zakelijk betalingsverkeer 2015 Betaalproducten Betaalrekeningen Zakelijke rekening 5,50 per rekening per maand Derdengelden rekening 5,50 per rekening per maand Vreemde Valuta rekening 5,50 per

Nadere informatie

zakelijk betalingsverkeer 2013 Basistarief zakelijke rekeningen 4,35 per maand per rekening

zakelijk betalingsverkeer 2013 Basistarief zakelijke rekeningen 4,35 per maand per rekening tarieven zakelijk betalingsverkeer 2013 Betaalrekeningen en pakketten Basistarief zakelijke rekeningen 4,35 per maand per rekening Basistarief zakelijke rekeningen niet ingezetenen (1) 27,00 per maand

Nadere informatie

Betalen aan de kassa 2014

Betalen aan de kassa 2014 Betalen aan de kassa 2014 Uitkomsten DNB/Betaalvereniging Nederland onderzoek naar het gebruik van contant geld en de pinpas in Nederland in 2014 1 Gebruik van betaalmiddelen 2010-2014 Tabel 1. Gebruik

Nadere informatie

De vermelde tarieven voor binnen- en buitenland zijn de standaardtarieven, tenzij anders met u is overeengekomen.

De vermelde tarieven voor binnen- en buitenland zijn de standaardtarieven, tenzij anders met u is overeengekomen. Informatiewijzer Zakelijk Betalen Per 1 december 2010 In deze Informatiewijzer Zakelijk Betalen vindt u informatie over a De tarieven van uw betalingen, zowel binnen- als buitenland. De bedragen zijn inclusief

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Overstapservice

Algemene Voorwaarden Overstapservice Algemene Voorwaarden 1. Definities Aanvraagformulier Het door de Nieuwe Bank verstrekte Aanvraagformulier, waarin de Rekeninghouder opdracht geeft tot het uitvoeren van de. Er is een Aanvraagformulier

Nadere informatie

Overstap service. Overstap service. Overstap service. Overstap service. Deze kaart versturen in een gesloten en gefrankeerde envelop

Overstap service. Overstap service. Overstap service. Overstap service. Deze kaart versturen in een gesloten en gefrankeerde envelop Ik heb een nieuw betaalrekeningnummer per / / (datum invullen). Wilt u s.v.p. mijn rekeningnummer per omgaande aanpassen in uw administratie. Dank voor uw medewerking. Naam: Adres: Postcode: Woonplaats:

Nadere informatie

2 Cluster 1: Grote bedragen, veel transacties

2 Cluster 1: Grote bedragen, veel transacties 2 Cluster 1: Grote bedragen, veel transacties 2.1 Typering van het cluster Het cluster 'grote bedragen, veel transacties' omvat de detailhandelsbranches warenhuizen, bouwmarkten en supermarkten. Zij hebben

Nadere informatie

Veilig betalen in Nederland

Veilig betalen in Nederland De meeste consumenten zijn positief over de veiligheid van het Nederlandse betalingsverkeer. Dat blijkt uit onderzoek dat dnb heeft uitgevoerd, onder meer naar aanleiding van de toename van pinpasfraude

Nadere informatie

Zakelijk Pinnen op een zakelijke breedbandverbinding van KPN Mei 2014

Zakelijk Pinnen op een zakelijke breedbandverbinding van KPN Mei 2014 Zakelijk Pinnen op een zakelijke breedbandverbinding van KPN Mei 2014 1 Inhoudsopga ve 1 Algemeen... 3 1.1 Inleiding... 3 2 Functionele beschrijving... 4 2.1 Pinterminals en bandbreedte... 4 2.1.1 Pinterminals...

Nadere informatie

Invoering EMV in Nederland (en andere veranderingen in het betalingsverkeer)

Invoering EMV in Nederland (en andere veranderingen in het betalingsverkeer) Invoering EMV in Nederland (en andere veranderingen in het betalingsverkeer) Presentatie voor Detailhandel Nederland 28 augustus 2009 Piet Mallekoote, Algemeen Directeur Currence Voorzitter Afstemgroep

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden. Overstapservice. Nieuwe Rekening

Algemene Voorwaarden. Overstapservice. Nieuwe Rekening Algemene Voorwaarden 228293 1015 Op de zijn de Algemene Voorwaarden van toepassing. Als u het Aanvraag formulier ondertekent, gaat u akkoord met deze voorwaarden. Lees deze daarom goed. Artikel 1 Definities

Nadere informatie

Betalingsverkeer VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG. Vastgesteld... mei 2005. De voorzitter van de commissie, Tichelaar

Betalingsverkeer VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG. Vastgesteld... mei 2005. De voorzitter van de commissie, Tichelaar vra2005fin-05 Betalingsverkeer VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld... mei 2005 Binnen de vaste commissie voor Financiën hebben enkele fracties de behoefte om over de brief van de minister

Nadere informatie

2015D42193 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2015D42193 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2015D42193 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG De vaste commissie voor Financiën heeft op 5 november 2015 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Financiën over zijn brief

Nadere informatie

11,50 excl. BTW per afschrift

11,50 excl. BTW per afschrift Tarievenoverzicht Betalingsverkeer Zakelijk Staal Rekening Zakelijk Euro Vreemde Valuta Rekening Zakelijk Pakketprijs Transactiekosten Zie overzicht Zie overzicht Betaalpas Zie betaalpas n.v.t. Creditcard

Nadere informatie

Creditcardgebruik in Nederland

Creditcardgebruik in Nederland Creditcardgebruik in Nederland Een onderzoek naar de beleving en het gedrag van Nederlandse consumenten Anneke Kosse De Nederlandsche Bank Oktober 2009 1. INLEIDING Aanbod & acceptatie creditcards beperkt

Nadere informatie

dossier Brink s, logistiek met meerwaarde European Platform for Financial Professionals

dossier Brink s, logistiek met meerwaarde European Platform for Financial Professionals European Platform for Financial Professionals dossier Brink s, logistiek met meerwaarde Wereldwijd is het 150 jaar oude Brink s met name bekend van zijn waardetransportvoertuigen, het zichtbare deel van

Nadere informatie

3 Cluster 2: Lage bedragen, beperkt aantal transacties

3 Cluster 2: Lage bedragen, beperkt aantal transacties 3 Cluster 2: Lage bedragen, beperkt aantal transacties 3.1 Typering van het cluster Winkels in food met een laag transactiebedrag zijn vooral de versspeciaalzaken. Als uitgegaan wordt van de standaardindeling

Nadere informatie

Drs. A. Reitsma T +31 70 31 42 442 M +31 6 23 52 98 51 E b.reitsma@vfn.nl

Drs. A. Reitsma T +31 70 31 42 442 M +31 6 23 52 98 51 E b.reitsma@vfn.nl Autoriteit Consument & Markt t.a.v. Dhr. Dr. B.M. Overvest Postbus 16326 2500 BH Den Haag Drs. A. Reitsma T +31 70 31 42 442 M +31 6 23 52 98 51 E b.reitsma@vfn.nl Datum: 4 november 2013 Betreft: Onderzoek

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Visie Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer op verbetermogelijkheden mobiliteit in het betalingsverkeer

Visie Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer op verbetermogelijkheden mobiliteit in het betalingsverkeer Visie Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer op verbetermogelijkheden mobiliteit in het betalingsverkeer Inleiding Voor vrijwel elke markt geldt dat meer concurrentie tot betere dienstverlening en/of

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Overstap service

Algemene Voorwaarden Overstap service Algemene Voorwaarden Overstap service 1 Definities Aanvraagformulier Het door de Nieuwe Bank verstrekte Aanvraagformulier Overstapservice, waarin de Rekeninghouder opdracht geeft tot het uitvoeren van

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2012 OEFENEXAMEN EUROPEES BETALINGSVERKEER

NIBE-SVV, 2012 OEFENEXAMEN EUROPEES BETALINGSVERKEER NIBE-SVV, 2012 OEFENEXAMEN EUROPEES BETALINGSVERKEER 1. Welke bewering over de zakelijke en particuliere betaalrekening is JUIST? Zowel bij de zakelijke als bij de particuliere betaalrekening A. kan de

Nadere informatie

Betalingsverkeer 4 BETALINGSVERKEER 4 (CBV11.4/CREBO:50167)

Betalingsverkeer 4 BETALINGSVERKEER 4 (CBV11.4/CREBO:50167) BETALINGSVERKEER 4 (CBV11.4/CREBO:50167) sd.cbv11.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze,

Nadere informatie

Uw checklist - vervolg Vanaf het moment dat de Overstapservice ingaat. Checklist Verzenden Overstapkaarten. Controleren van rekeningafschriften

Uw checklist - vervolg Vanaf het moment dat de Overstapservice ingaat. Checklist Verzenden Overstapkaarten. Controleren van rekeningafschriften Uw checklist - vervolg Vanaf het moment dat de Overstapservice ingaat Checklist Verzenden Overstapkaarten Controleren van rekeningafschriften op bij- en afschrijvingen die zijn doorgeleid Opmerkingen Wacht

Nadere informatie

138 De Pensioenwereld in 2014

138 De Pensioenwereld in 2014 17 138 De Pensioenwereld in 2014 Beleggingen 139 EU-claims: geen grijs gedraaide plaat Auteurs: Susan Groot Koerkamp en Erwin Nijkeuter In de meeste Europese landen worden of werden buitenlandse pensioenfondsen

Nadere informatie

7 Cluster 6: Ambulante handel: voedingsmiddelen

7 Cluster 6: Ambulante handel: voedingsmiddelen 7 Cluster 6: Ambulante handel: voedingsmiddelen 7.1 Typering van het cluster Het cluster omvat alle bedrijven die als hoofdactiviteit op de markt food producten verkopen zoals vlees, vis, groenten en fruit,

Nadere informatie

Altijd en overal online betalen? Ontwikkelingen op het vlak van mobiel en internetbetalen

Altijd en overal online betalen? Ontwikkelingen op het vlak van mobiel en internetbetalen Ontwikkelingen op het vlak van mobiel en internetbetalen E-commerce en m-commerce zijn nog niet van grote betekenis, maar groeien snel. Er is dan ook reden om online betaalmogelijkheden te realiseren,

Nadere informatie

Wat was de aanleiding voor de AFM om onderzoek te doen naar vermogensscheiding?

Wat was de aanleiding voor de AFM om onderzoek te doen naar vermogensscheiding? & wijzigingen Nrgfo Wft op het vlak van vermogensscheiding Wat was de aanleiding voor de FM om onderzoek te doen naar vermogensscheiding? Nationale ontwikkelingen in combinatie met nieuwe regelgeving als

Nadere informatie

BESLUIT. file://e:\archief1998\besluiten\bcm\bcm1169-9812.htm

BESLUIT. file://e:\archief1998\besluiten\bcm\bcm1169-9812.htm pagina 1 van 5 BESLUIT Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet. Zaaknummer 1169: Deutsche Babcock - Steinmüller

Nadere informatie

11 Cluster 10: Horeca, maaltijdverstrekkers

11 Cluster 10: Horeca, maaltijdverstrekkers 11 Cluster 10: Horeca, maaltijdverstrekkers 11.1 Typering van het cluster Onder de verzamelnaam maaltijdverstrekkers vallen de restaurants in al hun verschijningsvormen: van eetcafé en fastfoodrestaurant

Nadere informatie

Monitor Financiële Sector:

Monitor Financiële Sector: Nederlandse Mededingingsautoriteit Monitor Financiële Sector: Notitie bij Sectorstudie Vastgoedfinanciering, SEO Economisch Onderzoek oktober 2011 Nederlandse Mededingingsautoriteit Postbus 16326 2500

Nadere informatie

6 Cluster 5: detailhandel non-food ook op bestelling

6 Cluster 5: detailhandel non-food ook op bestelling 6 Cluster 5: detailhandel non-food ook op bestelling 6.1 Typering van het cluster Winkels in non-food met veel bestellingen die bij aflevering, direct daarna of direct daaraan voorafgaand worden betaald,

Nadere informatie

Bankfaillissementen in historisch en internationaal perspectief

Bankfaillissementen in historisch en internationaal perspectief Bankfaillissementen in historisch en internationaal perspectief Sinds het begin van de kredietcrisis zijn in Nederland drie bancaire instellingen omgevallen. Faillissementen in het bankwezen komen echter

Nadere informatie

Europees betalen: wat staat ons te wachten

Europees betalen: wat staat ons te wachten Europees betalen: wat staat ons te wachten 22 november 2007 Ir. Simon Lelieveldt Nederlandse Vereniging van Banken 1 Trends en ontwikkelingen Internationalisering Klantvraag Economische groei rentestand

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-372 d.d. 13 december 2013 (mr. R.J. Paris, voorzitter, waarbij mr. F. Faes, secretaris) Samenvatting Consument houdt een betaal- en spaarrekening

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen in het betalings- en effectenverkeer

Actuele ontwikkelingen in het betalings- en effectenverkeer Actuele ontwikkelingen in het betalings- en effectenverkeer Het afgelopen kwartaal speelden de volgende ontwikkelingen in het betalings- en effectenverkeer: Eind april 2005 zijn de specificaties van TARGET2,

Nadere informatie

Rapport. Datum: 14 april 2003 Rapportnummer: 2003/093

Rapport. Datum: 14 april 2003 Rapportnummer: 2003/093 Rapport Datum: 14 april 2003 Rapportnummer: 2003/093 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de Dienst Wegverkeer (RDW) te Zoetermeer geen biljetten van 500 accepteert en klanten hiervan door middel van stickers

Nadere informatie

ZONDER. MEER. Voorwaarden Online Bankieren nibc direct

ZONDER. MEER. Voorwaarden Online Bankieren nibc direct ZONDER. MEER. Voorwaarden Online Bankieren nibc direct ZONDER. MEER. Inhoudsopgave Toelichting gebruikte begrippen 1. Elektronische diensten 2. Gebruiksvoorschriften en/of aanwijzingen 3. Zorgplicht NIBC

Nadere informatie

Grensoverschrijdend betaalgedrag van Nederlanders in 2014

Grensoverschrijdend betaalgedrag van Nederlanders in 2014 Grensoverschrijdend betaalgedrag van Nederlanders in 2014 Uitkomsten DNB onderzoek naar hoe Nederlanders betalen in en naar het buitenland 1 Nederlanders gebruiken in het buitenland vaker contant geld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 682 Vragen van de leden

Nadere informatie

Betalingen accepteren via PaySquare. Uw betalingen in goede handen

Betalingen accepteren via PaySquare. Uw betalingen in goede handen Betalingen accepteren via PaySquare Uw betalingen in goede handen Veilig betalingsverkeer Maak het uw klanten gemakkelijk Betalingen met betaalkaarten zijn veilig, kostenbesparend en omzetverhogend. Wilt

Nadere informatie

Tarieven Zakelijk betalingsverkeer 2016

Tarieven Zakelijk betalingsverkeer 2016 Tarieven Zakelijk betalingsverkeer 2016 Betaalproducten Betaalrekeningen Zakelijke rekening 5,50 per rekening per maand Derdengelden rekening 5,50 per rekening per maand Vreemde Valuta rekening 5,50 per

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... Concurrentie Zeehavens beconcurreren elkaar om lading en omzet. In beginsel is dat vanuit economisch perspectief een gezond uitgangspunt. Concurrentie leidt in goed werkende markten tot

Nadere informatie

Het museum van de Nationale Bank

Het museum van de Nationale Bank Hoofdstuk Het museum van de Nationale Bank Het museum staat open voor jong en oud. Het grote publiek, en het onderwijs in het bijzonder, staan immers voorop in het communicatiebeleid van de Nationale Bank.

Nadere informatie

I. Definities II. Toepasselijkheid III. Opdracht IV. Honorarium en verschotten

I. Definities II. Toepasselijkheid III. Opdracht IV. Honorarium en verschotten Algemene voorwaarden voor dienstverlening van de maatschap Reijnders Vreugdenhil Bottinga Advocaten, gevestigd te Haarlem met nevenvestiging te Amsterdam. I. Definities In deze algemene voorwaarden wordt

Nadere informatie

De kosten van het betalingsverkeer met creditcards en internationale debetpassen. Whitepaper Interchange fee en commissie

De kosten van het betalingsverkeer met creditcards en internationale debetpassen. Whitepaper Interchange fee en commissie De kosten van het betalingsverkeer met creditcards en internationale debetpassen Whitepaper Interchange fee en commissie Inhoud Inleiding De kosten van betaalgemak 3 De betrokken partijen Wie doen er mee?

Nadere informatie

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE. van XXX. betreffende toegang tot een elementaire betaalrekening. (Voor de EER relevante tekst)

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE. van XXX. betreffende toegang tot een elementaire betaalrekening. (Voor de EER relevante tekst) EUROPESE COMMISSIE Brussel, XXX C(2011) 4977 AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van XXX betreffende toegang tot een elementaire betaalrekening (Voor de EER relevante tekst) {SEC(2011) 906} {SEC(2011) 907} NL

Nadere informatie

Informatiepakketje voor de klant Versie 2008-08-13

Informatiepakketje voor de klant Versie 2008-08-13 Een aantal jaar geleden werden in Nederland de eerste internetbanken geopend. In het begin waren mensen nog een beetje terughoudend om via het internet te bankieren. Deze vrees is voor een groot gedeelte

Nadere informatie

4 Cluster 3: winkels in non-food, laag transactiebedrag

4 Cluster 3: winkels in non-food, laag transactiebedrag 4 Cluster 3: winkels in non-food, laag transactiebedrag 4.1 Typering van het cluster Winkels in non-food met een laag transactiebedrag zijn er in vele verschijningsvormen. Als uitgegaan wordt van de standaardindeling

Nadere informatie

Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet.

Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet. BESLUIT Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet. Zaaknummer 1139/CSS-CCN I. MELDING 1. Op 10 november 1998

Nadere informatie

Voorwaarden. Voorwaarden. Betalen. Overstapservice. 1 Definities Aanvraagformulier. 2 Keuze en inleveren Aanvraagformulier

Voorwaarden. Voorwaarden. Betalen. Overstapservice. 1 Definities Aanvraagformulier. 2 Keuze en inleveren Aanvraagformulier Voorwaarden Betalen Voorwaarden 1 Definities Aanvraagformulier Het door de Nieuwe Bank verstrekte Aanvraagformulier, waarin de Rekeninghouder opdracht geeft tot het uitvoeren van de. Er is een Aanvraagformulier

Nadere informatie

02/02/2001. 1. Aanwijzing van Belgacom Mobile NV als operator met een sterke marktpositie

02/02/2001. 1. Aanwijzing van Belgacom Mobile NV als operator met een sterke marktpositie ADVIES VAN HET BIPT OVER DE AANWIJZING VAN BELGACOM MOBILE NV ALS OPERATOR MET EEN STERKE POSITIE OP DE MARKT VOOR OPENBARE MOBIELE TELECOMMUNICATIENETWERKEN EN OP DE NATIONALE MARKT VOOR INTERCONNECTIE

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren. Omdat u wilt weten waar u aan toe bent

Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren. Omdat u wilt weten waar u aan toe bent Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren Omdat u wilt weten waar u aan toe bent Alle kosten op een rij Kiest u voor voordelig bankieren? Dan zit u goed bij ING. Met dit kostenoverzicht weet u

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Inleiding bank- en verzekeringswezen 4 INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168)

Inleiding bank- en verzekeringswezen 4 INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168) INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168) sd.cbv10.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 27 863 Betalingsverkeer Nr. 9 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 27 september 2002 De vaste commissie voor Financiën 1 heeft op 11 september

Nadere informatie

Kabinetsreactie op het groenboek Naar een geïntegreerde Europese markt voor kaartinternet- en mobiele betalingen

Kabinetsreactie op het groenboek Naar een geïntegreerde Europese markt voor kaartinternet- en mobiele betalingen Kabinetsreactie op het groenboek Naar een geïntegreerde Europese markt voor kaartinternet- en mobiele betalingen Inleiding De Europese Commissie heeft in januari 2012 een groenboek gepubliceerd over het

Nadere informatie