Verslag WebQuest & Geschiedenis Natuurkunde WebQuest Tijd Studentnummer: Inleiding... 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag WebQuest & Geschiedenis Natuurkunde WebQuest Tijd Studentnummer: 211506. Inleiding... 1"

Transcriptie

1

2

3 Inhoudsopgave Inleiding Theorie over Webquest Inleiding: Opdracht: Verwerking: Informatiebronnen Beoordeling Afsluiting De Leerkrachtenpagina De WebQuest Tijd Inleiding: Opdracht Verwerking Informatiebronnen Beoordeling Afsluiting Leerkrachtenpagina De uiteindelijke webquest tijd Conclusie Bronnen: i

4 Inleiding. Bij deze opdracht was het de bedoeling om twee opdrachten te combineren, namelijk het maken van een Webquest en De geschiedenis van Natuurwetenschappen en Techniek. Hierbij moest er een Webquest worden gemaakt, waarbij als onderwerp moest worden uitgewerkt dat te maken heeft met de geschiedenis van de natuurwetenschappen en techniek. Hiervoor ben ik eerst gaan onderzoeken wat nu precies een webquest is. Kort door de bocht genomen is een Webquest een werkvorm om leerlingen kennis te laten maken met lesstof. Er zijn echter een aantal belangrijke verschillen in vergelijk met andere werkvormen. Ook is de opbouw van een webquest belangrijk. Deze zaken heb ik uitgewerkt in dit verslag, waarbij ik heb gekeken naar een aantal belangrijke zaken en ook naar de opbouw van een goede webquest. Met de theorie betreffende webquests in het achterhoofd ben ik vervolgens gaan kijken naar een geschikt onderwerp. Zoals aangegeven moest het onderwerp te maken hebben met de geschiedenis van natuurkunde en techniek. Na een tijdje nagedacht en gezocht te hebben, waarbij een aantal onderwerpen de revue gepasseerd hadden, las ik in een natuurkundig tijdschrift een artikel over de geschiedenis van de tijdwaarneming. Dit was een erg interessant artikel, waarbij ik meteen wist dat dit het onderwerp voor mijn webquest zou gaan vormen. Met de inhoud van het artikel ben ik een webquest gaan ontwerpen, die als eindproduct in de bijlagen is toegevoegd. Ik kijk in dit verslag even kort naar de verschillende onderdelen en diens inhoud. Ik sluit het verslag nog af met een korte conclusie, waarbij ik nog even terugblik op geleerde en opvallende zaken. 1

5 1 Theorie over Webquest. Een webquest is in 1995 ontwikkeld door een Amerikaanse leraar Bernie Dodge. Het doel van een webquest is om de leerlingen iets te laten leren door middel van een opdracht waarbij ze gebruik moeten maken van Internet. De originele naam is Webquest, wat betekent: Web = Internet en Quest = speurtocht. Het moet worden gezien als het laten uitvoeren van een opdracht of werkstuk, waarbij de regels in de vorm van een webquest zijn omschreven. Hierbij ligt als informatiebron de nadruk op het Internet. Deze werkvorm legt de nadruk bij de leerlingen om te leren informatie op het Internet op te zoeken. Door de snelle groei van het Internet is een dergelijke werkvorm belangrijk. Leerlingen komen al snel in aanraking met computers en het Internet. Leren hoe efficiënt correcte informatie op het Internet te vinden en hoe hiermee om te gaan is tegenwoordig een onmisbare vaardigheid. Ook worden via deze werkvorm de algemene ICT-vaardigheden geoefend en ontwikkeld. Het maken van een webquest begint bij het kiezen van een onderwerp. Hierbij kan de leraar een keuze maken uit een webquest over een onderwerp die in de klas is behandeld, waarbij hij dit graag ter uitdieping wil laten uitvoeren. Ook kan een stuk lesstof worden vervangen, waarmee de leraar niet tevreden is. Tevens kan er een onderwerp in de lesstof ontbreken of onvolledig zijn, die de leraar via het laten uitvoeren van de webquest kan aanvullen. Hierbij is het dus ook belangrijk dat de leraar een te bereiken doel voor ogen heeft, waardoor het opstellen van de opdracht strakker kan worden uitgevoerd. Hierbij kan er een onderscheid worden gemaakt tussen 2 soorten webquests, namelijk de korte en lange webquests, of te wel de short- and longterm webquests. De korte webquest neemt gemiddeld 1 tot 3 lesuren in beslag en wordt over het algemeen als individuele werkvorm ingezet. De lange webquest neemt gemiddeld 1 tot 4 weken in beslag en wordt over het algemeen als groepswerkvorm ingezet. Als het onderwerp is gekozen, dan kan er begonnen worden met het maken en ontwerpen. Hierbij moet voor elke webquest een vast patroon van opbouw worden gebruikt. Een webquest bestaat uit 7 verschillende onderdelen, namelijk; 1. Inleiding 2. Opdracht 3. Verwerking 4. Informatiebronnen 5. Beoordeling 6. Afsluiting 7. Leerkrachtenpagina De inhoud van de verschillende onderwerpen zullen hieronder kort worden samengevat. 2

6 1.1 Inleiding: Een webquest zal beginnen met het onderdeel Inleiding. De Engelse term voor dit onderdeel is: Introduction. Deze heeft 3 hoofddoelen; 1. De leerlingen te informeren wat de bedoeling is van de webquest 2. De leerlingen te motiveren en interesse wekken voor de webquest 3. Het activeren van de voorkennis van de leerlingen. Om de inleiding zo efficiënt mogelijk te maken, kan er gebruik moeten worden gemaakt van een aandachtstrekker. Hierbij kan er worden gedacht aan een pakkend verhaaltje en/of een kort filmpje over het onderwerp. Ook kan de leerling een rol worden gegeven, die in lijn is met de opdracht. Op deze manier kan de leerling zich in de opdracht inleven. Door dergelijke werkvormen wordt de opdracht voor de leerling aantrekkelijk en belangrijk gemaakt, waardoor er gemotiveerd aan zal worden gewerkt. 1.2 Opdracht: Na de inleiding zal het onderdeel Opdracht volgen. De Engelse term voor dit onderdeel is: Task. Op deze pagina wordt uitgelegd welke opdracht de leerlingen moeten gaan uitvoeren. Hierbij krijgen de leerlingen te zien welke opdracht zij moeten uitvoeren voor deze webquest. Deze zal door de leraar moeten worden. Een opdracht moet voldoen aan de volgende eisen: 1. Het moet aansluiten of een aanvulling zijn bij de huidige leerstof 2. Er moet gebruik kunnen worden gemaakt van informatie op het internet 3. De opdracht moet de leerlingen stimuleren om aan de slag te gaan met de bedoelde leerstof en opdracht. Als opdracht kunnen meerdere werkvormen worden gebruikt. Denk hierbij aan het oplossen van een probleem, een maken van een werkstuk, het geven van een presentatie, het maken van een samenvatting, etc. Hierbij kan er ook een combinatie worden gebruikt. Ook is het hier de bedoeling, net als bij de inleiding, om een zo uitdagend mogelijke opdracht samen te stellen, om zo de leerlingen te motiveren en uit te dagen om hiermee aan de slag te gaan. Tevens kan de leerling in een rol met betrekking tot de opdracht worden geplaatst. Indien er bij de inleiding ook al een rol is verwerkt, dan kan deze hier worden voortgezet. 3

7 1.3 Verwerking: Na de Opdracht zal de pagina Verwerking volgen. De Engelse term voor deze pagina is: Process. Als de leerlingen hebben gezien welke opdracht zij moeten uitvoeren, moet er aandacht worden besteed aan welke voorwaarden deze opdracht dient te voldoen. Hierdoor zorg je als leraar dat de opdracht in een logische volgorde en met de juiste materialen worden uitgevoerd. Het uitvoeren van de opdracht wordt hiermee voor de leerling gestructureerd, waardoor de kans op een succesvolle uitvoering wordt verhoogd. Een overzichtelijk stappenplan is dus essentieel. Deze kan door leerlingen worden gebruikt als een soort checklist om te zien of aan alle voorwaarden is voldaan. Hoe uitgebreider en gedetailleerder deze uitwerking is, hoe nauwkeuriger en helderder de opdracht voor de leerlingen is. Hierbij kan worden gedacht aan het voorbereiden, maken en uitwerken van de opdracht. Ook hier kan weer gebruik worden gemaakt van een rol waar de leerling in wordt geplaatst. Indien bij een van de twee eerste pagina s al een rol is geïntroduceerd, kan deze hier worden voortgezet, of een omschrijving in dergelijke setting worden gegeven. 1.4 Informatiebronnen. Nadat de opdracht en de manier waarop deze moet worden verwerkt bij de leerlingen bekend is, volgt de pagina Informatiebronnen. De Engelse term voor deze pagina is: Resources. Om de webquest en opdracht tot een goed einde te brengen, zullen de leerlingen zelf op zoek moeten naar informatie, die voornamelijk van het Internet zal komen. Bij dit onderdeel geef je als leraar een aantal links naar internetpagina s, waarop goede en heldere informatie staat met betrekking tot het onderwerp en de opdracht. Hierdoor zorg je ervoor dat ze al een aantal goede aanknopingspunten hebben. Eindeloze zoekpogingen op het Internet worden hiermee voorkomen, wat mogelijke demotivatie zal tegengaan. Tevens wordt hierdoor de kans kleiner dat de leerlingen foutieve informatie vinden en/of dat de leerlingen tijdens hun zoektocht wordt afgeleid door pagina s met andere onrelevante, maar in hun ogen interessante, onderwerpen. Tijdens het opzetten en bedenken van een opdracht kan het zijn dat je als leraar eerst zelf op Internet zoekt naar sites met relevante informatie. Het is handig om deze bronnen in een bestand met de volledig werkende link en een naam op te slaan. De voornaamste bron die gebruikt wordt, zal Internet zijn. Echter kun je als leraar ook zelf informatie in de webquest plaatsen. Ook andere bronnen, zoals de bibliotheek zijn natuurlijk toegestaan. 4

8 1.5 Beoordeling. Na de informatiebronnenpagina volgt de pagina genaamd Beoordeling. De Engelse term voor deze pagina is: Evaluation. Op de beoordelingspagina staat vermeldt aan welke werkvormen, aan welke eisen en op welke wijze de opdracht(en) moeten worden gemaakt dan wel moeten voldoen. Hierbij wordt van te voren door de leraar een beoordelingsmatrix gemaakt, waarbij een aantal te verdienen punten (bv: 100 punten) worden onderverdeeld. Hier is het belangrijk om een duidelijk overzicht te maken, waarbij een onderverdeling is gemaakt uit de aanwezige leerdimensies. Dit is afhankelijk van de gegeven opdrachten. Elke wijze waarop een opdracht moet worden uitgevoerd, zal ook aparte punten waarop zal worden gelet bij de beoordeling met zich meebrengen. Het voordeel hiervan is dat leerlingen een duidelijk overzicht hebben welke opdracht(en) moeten worden gedaan, waarbij ook bekend is op welke wijze deze worden beoordeeld. Ook is de puntenverdeling bekend, waardoor de indeling van het werk makkelijker is. 1.6 Afsluiting. Als afsluiting van de webquest volgt de pagina Afsluiting. De Engelse term van deze pagina is: Conclusion. Op deze pagina wordt er met de leerlingen bekeken welke lesstof en vaardigheden ze na het uitvoeren van de opdracht hebben geleerd en hebben ontwikkeld. Hierbij kan ook een stuk zelfreflectie bij de leerlingen worden geactiveerd. Deze afsluiting kan worden gedaan door een aantal werkvormen. Voorbeelden zijn: de opsomming van de behandelde en geleerde zaken, het afnemen van een enquête die later kan worden besproken of door uitvoeren van een online quiz. 1.7 De Leerkrachtenpagina. Als laatste volgt er nog een pagina zijn, namelijk de Leerkrachtenpagina. De Engelse term voor deze pagina is: Teacher page. Deze pagina is voor de leraren bestemd die van deze webquest willen gaan gebruiken. Op deze pagina wordt er een samenvatting gegeven van de webquest, zodat een leraar in één oogopslag kan zien of hij de webquest voor zijn doel kan gebruiken. Ook kan hij beter inschatten of er iets aan de webquest moet worden aangepast om deze voor zijn doel passender te maken. Voor deze pagina wordt sinds 2004 een standaard lay-out gebruikt, zodat er simpel, snel en overzichtelijk alle informatie aanwezig is. 5

9 2 De WebQuest Tijd. Zoals al is aangegeven bij de inleiding, is er na het onderzoeken van de theorie over webquests een start gemaakt met het maken van een webquest. Het onderwerp moest hierbij een link hebben naar de geschiedenis van de Natuurkunde en Techniek. Naar aanleiding van een interessant artikel over de ontwikkeling van de tijdwaarneming heb ik besloten om over dit onderwerp een webquest te maken. Dit had een aantal redenen. Tijd is iets wat de mensheid sinds het begin al heeft beziggehouden. Het is een van de meest belangrijke onderdelen in ons dagelijks leven. Niemand zal zich een wereld zonder tijd en dus zonder klokken voorstellen. Het maken van een simpele afspraak zou al niet meer mogelijk zijn. Hierbij is de ontwikkeling van de eerste klok, in de vorm van een zandloper tot de huidig nauwkeurigste atoomklok een proces wat een logische opbouw volgt. Hierbij is goed te zien welke vindingrijkheid de mensheid heeft ontwikkeld en toegepast om het ontwerp van een klok steeds te verbeteren en nauwkeuriger te maken. Ook hebben wij Nederlanders een belangrijke bijdrage geleverd aan deze ontwikkelingen in de vorm van de slingerklok. Vaak kan er ook een link worden gelegd naar bepaalde natuurwetten, die een bepaald ontwerp mogelijk maakte. Denk aan de slingerklok, waarbij theorie van slingers en slingerbeweging om de hoek komt kijken. Over dit onderwerp kan dus een zeer interessante webquest met een bijbehorende boeiende opdracht worden gemaakt. Ook zijn er verdiepingen in meerdere richtingen binnen de natuurkunde en techniek mogelijk. Alvorens ik ben begonnen met het maken van een webquest, ben ik gaan denken naar een globale opzet en opdracht. Van hieruit wilde ik de webquest opbouwen en verfijnen. Het belangrijkste onderdeel hierbij, is dat het geheel zo boeiend mogelijk voor de leerlingen wordt gemaakt. Ik heb hier het idee gekregen, om de leerlingen zelf een klok te laten bouwen. De opdracht die ze hierbij kunnen krijgen, is om eerst een onderzoek te doen naar de ontwikkeling van de klokken door de jaren heen. Aan de hand hiervan dienen ze een keuze te maken naar een te gebruiken ontwerp voor hun klok. Als evaluatie en reflectie kan er in de opdracht ook een onderdeel worden opgenomen, waarbij de leerlingen moeten onderbouwen waarom ze juist die keuze hebben gemaakt. Om de gemaakte werken te presenteren en te testen kan er een soort wedstrijd van worden gemaakt, bijvoorbeeld wie heeft de nauwkeurigste klok. Door bovenstaande opzet wordt de opdracht voor de leerlingen een zeer actieve werkopdracht gemaakt, waarbij ze onderzoek moeten doen, een presentatie moeten geven en een werkend model moeten maken. Een combinatie van een aantal vaardigheden. Met de globale opzet in het achterhoofd, ben ik toen begonnen met het invullen van de verschillende onderdelen van de webquest. Hierbij ben ik gaan brainstormen over manieren om de pagina in te vullen. Hieronder geef ik een korte uitleg over de invulling van de zeven pagina s. 6

10 2.1 Inleiding: Allereerst heb ik gekeken naar een inleiding voor de webquest. Hierbij kwamen er ideeën als een introductie(flash)filmpje, een stukje tekst ter inleiding, de leerlingen in een rol brengen, een spelletje/quiz waarbij de nadruk op tijd en tijdwaarneming ligt. Ik heb hier uiteindelijk gekozen voor een stuk tekst, omdat ik helaas niet erg goed ben met het maken van flashfilmpjes. Ik heb hierbij wel geprobeerd om de aandacht van de leerlingen te prikkelen, door het stellen van vragen, gebruiken van afbeeldingen. Ook geef ik ze een kleine spoiler over een opdracht voor een Romeinse keizer, waarbij ze zich zullen afvragen wat ze moeten gaan doen. Op deze pagina heb ik dus kort en krachtig de drie doelen van de inleiding pagina gerealiseerd. De leerlingen weten over welk onderwerp de webquest gaat, er is een stukje voorkennis bij de leerlingen geactiveerd en de interesse is aangewakkerd. 2.2 Opdracht Het was mijn idee om de leerlingen onderzoek te laten doen naar klokken. Op deze pagina wilde ik proberen om de motivatie van de leerlingen geheel te pakken te krijgen. Hierbij had ik het idee om ze in de situatie in te leven. Vandaar dat ik heb gekozen om hier kort een verhaaltje te schrijven, waarbij ze terug in de tijd worden genomen. Op deze manier weten ze wat voor een opdracht ze moeten uitvoeren, waarbij dit op een speelse manier wordt gebracht. Hiermee hoop ik dat de leerlingen nog enthousiaster over de opdracht zullen worden en deze met veel plezier zullen uitvoeren. Ik had al aangegeven dat ik het idee over dit onderwerp had gekregen na het lezen van een artikel in een wetenschappelijk blad. Echter sluit dit onderwerp ook goed aan op de lesstof die de leerlingen moeten leren. In de methode Banas komt het onderwerp tijd en klokken al in het eerste hoofdstuk aan bod. De webquest kan dus mooi in combinatie met dit hoofdstuk worden ingezet. 2.3 Verwerking Bij deze pagina heb ik de manier waarop de leerlingen dienen te werken gedetailleerder uitgewerkt. Hierbij heb ik steeds per dag de werkwijze en regels in bullet-vorm weergegeven. Op deze manier wil ik de leerlingen per dag aangeven wat van ze wordt verwacht. Zo kunnen ze een heldere werkwijze opzetten en weten wat ze dienen te doen gedurende de lessen waarbij aan deze opdracht zal worden gewerkt. Voor de duidelijkheid heb ik hier met kleuren en lettertypes gevarieerd. 2.4 Informatiebronnen Op deze pagina heb ik een aantal links naar informatie over de werking van een aantal klokken geplaatst. Verder verwijs ik de leerlingen ook naar de mogelijkheid om zelf extra informatie te zoeken in de bibliotheek of op andere internetpagina s. Hierbij is mijn gedachte dat je eventueel voor de variatie mogelijk ook nog een stencil zou kunnen maken met bijvoorbeeld een tijdlijn over de ontwikkeling van klokken. 7

11 2.5 Beoordeling De beoordelingspagina spreekt voor zich. Ik heb de onderdelen waarvoor leerlingen dienen te voldoen onderverdeeld, waarbij ze per onderdeel maximaal 10 punten kunnen verdienen. Om de leerlingen nog extra te motiveren om hard aan het project te werken, heb ik ook een wedstrijdelement ingebouwd. Het groepje leerlingen die de nauwkeurigste klok verdienen 10 bonuspunten. Dit geldt ook voor het groepje leerlingen die de meest originele klok maken. 2.6 Afsluiting Bij de afsluiting heb ik in bulletvorm voor de leerlingen genoteerd wat ze bij deze opdracht hebben geleerd. Dit kun je gebruiken om de opdracht met de leerlingen na te bespreken. De punten kunnen hierbij worden gebruikt als startvraag voor een onderwijsleergesprek. Overigens kan het ook leuk zijn om bij de afsluiting van het project met de klas een excursie te maken naar een kerktoren met een klok. Zo kunnen de leerlingen zien hoe een dergelijke klok werkt. Het geeft de leerlingen een mogelijkheid om iets te zien wat ze niet snel zullen zien en geeft deze opdracht een leuk en leerrijke afsluiting. 2.7 Leerkrachtenpagina Bij deze pagina heb ik de standaardlay-out ingevuld, waarbij andere leraren in een oogopslag kunnen lezen waar deze webquest over gaat en kunnen bepalen of hij geschikt is om in hun les in te zetten. 2.8 De uiteindelijke webquest tijd Bovenstaande heeft tot mijn uiteindelijke eindproduct, een werkende webquest over tijd, geleid. Deze webquest is op een website ge-upload en in zijn volle glorie te bewonderen via de volgende link: Webquest Tijd De webquest is ook als bijlage toegevoegd en is te openen door het index.htm-bestand te dubbelklikken. WebQuest Tijd\index.htm. 8

12 3 Conclusie. Ik vond het een heel interessante opdracht om uit te voeren. Het is een andere werkvorm om leerlingen iets te leren, waarbij de kracht van variatie en de informatie van het Internet goed worden toegepast. Terugkijkend op deze opdracht heb ik een aantal zaken geleerd en ervaren. Hieronder geef ik in bulletvorm de voordelen en aandachtpunten weer, die ik bij deze werkvorm zie. Voordelen van webquests: Interactieve werkvorm, waarbij de leerlingen gevarieerd bezig zijn over een onderwerp. Leert leerlingen omgaan met de moderne informatiebronnen. Een webquest kan meerdere malen en door andere leraren worden ingezet. Leuk om te gebruiken om een project te starten. Kan makkelijk worden aangepast op het niveau en/of groepswerk. Maakt gebruik van moderne hulpmiddelen zoals computers en het Internet. Leert leerlingen zelfstandig te werken, zowel individueel als in groepswerk. Aandachtspunten bij webquests: Lastig in te zetten zonder computers c.q. computerlokaal. Erg belangrijk om de opdracht goed in te kaderen, anders zal de opdracht niet goed worden uitgevoerd. Leraren moeten goed op de hoogte zijn van programma s m.b.t. maken websites. Kan veel tijd in beslag nemen in vergelijking tot andere werkvormen, zowel in de ontwikkeling, maken en uitvoering. Als ik naar mijn gemaakte webquest kijk, dan zie ik een aantal zaken die ik mogelijk beter had kunnen doen, of als uitbreiding zou kunnen toevoegen. Als eerste ben ik niet echt thuis in de wereld van het maken van websites. Dit heeft geleid dat ik mijn webquest redelijk eenvoudig is in opbouw. Hiermee doel ik op huidige websites, die gebruik maken van (flash-)plugins en multimedia. Voor de toekomst wil ik me hierin dan ook meer gaan verdiepen, omdat het zeker een toevoeging kan zijn. Hierbij denk ik zowel bij het maken van webquests als natuurkundige websites ter ondersteuning van het leerproces van leerlingen. Als uitbreiding van deze webquest zou ik ondersteuning van meerdere talen toevoegen. Ook het toevoegen en aanpassen van de opdracht voor andere niveau s zoals HAVO en VWO zou een goede aanvulling zijn. Als laatste voorzie ik hier ook een mooie gelegenheid om vakoverschrijdend te werken met vakken zoals Techniek en geschiedenis. De webquest zou hier op aangepast kunnen worden, waarbij bijvoorbeeld bij techniek kan worden gewerkt aan het maken van de klok. Ik zie mezelf zeker met veel enthousiasme in de toekomst dergelijke webquests maken en inzetten tijdens mijn lessen. De enige donkere wolk die ik hierbij aan de horizon zie, die dit zou kunnen voorkomen, is de vaak afwezigheid van voldoende computers in het huidige onderwijs om met deze werkvorm te kunnen werken. 9

13 4 Bronnen: Boeken: Banas 1 Basisvorming natuur-/scheikunde, J.L.M. Crommetuyn Magazine wetenschap in beeld: oktober Internet: Maken webquests: Algemene informatie over webquests: Webquest voor leraren: PowerPoint webquests: 965/WebQuests_Verhoeff.ppt;jsessionid=0D64B B22DC2B834E65 0DA26 10

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Welk gebied heb je gekozen? Het gekozen thema voor horizon verbreden is Zuid-Afrika. Ik ben zelf 4 keer in Zuid-Afrika geweest voor vrijwilligerswerk en ga

Nadere informatie

Docentenhandleiding PO Schoolkamp

Docentenhandleiding PO Schoolkamp Docentenhandleiding PO Schoolkamp Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Wat maakt deze opdracht 21 e eeuws?... 1 2.1 Lesdoelstellingen... 2 2.2 Leerdoelen... 2 3 Opzet van de opdracht... 2 3.1 Indeling van

Nadere informatie

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal:

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal: Natuur & Techniek het broeikaseffect Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Broeikaseffect In deze les staan de volgende hogere- orde denkvragen centraal: 1. Hoe zou je het broeikaseffect kunnen

Nadere informatie

Tijdzones. geschiedenis. In dit thema verdiepen kinderen zich in een van de tijdvakken. onderstaand filmpje bekijken over het maken van een digitale

Tijdzones. geschiedenis. In dit thema verdiepen kinderen zich in een van de tijdvakken. onderstaand filmpje bekijken over het maken van een digitale geschiedenis Tijdzones Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Tijdlijn In dit thema kiezen de kinderen een tijdvak uit om zich verder in te verdiepen. Voor dit tijdvak staat de volgende hogere

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

Welkom bij de ouderavond over Vier Keer Wijzer

Welkom bij de ouderavond over Vier Keer Wijzer Welkom bij de ouderavond over Vier Keer Wijzer Programma 19.30 tot 21.00 uur Waarom hebben we gekozen voor Vier Keer Wijzer? Uitleg en achtergrondinformatie over het onderwijsmodel Interactieve informatie-

Nadere informatie

De Romeinen in nederland

De Romeinen in nederland geschiedenis De Romeinen in nederland Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: De Romeinen in Nederland Introduceren thema De Romeinen in Nederland In dit thema staan

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Webquest groep 8 mls apeldoorn

Webquest groep 8 mls apeldoorn Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Johan van Doeselaar 04 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/55467 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider:

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider: Naam:. Klas: Namen groepsleden:........ Begeleider: 1 Inleiding In deze projectweek ga je onderzoek doen. Dit onderzoek is ter voorbereiding op het sectorwerkstuk in de vierde klas. Dit boekje is jouw

Nadere informatie

Beoordeling van het PWS

Beoordeling van het PWS Weging tussen de drie fasen: 25% projectvoorstel, 50% eindverslag, 25% presentatie (indien de presentatie het belangrijkste onderdeel is (toneelstuk, balletuitvoering, muziekuitvoering), dan telt de presentatie

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog:

Tweede wereldoorlog: geschiedenis Tweede wereldoorlog: oorlogsvoertuigen Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Tweede Wereldoorlog: Oorlogsvoertuigen Introduceren thema Tweede Wereldoorlog:

Nadere informatie

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A Individueel verslag de Reus klas 4A Overzicht en tijdsbesteding van taken en activiteiten 3.2 Wanneer Planning: hoe zorg je ervoor dat het project binnen de beschikbare tijd wordt afgerond? Wat Wie Van

Nadere informatie

Stageschool SG Groenewald te Stein Studentnummer: 211506. 1 Praktijkopdracht 77: Computergebruik... 2. 1.1 Inleiding:... 2. 1.2 De ICT-les...

Stageschool SG Groenewald te Stein Studentnummer: 211506. 1 Praktijkopdracht 77: Computergebruik... 2. 1.1 Inleiding:... 2. 1.2 De ICT-les... Verslag Afstudeerstage Inhoudsopgave 1 Praktijkopdracht 77: Computergebruik.... 2 1.1 Inleiding:... 2 1.2 De ICT-les.... 3 1.3 Conclusie... 5 i 1 Praktijkopdracht 77: Computergebruik. 1.1 Inleiding: ICT

Nadere informatie

eigen woonplaats Oorlog: geschiedenis in de geschiedenis monumenten hebben te maken met oorlogen? Welke oorlogen

eigen woonplaats Oorlog: geschiedenis in de geschiedenis monumenten hebben te maken met oorlogen? Welke oorlogen geschiedenis Oorlog: geschiedenis in de eigen woonplaats Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Oorlog: geschiedenis in de eigen woonplaats Introduceren thema Oorlog:

Nadere informatie

Oefenen 1 punt verdienen Onderwerpen van de presentaties

Oefenen 1 punt verdienen Onderwerpen van de presentaties Presenteren vmbo-4 Presenteren is aan de ene kant een kunst de één is er beter in dan de ander maar aan de andere kant valt of staat elke presentatie met een goede voorbereiding en veel oefening. Bij presenteren

Nadere informatie

Voorkennis: Je hebt de opdracht Introductie AV media afgerond. Je hebt de opdracht De invloed en kracht van AV media afgerond.

Voorkennis: Je hebt de opdracht Introductie AV media afgerond. Je hebt de opdracht De invloed en kracht van AV media afgerond. OPDRACHTKAART AV-03-01-01 Voorkennis: Je hebt de opdracht Introductie AV media afgerond. Je hebt de opdracht De invloed en kracht van AV media afgerond. Intro: Voordat je een AV productie gaat maken, moet

Nadere informatie

Opdracht Stop kindersekstoerisme

Opdracht Stop kindersekstoerisme Opdracht Stop kindersekstoerisme Opdracht voor 4 personen MBO Toerisme ECPAT Nederland ECPAT wereldwijd actief ter bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting ECPAT Nederland - Postbus 11103-2301

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Introduceren thema Indeling planten- en dierenrijk. fauna in de wereld. Thema: Indeling planten- en dierenrijk. Dierenrijk.

Introduceren thema Indeling planten- en dierenrijk. fauna in de wereld. Thema: Indeling planten- en dierenrijk. Dierenrijk. Natuur & Techniek indeling planten- en dierenrijk Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Indeling planten- en dierenrijk Introduceren thema Indeling planten- en dierenrijk

Nadere informatie

kinderrechten Aardrijkskunde kinderrechten gehoord? Met welke kinderrechten hebben zij te

kinderrechten Aardrijkskunde kinderrechten gehoord? Met welke kinderrechten hebben zij te Aardrijkskunde kinderrechten Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Kinderrechten In dit thema staat de volgende hogere orde denkvraag centraal: Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen

Nadere informatie

Binnen dit thema wordt aandacht besteed aan het. Introduceren thema Sterren en planeten. centraal rondom sterren en planeten:

Binnen dit thema wordt aandacht besteed aan het. Introduceren thema Sterren en planeten. centraal rondom sterren en planeten: Aardrijkskunde Sterren en planeten Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Sterren en planeten In dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal rondom sterren en planeten: 1. Op

Nadere informatie

Introduceren thema Wereldgodsdiensten. het dagelijks leven. Startopdracht. Wereldgodsdiensten. Thema: Wereldgodsdiensten.

Introduceren thema Wereldgodsdiensten. het dagelijks leven. Startopdracht. Wereldgodsdiensten. Thema: Wereldgodsdiensten. Aardrijkskunde Wereldgodsdiensten Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Wereldgodsdiensten Binnen dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal: 1. Wat zou er gebeuren als een

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog:

Tweede wereldoorlog: geschiedenis Tweede wereldoorlog: Auto s en wegen Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Tweede Wereldoorlog: auto s en wegen Introduceren thema Tweede Wereldoorlog:

Nadere informatie

Introduceren thema Natuurgeweld. tsunami s. centraal rondom natuurgeweld: Thema: Natuurgeweld. laten ontstaan?

Introduceren thema Natuurgeweld. tsunami s. centraal rondom natuurgeweld: Thema: Natuurgeweld. laten ontstaan? Aardrijkskunde Natuurgeweld Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Natuurgeweld In dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal rondom natuurgeweld: 1. Wat zou er moeten gebeuren

Nadere informatie

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam:

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam: Project wiskunde: iteratie en fractalen Naam: Klas: 6EW-6LW-6WW 1 Doelstellingen De leerlingen leren zelfstandig informatie verwerven en verwerken over een opgelegd onderwerp. De leerlingen kunnen de verwerkte

Nadere informatie

Stoeien met Statistiek

Stoeien met Statistiek Stoeien met Statistiek Havo 4: Statistiek op grote datasets 2 Inhoudsopgave Achtergrondinformatie... 4 Docentenhandleiding... 5 Inleiding voor leerlingen... 6 Opdracht 1... 7 Opdracht 2... 8 Opdracht 3...

Nadere informatie

Spreken - Spreekbeurt HV12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Spreken - Spreekbeurt HV12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteurs VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 22 August 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52685 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie. Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk?

Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie. Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk? Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie Naam : Wat is de bedoeling? Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk? Er is een misdaad gepleegd! Een dief heeft de computer

Nadere informatie

Subculturen. Jorn van der Veen ; Naomi de Boer. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/70465

Subculturen. Jorn van der Veen ; Naomi de Boer. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/70465 Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Jorn van der Veen ; Naomi de Boer 25 januari 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/70465 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Introduceren thema Het menselijk lichaam. allemaal in? 1. Bouw een DNA streng na met draad en kralen en laat aan

Introduceren thema Het menselijk lichaam. allemaal in? 1. Bouw een DNA streng na met draad en kralen en laat aan Natuur & Techniek Erfelijkheid en dna Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: DNA In deze les staan de volgende hogere- orde denkvragen centraal op het gebied van DNA en erfelijkheid: 1. Bouw

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

Een torenvalk op straat. Redactie Duurzame school. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Een torenvalk op straat. Redactie Duurzame school. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Redactie Duurzame school 18 July 2013 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/33045 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Introduceren thema Áchtbanen. Thema: Achtbanen. centraal: 2. Hoe komt het dat de wagentjes toch op de rails blijven zelfs

Introduceren thema Áchtbanen. Thema: Achtbanen. centraal: 2. Hoe komt het dat de wagentjes toch op de rails blijven zelfs Natuur & Techniek Achtbanen Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Achtbanen In deze les staan de volgende hogere orde denkvragen centraal: 1. Ontwerp een wagentje voor je eigen achtbaan. 2.

Nadere informatie

Webquest Europese Unie groep 3

Webquest Europese Unie groep 3 Webquest Europese Unie groep 3 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Hanne Vandenbussche 08 August 2011 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/32194 Dit lesmateriaal is

Nadere informatie

GEBRUIKSONDERSONDERZOEK KRANT IN DE KLAS 2006 Maart 2007

GEBRUIKSONDERSONDERZOEK KRANT IN DE KLAS 2006 Maart 2007 GEBRUIKSONDERSONDERZOEK KRANT IN DE KLAS 2006 Maart 2007 Uitgevoerd door: DUO Market Research In opdracht van: Stichting Krant in de Klas Onderzoeksperiode: December 2006 Doel van het onderzoek Sinds haar

Nadere informatie

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling Boekwerk Voorstel voor een project omschrijving 1.1 Doelstelling Het doel van het te ontwikkelen lespakket Boekwerk is leerlingen op een nieuwe manier bezig te laten zijn met taal, boeken en vakinhoud.

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe.

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe. HOUT EN BOUW Activerende werkvormen? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we na 14 dagen gemiddeld slechts 10 % hebben onthouden van datgene wat we gelezen hebben en 20 % van wat we hebben gehoord.

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

WikiKids Atlas. Lerarenhandleiding Project WikiKids Atlas

WikiKids Atlas. Lerarenhandleiding Project WikiKids Atlas WikiKids Atlas Lerarenhandleiding Project WikiKids Atlas 1. Inhoudsopgave. 1. Inhoudsopgave. p. 43 2. Inleiding. p. 44 3. Uitleg en kerndoelen WikiKids Atlas. p. 46 3.1. Inleiding. p. 46 3.2. Uitleg WikiKids.

Nadere informatie

Wat is een sectorwerkstuk?

Wat is een sectorwerkstuk? Het sectorwerkstuk Wat is een sectorwerkstuk? Bij het sectorwerkstuk gaat het om een vakoverstijgende thematiek die past binnen de sector. Het onderwerp moet gaan over een maatschappelijk relevant thema

Nadere informatie

Excellent Rekenen Goede tot zeer goede rekenaars in het vmbo. Bijlage 2 Statistiekbrochure Materiaal. Naam:...

Excellent Rekenen Goede tot zeer goede rekenaars in het vmbo. Bijlage 2 Statistiekbrochure Materiaal. Naam:... Excellent Rekenen Goede tot zeer goede rekenaars in het vmbo Bijlage 2 Statistiekbrochure Materiaal Naam:... Inleiding Als onderdeel van het onderzoek Excellent rekenen in het vmbo zijn er twee opdrachten

Nadere informatie

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas...

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas... Naam:... Klas... Afsluiting 5 Havo / 6VWO In periode 2, 3 en 4 gaan jullie werken aan een eigen thema om het vak af te sluiten. De volgende onderdelen zullen aan bod komen: - eigen werk rond thema + logboek

Nadere informatie

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM In het FLL World Class SM Project zal jullie team: Een onderwerp kiezen waar jullie enthousiast over zijn of altijd al meer over hebben willen weten. Een innovatieve oplossing

Nadere informatie

Vaardigheden - Internet HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52517

Vaardigheden - Internet HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52517 Vaardigheden - Internet HV 1 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52517 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog:

Tweede wereldoorlog: geschiedenis Tweede wereldoorlog: Een bekende Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Tweede Wereldoorlog: een bekende Introduceren thema Tweede Wereldoorlog: een bekende

Nadere informatie

Activerende didactiek

Activerende didactiek Activerende didactiek De verantwoording voor de lessenserie De activerende didactiek zorgt ervoor dat leerlingen actiever en zelfstandiger bezig zijn met leren, het laat leerlingen effectiever leren. De

Nadere informatie

Introduceren thema Voeding en Bewegen. Wat doe je als leerkracht? Omschrijving van de opdracht: Thema: Voeding en bewegen

Introduceren thema Voeding en Bewegen. Wat doe je als leerkracht? Omschrijving van de opdracht: Thema: Voeding en bewegen Natuur & Techniek Mijn lijf: Voeding en bewegen Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Voeding en bewegen In dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal rondom voeding en bewegen:

Nadere informatie

Spreken - Presenteren HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52520

Spreken - Presenteren HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52520 Spreken - Presenteren HV 1 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52520 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Bijlage 3: Format beschrijving opdrachten onderzoekend leren

Bijlage 3: Format beschrijving opdrachten onderzoekend leren Bijlage 3: Format beschrijving opdrachten onderzoekend leren Dit format is bedoeld voor docenten die onderzoekend-lerenopdrachten gaan maken voor het gebruik in hun eigen groep en/of voor gebruik door

Nadere informatie

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27 TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Iemand voorstellen (schriftelijk en mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.1 en 35.1.2 en 35.1.3 - grammatica:

Nadere informatie

Profielwerkstukplus HAVO

Profielwerkstukplus HAVO Profielwerkstukplus HAVO Inleiding Aan het eind van je schoolloopbaan laat je zien dat je klaar bent voor je vervolgopleiding. Het profielwerkstukplus (PWS+) is daar één van de middelen voor. Je maakt,

Nadere informatie

KOM JE OOK NAAR HET DALTON LYCEUM BARENDRECHT?

KOM JE OOK NAAR HET DALTON LYCEUM BARENDRECHT? KOM JE OOK NAAR HET DALTON LYCEUM BARENDRECHT? Dynamisch Lerend Betrokken Informatiefolder gymnasium - technasium - atheneum - havo - mavo Kom je ook naar het Dalton Lyceum Barendrecht? Zit jij in groep

Nadere informatie

Creatieve werkvormen voor individueel onderwijs

Creatieve werkvormen voor individueel onderwijs Creatieve werkvormen voor individueel onderwijs Studie- en ontmoetingsdag Recht op ziek zijn, recht op onderwijs 6 maart 2009 Els Brijs - Pedagogisch verantwoordelijke Bednet Je rol als lesgever Inhoudsdeskundige

Nadere informatie

Christelijke Basisschool De Bron. Frankenskamp 4 3848 DE Harderwijk 0341-426704 www.debronharderwijk.nl

Christelijke Basisschool De Bron. Frankenskamp 4 3848 DE Harderwijk 0341-426704 www.debronharderwijk.nl Christelijke Basisschool De Bron Frankenskamp 4 3848 DE Harderwijk 0341-426704 www.debronharderwijk.nl Huiswerkprotocol Visie op huiswerk Niet alle scholen geven huiswerk. Toch zijn er veel scholen, waaronder

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Stap 4: Indeling maken

Stap 4: Indeling maken Stap 1: Het kiezen van een onderwerp Kies een onderwerp dat je aanspreekt of waar je veel van af weet of waar je graag meer over te weten wilt komen. Klaar? Kleur vakje 1 van het stappenblad. Stap 2: Materiaal

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog:

Tweede wereldoorlog: geschiedenis Tweede wereldoorlog: Kleding Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Tweede Wereldoorlog - Kleding Introduceren thema Tweede Wereldoorlog - Kleding In dit

Nadere informatie

PRAKTISCH. BIOLOGIE 2e GRAAD ASO OVERZICHT. Telefoon: 015 36 36 36 Fax: 015 36 36 37 Bezoek onze website: www.plantyn.com

PRAKTISCH. BIOLOGIE 2e GRAAD ASO OVERZICHT. Telefoon: 015 36 36 36 Fax: 015 36 36 37 Bezoek onze website: www.plantyn.com WAT OMVAT BIO NATURALIS 3 VOOR DE LEERLING? Leerwerkboek: Laboboek: Een algemene inhoudstafel en methodewijzer Onderzoeksvragen die elk nieuw onderwerp inluiden Actieve leermethode: gevarieerde werkvormen,

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

Spreekbeurt - KGT 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61717

Spreekbeurt - KGT 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61717 Spreekbeurt - KGT 2 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 02 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61717 Dit lesmateriaal is gemaakt met

Nadere informatie

SECTORPROJECT 4 VMBO - T

SECTORPROJECT 4 VMBO - T SECTORPROJECT 4 VMBO - T 2016-2017 handleiding leerlingen inhoud: inleiding stappenplan logboek beoordelingsformulier tijdpad 1 INLEIDING SECTORPROJECT VOOR 4 VMBO-T Alle leerlingen van het vmbo theoretische

Nadere informatie

McCaesar Plusopdracht brugklas

McCaesar Plusopdracht brugklas McCaesar Plusopdracht brugklas Algemene gegevens Titel: McCaesar Thema: Oudheid. Niveau: VWO 1. Aantal lessen: 28 (maximaal). Ontworpen door: H. Koffijberg, 2013 Leerinhoud en hoofdopdracht Je bent één

Nadere informatie

Beleidsnotitie Zelfstandig werken OBS DE BOUWSTEEN

Beleidsnotitie Zelfstandig werken OBS DE BOUWSTEEN Beleidsnotitie Zelfstandig werken OBS DE BOUWSTEEN zelfstandig werken Pagina 1 Wat is zelfstandig werken: Het principe zelfstandig werken houdt in dat de kinderen enige tijd leerstof op hun eigen niveau

Nadere informatie

Presenteren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/74547

Presenteren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/74547 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 18 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74547 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

opdracht 1 instructie telefoongesprek speech opdracht 2 boekbespreking poëziepresentatie sollicitatie

opdracht 1 instructie telefoongesprek speech opdracht 2 boekbespreking poëziepresentatie sollicitatie SPREEKVAARDIGHEID spreeklijn comenius college locatie Lijstersingel leerjaar 1 2 3 opdracht 1 instructie telefoongesprek speech opdracht 2 boekbespreking poëziepresentatie sollicitatie opdracht 3 reclamecampagne

Nadere informatie

Les 1: Vaktijdschriften: een eerste oriëntatie

Les 1: Vaktijdschriften: een eerste oriëntatie Les 1: Vaktijdschriften: een eerste oriëntatie Aanvulling Competent in leesbevordering Docentengids voor opleidingen Pedagogisch Werk en Onderwijsassistent Auteur: Annemiek Hermans Bouwstenen voor leesbevordering

Nadere informatie

Magazines. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/32144

Magazines. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/32144 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres E i Kiwijs 27 juli 2011 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/32144 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

IJsbeer! CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/70967

IJsbeer! CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/70967 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Leonie Z 14 januari 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/70967 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

HUISWERKBELEID. Inhoudsopgave... 1. Inleiding... 2. Het doel van dit huiswerkbeleid... 2. Voorwaarden huiswerkbeleid... 2

HUISWERKBELEID. Inhoudsopgave... 1. Inleiding... 2. Het doel van dit huiswerkbeleid... 2. Voorwaarden huiswerkbeleid... 2 HUISWERKBELEID Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Het doel van dit huiswerkbeleid... 2 Voorwaarden huiswerkbeleid... 2 Doelstellingen huiswerk... 3 Opbouw van het huiswerk... 3 Incidenteel huiswerk... 6

Nadere informatie

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Bij het ontwerpen van een leeractiviteit is het belangrijk dat je vertrekt vanuit het doel dat je ermee hebt. Het overzicht leeractiviteit organiseren geeft een aantal

Nadere informatie

Introduceren thema 80 jarige oorlog. Thema: 80 jarige oorlog. centraal: 2. Maak een nieuw eigentijds volkslied.

Introduceren thema 80 jarige oorlog. Thema: 80 jarige oorlog. centraal: 2. Maak een nieuw eigentijds volkslied. Geschiedenis 80 jarige oorlog Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: 80 jarige oorlog In dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal: 1. Hoe zou Nederland eruit zien als Nederland

Nadere informatie

Programma van toetsing en bevordering. 1 vmbo-bkl. Schooljaar 2013-2014

Programma van toetsing en bevordering. 1 vmbo-bkl. Schooljaar 2013-2014 Programma van toetsing en bevordering Schooljaar 2013-2014 Inhoud: - godsdienst - Nederlands - Engels - Frans - geschiedenis - aardrijkskunde - wiskunde - biologie - informatica - techniek - techniek praktijk

Nadere informatie

1. Inleiding. Pagina 1

1. Inleiding. Pagina 1 Pagina 1 1. Inleiding Nederland is een van de weinige landen met een euthanasiewet. Alleen in België en Luxemburg is euthanasie net als bij ons in een wet geregeld. Veel mensen hebben een mening over euthanasie.

Nadere informatie

Handleiding leerkrachten. Eigen strip maken. Kerndoelen: Taal en ict 1x per week 4 tot 5 weken

Handleiding leerkrachten. Eigen strip maken. Kerndoelen: Taal en ict 1x per week 4 tot 5 weken Handleiding leerkrachten Eigen strip maken Doelgroep: Vak: Duur: Midden/bovenbouw Taal en ict 1x per week 4 tot 5 weken Inhoud: Het project wordt uitgevoerd tijdens de taallessen die ingeroosterd zijn.

Nadere informatie

MODEL B: Beoordelingsmodel PWS Binasvakken ( vernieuwde Tweede Fase ) De voorbereidingsfase: Zijn de leerlingen op zelfstandige wijze gekomen tot:

MODEL B: Beoordelingsmodel PWS Binasvakken ( vernieuwde Tweede Fase ) De voorbereidingsfase: Zijn de leerlingen op zelfstandige wijze gekomen tot: MODEL B: Beoordelingsmodel PWS Binasvakken ( vernieuwde Tweede Fase ) Bij de beoordeling van het PWS wordt uitgegaan van vier verschillende fasen, te weten: 1. De voorbereidingsfase 2. De onderzoeksfase

Nadere informatie

Lesbrief: Beroepenmagazine Thema: Mens & Dienstverlenen aan het werk

Lesbrief: Beroepenmagazine Thema: Mens & Dienstverlenen aan het werk Lesbrief: Beroepenmagazine Thema: Mens & Dienstverlenen aan het werk Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding In de lesbrieven van het thema Aan het werk hebben jullie

Nadere informatie

Huiswerkbeleid OBS De Westhoek

Huiswerkbeleid OBS De Westhoek Huiswerkbeleid OBS De Westhoek Inleiding Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

Opdracht Weg met seksuele uitbuiting van kinderen in toerisme

Opdracht Weg met seksuele uitbuiting van kinderen in toerisme Lesmateriaal Kindersekstoerisme Opdracht Weg met seksuele uitbuiting van kinderen in toerisme Opdracht voor 4 personen HBO ECPAT Nederland ECPAT wereldwijd actief ter bescherming van kinderen tegen seksuele

Nadere informatie

Introduceren thema Op vakantie in Europa. centraal rondom vakantie in Europa: Thema: Op vakantie in Europa

Introduceren thema Op vakantie in Europa. centraal rondom vakantie in Europa: Thema: Op vakantie in Europa Aardrijkskunde Op vakantie in europa Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Op vakantie in Europa Introduceren thema Op vakantie in Europa In dit thema staan de volgende

Nadere informatie

Wie gaat dat betalen? LESPROGRAMMA: Klas 1 en 2 VMBO / MBO. Ontdek de waarde van Nederland. Belasting & Douane Museum

Wie gaat dat betalen? LESPROGRAMMA: Klas 1 en 2 VMBO / MBO. Ontdek de waarde van Nederland. Belasting & Douane Museum Ontdek de waarde van Nederland Belasting & Douane Museum LESPROGRAMMA: Wie gaat dat betalen? Klas 1 en 2 VMBO / MBO Bestemd voor leraren Klas 1 en 2 VMBO / MBO Wie gaat dat betalen? Geschikt voor klassen

Nadere informatie

Sport en Gezondheid Hoe fit ben ik? Inleiding

Sport en Gezondheid Hoe fit ben ik? Inleiding Inleiding Dat bewegen gezond is, dat weten we. Maar wat is gezonde beweging voor je? Hoeveel beweging heb je nodig? Om antwoord te krijgen op deze vragen en te ontdekken hoe fit je bent, is er de Fitkit.

Nadere informatie

Studievaardigheden. Leren wordt een makkie! havo. 2 vmbo-t. Tumult. in de tweede. Dit werkboek is van

Studievaardigheden. Leren wordt een makkie! havo. 2 vmbo-t. Tumult. in de tweede. Dit werkboek is van Studievaardigheden Leren wordt een makkie! Tumult in de tweede 2 vmbo-t havo Dit werkboek is van Inhoudsopgave Tumult in de tweede klas - Studievaardigheden Plannen Les 1 Hoe stel je prioriteiten? Les

Nadere informatie

Handleiding profielwerkstuk HAVO examen 2016

Handleiding profielwerkstuk HAVO examen 2016 1. INLEIDING. Handleiding profielwerkstuk HAVO examen 216 Een van de onderdelen van het schoolexamen (SE) is het profielwerkstuk (PWS). Het PWS kun je beschouwen als een uitgebreide praktische toets. Het

Nadere informatie

Gotcha. Marielle van Rijn. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73011

Gotcha. Marielle van Rijn. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73011 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marielle van Rijn 11 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73011 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

energie Natuur & Techniek Bespreek met de kinderen waar in huis allemaal energie voor alleen nadenken over de verschillende soorten energie, maar

energie Natuur & Techniek Bespreek met de kinderen waar in huis allemaal energie voor alleen nadenken over de verschillende soorten energie, maar Natuur & Techniek energie Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Energie In dit thema staat de volgende hogere orde denkvraag centraal: Hoeveel bespaar je met een energiezuinig huis in vergelijking

Nadere informatie

Harry Potter. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Harry Potter. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres E i Kiwijs 15 September 2011 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/32748 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

Een geslaagde activiteit

Een geslaagde activiteit Een geslaagde activiteit Toelichting: Een geslaagde activiteit Voor Quest 4 heb ik een handleiding gemaakt met daarbij de bijpassend schema. Om het voor de leerkrachten overzichtelijk te maken heb ik gebruik

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Jaaroverzicht CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Jaaroverzicht CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Jaaroverzicht 2013 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Joan Janssen 28 September 2014 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/47200 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Evaluatie Beeld en beroep

Evaluatie Beeld en beroep Evaluatie Beeld en beroep Inhoud Introductie 1 Respondenten 2 Gegeven cijfer 2 De online informatie over het Project Beeld van het Beroep via innovationlab.nhl.nl was duidelijk 3 Er was voldoende variatie

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 havo / 3 vwo

Beroepenwerkstuk 3 havo / 3 vwo Beroepenwerkstuk 3 havo / 3 vwo 2016-2017 INHOUDSOPGAVE Inleiding 3 Opdracht 4 Stappenplan 4 Logboek 8 Overzicht van taken 9 Planning 10 Informatiebronnen profielkeuze 13 2 INLEIDING In de tweede fase

Nadere informatie

Wat is een sectorwerkstuk?

Wat is een sectorwerkstuk? Het sectorwerkstuk Wat is een sectorwerkstuk? Bij het sectorwerkstuk gaat het om een vakoverstijgende thematiek die past binnen de sector. Het onderwerp moet gaan over een maatschappelijk relevant thema

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 it Bynt Winsum

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 it Bynt Winsum Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 it Bynt Winsum Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van

Nadere informatie

Goed begin is het halve werk: de opbouw

Goed begin is het halve werk: de opbouw Docentenhandleiding 1 Goed begin is het halve werk: de opbouw Opbouw van je presentatie Opbouwende kritiek geven en ontvangen 1 Lees de titels van alle hoofdstukken even door. Wat kun je al goed? De opbouw

Nadere informatie

POP Martin van der Kevie

POP Martin van der Kevie Naam student: Martin van der Kevie Studentnr.: s1030766 Studiefase: leerjaar 1 Datum: 18 okt 2009 Interpersoonlijk competent Overzicht wat leerlingen bezig houdt dit kun je gebruiken tijdens de les. Verder

Nadere informatie

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT?

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? Wim Biemans Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie & Bedrijfswetenschappen 4 juni, 2014 2 Het doen van wetenschappelijk onderzoek Verschillende

Nadere informatie