Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid. bouwplaatsmachinisten. Toegepaste technieken ELEKTRICITEIT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid. bouwplaatsmachinisten. Toegepaste technieken ELEKTRICITEIT"

Transcriptie

1 Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid bouwplaatsmachinisten Toegepaste technieken

2 2

3 toegepaste technieken Voorwoord Situering Er bestaan al verschillende uitgaven over bouwplaatsmachines, maar de meeste zijn verouderd. Daarom is de vraag naar een modern handboek, waarin ook de nieuwe technieken aan bod komen, enorm groot. Het Modulair handboek Bouwplaatsmachinisten werd geschreven in opdracht van fvb-ffc Constructiv (Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid). De dienst Gemechaniseerde beroepen (MECA) van het fvb vormde het redactieteam. De verschillende boekdelen werden in samenwerking met de opleidingsinstellingen uitgewerkt. Dit handboek werd opgebouwd uit verschillende boekdelen en verder opgesplitst in modules. De structuur en inhoud werden aangepast aan de nieuwe technieken in de bouw- en machinewereld. In het naslagwerk werd tekst zoveel mogelijk afgewisseld met afbeeldingen. Hierdoor krijgt de lezer het leermateriaal meer visueel aangeboden. Om goed aan te sluiten bij de realiteit en de principes van competentieleren is een praktijkgerichte beschrijving het uitgangspunt van elk onderwerp. De boekdelen bevatten ook praktijkoefeningen. Opleidingsonafhankelijk Het handboek werd zo ontwikkeld dat het voor verschillende doelgroepen toegankelijk is. We streven naar een doorlopende opleiding: zo kan zowel een leerling bouwplaatsmachinist als een werkzoekende in de bouw of een werknemer van een bouwbedrijf dit handboek gebruiken. Een geïntegreerde aanpak Veiligheid, gezondheid en milieu zijn thema s die de redactie hoog in het vaandel draagt. Het is voor een bouwplaatsmachinist uitermate belangrijk dat hij daar de nodige aandacht aan besteedt. Om de toepasbaarheid te optimaliseren werden deze thema s zoveel mogelijk geïntegreerd in het handboek. Robert Vertenueil Voorzitter fvb-ffc Constructiv 3

4 fvb ffc Constructiv, Brussel, 2012 Alle rechten van reproductie, vertaling en aanpassing onder eender welke vorm, voorbehouden voor alle landen. N033BM - versie augustus D/2011/1698/29 Contact Voor opmerkingen, vragen en suggesties kun je terecht bij: fvb ffc Constructiv koningsstraat 132/ Brussel tel.: Fax: website : fvb.constructiv.be 4

5 toegepaste technieken inhoud 1. Basisbegrippen Wat is elektriciteit? Soorten elektriciteit Spanning Wat is het SI-stelsel? Gelijkspanning Wisselspanning Elektrische spanning opwekken Scheikundige werking Elektromagnetisme Mechanische kracht Zonnecellen Meten van spanning Weerstand Opbouw van een stof Stroomsterkte Polariteit Wet van Ohm Enkele toepassingen Symbolen en formules Laagspanning en hoogspanning Hoogspanning Laagspanning Multimeter Meten van spanning Meten van de stroomsterkte Meten van de weerstand Accu Opbouw van een loodaccu Meest voorkomende oorzaken van accuproblemen Loodaccu s Samenstelling Voordelen Nadelen Soorten loodaccu s Gelaccu s Voordelen Nadelen Spiraalaccu s Voordelen Nadelen Visuele en elektrische controle van de accu Visuele controle Elektrische controle Gebruik van een acculader Aansluiten Loskoppelen Laden van de accu Controle van de laadtoestand van de accu Gebruik van een zuurweger en beoordeling van de laadtoestand Onderhoud van de accu Gebruik van startkabels Serie- en parallelschakeling Serieschakeling Parallelschakeling Zekeringen Doel Zekeringen nakijken en vervangen Genummerde zekeringen Niet-genummerde zekeringen Werkwijze Waar bevindt de zekeringkast zich? Zekeringen controleren Soorten zekeringen Oorzaken van defecte zekeringen Oplossing Waarde van de zekeringen Soorten lijnzekeringen Bajonetaansluiting Thermostatische onderbrekers Noodzekering Gereedschap om zekeringen te vervangen Verlichtingsinstallatie Wettelijke verplichte verlichting Veiligheids- en milieuaspecten

6 6

7 1. Basisbegrippen toegepaste technieken 1. Basisbegrippen 1.1. Wat is elektriciteit? De term elektriciteit is genoemd naar het Griekse woord voor barnsteen, elektron. Je kan namelijk statische elektriciteit opwekken door met een stuk barnsteen over een wollen lap te wrijven. In strikte zin is elektriciteit energie die opgewekt wordt door: wrijving warmte scheikundige of magnetische inductie 7

8 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen 1.2. Soorten elektriciteit Om een elektrische stroom te creëren is spanning nodig. Een gelijkspanningsbron levert altijd gelijkstroom: het is een accu. Stroom die voortdurend heen en weer stroomt en dus voortdurend wisselt van polariteit, is wisselstroom. De stroom die elektriciteitsleveranciers aan huis leveren, is wisselstroom. Deze stroom kan opgewekt worden in een elektriciteitscentrale of met behulp van windmolens. Info Werking van een elektriciteitscentrale: De meest gebruikte krachtbron in elektriciteitscentrales is stoom. Door bijvoorbeeld aardolie te verbranden wordt het water verwarmd en omgezet in stoom. Deze stoom wordt onder hoge druk door een turbine geperst. Daardoor gaat de turbine draaien en wordt een dynamo op gang gebracht, die dan elektriciteit produceert. 8

9 1. Basisbegrippen toegepaste technieken 1.3. Spanning De grootheid elektrische spanning wordt in het SIeenheidsstelsel gemeten in volt. Deze eenheid is genoemd naar Alessandro Volta. Eén volt is één joule per coulomb Wat is het SI-stelsel? Het SI-stelsel is een internationaal systeem van eenheden dat ingevoerd werd in Het dient om gegevens gemakkelijk internationaal te kunnen uitwisselen. Iedereen kent wel enkele SI-eenheden: meter de eenheid voor lengte seconde de eenheid voor tijd kilogram de eenheid voor massa Het SI-eenhedenstelsel steunt op zeven onderling onafhankelijke basisgrootheden met hun grondeenheden. Alle andere grootheden hebben een eenheid die afgeleid is van één of meer grondeenheden. De grondeenheden zijn dezelfde over de hele wereld. Ze worden niet beïnvloed door tijd, temperatuur of druk. 9

10 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen Basisgrootheden GROOTHEID SI-EENHEID Basisgrootheid Symbool SI-grondeenheid Symbool lengte l meter m tijd t seconde s massa m kilogram kg stroomsterkte I ampère A temperatuur T kelvin K lichtsterkte I candela cd hoeveelheid stof n, v mol mol De namen van grootheden en eenheden worden altijd met een kleine letter geschreven, ook als ze afgeleid zijn van eigennamen (bv.: newton, pascal). Uitzonderingen: na de woorden graad of graden worden de eenheden Celsius, Fahrenheit en Kelvin met een hoofdletter geschreven. De symbolen van eenheden worden met een kleine letter geschreven, behalve de symbolen van eenheden die afgeleid zijn van eigennamen. N = newton Pa = pascal Sommige symbolen van grootheden worden met een kleine letter geschreven, andere met een hoofdletter. t = tijd T = temperatuur 10

11 1. Basisbegrippen toegepaste technieken Spanningsbereiken Onder andere voor de eenheid van spanning, volt, zijn decimale toevoegsels nodig, omdat de grootte van elektrische spanningen erg grote verschillen kan vertonen. Symbool Voluit Decimaal Voorbeeld nv nanovolt 0, V Zenuwen µv microvolt 0, V Radio- en tv-signalen mv millivolt 0,001 V Audio- en videosignalen V volt 1 V Graafmachines Verdeling van elektriciteit, KV kilovolt V treinen, trams MV megavolt V Hoogspanningslijnen, bliksem De kracht van een waterstroom is onder meer afhankelijk van het hoogteverschil, dat verval wordt genoemd. Hoe groter het verschil, hoe groter de waterdruk. Ook elektrische spanning heeft een verval, waardoor een elektrische druk of spanning ontstaat. Deze spanning wordt gemeten in volt (V). Om stroom te doen vloeien in een elektrische kring is een spanningsverschil nodig. 11

12 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen 1.4. Gelijkspanning Gelijkspanning wordt veel gebruikt in toepassingen waar een relatief lage stroom voldoende energie levert. Deze spanning kan geleverd worden via een accu. De afkorting voor gelijkspanning is DC (direct current). Bij een graafmachine wordt enkel gelijkspanning gebruikt om de verschillende componenten te sturen. Het instrumentenpaneel, de verlichting en de motorsturing werken op gelijkspanning. De alternator die op de motor gemonteerd is, levert de nodige spanning. De verschillende componenten worden via de accu bediend. De dieselmotor kan je starten met de startmotor. Schematische voorstelling van een startmotor: 12

13 1. Basisbegrippen toegepaste technieken 1.5. Wisselspanning Het grote voordeel van wisselspanning is dat de transformator de spanning naar een hogere of lagere spanning kan omzetten zonder grote energieverliezen. Wisselspanning is geschikter dan gelijkspanning om elektrische energie over een lange afstand te transporteren. De afkorting voor wisselspanning is AC (alternating current). Meestal verandert de wisselstroom in 2/100 van een seconde van richting. In één seconde verandert de stroom in dat geval dus 50 keer van richting. Het aantal keer dat de wisselstroom per seconde van richting verandert, is de frequentie. In Europa bedraagt de netfrequentie 50 Hz. 13

14 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen 1.6. Elektrische spanning opwekken Elektrische spanning wordt opgewekt: door scheikundige werking door elektromagnetisme door mechanische kracht door zonnecellen Scheikundige werking Als je een koperen en een zinken plaat in een elektrolyt (meestal een zuur) onderdompelt, ontstaat er spanning aan de platen. Alle accu s werken volgens dit principe Elektromagnetisme Als je een geleider (een koperdraad) beweegt in een magnetisch veld, wordt er een elektrische stroom opgewekt in de geleider. 14

15 1. Basisbegrippen toegepaste technieken Mechanische kracht Mechanische kracht wordt opgewekt door het piëzoelektrische effect. Dat is een verschijnsel waarbij kristallen van bepaalde materialen een elektrische spanning produceren onder invloed van druk (bv. buiging) en omgekeerd ook vervormen wanneer er een elektrische spanning op wordt aangelegd. Het wordt o.a. toegepast bij elektrische gasaanstekers, verouderde pick-upelementen, druktoetsen in elektronische apparatuur en om inkt in een inkjetprinter te spuiten Zonnecellen Zonnecellen zetten licht rechtstreeks om in elektriciteit. Ze worden aan elkaar geschakeld tot modules, die op hun beurt stroom leveren aan batterijen of via omvormers aan het net. 15

16 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen 1.7. Meten van spanning Het is vrij eenvoudig om de spanning over een verbruiker te meten: je moet gewoon de spanning meten tussen de twee draden die aankomen bij de verbruiker. Daarvoor moet je de meter dus in parallel schakelen. Symbolen: Grootheid Symbool Eenheid Symbool spanning U volt V Opgelet Aandachtspunten : Controleer of de meter op de juiste grootheid ingesteld is. Stel de meter in op wisselspanning (V~) of gelijkspanning (V=). Begin altijd met het grootste meetbereik en daal daarna tot je een maximale aflezing krijgt, d.w.z. tot je de waarde zo precies mogelijk kan aflezen. Zo krijg je een kleinere meetfout. Zorg ervoor dat je altijd over een goed beveiligd meettoestel beschikt. 16

17 1. Basisbegrippen toegepaste technieken 1.8. Weerstand Weerstand is de eigenschap van materialen om de doorgang van elektrische stroom te bemoeilijken en te verstoren. Als er een elektrische stroom door een materiaal vloeit, is daar energie voor nodig: de stroom ondervindt een zekere weerstand. Weerstand is het omgekeerde van geleidingsvermogen. Als de geleiding in een materiaal slecht is, spreken we over een weerstand. Ook het menselijke lichaam en de lucht hebben een bepaalde weerstand. Net als water ondervindt ook elektrische stroom een weerstand bij stroming. Deze elektrische weerstand hangt niet alleen af van de dikte van de draad, maar ook van het soort materiaal waarvan hij gemaakt is. Zo is koper een erg goede geleider, terwijl rubber zo veel weerstand biedt dat de elektrische stroom er niet doorheen raakt. De eenheid van weerstand is Ohm (symbool: Ω). De weerstandswaarde van een verbruiker hangt van veel zaken af. Hoe meer stroom er door een verbruiker loopt, hoe kleiner de weerstand uiteraard zal zijn: weerstand is omgekeerd evenredig met stroom. 17

18 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen Weerstandsvariaties De weerstand van bepaalde materialen kan veranderen onder invloed van omgevingsfactoren. Het gaat meer bepaald om deze factoren: temperatuur druk en rek luchtvochtigheid licht spanning Grootheid Symbool Eenheid Symbool weerstand R Ohm Ω De waarde van de weerstand kan stijgen of dalen onder invloed van de temperatuur. Dit is afhankelijk van het gebruikte materiaal. Zo is een PTC-weerstand een weerstand met een Positieve Temperatuur Coëfficiënt, waarbij de weerstandswaarde dus stijgt wanneer de temperatuur stijgt. Een NTC-weerstand daarentegen is een weerstand met een Negatieve Temperatuur Coëfficiënt : de weerstandswaarde daalt wanneer de temperatuur stijgt. Koolstof heeft bijvoorbeeld een NTC-weerstand. Een weerstand is een elektrische component die ervoor zorgt dat een elektrische stroom minder vloeit. Weerstand is ook de naam van de elektrische eigenschap om een elektrische stroom tegen te werken. De waarde van de weerstand is de weerstandswaarde: de verhouding van de spanning tot de stroom. Deze waarde wordt uitgedrukt in de afgeleide SI-eenheid Ohm. Een component heeft een weerstand van 1 Ohm als een voltage van 1 volt over de component leidt tot een stroom van 1 ampère. 18

19 1. Basisbegrippen toegepaste technieken 1.9. Opbouw van een stof Elke stof is opgebouwd uit molecules. Een molecule is het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen van die stof bezit en dat op zichzelf kan bestaan. Zo bevat één kubieke millimeter water ongeveer watermoleculen. Molecules zijn op hun beurt onderverdeeld in atomen. Eén watermolecule bevat twee waterstofatomen en één zuurstofatoom (H 2 O). Atomen zijn opgebouwd uit een kern en elektronen die rond deze kern cirkelen. De kern zelf is opgebouwd uit een aantal protonen en neutronen. Een proton is positief geladen, een neutron is niet geladen, het is neutraal. Een elektron is negatief geladen. Atomen zijn meestal in evenwicht: ze bevatten meestal evenveel elektronen als protonen. Als dit evenwicht verstoord wordt, spreken we van een ion. Een positief ion heeft meer protonen dan elektronen. Een negatief ion heeft meer elektronen dan protonen. 19

20 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen Stroomsterkte De elektrische stroomsterkte is de hoeveelheid elektriciteit die door een elektrische leiding vloeit gedurende een bepaalde tijdseenheid. Hoe meer elektronen per seconde worden verplaatst, hoe meer elektriciteit per seconde door de leiding stroomt en hoe sterker de elektrische stroom is. De eenheid van elektrische stroom is ampère, ook wel amperage genoemd. Grootheid Symbool Eenheid Symbool stroomsterkte I ampère A Het symbool I is afgeleid van het Franse woord intensité. De eenheid ampère is genoemd naar de Franse natuurkundige Andre-Marie Ampère. Een stroom heeft een sterkte van 1 A als er in 1 seconde 6,3 triljoen elektronen verplaatst worden. Verbruiker dimlichten achterlichten remlichten knipperlichten achterruitontdooiing sigarenaansteker radio Opgenomen stroom 9 A 1 A 3,5 A 3,5 A 9 A 8 A 1,2 A Stroomsterkte meet je met behulp van een ampèremeter die je in de stroomkring plaatst, zodat de stroom die je wil meten er doorheen vloeit. 20

21 1. Basisbegrippen toegepaste technieken Polariteit Tekens: Bij een positieve klem: + (plusteken) Bij een negatieve klem: - (minteken) Kleuren: Rood voor een positieve klem Zwart of blauw voor een negatieve klem Grootte: De positieve accuklem is altijd de grootste klem. De negatieve accuklem is altijd de kleinste klem. Cel: De negatieve klem heeft een zinken omhulsel. De positieve klem heeft een uitstekend messing dopje. 21

22 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen Wet van Ohm De wet van Ohm is genoemd naar de Duitse natuurkundige Georg Simon Ohm, die een relatie legt tussen spanning, weerstand en stroomsterkte. De wet van Ohm kan op drie manieren worden geschreven: R = U / I Weerstand = spanning / stroomsterkte U = R x I spanning = weerstand x stroomsterkte I = U / R stroomsterkte = spanning / weerstand De hoofdletter R is de eerste letter van het Engelse resistance of van het Franse résister. Het symbool voor de eenheid ohm is de Griekse hoofdletter Ω (omega). Weerstanden meet je met een ohmmeter. Om de rekenregel gemakkelijk te onthouden, is de driehoek hiernaast het beste middel. Als je met je vinger de grootheid bedekt waarvan je de waarde wil weten, verschijnt de juiste formule. Als je bijvoorbeeld de weerstand wilt bepalen, leg je je vinger op de R en wordt U / I zichtbaar. Op dezelfde manier kan je ook de spanning of de stroom berekenen. Bij een spanning van 6 V en een weerstand van 2 Ohm, bedraagt de stroomsterkte 3 A. Als de weerstand 4 Ohm is en de stroomsterkte 5 A, bedraagt de spanning 20 V. Als je niet met de driehoek werkt, kan je de onderstaande formules gebruiken: U = I x R R = U / I I = U / R 22

23 1. Basisbegrippen toegepaste technieken Enkele toepassingen 1. Berekenen van de weerstand Op een lampje staat de vermelding 2,2 V 0,3 A. Bereken de weerstand van dit lampje. Gegeven: u = 2,2 V I = 0,3 A Gevraagd: de weerstand R Berekening: R = U / I = 2,2 V / 0,3 A = Ω 2. Berekenen van de stroomsterkte Op een weerstand met waarde 3 Ω wordt een spanning aangesloten van 24 V. Bereken de stroomsterkte. Gegeven: R = 3 Ω u = 24 V Gevraagd: de stroomsterkte I Berekening: I = U/R = 24 V / 3 Ω = A 3. Berekenen van de spanning Je wilt een stroom van 2,5 A door een weerstand van 88 Ω sturen. Bereken de spanning. Gegeven: R = 88 Ω I = 2,5 A Gevraagd : de spanning U Berekening: U = R x I = 88 Ω x 2,5 A = V 23

24 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen Symbolen en formules Voor elektronicatoepassingen zijn formules heel belangrijk om uit te rekenen wat een schakeling doet. In elektronicaformules worden de volgende afkortingen gebruikt: Symbool Grootheid Symbool Eenheid U spanning V volt I stroom A ampere R Z weerstand impedantie Ω ohm C capaciteit F farad L inductie H henry P vermogen W watt t tijd s seconde f frequentie Hz hertz Q lading C coulomb Ook worden vaak voorvoegsels gebruikt om de grootte van een getal aan te geven: Afkorting Voorvoegsel Vermenigvuldigingsfactor M mega x k kilo x m milli x 0,001 (/ 1.000) μ micro x 0, (/ ) n nano x 0, (/ ) p pico x 0, (/ ) De afkorting mv betekent dus millivolt, een duizendste van een volt, en MV betekent megavolt, een miljoen volt. Behalve bijvoorbeeld 2,2 MOhm wordt soms ook deze notatie gebruikt: 2M2. 24

25 1. Basisbegrippen toegepaste technieken Laagspanning en hoogspanning Hoogspanning Met hoogspanning wordt een elektrische spanning van meer dan 1000 volt wisselspanning bedoeld. Hoogspanning wordt vooral gebruikt om grote hoeveelheden elektrische energie te transporteren. Dit gebeurt over een hoogspanningsnet, zowel via bovengrondse als ondergrondse hoogspanningskabels. Je kan stroom vergelijken met water: als je een emmer water in een minuut wil vullen, maakt het een verschil of je dit doet met een tuinslang of een brandweerslang. In een tuinslang moet het water heel snel stromen om de emmer in een minuut vol te krijgen. In een brandweerslang moet het water niet zo snel stromen, want de slang is veel dikker. Dit kan men vergelijken met stroom. In onze huizen hebben we laagspanning, nl 230 volt. Stel dat de draden van de elektriciteitscentrale naar een stad ook een spanning van 230 volt zouden hebben, dan zou de stroom wel heel hard moeten stromen om genoeg stroom te kunnen leveren voor alle huizen. Bovendien zou dat veel energie kosten. Daarom werken energietransporteurs met hoogspanning. Op hoogspanningskabels staat of volt. Hiervoor worden kale draden gebruikt zonder isolatie, dus draden waar geen plastic omheen zit. Mag je een hoogspanningskabel aanraken als je niet in contact staat met de grond? Neen, stroom op hoogspanningsdraden is wisselstroom. De stroom wisselt voortdurend, je lichaam wordt dan ook elke keer snel opgeladen en ontladen. Dat overleef je niet! 25

26 toegepaste technieken 1. Basisbegrippen Laagspanning Met laagspanning worden wisselspanningen tot volt en gelijkspanningen tot volt bedoeld. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen: ongevaarlijke laagspanning: maximale waarde van 24 volt gevaarlijke laagspanning: waardes tussen 110 volt en 500 volt Ook de standaardnetspanning van 230/400 volt die gebruikt wordt in huishoudelijke en industriële installaties, is laagspanning. 26

27 2. Multimeter toegepaste technieken 2. Multimeter Om storingen in elektrische systemen te kunnen oplossen heb je een goede multimeter nodig. Een multimeter is een combinatie van verschillende meetinstrumenten: voltmeter stroommeter weerstandsmeter In functie van de uitvoering wordt een onderscheid gemaakt tussen: analoge meettoestellen: de naalduitslag is een maat voor de gemeten waarde digitale meettoestellen: de cijferuitlezing is de gemeten waarde Wanneer je spanning en stroom meet, staan de installatie, de meetsnoeren en het meettoestel onder spanning elektrocutiegevaar! Bij een multimeter moet je eerst instellen wat je wilt meten. Hiervoor gebruik je de grote draaiknop of de drukknop op de meter. 27

28 toegepaste technieken 2. Multimeter De verschillende grootheden (spanning, weerstand of stroom) hebben elk hun eigen aansluitingen voor de meetdraden. Controleer de aansluitingen dus altijd goed voor je een meting uitvoert. Op sommige toestellen staat een verbindingstester die met een geluidssignaal aangeeft wanneer er een rechtstreekse verbinding is. Te meten grootheid Gelijkspanning Wisselspanning Gelijkstroom Wisselstroom Weerstand Stand van de draaiknop V= of VDC V~ of VAC A= of ADC A ~ of AAC Ω, kω of MΩ Diodetest Bij sommige multimeters moet het bereik ingesteld worden. Zo wordt dus bepaald welke waarde maximaal gemeten kan worden. Voor een accuspanning van 12 V kies je een bereik tot 30 V. Als je niet weet hoe hoog de spanning of stroom is, begin dan bij het grootste bereik en pas het daarna aan naar beneden. Er bestaan ook multimeters die het bereik zelf kiezen: multimeters met auto-range (automatisch bereik). Opgelet Aandachtspunten : Zorg dat je steeds over een goed beveiligd meettoestel beschikt. Bij een digitaal meettoestel kan je gemakkelijker waarden aflezen dan bij een analoog toestel. 28

29 2. Multimeter toegepaste technieken 2.1. Meten van spanning Spanning wordt gemeten over de verbruiker schakel de voltmeter in parallel. Zet de multimeter in de stand voltmeter. Controleer of het om gelijkspanning of wisselspanning gaat! Sluit het rode snoer aan op de overeenkomstige aansluiting van de multimeter en het zwarte snoer op de COM-aansluiting. Plaats de rode meetpen van de multimeter op de positieve aansluiting en de zwarte op de negatieve aansluiting Meten van de stroomsterkte Stroom meet je door de verbruiker schakel de amperemeter in serie. Zet de multimeter in de stand ampèremeter. Onderbreek de stroom in het circuit. Sluit het rode snoer aan op de beschermde aansluiting met 10 A en het zwarte snoer op de COM-aansluiting. Breng de multimeter in serie in het circuit in. Herstel de stroom in het circuit. Opgelet Met een multimeter kan je een stroom met een lage stroomsterkte meten: de maximale stroomsterkte mag niet meer dan 10 A bedragen. Een stroomsterkte van meer dan 10 A meet je met een ampèretang, die je rond de kabel waarop je wil meten, aanbrengt. 29

30 toegepaste technieken 2. Multimeter 2.3. Meten van de weerstand Weerstand meet je altijd spanningsloos schakel de ohmmeter in parallel. weerstand Een ohmmeter bevat binnenin een kleine batterij, die een kleine stroom door de kring stuurt waarvan je de weerstand wil meten. Zet de multimeter in de stand ohmmeter. Onderbreek de stroom in het circuit. Verwijder of isoleer de component van het circuit. Sluit het rode snoer aan op de overeenkomstige aansluiting van de multimeter en het zwarte snoer op de COM-aansluiting. Plaats de meetpennen op de aansluitingen van de component. Opgelet Aandachtspunten : Controleer de volgende punten voor je een meting uitvoert: Staat de meter in de juiste stand? Anders kan de meter beschadigd raken. Is het juiste meetbereik ingesteld op de meter? Staat de meter in de juiste positie? Een verkeerde stand kan zware afwijkingen veroorzaken. Er zijn meters die alleen liggend of staand gebruikt mogen worden. Let op de symbolen op de meters. Stel de meter in op de juiste spanning (wissel- of gelijkspanning). 30

31 3. Accu toegepaste technieken 3. Accu Een accu is een elektrochemisch apparaat dat elektriciteit omzet in chemische energie en opnieuw afgeeft als elektrische energie wanneer het met een circuit wordt verbonden. Vroeger hoefde een accu alleen maar de nodige kracht te leveren om: de motor rond te laten draaien tijdens het starten; de ontsteking van stroom te voorzien; de lampen, ruitenwissers, richtingaanwijzers en claxon te doen werken. Tegenwoordig worden er echter veel hogere eisen gesteld aan een accu. Machines hebben een hogere compressieverhouding en dus een groter startkoppel dan vroeger. Ruitenwissers hebben nu verschillende versnellingen. Auto s hebben ruitverwarming, een aansteker, een radio, ingewikkelde verwarmingssystemen, elektronische componenten voor de besturing... Daarom is de behoefte aan accu s van goede kwaliteit tegenwoordig groter dan ooit. 31

32 toegepaste technieken 3. Accu 3.1. Opbouw van een loodaccu Een accu bestaat uit afzonderlijke cellen die in serie met elkaar verbonden zijn. voor een accu van 12 V: 6 cellen voor een accu van 6 V: 3 cellen Elke cel bestaat uit een opeenvolging van positieve en negatieve platen. De negatieve platen bevatten poreus lood (Pb). De positieve platen bevatten loodperoxide (PbO 2 ). Een positieve plaat ligt altijd tussen twee negatieve platen, want anders kan ze kromtrekken. 32

33 3. Accu toegepaste technieken Om te verhinderen dat een positieve en negatieve plaat elkaar kunnen raken en zo kortsluiting veroorzaken, zijn ze gescheiden door separatoren. Alle gelijksoortige platen zijn verbonden met een brugstuk met daarop de pool. Onderaan in de bak is er een bezinkselruimte: na verloop van tijd gaan de platen afbrokkelen en bezinken de afgebrokkelde stukjes in deze ruimte. Aangezien de platen zelf niet tot in deze ruimte komen, kan deze sliblaag geen kortsluiting veroorzaken. Op iedere cel zit een bijvuldop met een ventilatiegaatje, waarlangs het water door verdamping ontsnapt. Water verdampt vooral: bij warm weer wanneer de accu geladen wordt 3.2. Meest voorkomende oorzaken van accuproblemen versnelde veroudering door extreme temperaturen: startproblemen energieverlies door (te) lange opslag korte ritten startproblemen bij koud weer 33

34 toegepaste technieken 3. Accu 3.3. Loodaccu s Loodaccu s zijn de oudste accutypes. Ze zijn nog altijd de meest gebruikte oplaadbare accu en worden gebruikt voor de aandrijving van graafmachines en vorkheftrucks, waarbij ze als tegengewicht dienen doordat ze zo zwaar zijn Samenstelling Een loodaccu bestaat uit: positieve platen uit loodoxide negatieve platen uit een sponsachtig lood een elektrolyt uit verdund zwavelzuur Voordelen elektrochemisch systeem met alleen water, zwavelzuur en lood hoog vermogen levering van hoge elektrische stroom mogelijk goedkoop eenvoudige recuperatie Nadelen lage energie per massa-eenheid 34

35 3. Accu toegepaste technieken Soorten loodaccu s Startaccu Een startaccu kan snel veel stroom leveren. Het is aan te raden deze accu niet verder dan 20% te ontladen. Om een graafmachine te starten is veel stroom nodig, maar de accu wordt onmiddellijk terug opgeladen. Het vermogen van deze accu vermindert sterk door hem te fel te ontladen en terug op te laden: hierdoor ontstaat sulfatering. Info Sulfatering Een verschijnsel waarbij een harde onoplosbare laag op de elektroden gevormd wordt die niet elektrisch geleidend is. Stationaire accu Deze accu levert minder stroom dan een startaccu, maar kan dieper ontladen worden (tot 50%). Hij is beter bestand tegen sulfatering. Tractie-accu Een tractie-accu heeft een langere levensduur dan de vorige accu s en kan tot 80% ontladen worden. Hij is wel duurder. Onderhoudsvrije accu Een onderhoudsvrije accu werkt op dezelfde manier als een klassieke accu. Werking en verschillen: Ook bij een onderhoudsvrije accu komen waterstof en zuurstof vrij, maar de platen bestaan niet volledig uit lood; er is calcium aan toegevoegd. Onderhoudsvrije accu s zijn hermetisch afgesloten, zodat het niet nodig is om het elektrolyt te controleren en op peil te houden. 35

36 toegepaste technieken 3. Accu Bij het overladen van de accu zullen de positieve platen zuurstof vormen en de negatieve platen niet volledig in lood omgezet worden. Er komt geen waterstofgas vrij. De zuurstof die door de positieve plaat wordt opgewekt, reageert met het actieve materiaal op de negatieve plaat (lood) en produceert water. Bij onderhoudsvrije accu s moet geen water toegevoegd worden. Bij een overmatige hoeveelheid gas worden veiligheidsventielen geopend. De ventielen sluiten weer zodra de druk binnenin normaal is. Over de veiligheidsventielen is een keramische filter aangebracht om interne ontsteking van de opgewekte gassen te voorkomen. De roosterplaten zijn erg goed bestand tegen corrosie. Ze hebben een korrelstructuur, die zorgt voor: een betere stroomdichtheid een relatief groot plaatoppervlak Het grote plaatoppervlak vergemakkelijkt de koude start. De lood- en kaliumplaten zijn bijzonder sterk en dus goed bestand tegen sterk laden en ontladen. De platen zijn onderling verbonden door aaneengegoten roosterbeugels, wat zorgt voor een stevige constructie. De opvangruimte is tweemaal zo stevig als bij een vergelijkbare accu van hard rubber. Daarom is een bezinkselruimte onderaan in de bak niet nodig. Het deksel bevat een testindicator: groen: accu meer dan 65% geladen donkere kleur: minder dan 65% resterende capaciteit heldere of lichtgele kleur: de accu moet vervangen worden 36

Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid. bouwplaatsmachinisten. Toegepaste technieken ELEKTRICITEIT. Invulcursus

Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid. bouwplaatsmachinisten. Toegepaste technieken ELEKTRICITEIT. Invulcursus Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid bouwplaatsmachinisten Toegepaste technieken Invulcursus 2 toegepaste technieken Voorwoord Situering Er bestaan al verschillende uitgaven over bouwplaatsmachines,

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

Elektrische techniek

Elektrische techniek AOC OOST Almelo Groot Obbink 01-09-2013 . Zowel in huis als bij voertuigen heb je met elektriciteit te maken. Hoe zit een meterkast in elkaar? Hoe werkt een elektrisch ontstekingssysteem van een motor?

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

De autoaccu. Create PDF with GO2PDF for free, if you wish to remove this line, click here to buy Virtual PDF Printer

De autoaccu. Create PDF with GO2PDF for free, if you wish to remove this line, click here to buy Virtual PDF Printer De autoaccu In dit hoofdstuk behandelen we de functie van de autoaccu, hoe de autoaccu werkt. Dus wat er allemaal gebeurt tijdens het laden en het ontladen van de batterij. Wanneer je dit onderdeel van

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

Weerstand. Bron: http://mediatheek.thinkquest.nl/~kl010/elektro/weerstand.htm. Cursus Radiozendamateur 1

Weerstand. Bron: http://mediatheek.thinkquest.nl/~kl010/elektro/weerstand.htm. Cursus Radiozendamateur 1 Bron: http://mediatheek.thinkquest.nl/~kl010/elektro/weerstand.htm Cursus Radiozendamateur 1 DOELSTELLINGEN: Kennis: - Inzicht in de fenomenen spanning, stroom, weerstand en vermogen. - De kleurcodes van

Nadere informatie

Elektriciteit in onze Volvo s

Elektriciteit in onze Volvo s in onze Volvo s Een zegen als het werkt, een ramp als.. 1 Doel van deze avond Uitleg: Wat is elektriciteit Een klein stukje theorie Een aantal praktijkvoorbeeldjes Oorzaken van elektrische storingen Oplossen

Nadere informatie

6 VEELVOUDEN EN ONDERDELEN VAN EENHEDEN

6 VEELVOUDEN EN ONDERDELEN VAN EENHEDEN 6 VEELVOUDEN EN ONDERDELEN VAN EENHEDEN Bij weerstanden, maar ook bij spanning en stroom, kunnen zeer uit een lopende waarden voorkomen. Spanning kan liggen tussen bijvoorbeeld 0,000 001 V en 160 000 V.

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 AT-142 EPD Basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

Elektriciteit. Elektriciteit

Elektriciteit. Elektriciteit Elektriciteit Alles wat we kunnen zien en alles wat we niet kunnen zien bestaat uit kleine deeltjes. Zo is een blok staal gemaakt van staaldeeltjes, bestaat water uit waterdeeltjes en hout uit houtdeeltjes.

Nadere informatie

HANDLEIDING MULTIMETER MET AUTOMATISCHE BEREIKKEUZE MODEL TT 201

HANDLEIDING MULTIMETER MET AUTOMATISCHE BEREIKKEUZE MODEL TT 201 HANDLEIDING MULTIMETER MET AUTOMATISCHE BEREIKKEUZE MODEL TT 201 INHOUDSTAFEL Pagina Veiligheidstips 3 Veiligheidssymbolen 4 Functietoetsen en aansluitklemmen 5 Symbolen en aanduidingen 5 Specificaties

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING 2 ELEKTRISCHE STROOMKRING Om elektrische stroom nuttig te gebruiken moet hij door een verbruiker vloeien. Verbruikers zijn bijvoorbeeld een gloeilampje, een motor, een deurbel. Om een gloeilampje te laten

Nadere informatie

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 SAMNVATTING LKTICITIT VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 HOVLHID LADING Symbool Q (soms q) enheid C (Coulomb) Iedereen heeft wel eens gemerkt dat voorwerpen elektrische eigenschappen kunnen krijgen. Als je over

Nadere informatie

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk PROEFWERK TECHNOLOGIE VWO MODULE 6 ELECTRICITEIT VRIJDAG 19 maart 2010 R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk 2P 2P 2P Opgave 1 Tup en Joep willen allebei in bed lezen. Ze hebben allebei een fietslampje.

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING ZELFINSTELLENDE MULTIMETER HU201

GEBRUIKSAANWIJZING ZELFINSTELLENDE MULTIMETER HU201 GEBRUIKSAANWIJZING ZELFINSTELLENDE MULTIMETER HU201 INHOUDSTAFEL Veiligheidsinstructies Veiligheidssymbolen Bediening en contactbussen Symbolen en afkortingen Specificaties Batterijen plaatsen Gebruiksinstructies

Nadere informatie

Elektrotechniek voor Dummies

Elektrotechniek voor Dummies Elektrotechniek voor Dummies Het programma Spoedcursus Elektrotechniek voor dummies Spanning/stroom Vermogen Weerstand (Resistantie) Wet van Ohm Serie/Parallel AC-DC Multimeter Componenten Weerstand Draadweerstand

Nadere informatie

Op een accu kan bijvoorbeeld het volgende staan: U = 12V I = 25A Imax = 120A (5sec.) C = 7Ah (C/20) of (20h)

Op een accu kan bijvoorbeeld het volgende staan: U = 12V I = 25A Imax = 120A (5sec.) C = 7Ah (C/20) of (20h) DE LOODACCU. Loodaccu s bestaan al heel lang, al meer dan 100 jaar. Tot op de dag van vandaag is dit type accu één van de meest gebruikte accu s ter wereld. Mits goed behandeld hebben ze een behoorlijke

Nadere informatie

Pajottenlandse Radio Amateurs. De multimeter

Pajottenlandse Radio Amateurs. De multimeter Pajottenlandse Radio Amateurs De multimeter ON3BL 05/03/2013 Wat is een multimeter of universeelmeter? Elektronisch meetinstrument waar we de grootheden van de wet van ohm kunnen mee meten Spanning (Volt)

Nadere informatie

INLEIDING. Veel succes

INLEIDING. Veel succes INLEIDING In de eerste hoofdstukken van de cursus meettechnieken verklaren we de oorsprong van elektrische verschijnselen vanuit de bouw van de stof. Zo leer je o.a. wat elektrische stroom en spanning

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Elektrische weerstand

Hoofdstuk 1. Elektrische weerstand Hoofdstuk 1. Elektrische weerstand Alle materialen hebben elektrische weerstand. Soms is de weerstand laag en gaat elektrische stroom er gemakkelijk door. In andere gevallen is de weerstand hoog. Deze

Nadere informatie

hoofdstuk 1 Elektriciteit.

hoofdstuk 1 Elektriciteit. hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op elektrische lading die stroomt. We kennen twee soorten lading:

Nadere informatie

De (Lood-Zuur) batterij

De (Lood-Zuur) batterij De (Lood-Zuur) batterij Een batterij is eigenlijk niets meer dan een vat vol energie. Deze energievaten kun je gebruiken om energie uit te halen en ook om energie er in te stoppen. Er zijn zeer veel batterijtypes

Nadere informatie

BAT-141 EPD basis 2. Zelfstudie en huiswerk 10-08

BAT-141 EPD basis 2. Zelfstudie en huiswerk 10-08 BAT-141 EPD basis 2 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 WET VAN OHM 5 DEELSPANNINGEN 6 MEETMETHODE SPANNINGSVERLIES 7 METEN AANGELEGDE SPANNING 8 METEN SPANNINGSVERLIES

Nadere informatie

Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren

Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren Schakeling In de hiernaast afgebeelde schakeling kan de spanning

Nadere informatie

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Technologie 1 Elektrische en elektronische begrippen Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002 Deze instructie wordt tijdens

Nadere informatie

Werken met eenheden. Introductie 275. Leerkern 275

Werken met eenheden. Introductie 275. Leerkern 275 Open Inhoud Universiteit Appendix B Wiskunde voor milieuwetenschappen Werken met eenheden Introductie 275 Leerkern 275 1 Grootheden en eenheden 275 2 SI-eenhedenstelsel 275 3 Tekenen en grafieken 276 4

Nadere informatie

OPLAADBARE BATTERIJEN VRLA

OPLAADBARE BATTERIJEN VRLA Oplaadbare batterijen VRLA Serie FX - 12V DC... 31 / 32 Technische gegevens... 33 / 34 Technische informatie... 35 / 38 30 Serie FX - 12V DC FX121.3 FX122.1 FX123.2 FX1204 FX1207 BehuizingFR UL94 V-0 Vlam

Nadere informatie

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Vooraf : expectation management 1. Verwachtingen van deze presentatie (inhoud, diepgang) U = R= R. I = 8 Ω. 0,5 A =

Nadere informatie

HELP, DE ACCU LOOPT LEEG. Technische Avond van Old-Timers Oirschot, Oirschot, 17 juni 2005 INHOUDSOPGAVE

HELP, DE ACCU LOOPT LEEG. Technische Avond van Old-Timers Oirschot, Oirschot, 17 juni 2005 INHOUDSOPGAVE HELP, DE ACCU LOOPT LEEG Technische Avond van Old-Timers Oirschot, Oirschot, 17 juni 2005 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Werking van het laadcircuit 3. Controle van het laadcircuit 4. Reparaties en afregeling

Nadere informatie

De condensator en energie

De condensator en energie De condensator en energie Belangrijkste onderdelen in de proeven De LEGO-condensator De condensator heeft een capaciteit van 1 Farad en is beschermd tegen een overbelasting tot 18 Volt. Wanneer de condensator

Nadere informatie

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor.

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor. Metingen met LEGO zonnepaneel en condensator In mei zullen we LEGO autootjes een circuit laten afleggen waarbij we gebruik maken van groene energie. Ik heb gekozen om zonne-energie te gebruiken en omdat

Nadere informatie

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 HOEVEELHEID LADING Symbool Q (soms q) Eenheid C (Coulomb) Iedereen heeft wel eens gemerkt dat voorwerpen elektrische eigenschappen kunnen krijgen.

Nadere informatie

Impedantie V I V R R Z R

Impedantie V I V R R Z R Impedantie Impedantie (Z) betekent: wisselstroom-weerstand. De eenheid is (met als gelijkstroom-weerstand) Ohm. De weerstand geeft aan hoe goed de stroom wordt tegengehouden. We kennen de formules I R

Nadere informatie

Het is gemakkelijker dan je denkt om de verkeerde accu voor je motor of scooter te bestellen.

Het is gemakkelijker dan je denkt om de verkeerde accu voor je motor of scooter te bestellen. YUASA ACCU S MotoPort levert kwaliteitsaccu s van het merk YUASA*. Yuasa behoort tot de grootste fabrikanten van (motorfiets-)accu s ter wereld. Nagenoeg alle motorfietsen van de 4 grote motorfietsmerken

Nadere informatie

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul.

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul. Hfd 3 Stroomkringen Enkele begrippen: Richting van de stroom: Stroom loopt van de plus naar de min pool Richting van de elektronen: De elektronen stromen van de min naar de plus. Geleiders en isolatoren

Nadere informatie

Batterijdiagnosetoestel voor het testen van alle types 12 V-batterijen.

Batterijdiagnosetoestel voor het testen van alle types 12 V-batterijen. CBT12XS BATTERIJTESTTOESTEL Batterijdiagnosetoestel voor het testen van alle types 12 V-batterijen. TESTVERLOOP / GEBRUIKSAANWIJZINGEN BELANGRIJK: 1. Voor het testen van de prestatie van 12 V-accu s (CCA:

Nadere informatie

EAT-140 EPD-Technicus Dag 1

EAT-140 EPD-Technicus Dag 1 EAT-140 EPD-Technicus Dag 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 HET VRIJE ELEKTRON 5 ELEKTRISCHE LADING 5 VOORVOEGSELS 7 WET VAN OHM 7 VERSCHILLENDE SOORTEN SPANNINGEN

Nadere informatie

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten.

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten. Les in het kort De leerlingen onderzoeken op welke manieren je twee of meer lampjes op één batterij kunt aansluiten (parallel of serie) en welk effect dat heeft op de felheid van de lampjes. Ze gaan uitproberen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. - 2 - De condensator

Inhoudsopgave.  - 2 - De condensator Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Inleiding...3 Capaciteit...3 Complexe impedantie...4 De condensator in serie of parallel schakeling...4 Parallelschakeling...4 Serieschakeling...4 Aflezen van de capaciteit...5

Nadere informatie

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen.

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen. 2 ELEKTRICITEITSLEER 2.1. Inleiding Je hebt al geleerd dat elektriciteit kan worden opgewekt door allerlei energievormen om te zetten in elektrische energie. Maar hoe kan elektriciteit ontstaan? En waarom

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

Basic Creative Engineering Skills

Basic Creative Engineering Skills Spanning, Stroom en Vermogen Augustus 2015 Theaterschool OTT-1 1 Lichtketen - Spanning Controle (bijv. via DMX) S p a n n i n g s b r o n n e n S t r o o m v e r d e l i n g Dimmerpack 1 Dimmer 1 Dimmer

Nadere informatie

Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit

Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit 1. Gelijkstroomkringen (DC) De verschillende elektrische grootheden bij gelijkstroom zijn: Elektrische spanning (volt) definitie: verschillend potentiaal

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT Wanneer loopt er stroom? Elektrische apparaten werken alleen als er een stroom door loopt. Om de stroom te laten lopen is er altijd een spanningsbron nodig. Dat kan een

Nadere informatie

DVM830L -- Digitale Mini Multimeter

DVM830L -- Digitale Mini Multimeter 1. Beschrijving -- Digitale Mini Multimeter De is een compacte multimeter met een 3 ½ digit LCD. Met dit apparaat kunt u AC en DC spanning, DC stroom, weerstanden, diodes en transistors meten. Het apparaat

Nadere informatie

Alles over accu's. Onderwerp: Accu Docutype: Alles over accu.doc Herzien:Februari 2007 blad 1 van 1

Alles over accu's. Onderwerp: Accu Docutype: Alles over accu.doc Herzien:Februari 2007 blad 1 van 1 Alles over accu's Gelukkig worden de accu's steeds beter en gaat de apparatuur steeds zuiniger om met stroom. Intussen worden we wel steeds afhankelijker van die accu. Als u geen stroom hebt, komt er geen

Nadere informatie

Gebruikersinstructies LED display, accu en lader voor handbikes uitgevoerd met elektrische ondersteuning

Gebruikersinstructies LED display, accu en lader voor handbikes uitgevoerd met elektrische ondersteuning Gebruikersinstructies Led Display, accu en lader V2.4 Double Performance BV Antwerpseweg 13/1 2803 PB Gouda Tel: 0182-573833 Gebruikersinstructies LED display, accu en lader voor handbikes uitgevoerd met

Nadere informatie

Inleiding 3hv. Opdracht 1. Statische elektriciteit. Noem drie voorbeelden van hoe je statische elektriciteit kunt opwekken.

Inleiding 3hv. Opdracht 1. Statische elektriciteit. Noem drie voorbeelden van hoe je statische elektriciteit kunt opwekken. Inleiding hv Opdracht Statische elektriciteit Noem drie voorbeelden van hoe je statische elektriciteit kunt opwekken Opdracht Serie- en parallelschakeling Leg van elke schakeling uit ) of het een serie-

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Werking van een zekering

Werking van een zekering Naam: Klas: Datum: Werking van een zekering Doelstelling Leerlingen moeten inzien dat een zekering de elektrische stroom kan onderbreken bij oververhitting als gevolg van een kortsluiting. Inleidende proef

Nadere informatie

Spanning gegarandeerd professionele test-, laaden startapparatuur.

Spanning gegarandeerd professionele test-, laaden startapparatuur. Spanning gegarandeerd professionele test-, laaden startapparatuur. Accutesters de beste om te testen T 12 200 E 7 780 500 010 Voor alle 12V-accu's voor personenwagens van 27 tot 180 Ah. Bijzonder geschikt

Nadere informatie

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas:

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas: Namen: Klas: Windmolenpark Houten Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten Ontwikkeld door: Geert Veenstra Gerard Visker Inhoud Probleem en hoofdopdracht Blz 3 Samenwerking

Nadere informatie

INSTALLATIE INSTRUCTIES Alleen geschikt als permanente installatie, onderdelen genoemd in de handleiding kunnen niet buiten gemonteerd worden.

INSTALLATIE INSTRUCTIES Alleen geschikt als permanente installatie, onderdelen genoemd in de handleiding kunnen niet buiten gemonteerd worden. NETVOEDINGEN AC-1200 1200.190813 1201EL, 1202EL, 1203EXL, 1205EXL ALGEMENE INFORMATIE Deze netvoedingen zijn alleen bedoeld voor installatie door gekwalificeerde installateurs. Er zijn geen door de gebruiker

Nadere informatie

BAT-141 EPD basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

BAT-141 EPD basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 BAT-141 EPD basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

P Als twee van de drie eenheden P, U of I bekend zijn, dan kan de derde worden berekend aan de hand van de volgende formule (zie de afbeelding):

P Als twee van de drie eenheden P, U of I bekend zijn, dan kan de derde worden berekend aan de hand van de volgende formule (zie de afbeelding): Algemene informatie over stroomverbruik Algemene informatie over stroomverbruik BELANGRIJK! Om beschadiging van de accu te voorkomen, moet de laadcapaciteit van de dynamo worden aangepast aan het stroomverbruik.

Nadere informatie

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading.

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. itwerkingen Opgave Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. Opgave 2 Een geleider kan de elektrische stroom goed geleiden. Metalen, zout water, grafiet. c. Een isolator kan de

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 OPGAVE 1 Teken hieronder het bijbehorende schakelschema. Geef ook de richting van de elektrische stroom aan.

Nadere informatie

Elektrische energie en elektrisch vermogen

Elektrische energie en elektrisch vermogen Elektrische energie en elektrisch vermogen Grootheid Symbool Eenheid Lading Q C: Coulomb Spanning U V: Volt Stroomsterkte I A: Ampère Energie E J: Joule Weerstand R Ω: Ohm Spanning: noodzakelijk om lading

Nadere informatie

DEEL 6 Serieschakeling van componenten. 6.1 Doel van de oefening. 6.2 Benodigdheden

DEEL 6 Serieschakeling van componenten. 6.1 Doel van de oefening. 6.2 Benodigdheden Naam: Nr.: Groep: Klas: Datum: DEEL 6 In de vorige oefeningen heb je reeds een A-meter, die een kleine inwendige weerstand bezit, in serie leren schakelen met een gebruiker. Door de schakelstand te veranderen

Nadere informatie

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U Inhoud Condensator... 2 Het laden van een condensator... 3 Het ontladen van een condensator... 5 Opgaven... 6 Opgave: Alarminstallatie... 6 Opgave: Gelijkrichtschakeling... 6 Opgave: Boormachine... 7 1/7

Nadere informatie

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties Elektriciteit Inhoud Inleiding : Deze les Spanning: Wat is dat, hoe komt dat? Stroom(sterkte) : Wat is dat, hoe komt dat? Practicum: (I,)-diagram van een lampje en een weerstand Weerstand : Wet van Ohm

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE KB Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60

Nadere informatie

2. Geadviseerde omgevingstemperatuur van 0 C tot 50 C.

2. Geadviseerde omgevingstemperatuur van 0 C tot 50 C. BT111 ACCU TESTER BT222 ACCU / LAADSTART / TESTER BEDIENINGSHANDLEIDING BELANGRIJK! 1. Voor het testen van 12 V accu's: SAE : 200~1200 CCA DIN : 110~670 CCA IEC : 130~790 CCA EN : 185~1125 CCA CA(MCA)

Nadere informatie

WAARSCHUWING! Alleen geschikt

WAARSCHUWING! Alleen geschikt P ROFI FUEL CELL KIT GEBRUIKSAANWIJZING NL WAARSCHUWING! Alleen geschikt voor kinderen vanaf 10 jaar. Het gebruik is alleen toegestaan onder toezicht van volwassenen, die op de hoogte zijn van de in de

Nadere informatie

De elektrische stroomkring

De elektrische stroomkring EDUGO De elektrische stroomkring Naam: Klas + nr: EDUGO campus DE BRUG AUTHENTIEKE EERSTEGRAADSSCHOOL Schooljaar www.edugo.be Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 1.1 Waarom leren we over de elektrische stroomkring?...

Nadere informatie

Buispomp pomp T250 Handleiding

Buispomp pomp T250 Handleiding Buispomp pomp T250 Handleiding Versie November 2013 Bom Aqua B.V. Tel. 078-6150402 Oosteind 47 Email: info@bom-aqua.nl 3356 AB website: www.bom-aqua.nl Papendrecht Capaciteiten Pomp Opvoerhoogte van 0-150

Nadere informatie

Elektrische installatie op voertuigen

Elektrische installatie op voertuigen Elektrische installatie op voertuigen Doel Je kunt in een 12- of 24-voltinstallatie een storing opsporen en verhelpen. antwoorden Oriëntatie Voordat je met een trekker en een werktuig de openbare weg op

Nadere informatie

5 Elektriciteit. 1 Stroomkringen. Nova. 1 a de metalen b isolatoren c een schakelaar

5 Elektriciteit. 1 Stroomkringen. Nova. 1 a de metalen b isolatoren c een schakelaar 5 Elektriciteit 1 Stroomkringen 1 a de metalen b isolatoren c een schakelaar 2 a Een elektrische stroom bestaat uit kleine deeltjes die door geleidende materialen bewegen. b Met een stroommeter (ampèremeter)

Nadere informatie

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een voorwerp maken om

Nadere informatie

hoofdstuk 1 Elektriciteit.

hoofdstuk 1 Elektriciteit. spanning 2007-2008 hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op van elektrische lading die stroomt. We kennen

Nadere informatie

HandleIdInG GeFelICITeeRd opladen STeKKeR* VoedInGSKaBel CTeK CoMFoRT ConneCT oplaadkabel VolledIG opgeladen onderhoudsladen SToRInGS- lampje

HandleIdInG GeFelICITeeRd opladen STeKKeR* VoedInGSKaBel CTeK CoMFoRT ConneCT oplaadkabel VolledIG opgeladen onderhoudsladen SToRInGS- lampje 6V/0.8A HANDLEIDING GEFELICITEERD met de aanschaf van uw nieuwe professionele schakellader. Deze maakt deel uit van een serie professionele opladers van CTEK SWEDEN AB en beschikt over de nieuwste technologie

Nadere informatie

Bestnr. 11 01 73. Zonne-energie laadregelaar 12 V / 24 V 4A met diepontladingsbeveiliging

Bestnr. 11 01 73. Zonne-energie laadregelaar 12 V / 24 V 4A met diepontladingsbeveiliging Bestnr. 11 01 73 Zonne-energie laadregelaar 12 V / 24 V 4A met diepontladingsbeveiliging Belangrijk! Beslist lezen! Deze gebruiksaanwijzing is een integraal onderdeel van dit product. Er staan belangrijke

Nadere informatie

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water 4 Elektrische energie 4.1 Introductie Inleiding Het hoofdstuk gaat over het goed en veilig functioneren van elektrische schakelingen en over wetmatigheden die gelden voor elektrische schakelingen. Je hebt

Nadere informatie

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken 1. Netwerken en netwerkelementen elektrische netwerken situering brug tussen fysica en informatieverwerkende systemen abstractie maken fysische verschijnselen vb. velden

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Elektrodynamica 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm),

Nadere informatie

Basis Elektriciteit R = U/I. Gelijkstroom (Direct Current) Batterij of zonnecel; de elektronen stromen allemaal in 1 richting.

Basis Elektriciteit R = U/I. Gelijkstroom (Direct Current) Batterij of zonnecel; de elektronen stromen allemaal in 1 richting. Basis Elektriciteit Gelijkstroom (Direct Current) Wisselstroom (Alternating Current) Gesloten stroomkring (Closed circuit) DC AC Batterij of zonnecel; de elektronen stromen allemaal in 1 richting. Lichtnet;

Nadere informatie

Meetinstrumenten. PEKLY 33, Rue Boussingault _ Paris. Werkboekje behorende bij de software. Naam : Klas: 3, 15, 30, 150, 450 1,5 2

Meetinstrumenten. PEKLY 33, Rue Boussingault _ Paris. Werkboekje behorende bij de software. Naam : Klas: 3, 15, 30, 150, 450 1,5 2 Meetinstrumenten. 3, 1, 3, 1, 4 1,.1 Hz 4 o +1...+ o C PEKLY 33, Rue Boussingault _ Paris Werkboekje behorende bij de software. Naam : Klas: Figuur 1 Figuur - H.O.Boorsma. http://www.edutechsoft.nl/ 1

Nadere informatie

Condensator = passieve component bestaande uit 2 geleiders (platen) met een isolator/diëlectricum(lucht, papier, kunststoffen) tussen.

Condensator = passieve component bestaande uit 2 geleiders (platen) met een isolator/diëlectricum(lucht, papier, kunststoffen) tussen. H2: Condensatoren: Opbouw: Condensator = passieve component bestaande uit 2 geleiders (platen) met een isolator/diëlectricum(lucht, papier, kunststoffen) tussen. Opgelet: 2 draden/printbanen kort naast

Nadere informatie

Alternator 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator 2. De werking/ basisprincipe van de wisselstroomgenerator

Alternator 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator 2. De werking/ basisprincipe van de wisselstroomgenerator Alternator In dit hoofdstuk zal ik het vooral hebben over de functie is van de alternator in de wagen. En hoe het basisprincipe is van deze generator. 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator

Nadere informatie

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water 4 Elektrische energie 4.1 Introductie Inleiding Het hoofdstuk gaat over het goed en veilig functioneren van elektrische schakelingen en over wetmatigheden die gelden voor elektrische schakelingen. Je hebt

Nadere informatie

Diktaat Spanning en Stroom

Diktaat Spanning en Stroom Diktaat Spanning en Stroom hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op elektrische lading die stroomt.

Nadere informatie

Digitale multimeter 700b

Digitale multimeter 700b 9705801 Digitale multimeter 700b Gebruikershandleiding Waarschuwing: lees en begrijp de handleiding voor het gebruik van de digitale multimeter. Het niet begrijpen of te voldoen aan de waarschuwingen en

Nadere informatie

Krachten Hoofdstuk 1. Bewegingsverandering/snelheidsverandering (bijv. verandering van bewegingsrichting)

Krachten Hoofdstuk 1. Bewegingsverandering/snelheidsverandering (bijv. verandering van bewegingsrichting) Krachten Hoofdstuk 1 een kracht zelf kun je niet zien maar... Waaraan zie je dat er een kracht werkt: Plastische Vervorming (blijvend) Elastische Vervorming (tijdelijk) Bewegingsverandering/snelheidsverandering

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2003

Examenopgaven VMBO-KB 2003 Examenopgaven VMBO-KB 2003 tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE KB Het gebruik van de formulelijst is toegestaan. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Practicum Zuil van Volta

Practicum Zuil van Volta Practicum Zuil van Volta Benodigdheden Grondplaat, aluminiumfolie, stuivers (munten van vijf eurocent), filtreerpapier, zoutoplossing, voltmeter, verbindingssnoeren, schaar Voorbereidende werkzaamheden

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL 2004

Examenopgaven VMBO-GL 2004 Examenopgaven VMBO-GL 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE GL Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60

Nadere informatie

X C D X C D. voertuigentechniek CSPE KB 2009. minitoets bij opdracht 8

X C D X C D. voertuigentechniek CSPE KB 2009. minitoets bij opdracht 8 voertuigentechniek CSPE KB 2009 minitoets bij opdracht 8 variant d Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of

Nadere informatie

Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken.

Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken. Experiment 5 5 Onderdelen van een autonome PV-installatie Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken. grondplaat 1 zonnemodule 1 halogeenlamp 1 motor

Nadere informatie

6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen

6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen 6. Afronding hoofdstuk 2 6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen Inleiding Bij de introductie van dit hoofdstuk heb je je georiënteerd op het onderwerp van dit hoofdstuk

Nadere informatie

Gebruikershandleiding. 400A AC/DC Stroomtang. Model MA220

Gebruikershandleiding. 400A AC/DC Stroomtang. Model MA220 Gebruikershandleiding 400A AC/DC Stroomtang Model MA220 Inleiding Bedankt dat u kiest voor de Extech MA200 AC/DC stroomtang. Deze meter meet AC/DC stroom, AC/DC spanning, weerstand, elektrische capaciteit,

Nadere informatie

Elektrische stroomnetwerken

Elektrische stroomnetwerken ntroductieweek Faculteit Bewegings- en evalidatiewetenschappen 25 29 Augustus 2014 Elektrische stroomnetwerken Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be Assistent: Erik

Nadere informatie