WHITE PAPER DYA ARCHITECTUURVOLWASSENHEIDSMATRIX

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WHITE PAPER DYA ARCHITECTUURVOLWASSENHEIDSMATRIX"

Transcriptie

1 WHITE PAPER DYA ARCHITECTUURVOLWASSENHEIDSMATRIX MARLIES VAN STEENBERGEN, ALDERT BOERSMA EN MARTIN VAN DEN BERG

2

3 WHITE PAPER DYA ARCHITECTUURVOLWASSENHEIDSMATRIX ASSENHEIDSMATRIX Marlies van Steenbergen, Aldert Boersma en Martin van den Berg Versie: 1.1 Copyright Sogeti Nederland B.V. te Vianen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd (voor willekeurig welke doeleinden) door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Sogeti Nederland B.V. Sogeti Nederland B.V. 1.1 I

4

5 Whitepaper: DYA Architectuurvolwassenheidsmatrix Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE 1 EEN VAKGEBIED IN ONTWIKKELING EEN COMBINATIE VAN PRAKTIJK EN WETENSCHAP DE NIEUWE MATRIX TOEPASSING VAN DE MATRIX REFERENTIES... 8 Sogeti Nederland B.V

6

7 DYA Architectuurvolwassenheidsmatrix Een vakgebied in ontwikkeling 1 EEN VAKGEBIED IN ONTWIKKELING De laatste tien jaar heeft het vakgebied van architectuur een duidelijke ontwikkeling doorgemaakt. Toen tien jaar geleden DYA gelanceerd werd, was dat het startsein voor meer aandacht voor het architectuurproces. Nu is werken onder architectuur een begrip in veel organisaties. Tien jaar geleden werd architectuur nog vooral gezien als een blauwdruk voor de toekomst, nu is architectuur in veel organisaties veel meer een middel om in businessprojecten de juiste keuzes te kunnen maken. Tien jaar geleden hadden we het over de afstemming van architectuur met de business, alsof dat een wat vreemde entiteit was. Nu hebben we het over de vertaling van de businessstrategie naar een daarbij passende inrichting van de organisatie, als integraal onderdeel van enterprise engineering. Een van de factoren die zeker bijgedragen heeft aan deze ontwikkeling van het vakgebied, is de DYA volwassenheidsmatrix. In deze matrix, waarover we in 2003 voor het eerst publiceerden in het maandblad Informatie [1], was veel van het nieuwe denken terug te vinden. De matrix is dan ook in de afgelopen tien jaar met veel succes gebruikt om menig organisatie inzicht te geven in de volwassenheid van de eigen architectuurfunctie en om richting te geven aan het verder professionaliseren van die architectuurfunctie. Dat alles vanuit het motto architectuur moet werken en het belang om aan te sluiten bij de veranderprocessen in de organisatie. Zeker zo n honderd organisaties hebben de DYA volwassenheidsmatrix de afgelopen jaren gebruikt om hun architectuurfunctie te toetsen en te verbeteren, vaak elk jaar opnieuw. Een instrument als de matrix behoudt zijn toegevoegde waarde echter alleen, als het zich mee ontwikkelt met het vakgebied. En waar de matrix tien jaar geleden trendsetter was, zijn veel onderdelen van de matrix nu, gelukkig, gemeengoed geworden. Deze ontwikkeling heeft bij ons de vraag opgeroepen: hoe actueel is de matrix eigenlijk nog? Zijn de onderliggende visie en inzichten ook in deze tijd nog steeds relevant? Stuurt de matrix nog steeds, in deze veranderde en veranderende wereld, op de juiste aspecten? Kortom, we vonden het, als makers en bewakers van de matrix, tijd voor een herijking van de matrix. Met als resultaat een vernieuwde matrix. Een matrix die qua structuur, visie en intentie nog steeds dezelfde is, maar die her en der wel beter in lijn is gebracht met nieuwe ontwikkelingen en inzichten. U zult dus zeker de oude matrix nog herkennen, maar tegelijkertijd ook duidelijk merken dat u een matrix hebt die past bij deze tijd. Ons uitgangspunt bij het herijken van de volwassenheidsmatrix was expliciet niet het vernieuwen om het vernieuwen, maar het vernieuwen waar nodig. De reden hiervoor is dat de matrix in de loop der jaren zijn toegevoegde waarde heeft getoond. En dat willen we behouden. Ook is de onderliggende filosofie, de DYA visie, ons inziens nog steeds volledig valide en actueel. Uitgangspunt was dan ook het aanpassen, waar nodig, van de bestaande matrix aan de eisen van deze tijd. Daarbij hebben we zowel gebruik gemaakt van ervaringen in de praktijk, als van inzichten uit de wetenschap. De kern van de matrix is dus overeind gebleven: de visie achter de volwassenheidsmatrix omtrent het werken onder architectuur komt voort uit DYA. Het behelst de uitgangspunten van DYA als just enough, just in time, doelgerichtheid, gecontroleerd ruimte voor afwijken, architectuur is een continu proces en architectuur moet verandering faciliteren. Het omvat ook het DYA model met Strategische Dialoog en Ontwikkelen (z)onder Architectuur, en de gedachte dat architectuur zich op verschillende niveaus afspeelt. Kerngedachte achter DYA is dat architectuur moet werken. De scope van de matrix is de architectuurfunctie, gedefinieerd als het geheel Sogeti Nederland B.V

8 Whitepaper: DYA Architectuurvolwassenheidsmatrix Een vakgebied in ontwikkeling aan activiteiten, verantwoordelijkheden en actoren betrokken bij de ontwikkeling en toepassing van architectuur in de organisatie, zowel formeel als informeel. De matrix geeft aan hoe dit geheel stap voor stap ingericht kan worden. Met de matrix kunt u meten waar u in dit incrementele ontwikkelpad staat en bepalen wat de volgende stappen zouden moeten zijn. Het idee achter de matrix is dat een grotere volwassenheid leidt tot een grotere effectiviteit, in de zin van een grotere bijdrage aan het bereiken van de organisatiedoelstellingen. De matrix ondersteunt verbetertrajecten van meerdere jaren. De matrix geeft een overall zicht op de architectuurfunctie: ctuurfunctie: zijn de juiste zaken ingeregeld, worden de juiste activiteiten uitgevoerd, ligt de focus goed. De matrix gaat niet in op individuele objecten als personen en producten, behalve op metaniveau: stimuleert de inrichting van de architectuurfunctie e dat de juiste producten worden opgeleverd en wordt er voldoende aandacht besteed aan alle stakeholders, inclusief de architecten? Sogeti Nederland B.V

9 DYA Architectuurvolwassenheidsmatrix Een combinatie van praktijk en wetenschap 2 EEN COMBINATIE VAN PRAKTIJK EN WETENSCHAP Bij het herijken van een volwassenheidsmatrix spelen de volgende vragen een rol: Dekt de matrix het hele speelveld nog steeds voldoende af? Zijn de aandachtsgebieden voldoende onafhankelijk van elkaar? Toetst de matrix nog steeds de juiste zaken? Stemmen de prioriteiten nog steeds overeen met een gebalanceerd professionaliseringsproces? Het beantwoorden van deze vragen hebben we complementair aangepakt door te putten uit zowel praktijkervaringen als wetenschappelijk onderzoek. Nieuw ten opzichte van tien jaar geleden is dat er inmiddels een redelijk repertoire aan wetenschappelijke publicaties bestaat op het gebied van Enterprise Architecture Management (EAM). Waar de eerste matrix uit noodzaak puur op de praktijk is gebaseerd, hebben we nu de mogelijkheid om deze ideeën te toetsen aan academisch onderzoek [2], [3], [4], [5], [6]. Deze wetenschappelijke publicaties zijn vooral gebruikt om de eerste vraag te beantwoorden. Dit is gedaan door de factoren van EAM die in de betreffende publicaties genoemd worden op een rij te zetten en vervolgens te toetsen waar in de matrix ze geadresseerd worden. Waar witte vlekken bleken, zijn die, vooral in de vorm van extra controlevragen, opgevuld. De ervaringen uit de praktijk hebben licht geworpen op alle vier vragen. Hierbij zijn we via een aantal stappen te werk gegaan. Allereerst hebben we een oproep gedaan aan DYA assessoren, die met de matrix werken, om hun ideeën over vernieuwing aan te dragen. Deze ideeën hebben we verzameld en geclusterd en gebruikt als input voor een workshop met een aantal ervaren assessoren. Op basis van de discussie is een nieuwe versie van de matrix opgesteld. Deze versie is vervolgens gereviewed door de deelnemers aan de workshop. Toetsing bij assessoren is één aanpak, maar het is natuurlijk ook interessant te toetsen hoe organisaties die assessments hebbben ondergaan tegen de nieuwe matrix aankijken. Daarom hebben we een expertsessie georganiseerd met een aantal heavy gebruikers: organisaties die al jaren met de matrix werken. Met deze groep hebben we de belangrijkste voorgestelde vernieuwingen besproken en op hun merites bediscussieerd. De feedback hieruit, heeft geleid tot de uiteindelijke versie van de matrix. Sogeti Nederland B.V

10 Whitepaper: DYA Architectuurvolwassenheidsmatrix De nieuwe matrix 3 DE NIEUWE MATRIX Figuur 1 geeft een overzicht van de nieuwe matrix. Nr Aandachtsgebied Opstellen van architectuur A B C 2 Gebruik van architectuur A B C 3 Aansluiting op businessstrategie A B C 4 Aansluiting op realisatie A B C 5 Relatie met bestaande situatie A B 6 Verantwoordelijkheden en bevoegdheden A B C 7 Aansluiting op veranderportfolio A B C 8 Bewaking A B C 9 Kwaliteitsborging A B C 10 Beheer architectuurproces A B C 11 Beheer architectuurproducten A B C 12 Commitment en motivatie A B C 13 Invulling architectuurrol A B C D 14 Architectuurmethode A B C 15 Interactie en samenwerking A B C 16 Architectuurtools A B C 17 Begroting en planning A B C Figuur 1. DYA architectuurvolwassenheidsmatrix 3.0 De meeste aandachtsgebieden zullen nog steeds herkenbaar zijn, een aantal heeft een nieuwe naam gekregen. Hetzelfde geldt voor de volwassenheidsniveaus binnen de aandachtsgebieden (tabel 1). Wel is, zoals verderop wordt uitgelegd, het aantal aandachtsgebieden met één gereduceerd rd tot 17 en is het aantal schalen met één gereduceerd tot 12. Aandachtsgebied Niveau A Niveau B Niveau C Niveau D Opstellen van architectuur Architectuur doelgericht opgesteld Architectuur met stakeholders Architectuur als samenhangend geheel - opgesteld opgesteld Gebruik van architectuur Architectuur is informatief Architectuur is kaderstellend Architectuur ingebed in besluitvorming - Aansluiting op businessstrategie Aansluiting op realisatie Relatie met bestaande situatie Verantwoordelijkheden en bevoegdheden Aansluiting op veranderportfolio Bewaking Kwaliteitsborging Architectuur Architectuurproces gerelateerd aan gestuurd door businessdoelstellingen businessdoelstellingen Ad hoc Structureel Interactief - Aandacht voor Toekomst en bestaand - - bestaande situatie in samenhang Architectuur als Management product belegd verantwoordelijk voor architectuurproces Inhoudelijke sturing Inhoudelijke per project afstemming tussen projecten Architectuur integraal onderdeel van - strategische dialoog Topmanagement - verantwoordelijk voor effect van architectuur Strategisch portfoliomanagement - Reactieve bewaking Pro-actieve bewaking Ingebedde bewaking - Expliciete Kwaliteitsproces Ingebed kwaliteitsbeleid - kwaliteitstoetsing ingericht Sogeti Nederland B.V

11 DYA Architectuurvolwassenheidsmatrix De nieuwe matrix Aandachtsgebied Niveau A Niveau B Niveau C Niveau D Beheer architectuurproces Beheer architectuurproducten Commitment en motivatie Beheer wordt fragmentarisch uitgevoerd Beheer wordt fragmentarisch uitgevoerd Toewijzing van budget en tijd Er zijn beheerprocedures ingericht Er zijn beheerprocedures ingericht Architectuur erkend als management instrument Continue procesverbetering - Er is een beheerbeleid Architectuur erkend als strategisch - Invulling architectuurrol Rol onderkend Rol ingevuld Rol ondersteund Rol Architectuurmethode Ad hoc Structureel Ingebed Iinteractie en samenwerking Architectuurtools Samenwerking tussen architecten Ad hoc en productgericht Stakeholders betrokken Structureel en procesgericht Gedeeld eigenaarschap - gewaardeerd Integratie van tools - Begroting en planning Ad hoc Structureel Optimaliserend - Tabel 1. Architectuurvolwassenheidsniveaus per aandachtsgebied. - - De vernieuwingen in de matrix kunnen we goed presenteren aan de hand van de vragen uit de vorige sectie. Dekt de matrix het hele speelveld voldoende af? De aandachtsgebieden blijken het hele speelveld nog steeds af te dekken. Wel blijken er binnen de aandachtsgebieden zaken onderbelicht te zijn. Een voorbeeld hiervan is de aandacht voor de architectuurproducten die opgeleverd worden. De witte vlekken die naar boven kwamen, konden we opvangen door het toevoegen van extra controlevragen. Zijn de aandachtsgebieden voldoende onafhankelijk van elkaar? Een analyse van de oorspronkelijke 18 aandachtsgebieden leidde tot de conclusie dat enige aanscherping wel mogelijk was. Zo is bijvoorbeeld het onderscheid tussen de afstemming met het ontwikkelproces en de bewaking van het ontwikkelproces aangescherpt, waarbij het eerste aandachtsgebied meer kijkt naar de informele contacten en inbedding in het ontwikkelproces terwijl het tweede aandachtsgebied puur vanuit het besturingsperspectief kijkt. Een andere aanscherping bleek de vraag of afstemming met beheer nog wel een apart aandachtsgebied moest blijven. Uiteindelijk is er voor gekozen om dit aspect op te nemen in een vernieuwde uitwerking van het aandachtsgebied opstellen van architectuur, waarin meer aandacht is gekomen voor het betrekken van alle stakeholders, waaronder beheer. Toetst de matrix de juiste zaken? Uit de vraag of de matrix de juiste zaken toetst, kwam met name naar voren dat het mogelijk is om de matrix nog meer inrichtingsonafhankelijk te maken. Dat wil zeggen zowel de volwassenheidsniveaus als de controlevragen formuleren in termen van doelstellingen en niet in termen van middelen om die doelstellingen te bereiken. Een paar voorbeelden van herformulering staan in onderstaande tabel. Sogeti Nederland B.V

12 Whitepaper: DYA Architectuurvolwassenheidsmatrix De nieuwe matrix Oorspronkelijke formulering Herformulering Wordt de architectuur getoetst aan de Zijn de architectuurkeuzes in lijn met de businessdoelen? businessstrategie en doelstellingen? Wordt een architectuur pas opgesteld als daar Wordt een architectuurdocument pas een opdrachtgever voor is? opgesteld als er iemand is die het resultaat wil hebben? Worden projecten gecontroleerd op het Is er een (informele) signalering of projecten voldoen aan de architectuur? rekening houden met de architectuur? Tabel 2. Voorbeelden van herformuleringen controlevragen De controlevragen geven nu meer de essentie weer die we willen toetsen, in plaats van de manier waarop. Dat laatste kan immers van organisatie tot organisatie verschillen. Stemmen de prioriteiten overeen met een gebalanceerd professionaliseringsproces? Deze vraag heeft betrekking op de positionering van de volwassenheidsniveaus in de matrix. Een vergelijking laat zien dat een aantal volwassenheidsniveaus één schaal naar rechts of (vooral) naar links is verschoven. Dit zijn kleine correcties om meer balans in de schalen te krijgen die zijn ingegeven door de praktijkervaringen met het toepassen van de matrix. De grootste uitzondering hierop is het aandachtsgebied coördinatie van ontwikkelingen (hernoemd tot aansluiting op veranderportfolio ), dat een derde volwassenheidsniveau er bij heeft gekregen en waarvan de eerste twee niveaus een aantal schalen naar links zijn geschoven. Dit is een voorbeeld van een ontwikkeling, waarbij portfoliomanagement ook meer volwassen is geworden, die tot een inhoudelijke aanpassing in de matrix heeft geleid. De hierboven beschreven aanscherpingen hebben, naast het hernoemen en herdefiniëren van aandachtsgebieden en volwassenheidsniveaus, ook geresulteerd in het verwijderen van controlevragen, het toevoegen van nieuwe controlevragen en het herformuleren van controlevragen. Er zijn uiteindelijk 32 controlevragen verwijderd, 32 volledig nieuwe controlevragen toegevoegd en 46 controlevragen geherformuleerd. Daarnaast zijn alle controlevragen omgezet naar stellingen. Sogeti Nederland B.V

13 DYA Architectuurvolwassenheidsmatrix Toepassing van de matrix 4 TOEPASSING VAN DE MATRIX De toepassing van de matrix is niet gewijzigd. Het uitvoeren van een assessment zal nog steeds gebeuren door middel van het houden van interviews, het bekijken van documenten en het op basis daarvan opstellen van een rapportage met een architectuurprofiel in de matrix, bevindingen, conclusies en aanbevelingen voor verdere professionalisering. Nieuw is wel, dat we met gecertificeerde assessoren gaan werken. Een van de zorgen bij het vernieuwen van een volwassenheidsmodel als de DYA volwassenheidsmatrix is natuurlijk de compatibiliteit met eerdere assessments. Als u in het verleden een assessment hebt laten uitvoeren met de matrix, kunt u dan de resultaten van de nieuwe matrix nog vergelijken met uw eerdere resultaten? Uiteraard hebben we daaraan gedacht. In de komende periode zullen we, indien u dat op prijs stelt, in assessments zowel een architectuurprofiel met de oude matrix als met de nieuwe matrix maken. Zo wordt voor u de overstap van oud naar nieuw soepeler. Ook hebben we de verschillen tussen de twee matrici zorgvuldig geregistreerd. Zodat we ook op detailniveau altijd voor u de vergelijking kunnen maken. Nieuwsgierig geworden naar de nieuwe matrix? Laat uw naam, telefoonnumer en adres achter, en we nemen contact met u op om de vernieuwingen met u te bespreken of stuur een naar Sogeti Nederland B.V

14 Whitepaper: DYA Architectuurvolwassenheidsmatrix Referenties 5 REFERENTIES [1] Berg, M. van den and Steenbergen, M. van (2003). Niveaus van werken onder architectuur. Informatie, 45(2), [2] Winter, K., Buckl, S., Matthes, F. and Schweda, C.M. (2010). Investigating the State-of-the-art art in Enterprise Architecture Management Methods in Literature and Practice. In MCIS 2010 Proceedings, paper 90. [3] Van Eck, P., Blanken, H. and Wieringa, R. (2004). Project GRAAL: Towards Operational Architecture Alignment. International Journal of Cooperative Information Systems, 13(3), [4] Aier, S. and Schelp, J. (2010). A Reassessment of Enterprise Architecture Implementation. In: Dan, A., Gittler, F. and Toumani, F. (Eds.), ICSOC/ServiceWave 2009, LNCS 6275, 35 47, Springer-Verlag, Berlin Heidelberg. [5] Nakakawa, A., Bommel, P. van and Proper, H.A. (2010). Challenges of Involving Stakeholders When Creating Enterprise Architecture. In: 5th SIKS/BENAIS IS Conference on Enterprise Information Systems,, [6] Raadt, B. van der, Slot R. and Vliet, H. van (2007). Experience report: assessing a global financial services company on its enterprise architecture effectiveness using NAOMI. In Proceedings of the 40th Annual Hawaii Intenational Conference on System Sciences (HICSS 07). Sogeti Nederland B.V

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Onderzoek naar het effect van de Novius Architectuur Academy Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Door met meerdere collega s deel te nemen aan een opleiding voor bedrijfsarchitecten, werden mooie

Nadere informatie

Volwassenheid en effectiviteit van enterprise

Volwassenheid en effectiviteit van enterprise Volwassenheid en effectiviteit van enterprise architectuur http://igitur-archive.library.uu.nl/dissertations/2011-0609- 200519/steenbergen.pdf Marlies van Steenbergen Even voorstellen Principal Consultant

Nadere informatie

VORM GEVEN AAN VISIE

VORM GEVEN AAN VISIE VORM GEVEN AAN VISIE Hoe businessarchitectuur bijdraagt aan het bereiken van businessdoelen White paper Auteurs: Martin van den Berg, Aldert Boersma, Serge Bouwens, Erica Dane, Bonne van Dijk, Paul Dijkwel,Jan

Nadere informatie

25 Het CATS CM Maturity Model

25 Het CATS CM Maturity Model 25 Het CATS CM Maturity Model Op basis van de ervaringen die zijn opgedaan in het advies- en trainingswerk van CM Partners is, uitgaande van CATS CM, een volwassenheidsmodel opgesteld dat ingezet kan worden

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Tanja Goense 16 September 2010 Programma Even voorstellen Opzet onderzoek Bevindingen Samengevat Foodforthought

Nadere informatie

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V)

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Inhoudsopgave Nut en Noodzaak Eerste resultaten Afgestemde werkwijze Wijze van terugkoppeling aan directie 2 Vernieuwing & Verbetering: noodzaak en onderscheid

Nadere informatie

Applicatie outsourcing

Applicatie outsourcing Applicatie outsourcing Architectuur van en in de samenwerking dr. Jan Campschroer Management Consultant Ordina 13 oktober 2011 m.m.v.: Martin van den Berg Deze presentatie is gebaseerd op interviews met

Nadere informatie

teambuilding op hoofdlijnen

teambuilding op hoofdlijnen Test naam Teambuildings Monitor Datum 27-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige teambuilding op hoofdlijnen de 5 niveaus samengevat inhoud Zijn de taken van het

Nadere informatie

Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren

Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren Ineke van den Berg, Magda Ritzen & Albert Pilot Universiteit

Nadere informatie

Van inzicht naar impact

Van inzicht naar impact architectuur i Van inzicht naar impact Architectuur moet weer handzaam en hanteerbaar worden Architectuur verschaft inzicht. Hoe vertaal je dit inzicht naar impact in deze tijd van elkaar snel opvolgende

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Kwaliteit van IT-Architectuur

Kwaliteit van IT-Architectuur Kwaliteit van IT-Architectuur Leo Pruijt Lectoraat ADIS Hogeschool Utrecht HU Ngi 29-09-2011 1 Architectuur en Kwaliteit Promotieonderzoek (vanaf 01-09-2011) Onderwerp: Architectuur en Kwaliteit Promotor:

Nadere informatie

Onderzoek naar de effectiviteit van Business Control

Onderzoek naar de effectiviteit van Business Control Onderzoek naar de effectiviteit van Business Control Top 10 kenmerken van een effectieve v Rotterdam, februari 2015 vs Final Wat kunt u in deze doorkijk verwachten? Inleiding FinTouch doet onderzoek naar

Nadere informatie

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Agenda Voorstellen Waarom doen we het? Hoe ziet de verandering eruit? Wat zijn de belangrijkste uitdagingen? 2 Voorstellen

Nadere informatie

Test Process Improvement Benchmark. SPIder Conferentie 23 september Wim van Uden

Test Process Improvement Benchmark. SPIder Conferentie 23 september Wim van Uden Test Process Improvement Benchmark SPIder Conferentie 23 september Wim van Uden Agenda Korte inleiding TPI -model TPI benchmark overall Vergelijking branches DO s& DON Ts Test Process Improvement Optimaliseren

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Dragon1 Officieel Statement

Dragon1 Officieel Statement Dragon1 Officieel Statement Versie: 2.0d Datum: 19 april 2010 Auteur: Mark Paauwe Inleiding Dit document geeft in het kort weer wat Dragon1 is en wat de belangrijkste taken, rechten en plichten van personen

Nadere informatie

I&A Integraal bestuurd

I&A Integraal bestuurd I&A Integraal bestuurd I&A-besturingsmodel samenvatting Datum: 25-04-2014 Versie: 1.0 1 Doelstellingen van het I&A-besturingsmodel De positie van informatievoorziening en automatisering (I&A) de afgelopen

Nadere informatie

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Testers helpen ontwikkelaars of andersom? TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Improve Quality Services B.V. 2 Agenda Hoe veilig is een muur? Past Scrum ook

Nadere informatie

Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den

Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den Berg Agenda Inleiding Wat is de rol van de provider architect?

Nadere informatie

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA.

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven Johan Zandhuis SYSQA Start: 1999 Onafhankelijk Quality Assurance in IT 150 medewerkers (en groeiend) 2 SYSQA Operationeel

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

courses and programms experience others Formal vs informal learning Objective 2013-2016: Eneco Groep medewerkers dragen actief bij aan de onze duurzame strategie doordat ze hier via een intern digitaal

Nadere informatie

Diagnose: EVC als strategische keuze

Diagnose: EVC als strategische keuze Activiteit 1 De organisatie heeft inzicht in de belangrijkste kansen en bedreigingen voor EVC (korte en lange termijn). 2 De klanten en doelgroepen voor EVC zijn vastgesteld. 3 Ambities rond kwantiteit

Nadere informatie

Waardegestuurd Contractmanagement

Waardegestuurd Contractmanagement Waardegestuurd Contractmanagement Wat is de effectiviteit van úw Inkoop- en Contractmanagement? Augustus 2015 Ontwikkeling in Inkoop & Contractmanagement Uit Onderzoek van de IACCM (International Association

Nadere informatie

WHITE PAPER DYA : IMPLEMENTATIEAANPAK VOOR TOGAF

WHITE PAPER DYA : IMPLEMENTATIEAANPAK VOOR TOGAF WHITE PAPER DYA : IMPLEMENTATIEAANPAK VOOR TOGAF Martin van den Berg Jan Willem Dijkstra Gé Schellen Renzo Wouters WHITE PAPER DYA : IMPLEMENTATIEAANPAK VOOR TOGAF Martin van den Berg Jan Willem Dijkstra

Nadere informatie

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement Prince2 audit Kwaliteitsmaatregel met rendement Niek Pluijmert Dga INQA (samen met Hans) Project- en kwaliteitmanagement Sedert 1979 in ICT Bestuurslid Spider Bestuurslid KvK Midden Nederland TU Delft

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ASL 2 Z elfevaluatie Werkboek Beleidsmatig OCM ACM Sturende processen (intern) Sturende processen (extern) Operationeel Beheer Onderhoud/vernieuwing Intern Verbindende processen Extern Naam Groep Datum

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk lezing voor de MBO raad, dd. 21/1/2010. Dr.mr.ir. Th.J.G Thiadens, Lector ICT governance Fontys Hogeschool, Docent aan de UvA, Erasmus, UvT, RuG, OU

Nadere informatie

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015 MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN Ruysdael onderzoek 2015 Succes maak je samen Ruysdael is gespecialiseerd in innovatie van mens en organisatie. Vanuit de overtuiging dat je samen duurzame meerwaarde creëert.

Nadere informatie

WERKKAMER UITWERKEN REGELGEVING. Resultaten 2015 & Jaarplan 2016

WERKKAMER UITWERKEN REGELGEVING. Resultaten 2015 & Jaarplan 2016 WERKKAMER UITWERKEN REGELGEVING Resultaten 2015 & Jaarplan 2016 Jaarplan WK UR 2016 Inhoud Veiligheidsprestaties branche Terugblik resultaten 2015 Onderwerpen jaarplan 2016 Vragen aan het bestuur Principes

Nadere informatie

Certificering HR Professional

Certificering HR Professional Certificering HR Professional Certificering HR Professional Het personeelsmanagement kenmerkt zich door een grote mate van diversiteit, in de diepte en de breedte. De inhoud van het personeelsmanagement

Nadere informatie

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1 Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info 1 Maak een (verbeter)voorstel voor Enterprise Architectuur, waarbij u zowel de mogelijkheden als de beperkingen van

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg Aanleiding en projectdoelstellingen Aanleiding In 2011 werd door de (toenmalige) portefeuillehouder Bevolkingszorg in het DB Veiligheidsberaad geconstateerd dat de nog te vrijblijvend door de gemeenten

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen Raadsvergadering d.d. : 1 december 2011 Raadsbesluitnummer : R11.081 Carrousel d.d. : 17 november 2011 Onderwerp : Eindrapport Rekenkamercommissie kwaliteit Grondbeleid

Nadere informatie

Project Dijkversterking Krimpen

Project Dijkversterking Krimpen Project Dijkversterking Krimpen Dijkversterking & UAV-gc Samenwerken met de opdrachtnemer Huub Verbruggen Projectmanager Dijkversterking Krimpen Even voorstellen Huub Verbruggen Projectmanager van beroep

Nadere informatie

Resultaten PPM mini-enquête 2013

Resultaten PPM mini-enquête 2013 Resultaten PPM mini-enquête 203 Stand van Project Portfolio Management in Nederland drs. Jan G. Bloem CMC t.b.v. 9 e PPM Jaarcongres 29 mei 203 Het speelveld Project Por)olio Management Rond deze thema

Nadere informatie

Van Beheer naar Regie: Ontwerp Aeres. Sir Bakx, [SB.it] / SURFmarket Steven Verstraten, hoofd ICT Aeres groep

Van Beheer naar Regie: Ontwerp Aeres. Sir Bakx, [SB.it] / SURFmarket Steven Verstraten, hoofd ICT Aeres groep Van Beheer naar Regie: Ontwerp Aeres Sir Bakx, [SB.it] / SURFmarket Steven Verstraten, hoofd ICT Aeres groep Aeres Groep Groene sector in midden Nederland 20 locaties: Utrecht, Flevoland en Gelderland

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Enterprise architectuur: van modellen en principes naar organisatiesensitiviteit

Enterprise architectuur: van modellen en principes naar organisatiesensitiviteit INTERVIEW MET MARLIES VAN STEENBERGEN Enterprise architectuur: van modellen en principes naar organisatiesensitiviteit Effectiviteit houdt me bezig. We kunnen als architecten mooie modellen maken en principes

Nadere informatie

De AlliantiePerformanceScan

De AlliantiePerformanceScan De AlliantiePerformanceScan De AlliantiePerformanceScan onderzoekt rendement,risico en toegevoegde waarde van uw alliantieportefeuille en de sterke en zwakke punten in het alliantiemanagement. De AlliantiePerformanceScan

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016 Financial Control Framework Van data naar rapportage Inhoudsopgave Even voorstellen Doel van de workshop Positie van Finance & Control Inrichting van management

Nadere informatie

Test Management Assessment

Test Management Assessment Test Management Assessment Bart Knaack 1 Spreker wie ben ik? Bart Knaack Testmanager LogicaCMG Medewerker Test Research Centre Huidige opdracht: Legacy transformation testing bij Nationale Nederlanden.

Nadere informatie

BCM Volwassenheid. Het VKA BCM Maturity Model. 15-02-2006 Steven Debets

BCM Volwassenheid. Het VKA BCM Maturity Model. 15-02-2006 Steven Debets BCM Volwassenheid Het VKA BCM Maturity Model 15-02-2006 Steven Debets Inhoud Aanleiding BCM Maturity model en Quick Scan Resultaten Marktscan 2 3 4 Effectieve implementatie; Een goede blauwdruk als basis.

Nadere informatie

Beleidsmedewerker Onderwijs

Beleidsmedewerker Onderwijs Horizon College Beleidsmedewerker Onderwijs Sector BMO Alkmaar C70) Afdeling Communicatie en Onderwijs (C&O) Contract: Vervanging wegens zwangerschapsverlof Periode: 1 mei 2015 tot 1 oktober 2015 Omvang:

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Financiële Risicobeheersing Port of Rotterdam

Financiële Risicobeheersing Port of Rotterdam Financiële Risicobeheersing Port of Rotterdam Brussel, 30 september 2011 Daniëlle van der Sluijs Concerncontroller Inhoud presentatie Port of Rotterdam in het kort Richting bepalen: Strategievorming Sturen

Nadere informatie

Functiebeschrijving Enterprise Architect

Functiebeschrijving Enterprise Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de CIO of aan de manager van

Nadere informatie

EFQM model theoretisch kader

EFQM model theoretisch kader EFQM model theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. EFQM model EFQM staat voor European Foundation for Quality Management. Deze instelling is in 1988 door een aantal

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Kwaliteit en Vergelijkbaarheid

Samenvatting projectplan Kwaliteit en Vergelijkbaarheid Projectdoelstellingen resultaten De doelstelling van het project Kwaliteit en is het vergroten van het lerend vermogen van de veiligheidsregio s en het verbeteren van de samenwerking. Door kwaliteitszorg

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

AGRIFIRM PERFORMANCE MANAGEMENT REGELING AUGUSTUS 2015, VERSIE 2015-2

AGRIFIRM PERFORMANCE MANAGEMENT REGELING AUGUSTUS 2015, VERSIE 2015-2 AGRIFIRM PERFORMANCE MANAGEMENT REGELING AUGUSTUS 2015, VERSIE 2015-2 INLEIDING Bij Agrifirm maken onze mensen het verschil. De missie, visie en strategische doelen van Agrifirm worden door onze medewerkers

Nadere informatie

Rapportage ontwikkelassessment [NAAM KANDIDAAT]

Rapportage ontwikkelassessment [NAAM KANDIDAAT] Rapportage ontwikkelassessment Uitgevoerd door : Voor: [NAAM ORGANISATIE] 1 van 5 Rapport Ontwikkelassessment [NAAM ORGANISATIE] Persoonlijk en vertrouwelijk Naam : Functie : Doelstelling : Ontwikkelassessment

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

MoP Foundation training

MoP Foundation training MoP Foundation training Tijdens onze MoP Foundation training maakt u op inspirerende wijze kennis met MoP en leert u MoP toepassen op uw eigen portfolio. Onder leiding van onze expert trainers wordt het

Nadere informatie

ODC toont de essentie in vier kleuren: Natuurlijke kracht De natuurlijke kracht is wat iemand van nature goed kan en waar iemand energie van krijgt.

ODC toont de essentie in vier kleuren: Natuurlijke kracht De natuurlijke kracht is wat iemand van nature goed kan en waar iemand energie van krijgt. Optimale inzet en groei van uw talenten en organisatie Wanneer u in uw organisatie teams vormt of ontwikkelt en mensen wilt inzetten vanuit hun natuurlijke kracht, wilt u ongetwijfeld weten wat de werkelijke

Nadere informatie

P3M3 Self Assessment. Portfolio, Programma en Project Maturity Model

P3M3 Self Assessment. Portfolio, Programma en Project Maturity Model P3M3 Self Assessment Portfolio, Programma en Project Maturity Model Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Introductie... 2 1. Management Control... 5 2. Benefits Management... 6 3. Financieel Management...

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Eibert Dijkgraaf Kijk verder dan je test neus lang is: Life Cycle Testing Scan Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008

Eibert Dijkgraaf Kijk verder dan je test neus lang is: Life Cycle Testing Scan Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008 Titel, samenvatting en biografie Eibert Dijkgraaf Kijk verder dan je test neus lang is: Life Cycle Testing Scan Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008 Samenvatting: Eibert Dijkgraaf (testconsultant Test

Nadere informatie

Bedrijfsscan Visie & Strategie DI-beleid

Bedrijfsscan Visie & Strategie DI-beleid BEDRIJFSSCAN Visie & Strategie 1. Er is een duidelijke missie/visie en doelstelling geformuleerd ten aanzien van duurzame inzetbaarheid nu en in de nabije toekomst 2. Er is goed zicht op interne en externe

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ASL 2 Z elfevaluatie Werkboek Beleidsmatig OCM ACM Sturende processen (intern) Sturende processen (extern) Operationeel Beheer Onderhoud/vernieuwing Intern Verbindende processen Extern Naam Groep Datum

Nadere informatie

Resultaten EAM Barometer 2010

Resultaten EAM Barometer 2010 1 van 14 Resultaten EAM Barometer 2010 Beschikt Onderhoudend Nederland over een onderhoudsbesturingssysteem? Onderdeel Opgenomen Toelichting Rappotage resultaten onderzoek Individuele resultaten deelnemer

Nadere informatie

WORKSHOPHANDLEIDING Het Verbeterplan

WORKSHOPHANDLEIDING Het Verbeterplan 1 WORKSHOPHANDLEIDING Het Verbeterplan Doorstroomtraject BBL/BOL-PW4 Kerntaak: 3 Uitvoeren van organisatie- en professiegebonden taken Werkprocessen: 3.1 Werkt aan deskundigheidsbevordering en professionalisering

Nadere informatie

HET VOLWASSEN WORDEN VAN ENTERPRISE ARCHITECTUUR Het verhogen van de prestaties van een opkomende discipline

HET VOLWASSEN WORDEN VAN ENTERPRISE ARCHITECTUUR Het verhogen van de prestaties van een opkomende discipline Samenvatting Grote organisaties zijn vrijwel geheel afhankelijk van IT voor hun informatieverwerking. Ze kunnen eigenlijk niet meer functioneren zonder IT. Veel van deze organisaties maken al jaren gebruik

Nadere informatie

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2013/2014 SOGETI NEDERLAND BV

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2013/2014 SOGETI NEDERLAND BV CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2013/2014 SOGETI NEDERLAND BV Auteur René Speelman Versie V2.1 Plaats Vianen Kenmerk Versie informatie VERSIE INFORMATIE Versie Datum Bijzonderheden

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The Road to Working Capital Excellence Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The road to Working Capital Excellence Vraag Aanpak Toepassing Resultaat Quick

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Primavera bij ProRail. Integraal projectmanagement meer dan 1200 projecten op de rails 10 september 2013

Primavera bij ProRail. Integraal projectmanagement meer dan 1200 projecten op de rails 10 september 2013 Primavera bij ProRail Integraal projectmanagement meer dan 1200 projecten op de rails 10 september 2013 Martin Zoontjens, Business Information Manager ProRail Projecten 2 Agenda Introductie ProRail De

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

Bestuurskundige processen Examennummer: 62145 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bestuurskundige processen Examennummer: 62145 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bestuurskundige processen Examennummer: 62145 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 60

Nadere informatie

Communicatie verenigingen KNVB 2014

Communicatie verenigingen KNVB 2014 1 Communicatie verenigingen KNVB 2014 1. Achtergrond van de notitie: veranderde rollen De kern van de bestuurlijke vernieuwing is het realiseren van een efficiëntere besluitvorming in het amateurvoetbal.

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV Auteur René Speelman Versie V2.2 Plaats Vianen Kenmerk Versie informatie VERSIE INFORMATIE Versie Datum Bijzonderheden Auteur

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Agendapunt nr.:

Raadsvoorstel. Agendapunt nr.: Raadsvoorstel Onderwerp: Agendapunt nr.: Eindrapport Rekenkamercommissie: Positie kiezen in discussies over vaste en flexibele formatie d.d. juni 2015 Datum voorstel: 24 augustus 2015 Vergaderdatum: 22

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 Harmen van den Berg, NAF-werkgroep ArchiMate-gebruik Een paar sfeerbeelden... Werkgroep ArchiMate-gebruik Kennis delen rond gebruik ArchiMate taal

Nadere informatie

DYA DAG 2014. Architectuur aan het werk

DYA DAG 2014. Architectuur aan het werk DYA DAG 2014 Architectuur aan het werk 1 Programma 09.30 Opening Dagvoorzitter 09.40 Hoe de architect besluitvorming beïnvloedt: JohannSchreurs, Lead Architect, Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) 10.15

Nadere informatie

SOA en de echte waarheid over transformatie

SOA en de echte waarheid over transformatie SOA en de echte waarheid over transformatie Art Ligthart Partner, Ordina Apeldoorn IT Congres 2008 21 januari 2008 1 Wat gaan we doen? De consequenties van de invoering van Service Oriented Architectures

Nadere informatie

Planning4 Verkoop Tel: 030-692 71 65 Fax: 030-692 50 94 Internet: www.planning4.nl E-mail: sales@planning4.nl

Planning4 Verkoop Tel: 030-692 71 65 Fax: 030-692 50 94 Internet: www.planning4.nl E-mail: sales@planning4.nl (Werkplek) planning Producent en distributeur: Planning4 De Molen 19 3994 DA Houten Tel: 030-692 71 65 Fax: 030-692 50 94 Internet: www.planning4.nl E-mail: info@planning4.nl Planning4 Supportcenter: Openingstijden:

Nadere informatie

PEOPLE INVESTMENT PERSOONLIJKE COACHING MENTORING INDIVIDUELE TRAINING PRAKTIJKSIMULATIE BORGING @SUPPORT

PEOPLE INVESTMENT PERSOONLIJKE COACHING MENTORING INDIVIDUELE TRAINING PRAKTIJKSIMULATIE BORGING @SUPPORT INDIVIDUELE TRAINING PRAKTIJKSIMULATIE @SUPPORT PERSOONLIJKE COACHING MENTORING BORGING EEN UNIEKE COMBINATIE VAN 6 OP ELKAAR AANSLUITENDE ONDERDELEN OM HET HOOGSTE RENDEMENT TE BEHALEN NAZORG EN BORGING

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL CONCERNCONTROLLER

FUNCTIEPROFIEL CONCERNCONTROLLER FUNCTIEPROFIEL FUNCTIEPROFIEL CONCERNCONTROLLER Versie d.d. 21 juli 2014 Organisatie ROC Leiden verzorgt middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en volwassenenonderwijs (educatie) voor meer dan 9000 studenten

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

Wat is Sales Benchmarking?

Wat is Sales Benchmarking? benchmarking Wat is Sales Benchmarking? Sales Benchmarking vergelijkt de belangrijkste Sales prestatie indicatoren van uw organisatie met die van uw directe- en indirecte concurrenten. Benchmarking vindt

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015!

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Indienen van een voorstel kan tot en met 15 mei 2015 via e-mailadres:

Nadere informatie

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP De Spreker Richard Weber Directeur & oprichter Adviseur & coach Projectmanagement Profile Dynamics ICT & Bedrijfskundige achtergrond Trainer

Nadere informatie

Deelprojectplan. Bestuurlijke Informatie Voorziening

Deelprojectplan. Bestuurlijke Informatie Voorziening Deelprojectplan Bestuurlijke Informatie Voorziening Beheersing van risico s en verbetering van de besturing van de Hogeschool van Utrecht, door middel van effectieve en efficiënte informatiestromen, als

Nadere informatie

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016 Portfoliomanagement Management in Motion 7 maart 2016 PMO Institute Julianalaan 55 3761 DC Soest I: www.pmoinstitute.com I: www.thinkingportfolio.nl E: info@pmoinstitute.com Tjalling Klaucke E: tj.klaucke@pmoinstitute.com

Nadere informatie

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012 EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' 1 MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012 2 DE STRATEGY-TO-PERFORMANCE GAP (MANKINS EN STEELE) 3 37% Gemiddelde prestatie verliezen

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie