Lespakket Bovenbouw Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lespakket Bovenbouw Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur"

Transcriptie

1 Lespakket Bovenbouw Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Natuurproject SAMEN OP PAD

2 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit ALGEMEEN Versie 1 Hoe overleef ik de natuur Doelstelling lesmodule Voorbereiding: Praktische kennis en weetjes worden aangeboden over: hoe te handelen in de natuur bij ongelukken, lastige situaties of gevaar. De kinderen ontwikkelen een gevoel van zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid. Buitenactiviteit: Door groepsgewijs lastige situaties in de natuur te oefenen neemt kennis en kunde toe over hoe te handelen bij ongelukken e.d. Het zorgt voor de ontwikkeling van verantwoordelijkheidsgevoel van de kinderen. Hierdoor leren ze verantwoordelijk handelen waardoor ze problemen kunnen voorkomen en/of kunnen oplossen. Verwerking: Praktische aanvulling op de ontwikkelde ervaringen en inzichten, opgedaan tijdens de voorbereidende- en buitenactiviteiten. Kinderen leren diverse touwknopen waarmee ze zichzelf en andere kunnen helpen in bijzondere situaties. Jaargetijde Voorbereiding: Het hele jaar rond. Buitenactiviteit: Het hele jaar rond. Verwerking: Het hele jaar rond. Meervoudige Intelligentie Voorbereiding: 1. Verbaal-Linguïstische intelligentie 2. Logisch-Mathematische intelligentie 3. Intra-, Interpersoonlijke intelligentie Buitenactiviteit: 1. Lichamelijk-Kinesthetische intelligentie 2. Logisch-Mathematische intelligentie 3. Inter-, Intrapersoonlijke intelligentie Verwerking: 1. Visueel-Ruimtelijke intelligentie 2. Logisch-Mathematische intelligentie 3. Inter-, Intrapersoonlijke intelligentie Lesmodule B6-1 Blad 1

3 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Voorbereiding Versie 1 Doelstelling van de activiteit Praktische kennis en weetjes worden aangeboden over: hoe te handelen in de natuur bij ongelukken, lastige situaties of gevaar. De kinderen ontwikkelen een gevoel van zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid. Jaargetijde Het hele jaar door. Locatie Klaslokaal. Tijdsduur Voorbereiding van de kinderen kan thuis of in vrije uren gebeuren. Een uur klassikaal. Benodigde materialen Voor elk kind een kopie van de drie bijlagen I, II en III Beschrijving van de activiteit Kinderen lezen zelfstandig of in groepjes de bijlagen. Klassegesprek over de inhoud van de bijlagen. Opdracht Elk kind krijgt een kopie van de drie bijlagen: Hoe overleef ik de natuur. Kinderen lezen thuis zelfstandig of op school in groepjes de bijlagen. Tijdens een klassengesprek kunnen de diverse onderwerpen en situaties worden behandeld en besproken. Geef de bijlagen Hoe overleef ik de natuur mee naar huis als voorbereiding van de buitenactiviteit. Lesmodule B6-2 Blad 1

4 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Voorbereiding Versie 1 Nuttige Tips Deze module van Natuurbeleving, angst voor de levende natuur is zeer geschikt voor kinderen uit groep acht. De module kan als geheel gebruikt worden als een sportieve voorbereiding op een school- of afscheidskamp. Geef tijdens het klassengesprek ruimte voor verhalen van de kinderen. Mogelijk hebben ze vergelijkbare ervaringen als in de bijlage beschreven is. Probeer met elkaar te benoemen welke oplossingen bij de vertelde gebeurtenissen zijn gebruikt en of het ook nog anders had gekund. Neem zo nodig extra tijd om de verschillende onderdelen van de bijlagen te behandelen! Achtergrond informatie De bedoeling van deze module is dat de kinderen zich, door de kennis uit de bijlagen, meer weerbaar gaan voelen waardoor ze minder angst zullen ervaren bij buitenactiviteiten. De bijlagen bevatten vele kennisweetjes en praktische tips op drie gebieden: 1. EHBO: Hierin staan diverse tips en handelingswijzen vermeld om te kunnen doen bij verschillende kleinere ongelukken. 2. Prikkers en bijters: Hierin gaat het o.a. over hoe te handelen als je gebeten bent door een slang, een blaffende hond tegenkomt en hoe je wespen- en bijensteken kan voorkomen. 3. Help!: Hierin worden drie zaken besproken nl. Help, ik verdrink!, Help, het gaat onweren!, en Help, het brandt! Naast nuttige tips zijn er ook manieren van het voorkomen van problemen in de bijlage opgenomen. Voor leerkrachten en ouders kunnen de bijlagen ook informatie bevatten die niet zo bekend zijn. Lees alles eens aandachtig door zodat het groepsgesprek soepel kan verlopen. Door allerlei mogelijke problemen te behandelen kan het gebeuren dat kinderen helemaal niet meer naar buiten willen. Tijdens de buitenactiviteit van deze module gaan we dan ook bepaalde situaties naspelen en oefenen. Een goede voorbereiding van de leerkrachten en begeleiders is dan ook van belang. 1. Begeleiders moeten allen kennis nemen van de inhoud van de bijlagen 2. Begeleiders moeten goed op de hoogte gebracht worden van de bedoeling van deze module!. Het gaat om het weerbaar maken van de kinderen en het oefenen van lastige situaties d.m.v. rollenspel en het nadoen van bepaalde situaties! Lesmodule B6-2 Blad 2

5 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Voorbereiding BIJLAGE I Versie 1 Bijlage I: EHBO Tijdens een dagje in de natuur kan er van alles gebeuren. Een ongeluk zit nl. in een klein hoekje, daarom enkele Eerste Hulp Bij Ongelukken tips. Als het even kan: neem een EHBO-koffertje mee! Neusbloeding: Ga op de grond zitten en buig een beetje naar voren. Druk ongeveer 10 minuten je neus dicht op je neusbeentje en adem door je mond. Het bloeden zal dan stoppen. Snijwonden: Een ondiepe wond moet je ontsmetten of uitwassen met zeep en daarna afdekken met een steriel gaasje of met een pleister. Met een diepe wond moet je naar de dokter. Hij zal de wond verzorgen en je misschien een spuitje geven tegen tetanus. Brandwonden: Houd de verbrande huid zeker 10 minuten onder koud stromend water. Als er een watertje of meer in de buurt is kan je daar de verbrande huid in afkoelen. Blaren: Prik ze niet door! Gaan ze vanzelf open, ontsmet ze dan en plak er een pleister op. Splinters: Ontsmet een pincet of een naald met een ontsmettingsmiddel of door de punt(en) kort in een vlammetje te houden. Trek de splinter er in dezelfde richting uit als hij erin is gekomen, anders breekt het af! Ontsmet daarna de wond en plak een pleister. Lesmodule B6-2 Bijlage I-1

6 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Voorbereiding BIJLAGE II Versie 1 Bijlage II: Prikkers en bijters Kleine dieren die bloed zuigen of gif spuiten, grote dieren met scherpe tanden, prikkende planten bereid je goed voor! Wespen en bijen kunnen steken: Wespen en bijen steken alleen als ze zich bedreigd voelen. Dus blijf vooral rustig, zodat ze je niet als een vijand zien. Maak zoetigheid op handen of bij je mond schoon, want daar komen ze graag op af! Ben je toch gestoken: smeer de plek in met knoflook, azijn of citroensap. Zit de angel er nog in, trek die er dan uit met een pincet. Bij een steek in de mond of keel moet je meteen de dokter waarschuwen. Door de zwelling zou je moeite met je ademhaling kunnen krijgen. Muggen op afstand houden: Muggen kan je van je afhouden door je in te wrijven met verse muntblaadjes of citroensap. Ook zalfjes van de dokter kunnen helpen. Houd je kamer of tent goed gesloten of gebruik (horre)gaas om de openingen af te sluiten. Tekenbeet: Voorkom een beet van een teek door het dragen van bedekkende kleding, lange bloes en lange broek met sokken. Toch gebeten? Verwijder de teek met een tekenpen. Als er, na een tekenbeet, een rode kring om de beet, ga dan naar de huisarts! Slangenbeten: In ons land is de enige slang met een giftige beet de adder. Je herkent hem aan de zig-zaglijn op de rug en de V-vormige tekening op de kop. Hij is erg schuw en zal snel wegvluchten als je eraan komt. Hij bijt alleen als hij zich bedreigd voelt en in het nauw wordt gedreven. Word je toch door een adder gebeten: Ontsmet de wond en ga zo snel mogelijk naar de dokter. Zuig in geen geval de wond uit en snijd er ook niet in!! Bijtende zoogdieren: Zoogdieren kunnen door een beet gevaarlijke ziekten overbrengen. Vossen en honden kunnen je met hun beet besmetten met hondsdolheid. Daarom moet je na een beet meteen naar de dokter. Hij zal je een spuitje geven en zo nodig de wond hechten. Valt een hond je lastig: Loop niet weg, want dan gaat hij achter je aan. Blijf rustig, toon geen angst! Kijk de hond nooit recht in de ogen. Spreek hem met een kordate stem toe. Probeer of hij luistert naar bevelen als af, lig, of zit. Brandneteljeuk: De jeuk vermindert door de branderige plek goed in te wrijven met het gekneusde blad van weegbree, zuring of van de brandnetel zelf! Lesmodule B6-2 Bijlage II-1

7 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Voorbereiding BIJLAGE III Versie 1 Bijlage III: Help! Help, ik verdrink! Roep om hulp en blijf rustig. Begin vooral niet met je armen en benen te slaan. Probeer je lang te maken en te blijven drijven tot er redding komt Voorkom problemen neem de volgende punten serieus: ga nooit zwemmen in onbekend water. zwem in zee alleen op plaatsen waar toezicht is. zwem nooit in zee als het water zich terugtrekt (het is dan eb). ga meteen uit het water als je moe wordt of het koud krijgt. Let op de zwemvlaggen: rode vlag: zwemmen verboden, groene vlag: zwemmen toegestaan. Help, het gaat onweren! Het is verstandig om altijd even de weersverwachtingen op te zoeken als je een lange tocht in de natuur wilt maken. Soms kan je echter toch overvallen worden door noodweer met onweer. Voorkom problemen Zoek een schuilplaats, een afdak of oud schuurtje is al prima. Geen schuilplaats, ga plat op je buik liggen, liefst in een greppel, op een stapel kleren of een slaapzak. Blijf uit de buurt van hoge bomen, rotspunten, tentstokken en ijzeren voorwerpen. Ga niet het water op met een boot. Ben je met de fiets, rij dan vlug verder. Door de rubber banden van je fiets ben je veilig voor bliksem. Ook in een auto ben je veilig. Help, het brandt! Probeer een klein brandje zo vlug mogelijk te blussen; Met water (behalve als het om een elektrisch toestel gaat) Met zand of lappen stof. Gooi dat over het vuur. Misschien kan je met je schoenen het vuur uitstampen. Staan je kleren in brand: rol meteen heen en weer over de grond om het vuur te stikken of laat een ander een deken o.i.d. om jou heen slaan. Bij een grote brand meteen de brandweer waarschuwen! Voorkom problemen en zorg dat er geen brand kan ontstaan! Elk vuur heeft lucht, warmte en brandstof nodig. Ze zijn alle drie nodig voor een goed vuur. Haal je een van de drie weg, dan dooft je vuur direct. Leg nooit een kampvuur aan als het waait of als het zeer droog weer is. Voor een goed kampvuurtje: Graaf een gat van minstens 15 cm diep en 40 cm doorsnee, leg stenen rondom en zet een emmer water bij de hand. Maak met bladeren en droge takjes het vuur aan in het gat. Met grotere takken houd je het vuur brandend. Maak het vuur weer goed uit door er het water en voldoende zand op te gooien! Lesmodule B6-2 Bijlage III-1

8 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Buiten Versie 1 Doelstelling van de activiteit Door groepsgewijs lastige situaties in de natuur te oefenen neemt kennis en kunde toe over hoe te handelen bij ongelukken e.d. Het zorgt voor de ontwikkeling van verantwoordelijkheidsgevoel van de kinderen. Hierdoor leren ze verantwoordelijk handelen waardoor ze problemen kunnen voorkomen en/of kunnen oplossen. Jaargetijde Het hele jaar door. Locatie Bos, gevarieerd natuurgebied. Tijdsduur Twee uur. Benodigde materialen Kopie van de opdrachtkaarten van bijlage I voor elke groep. Kopie van bijlagen II, III en IV voor elke groep. Goed voorbereide begeleiders. Voor elke groep een EHBO-doos(je). Beschrijving van de activiteit Kinderen gaan in groepjes van maximaal 6 kinderen met een begeleider een natuurwandeling maken en voeren de spelopdrachten van de opdrachtkaarten uit. Opdracht De gehele groep verzamelt zich. De leerkracht vat samen wat er als voorbereidende activiteit op school is gedaan. De besproken en behandelde kennis gaan vandaag geoefend worden. Elke groep gaat op pad en oefent allerlei situaties aan de hand van de opdrachtkaarten en de spelopdrachten. De gehele groep verzameld aan het om gezamenlijk af te sluiten. Lesmodule B6-3 Blad 1

9 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Buiten Versie 1 Nuttige Tips De verschillende onderwerpen die aan de orde zijn gekomen tijdens de voorbereidende activiteit zullen vandaag geoefend en besproken worden binnen de groepjes. Roep op om de opdrachten serieus te nemen zodat aan het eind van de buitenactiviteit ieder kind ook echt ervaringen met onverwachte situaties heeft opgedaan en actief heeft kunnen oefenen. Als deze module wordt gebruikt als voorbereiding op een natuur- of afscheidskamp kan het als een schoolkamp-rampenoefening worden aangekondigd! Kinderen komen dan vanzelf wat beter in de sfeer van de spelopdrachten e.d. Achtergrond informatie In volwassen arbeidsomstandigheden worden dit soort als-of oefeningen regelmatig als cursussen aangeboden. Door middel van rollenspelen en met het inzetten van acteurs kunnen volwassenen allerlei situaties op het werk oefenen. Denk hier bij aan het oefenen van: -slecht nieuws gesprekken, - lastige klanten leren te woord staan, - iemand arresteren (politie) of agressief gedrag op de bus leren hanteren en voorkomen. Het blijkt dat het oefenen van situaties, zonder dat het echt is, helpt bij het ontwikkelen en oefenen van vaardigheden en denkstrategieën. Kinderen in de bovenbouw kunnen dit soort oefeningen als kinderachtig benoemen. Met de uitleg van hierboven kunnen ze vast en zeker worden gestimuleerd tot meewerken en uitvoeren van de spelopdrachten. Geef ze anders nog maar het voorbeeld van brandweer- en de treinrampoefeningen die regelmatig groots worden uitgevoerd. Alle betrokken instanties weten dat het een oefening is en toch leert iedereen er heel veel van voor het geval het een keer een echte ramp betreft! Zet jezelf, als begeleider of leerkracht, ook eens in als onverwacht slachtoffer. Doe plotseling eens alsof je bent gevallen, alsof er een hond aankomt rennen of dat er een boom gaat omvallen. Kijk en ervaar hoe iedereen reageert. Ga achteraf het voorval bespreken. Bespreek wat er goed ging en wat er beter/anders gedaan had kunnen worden. De kinderen zullen meer alert worden en beter gaan begrijpen dat er zomaar iets kan gebeuren waar adequaat op gereageerd moet worden. Daarnaast zullen de kinderen zich realiseren dat ook begeleiders of leerkrachten iets zou kunnen overkomen waardoor de hulp echt door de kinderen zelf verleend moet worden. Lesmodule B6-3 Blad 2

10 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Buiten BIJLAGE I Versie 1 Bijlage Eerste I: Hulp Bij Ongelukken (EHBO) Het kan zomaar gebeuren: iemand valt en komt precies op een steen of een puntig stuk hout neer. Een bloedende wond is het gevolg! Wat te doen? Kijk eerst goed of de persoon nog bij kennis is en of hij/zij zich goed kan bewegen. Zo niet, roep zo snel mogelijk een ambulance. Lijkt het echter gewoon een pijnlijke wond dan kan de wond behandeld worden. Zorg dat het slachtoffer rustig kan liggen/zitten, maak de wond schoon, doe er ontsmettingsmiddel op en plak een pleister of doe er een verband om. Dat klinkt eenvoudig maar eigenlijk moet je dan weten wat er in een EHBO-doosje zit en hoe alles er uitziet! Spelopdracht: Maak met elkaar het EHBO-doosje open en bekijk stuk voor stuk alle aanwezige materialen. Geef alles aan elkaar door en bespreek het gebruik van alle middeltjes en verbanden. Wil je echt nog veel beter weten wat je kan doen bij ongelukken: Ga eens een EHBO-cursus volgen in de buurt! Wespen, bijen en een hond Wespen en bijen steken alleen als ze zich bedreigd voelen. Dus blijf vooral rustig, zodat ze je niet als een vijand zien. Valt een hond je lastig: -Loop niet weg, want dan gaat hij achter je aan, -Blijf rustig, toon geen angst!, -Kijk de hond nooit recht in de ogen, -Spreek hem met een kordate stem toe. Probeer of hij luistert naar bevelen als af, lig, of zit. Spelopdracht: Twee situaties zijn hier beschreven waarin je je op een bepaalde manier moet gedragen om erger te voorkomen. Speel allebei de situaties eens als een rollenspel. Als er echte bijen/wespen in de buurt zijn, probeer de rustige reactie eens uit en kijk of en wat er gebeurd. Wat betreft de blaffende/woeste hond: Speel elk om de beurt de hond en degene die wordt aangevallen. De rest van de groep kijkt en leert van de verschillende toneelstukjes die zo ontstaan. Elke kind is een keer hond en aangevallen kind. Bespreek de verschillende reacties en help elkaar!! Help, het gaat onweren! Neem de tekst Help! van de bijlage Hoe overleef ik de natuur erbij. Lees met elkaar alle dingen die je moet doen als het gaat onweren om problemen te voorkomen. Spelopdracht: Doe alsof het gaat onweren en neem punt voor punt met elkaar door hoe je zou handelen. Ga inderdaad in de sloot liggen op je kleren of ren naar een beschutte plek. Werk samen en zoek voor alles de beste oplossingen! Bespreek de oplossingen met elkaar na Help, het brandt! Neem de tekst Help, het brandt! van de bijlage Hoe overleef ik de natuur erbij. Lees met elkaar alle dingen die je moet doen als er brand is ontstaan. Spelopdracht: Om de beurt roept elk kind iets wat in brand staat. De groep gaat zo snel mogelijk overleggen en probeert de brand zo goed mogelijk te blussen. Ontwikkel een goede samenwerking zodat niemand elkaar voor de voeten loopt. Bespreek elke brandoefening met elkaar na. Lesmodule B6-3 Bijlage I-1

11 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Buiten BIJLAGE II Versie 1 Bijlage II: EHBO Tijdens een dagje in de natuur kan er van alles gebeuren. Een ongeluk zit nl. in een klein hoekje, daarom enkele Eerste Hulp Bij Ongelukken tips. Als het even kan: neem een EHBO-koffertje mee! Neusbloeding: Ga op de grond zitten en buig een beetje naar voren. Druk ongeveer 10 minuten je neus dicht op je neusbeentje en adem door je mond. Het bloeden zal dan stoppen. Snijwonden: Een ondiepe wond moet je ontsmetten of uitwassen met zeep en daarna afdekken met een steriel gaasje of met een pleister. Met een diepe wond moet je naar de dokter. Hij zal de wond verzorgen en je misschien een spuitje geven tegen tetanus. Brandwonden: Houd de verbrande huid zeker 10 minuten onder koud stromend water. Als er een watertje of meer in de buurt is kan je daar de verbrande huid in afkoelen. Blaren: Prik ze niet door! Gaan ze vanzelf open, ontsmet ze dan en plak er een pleister op. Splinters: Ontsmet een pincet of een naald met een ontsmettingsmiddel of door de punt(en) kort in een vlammetje te houden. Trek de splinter er in dezelfde richting uit als hij erin is gekomen, anders breekt het af! Ontsmet daarna de wond en plak een pleister. Lesmodule B6-3 Bijlage II-1

12 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Buiten BIJLAGE III Versie 1 Bijlage III: Prikkers en bijters Kleine dieren die bloed zuigen of gif spuiten, grote dieren met scherpe tanden, prikkende planten bereid je goed voor! Wespen en bijen kunnen steken: Wespen en bijen steken alleen als ze zich bedreigd voelen. Dus blijf vooral rustig, zodat ze je niet als een vijand zien. Maak zoetigheid op handen of bij je mond schoon, want daar komen ze graag op af! Ben je toch gestoken: smeer de plek in met knoflook, azijn of citroensap. Zit de angel er nog in, trek die er dan uit met een pincet. Bij een steek in de mond of keel moet je meteen de dokter waarschuwen. Door de zwelling zou je moeite met je ademhaling kunnen krijgen. Muggen op afstand houden: Muggen kan je van je afhouden door je in te wrijven met verse muntblaadjes of citroensap. Ook zalfjes van de dokter kunnen helpen. Houd je kamer of tent goed gesloten of gebruik (horre)gaas om de openingen af te sluiten. Tekenbeet: Voorkom een beet van een teek door het dragen van bedekkende kleding, lange bloes en lange broek met sokken. Toch gebeten? Verwijder de teek met een tekenpen. Als er, na een tekenbeet, een rode kring om de beet, ga dan naar de huisarts! Slangenbeten: In ons land is de enige slang met een giftige beet de adder. Je herkent hem aan de zig-zaglijn op de rug en de V-vormige tekening op de kop. Hij is erg schuw en zal snel wegvluchten als je eraan komt. Hij bijt alleen als hij zich bedreigd voelt en in het nauw wordt gedreven. Word je toch door een adder gebeten: Ontsmet de wond en ga zo snel mogelijk naar de dokter. Zuig in geen geval de wond uit en snijd er ook niet in!! Bijtende zoogdieren: Zoogdieren kunnen door een beet gevaarlijke ziekten overbrengen. Vossen en honden kunnen je met hun beet besmetten met hondsdolheid. Daarom moet je na een beet meteen naar de dokter. Hij zal je een spuitje geven en zo nodig de wond hechten. Valt een hond je lastig: Loop niet weg, want dan gaat hij achter je aan. Blijf rustig, toon geen angst! Kijk de hond nooit recht in de ogen. Spreek hem met een kordate stem toe. Probeer of hij luistert naar bevelen als af, lig, of zit. Brandneteljeuk: De jeuk vermindert door de branderige plek goed in te wrijven met het gekneusde blad van weegbree, zuring of van de brandnetel zelf! Lesmodule B6-3 Bijlage III-1

13 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Buiten BIJLAGE IV Versie 1 Bijlage IV: Help! Help, ik verdrink! Roep om hulp en blijf rustig. Begin vooral niet met je armen en benen te slaan. Probeer je lang te maken en te blijven drijven tot er redding komt Voorkom problemen neem de volgende punten serieus: ga nooit zwemmen in onbekend water. zwem in zee alleen op plaatsen waar toezicht is. zwem nooit in zee als het water zich terugtrekt (het is dan eb). ga meteen uit het water als je moe wordt of het koud krijgt. Let op de zwemvlaggen: rode vlag: zwemmen verboden, groene vlag: zwemmen toegestaan. Help, het gaat onweren! Het is verstandig om altijd even de weersverwachtingen op te zoeken als je een lange tocht in de natuur wilt maken. Soms kan je echter toch overvallen worden door noodweer met onweer. Voorkom problemen Zoek een schuilplaats, een afdak of oud schuurtje is al prima. Geen schuilplaats, ga plat op je buik liggen, liefst in een greppel, op een stapel kleren of een slaapzak. Blijf uit de buurt van hoge bomen, rotspunten, tentstokken en ijzeren voorwerpen. Ga niet het water op met een boot. Ben je met de fiets, rij dan vlug verder. Door de rubber banden van je fiets ben je veilig voor bliksem. Ook in een auto ben je veilig. Help, het brandt! Probeer een klein brandje zo vlug mogelijk te blussen; Met water (behalve als het om een elektrisch toestel gaat) Met zand of lappen stof. Gooi dat over het vuur. Misschien kan je met je schoenen het vuur uitstampen. Staan je kleren in brand: rol meteen heen en weer over de grond om het vuur te stikken of laat een ander een deken o.i.d. om jou heen slaan. Bij een grote brand meteen de brandweer waarschuwen! Voorkom problemen en zorg dat er geen brand kan ontstaan! Elk vuur heeft lucht, warmte en brandstof nodig. Ze zijn alle drie nodig voor een goed vuur. Haal je een van de drie weg, dan dooft je vuur direct. Leg nooit een kampvuur aan als het waait of als het zeer droog weer is. Voor een goed kampvuurtje: Graaf een gat van minstens 15 cm diep en 40 cm doorsnee, leg stenen rondom en zet een emmer water bij de hand. Maak met bladeren en droge takjes het vuur aan in het gat. Met grotere takken houd je het vuur brandend. Maak het vuur weer goed uit door er het water en voldoende zand op te gooien! Lesmodule B6-3 Bijlage IV-1

14 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Verwerking Versie 1 Doelstelling van de activiteit Praktische aanvulling op de ontwikkelde ervaringen en inzichten, opgedaan tijdens de voorbereidende- en buitenactiviteiten. Kinderen leren diverse touwknopen waarmee ze zichzelf en andere kunnen helpen in bijzondere situaties. Jaargetijde Het hele jaar door. Locatie Klaslokaal. Tijdsduur Een uur. Benodigde materialen Voor elk kind een kopie van bijlage I: Nuttige knopen van touw. Voldoende touw(tjes), eventueel door de kinderen zelf mee te laten nemen. Beschrijving van de activiteit Groepsgesprek over de buitenactiviteit. Handige touwknopen leren maken die (ook) buiten van pas kunnen komen. Opdracht Begin met een groepsgesprek over de buitenactiviteit. Stel vragen als: Wat heeft iedereen meegemaakt?, Wat hebben jullie geleerd?, Wat vonden jullie van deze oefeningen? Geef aan elk kind een stuk touw en bespreek wat ze er mee zouden kunnen doen als ze buiten zijn. Geef daarna elk kind de kopieën van de Nuttige knopen van touw. Iedereen kan nu gaan oefenen om de diverse knopen te maken. Laat ze eventueel in groepjes werken zodat de kinderen kunnen samenwerken. Lesmodule B6-4 Blad 1

15 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Verwerking Versie 1 Nuttige Tips Tijdens de buitenactiviteiten hebben de kinderen veel geleerd over hun eigen gedrag in spannende, angstige en/of gevaarlijke situaties. Stimuleer ze om hierover te vertellen. Laat ze bewust worden van hun eigen krachten en inzichten om zelfstandig te kunnen handelen in situaties waar het erop aan komt. Laat hen beseffen dat ze echt dingen hebben geleerd die levens kunnen redden! Het leren van goede touwknopen, die vast blijven zitten en doen waarvoor ze gemaakt zijn, kan ook echt van belang zijn in bijzondere situaties. Daarnaast is het erg leuk en handig om te leren hoe bepaalde knopen te maken zijn. Geef de kinderen de kopieën van de Nuttige knopen van touw mee naar huis zodat ze zelf verder kunnen oefenen. Achtergrond informatie Deze bijlage gaat over het knopen van touw. Er wordt aangegeven hoe bepaalde knopen van touw te maken zijn. Met een duidelijke tekening is het mogelijk de knopen na te maken. Daarnaast wordt van elke touw toegelicht wanneer de knoop gebruikt kan worden. Deze module is goed te benaderen als een praktisch voorbeeld van duurzaam opvoeden. Duurzaam opvoeden en ontwikkelen (DuOO) is een benadering die de kwaliteit van interacties verhoogt ten gunste van ontwikkelingen die de mens en de mensheid bestemd maken om langer te bestaan. Het wordt beschouwd als een constructieve manier van denken en werken. Natuurlijk is het knopen van touwen ook een hele leuke activiteit om uiteindelijk een knopenbord mee te maken. Maak dit voor de klas als geheel of laat elk kind er een voor zichzelf maken. Hiervoor heb je nodig: 1. Hardhouten of spaanplaat bord, wat kan worden opgehangen (of voor elk kind een kleinere). 2. Mooie naamplaatjes (karton/papier) waar de naam van elke knoop op komt te staan. 3. Voldoende touw en voldoende spijkertjes om de knopen mee vast te timmeren. 4. Knopen maar! Lesmodule B6-4 Blad 2

16 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Verwerking BIJLAGE I Versie 1 Bijlage I: Nuttige knopen van touw I.1 Knopen aan het uiteinde van een touw. Je kunt een stopper gebruiken om te voorkomen dat een touw of garen gaat rafelen. De Vlaamse Acht Dit is de goede stopper die volume geeft en sterk is. Hij is eenvoudig te leggen en goed weer los te maken. I.2 Knopen om twee touwen aan elkaar te maken De platte knoop De platte knoop is eenvoudig te leggen en beklemt zich niet waardoor hij altijd makkelijk los te krijgen is. Je kan hem gebruiken voor van het vastzetten van opgerolde zeilen en het dichtbinden van pakjes. De schootsteek De schootsteek is een veel gebruikte verbindingsknoop. Pas op, wanneer het gekruiste tamp aan de verkeerde kant zit heb je een andere, zwakkere knoop. Leer dus de goede! Lesmodule B6-4 Bijlage I-1

17 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Verwerking BIJLAGE I Versie 1 De Dubbele Acht Dit is een geweldige dubbele-stopper-knoop. Hij is sterk, mooi en beknelt niet, dus ook weer goed los te krijgen. Dit is de verbindingsknoop die lijkt op de Vlaamse Acht. I.3 Knopen om touw aan iets anders vast te maken Twee Halve Steken De twee halve steken worden gebruikt om een touw te knopen aan een ring of paal met een haakse belasting. Hij moet aan beide kanten steeds strak staan. Hij beknelt zich niet en is dus ook weer goed los te krijgen. Als de ring of het paaltje dun is en dus een kleine diameter heeft, is het verstandig om er nog een extra halve steek bij te maken. Scheerlijn-steek Dit is een bijzonder nuttige steek. Hij is verstelbaar en zeer betrouwbaar. Iedere zeiler zou deze steek onder iedere omstandigheid moeten kunnen leggen. In het bijzonder om zichzelf te redden met het touw dat hem in het water is toegeworpen. Hij moet de lijn rond zichzelf leggen en de scheerlijn-steek voor zijn buik houden zich. (Op het plaatje is jouw lijf dan het paaltje). Houdt het losse eind goed vast! Op deze manier is dit een veilige knoop om weer aan boord geholpen te worden. Iedere kampeerder moet deze knoop ook kennen. Het is de beste knoop om je scheerlijn aan een haring te bevestigen. De Koe-steek. Deze steek is zeer bruikbaar om een koe of een geit aan een paaltje vast te zetten. Lesmodule B6-4 Bijlage I-2

18 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Verwerking BIJLAGE I Versie 1 Marlsteek of Halvesteek Deze steek is bijzonder praktisch als je een bos van riet of hout wilt vastbinden of een rol bij elkaar wilt houden. Het werkende eind hoeft maar eenmaal doorgehaald te worden en het bindsel schiet niet snel los. I.4 Knopen om een lus in een touw te maken De Paalsteek De Paalsteek is de meest gebruikte lus-knoop. Dat komt voornamelijk doordat hij goed te maken is, goed blijft zitten en omdat hij lijkt op de schootsteek. Houd in de eerste stap het kruispunt tussen duim en wijsvinger van de rechterhand en draai vervolgens de pols met de klok mee. Wanneer je de lus weglaat heb je de schootsteek. De Artillerie Lus Een goede lus voor in het midden van het touw. Hij is snel te leggen en goed weer los te maken. Zoals de naam al aangeeft werd hij in het leger gebruikt door de artillerie voor het dragen van het geweer over de schouder. Hij is het best toepasbaar als tijdelijke knoop om dingen te dragen of op te hangen Extra leuk: Als je twee lange stukken stevig touw hebt kan je met deze knoop een touwladder maken! Leg dan op regelmatige afstand (ongeveer 30 centimeter) in beide touwen enkele artillerieknopen. Steek stokken door elk paar lussen dat zich op gelijke hoogte bevindt en trek de lussen strak aan. Laat voor de veiligheid de stokken aan beide kanten een eindje uitsteken! Hang je trap stevig op en klimmen maar! Lesmodule B6-4 Bijlage I-3

19 Lesmodule B6 Hoe overleef ik de natuur Bovenbouw Activiteit Verwerking BIJLAGE I Versie 1 De Pendant Steek Een steek om bijvoorbeeld een steentje als een amulet vast te binden. Zorg ervoor dat je het voorwerp goed in de lus vastzet. Als je deze lus gebruikt om een steentje of ander mooi object in een hanger te bevestigen is een leren veter de beste keuze. Maak dan een ondiep sneetje in de binnenkant van de lus. Precies diep genoeg om het oppervlak te vergroten zodat het steentje beter blijft zitten. En, zeker niet onbelangrijk, gebruik een goede schoenmakers-lijm (bijvoorbeeld bizon-kit). Het resultaat is verrassend. Met dank aan: Lesmodule B6-4 Bijlage I-4

Lespakket Middenbouw Lesmodule M1 Horen, zien en zwijgen

Lespakket Middenbouw Lesmodule M1 Horen, zien en zwijgen Lespakket Middenbouw Lesmodule M1 Horen, zien en zwijgen Natuurproject SAMEN OP PAD Activiteit ALGEMEEN Versie 1 Horen, zien en zwijgen Doelstelling lesmodule Voorbereiding: Ontdekken van drie zintuigen

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Lespakket Bovenbouw Lesmodule B3 De putter en andere rare vogels

Lespakket Bovenbouw Lesmodule B3 De putter en andere rare vogels Lespakket Bovenbouw Lesmodule B3 De putter en andere rare vogels Natuurproject SAMEN OP PAD Activiteit ALGEMEEN Versie 1 De putter en andere rare vogels Doelstelling lesmodule Voorbereiding: Kinderen verdiepen

Nadere informatie

In dit hoofdstuk komt aan de orde: Bloedneus Insectensteken Tekenbeten Kwallenbeten Tand door de lip Voorwerp in de neus Voorwerp in het oor

In dit hoofdstuk komt aan de orde: Bloedneus Insectensteken Tekenbeten Kwallenbeten Tand door de lip Voorwerp in de neus Voorwerp in het oor In dit hoofdstuk komt aan de orde: Bloedneus Insectensteken Tekenbeten Kwallenbeten Tand door de lip Voorwerp in de neus Voorwerp in het oor Uitgeslagen tand Slangenbeten Irritatie door eikenprocessierups

Nadere informatie

Zorg bij insectensteken en tekenbeten

Zorg bij insectensteken en tekenbeten Zorg bij insectensteken en tekenbeten Inhoud Insectensteken 3 Klachten en symptomen 3 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van insectenbeten 4 Wat kun je er zelf aan doen 5 Geneesmiddelen 5

Nadere informatie

Kleine ongevallen uit

Kleine ongevallen uit Kleine ongevallen uit De bloedneus Meest voorkomende oorzaak? Neuspeuteren Wat ga je doen? Laat het s.o. zitten en stel hem gerust Houd het hoofdje van een klein kind voorover Oudere kinderen en volwassenen

Nadere informatie

Insectensteken en tekenbeten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Insectensteken en tekenbeten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Insectensteken en tekenbeten Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Insectensteken 3 Klachten en symptomen 3 Wanneer arts raadplegen 4 Voorkomen van

Nadere informatie

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG EEN BIJTEND KONIJN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER BIJTENDE KONIJNEN. JE KUNT

Nadere informatie

veilig verkennen 6 12 maanden vrolijk verkennen

veilig verkennen 6 12 maanden vrolijk verkennen veilig verkennen 6 12 maanden vrolijk verkennen waarom deze folder? Je kindje is nog helemaal afhankelijk van jou, maar er zit al veel meer actie in. Spelen en lekker brabbelen is natuurlijk ook veel leuker

Nadere informatie

Behandeling van wonden en letsels

Behandeling van wonden en letsels Module 4 Behandeling van wonden en letsels Als u deze module gevolgd hebt, weet u: - Wat u moet doen bij mogelijk inwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij uitwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij

Nadere informatie

Teek-it-easy Een spel over... teken!

Teek-it-easy Een spel over... teken! Teek-it-easy Een spel over... teken! Deelnemers Spel Begeleiding Aantal Leeftijd Doelgroep Spelsoort Duur Aantal 10 of meer 10-12 jaar JRK-groep Binnen rustig 45 min. à 1u30 1 à 2 13-15 jaar Scholen Varia

Nadere informatie

Datum: EHBO. 3. Wat gebeurt er met de bloedvaten en zenuwen als een tand uit de mond vliegt?

Datum: EHBO. 3. Wat gebeurt er met de bloedvaten en zenuwen als een tand uit de mond vliegt? Naam: Datum: EHBO Ga naar deze website: www.klas5sintmichiel.yurls.net Klik op EHBO. Bekijk eerst het filmpje Een uitgeslagen tand en daarna het filmpje bloedneus. Een uitgeslagen tand 1. Is een tand een

Nadere informatie

Eerste hulp hulp bij brandwonden

Eerste hulp hulp bij brandwonden Eerst water, water, de rest de komt rest later! ko Klik hier voor tips! Eerste hulp hulp bij brandwonden 1 Koel met met lauw water lauw water 5 Smeer niets op de 5 wond Smeer niets op 2 Koel alleen alleen

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

EHBébé. Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar

EHBébé. Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar EHBébé Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar Bij baby s en peuters moet je vaak ogen op je rug hebben. Jammer genoeg ontsnappen ze al eens aan onze waakzame blik, soms met de nodige blutsen,

Nadere informatie

Antwoord Vraag ABC Vraagnr Nee. Waarop moet u letten bij het verwijderen van een

Antwoord Vraag ABC Vraagnr Nee. Waarop moet u letten bij het verwijderen van een Antwoord Vraag ABC Vraagnr Nee Waarop moet u letten bij het verwijderen van een 1 Als de teek pas net op de huid zit, heeft hij nog geen speeksel kunnen spuiten in de bijtwond. achtergebleven angel? Niet

Nadere informatie

Open water zwemmen. Tips en trainingssuggesties

Open water zwemmen. Tips en trainingssuggesties Open water zwemmen Tips en trainingssuggesties 1. Starten 2. Oriënteren en kijken 3. 4. Boei ronden 5. Wetsuit uitdoen 6. Trainingssuggesties Starten. Als het onbekend is hoe diep het water is, laat jezelf

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Brandwonden en dan? Eerst water, de rest komt later

Brandwonden en dan? Eerst water, de rest komt later Brandwonden en dan? Eerst water, de rest komt later Eerst water, de rest komt later! Voorkom brandwonden Er is maar één juist antwoord op de vraag hoe brandwonden kunnen worden voorkomen: wees alert en

Nadere informatie

Inkijkexemplaar. Inhoud. 1 Ongeval 3. 2 Huidwonde 13. 3 Brandwonde 20. 4 Bloedneus 23. 5 Bloeding 26

Inkijkexemplaar. Inhoud. 1 Ongeval 3. 2 Huidwonde 13. 3 Brandwonde 20. 4 Bloedneus 23. 5 Bloeding 26 1 0 6 Inhoud Elke dag gebeuren er ongevallen. Soms heel kleine, maar soms ook grotere. Als er iets gebeurt, is het handig dat je weet wat je moet doen om te helpen. Eerste hulp is niet zo moeilijk. Je

Nadere informatie

Volgende medewerker willen we graag aan u voorstellen. Ze is zeker niet nieuw voor ons, maar wel voor sommige ouders.

Volgende medewerker willen we graag aan u voorstellen. Ze is zeker niet nieuw voor ons, maar wel voor sommige ouders. Voorstelling nieuwe medewerkers Volgende medewerker willen we graag aan u voorstellen. Ze is zeker niet nieuw voor ons, maar wel voor sommige ouders. Bij de Wipneusjes: Dorien ter vervanging van Monique

Nadere informatie

JIJ. Daar moet je nu over nadenken!

JIJ. Daar moet je nu over nadenken! WAT DOE JIJ BIJ BRAND? Daar moet je nu over nadenken! Stel, er breekt bij u thuis brand uit. Door de zwarte rook ziet u niets meer en kunt u nauwelijks ademhalen. Binnen enkele minuten ontstaat een niet

Nadere informatie

Een teek? Pak m beet!

Een teek? Pak m beet! Een teek? Pak m beet! Informatie over teken en de ziekte van Lyme Een tekenbeet is meestal onschuldig, maar kán u ziek maken als de teek lang vastgebeten in uw huid zit. Geef de teek dus geen kans. Een

Nadere informatie

Schoolkamp en Teken Beatrixschool Haarlem

Schoolkamp en Teken Beatrixschool Haarlem Schoolkamp en Teken Beatrixschool Haarlem Voorwoord Kamperen is voor de Beatrixschool al ruim 30 jaar een traditie. Een prachtige traditie vergeleken met de schoolreisjes van deze tijd. Een pretpark is

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

Antwoorden 2014 EHBO-K. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 5. Theorievragen versie 006

Antwoorden 2014 EHBO-K. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 5. Theorievragen versie 006 Antwoorden 2014 EHBO-K Theorievragen versie 006 Pagina 1 van 5 Vraag 1: Noem de vijf belangrijke punten bij het leveren van eerste hulp in juiste volgorde Vraag 2: Vraag 3: Vraag 4 : a) Let op gevaar (zn

Nadere informatie

Inhoud van de EHBO-doos

Inhoud van de EHBO-doos Inhoud van de EHBO-doos In een goede EHBO-doos moeten een aantal voorwerpen aanwezig zijn om eerste hulp aan kinderen te verlenen. Hieronder volgt een lijst met verbandmiddelen en hulpmiddelen die in een

Nadere informatie

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care Op bezoek S bij Sam op de Intensive Care Hoi, ik ben Sam en ik lig op de Intensive Care S Ik heb een fotoboekje gemaakt. Zo kun je alvast zien waar ik ben en wat iedereen op de afdeling doet. Natuurlijk

Nadere informatie

DE VIJF BELANGRIJKE PUNTEN

DE VIJF BELANGRIJKE PUNTEN DE VIJF BELANGRIJKE PUNTEN De vijf belangrijke punten Let op gevaar; voor jezelf, omstanders, slachtoffer Ga na wat er is gebeurd en daarna wat iemand mankeert; Stel het slachtoffer gerust en zorg voor

Nadere informatie

EHBO ALGEMEEN WAT TE DOEN BIJ EEN ONGEVAL

EHBO ALGEMEEN WAT TE DOEN BIJ EEN ONGEVAL EHBO ALGEMEEN Wanneer er ergens een ongeluk(je) is gebeurd, moet je snel en goed Eerste Hulp Bij Ongelukken (= E.H.B.O.) verlenen. Natuurlijk ben je geen dokter. Maar als er iets gebeurd bij je patrouille

Nadere informatie

Een tekenbeet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Een tekenbeet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Een tekenbeet U bent op de Spoedeisende Hulp (SEH) geweest in verband met een tekenbeet. De arts heeft de teek verwijderd. Noteer de datum in uw agenda en controleer de volgende weken de plaats van de

Nadere informatie

2014 EHBO-K. Theorievragen versie 006. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 7

2014 EHBO-K. Theorievragen versie 006. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 7 2014 EHBO-K Theorievragen versie 006 Pagina 1 van 7 Vraag 1: Noem de vijf belangrijke punten bij het leveren van eerste hulp in juiste volgorde 1) 2) 3) 4) 5). Vraag 2: Wat is het kenmerk van een gesloten

Nadere informatie

Voetzorg bij diabetespatiënten

Voetzorg bij diabetespatiënten Voetzorg bij diabetespatiënten Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Podotherapie december 2008 pavo 0436 Inleiding Mensen met diabetes hebben een verhoogde kans op voetproblemen. Dat komt door een verminderd

Nadere informatie

Eerstehulpinitiatie voor doven en slechthorenden

Eerstehulpinitiatie voor doven en slechthorenden Eerstehulpinitiatie voor doven en slechthorenden Inhoud Kennismaking Basisprincipes van eerste hulp Vier stappen in eerste hulp Bloeding Brandwonde Huidwonde Kennismaking Inhoud Kennismaking Basisprincipes

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Zonneziekte (E.P.P) Een Zeldzame ziekte Ik heb Erythroëtishe Protoporphyrie. Ik maak hier een spreekbeurt over omdat ik het zelf ook heb. Ruim 200 andere mensen hebben dat ook, een zeldzame ziekte dus.

Nadere informatie

"EHBO" is een uitgave van CLB Externe preventie Industrieterrein Kolmen 1085 3570 Alken Tel : 011 59 83 50

EHBO is een uitgave van CLB Externe preventie Industrieterrein Kolmen 1085 3570 Alken Tel : 011 59 83 50 EHBO zon e Voor g erken eilig w d en v 1. Inleiding COLOFON "EHBO" is een uitgave van CLB Externe preventie Industrieterrein Kolmen 1085 3570 Alken Tel : 011 59 83 50 Redactie : CLB EDPB Fotografie : www.fotoben.be

Nadere informatie

Maximale inspanningstest

Maximale inspanningstest Maximale inspanningstest Je komt bij ons in het ziekenhuis voor een test. Die test heet maximale inspanningstest. Het is een onderzoek waarbij de dokter onderzoekt: Hoe jouw conditie is. Hoe je longen,

Nadere informatie

DEELINSIGNE III TOUWWERK

DEELINSIGNE III TOUWWERK HANDBOEK TRAINING NAUTISCHE VAARDIGHEDEN DEELINSIGNE III TOUWWERK BREVET VAN ROERGANGER STILSTAAND WATER - STROMEND WATER ZEILEN - ROEIEN Commissariaat Zeescouts VVKSM DEELINSIGNE 3 TOUWWERK DEELINSIGNE

Nadere informatie

Eerste Hulp aan Kinderen: eindtermen (vastgesteld door het College van Deskundigen in mei 2006) Doelgroep

Eerste Hulp aan Kinderen: eindtermen (vastgesteld door het College van Deskundigen in mei 2006) Doelgroep Eerste Hulp aan Kinderen: eindtermen (vastgesteld door het College van Deskundigen in mei 2006) Doelgroep a. Bezitters van het diploma Eerste Hulp b. Belangstellenden die (nog) niet in het bezit zijn van

Nadere informatie

van beugel tot burn-out

van beugel tot burn-out vier kant reeks van beugel tot burn-out 20 verhalen over gezondheid Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Oren Je ziet op straat vaak mensen met een koptelefoontje in hun oren. Ze luisteren bijvoorbeeld naar

Nadere informatie

Veilige voorbereiding

Veilige voorbereiding Veilige voorbereiding Plaats de barbecue op een stevige, stabiele, vlakke ondergrond. Zorg dat de barbecue niet omver gelopen kan worden door spelende kinderen of huisdieren. Zet de barbecue nooit op een

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 3: Praktijkkern e: Bieden van EHBO Thema: 3 1. Introles De leerling verwoordt of hij bij een kleine verwonding of valpartij

Nadere informatie

De ziekte van Lyme is een infectieziekte. Een andere naam die ook wel eens gebruikt wordt, is borreliose.

De ziekte van Lyme is een infectieziekte. Een andere naam die ook wel eens gebruikt wordt, is borreliose. Ziekte van Lyme Borreliose, Lyme-borreliose, erythema migrans Wat is de ziekte van Lyme? De ziekte van Lyme is een infectieziekte. Een andere naam die ook wel eens gebruikt wordt, is borreliose. Hoe krijgt

Nadere informatie

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s Babylichaamstaal Van te vroeg geboren baby s Inleiding Voor een pasgeboren baby is lichaamstaal de eerste en enige manier om te vertellen wat hij wel of niet prettig vindt. Omdat hij nog niet kan praten,

Nadere informatie

Natuurtentoonstelling

Natuurtentoonstelling Natuurtentoonstelling We gaan schilderijlijstjes maken. Knip elk een rechthoekige lijst uit een vel A4-papier. Daarna mag je jouw lijst versieren met kleurpotloden, verf, wascokrijt of ander materiaal.

Nadere informatie

HANDIG SPELEN MET EEN HOND

HANDIG SPELEN MET EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG SPELEN MET EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER SPELEN MET EEN HOND. JE

Nadere informatie

H o c k e y E H B O. Woensdag 30 november MHC Goirle. Door Paul van den Broek

H o c k e y E H B O. Woensdag 30 november MHC Goirle. Door Paul van den Broek H o c k e y E H B O Woensdag 30 november MHC Goirle Door Paul van den Broek Inhoud Alarmeren Blaren Bloedneus Epilepsie Hersenschudding verstuikingen Schaafwond Suikerziekte Wond Bewusteloosheid Bloedhygiëne

Nadere informatie

EURO 0 5CENT 1EURO EURO

EURO 0 5CENT 1EURO EURO 1 2 3 4 1 EURO 5 6 7 8 9 10 11 12 EURO 2 0 5CENT 5CENT 0 5CENT 1EURO 0 5CENT EURO 2 0 1EURO1CENT 13 14 15 16 17 18 20 19 21 22 23 24 25 26 27 28 30 29 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) toedienen

Methotrexaat (MTX) toedienen Methotrexaat (MTX) toedienen Instructiefolder voor kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Waarom deze folder? Je dokter heeft met je gesproken over het gebruik van methotrexaat

Nadere informatie

Informatieblad. Veilig en gezond werken. Lyme-ziekte. bron: website RIVM

Informatieblad. Veilig en gezond werken. Lyme-ziekte. bron: website RIVM Informatieblad Lyme-ziekte Veilig en gezond werken bron: website RIVM Wat u moet weten van tekenbeten en Lyme- ziekte Iedereen die op de één of andere manier met de natuur in aanraking komt, moet rekening

Nadere informatie

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u KBC-Preventie Ongevallen thuis we hebben het voor u Basisprincipes van eerste hulp Handel als eerstehulpverlener. Zorg dat u de situatie niet verergert. Blijf rustig in een noodsituatie en verleen de eerste

Nadere informatie

Leerpad Natuurbeleving kleuters Lesduur: ca 60 minuten Bestemd voor groep 1/2/3 Sluit aan bij kerndoel: 39, 40a

Leerpad Natuurbeleving kleuters Lesduur: ca 60 minuten Bestemd voor groep 1/2/3 Sluit aan bij kerndoel: 39, 40a Leerpad Natuurbeleving kleuters Lesduur: ca 60 minuten Bestemd voor groep 1/2/3 Sluit aan bij kerndoel: 39, 40a Inleiding Korte omschrijving van de les: In groepjes van 4 kinderen lopen ze begeleid de

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Spelen met zand. Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar

Spelen met zand. Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar Spelen met zand Zoals je hebt kunnen zien is zand heel interessant, maar zand is ook heel erg leuk. Je kunt er namelijk onwijs goed mee spelen! Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar Schrijf

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Materiaal. 3. De delen van de dwarsfluit?

1. Inleiding. 2. Materiaal. 3. De delen van de dwarsfluit? 1. Inleiding Je wil graag dit wondermooie instrument leren bespelen. Om je hierin op weg te helpen, geef ik jou graag de volgende tips mee. + Zorg ervoor dat je ergens rustig en aandachtig kan werken.

Nadere informatie

Activiteitenfiche croque-monsieur

Activiteitenfiche croque-monsieur Activiteitenfiche croque-monsieur Leeftijd : vierjarigen Aantal kinderen : maximaal 4 Locatie : kookhoek Materialen : Voedingswaren: Keukengerief: hesp/ kaas/ boter / witte boterhammen 4 dessertmessen,

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

door Megan van den Berg

door Megan van den Berg door Megan van den Berg Ik houd m`n spreekbeurt over de dierenarts. Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik veel van dieren hou en ik wil het later ook zelf worden. Spreekkamer Raar woord natuurlijk, spreekkamer.

Nadere informatie

( Hoe moet deze oefeningen doen? )

( Hoe moet deze oefeningen doen? ) Relaxatieoefeningen ( Wat zijn Relaxatieoefeningen? ) Deze opdracht bestaat uit oefeningen die je kunnen helpen om te relaxen. ( Waarom relaxatieoefeningen? ) Mensen weten dikwijls niet meer hoe ze kunnen

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er op plakken C) Naar de dokter gaan

Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er op plakken C) Naar de dokter gaan Van welk dier kan je de gekkekoeienziekte krijgen? A) Stieren en koeien B) Schapen C) Allebei Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er

Nadere informatie

Handleiding bij de constructie van de Hydraulische machines uitgereikt ter gelegenheid van techniek toernooi 2009

Handleiding bij de constructie van de Hydraulische machines uitgereikt ter gelegenheid van techniek toernooi 2009 Handleiding bij de constructie van de Hydraulische machines uitgereikt ter gelegenheid van techniek toernooi 2009 Vertaling en bewerking Ad van den Brand, Veghel Weet je wat hydraulisch betekent? Dat betekent

Nadere informatie

Ik ga mijn spreekbeurt houden over vuur. Ik heb alvast op het bord geplakt waar ik het over ga hebben:

Ik ga mijn spreekbeurt houden over vuur. Ik heb alvast op het bord geplakt waar ik het over ga hebben: Ik ga mijn spreekbeurt houden over vuur. Ik heb alvast op het bord geplakt waar ik het over ga hebben: Op het bord 1. Blij met vuur 2. Wat is vuur? 3. Vuur maken 4. Lekker warm 5. Verbranden zonder vlammen

Nadere informatie

Toelichting bij de posterserie Gevaren in de Nederlandse natuur. Verkorte werkinstructie

Toelichting bij de posterserie Gevaren in de Nederlandse natuur. Verkorte werkinstructie Toelichting bij de posterserie Gevaren in de Nederlandse natuur Verkorte werkinstructie Gebruik deze posters tijdens voorlichtingsmomenten en licht ze mondeling toe met behulp van de informatie in dit

Nadere informatie

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels versie 2016 Inhoudsopgave Introductie 4 Verantwoording Methodiek 5 Doorgaande lijn Po en Vo 6 Preventief en curatief 7 Organiseer je les 8 Praktische tips

Nadere informatie

Informatie van de Poolse ambassade en Reddingsbrigade Nederland voor de Poolse gemeenschap in Nederland om veilig van het water te kunnen genieten

Informatie van de Poolse ambassade en Reddingsbrigade Nederland voor de Poolse gemeenschap in Nederland om veilig van het water te kunnen genieten Informatie van de Poolse ambassade en Reddingsbrigade Nederland voor de Poolse gemeenschap in Nederland om veilig van het water te kunnen genieten Afgelopen week zijn 5 personen van Poolse afkomst omgekomen

Nadere informatie

Hyperventilatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Hyperventilatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Hyperventilatie Wanneer u gespannen bent of angstig, kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Eén van die klachten is hyperventileren. Hyperventileren wil zeggen dat u te snel of te diep ademt.

Nadere informatie

Spoedgevallen. Patiënteninformatie. EEN tekenbeet: paniek!

Spoedgevallen. Patiënteninformatie. EEN tekenbeet: paniek! Spoedgevallen Patiënteninformatie EEN tekenbeet: geen reden tot paniek! 1. Wat is een teek? Een teek is klein zwart diertje, niet veel groter dan een speldenkop. Je vindt ze vooral op lage begroeiing

Nadere informatie

Programmaboekje Ardennen 2012

Programmaboekje Ardennen 2012 Programmaboekje Ardennen 2012 Voorwoord Jullie gaan met de school op werkweek naar de Belgische Ardennen. Deze werkweek wordt samen met de school georganiseerd door het buitensportbedrijf VenturiX. Het

Nadere informatie

GKIJ GKIJ. Jarno. Hilde

GKIJ GKIJ. Jarno. Hilde Er kwamen mensen van ze vertelden hoe het was als je in een rolstoel zat. We hebben veel geleerd. Als je in een rolstoel zit zijn sommige dingen vervelend, maar daar kun je bij geholpen worden. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

De planeten Reis door het zonnestelsel

De planeten Reis door het zonnestelsel De planeten Reis door het zonnestelsel Cgroep 1-2 01 tijdsduur 40 minuten kerndoelen 1, 46 en 54 lesdoelen De leerling: (her)kent de namen van de acht planeten weet dat de planeten om de zon draaien kan

Nadere informatie

Activiteitenfiche timmerhoek

Activiteitenfiche timmerhoek Activiteitenfiche timmerhoek Leeftijd : zevenjarigen Aantal kinderen : maximaal 3 Locatie : timmerhoek in de klas Materialen : - gereedschappen : hamers, schroevendraaiers,figuurzaagjes, trektang, vouwmeter,

Nadere informatie

Pas op voor prikaccidenten! Zo werk je prettiger!

Pas op voor prikaccidenten! Zo werk je prettiger! Pas op voor prikaccidenten! Zo werk je prettiger! Vooraf Een stuk glas met bloed eraan. Een gebruikte injectienaald. Een bebloede zakdoek. Een plas bloed. Als schoonmaker kún je in contact komen met het

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

SPREEKBEURT Chinchilla

SPREEKBEURT Chinchilla l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT Chinchilla ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE CHINCHILLA

Nadere informatie

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien.

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien. MINDFULNESS Tips en oefeningen voor thuis Mindfulness leert mensen te leven met aandacht en bewust met handelingen en gedachten in het hier en nu om te gaan. Dit kan sommige mensen wat zweverig in de oren

Nadere informatie

Pijn bij kinderen Afdeling D/ kinderafdeling

Pijn bij kinderen Afdeling D/ kinderafdeling Uw kind is waarschijnlijk opgenomen in het ziekenhuis of dit gaat binnenkort gebeuren. Deze folder is bedoeld om u als ouder(s)/ verzorger(s) te informeren over pijn bij kinderen en tips te geven hoe hier

Nadere informatie

Voorkomt en behandelt infecties bij wondjes Verkleint zo de kans op littekens Stimuleert de wondgenezing Prikt niet en is daarom kindvriendelijk

Voorkomt en behandelt infecties bij wondjes Verkleint zo de kans op littekens Stimuleert de wondgenezing Prikt niet en is daarom kindvriendelijk Brandwonden Prikwonden Snijwonden Schaafwonden Wondenwijzer II Wondenwijzer Wondenwijzer Voorkomt en behandelt infecties bij wondjes Verkleint zo de kans op littekens Stimuleert de wondgenezing Prikt niet

Nadere informatie

Methotrexaat. Voorlichting en spuitinstructie

Methotrexaat. Voorlichting en spuitinstructie Methotrexaat Voorlichting en spuitinstructie Inhoud Toedienen van Methotrexaat 3 Methotrexaat onderhuids toedienen 3 Benodigdheden 3 Werkwijze 4 Bewaren van Methotrexaat 7 Naaldencontainer 7 Als u een

Nadere informatie

Sinterklaas knutselen

Sinterklaas knutselen Sinterklaas knutselen Stoomboot Materiaal: een melkpak, gekleurd karton en papier, evt. watten, keukenrol en verf. Leg het melkpak op z'n kant en pak twee stroken en niet die aan beide kanten aan elkaar.

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

SLACHTOFFERSCHAP, TRAUMA EN GEWELD - EEN ONONTWARBARE KLUWEN? 25 mei 2016, Antropia, Driebergen - 25 mei 2016, gedichten Ingmar Heytze

SLACHTOFFERSCHAP, TRAUMA EN GEWELD - EEN ONONTWARBARE KLUWEN? 25 mei 2016, Antropia, Driebergen - 25 mei 2016, gedichten Ingmar Heytze SLACHTOFFERSCHAP, TRAUMA EN GEWELD - EEN ONONTWARBARE KLUWEN? 25 mei 2016, Antropia, Driebergen - 25 mei 2016, gedichten Ingmar Heytze MONITOR Dit wordt geen nieuw verhaal. We doen wat met ons werd gedaan,

Nadere informatie

NoNiksie kijkt in de spiegel

NoNiksie kijkt in de spiegel colofon NoNiksie kijkt in de spiegel Uitgave 2014 Nationaal Park WeerribbenWieden www.np-weerribbenwieden.nl Idee NoNiksie Natuurmonumenten samen met Natuurmuseum Brabant Illustraties Femke van Gent Vormgeving

Nadere informatie

Sociale/pedagogische vragenlijst

Sociale/pedagogische vragenlijst Bijlage 1 Sociale/pedagogische vragenlijst voor ouders en begeleiders van mensen met een matige tot (zeer) ernstige verstandelijke beperking, al dan niet in combinatie met een lichamelijke beperking 1

Nadere informatie

SEH bij snijwonden, brandwonden en vergiftiging

SEH bij snijwonden, brandwonden en vergiftiging SEH bij snijwonden, brandwonden en vergiftiging Handleiding voor het behandelen van snijwonden. Verschijnselen de huid is beschadigd meestal is er bloed te zien het slachtoffer heeft pijn Doel van de eerste

Nadere informatie

Slaapproblemen? Gezonde slaap

Slaapproblemen? Gezonde slaap Dit is een folder van www.orthoconsult.nl geschreven door dhr. drs. Ard Nieuwenbroek, trainer/ therapeut bij Ortho Consult. Deze folder is op een aantal punten aangepast en aangevuld door de stressbegeleiders

Nadere informatie

11.5.3.1. EHBO-tips: Wonden en hun verzorging

11.5.3.1. EHBO-tips: Wonden en hun verzorging 11.5.3.1. EHBO-tips: Wonden en hun verzorging Voor eerste hulp maken we een onderscheid tussen : 1. lichte wonden : kunnen door de hulpverlener volledig zelf verzorgd worden. 2. ernstige wonden : worden

Nadere informatie

MaBalschoen en voetverzorging

MaBalschoen en voetverzorging MaBalschoen en voetverzorging Inhoudsopgave Inleiding... 1 Instructies voor de MaBalschoen of MaBallaars... 1 De verzorging van de voeten... 2 De juiste behandeling van eelt... 3 Het bekijken van de voeten...

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

VERWERKEN VAN EEN SCHAAP

VERWERKEN VAN EEN SCHAAP VERWERKEN VAN EEN SCHAAP Het is slachtdag. We slachten een schaap. Het moet in ons geregelde landje gebeuren met een keurmeester. Hij trekt een voor ons verblindend witte jas aan en zet een wit hoedje

Nadere informatie

UGP-folders. Tekenbeten

UGP-folders. Tekenbeten UGP-folders Tekenbeten Controleer de huid, na verblijf in de natuur, dagelijks zorgvuldig op de aanwezigheid van teken. Bekijk met extra aandacht de oksels, liezen, bilspleet en knieholten. Verwijder teken

Nadere informatie

Informatiefolder Wond- verzorging

Informatiefolder Wond- verzorging Informatiefolder Wondverzorging Inhoudsopgave Oorzaken 3 Wanneer moet u een arts raadplegen 3 Wat kunt u er zelf aan doen 3 Schoonmaken Wondontsmetting 4 Pincetten Wondbedekkers 5 Verbandgazen Verbandwindsels

Nadere informatie

Voer deze proefjes alleen uit met je juf of meester erbij.

Voer deze proefjes alleen uit met je juf of meester erbij. Voer deze proefjes alleen uit met je juf of meester erbij. Waxinelichtje en een glas - Een waxinelichtje - Een schoteltje - Een lucifer - Een glas Zet in het midden van de kring een schoteltje neer met

Nadere informatie

Een dagje zeilen (groep 4)

Een dagje zeilen (groep 4) Een dagje zeilen (groep 4) Doelstelling: Tactiele stimulatie en samenwerking. Er wordt gewerkt in tweetallen. 1 kind zit op een stoel, met de leuning naar de zijkant, zodat de rug helemaal beschikbaar

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie