Epidurale pijnbestrijding. Trefwoorden Epiduraal analgesie, neuraxiaal blokkade, regionale anesthesie, postoperatieve pijnbestrijding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Epidurale pijnbestrijding. Trefwoorden Epiduraal analgesie, neuraxiaal blokkade, regionale anesthesie, postoperatieve pijnbestrijding"

Transcriptie

1 DISCLAIMER Protocollen geven aan hoe lokaal uitvoering wordt gegeven aan beroepskaders, -normen, standpunten en richtlijnen. Protocollen worden lokaal/plaatselijk vastgesteld, rekening houdend met de typische omstandigheden van de eigen praktijk en het ziekenhuis. Het opstellen van protocollen is een eigen verantwoordelijkheid van afdelingen en maatschappen anesthesiologie. De protocollen van de Sectie Kinderanesthesiologie van de NVA zijn een handvat om hieraan lokaal invulling te geven. Epidurale pijnbestrijding Achtergrond Effectieve postoperatieve pijnbestrijding is belangrijk voor herstel. Epidurale analgesie heeft een aantal voordelen boven continue opioïd toediening: postoperatieve beademing is minder frequent en korter noodzakelijk, de darmfunctie keert eerder terug en de hormonale stressrespons wordt geïnhibeerd. De perfusie van het splanchnicusgebied neemt toe. Bij neonaten wordt de neuraxiale blokkade niet geassocieerd met hypotensie en hemodynamische instabiliteit. De epidurale punctie wordt bij kinderen in de meeste gevallen onder sedatie of algehele anesthesie op caudaal, lumbaal of thoracaal niveau toegepast. Trefwoorden Epiduraal analgesie, neuraxiaal blokkade, regionale anesthesie, postoperatieve pijnbestrijding Indicatie Thoracale, abdominale of urogenitale chirurgie (bijv. nefrectomie, gastroschisis, omphalocele, hernia diafragmatica, blaasextrofie) Grote orthopedische ingrepen aan de onderste extremiteit(en) Situaties waarin intraveneus opioïd gebruik niet gewenst is, bijv. mogelijke respiratoire complicaties, eerder doorgemaakte afhankelijkheid of allergie. Situaties waarin cardiodepressie door anesthetica verlaagd kan worden door een gecombineerde techniek. Contra-indicaties Verhoogde bloedingsneiging en/of gebruik van antistollingsmedicatie Lokale infectie tpv de punctieplaats Bacteriëmie/sepsis Lokale afwijkingen aan wervels of rug Pre-existente neurologische aandoeningen Verhoogde intracraniële druk Hypovolemie Geen toestemming van het kind en/of de ouders Uitvoerende/bevoegdheden Het is aan te bevelen dat epidurale anesthesie bij neonaten en peuters uitgevoerd wordt door een anesthesioloog, die ervaring heeft met het inbrengen van een epidurale katheter bij deze patiëntengroep. Per ziekenhuis kan worden afgesproken wie (staflid, fellow, AIOS) de epidurale punctie bij deze specifieke patiëntencategorie mag uitvoeren en welk niveau van supervisie daarbij vereist is. De kinderverpleegafdeling moet bekend zijn met de techniek, de risico s en de aandachtspunten van epidurale anesthesie, bij voorkeur vastgelegd in een protocol. Epidurale sets Epidurale naald met eventueel katheter, bijv.: Neonaat zuigeling (<10 kg): 20G en 50 mm epidurale naald, 24G katheter met eindstandig lumen Kinderen vanaf 1 jaar (>10 kg): 18G en 50 mm epidurale naald, 20G katheter met eindstandig lumen Oudere kinderen (> 50 kg): 18G en 80 mm epidurale naald, 20G katheter met enkele zij lumina.

2 Anatomie De duraalzak reikt bij neonaten tot niveau S3-S4, op de leeftijd van 9-12 maanden tot S1-S2. De conus medullaris reikt bij de neonaat tot L3, bij volwassenen tot L1. Voorbereiding patiënt Sedatie of algehele anesthesie. Spontane ademhaling heeft de voorkeur (betere bewaking i.v.m. eventuele toxische reactie door lokaal anestheticum of aanprikken nervi). Positionering: in zijligging en foetus houding Niveau bepalen van de punctie. Het ruggemerg is bij jonge kinderen nog niet opgestegen. Richtlijn: prikken thv de wervel overeenkomend met middelste dermatoom van de incisie. Zo nodig met behulp van een echo de wervel opzoeken. Overweeg om bij kinderen < 6 maanden de epidurale katheter caudaal in te brengen. Afstand huid tot epidurale ruimte: Neonaat 0,5 1,0 cm 1 3 jaar 0,8 1,4 cm 4 6 jaar 1,4 2,6 cm 7 10 jaar 1,8 3,0 cm jaar 2,2 3,5 cm Alternatieve berekening: 1 mm / kg Met name bij neonaten en kinderen tot 6 maanden is de visualisatie van de epidurale en spinale ruimte mogelijk met een echo. Desinfectie van de huid met gekleurde chloorhexidine Werkgebied afdekken met een steriel gatdoek indien een epidurale katheter wordt ingebracht. Werkwijze Loss of resistance (LOR): LOR met een fysiologische zoutoplossing is de meest gebruikte techniek. Eventueel kan een fysiologische zoutoplossing met een bubbel lucht (max. 0,5 ml) gebruikt worden. Bij gebruik van een epidurale katheter: katheter opvoeren tot gewenste niveau Mogelijkheden om de ligging van de katheter te testen: Spontane backflow van bloed/liquor door de katheter lager te houden dan het prikniveau. Aspiratie met een 1 of 2 ml spuit via de katheter: let op aspiratie van liqour of bloed. Cave: kleine bloedvaatjes worden snel vacuum gezogen. Dus indien er geen bloed wordt geaspireerd, hoeft dit niet te betekenen dat de katheter niet intravasaal ligt. Testdosis: lidocaine 20 mg / ml, 1ml/ 10kg (max. 3 ml) + adrenaline 0,5 g / kg of (levo)bupivacaine 2,5 mg / ml, 0,2 ml/kg (max. 3 ml) + adrenaline 0,5 g / kg. Gefractioneerde toediening: de hoofddosis in fracties van 0,1 0,2 ml / kg langzaam toedienen. Na intravasale injectie kunnen de volgende symptomen optreden bij kinderen: Stijging van de hartfrequentie >10 sl /min, stijging van de systolische bloeddruk >15 mmhg, T-golf toename van >25%. NB: reactie kan tot 90 sec. na toediening optreden. Echo Punctieplaats steriel afplakken. Bij gebruik van een katheter wordt een steriele en bij voorkeur transparante pleister aanbevolen, zodat de insteekopening zichtbaar blijft en gecontroleerd kan worden. Overweeg de katheter onder de huid te tunnelen. Bij gebruik van een epiduraalkatheter een blaaskatheter inbrengen.

3 Medicatie Voor neonaten, zuigelingen en zieke kinderen ligt de toxische grens lager. Aanbevolen wordt om de dosis lokaal anestheticum voor kinderen < 6 maanden met 30% te reduceren. Oplaad/single shot epiduraal Maximale dosis die als bolus kan worden toegediend (Levo)bupivacaïne 2,5 mg / kg Ropivacaïne 3,0 mg / kg Continue infusie Veilige onderhoudsdosering (Levo)bupivacaïne Ropivacaïne 0,2 0,4 mg / kg / uur 0,2 0,5 mg / kg / uur Top ups Overschrijd met de continue infusie en top ups nooit de maximale uurdosering, dwz indien de continue infusie (Levo)bupivacaïne bijvoorbeeld op 0,3 mg/kg/uur loopt, dan is er nog ruimte voor een bolus van 0,1 mg/kg/uur. Adjuvantia Adjuvantia kunnen worden gebruikt om de intensiteit van de analgesie te verdiepen en/of de duur van de analgesie te verlengen. Opioïden Fentanyl bolus 2 g / kg continue 0,3 1,0 g / kg / uur Sufentanil continue 1-3 g / kg Clonidine Vanaf leeftijd > 3 maanden Bolus 1-2 g / kg Continue 0,1 0,5 g / kg / uur NB: clonidine toegevoegd aan een lokaal anestheticum epiduraal is qua veiligheid en analgetisch effect vergelijkbaar met opioïden toegevoegd aan een lokaal anestheticum epiduraal en geeft minder bijwerkingen. Ketamine Ketamine en in mindere mate Ketanest blijken neurotoxisch te zijn en apoptose te veroorzaken. Deze middelen worden niet aanbevolen als een adjuvant bij epidurale analgesie bij kinderen. Complicaties/bijwerkingen * Punctie Spinale tap Haal de naald uit en stop de procedure. Geef uitleg aan de patiënt/ouder/voogd/verzorgers en noteer in dossier. Na een spinal tap kan een bilaterale hoofdpijn optreden. De hoofdpijn verergert bij rechtop zitten en neemt af of verdwijnt bij plat liggen. De hoofdpijn is meestal frontaal en occipitaal gelokaliseerd, maar kan ook naar de nek en schouders uitstralen. Alle manoeuvres die de intracraniële druk verhogen (hoesten, niezen, persen), verergeren de hoofdpijn. Andere symptomen kunnen zijn: visusstoornissen,

4 gehoorverlies, misselijkheid, braken, duizeligheid en oorsuizen. Bij postspinale hoofdpijn: geef ruim vocht met oa. cafeïne houdende dranken (koffie, cola) en geef paracetamol. Geef indien nodig en niet gecontraindiceerd een NSAID erbij. Bij aanhoudende klachten (>72 uur) kan een bloodpatch gegeven worden (richtlijn 0,3 ml / kg bloed). Epiduraal hematoom of abces Dit zijn zeer ernstige, maar zeldzame complicaties van een epidurale punctie. Epiduraal hematoom: De symptomen treden meestal per acuut op. Vaak kort na de punctie of na manipulatie (bijv. verwijderen) van de katheter, maar ook tijdens de behandeling kan een bloeding optreden. Klinische tekenen zijn het opnieuw optreden of een verergering van gevoelsstoornissen en/of motorische uitvalsverschijnselen, gegeneraliseerde rugpijn en/of lokale drukpijn, mictie en/of defecatiestoornissen, radiculaire pijn op relevante niveau en algehele malaise De neurologische symptomen ontstaan door compressie van het ruggenmerg. Te late herkenning en/of behandeling kan leiden tot irreversibele zenuwschade en functieverlies, in het ergste geval tot een dwarslaesie. Risicofactoren zijn: een gecompliceerde punctie en verstoorde hemostase. Bij verdenking zo snel mogelijk een MRI laten verrichten. Indien er sprake is van een epiduraal hematoom moet er zonder uitstel een laminectomie plaatsvinden. Epiduraal abces: De symptomen kunnen per acuut optreden, maar hebben in de regel een geleidelijk beloop. Klinische tekenen kunnen zijn koorts, rugpijn, radiculaire pijn, het opnieuw optreden of een verergering van gevoelsstoornissen en/of motorische uitvalsverschijnselen, mictie en/of defecatiestoornissen, afwijkingen in laboratoriumuitslagen zoals een verhoogd CRP, verhoogde bezinking of leucocytose. Ook bij een epiduraal abces geldt dat te late herkenning en/of behandeling kan leiden tot irreversibele zenuwschade en functieverlies, in het ergste geval tot een dwarslaesie. Risicofactoren zijn: de verblijfsduur (> 3 dagen) van de katheter, diabetes mellitus, een gecompliceerde punctie en immuunsuppressie. Bij verdenking zo snel mogelijk een MRI laten verrichten, materiaal voor een grampreparaat insturen en laten kweken. Behandeling: bij voorkeur in overleg met de medisch microbioloog starten met een breedspectrum antibioticum, waarmee de Staphylococcus aureus zeker gedekt wordt (bij >50% de verwekker). Indien een epiduraal abces is aangetoond, moet zo spoedig mogelijk een chirurgische drainage plaatsvinden, omdat er aanwijzingen zijn dat de outcome gecorreleerd is aan de ernst en de duur van de neurologische uitval. Disconnectie van de epidurale katheter Het uiteinde van de katheter in steriel gaas verpakken. Indien epidurale infusie niet langer noodzakelijk is, de epiduraal katheter verwijderen. Indien epidurale infusie nog wel wenselijk is, de katheter steriel een stukje inkorten en na zorgvuldige desinfectie opnieuw connecteren. Extra letten op tekenen van infectie. Cave: jodium, alcohol en chloorhexidine zijn neurotoxisch, dus goed naspoelen met steriel fysiologisch zout. * Medicatie Lokaal anestheticum Toxische reactie: Indien de concentratie van het lokaal anestheticum in het bloed te hoog wordt (> 2 g/ml) dan kunnen de volgende verschijnselen optreden: duizeligheid, tintelingen rond de mond, metaalachtige smaak, gestoorde spraak, wazig zien, oorsuizen, ritmestoornissen/bradycardieën/asystolie, ademdepressie, convulsies en coma.

5 Helaas is het lastig deze diagnose te stellen, gezien baby s en kleine kinderen deze symptomen niet aan kunnen geven. Behandeling: stop de epidurale infusie geef zo nodig 100% zuurstof en start beademing met kap en ambuballon bij convulsies: dormicum 0,1 mg / kg iv, rectaal of buccaal of thiopental 3-5 mg / kg intraveneus. afname bloed (EDTA-buis) voor bepaling concentratie lokaal anestheticum bij asystolie, maligne aritmieën of ernstige hypotensie: start ACLS bij een asystolie die niet beantwoordt aan de standaardtherapie en de klassieke cardiopulmonale reanimatie, kan men Intralipid 20% intraveneus toedienen volgens het volgende schema. Intralipid 20%: Bolus 1,5 mg / kg iv in 1 minuut Onmiddellijk laten volgen door een continue infusie van 0,25 ml / kg / min Hartmassage blijven volhouden, de lipiden moeten circuleren Indien de circulatie niet herstelt, de bolus herhalen om de 3 tot 5 minuten tot een maximum van 2 supplementaire bolussen. Het infuus laten lopen tot de hemodynamische toestand zich stabiliseert. Als de bloeddruk daalt, het debiet verhogen tot 0,5 ml/kg/min. De aanbevolen maximale dosis bedraagt 8 ml/kg In CBG richtlijn Intralipid 20% wordt geen minumum leeftijd beschreven. De combinatie (propofol) en lokaal anestheticum toxiciteit is gecontra-indiceerd ivm cardiovasculair falen. Total spinal: symptomen zijn hypotensie (niet bij kinderen onder de 8 jaar), bewustzijnsverlies, ademstilstand, motore blokkade. Behandeling: resuscitatie (intubatie, beademing, vochttoedinging, inotropie, Trendelenburg). Een total spinal of een te hoog blok kunnen ook ontstaan na migratie van de epidurale katheter in de spinale ruimte. Bij neonaten kan bij een caudale punctie ook de duraalzak worden aangeprikt. Ongewenste of als vervelend ervaren bijwerkingen: Motore blokkade: om de mate van motore blokkade te bepalen word de indeling volgens Bromage gebruikt: 0 kan heup buigen 1 kan knie buigen, heup niet 2 kan alleen tenen bewegen 3 totaal motorisch blok Dit wordt door kinderen vaak als onprettig ervaren. Volledig motore blokkade is niet wenselijk, omdat er bij immobilisatie kans op doorliggen en veneuze trombose bestaat. Let bij lichamelijk onderzoek op drukplekken op stuit en hielen en tref zo nodig antidecubitus maatregelen. Bij een Bromage 2-3: stop de pomp, controle na 2 uur. Indien verbetering is opgetreden de infusie hervatten op een lagere stand. Wees altijd bedacht op het optreden van een epiduraal hematoom/abces indien er na het stoppen van de pomp geen verbetering in de motoriek optreedt of indien bij een zelfde pompstand een toename van motorblok optreedt. Denk ook aan de ligging of migratie van de epidurale katheter in de spinale ruimte. Cave: totaal blok of een te hoog blok. Sympathicolyse (M. Horner): Indien de epidurale katheter op thoracaal niveau is ingebracht, kan de patiënt het syndroom van Horner ontwikkelen (myosis, ptosis, anhydrosis). Hypotensie ten gevolge van sympathicolyse is beneden de leeftijd van 6-8 jaar niet primair het gevolg van het lokale anestheticum in tegenstelling tot oudere kinderen en volwassenen (door lager sympathicus tonus, relatief kleiner volume van extremiteiten en splanchicusgebied). Eventueel de dosering verlagen.

6 Urineretentie: een blaaskatheter inlaten gedurende epidurale infusie. Indien dit problemen oplevert overweeg de blaaskatheter te verwijderen en controleer de blaasinhoud met een bladderscan. Na een single shot epiduraal kan ook urineretentie optreden, dan op indicatie controle met bladderscan en eventueel katheriseren van de blaas. Bijwerkingen t.g.v. Adjuvantia Misselijkheid en/of braken: Bij ongeveer 25% van de patiënten treedt als gevolg van de epidurale toediening van een opiaat misselijkheid en/of braken op. De ernst van de klachten varieert. Een combinatie van anti-emetica is vaak effectiever dan een enkel middel. Bij effectieve pijnstilling kan overwogen worden de dosering te verlagen of een therapie te starten zonder opiaten. Jeuk: meestal komt jeuk alleen in een milde vorm voor, klaagt de patiënt er niet spontaan over dan is er geen therapie nodig. Ernstige jeuk behoeft wel therapie. Propofol 0,1-0,2 mg / kg i.v. is effectief. Soms moet dit na ca. 4 uur herhaald worden. Blijf na toediening van de propofol bij de patient of monitor de patient dmv saturatiemeting en ademhalingmonitoring. Ondansetron kan helpen de jeukklachten te verminderen Bij effectieve pijnstilling kan de pompstand verlaagd worden Het toedienen van antihistaminica heeft bij opiaat gerelateerde jeuk geen zin. Opioïd overdosering: bij ademdepressie, sufheid, vernauwing van de pupillen infusie stoppen dien 100% zuurstof toe met kap en ambuballon, zo nodig beademen. Op indicatie Naloxon i.v. (1 mnd-18 jaar: 0,001-0,010 mg / kg). Dosis titreren op geleide van ademhalingsfrequentie en gewenste graad van analgesie en bewustzijn. Na hoge dosis zijn morfinomimetica enige uren onwerkzaam. Zo nodig observatie op de PACU of Intensive Care. Nazorg afdeling Standaard postoperatieve controles op de verpleegafdeling. Bij gebruik van opioïden ook sedatiescore afnemen Bij gebruik van opioïden saturatie en ademhalingsmonitoring op verpleegafdeling Graad van motore blokkade vastleggen à 6 uur. Bij single shot epiduraal of indien geen katheter geplaatst is bij continue epidurale infusie letten op (herstel) spontane mictie. Bij verwijderen epidurale katheter: cave antistollingsmedicatie en/of stolling! Literatuur & bronnen 1. Adrew R Wolf, Martin Jöhr. Pro con debate: the use of regional vs systemic analgesia for neonatal surgery. Pediatric Anesthesia 2011, ISSN David M. Polander, Jessica Drescher. Pediatric regional anesthesia: what is the current safety record? Pediatric anesthesia 2010: 21; Valeria Mossetti, Giorgio Ivani. Controversial issues in pediatric regional anesthesia ISSN

7 4. Valeria Mossetti, Giorgio Ivani. Continuous central and perineural infusions for postoperative pain control in children. Current Opinion in Anesthesiology 2010, 23: Elisabeth F.A. Dobereiner, Robin G. Cox, Alastair Ewen, David R. Lardner. Evidence-based clinical update: Which local anesthetic for pediatiric caudal block provides optimal efficacy with the fewest side effects? Can J Anesth 2010: 57; Jean-Xavier Mazoit. Review article. Local anesthetics and their adjuncts. Pediatric Anesthesia 2011, ISSN Susan T. Verghese, Raafat S. Acute pain management in children. Journal of Pain Research, 2010: 3; Mauch J, Kutter AP, Jurado OM et al. Impact of propofol on electrocardiographic alterations during intravascular application of bupivacaine - a study of piglets. Pediatric Anest 2011; 21: Ames WA, Hayes JA, Petroz GC et al. Loss of resistance to normal saline is preferred to identify the epidural space, a survey of Canadian pediatric anaesthetists. Can JAnesth 2005; 52: Cucchiaro, Adzich, Rose et al. A comparison of bupivacaine-fentanyl and bupivacaine-clonidine in children undergoing the NUSS-procedure. Anest analg 2006; 103; Anthony Moriaty. Pediatric epidural analgesia (PEA). Review article. Pediatric Anesthesia okt Llewellyn PN, Moriarty A. The National Pediatric Epidural Audit. Pediatric Anesthesia : Cote, Lerman and Todres. A practice of anesthesia for infants and children. Fourth edition 14. Martin Jöhr. Kinderanästhesie. Auflage Roelants F, Veyckemans F, Van Obbergh L et al. Loss of resistance to saline with a bubble of air to identify the epidural space in infants and children: a prospective study. Anest Analg 2000 jan: 90 (1): Richtlijn Antistolling en neuraxisblokkade. NVA, Utrecht. 17. Richtlijn Postoperatieve pijnbestrijding. NVA, Utrecht. 18. Website Belgisch antigifcentrum/cbg richtlijnen Intralipid 20% 19. Kinderformularium Auteur F.M. Hoekstra, anesthesioloog, Beatrix Kinderziekenhuis UMCG, Groningen Medebeoordelaars Nicky J. Smeulers, anesthesioloog, Franciscus Ziekenhuis, Roosendaal Sibylla M.H.J. Nooijen, anesthesioloog, Deventer Ziekenhuis, Deventer Jacqueline Vernooij, anesthesioloog / simulatietrainer ASAP, Rijnstate, Arnhem Hannie Megens, anesthesioloog, Wilhelmina Kinderziekenhuis UMCU, Utrecht Bouwe Molenbuur, anesthesioloog, Beatrix Kinderziekenhuis - UMCG, Groningen Augustus 2013

Spinale infuusbehandeling

Spinale infuusbehandeling Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Infuusbehandeling 14 Spinale infuusbehandeling Spinale infuusbehandeling vindt plaats via een katheter die is ingebracht in de spinale ruimten.

Nadere informatie

SAMENVATTING RICHTLIJN NEURAXISBLOKKADE EN ANTISTOLLING

SAMENVATTING RICHTLIJN NEURAXISBLOKKADE EN ANTISTOLLING SAMENVATTING RICHTLIJN NEURAXISBLOKKADE EN ANTISTOLLING Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie 1 INLEIDING Een neuraxiaal hematoom na neuraxisblokkade is een zeldzame, maar ernstige complicatie. Onder

Nadere informatie

Anesthesie Gelrebreed

Anesthesie Gelrebreed Trefwoord Pijnbestrijding Epidurale pijnbestrijding PCA (Patiënt Controlled Analgesia) PCA pomp (Numeric Rating Scale) Sedatiescore Bestemd voor Verpleegkundigen van de verpleegafdelingen waar patiënten

Nadere informatie

Juridische aspecten postoperatieve zorg, Postoperatieve pijnbehandeling, Nieuwe technieken. G.M. Woerlee, Anesthesioloog

Juridische aspecten postoperatieve zorg, Postoperatieve pijnbehandeling, Nieuwe technieken. G.M. Woerlee, Anesthesioloog Juridische aspecten postoperatieve zorg, Postoperatieve pijnbehandeling, Nieuwe technieken G.M. Woerlee, Anesthesioloog NIEUWERE ANESTHESIE TECHNIEKEN?? POSTOPERATIEVE PIJN VERMINDERING Lokale anesthetica

Nadere informatie

Rapid Recovery. Anesthesiologische mogelijkheden. Xander Eijsbouts Xeijsbouts@fzr.nl Anesthesioloog Franciscus Ziekenhuis Roosendaal

Rapid Recovery. Anesthesiologische mogelijkheden. Xander Eijsbouts Xeijsbouts@fzr.nl Anesthesioloog Franciscus Ziekenhuis Roosendaal Rapid Recovery Anesthesiologische mogelijkheden Original in the Royal College of Surgeons of England, London. 18th Century Surgery October 17, 1846: First public demonstration of the use of ether in anesthesia

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Pijnbehandeling bij de bevalling

Patiënteninformatie. Pijnbehandeling bij de bevalling Patiënteninformatie Pijnbehandeling bij de bevalling Pijnbehandeling bij de bevalling Polikliniek Verloskunde/ Gynaecologie, route 2.2 Telefoon (050) 524 5840 Inleiding Dit is de informatiefolder van de

Nadere informatie

Ruggenprik tijdens de bevalling

Ruggenprik tijdens de bevalling H.291380.0215 Ruggenprik tijdens de bevalling (Epidurale pijnbestrijding) Wat is epidurale pijnbestrijding Bij deze ruggenprik spuit de anesthesioloog via een dun slangetje (katheter) verdovingsvloeistof

Nadere informatie

ITDD revisie / vervanging pomp

ITDD revisie / vervanging pomp ITDD revisie / vervanging pomp Algemeen Patientcode Vervanging/ Revisie ITDD Datum vervanging pomp ITDD / / dd / mm / yyyy Datum van de revisie ITDD / / dd / mm / yyyy AB profylaxe? (0) nee (1) ja Duur

Nadere informatie

Een ieder betrokken bij de toediening van remifentanil PCA (arts en klinisch verloskundige) is opgeleid en heeft kennis van:

Een ieder betrokken bij de toediening van remifentanil PCA (arts en klinisch verloskundige) is opgeleid en heeft kennis van: DISCLAIMER Protocollen geven aan hoe lokaal uitvoering wordt gegeven aan beroepskaders, -normen, standpunten en richtlijnen. Protocollen worden lokaal/plaatselijk vastgesteld, rekening houdend met de typische

Nadere informatie

Anesthesiologie. Pijnbestrijding bij de bevalling

Anesthesiologie. Pijnbestrijding bij de bevalling Anesthesiologie Pijnbestrijding bij de bevalling Anesthesiologie In deze brochure kunt u meer lezen over de mogelijkheden van pijnbestrijding bij de bevalling in het Universitair Medisch Centrum Groningen

Nadere informatie

INFORMATIE PORT-A-CATH

INFORMATIE PORT-A-CATH INFORMATIE PORT-A-CATH 565 Inleiding Deze folder geeft informatie over een implanteerbaar poortsysteem: de port-a-cath. Uw arts heeft u een behandeling voorgeschreven waarbij regelmatig en/of langdurig

Nadere informatie

TWA over voorlichting en uitvoering van medicamenteuze pijnbehandeling tijdens de baring. Regio VSV Apeldoorn en omgeving

TWA over voorlichting en uitvoering van medicamenteuze pijnbehandeling tijdens de baring. Regio VSV Apeldoorn en omgeving TWA over voorlichting en uitvoering van medicamenteuze pijnbehandeling tijdens de baring Regio VSV Apeldoorn en omgeving April 2012 Inleiding Begrippen: Gynaecoloog: hieronder valt ook: AIOS/ANIOS gynaecologie,

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Inleiding Bevallen doet pijn, weinig vrouwen zullen opkijken van deze uitspraak. Zij weten dat pijn bij een bevalling hoort en een normaal verschijnsel is. Veel vrouwen

Nadere informatie

ANESTHESIOLOGIE. Bloedpatch. Na een ruggenprik BEHANDELING

ANESTHESIOLOGIE. Bloedpatch. Na een ruggenprik BEHANDELING ANESTHESIOLOGIE Bloedpatch Na een ruggenprik BEHANDELING Bloedpatch In deze folder vindt u informatie over de bloedpatch. U krijgt deze behandeling, omdat u aanhoudende hoofdpijn hebt nadat u een ruggenprik

Nadere informatie

Marijse Koelewijn huisarts

Marijse Koelewijn huisarts PIJN Marijse Koelewijn huisarts Je hoeft tegenwoordig toch geen pijn meer te lijden Moeilijk behandelbare pijn Om welke pijnen gaat het? Welke therapeutische mogelijkheden zijn er? Opzet workshop: Korte

Nadere informatie

Pijncentrum. Epidurale injectie

Pijncentrum. Epidurale injectie Pijncentrum Epidurale injectie Inleiding Op het pijncentrum is met u besproken dat uw pijnklachten behandeld gaan worden met een epidurale injectie. In deze folder willen wij u informeren over deze behandeling.

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Informatie voor patiënten F0516-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Ketenwerkafspraak. Pijnbestrijding. Pijnbestrijding durante partu t/m de eerste 24 uur postpartum. Versie 2.2 Februari 2016 1

Ketenwerkafspraak. Pijnbestrijding. Pijnbestrijding durante partu t/m de eerste 24 uur postpartum. Versie 2.2 Februari 2016 1 Ketenwerkafspraak Pijnbestrijding Pijnbestrijding durante partu t/m de eerste 24 uur postpartum 1 Inleiding Het Verloskundig Samenwerkings Verband (VSV) MCH-Bronovo heeft als visie versterking van de zorg

Nadere informatie

Introductie 2 Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 2 Remifentanil, sterke pijnstiller via het infuus tijdens

Introductie 2 Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 2 Remifentanil, sterke pijnstiller via het infuus tijdens In deze brochure kun je meer lezen over de mogelijkheden van pijnbestrijding tijdens de bevalling in Nij Smellinghe. Een bevalling kan prima verlopen zonder pijnbestrijding. Er kunnen echter verschillende

Nadere informatie

Pijnbehandelingen dagverpleging 2 juli 2015

Pijnbehandelingen dagverpleging 2 juli 2015 Pijnbehandelingen dagverpleging 2 juli 2015 Inhoud 1. Algemene voorbereiding / bijwerkingen. 2. Epiduraal / Sleeve. 3. PRF gepulseerde radiofrequente behandeling. 4. RF Radiofrequente behandeling. 5. RACZ.

Nadere informatie

Pijncentrum. Nucleoplastiek

Pijncentrum. Nucleoplastiek Pijncentrum Nucleoplastiek Inleiding Op het pijncentrum is met u besproken dat uw pijnklachten behandeld gaan worden door middel van een nucleoplastiek. In deze folder willen wij u graag informeren over

Nadere informatie

Pijnstilling via de pijnpomp

Pijnstilling via de pijnpomp Infobrochure Pijnstilling via de pijnpomp Patiënt-gecontroleerde pijnbestrijding Anesthesie - Pijntherapie - Intensieve zorgen Tel: 011 826 227 mensen zorgen voor mensen Inleiding Binnenkort ondergaat

Nadere informatie

Epidurale corticosteroïden Injectie

Epidurale corticosteroïden Injectie Epidurale corticosteroïden Injectie U heeft met uw arts afgesproken dat u voor de pijnklachten in uw rug of nek in aanmerking komt voor een injectie met corticosteroïden. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

Pijnbestrijding bij bevalling

Pijnbestrijding bij bevalling Pijnbestrijding bij bevalling Inleiding Een bevalling gaat meestal gepaard met pijn. Veel vrouwen ervaren de ontsluitingsweeën het samentrekken van de baarmoeder zodat de baarmoedermond zich gaandeweg

Nadere informatie

PICC Radboud universitair medisch centrum

PICC Radboud universitair medisch centrum PICC Inhoud De PICC 3 Waarom een PICC? 4 Inbrengen 4 Complicaties 5 Leefregels 6 Verzorging insteekplaats 6 Het heparineslot 7 Contact opnemen 7 Tot slot 7 In overleg met uw behandelend arts is besloten

Nadere informatie

12 Langdurige epileptische aanvallen

12 Langdurige epileptische aanvallen 12 Langdurige epileptische aanvallen Definitie en etiologie Incidentie Anamnese Lichamelijk onderzoek Epileptische aanvallen duren van enkele seconden tot hooguit enkele minuten. In de literatuur wordt

Nadere informatie

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. LUMBALE en CERVICALE epidurale infiltratie

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. LUMBALE en CERVICALE epidurale infiltratie SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS LUMBALE en CERVICALE epidurale infiltratie Inhoud Voorwoord 2 Wat is een epidurale infiltratie 3 Praktisch richtlijnen 4 Dag van de epidurale infiltratie 5 De behandeling

Nadere informatie

Pijnbehandeling op de verpleegafdeling na een longoperatie

Pijnbehandeling op de verpleegafdeling na een longoperatie Pijnbehandeling op de verpleegafdeling na een longoperatie In deze folder willen wij u informeren over het belang van een goede pijnbehandeling na uw operatie en hoe de pijn na de operatie onder controle

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Hoe ontstaat pijn?... 1 3 Invloed van pijn... 2 4 Hoe kan de pijn worden bestreden?... 2 5 Pijnbehandelingen met medicijnen... 3 Ruggenprik

Nadere informatie

> Epidurale verdoving bij bevalling Spinale verdoving bij keizersnede

> Epidurale verdoving bij bevalling Spinale verdoving bij keizersnede www.azstlucas.be > bij bevalling Spinale bij keizersnede Dienst Anesthesie en Gynaecologie-Verloskunde AZ Sint-Lucas, GENT Inhoud 2 Wat je moet weten over de epidurale pijnbestrijding bij de bevalling

Nadere informatie

Spinale pijnbestrijding bij oncologie

Spinale pijnbestrijding bij oncologie Spinale pijnbestrijding bij oncologie Uw behandelend pijnspecialist heeft met u afgesproken om te starten met spinale pijnbestrijding. In deze folder vindt u informatie over het doel, het verloop en de

Nadere informatie

De Centraal Veneuze Catheter

De Centraal Veneuze Catheter De Centraal Veneuze Catheter Introductie CRRT vereist een veneuze toegang tot de bloedbaan Centraal veneuze katheters worden gebruikt voor het creëren deze toegang De toegang tot de bloedbaan wordt ook

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Inhoud 1. Inleiding 2. Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3. Hoe kan de pijn worden bestreden? 4. Pijnbehandelingen met medicijnen 5. Wat is een goede medicamenteuze

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling 2 Bevallen doet pijn. Weinig vrouwen zullen opkijken van deze uitspraak. Zij weten dat pijn bij een bevalling hoort en een normaal verschijnsel is. Bijna alle vrouwen

Nadere informatie

Epiduroscopie. Centrum voor Pijngeneeskunde. Centrumlocatie. Doel van de behandeling

Epiduroscopie. Centrum voor Pijngeneeskunde. Centrumlocatie. Doel van de behandeling Centrumlocatie De anesthesioloog heeft met u besproken dat de oorzaak van uw pijnklachten beoordeeld en mogelijk ook behandeld gaan worden middels een epiduroscopie. In deze folder willen wij u informeren

Nadere informatie

PICC-lijn Radboud universitair medisch centrum

PICC-lijn Radboud universitair medisch centrum PICC-lijn Inhoud De PICC-lijn 3 Waarom een PICC-lijn? 4 Inbrengen 4 Complicaties 5 Leefregels 6 Verzorging insteekplaats 6 Het heparineslot 7 Contact opnemen 7 Telefoonnummers: 7 Tot slot 7 In overleg

Nadere informatie

Disclosure belangenverstrengeling van de sprekers van de AZO-scholingsavond

Disclosure belangenverstrengeling van de sprekers van de AZO-scholingsavond (potentiële) belangenverstrengeling Geen Disclosure belangenverstrengeling van de sprekers van de AZO-scholingsavond Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

MEDICAMENTEUZE PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING cliënteninformatie

MEDICAMENTEUZE PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING cliënteninformatie VSV ACHTERHOEK OOST MEDICAMENTEUZE PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING cliënteninformatie 1. Inleiding 2. Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3. Invloed op de pijn 4. Hoe kan de pijn worden bestreden?

Nadere informatie

Behandeling van wervelkanaalstenose

Behandeling van wervelkanaalstenose Pijncentrum Behandeling van wervelkanaalstenose Aperius PercLID System Inleiding De anesthesioloog-pijnspecialist heeft met u besproken dat uw pijnklachten behandeld gaan worden door middel van een Aperius

Nadere informatie

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. Deze folder informeert u over de mogelijke

Nadere informatie

BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml

BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml oplossing voor injectie Atosiban Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

Pijncentrum. Behandeling van de nervus glossopharyngeus

Pijncentrum. Behandeling van de nervus glossopharyngeus Pijncentrum Behandeling van de nervus glossopharyngeus Inleiding Op het pijncnetrum is met u besproken dat uw pijnklachten behandeld gaan worden door middel van een behandeling van de glossopharyngeale

Nadere informatie

Informatiebrochure Epidurale verdoving bij bevalling Spinale verdoving bij keizersnede

Informatiebrochure Epidurale verdoving bij bevalling Spinale verdoving bij keizersnede I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure Epidurale verdoving bij bevalling Spinale verdoving bij keizersnede IIInhoudsopgave Wat je moet weten over de epidurale pijnbestrijding bij de bevalling

Nadere informatie

Pitfalls in Oncologische Pijnbehandeling

Pitfalls in Oncologische Pijnbehandeling Pitfalls in Oncologische Pijnbehandeling R.L van Leersum Anesthesioloog / Pijnbehandelaar Bronovo Ziekenhuis Indeling Inleiding Doorbraakpijn Bijwerkingen Opioïden Hyperalgesie Multimodale Aanpak Farmacotherapie

Nadere informatie

IB-2 Panadol Zetpillen 1000 mg voor Volwassenen maart 2010 en Kinderen vanaf 12 jaar Blz.1/5 RVG 29787 NL

IB-2 Panadol Zetpillen 1000 mg voor Volwassenen maart 2010 en Kinderen vanaf 12 jaar Blz.1/5 RVG 29787 NL Blz.1/5 RVG 29787 NL Lees deze bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel is verkrijgbaar zonder doktersvoorschrift (recept), voor de behandeling van een

Nadere informatie

Warmtebehandeling van aangezichtspijn (Sweet)

Warmtebehandeling van aangezichtspijn (Sweet) Warmtebehandeling van aangezichtspijn (Sweet) U heeft samen met uw arts besloten dat u voor uw aangezichtspijnklachten een warmtebehandeling volgens Sweet zal ondergaan. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

Herstel na een gynaecologische buikoperatie. (ERAS-programma)

Herstel na een gynaecologische buikoperatie. (ERAS-programma) Herstel na een gynaecologische buikoperatie. (ERAS-programma) Binnenkort krijgt u een gynaecologische buikoperatie. Hierbij wordt het versneld herstelprogramma toegepast. Dit zorgprogramma brengt alle

Nadere informatie

perinatologie Perinatologie is de derde lijns zorg rondom zwangerschap en bevalling naast de neonatale zorg voor de pasgeborene

perinatologie Perinatologie is de derde lijns zorg rondom zwangerschap en bevalling naast de neonatale zorg voor de pasgeborene OHC+ Waarom OHC en OHC+ Uit onderzoek van de gezondheidraad is gebleken dat de zorg aangepast moest worden op de toegenomen complexe zorg Ieder perinatologisch centrum dient een OHC en OHC+ unit te hebben.

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING Bijna alle vrouwen ervaren de weeën (contracties van de baarmoeder) die horen bij een bevalling, als pijnlijk. De duur en de ernst

Nadere informatie

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. Epidurale inspuiting met corticosteroïden bij rugpijnen

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. Epidurale inspuiting met corticosteroïden bij rugpijnen SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Epidurale inspuiting met corticosteroïden bij rugpijnen Epidurale inspuiting Introductie. Omdat u reeds geruime tijd pijn heeft ter hoogte van de hals, die eventueel uitstraalt

Nadere informatie

Bijlage 14A. SYMPTOOMSCOREFORMULIER DUBBELBLINDE PLACEBOGECONTROLEERDEKOEMELK PROVOCATIE 2 E EN 3 E LIJN

Bijlage 14A. SYMPTOOMSCOREFORMULIER DUBBELBLINDE PLACEBOGECONTROLEERDEKOEMELK PROVOCATIE 2 E EN 3 E LIJN Bijlage 14A. SYMPTOOMSCOREFORMULIER DUBBELBLINDE PLACEBOGECONTROLEERDEKOEMELK PROVOCATIE 2 E EN 3 E LIJN Betreft 0 TEST DAG 1 (Voor zowel TEST DAG 1 en TEST DAG 2 wordt dit formulier ingevuld) 0 TESTDAG

Nadere informatie

Coverfoto: Rika van de Kaa. Pijnbestrijding tijdens de bevalling met medicijnen. Afdeling POS Polikliniek, locatie WKZ

Coverfoto: Rika van de Kaa. Pijnbestrijding tijdens de bevalling met medicijnen. Afdeling POS Polikliniek, locatie WKZ Coverfoto: Rika van de Kaa Pijnbestrijding tijdens de bevalling met medicijnen Afdeling POS Polikliniek, locatie WKZ Pijnbestrijding tijdens de bevalling met medicijnen Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Inleiding Bevallen doet pijn. Weinig vrouwen zullen opkijken van deze uitspraak. Zij weten dat pijn bij een bevalling hoort en een normaal verschijnsel is. Bijna alle

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling GYNAECOLOGIE Pijnbestrijding tijdens de bevalling Veel vrouwen ervaren bevallen als pijnlijk. De mate waarin vrouwen een bevalling als pijnlijk ervaren is echter zeer verschillend. Bijna alle vrouwen ervaren

Nadere informatie

Patiënteninformatie IntraDiscal Electothermal Therapy (IDET).

Patiënteninformatie IntraDiscal Electothermal Therapy (IDET). Patiënteninformatie IntraDiscal Electothermal Therapy (IDET). IntraDiscal Electothermal Therapy (IDET) is de Engelse benaming voor een behandeling van rugpijn, al dan niet met uitstraling in het been,

Nadere informatie

Plexus Coeliacusblokkade

Plexus Coeliacusblokkade Plexus Coeliacusblokkade Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Wat is een Plexus Coeliacusblokkade?... 1 3 Belangrijk... 1 4 Voorbereiding... 2 5 Opname... 3 6 Behandeling... 3 7 Na de behandeling... 4 8 Bijwerkingen

Nadere informatie

FINIMAL, tabletten. Bayer B.V., Energieweg 1, 3641 RT Mijdrecht Bayer Consumer Care, Postbus 80, 3640 AB Mijdrecht

FINIMAL, tabletten. Bayer B.V., Energieweg 1, 3641 RT Mijdrecht Bayer Consumer Care, Postbus 80, 3640 AB Mijdrecht Lees deze bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel is verkrijgbaar zonder doktersvoorschrift (recept), voor de behandeling van een milde aandoening waarbij

Nadere informatie

Trombolyse. Acute behandeling van een herseninfarct

Trombolyse. Acute behandeling van een herseninfarct Trombolyse Acute behandeling van een herseninfarct In deze folder vindt u informatie over de behandeling van een herseninfarct met een stolseloplossend medicijn (Alteplase). Deze behandeling wordt trombolyse

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Verloskunde mca.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3 Invloed op de pijn 4 Hoe kan de pijn worden bestreden? 4 Pijnbehandelingen met

Nadere informatie

Een tandheelkundige behandeling onder algehele anesthesie Adviezen voor thuis

Een tandheelkundige behandeling onder algehele anesthesie Adviezen voor thuis Vandaag heeft: u uw kind de door u begeleide patiënt met lichamelijke en/of verstandelijke beperking een tandheelkundige behandeling ondergaan. Graag geven wij u informatie over wat u kunt verwachten na

Nadere informatie

1. Verschillende vormen van anesthesie 2. 1.1 Algehele anesthesie 2 1.2 Plaatselijke anesthesie 2. 2. Naar huis 4. 3. Complicaties en bijwerkingen 5

1. Verschillende vormen van anesthesie 2. 1.1 Algehele anesthesie 2 1.2 Plaatselijke anesthesie 2. 2. Naar huis 4. 3. Complicaties en bijwerkingen 5 Inhoudsopgave 1. Verschillende vormen van anesthesie 2 1.1 Algehele anesthesie 2 1.2 Plaatselijke anesthesie 2 2. Naar huis 4 3. Complicaties en bijwerkingen 5 4. Vragen 6 Regionale anesthesie 1 1. Verschillende

Nadere informatie

Epidurale infiltratie (transforaminale of interlaminaire epidurale infiltratie) Lumbaal & Cervicaal

Epidurale infiltratie (transforaminale of interlaminaire epidurale infiltratie) Lumbaal & Cervicaal Epidurale infiltratie (transforaminale of interlaminaire epidurale infiltratie) Lumbaal & Cervicaal Multidisciplinair pijncentrum AZ Monica Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen 03/2402268 1 pijnkliniek@azmonica.be

Nadere informatie

Pijnstilling tijdens de arbeid Informatie voor patiënten

Pijnstilling tijdens de arbeid Informatie voor patiënten Pijnstilling tijdens de arbeid Informatie voor patiënten ZNA Middelheim Lindendreef 1 2020 Antwerpen 03 280 31 11 ZNA Sint-Erasmus Luitenant Lippenslaan 2140 Borgerhout 03 270 80 11 ZNA Jan Palfijn Lange

Nadere informatie

Externe lumbale drain Het inbrengen van een drain in het onderste gedeelte van de rug

Externe lumbale drain Het inbrengen van een drain in het onderste gedeelte van de rug Externe lumbale drain Het inbrengen van een drain in het onderste gedeelte van de rug Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is een externe lumbale drain? 1 Waarom krijgt u een externe

Nadere informatie

PIJNKLINIEK. Pa ënteninforma e: Epidurale infiltra e

PIJNKLINIEK. Pa ënteninforma e: Epidurale infiltra e PIJNKLINIEK Pa ënteninforma e: Epidurale infiltra e Beste mevrouw, meneer, U zal binnenkort een epidurale infiltratie ondergaan als behandeling voor een geïrriteerde of ontstoken zenuw van het ruggenmerg

Nadere informatie

anesthesie en pijnbestrijding

anesthesie en pijnbestrijding patiënteninformatie anesthesie en pijnbestrijding volwassenen Binnenkort ondergaat u een operatie. Om dit goed voor te bereiden, bespreekt u op de polikliniek Pre-operatief Onderzoek (PPO) de anesthesie

Nadere informatie

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere.

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Informatie longkanker Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Inhoud 3 Waarom heeft uw arts Taxotere voorgesteld? Hoe wordt Taxotere toegediend? 4 Bijwerkingen op het

Nadere informatie

BIJLAGE 2: DEFINITIES ZIEKENHUISINFECTIES Lijnsepsis PREZIES versie: 2014. Documentversie: 1.0

BIJLAGE 2: DEFINITIES ZIEKENHUISINFECTIES Lijnsepsis PREZIES versie: 2014. Documentversie: 1.0 BIJLAGE 2: DEFINITIES ZIEKENHUISINFECTIES Lijnsepsis PREZIES versie: 2014 Documentversie: 1.0 Samenvatting van wijzigingen De volgende wijzigingen zijn doorgevoerd ten opzichte van de definitieset 2012/2013

Nadere informatie

Lumbaalpunctie bij kinderen

Lumbaalpunctie bij kinderen Lumbaalpunctie bij kinderen In overleg met uw behandelend arts is er voor uw kind een afspraak gemaakt voor een lumbaalpunctie, ook wel ruggenprik genoemd. Dit onderzoek kan plaatsvinden op een verpleegafdeling

Nadere informatie

Cervicale Chordotomie

Cervicale Chordotomie Cervicale Chordotomie Interdisciplinair Pijncentrum secretariaatpijnkliniek@klina.be Tel: 03 650 51 10 De anesthesioloog heeft met u besproken dat uw pijnklachten behandeld zullen worden door middel van

Nadere informatie

PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING

PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING 1. Inleiding 2. Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3. Invloed op de pijn 4. Hoe kan de pijn worden bestreden? 5. Pijnbehandelingen met medicijnen 6. Wat is een

Nadere informatie

Naast baclofen bevat Lioresal Intrathecaal als hulpstoffen natriumchloride en water voor injectie.

Naast baclofen bevat Lioresal Intrathecaal als hulpstoffen natriumchloride en water voor injectie. INFORMATIE VOOR DE PATIENT U leest de bijsluitertekst van Lioresal Intrathecaal. Leest u deze bijsluiter alstublieft zorgvuldig door aangezien er belangrijke informatie in staat. Er wordt vermeld wanneer

Nadere informatie

Nascholing Antistolling

Nascholing Antistolling Nascholing Antistolling Peri-operatief Antistollingsbeleid Nivo 2 3 Een initiatief van de Stuurgroepketen Antistollingsbehandeling versie 2, februari 2012 probleem antistolling peri-operatief Igv doorgaan

Nadere informatie

Pijnbehandeling bij een blokkade van een zenuw in de bovenbuik. (Celiacus blokkade)

Pijnbehandeling bij een blokkade van een zenuw in de bovenbuik. (Celiacus blokkade) Pijnbehandeling bij een blokkade van een zenuw in de bovenbuik (Celiacus blokkade) 2 Er is met u gesproken over een blokkade (plaatselijke verdoving of uitschakeling) van een zenuw in de bovenbuik, omdat

Nadere informatie

Pijn en pijnbehandeling bij Kanker 23-04-2014 Centrum Cabane

Pijn en pijnbehandeling bij Kanker 23-04-2014 Centrum Cabane Pijn en pijnbehandeling bij Kanker 23-04-2014 Centrum Cabane Drs. A.M. Karsch, anesthesioloog pijnspecialist UMC Utrecht Drs. G. Hesselmann, oncologieverpleegkundige, epidemioloog UMCU Wat is pijn? lichamelijk

Nadere informatie

Afkappunten sedatieprotocol*

Afkappunten sedatieprotocol* Patiënt: Onrustig? Oncomfortabel? Pijn? VAS COMFORT gedragscore VAS < 4 VAS 4 "Geen distress" Afkappunten sedatieprotocol* 6 10 23 30 "Enstige distress" COMFORT gedragschaal "Grijs gebied" (11-22) Beslist

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING 1. INLEIDING De geboorte van een kind is een intensieve en vaak heftige ervaring, zowel lichamelijk als emotioneel. Vlak voor en

Nadere informatie

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 0437 Inleiding Uw arts heeft u morfineachtige pijnstillers (zie tabel) voorgeschreven tegen de pijn. Deze

Nadere informatie

Percutane vertebroplastiek

Percutane vertebroplastiek Percutane vertebroplastiek Inleiding Patiënten die wervelbreuken hebben ten gevolge van osteoporose, hebben vaak veel last van rugpijn. In enkele gevallen is er ook sprake van neurologische uitval. Vroeger

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Pijnbestrijding tijdens de bevalling Pijnbestrijding tijdens de bevalling Informatie over de methoden en middelen die het ziekenhuis het meest gebruikt om de pijn te bestrijden. Bevallen doet pijn. Weinig vrouwen zullen opkijken van deze

Nadere informatie

Epidurale injectie met corticosteroïden

Epidurale injectie met corticosteroïden Epidurale injectie met corticosteroïden Informatie voor patiënten F0898-2173 september 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260

Nadere informatie

Palliatieve sedatie. 21 oktober 2014 Elgin Gülpinar, ANIOS IC

Palliatieve sedatie. 21 oktober 2014 Elgin Gülpinar, ANIOS IC Palliatieve sedatie 21 oktober 2014 Elgin Gülpinar, ANIOS IC Casus Patient, 78 jr Overname ander ziekenhuis i.v.m. respiratoire insufficiëntie Voorgeschiedenis COPD, Hypertensie, DM II, PAF Nefrectomie

Nadere informatie

Epidurale infiltratie. Pijnpoli

Epidurale infiltratie. Pijnpoli 00 Epidurale infiltratie Pijnpoli 1 Wat is epidurale infiltratie? De epidurale infiltratie is een soort ruggenprik waarbij een inspuiting tussen de wervels wordt toegediend. Hierbij wordt met een lange,

Nadere informatie

Maatschap Urologie. TVT-O procedure (stressincontinentie behandeling)

Maatschap Urologie. TVT-O procedure (stressincontinentie behandeling) Maatschap Urologie (stressincontinentie behandeling) Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken tijd bij de receptie van de hoofdingang van het Diaconessenhuis.

Nadere informatie

Chordotomie. Centrum voor Pijngeneeskunde. Centrumlocatie. Doel van de behandeling

Chordotomie. Centrum voor Pijngeneeskunde. Centrumlocatie. Doel van de behandeling Centrumlocatie De anesthesioloog heeft met u besproken dat uw pijnklachten behandeld zullen worden door middel van een chordotomie. In deze folder willen wij u graag informeren over deze behandeling. Doel

Nadere informatie

Verpleegkundige zorg rondom een zieke zwangere en kraamvrouw

Verpleegkundige zorg rondom een zieke zwangere en kraamvrouw Verpleegkundige zorg rondom een zieke zwangere en kraamvrouw Dreigende vroeggeboorte bij 24/0 en 32/0 weken of geboortegewicht lager ingeschat dan 1250 gram Van tevoren bekende foetale afwijkingen Ernstige

Nadere informatie

Wat u moet weten bij Epidurale. patiënteninformatie

Wat u moet weten bij Epidurale. patiënteninformatie Wat u moet weten bij Epidurale patiënteninformatie Pijnloos bevallen De doeltreffendste methode van pijnstilling tijdens de arbeid en de bevalling is de epidurale of peridurale analgesie of pijnstilling

Nadere informatie

Maatschap Anesthesiologie / Pijncentrum. Plexus coeliacus blokkade

Maatschap Anesthesiologie / Pijncentrum. Plexus coeliacus blokkade Maatschap Anesthesiologie / Pijncentrum Algemeen De anesthesioloog/pijnspecialist adviseert u een blokkade van de plexus coeliacus. In deze folder vindt u algemene informatie over de behandeling. Wat is

Nadere informatie

Verwijderen van nierstenen via een kijkoperatie

Verwijderen van nierstenen via een kijkoperatie Verwijderen van nierstenen via een kijkoperatie Percutane niersteenverwijdering Nefrolitholapaxie Urologie Inleiding Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft uw behandelend uroloog met u besproken

Nadere informatie

Afdeling dagbehandeling volwassenen. Ilomedinebehandeling

Afdeling dagbehandeling volwassenen. Ilomedinebehandeling Afdeling dagbehandeling volwassenen Ilomedinebehandeling Uw behandelend arts heeft in overleg met u besloten om u te gaan behandelen met het medicijn ilomedine. Ilomedine wordt in het ziekenhuis toegediend

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Lumbale epidurale infiltratie

Patiënteninformatie. Lumbale epidurale infiltratie Patiënteninformatie Lumbale epidurale infiltratie Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving en doel van de behandeling... 3 Voorbereiding op de behandeling... 3 Verloop van de behandeling... 4 Vooraf... 4 De

Nadere informatie

Leverbiopsie. Patiënteninformatie. h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 www.hhzhlier.

Leverbiopsie. Patiënteninformatie. h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 www.hhzhlier. HHZH_INF_125.01 (0715) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 www.hhzhlier.be Patiënteninformatie Leverbiopsie Voorwoord U heeft met uw behandelend arts afgesproken

Nadere informatie

Veneuze toegangswegen Dr. A. Janssen Oncologische heelkunde en Senologie AZ Damiaan Oostende Veneuze toegangswegen Indicaties Overzicht katheters en poortsystemen Chirurgische aspecten Problemen Onderhoud

Nadere informatie

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden?

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden? METHOTREXAAT 1173 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de werking en bijwerkingen van Methotrexaat. De folder is bedoeld voor psoriasispatiënten die behandeld worden met Methotrexaat. Wat is

Nadere informatie