Versie 1.0 Augustus 2011 Secure Connection BV Secure Connection BV pagina 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Versie 1.0 Augustus 2011 Secure Connection BV. 2011 Secure Connection BV pagina 1"

Transcriptie

1 Versie 1.0 Augustus 2011 Secure Connection 2011 Secure Connection pagina 1

2 Inhoudsopgave 1 Inleiding Beschrijving van de Quick Process Scan Inleiding De business impact analyse Eisen van wet- en regelgeving en vanuit contracten De selectie van objecten binnen de scope van de analyse De selectie van controls Beschrijving van de functies van Quick Process Scan Inleiding Quick Process Scan in de webapplicatie Het starten van de webapplicatie De analyse in de webapplicatie Afdrukken resultaten Quick Process Scan in StandardGUI Het starten van Quick Process Scan in StandardGUI De vragen in StandardGUI De analyse in StandardGUI Afdrukken van de antwoorden Afdrukken van de resultaten Data bestanden Bijlage A: Overzicht BIV eisen Vertrouwelijkheid Integriteit Beschikbaarheid Bijlage B: Impactwaardes Bijlage C: Maatregelgroepen versus eisen en objecten binnen de scope Secure Connection pagina 2

3 1 Inleiding Deze gebruikershandleiding beschrijft de Quick Process Scan. De Quick Process Scan is een analyse van bedrijfsprocessen, gebaseerd op een Quick Scan. De basis voor deze scan wordt gevormd door een impact analyse en een analyse van relevante wet- en regelgeving en contracten. Op basis van de impact analyse en de eisen vanuit wet- en regelgeving en contracten worden eisen m.b.t. de Beschikbaarheid, Integriteit en Vertrouwelijkheid van het te onderzoeken bedrijfsproces (BIV eisen) vastgesteld. Gebaseerd op de BIV eisen en de informatievoorziening en infrastructuur waar het betreffende proces van afhankelijk is, wordt een set van controls samengesteld die de BIV eisen waarborgen. Van de Quick Process Scan is door ons een applicatie gebouwd, die met StandardGUI kan worden ingeladen. StandardGUI is onze applicatie browser. Voor meer informatie hierover kunt terecht op onze website. Daarnaast kan de Quick Process Scan via onze webapplicatie worden uitgevoerd. De Quick Process Scan is een laagdrempelig analyse programma, geschikt voor managers. Er is geen specialistische kennis nodig om het programma te gebruiken en kan een waardevolle bijdrage leveren in de risico management cyclus: - Het uitvoeren van impact analyses - Het formuleren van een basis beveiligingsniveau gebaseerd op impact analyses - Het vaststellen of een bedrijfsproces kritisch is (voor bijvoorbeeld bedrijfscontinuiteit) Het invullen van de ongeveer 35 vragen kost als het als interview wordt uitgevoerd, inclusief toelichting, ongeveer een uur. Op basis van self assessment door proceseigenaren zal dit ongeveer minuten tijd kosten. Quick Process Scan kan ook een waardevolle bijdrage leveren in Security Awareness van managers. Zij worden aangezet om na te denken over hun beveiligingsrisico s en afwegingen te maken. Tenslotte is het gebruik van een programma als Quick Process Scan, met name in organisaties waar meerdere proces (impact-) analyses uitgevoerd moeten worden een enorme tijdbesparing ten opzichte van handwerk of werk met spreadsheets. Als u opmerkingen / aanvullingen of suggesties heeft, laat het ons weten. Dit kan via onze website (http://www.seccon.nl) onder contact Secure Connection pagina 3

4 2 Beschrijving van de Quick Process Scan 2.1 Inleiding De Quick Process Scan is een aanpak om op een relatief eenvoudig en snelle manier de BIV eisen vanuit een bedrijfsproces aan de informatievoorziening waar het betreffende bedrijfsproces afhankelijk van is, in kaart te brengen. De redenen om deze analyse uit te voeren kunnen zijn: - In kaart brengen van de generieke BIV eisen vanuit meerdere bedrijfsprocessen om zo een basis beveiligingsniveau voor de organisatie vast te stellen; - In kaart brengen van kritische bedrijfsprocessen in het kader van Business Continuity; - Als eerste stap in een meer gedetailleerde analyse van een ondersteunend informatiesysteem (dit kan met Quick System Scan worden uitgevoerd). De controls die Quick Process Scan op basis van de resultaten selecteert zijn generiek. Met Quick System Scan kan worden ingezoomd op een (informatie-) systeem en meer gedetailleerde controls worden geselecteerd. De Quick Process Scan is gebaseerd op: 1. Een Business Impact Analyse (BIA) van het bedrijfsproces 2. Een analyse van eisen vanuit wet- en regelgeving en contracten 3. Een analyse van de informatievoorziening en infrastructuur waar het betreffende bedrijfsproces afhankelijk van is. De Business Impact Analyse is een analyse van de impact van inbreuken op de beschikbaarheid van het bedrijfsproces en van de informatie die door het bedrijfsproces worden gebruikt / verwerkt, de integriteit en de vertrouwelijkheid van de genoemde informatie. De uitkomsten zijn de eerder genoemde BIV eisen. De eisen vanuit wet- en regelgeving en contracten worden gebruikt om maatregelen te selecteren, onafhankelijk van de resultaten impact analyse. Een analyse van de informatievoorziening en infrastructuur houdt in dat op hoofdlijnen wordt nagegaan welke groepen van componenten relevant zijn voor de analyse. Dit wordt gebruikt om de controls toe te spitsen op deze componenten en onnodige controls (bijvoorbeeld m.b.t. een smartphone, terwijl er helemaal geen smartphones worden gebruikt) te vermijden. In de volgende paragrafen worden bovengenoemde analyses verder uitgewerkt Secure Connection pagina 4

5 2.2 De business impact analyse Secure Connection Bij de Business Impact Analyse worden 4 typen impact onderscheiden: 1. Financiële impact 2. Operationele impact 3. Juridische impact 4. Imago impact Financiële impact is directe impact en kunnen herstelkosten zijn, extra inhuur, aanschaf middelen, reparatie om de gevolgen van de impact te bestrijden. Operationele impact is het productieverlies wat wordt geleden. Operationele impact is vaak verbonden met inbreuken op de beschikbaarheid, maar dit hoeft niet altijd zo te zijn. Foute informatie bijvoorbeeld (inbreuk op de integriteit) kan leiden tot fouten in producten, waardoor het product opnieuw moet worden geproduceerd. Juridische impact is impact die te maken kan hebben met het overtreden van regels (bijvoorbeeld er is een inbreuk geweest op de vertrouwelijkheid, er ligt een medisch dossier op straat). In dat geval kan er een bestuurlijke boete worden uitgedeeld door het College Bescherming Persoonsgegevens. Er kunnen andere vormen van inbreuken zijn (denk hierbij bijvoorbeeld aan de Sarbanes Oxley wetgeving) dat inbreuken kunnen leiden tot strafvervolging van het senior management. Het is ook mogelijk dat benadeelden een civiele procedure starten en schadevergoeding eisen. Het is niet altijd zo dat hiervoor een wet moet zijn overtreden. Ook inbreuken op beschikbaarheid, integriteit of vertrouwelijkheid die niet het gevolg zijn van het overtreden van regels kunnen leiden tot schade bij afnemers, klanten, burgers en leiden tot schade vergoedingen. Imago impact is indirecte impact. Deze schade is vaak na langere tijd merkbaar, omdat bijvoorbeeld klanten niet meer terugkomen, wat tot omzet verlies leidt. De impact vragen bestaan uit vragen over de impact van inbreuken op de beschikbaarheid, impact van inbreuken op de integriteit en impact van inbreuken op de vertrouwelijkheid. Bij het aspect beschikbaarheid wordt de vraag gesteld na hoeveel uren onbeschikbaarheid van het betreffende bedrijfsproces de impact Hoog is. Dit wordt voor de 4 typen impact, zoals hierboven genoemd, gevraagd. Een hulp bij het inschatten van deze impact is de tabel in bijlage B. Voor integriteit en vertrouwelijkheid moet de impact worden ingeschat in termen van zeer laag, laag, gemiddeld, hoog en zeer hoog Secure Connection pagina 5

6 2.3 Eisen van wet- en regelgeving en vanuit contracten Secure Connection De beveiligingseisen vanuit wet- en regelgeving en vanuit contracten zijn gerelateerd aan de volgende onderwerpen: 1. Bewaartermijnen Beschikbaarheid 2. Business Continuity Beschikbaarheid 3. Maximale Uitvalsduur Beschikbaarheid 4. Maximaal dataverlies Beschikbaarheid 5. Functiescheiding Integriteit 6. Het 4 ogen principe Integriteit 7. Privacy Vertrouwelijkheid 8. Classificatie van informatie Vertrouwelijkheid 2.4 De selectie van objecten binnen de scope van de analyse De volgende componenten worden in Quick Process Scan onderscheiden: 1. Gebouwen en kantoorruimten a. Geen b. Gebouwen c. Kantoorruimten d. Zowel gebouwen als kantoorruimten 2. Computerruimten en technische ruimten a. Geen b. Computerruimten c. Technische ruimten d. Computerruimten en technische ruimten 3. Kantoorautomatisering a. Nee b. Ja, in eigen beheer c. Ja, beheer uitbesteed 4. en internet a. Nee b. Ja, in eigen beheer c. Ja, beheer uitbesteed 5. Applicaties en databases a. Nee b. Ja, in eigen beheer c. Ja, beheer uitbesteed 2011 Secure Connection pagina 6

7 6. Uitwisseling van gegevens a. Nee b. Ja 7. Externe toegang tot gegevens door ketenpartners en telewerken a. Nee b. Ja, klanten en/of leveranciers c. Ja, medewerkers (telewerken) d. Ja, klanten, leveranciers en medewerkers 8. Mobiele telefonie a. Nee, b. Ja, mobiele telefoons c. Ja, mobiele telefoons en smartphones 9. Software ontwikkeling a. Nee b. Ja, in eigen beheer c. Ja, uitbesteed 10.Onderhoud en technisch beheer a. Nee b. Ja, in eigen beheer c. Ja, uitbesteed 2.5 De selectie van controls De geselecteerde controls worden in twee stappen geselecteerd. 1. De verzamelfase (preselectie) a. Alle proces gerelateerde controls worden geselecteerd b. Afhankelijk van de objecten binnen de scope worden controls geselecteerd. c. Alle controls die met van toepassing zijnde eisen vanuit weten regelgeving en contracten te maken hebben 2. De nabewerkingsfase a. Afhankelijk van de hoogte van de BIV eisen wordt de verzameling uit de verzamelfase gefilterd. Hierbij wordt geen filtering toegepast voor de controls die onder 1 c) zijn geselecteerd Secure Connection pagina 7

8 De maatregelen zijn gegroepeerd in 48 maatregelgroepen. Deze zijn ook zichtbaar in het rapport. Zie verder bijlage C voor meer details over deze maatregelgroepen. Let op!! Quick Process Scan selecteert geen algemene security controls op organisatieniveau en security principles, zoals het opstellen van een strategisch informatie beveiligingsbeleid, de principes van functiescheiding (de onderliggende controls worden wel geselecteerd, indien van toepassing) etc. Deze algemene security controls worden geselecteerd in een Quick Organization Scan. Deze zal in een later stadium door Secure Connection worden geïntroduceerd Secure Connection pagina 8

9 3 Beschrijving van de functies van Quick Process Scan 3.1 Inleiding De Quick Process Scan kan op twee manieren worden uitgevoerd: - Via de webapplicatie - Via StandardGUI Met de webapplicatie heeft u niet alle mogelijkheden die StandardGUI biedt. Het gebruik van de webapplicatie is gratis. U kunt StandardGUI gratis downloaden en installeren. Tevens is er aan aantal applicaties voor StandardGUI gratis. Voor het gebruik van Quick Process Scan voor StandardGUI betaalt u een bedrag per kwartaal. Zie hiervoor onze website. Het gebruik van de webapplicatie heeft de volgende beperkingen: - er is geen maatregeltrace (u ziet dus niet waarom welke maatregelen zijn geselecteerd) - uw ingevoerde gegevens worden niet opgeslagen - u kunt de resultaten alleen in pdf formaat krijgen - u kunt geen overzicht krijgen van de antwoorden die zijn ingevuld U moet het gebruik van de webapplicatie ook als trial zien, met de aantekening dat de vragen, de analyses, de maatregelselectie en ook de resultaten volledig zijn. Hier zijn dus GEEN beperkingen! In dit hoofdstuk worden beide varianten behandeld. De webapplicatie en StandardGUI maken beiden gebruik van dezelfde backend (SecconServer). Het verschil is dat StandardGUI de Quick Process Scan applicatie download en lokaal uitvoert en dat voor de webapplicatie Quick Process Scan aan de serverzijde wordt uitgevoerd Secure Connection pagina 9

10 3.2 Quick Process Scan in de webapplicatie Het starten van de webapplicatie U start de webapplicatie op onze SecconServer. U kunt de link ook vinden op onze website: In onderstaand plaatje ziet u een schermafdruk van vraag B U kunt naar een volgende vraag navigeren door op volgende vraag te drukken. Verder kunt u naar een vorige vraag door de backtoets van de browser. Let er op dat u ALLE vragen beantwoord! Alleen dan kan een analyse worden gestart. 1. URL van de webapplicatie Door op de link op onze website of hier te klikken krijgt u het startscherm van de webapplicatie van Quick Process Scan. 2. Volgende Vraag U kunt naar de volgende vraag navigeren door op volgende vraag drukken 3. De backtoets van uw browser Hiermee kunt u naar de vorige vraag Secure Connection pagina 10

11 3.2.2 De analyse in de webapplicatie Secure Connection Als u in de webapplicatie alle vragen hebt doorlopen, dan krijgt u na de laatste vraag de analyse knop. Als u de analyse start krijgt u een overzicht van alle maatregelen op het scherm Afdrukken resultaten Om de resultaten te kunnen afdrukken moet u geheel naar beneden scrollen in het analysescherm (zie bovenstaande schermafdruk). Hier vind u de knop download result. De resultaten worden in pdf vorm (ingepakt in een zip file) via uw browser naar u gezonden. Let op! Het is afhankelijk van de browser en de instellingen waar deze zip file terecht komt. In veel gevallen krijgt u een pop-up scherm waarbij u de keuze kunt maken om het bestand te unzippen en te bekijken of eerst lokaal op te slaan Secure Connection pagina 11

12 3.3 Quick Process Scan in StandardGUI Het starten van Quick Process Scan in StandardGUI In bovenstaande screenshot ziet u het startscherm van Quick Process Scan in StandardGUI. Quick Process Scan is geopend onder een tab van StandardGUI. U heeft nu de volgende functies: 1. NewFile Het starten van een nieuwe analyse. Quick Process Scan vraagt u om een naam voor het antwoordbestand. Dit bestand wordt opgeslagen in een eerder door u in StandardGUI aangegeven directory (onder Options/Directories) en heeft de extensie.ist. 2. OpenFile Als u een bestaande analyse wilt openen, zal Quick Process Scan de file handler openen. Standaard wordt deze geopend bij de door u opgegeven directory in StandardGUI. U kunt nu de gewenste analyse starten door het juiste bestand te kiezen. Zodra u een analyse (nieuw of bestaand) heeft geopend, ziet u het bestand en het pad rechts onder in de status balk Secure Connection pagina 12

13 BELANGRIJK: Een afgeronde analyse kan niet meer worden gewijzigd! Als u een afgeronde analyse opent en u wilt wijzigingen maken, zal het systeem u vragen of u deze wijzigingen wilt bewaren onder een andere naam. De afgeronde analyse blijft ongewijzigd. De reden hiervoor is vanuit audit perspectief. Een auditor kan veilig een afgeronde analyse starten, zonder bang te hoeven zijn dat deze per ongeluk wordt gewijzigd De vragen in StandardGUI 3. StartQuestions Als u op StartQuestions drukt, zal het vragenpaneel worden geopend. De eerste vraag zal verschijnen. Er zijn drie typen vragen: a. Open (tekst) vragen. U kunt deze vragen beantwoorden in free form tekst. Deze vragen worden niet gebruikt voor de analyse zelf, maar voor het overzicht van de resultaten. U zult ze hier terugvinden. b. Multiple choice vragen met één optie mogelijk. U kunt hier één optie aangeven. c. Multiple choice Vragen met meerdere opties. U kunt hier één of meerdere opties kiezen. Let er op dat u tenminste één optie kiest. U dient alle vragen te beantwoorden voordat u de analyse kan starten. 4 and 5. Next en Previous U kunt met deze knoppen navigeren door de vragen Secure Connection pagina 13

14 3.3.3 De analyse in StandardGUI 6. Analyse Nadat u alle vragen heeft beantwoord, kunt u de analyse starten. Quick Process Scan zal u vragen of u ook de analyse trace wil zien. Als u Ja kiest, zal de trace in een aparte tab in StandardGUI verschijnen. In onderstaand plaatje is een voorbeeld van een dergelijke trace. De opbouw van de trace is als volgt: U vindt eerst een vraag met vraagnummer en de vraagcategorie. Dan ziet u welke optie u op deze vraag heeft gekozen Secure Connection pagina 14

15 Vervolgens zie u welke maatregelen op basis van uw keuze zijn geselecteerd in de voorselectie. Aan het einde van de tracé ziet u de nabewerking (filtering op basis van de BIV eisen). De geselecteerde controls met de maatregelgroepen worden weergegeven in de hoofdtab van het programma Afdrukken van de antwoorden 7. PrinList U kunt de ingevulde vragenlijst afdrukken, nadat u een analyse heeft afgerond, door op PrintList te drukken. Er wordt dan in de door u ingestelde directory (in StandardGUI ingesteld) een pdf bestand opgeslagen. U kijgt vervolgens de vraag of u de vragenlijst wilt openen. Als u nee aangeeft, wordt het bestand opgeslagen en niet verder geopend Afdrukken van de resultaten 8. PrintReport De resultaten van de analyse kunnen worden weergegeven in een analyse rapport. U dient dan eerst de analyse te hebben afgerond. Als u op PrintReport drukt, krijgt u de vraag of u het rapport in pdf of rtf wil. Vervolgens krijgt u de vraag om een nieuwe bestandsnaam te kiezen voor het rapport. Tenslotte krijgt u de vraag of u het rapport direct wilt openen of dat u het alleen wilt opslaan. Het rapport wordt opgeslagen in de door u aangegeven directory Data bestanden Zoals eerder aangegeven worden analysebestanden, net als de ingevulde vragenlijst en het rapport opgeslagen in de door u in StandardGUI aangegeven directory. 9. SaveFile Als u een analysebestand wilt opslaan, terwijl de analyse nog niet is voltooid, zal Quick System Scan u vragen of het bestaande bestand wilt overschrijven. Voor een afgeronde analyse geldt, zoals eerder aangegeven, dat u deze alleen onder een andere naam kan opslaan. Afsluiten Quick Process Scan of StandardGUI Als u op het moment van sluiten van Quick Process Scan (via File/Exit of via het kruisje rechtsboven) een afgeronde analyse had, zal Quick Process Scan direct afsluiten. Als het analyse bestand echter nog niet was afgerond, zal Quick Process Scan vragen of dit bestand moet worden opgeslagen Secure Connection pagina 15

16 4 Bijlage A: Overzicht BIV eisen 4.1 Vertrouwelijkheid Zeer hoog - Een beperkt aantal expliciet geautoriseerde personen hebben toegang tot de informatie - Informatie wordt niet gedeeld met anderen buiten de geautoriseerde personen - Er dient onder alle omstandigheden te zijn geborgd dat alleen de geautoriseerde personen toegang krijgen door middel van: o Mandatory access control o Persoonsgebonden toegang o Labeling van informatie o Isolatie van informatie o Sterke authenticatie o Logging van alle toegang en toegangspogingen o Regelmatige controles op uitgegeven autorisaties o Hoge eisen aan de fysieke omgeving Hoog - Alleen een specifieke groep van personen hebben op basis van hun functie toegang tot de informatie - Informatie wordt alleen gedeeld met personen buiten de groep als het senior management hier expliciet toestemming voor heeft gegeven. - Er dient te zijn geborgd dat alleen de specifieke groep van personen toegang kan krijgen door middel van: o Discretionary access control o Persoonsgebonden toegang o Logische segmentering van informatie o Sterke authenticatie o Logging van alle toegang en toegangspogingen o Regelmatige controles op uitgegeven autorisaties Gemiddeld - Toegang tot deze informatie is op basis van functieprofiel - Informatie kan worden gedeeld (ter bepaling van de eigenaar) op basis van need-to-know - Er is geborgd dat alleen geautoriseerde personen toegang krijgen tot de informatie door middel van: o Discretionary access control o Persoonsgebonden toegang o Logging van toegang en toegangspogingen o Controles op uitgegeven autorisaties 2011 Secure Connection pagina 16

17 Laag - Toegang tot informatie op basis van lidmaatschap van een groep (organisatiedeel, afdeling, functiegroep, beroepsgroep, etc) - Informatie kan worden gedeeld. Hiervoor zijn algemene regels vastgesteld. Zeer laag - The informatie is publiek beschikbaar. Er zijn geen beperkingen ten aanzien van de toegang. 4.2 Integriteit Zeer hoog - Er mogen geen fouten in de informatie voorkomen. Een fout, zelfs een kleine fout is niet acceptabel - De informatie moet volledig geverifieerd zijn - De informatie mag alleen door meerdere personen tegelijkertijd worden geopend. Dit wordt technisch afgedwongen - Invoer en controle zijn niet in één persoon verenigd Hoog - Er mag slechts een enkele kleine afwijking in de informatie voorkomen. Meerdere fouten zijn niet acceptabel - De informatie moet volledig geverifieerd zijn - Invoer en controle zijn niet in één persoon verenigd Gemiddeld - Er mogen geen grote afwijkingen of terugkerende kleine afwijkingen voorkomen in de informatie - Informatie moet zijn gecontroleerd voordat deze wordt vrijgegeven. - Invoer en controle zijn zo veel mogelijk gescheiden Laag - De informatie is slechts beperkt foutgevoelig. Een aantal afwijkingen is acceptabel - Er is een elementaire controle op informatie voordat deze wordt vrijgegeven Zeer laag - Er zijn geen eisen gesteld aan de integriteit van de informatie 2011 Secure Connection pagina 17

18 4.3 Beschikbaarheid Zeer hoog Informatie mag niet langer dan 4 uur onbeschikbaar zijn. Hoog Informatie mag niet langer dan 8 uur onbeschikbaar zijn. Gemiddeld Informatie mag niet langer dan 24 uur onbeschikbaar zijn. Laag Informatie mag niet langer dan 40 uur onbeschikbaar zijn. Zeer laag Informatie mag langer dan 40 uur onbeschikbaar zijn. Secure Connection N.b. Andere beschikbaarheidsaspecten, zoals dataverlies zijn in de eisen vanuit wet- en regelgeving en contracten opgenomen. Het gaat hier zuiver om de beschikbaarheid (het kunnen gebruiken) van informatie op het moment dat het nodig is Secure Connection pagina 18

19 5 Bijlage B: Impactwaardes In onderstaande tabel zijn de impactwaardes en hun betekenis weergegeven. Ranking Financieel Operationeel Juridisch Imago Zeer laag Zeer lage of geen financiële impact. Zeer lage of geen operationele impact. Zeer lage of geen juridische impact. Zeer lage of geen impact op het imago. Laag Kosten voor herstel die echter niet tot financiële problemen leiden. Personeel moet extra werken voor het herstel. Er is geen serieuze vertraging van de Boetes of claims van beperkte omvang. Een aantal klanten zijn tijdelijk ontevreden. Gemiddeld Kosten voor herstel. Deze leiden niet direct tot financiële problemen. Herhaling van de inbreuk kan echter wel tot serieuze financiële problemen leiden. Hoog Hoge kosten voor herstel die tot serieuze financiële of budget problemen leiden. Zeer hoog Zeer hoge herstelkosten die tot ernstige financiële problemen leiden en zelfs het faillissement van de organisatie tot gevolg kunnen hebben. productie. Een tijdelijke vertraging in de productie die alleen met de inzet van extra personeel (al dan niet ingehuurd) kan worden opgelost. Een ernstige vertraging in de productie. Afspraken over levering kunnen niet worden nagekomen. Zeer ernstige vertraging in de productie. Er kan lange tijd niet worden geleverd. Boeten of claims van relatief beperkte omvang die echter bij herhaling tot serieuze problemen kunnen leiden. Hoge boetes of strafvervolging van senior management c.q. hoge claims. Zeer hoge boetes of claims die tot faillissement van de organisatie kan leiden en/of strafvervolging van senior management voor een ernstig delict. Klanten zijn niet tevreden. Publicaties in media / internet. Tijdelijke ophef die echter ernstig kan worden bij herhaling. Verlies van klanten. Negatieve publicaties. Verlies van vertrouwen bij de bevolking. Definitief verlies van klanten. Blijvend negatief imago onder de bevolking Secure Connection page 19

20 6 Bijlage C: Maatregelgroepen versus eisen en objecten binnen de scope. De tabel op de volgende pagina geeft de selectie van maatregelgroepen aan in relatie tot: 1) Proces: De proces gerelateerde maatregelgroepen worden in de voorselectie altijd geselecteerd 2) Eisen vanuit wet- en regelgeving en contracten. Deze maatregelgroepen worden geselecteerd, afhankelijk van het niveau van de bijbehorende eisen vanuit wet- en regelgeving en contracten 3) Objecten binnen de scope van de analyse. Dit zijn informatievoorziening- of infrastructuur objecten die al dan niet binnen de scope van de analyse zijn meegenomen. Deze maatregelgroepen worden geselecteerd, afhankelijk van de scope van de analyse. De nummers tussen de haakjes in de kop van de tabel verwijzen naar de vraagnummers. Een x in de tabel betekent dat de corresponderende maatregelgroep (in de rij), of een subset hiervan is geselecteerd, afhankelijk van het antwoord wat op de betreffende vraag (in de kolom) is gegeven. De maatregelen in de voorselectie worden nabewerkt (gefilterd) op basis van de BIV eisen uit de impact analyse. De trace in de Quick Process Scan (alleen via StandardGUI) geeft exact inzicht welke maatregel waarom wordt geselecteerd. Onderstaande tabel geeft dit alleen op het niveau van een maatregelgroep aan Secure Connection page 20

21 Proces geralateerd (B.010) archiveringseis (B.030) maximaal dataverlies (B.035) maximale uitvalsduur (B.020) Bedrijfscontinuiteit (C.010) functiescheiding (C.020) 4-ogen principe (D.001) privacy (D.010) classificatie (E.001) Gebouwen en kantoor (E.010) Computer ruimten (E.020) Kantoor automatisering (E.030) en internet (E.040) Applicatie en database (E.050) Uitwisseling informatie (E.060) Externe toegang (E.070) Telecommunicatie (E.080) Systeem ontwikkeling (E.090) Technisch beheer Secure Connection Table C.1: selection of rules versus requirements and objects within scope. Nr Maatregelgroepen P Eisen Objecten binnen de scope B I V 1 Application controls x 2 Auditing en controle x 3 Authenticatie x x 4 Autorisatiebeheer x x x 5 Backup, archivering and restore x x x 6 Bescherming tegen schadelijke programmatuur x x 7 Beveiligd printen x 8 Beveiliging van datamedia x x 9 Beveiliging van de PDA x 10 Beveiliging van documenten x 11 Beveiliging van systemen x 12 Beveiligingsincidenten x x 13 Business Continuity x x 14 Capaciteitsbeheer x x 2011 Secure Connection page 21

22 Proces geralateerd (B.010) archiveringseis (B.030) maximaal dataverlies (B.035) maximale uitvalsduur (B.020) Bedrijfscontinuiteit (C.010) functiescheiding (C.020) 4-ogen principe (D.001) privacy (D.010) classificatie (E.001) Gebouwen en kantoor (E.010) Computer ruimten (E.020) Kantoor automatisering (E.030) en internet (E.040) Applicatie en database (E.050) Uitwisseling informatie (E.060) Externe toegang (E.070) Telecommunicatie (E.080) Systeem ontwikkeling (E.090) Technisch beheer Secure Connection Nr Maatregelgroepen P Eisen Objecten binnen de scope B I V 15 Classificatie x x 16 Clear desk x x x 17 Configuratiebeheer x x 18 Contractbeheer x 19 E-commerce x 20 beveiliging x 21 Encryptie bij opslag x 22 Encryptie van verbindingen x 23 Escrow x 24 Exploitatie van systemen x x x 25 Externe verbindingen x 26 Fysieke beveiliging x x 27 Fysieke beveiliging kritische ruimten x 28 Functiescheiding x x x 29 Gebruikersprocedures x x x x x x 2011 Secure Connection page 22

23 Proces geralateerd (B.010) archiveringseis (B.030) maximaal dataverlies (B.035) maximale uitvalsduur (B.020) Bedrijfscontinuiteit (C.010) functiescheiding (C.020) 4-ogen principe (D.001) privacy (D.010) classificatie (E.001) Gebouwen en kantoor (E.010) Computer ruimten (E.020) Kantoor automatisering (E.030) en internet (E.040) Applicatie en database (E.050) Uitwisseling informatie (E.060) Externe toegang (E.070) Telecommunicatie (E.080) Systeem ontwikkeling (E.090) Technisch beheer Secure Connection Nr Maatregelgroepen P Eisen Objecten binnen de scope B I V 30 Identity management x 31 Installatie and onderhoud x 32 Logging en Monitoring x x x x x 33 Logische toegangsbeveiliging x x x 34 Naleving x 35 Netwerkbeveiliging x x 36 Ontwikkeling en selectieproces x x 37 Opleiding en training x 38 Organisatorische inrichting van IB x 39 Outsourcing x x x x x 40 Patch management x 41 Personeelsbeleid x 42 Persoonsgegevens x 43 Scheiding van omgevingen x 44 Security Governance x 2011 Secure Connection page 23

24 Proces geralateerd (B.010) archiveringseis (B.030) maximaal dataverlies (B.035) maximale uitvalsduur (B.020) Bedrijfscontinuiteit (C.010) functiescheiding (C.020) 4-ogen principe (D.001) privacy (D.010) classificatie (E.001) Gebouwen en kantoor (E.010) Computer ruimten (E.020) Kantoor automatisering (E.030) en internet (E.040) Applicatie en database (E.050) Uitwisseling informatie (E.060) Externe toegang (E.070) Telecommunicatie (E.080) Systeem ontwikkeling (E.090) Technisch beheer Secure Connection Nr Maatregelgroepen P Eisen Objecten binnen de scope B I V 45 Telewerken x 46 Uitwisseling van informatie x 47 Verwerving x x 48 Wijzigingsbeheer x x 2011 Secure Connection page 24

Version 1.0 Augustus 2011 Secure Connection BV. 2011 Secure Connection BV pagina 1

Version 1.0 Augustus 2011 Secure Connection BV. 2011 Secure Connection BV pagina 1 Version 1.0 Augustus 2011 Secure Connection 2011 Secure Connection pagina 1 Index 1 Inleiding... 3 2 De Quick System Scan... 5 2.1 Inleiding... 5 2.2 Decompositie van een (informatie-) systeem... 6 2.3

Nadere informatie

HRM-Reviews Reviews Handleiding voor PZ

HRM-Reviews Reviews Handleiding voor PZ HRM-Reviews Reviews Handleiding voor PZ In deze uitgebreide handleiding vindt u instructies om met Reviews in the Cloud aan de slag te gaan. U kunt deze handleiding ook downloaden (PDF). TIP: De navigatie

Nadere informatie

Delen van een Arrangement

Delen van een Arrangement Delen van een Arrangement Optie 1: Mail met bijlage. De makkelijkste methode is uiteraard het document te downloaden en vervolgens in zijn geheel als bijlage door te sturen naar andere koorleden. Afhankelijk

Nadere informatie

HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding

HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Opstarten en inloggen, overzicht startscherm, uitleg symbolen Hoofdstuk 2: aanmaken relaties Hoofdstuk 1: Opstarten

Nadere informatie

HANDLEIDING FLEETCALCULATOR WWW.DUTCHLEASE.NL

HANDLEIDING FLEETCALCULATOR WWW.DUTCHLEASE.NL HANDLEIDING FLEETCALCULATOR WWW.DUTCHLEASE.NL Deze handleiding geeft een beschrijving van de mogelijkheden van de webcalculator. De volgorde van de onderwerpen is gelijk aan het proces dat wordt doorlopen

Nadere informatie

HRM-Reviews in the Cloud Handleiding voor PZ

HRM-Reviews in the Cloud Handleiding voor PZ HRM-Reviews in the Cloud Handleiding voor PZ In deze uitgebreide handleiding vindt u instructies om met Reviews in the Cloud aan de slag te gaan. U kunt deze handleiding ook downloaden (PDF). TIP: De navigatie

Nadere informatie

HANDLEIDING. RV SoftDev. RV Gastoudersysteem Dit document beschrijft de gebruikswijze van RV Gastoudersysteem. Roy Verdonk royverdonk@gmail.

HANDLEIDING. RV SoftDev. RV Gastoudersysteem Dit document beschrijft de gebruikswijze van RV Gastoudersysteem. Roy Verdonk royverdonk@gmail. HANDLEIDING RV SoftDev RV Gastoudersysteem Dit document beschrijft de gebruikswijze van RV Gastoudersysteem Roy Verdonk royverdonk@gmail.com Inhoud Installatie Microsoft Access Runtime... 2 Voorwoord...

Nadere informatie

NORA werkdocument. Katern Beveiliging. In 3 klikken naar bouwstenen voor invulling van de eisen. Sessie 6. Bijgewerkt op 23 aug.

NORA werkdocument. Katern Beveiliging. In 3 klikken naar bouwstenen voor invulling van de eisen. Sessie 6. Bijgewerkt op 23 aug. NORA werkdocument Sessie 6 In 3 klikken naar bouwstenen voor invulling van de eisen Katern Beveiliging Bijgewerkt op 23 aug. 2013 katern Beveiliging Jaap van der Veen Essentie Sessie 6 1. Opzet digitaal

Nadere informatie

Installeren Adobe Flash Player

Installeren Adobe Flash Player Om uw afzetkeuze en celindeling online in te vullen, moet het programma Flash geïnstalleerd zijn op uw computer. Mocht dit nog niet op uw computer staan, dan krijgt u automatisch een foutmelding zodra

Nadere informatie

Online invullen en beveiliging

Online invullen en beveiliging Online invullen en beveiliging Sinds de dpi 2010 geschiedt de gegevensopvraag online. Na het invullen van uw gebruikersnaam en wachtwoord wordt via uw mobiele telefoon een code toegestuurd. Nadat deze

Nadere informatie

Handleiding Contracteermodule. Zorgaanbieders. Gebruikershandleiding voor de contracteermodule van het Zorginkoopportaal

Handleiding Contracteermodule. Zorgaanbieders. Gebruikershandleiding voor de contracteermodule van het Zorginkoopportaal Handleiding Contracteermodule Zorgaanbieders Gebruikershandleiding voor de contracteermodule van het Zorginkoopportaal Handleiding Contracteermodule Zorgaanbieders Datum : 5-1-2015 Versie : 1.1 Copyright

Nadere informatie

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows XP en eerdere versies van Windows

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows XP en eerdere versies van Windows BRON Voor Windows XP en eerdere versies van Windows DUO 137/Versie 1.7 26 juni 2014 Inhoud 1. INLEIDING 3 2. VOORBEREIDING 4 3. DOWNLOADEN VAN HET BEVEILIGINGSCERTIFICAAT 5 3.1 DOWNLOADEN MET INTERNET

Nadere informatie

Werkinstructie Verzoeken in Mijn Rechtspraak Toezicht

Werkinstructie Verzoeken in Mijn Rechtspraak Toezicht Werkinstructie Verzoeken in Mijn Rechtspraak Toezicht Deze werkinstructie beschrijft: het indienen van een verzoek, het markeren van het verzoek met een spoedindicatie, het toevoegen van PDF-documenten

Nadere informatie

Snelle installatiegids voor Symbian

Snelle installatiegids voor Symbian Snelle installatiegids voor Symbian Versie 1.0 Inhoudsopgave 1. WELKOM BIJ MOBIDM... 2 2. INSTALLATIE VAN DE AFARIA VOOR SYMBIAN... 3 2.1. SOFTWARE INSTALLEREN... 3 3. BEVEILIGING... 6 4. NIEUWE APPLICATIES...

Nadere informatie

Gebruikershandleiding MobiDM

Gebruikershandleiding MobiDM Gebruikershandleiding MobiDM Gebruikershandleiding voor versie 3.6.2 Versie 1.0 INHOUDSOPGAVE 1. DE MOBIDM PORTAL.... 2 1.1. INLOGGEN... 2 1.2. WACHTWOORD VERGETEN?... 2 2. TOESTELBEHEER.... 3 2.1. OS-AFHANKELIJKE

Nadere informatie

Installatie uitleg van de update van DK7

Installatie uitleg van de update van DK7 Installatie uitleg van de update van DK7 U kunt uw versie van DesignaKnit updaten via http://www.designaknit.nl. Figuur 1 1. Als u de muis aanwijzer boven DK7 update plaatst, kun u zien wat de laatste

Nadere informatie

Handleiding gebruik Citymail

Handleiding gebruik Citymail Handleiding gebruik Citymail Versie : 4.0.1 Jaar : 2014 Auteur : Citymail BV / Charly Traarbach Citymail BV Copyright 1 Citymail BV, Nederland 2014 Niets uit dit document mag worden vermenigvuldigd en/of

Nadere informatie

Handleiding TWYSK Risicotool. Online webapplicatie voor het vastleggen en beheren van risico-informatie

Handleiding TWYSK Risicotool. Online webapplicatie voor het vastleggen en beheren van risico-informatie Handleiding TWYSK Risicotool Online webapplicatie voor het vastleggen en beheren van risico-informatie Handleiding Twysk risicotool De Twysk risicotool is in opdracht van Twynstra Gudde ontwikkeld als

Nadere informatie

Veel gestelde vragen. Factuurverwerking Finxs 5.0 1/5

Veel gestelde vragen. Factuurverwerking Finxs 5.0 1/5 Veel gestelde vragen Factuurverwerking Finxs 5.0 1/5 Document informatie Algemeen Titel : Veel gestelde vragen Factuurverwerking Finxs 5.0 Bestandsnaam : Veel gestelde vragen Finxs 20151028 versie 1.0.docx

Nadere informatie

Checklist NEN7510, Informatiebeveiliging in de mondzorgpraktijk Vraag Ja / Nee / Gedeeltelijk. 1. Beschikt de praktijk over een beleidsdocument

Checklist NEN7510, Informatiebeveiliging in de mondzorgpraktijk Vraag Ja / Nee / Gedeeltelijk. 1. Beschikt de praktijk over een beleidsdocument Checklist NEN7510 Eén van de eerste stappen van het gestructureerd verbeteren van informatiebeveiliging en het implementeren van de NEN7510 omvat het bepalen van de status van de naleving van de NEN7510.

Nadere informatie

HANDLEIDING. onderzoekaccount. serviceapotheek.tevreden.nl handleiding onderzoekaccount 2013 pagina 1 van 23

HANDLEIDING. onderzoekaccount. serviceapotheek.tevreden.nl handleiding onderzoekaccount 2013 pagina 1 van 23 HANDLEIDING onderzoekaccount serviceapotheek.tevreden.nl handleiding onderzoekaccount 2013 pagina 1 van 23 Inhoudsopgave Inloggen serviceapotheek.tevreden.nl... 3 Dashboard... 3 Rapportcijfers... 4 Toon...

Nadere informatie

KPN Server Back-up Online

KPN Server Back-up Online KPN Server Back-up Online Snel aan de slag met Server Back-up Online Server Versie 6.1, built 2011 d.d. 20-08-2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Ondersteunde besturingssystemen... 3 2 Installatie...

Nadere informatie

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014 Handleiding Opslag Online voor Windows Phone 8 Versie augustus 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Installatie 4 2.1 Downloaden van KPN Opslag Online QR Code 4 2.2 Downloaden van KPN

Nadere informatie

Handleiding installatie Rental Dynamics

Handleiding installatie Rental Dynamics Handleiding installatie Rental Dynamics Versie: 1.1 Datum: 9 januari 2015 1. Inleiding Deze handleiding beschrijft de procedure voor de installatie van Rental Dynamics en de benodigde software. In hoofdstuk

Nadere informatie

Landelijk Indicatie Protocol (LIP)

Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Handleiding Landelijk Indicatie Protocol programma pagina 1 of 18 Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Welkom bij LIP Lip is ontstaan uit een toegevoegde module aan het kraamzorg administratie pakket van

Nadere informatie

Ook op internet wordt gebruik gemaakt van databases, zoals bij Marktplaats en Hyves.

Ook op internet wordt gebruik gemaakt van databases, zoals bij Marktplaats en Hyves. SAMENVATTING HOOFDSTUK 1 Databases Databases worden veel gebruikt. Er worden miljoenen gegevens in opgeslagen, bijvoorbeeld door de overheid, banken, verzekeringsmaatschappijen, boekingssystemen van vliegtuigmaatschappijen,

Nadere informatie

iphone app - Timesheet

iphone app - Timesheet iphone app - Timesheet Timesheet - iphone app Deze Paxton applicatie is gratis verkrijgbaar in de App Store. Deze applicatie is ontwikkeld om gebruikt te worden op elk ios apparaat versie 5.1 of hoger

Nadere informatie

MA!N Rapportages en Analyses

MA!N Rapportages en Analyses MA!N Rapportages en Analyses Auteur Versie CE-iT 1.2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Microsoft Excel Pivot analyses... 4 2.1 Verbinding met database... 4 2.2 Data analyseren... 5 2.3 Analyses verversen... 6

Nadere informatie

iphone app - Rapporten

iphone app - Rapporten iphone app - Rapporten Rapporten - iphone App Net2 AN1114-NL Deze Paxton applicatie is gratis verkrijgbaar in de App Store. Deze applicatie is ontwikkeld om gebruikt te worden op elk ios apparaat versie

Nadere informatie

RIE Vragenlijst Editor

RIE Vragenlijst Editor Handleiding RIE Vragenlijst Editor Versie 1.0 Datum: 29 oktober 2015 IT&Care B.V. Inhoudsopgave 1. INLEIDING EN VERANTWOORDING... 3 2. OVERZICHT RIE VRAGENLIJSTEN... 4 3. AANMAKEN VAN EEN NIEUWE VRAGENLIJST...

Nadere informatie

Back-up Online van KPN Handleiding Mac OS X 10.6 en hoger. Mac OS X Client built 2013 13.0.0.13196

Back-up Online van KPN Handleiding Mac OS X 10.6 en hoger. Mac OS X Client built 2013 13.0.0.13196 Back-up Online van KPN Handleiding Mac OS X 10.6 en hoger Mac OS X Client built 2013 13.0.0.13196 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Systeemeisen... 3 2 Installatie... 4 3 Back-up Online configureren...

Nadere informatie

Rabo CORPORATE CONNECT. Certificaatvernieuwing

Rabo CORPORATE CONNECT. Certificaatvernieuwing Rabo CORPORATE CONNECT Certificaatvernieuwing Inhoud 1 INLEIDING... 3 2 SYSTEEMVEREISTEN... 4 3 CERTIFICAAT VERNIEUWEN... 6 4 TROUBLESHOOTING... 8 5 ONDERSTEUNING EN SERVICE... 9 BIJLAGE 1 INSTALLATIE

Nadere informatie

Handleiding XL Food. Installatie patch

Handleiding XL Food. Installatie patch Handleiding XL Food Installatie patch Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 1 INLEIDING... 3 2 BASISINSTELLINGEN VOOR INSTALLATIE VAN EEN PATCH... 4 3 INSTALLATIE VAN EEN PATCH... 5 4 ENKELE BELANGRIJKE PUNTEN...

Nadere informatie

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! WEBINTERFACE GEBRUIKERSHANDLEIDING

cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! WEBINTERFACE GEBRUIKERSHANDLEIDING cbox UW BESTANDEN GAAN MOBIEL! WEBINTERFACE GEBRUIKERSHANDLEIDING BV Inleiding cbox is een applicatie die u eenvoudig op uw computer kunt installeren. Na installatie wordt in de bestandsstructuur van uw

Nadere informatie

1 Inleiding. 3 Handmatig... invoeren zaken basis 4 Verwerken... zaken 5 Afhandelen... van zaken. 7 Uitgebreidere... zaak opties

1 Inleiding. 3 Handmatig... invoeren zaken basis 4 Verwerken... zaken 5 Afhandelen... van zaken. 7 Uitgebreidere... zaak opties 2 Supportdesk Pro Introductie Inhoudsopgave I Supportdesk Pro 3 1 Inleiding... 3 2 Werkwijze... 3 II Zaken 4 1 Introductie... 4 2 Zaken beheren... 4 3 Handmatig... invoeren zaken basis 4 4 Verwerken...

Nadere informatie

Installatie- en gebruikshandleiding Risicoverevening. 11 april 2007 ZorgTTP

Installatie- en gebruikshandleiding Risicoverevening. 11 april 2007 ZorgTTP Installatie- en gebruikshandleiding Risicoverevening 11 april 2007 ZorgTTP Inleiding In het kader van Risicoverevening wordt gepseudonimiseerd informatie aangeleverd aan het College voor Zorgverzekeringen

Nadere informatie

Installatiehandleiding. Facto minifmis

Installatiehandleiding. Facto minifmis Installatiehandleiding Facto minifmis 1. Installatie Facto MiniFMIS 1.1 Achtergrond Facto MiniFMIS biedt facilitaire organisaties een eenvoudige en gebruikersvriendelijke hulpmiddel bij het uitvoeren van

Nadere informatie

Cliënten handleiding PwC Client Portal

Cliënten handleiding PwC Client Portal Cliënten handleiding PwC Client Portal Mei 2011 (1) 1. Portal van de cliënt Deze beschrijving gaat ervan uit dat u beschikt over inloggegevens voor de portal en over de url van de portal website. Als u

Nadere informatie

Gebruikershandleiding. StUF Testplatform Versie 1.3.0

Gebruikershandleiding. StUF Testplatform Versie 1.3.0 Gebruikershandleiding StUF Testplatform Versie 1.3.0 Documentversie: 0.7 Datum 25 november 2014 Status In gebruik Inhoudsopgave 1 INLEIDING...3 2 GEBRUIK MAKEN VAN HET STUF TESTPLATFORM...4 2.1 INLOGGEN

Nadere informatie

Werkinstructie. voor vreemdelingenadvocaten

Werkinstructie. voor vreemdelingenadvocaten Werkinstructie voor vreemdelingenadvocaten Inhoudsopgave 1 Inloggen op Mijn Rechtspraak... 3 2 Een nieuw verzoek indienen... 7 3 Terugkeren naar startpagina...13 4 Lopende zaken...14 5 Zaak inzien...15

Nadere informatie

Inleiding. De update kan op twee manieren worden geïnstalleerd: automatisch of handmatig.

Inleiding. De update kan op twee manieren worden geïnstalleerd: automatisch of handmatig. - Installatie update d-basics Inleiding Aangezien voortdurend nieuwe koppelingen met boekhoudpakketten aan d-basics worden toegevoegd en bestaande koppelingen als gevolg van versie wijzigingen van boekhoudpakketten

Nadere informatie

W2105 Import Externe Bestanden

W2105 Import Externe Bestanden W2105 Import Externe Bestanden www.mpluskassa.nl Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 Toevoegen artikel import...4 3 Wijzigen artikel import...9 W2105 Import Externe Bestanden 2 1 Inleiding In deze handleiding

Nadere informatie

Document Versie: 1.0

Document Versie: 1.0 Bepaling van benodigde Beschikbaarheid, Integriteit en Vertrouwelijkheid van een systeem ter ondersteuning van een provinciaal proces. Document Versie: 1.0 1 Inhoudsopgave INTRODUCTIE... 3 HANDLEIDING

Nadere informatie

HANDLEIDING INLOGGEN OP HDN.NL VERSIE 1.4

HANDLEIDING INLOGGEN OP HDN.NL VERSIE 1.4 HANDLEIDING INLOGGEN OP HDN.NL VERSIE 1.4 1 INLEIDING Om toegang tot de beveiligde persoonlijke omgeving van de HDN website te krijgen (www.hdn.nl), moet uw Internet browser voorzien zijn van een HDN certificaat.

Nadere informatie

Etiketten printen met OpenOffice

Etiketten printen met OpenOffice Etiketten printen met OpenOffice Johan Henselmans Het is eenvoudig om met OpenOffice etiketten te printen. Hieronder de stappen: 1. Ga naar Extra,Gegevensbronnen en kies een gegevensbron of maak er een.

Nadere informatie

Hoe download en installeer ik de software 15.2? Lees voordat u begint dit document volledig door en sluit alle programma s af.

Hoe download en installeer ik de software 15.2? Lees voordat u begint dit document volledig door en sluit alle programma s af. Hoe download en installeer ik de software 15.2? Lees voordat u begint dit document volledig door en sluit alle programma s af. Let op! Als u nog offertes hebt opgeslagen in CBS 14.2, kunt u deze alleen

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet AAN VAN Jerry van de Leur (Security Officer) DATUM ONDERWERP Disclaimer: Kennisnet geeft geen enkele garantie, met betrekking tot de geschiktheid voor een specifiek

Nadere informatie

PlayMapping Handleiding PC

PlayMapping Handleiding PC PlayMapping Handleiding PC Inhoud Inloggen:... 2 Startpagina... 3 Wachtwoord wijzigen... 5 Rapport manager... 5 Objecten... 6 Geavanceerd zoeken... 6 Object gegevens (detail)... 7 Nieuwe objecten (toestellen)...

Nadere informatie

Webhosting Online Beginnen met Joomla v1.0

Webhosting Online Beginnen met Joomla v1.0 Webhosting Online Beginnen met Joomla v1.0 1 Inleiding KPN stelt met een abonnement op Webhosting Online Linux gratis het content management systeem Joomla voor u beschikbaar. Dit populaire programma om

Nadere informatie

User experience voor projecten

User experience voor projecten User experience voor projecten In de PS module zijn er een aantal nieuwe mogelijkheden beschikbaar voor het werken met projecten. Zo is in EhP 6 de Project Editor uitgebreid met de mogelijkheid om Gannt

Nadere informatie

Installatie Steam. 2 Open Internet Explorer. 3 Typ de volgende link in de navigatiebar : https://naamvancallcenter.steam.eu.com/tmsteam.

Installatie Steam. 2 Open Internet Explorer. 3 Typ de volgende link in de navigatiebar : https://naamvancallcenter.steam.eu.com/tmsteam. Installatie Steam. 1 Sluit uw headset aan op de computer. Deze headset mag van elke kwaliteit zijn; vanzelfsprekend zal het geluid beter zijn naarmate de headset beter is. De enige vereiste is dat de aansluiting

Nadere informatie

LearnOSM. Onderzoek met behulp van veldformulieren. Overzicht van veldformulieren

LearnOSM. Onderzoek met behulp van veldformulieren. Overzicht van veldformulieren LearnOSM Onderzoek met behulp van veldformulieren Bijgewerkt op 2015-08-22 In dit hoofdstuk zullen we zien hoe we de coördinaten van plaatsen kunnen opnemen zonder een GPS. We zullen gereedschap gebruiken,

Nadere informatie

Mobile Connect & Apple

Mobile Connect & Apple Mobile Connect & Apple Software versie 4.05.01.00 - Always Best Connected - Hoe Installeert U de Vodafone Mobile Broadband software op uw Apple computer. Index van deze handleiding: Inleiding Het installeren

Nadere informatie

Toewijzen van knoppen, dashboards & privileges

Toewijzen van knoppen, dashboards & privileges Toewijzen van knoppen, dashboards & privileges Voor meer informatie, kijk op www.newbase.nl Newbase BV, Hardwareweg 16 1033 MX AMSTERDAM Tel.: 020-6 111 444 pagina 1 van 29 Inhoudsopgave 1 Introductie...3

Nadere informatie

Handleiding online Factsheetmodule

Handleiding online Factsheetmodule Handleiding online Factsheetmodule Sportvissers hebben eigenlijk maar twee dingen nodig: goed viswater en een goede visstand. De zorg voor goed viswater met een goede visstand is dan ook de belangrijkste

Nadere informatie

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista DUO 137a/Versie 0.6 26 juni 2014 Inhoud 1. INLEIDING 3 2. VOORBEREIDING 4 3. DOWNLOADEN VAN HET BEVEILIGINGSCERTIFICAAT 5 3.1 TOEVOEGEN WEBSITE IB-GROEP.NL

Nadere informatie

Handleiding. Porta applicatie

Handleiding. Porta applicatie Handleiding Porta applicatie Inleiding Met de applicatie Porta op het Extranet kunt u als ketenpartner gegevensbestanden met het CAK uitwisselen. In deze handleiding staat beschreven hoe u dit kunt doen.

Nadere informatie

Handleiding Service Apotheken. Serviceapotheek.tevreden.nl

Handleiding Service Apotheken. Serviceapotheek.tevreden.nl Handleiding Service Apotheken Serviceapotheek.tevreden.nl Inhoud 1. Inloggen op Serviceapotheek.tevreden.nl 3 2. Dashboard 4 Rapportcijfers 4 Toon resultaten 4 Download in PDF 4 Startdatum / Einddatum

Nadere informatie

Scherminstructie. Studielink Management Informatie App

Scherminstructie. Studielink Management Informatie App Scherminstructie Studielink Management Informatie App Eigenaar: Contactpersoon: Stichting Studielink managementinformatie@studielink.nl Versie: 2.0 Datum: 01-04-2013 Inhoud 1 INLEIDING... 3 2 GENERIEKE

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Youforce

Veelgestelde vragen Youforce Veelgestelde vragen Youforce 1. Inleiding... 2 2. Ondersteuning door en instelling van internet browsers... 3 3. Inloggen/wachtwoord vergeten... 5 4. Handleiding en help... 6 5. Verwerking van en opslaan

Nadere informatie

Mobiel Internet Veiligheidspakket

Mobiel Internet Veiligheidspakket Mobiel Internet Veiligheidspakket Gebruikershandleiding Mobiel Internet Veiligheidspakket voor Windows Mobile smartphones Mobiel IVP Windows Mobile Versie 1.0, d.d. 20-07-2011 Inleiding... 3 1 Installatie...

Nadere informatie

Startersgids. Nero BackItUp. Ahead Software AG

Startersgids. Nero BackItUp. Ahead Software AG Startersgids Nero BackItUp Ahead Software AG Informatie over copyright en handelsmerken De gebruikershandleiding bij Nero BackItUp en de inhoud hiervan zijn beschermd door midddel van copyright en zijn

Nadere informatie

Gebruikershandleiding scannen personeelsdossiers (PaXS)

Gebruikershandleiding scannen personeelsdossiers (PaXS) Gebruikershandleiding scannen personeelsdossiers (PaXS) Inhoudsopgave Bestanden uploaden... 2 Omschrijving upload applicatie... 2 Bestanden uploaden... 3 Bestanden verwerken... 5 Omschrijving PaXS applicatie...

Nadere informatie

SportCTM 2.0 Sporter

SportCTM 2.0 Sporter SportCTM 2.0 Sporter APP Inloggen Dotcomsport heeft ter ondersteuning van de dagelijkse praktijk ook een APP ontwikkeld, om data invoer te vereenvoudigen. Deze APP ondersteunt de onderdelen; Agenda (invoer

Nadere informatie

INA Gebruikershandleiding

INA Gebruikershandleiding INA Gebruikershandleiding Iudex Non Aestimat Inhoud 1. Aan de slag met INA 1.1 Introductie 1.2 Release note 1.3 Inloggen 1.4 INA Personen- en Familierecht 2 Start een nieuwe casus 3 Start een nieuwe berekening

Nadere informatie

Handleiding Back-up Online voor Servers Versie maart 2016

Handleiding Back-up Online voor Servers Versie maart 2016 Handleiding Back-up Online voor Servers Versie maart 2016 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 2 1.1 Wat doet Back-up Online voor Servers 2 1.2 Ondersteunde besturingssystemen 2 1.3 Opslagruimte vergroten

Nadere informatie

Gebruikershandleiding ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP)

Gebruikershandleiding ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP) Gebruikershandleiding ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP) Gebruikershandleiding depothouder 2.0.docx 29-12-14 1 van 16 Inleiding Het ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP) is een internetapplicatie waarmee

Nadere informatie

Quick Reference Contact Manager SE

Quick Reference Contact Manager SE Eddon Software BV Rietveldenweg 82 5222 AS s-hertogenbosch The Netherlands T +31 (0)88-235 66 66 F +31 (0)88-235 66 77 E info@eddon.nl W www.eddon.nl Quick Reference Contact Manager SE Block: Contact Manager

Nadere informatie

Werkinstructie Het voortgangsverslag maken, publiceren en bijwerken in Mijn Rechtspraak Toezicht

Werkinstructie Het voortgangsverslag maken, publiceren en bijwerken in Mijn Rechtspraak Toezicht Werkinstructie Het voortgangsverslag maken, publiceren en bijwerken in Mijn Rechtspraak Toezicht U dient het voortgangsverslag via Mijn Rechtspraak Toezicht in te dienen. Wanneer de termijn van het voortgangsverslag

Nadere informatie

1. Over LEVIY 5. Openen van de activiteit 2. Algemene definities 6. Inloggen op het LEVIY dashboard 3. Inloggen 6.1 Overzichtspagina 3.

1. Over LEVIY 5. Openen van de activiteit 2. Algemene definities 6. Inloggen op het LEVIY dashboard 3. Inloggen 6.1 Overzichtspagina 3. Versie 1.0 05.03.2015 02 1. Over LEVIY Wat doet LEVIY? 08 5. Openen van de activiteit Hoe wordt de activiteit geopend? 2. Algemene definities Behandelen van terugkerende definities. 09 6. Inloggen op het

Nadere informatie

U krijgt de melding dat uw browser geen cookies aanvaardt? Volg dan onderstaande weg om ze wel te accepteren.

U krijgt de melding dat uw browser geen cookies aanvaardt? Volg dan onderstaande weg om ze wel te accepteren. HELP BIJ HET RAADPLEGEN VAN HET PORTAAL HDP Hoe internet-cookies aanvaarden? U krijgt de melding dat uw browser geen cookies aanvaardt? Volg dan onderstaande weg om ze wel te accepteren. Internet Explorer

Nadere informatie

Documentatie gereedschapbeheer android applicatie. GB Inspect. Handleiding Gereedschapbeheer android applicatie GB Inspect - 1

Documentatie gereedschapbeheer android applicatie. GB Inspect. Handleiding Gereedschapbeheer android applicatie GB Inspect - 1 GB Inspect Handleiding Gereedschapbeheer android applicatie GB Inspect Datum: 10 september 2014 Behorende bij app versie 1.1.5-1 1. Inleiding De Gereedschapbeheer.nl app is bedoeld voor het inspecteren

Nadere informatie

Elektronisch factureren

Elektronisch factureren Elektronisch factureren Inleiding Elektronisch Factureren in RADAR is mogelijk vanaf versie 4.0. Deze module wordt niet standaard meegeleverd met de RADAR Update maar is te bestellen via de afdeling verkoop

Nadere informatie

Handleiding KampInfo op hit.scouting.nl. voor HIT Kampen

Handleiding KampInfo op hit.scouting.nl. voor HIT Kampen voor HIT Kampen Inleiding Dit document beschrijft heel kort de kampregistratie taken voor een HIT Kamp. Er zijn twee hoofdtaken: het wijzigen van de gegevens van je kampen; akkoord geven. Om dit te doen

Nadere informatie

1 De werkmap beschermen

1 De werkmap beschermen 1 De werkmap beschermen Er zijn veel redenen om een werkmap, of delen ervan, te willen afschermen of beschermen. Het kan zijn dat delen van een werkblad gegevens bevatten die nodig zijn bij een berekening,

Nadere informatie

Handboek ZooEasy Online Contacten

Handboek ZooEasy Online Contacten Handboek ZooEasy Online Contacten Datum: juni 2012 Versie: 1.04 Inhoudsopgave 1. ONDERHOUD CONTACTEN... 3 1.1. INLEIDING... 3 1.1.1. KOPPELING BASISTABELLEN... 3 1.1.2. KOPPELING ROLLEN EN AUTORISATIES...

Nadere informatie

Gebruikershandleiding NAPinfo 3.4.0. Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3

Gebruikershandleiding NAPinfo 3.4.0. Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3 Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3 Inhoud 1 1.1 Introductie NAPinfo 3 Website 3 1.2 Inloggen 3 2 2.1 NAPinfo starten en basisfuncties 4 NAPinfo algemeen 4 2.2 NAPinfo kaartlaag toevoegen

Nadere informatie

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig:

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig: Hoofdstuk 1 ZorgMail instellen en gebruiken Via Intramed en de applicatie ZorgMail van E-novation Lifeline, kunt u elektronisch en beveiligd gegevens uitwisselen met andere zorgverleners. Dit gaat via

Nadere informatie

7. Het Klussen logboek

7. Het Klussen logboek 16 7. Het Klussen logboek Deze component is uitsluitend toegankelijk voor leden van het bestuur, en is dan ook te vinden in het menu bestuur op het besloten deel van de website. De component is bedoeld

Nadere informatie

Medewerkershandleiding. 19-02-2014 Versie 1.4

Medewerkershandleiding. 19-02-2014 Versie 1.4 Medewerkershandleiding 19-02-2014 Versie 1.4 Inhoud 1) Uitgangspunt... 2 2) Startscherm... 3 2.1) Fitheid en kennisdoelen... 3 2.2) Kennisdoelen en de benodigde kennis... 4 3) Uw persoonlijke gegevens

Nadere informatie

DuboCalc 4.0. Installatie instructie

DuboCalc 4.0. Installatie instructie DuboCalc 4.0 Installatie instructie Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Verwijderen bestaande installaties... 3 3 Installatie DuboCalc Project... 4 4 Foutmeldingen... 8 1 DuboCalc Project 2.2 Installatie

Nadere informatie

Handleiding. webcalculator pon privé lease

Handleiding. webcalculator pon privé lease Handleiding webcalculator pon privé lease 1 handleiding webcalculator pon privé lease Deze handleiding geeft een beschrijving van de mogelijkheden van de webcalculator. De volgorde van de onderwerpen is

Nadere informatie

Quick reference Smartflow App

Quick reference Smartflow App Het opstarten van de app 1. Open de smartflow app. 2. U wordt gevraagd om een domein naam in te vullen. Vul de domein naam in die u heeft gekregen van 88degrees. 3. Log in met u inloggegevens. Het hoofd

Nadere informatie

Handleiding PAM-applicatie

Handleiding PAM-applicatie Periodieke Arbeidsgezondheidkundige Monitor (PAM) voor de Ambulancesector Handleiding PAM-applicatie INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2 2. Organisator 3 3. Bedrijfsarts 8 4. Testafnemer 15 5. Deelnemer 18 1

Nadere informatie

Digitaal e-mail certificaat Ondertekenen en encryptie. De meest recente versie van dit document kunt u vinden op: www.ensbergen.nl

Digitaal e-mail certificaat Ondertekenen en encryptie. De meest recente versie van dit document kunt u vinden op: www.ensbergen.nl Digitaal e-mail certificaat Ondertekenen en encryptie De meest recente versie van dit document kunt u vinden op: www.ensbergen.nl Index 1 Inleiding... 4 1.1 Algemeen...4 1.2 Leeswijzer...4 2 Private key

Nadere informatie

Nieuw modules. Scherm met lijst

Nieuw modules. Scherm met lijst Nieuw modules In de nieuwe modules wordt gebruik gemaakt van een nieuwe vormgeving die beter aansluit bij die van bekende sites. In dit gedeelte worden de verschillende onderdelen in deze vormgeving uitgelegd

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Self Service Voor Medewerkers

Gebruikershandleiding Self Service Voor Medewerkers Gebruikershandleiding Self Service Voor Medewerkers Inhoud 1. Algemeen... 3 2. Inloggen... 6 3. De module HR Self Service... 7 4. De taakbalk aan de linkerzijde... 8 5. Het afhandelen van openstaande taken...

Nadere informatie

Handleiding. CROW Kennisbank. Contentmanagement

Handleiding. CROW Kennisbank. Contentmanagement Handleiding CROW Kennisbank Contentmanagement Inhoudsopgave Inleiding... 2 Hoofdstuk 1 - Navigeren door de inhoudsopgaven... 3 1.1 Indeling inhoudsopgave wijzigen... 3 1.2 Selecteren van titels in de navigatie...

Nadere informatie

CCV CARD ONLINE. Gebruikershandleiding v3.0. Computer Centrum C. van de Velden B.V.

CCV CARD ONLINE. Gebruikershandleiding v3.0. Computer Centrum C. van de Velden B.V. CCV CARD ONLINE Gebruikershandleiding v3.0 Computer Centrum C. van de Velden B.V. Inleiding CCV Card online stelt u in staat om m.b.v. uw PC mutaties te verzorgen op debiteuren, kaarthouders en/of kaarten.

Nadere informatie

Mobiel Internet Veiligheidspakket

Mobiel Internet Veiligheidspakket Mobiel Internet Veiligheidspakket Gebruikershandleiding Mobiel Internet Veiligheidspakket voor Android smartphones en tablets Mobiel IVP Android Versie 1.0, d.d. 20-07-2011 1 Inleiding... 3 2 Installatie...

Nadere informatie

Cloud computing Helena Verhagen & Gert-Jan Kroese

Cloud computing Helena Verhagen & Gert-Jan Kroese Cloud computing Helena Verhagen & Gert-Jan Kroese Privacy Better business through better privacy Juridisch kader cloud computing Meldplicht datalekken Tips & Tricks Vragen? 2 Privacy https://www.youtube.com/watch?v=xyzthipktqg

Nadere informatie

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Van Oriëntatie naar Gebruik van de BRP Inleiding & toelichting op de vijf hoofdstappen Publicatiedatum: oktober 2014 Ten geleide Voor u ligt de

Nadere informatie

Auto-onderdelen adverteren op Marktplaats.nl via VWE

Auto-onderdelen adverteren op Marktplaats.nl via VWE Auto-onderdelen adverteren op Marktplaats.nl via VWE Inhoud 1. Auto-onderdelen adverteren op Marktplaats 4 1.1 Inloggen op het VWE-dienstenplatform 4 1.2 Adverteer direct na de ORAD-melding, op basis van

Nadere informatie

Eindgebruikershandleiding Jira

Eindgebruikershandleiding Jira Eindgebruikershandleiding Jira Datum: 19-11-2012 Auteur: ing. N. Jonathans Versie: 2.1 Green Valley heeft als missie software te ontwikkelen waardoor de burger en het bedrijfsleven nog prettiger en makkelijker

Nadere informatie

HANDLEIDING Online personeel en salaris

HANDLEIDING Online personeel en salaris HANDLEIDING Online personeel en salaris Inloggen op loket.nl Via https://online.loket.nl/vsp.prd.loket.new/ kunt u inloggen op de online applicatie van loket.nl. U komt op het onderstaande inlogscherm.

Nadere informatie

HANDLEIDING voor het MAKEN EN UPLOADEN van een excelbestand vanuit het bronsysteem ASTRAIA

HANDLEIDING voor het MAKEN EN UPLOADEN van een excelbestand vanuit het bronsysteem ASTRAIA HANDLEIDING voor het MAKEN EN UPLOADEN van een excelbestand vanuit het bronsysteem ASTRAIA naar PERIDOS Inleiding U bent verantwoordelijk voor het al dan niet aanleveren van gegevens aan Peridos. Daarbij

Nadere informatie

Installatie PlanCare Dossier educatief

Installatie PlanCare Dossier educatief Installatie PlanCare Dossier educatief Verwijder eerst de voorgaande versie(s) van PlanCare educatief met behulp van het Windows Configuratiescherm. De nieuwe software wordt aan licentiehouders ter beschikking

Nadere informatie

GEBRUIKERSHANDLEIDING MAAKJETRAINING.NL 1

GEBRUIKERSHANDLEIDING MAAKJETRAINING.NL 1 GEBRUIKERSHANDLEIDING MAAKJETRAINING.NL 1 INHOUD 1 Inleiding 3 1.1 De drie categorieën 3 2 Inloggen op MaakJeTraining 4 2.1 Registreren op MaakJeTraining 4 2.2 Inloggen met account 5 2.3 Veranderingen

Nadere informatie

Welkom bij SalarOnline

Welkom bij SalarOnline 1 Welkom bij SalarOnline Dit is het stappenplan van SalarOnline. In dit stappenplan vindt u de werkwijze van de meest gebruikte functies van SalarOnline. Indien u vragen of problemen heeft met de werking

Nadere informatie