Armoede en Minima. Notitie van de Progressieve Partij. juli 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Armoede en Minima. Notitie van de Progressieve Partij. juli 2008"

Transcriptie

1 Armoede en Minima Notitie van de Progressieve Partij juli 2008 Secretariaat fractie: Herenstraat 2-1, 7121 DA Aalten, Telefoon:

2 1.1. Aanleiding. In het kader van de gezondmakingsoperatie en daarvoor is er, tegen de wil van de Progressieve Partij, gesneden in de voorzieningen voor de minima. Het jaar 2007 is met een batig saldo afgesloten. De vooruitzichten voor 2008 e.v. zijn redelijk. Via het gemeentefonds zijn extra middelen voor armoedebestrijding beschikbaar gesteld. De vraag naar arbeidskrachten trekt aan. Het beroep op uitkeringen vermindert. Hoog tijd om een nieuwe impuls te geven aan een participerend armoedebeleid. Daarmee bedoelen we dat ondersteuning van mensen die te kampen hebben met armoede gericht moet zijn op weer meedoen in de maatschappij Opzet en werkwijze. Deze notitie gaat vooral in op concrete maatregelen. Geen lange verhalen en theoretische beschouwingen. Daarvoor verwijzen we naar drie zeer lezenswaardige publicaties: -Nationaal actieplan ter bestrijding van armoede en bevordering van participatie 2006 (uitgave: Ministerie Sociale Zaken en Werkgelegenheid -Armoedemonitor (www.armoedemonitor.nl uitgave van Sociaal Cultureel Planbureau en CBS) -Gemeentelijk armoedebeleid ( uitgave Stimulansz) Deze notitie is tot stand gekomen na interne discussie binnen de fractie, contacten en gesprekken met Aaltenaren met een minimuminkomen en bestudering van maatregelen die andere gemeenten getroffen hebben. Op 12 juni 2008 is door de Progressieve Partij een rondetafelgesprek gehouden over armoede en minima. Dit gesprek leverde veel suggesties op die verwerkt zijn in deze notitie. In de bijlagen staan verslagen en uitkomsten. Tijdens de zomermaanden vragen wij cliëntenorganisaties, WMO-raad, bezoekers van het ronde tafelgesprek en andere maatschappelijke organisaties om commentaar. Wij bieden de notitie al vast aan aan het College. We gaan er van uit dat suggesties uit deze notitie al vast betrokken worden bij de opstelling van een toegezegde nota over het minimabeleid. Aan de hand van de reacties uit de samenleving zullen we zo nodig initiatiefvoorstellen indienen bij de gemeenteraad. Ons streven is dat met ingang van 2009 er een nieuw, inspirerend en participerend actieplan in werking treedt. Gericht op bestrijding en voorkoming van armoede. Plus op bevordering van participatie van die inwoners van de gemeente Aalten die een extra steuntje in de rug en portemonnee nodig hebben. Aalten, juli 2008 Fractie Progressieve Partij 2

3 2. Armoede: definities, vormen en risicogroepen. In de inleiding beloofden wij niet teveel lange verhalen en theoretische beschouwingen te geven. Toch is het goed om enkele begrippen nader toe te lichten. 2.1 Definitie armoede Armoede is een complex verschijnsel met veel samenhangende dimensies als inkomen, maatschappelijke participatie, opleidingsniveau, gezondheid, zelfredzaamheid, woon- en leefomgeving. (het ontbreken van) toekomstperspectief is een belangrijk kenmerk. Dit vooral in situaties waar nauwelijks uitzicht is op werk of verandering van leefsituatie. Armoede in deze brede betekenis is sociale uitsluiting. Armoede in smalle zin wordt beschouwd als een tekort aan financiële middelen. In deze notitie is de definitie van armoede kort en bondig: armoede is het hebben van een laag inkomen maar vooral het gebrek aan toekomstperspectief. Veroorzaakt door een combinatie van werkloosheid, schulden, onvoldoende opleiding, beperkte taalvaardigheid, gezondheidsproblemen en sociaal isolement. 2.2 Zes vormen van armoede Armoede kent verschillende verschijningsvormen. Inzicht in de vormen van armoede is voor het bepalen van het beleid van groot belang. Wat leert landelijk onderzoek ons over de verschillende vormen en hoe deze te onderscheiden zijn? 1. de harde kern Enkele duizenden gezinnen leven al gedurende meerdere generaties in armoede; men spreekt dan van overerving van armoede. Deze groep omvat de zogenaamde autochtone generatiearmen, maar in toenemende mate gaan ook allochtone gezinnen tot deze groep behoren. Vaak doet zich hier een combinatie van factoren voor: lage opleiding, slechte gezondheid (zowel lichamelijk als geestelijk) en continue schuldenproblematiek. 2. langdurige uitkeringsafhankelijkheid Deze groep omvat vooral eenoudergezinnen en/of tienermoeders met een WWB-uitkering. Als deze situatie langer dan drie jaar duurt, wordt de binding met de maatschappij in tal van opzichten problematisch. Er is sprake van een aantal factoren dat elkaar versterkt, er ontstaat een negatieve spiraal: geen arbeidsparticipatie, weinig geld om mee te doen in termen van sociale contacten, opleiding, vrijetijdsbesteding etc. 3. werkende armen, hard werken voor weinig geld Meer dan de helft van de alleenstaande ouders heeft wel betaald werk, maar dit is vaak niet van voldoende omvang om mee rond te komen. Desondanks doet men vaak geen beroep op een (aanvullende) WWB uitkering. Tot de groep stille armen behoren ook kleine zelfstandigen; zelfs als hun inkomens feitelijk onder de armoedegrens liggen, doen zij vaak geen beroep op inkomensondersteunende maatregelen. 4. de nieuwe armen Een groeiende groep mensen krijgt te maken met een plotseling sterk veranderende financiële situatie, bijvoorbeeld door werkloosheid, faillissement of echtscheiding. ( life-events ). Deze personen hebben vaak problemen met budgettering en slagen er niet in hun uitgavenpatroon aan te passen aan de gewijzigde omstandigheden. Daardoor ontstaan schulden en kan structurele armoede ontstaan. 5. frictiearmen: tijdelijke armoede Frictiearmoede doet zich voor als er sprake is van tijdelijke armoede. Als deze situatie niet te lang duurt en er reserves zijn, levert dit veelal geen problemen op. 6. psychologische armoede: het gevoel niet mee te kunnen doen Tenslotte kan er nog een groep mensen worden genoemd die in feite volgens de normen van het Centraal Planbureau niet arm is, maar zich wel arm voelt. Deze personen vergelijken hun eigen consumptiepatroon met dat wat in de media als normale of zelfs onmisbare consumptie wordt gezien: merkkleding, hebbedingetjes, vakanties etc. Het gevoel van ouders dat zij hun kinderen niet genoeg kunnen geven, kan ook aanzetten tot riskant financieel gedrag, zoals teveel lenen, wat vervolgens weer tot feitelijke armoede kan leiden. 3

4 2.3 Risicogroepen Wat zijn de groepen die een grote kans lopen om met armoede geconfronteerd te worden en wat zijn daarvoor de redenen? Voor zowel de voorkoming als bestrijding van armoede is deze kennis essentieel. Eenpersoonshuishoudens/ eenoudergezinnen In een eenpersoonshuishouden moeten de vaste kosten worden voldaan uit één inkomen. Voor een eenoudergezin komen hier de kosten voor de kinderen nog eens bij. Er is een verschil in armoederisico tussen eenoudergezinnen met jongere en oudere kinderen. Het hebben van oudere kinderen brengt vaak meer kosten met zich mee. Daar staat tegenover dat het gezien de leeftijd van de kinderen voor mensen met oudere kinderen makkelijker is om werk te aanvaarden. Toch zijn (eenouder)gezinnen met kinderen die naar de middelbare school gaan één van de meest kwetsbare groepen. De schoolkosten zijn hoog en daar tegenover staan meestal nog geen inkomsten. Verder zijn er nog kosten omdat de kinderen mee willen doen bijvoorbeeld in het dragen van dure merkkleding en het hebben van ipods enz. Huishoudens met een uitkering In de meeste gevallen levert werk meer inkomen op dan het hebben van een uitkering. Huishoudens die leven van een uitkering moeten het derhalve met beduidend minder inkomen doen. Chronisch zieken en gehandicapten Door de toename van de kosten van de zorg, ziektekosten en energie verslechtert de inkomenspositie van chronisch zieken en gehandicapten. Uit een Nibud onderzoek is gebleken dat deze categorie jaarlijks een bedrag tussen 500 en 870 minder te besteden heeft dan vergelijkbare personen zonder een handicap. Allochtonen Onder niet-westerse huishoudens komen veel lage inkomens voor. Vier maal zo veel als in autochtone huishoudens. De inkomenspositie van de tweede generatie is gunstiger dan die van de eerste generatie. Bij de zogenaamde nieuwe groepen is de inkomenssituatie in het algemeen nog ongunstiger. Meer dan de helft van de Somalische, Afghaanse en Irakese huishoudens heeft een laag inkomen. Ouderen Onder ouderen komt een laag inkomen vooral voor bij huishoudens die naast hun AOW geen of een gering bedrag aan aanvullend inkomen hebben. Daarnaast dreigen ouderen met een gebroken en niet volledige AOW-opbouw (veelal bij allochtone ouderen) onder de armoedegrens te belanden. Ouderen hebben wel ruim geprofiteerd van de belastingherziening in Hierdoor daalde het aantal huishoudens met een laag inkomen en een verdere daling wordt verwacht. Werkenden met een laag inkomen Werkende armen hebben geen binding met de sociale voorzieningen. Zij weten de weg hiernaar toe niet te vinden, omdat zij er vanuit gaan dat sociale voorzieningen alleen bedoeld zijn voor mensen met een uitkering. Volgens de Armoedemonitor 2007 waren er in gemiddeld ongeveer werkende armen en werkt ongeveer 60% van hen als zelfstandige. Bedrijven krijgen steeds vaker te maken met werknemers die schulden hebben ( zoals loonbeslagen, verzoeken om een voorschot en personeel dat zich ziek meldt vanwege geldproblemen thuis). Tot de kwetsbare groepen in deze moeten ook Wsw-medewerkers en gesubsidieerde arbeidskrachten gerekend worden. Ontplooiingsmogelijkheden zijn voor werkende armen vaak niet bereikbaar. De kosten voor cursussen en lidmaatschappen zijn door deze groep veelal niet op te brengen. Kleine zelfstandigen Het percentage armen onder zelfstandigen varieert tussen 8% en 12%. In het algemeen lijken zelfstandigen sterker te worden getroffen door economische recessies dan werknemers. Zelfstandigen zijn vooral arm als gevolg van een laag of zelfs negatief inkomen uit werk. Een compleet beeld over deze risicogroep bestaat er niet. Kinderen De omvang van de groep kinderen die in armoede verkeert, is de laatste jaren iets gedaald, maar nog steeds aanzienlijk. In Nederland leven kinderen en jongeren, dat is één op de acht kinderen, in gezinnen met een inkomen op of onder de armoedegrens. Armoede blijkt steeds meer 4

5 een probleem te worden van vrouwen en kinderen. Onderzoek laat zien dat kinderen die in deze kwetsbare gezinnen opgroeien, daarvan negatieve gevolgen ondervinden. Deze hebben betrekking op hun schoolcarrière, hun sociaal-emotionele ontwikkeling, hun gezondheid en daarmee ook op hun toekomstkansen. Kinderen en jongeren worden door armoede ernstig in hun sociale bewegingsruimte beperkt; op school en in vrije tijd. Armoede werkt achterstand in de hand en de kans is groot dat armoede zich ook in de volgende generatie voortzet. 3. Bedragen. Van welke bedragen moeten mensen met een minimuminkomen eigenlijk rondkomen? Het Rijk heeft de armoedegrenzen vastgesteld voor enkele huishoudentypen. Dat loopt van netto 870,-- per maand voor een alleenstaande, netto 1160,-- voor een alleenstaande ouder met 1 kind tot 1640 voor een volledig gezin met 2 kinderen. (zie bijlage 1 let wel bedragen uit 2005) In de bijlage 2 en 3 is een nauwkeurige berekening opgenomen van het huishoudboekje van een alleenstaande moeder met 1 kind in een huurhuis. De berekeningen van deze mevrouw zijn vergeleken met de NIBUD-berekeningen. Hieruit blijkt dat bij een netto gemiddeld inkomen van 1521,-- per maand (inclusief alle subsidies, toeslagen, kwijtscheldingen en teruggaven) een maandelijks tekort van 91,-- kan ontstaan. Conclusie uit deze berekeningen is: - de pijn zit hoofdzakelijk in de reserveringsuitgaven en de huishoudelijke en recreatieuitgaven (dat zijn als het ware de sluitposten). - een gemiddeld netto inkomen per maand is een leuke rekeneenheid maar in veel gevallen komen de inkomsten schoksgewijs binnen (soms maandelijks, soms jaarlijks): de vaste uitgaven momenten zijn vaak niet afgestemd op de vaste inkomsten momenten. - men moet veel moeite (formulieren, tijdstippen in de gaten houden) doen om alle inkomsten tijdig aan te vragen. Met een strakke budgetteringsdiscipline is veel ellende te voorkomen, maar dat betekent dat de mensen met de laagste inkomens vaak de beste boekhouders moeten zijn. Dat is veel gevraagd. 4. Verantwoordelijkheden. Wie bemoeit er zich nu allemaal met de armoede? Allereerst Europa. In 2000 werd het Lissabon akkoord gesloten. Europa zou het meest concurrerende en welvarende werelddeel moeten worden. Sociale uitsluiting past daar niet bij. Dus ging men monitoren. Dat betekent dat alle lidstaten een nationaal plan tegen sociale uitsluiting moeten opstellen. Dat wordt onderling vergeleken. Die vergelijking vindt weer in het najaar 2008 plaats. Het kabinet heeft zo actieplan opgesteld. Looptijd Men is nu bezig een nieuw actieplan op te stellen. De prioriteiten blijven het zelfde: -bevorderen participatie door werk, scholing en onbetaalde arbeid -tegengaan niet-gebruik voorzieningen. -bestrijding armoede bij kinderen -aanpak problematische schulden. Het Rijk is verantwoordelijk voor het inkomensbeleid. Twee keer per jaar wordt het sociaal minimum vastgesteld. Dit is de bijstandsnorm en voor 65plussers gelijk aan de AOW (zie Als in bijzondere gevallen de norm niet toereikend is om noodzakelijke uitgaven te doen kan de gemeente bijzondere bijstand verstrekken. De gemeente moet bepalen of de uitgaven noodzakelijk en gemaakt zijn. Aan chronisch zieken, gehandicapten en ouderen mag de gemeente vaste bedragen geven zonder te controleren of de kosten noodzakelijk zijn en daadwerkelijk gemaakt zijn. Vanaf 1 januari 2009 mogen gemeenten aan gezinnen met kinderen voorzieningen gericht op participatie, liefst in natura, verstrekken. De gemeente hoeft niet te controleren of de uitgaven noodzakelijk zijn en daadwerkelijk gemaakt worden. Deze regelingen heten categoriale regelingen. Regisseren en verbinden taak van de gemeente Aalten. Armoede is meer dan een financieel probleem (zie definitie in par 2.1.) Armoede- en minimabeleid moet afgestemd worden met nadere taken van de gemeente. Te noemen valt: 5

6 -maatschappelijke ondersteuning -huisvestingsbeleid -voorkomen voortijdig schooluitval -participatie en re-integratie -inburgering van oud- en nieuwkomers -jeugdbeleid. Maar de effecten van het economische beleid, de ruimtelijke ordening en het verkeers- en vervoersbeleid op de positie van mensen met een laag inkomen moeten meegewogen worden. Voorbeelden: de detailhandelsstructuur in de gemeente Aalten is redelijk eenzijdig. Het college moet zich sterk maken, in het kader van bestemmingsplan- en vergunningprocedures en door inzet van de bedrijfscontactfunctionaris voor de vestiging van discount of goedkope formules. Leegstaande winkelpanden kunnen tijdelijk gevuld worden met kledingbanken vanuit het particulier initiatief. Die zijn er. In de wirwar van openbaar vervoersvoorzieningen (buurtbus, regulier trein- en busvervoer, regiotaxi) kunnen minima-arrangementen opgesteld worden. Carpoolen of leenauto-gebruik moet onderzocht en gestimuleerd worden. Voorstel 1. Het college toetst alle gemeentelijke beleidsplannen op effecten voor mensen met een laag inkomen. Ook de rol van maatschappelijke organisatie is van belang. Zij staan vaak dichter bij de doelgroep. De gemeente moet afspraken maken en onderhouden met deze organisaties over bijv. doorverwijzing, koppeling materiele en immateriële hulpverlening, voorlichting en preventie. Deze afspraken kunnen in de budget-overeenkomst vastgelegd worden. Voorstel 2. Het college organiseert jaarlijks een sociale conferentie om maatschappelijke organisaties te betrekken bij participatie en armoede. 5. Lokale maatregelen. Hieronder volgt een uitgebreide lijst met maatregelen die de Progressieve Partij voorstelt of tenminste het college verzoekt de haalbaarheid ervan te onderzoeken. In bijlage 5 wordt een ranking aangegeven, opgesteld door de bezoekers van het rondetafelgesprek Armoede en Minima van 12 juni De maatregelen worden vanwege leesbaarheid- niet uitgebreid toegelicht. Uitwerkingen zijn veelal te vinden in de publicaties genoemd in par De te nemen maatregelen vallen uiteen in de volgende categorieën. a. Inkomen b. Participatie c. Schulden d. Gezondheid e. Wonen f. Zelfredzaamheid en tegengaan niet gebruik 5.a. Inkomen. Een veelgehoorde klacht is dat het tijdstip van uitbetalen van de verschillende inkomstenbronnen niet op elkaar is afgestemd en ook niet op de automatische afschrijvingen van bijv. huur en energie. In de samenloop van bijv. Wajong en WWB of kan in overleg met de uitkeringsinstantie veel verbeterd worden. De gemeente zou hierin een initiatief kunnen nemen. Voorstel 3 mbt inkomen: a.1 afstemming van betalingsmomenten diverse inkomensbronnen op bijv. automatische afschrijvingen van huur en energie. a.2. Voor mensen met een onvolledige AOW die aanvullende bijstand aanvragen wordt de SVB het eerste aanspreekpunt: overleg met SVB over deze doelgroep om ze in beeld te houden voor armoedebeleid is noodzakelijk. b.bijzondere bijstand: b.1.: Bijzondere bijstand invoeren op grond van groepskenmerken: schoolreisjes voor kinderen, bijdrage in werkkleding voor langdurige minima die gaan werken. 6

7 b.2: controles vereenvoudigen en laten samenvallen met bijv. heronderzoek b.3: glijdende schaal voor draagkracht invoeren (vanaf 120%) b.4: afzien van het aanhouden van een drempelbedrag. b.5. kosten verplichte identiteitsdocumenten onder bijzondere bijstand brengen b.6: beleidsregels maken voor de verstrekking in natura voor voorzieningen gericht op bevordering en participatie aan huishoudens met kinderen. b.7: geen leenbijstand meer; (gedeeltelijke) kwijtschelding van leenbijstand in geval van reintegratie. b.8: maximale aflossingstermijn bestaande leenbijstand 36 maanden. b. 9: invoering startpakket voor minima bij overgang van kinderen van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs (bijv. voor aanschaf sportkleding, bureau, computer, enz.) b.10 Invoering noodfonds samen met maatschappelijke organisaties c.kwijtschelding. Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen is in de gemeente Aalten al jarenlang goed geregeld. Toch komen wij nog een drietal problemen tegen. Allereerst is de kwijtschelding van de rioolheffing gekoppeld aan de waterrekening van Vitens. Dat betekent dat de rioolheffing eerst een jaarlang in het voorschotbedrag is verdisconteerd. Een tweede probleem is dat het Waterschap de kwijtscheldingsnorm van 90% ipv 100% gehanteerd. In de praktijk betekent dit dat de ingezetenenheffing en verontreinigingsheffing niet kan worden kwijtgescholden. Een derde probleem is dat kleine ondernemers met een minimum inkomen (netto-winst) geen kwijtschelding kunnen krijgen voor hun privé-gedeelte aan gemeentelijke belastingen. c.1.: In overleg met Vitens kwijtschelding reeds verrekenen in voorschotbedrag; anders meeliften op Vitensrekening beëindigen. C2.: bestuurlijke druk op Waterschap uitoefenen om kwijtscheldingnorm naar 100% te brengen, daarna kwijtschelding van de waterschaplasten door gemeente uitvoeren. C3. Voor kleine ondernemers met minimuminkomen kwijtschelding voor privé-gedeelte m.i.v mogelijk maken (wetvoorstel is aangenomen). C4: Wenselijkheid koppeling bestanden afd. Werk en Inkomen, UWV, Belastingdienst en RDW na te gaan voor de voor kwijtschelding relevante gegevens en daarvoor aan betrokkenen toestemming vragen. d.langdurigheidtoeslag. d.1. Langdurigheidtoeslag per ook verstrekken aan mensen met inkomen uit werk die langdurig op een minimum leven en geen uitzicht op een hoger inkomen hebben. d.2.in de verordening nadere regels voor langdurig en deeltijdwerk opnemen (3 maanden werk op minimumniveau mag geen beletsel zijn voor toekenning). d.3. Bevorderen dat de langdurigheidtoeslag maandelijks uitgekeerd wordt. d.4 Regeling treffen voor zelfstandig wonende mensen die 65 jaar en ouder zijn en niet in aanmerking komen voor een langdurigheidtoeslag en moeten leven van 110% van het bijstandsniveau 5.b Participatie Betaald werk (met een redelijk inkomen) is de beste manier om uit armoede en sociaal isolement te geraken. Werk moet lonen. De armoedeval moet voorkomen worden. De armoedeval is de situatie wanneer iemand die (meer) gaat werken er per saldo niet of nauwelijks op vooruit gaat. Dat kan doordat inkomensafhankelijke regelingen vervallen of verminderen. Het begrip armoedeval moet ook genuanceerd worden. Uit enquêtes onder sociale diensten en re-integratieorganisaties blijkt de armoedeval nauwelijks een beletsel te zijn voor werkaanvaarding. Er zijn manieren om de armoedeval te verzachten. Voorstel 4 mbt Participatie a.voorkomen armoedeval: a.1.: glijdende schalen hanteren bij het bepalen van de betalingscapaciteit (zie ook b.3.) a. 2: werkgerelateerde kosten vergoeden (zie ook b.1) a.3. uitstroompremies verstrekken a.4. bevordering (deeltijd) werk nuggers (niet-uitkeringsgerechtigden): vooral huishoudens waarbij maar 1 partner met een minimumloon werkt zijn gebaat bij meer (deeltijd) werk van de andere partner. a.5. Via de werkgevers voorlichting geven over de mogelijkheden van bijzondere bijstand en andere regelingen voor (werkende) mensen met een minimuminkomen (w.o. schuldhulpverlening). a.6: onderzoek ruimere toepassing vrijlatingsregeling (criteria, hoogte, doelgroepen), beloning van deeltijdwerk van alleenstaande ouders dat niet leidt tot een inkomen boven de bijstandsnorm. 7

8 a.7: bonus in de vorm van kwijtschelding leenbijstand bij aanvaarding werk (zie ook b.7) b.vrijwilligerswerk. Vrijwilligerswerk kan een opstap zijn naar betaald werk of op zijn minst een bijdrage leveren aan participatie in de samenleving. Dat laatste is even belangrijk al het eerste. b.1. Vrijwilligersvergoeding in relatie tot re-integratie (dit begrip dient ruim opgevat te worden) handhaven op 150,-- per maand vrij te laten. b.2. Vrijwilligersvergoeding in relatie tot participatie op te trekken naar 125,-- per maand, vrij te laten. c. Declaratiefonds. Het pas heringevoerde declaratiefonds heeft 2 nadelen: het is alleen bestemd voor kinderen tot 18 jaar en de betaling vindt achteraf plaats na controle van de uitgaven. c.1. Declaratie openstellen voor alle inwoners die aan de criteria voldoen. c.2. Op basis van een eenvoudige aanvraagprocedure (uitgaan van vertrouwen) het bedrag beschikbaar stellen. Bij de aanvraag voor het volgend jaar kan evt. een betalingsbewijs gevraagd worden. c.3 bestedingsmogelijkheden naar aanleiding van een onderzoek onder gebruikers bijstellen: sportschool, i.o.m. de Gelderlander een jaarabonnement op deze krant (vooral voor ouderen van belang). c.4.meer uitgavencategorieën opnemen bijv. vakantie-uitgaven. 5.c. Schulden Problematische schulden belemmeren mensen in hun (arbeids) participatie. Een integrale aanpak van de schulden is daarom niet alleen gericht op de financiële kant van de schulden, maar ook op gedragsverandering, psychosociale factoren en re-integratie. Voorstel 5 m.b.t. Schulden. a. vroegsignalering door energiemaatschappijen en woningcorporaties, moratorium b. schuldhulpverlening organiseren met als doel een beroep op wsnp te voorkomen (oplossingen via minnelijk traject). c. Schuldhulpverlening organiseren voor kleine ondernemers (aansluiten bij regionale initiatieven v.w.b. toepassing Besluit bijstand zelfstandigen, coaching en ondernemersadvisering) d. Systeem voor (gedeeltelijke) kwijtschelding van schulden opzetten bij aanvaarding van werk of een re-integratietraject naar werk. e. i.s.m. maatschappelijke organisaties (ouderenadviseurs, Humanitas) systeem van budgetbegeleiding opzetten (buddy-systeem) 5.d. Gezondheid Onderzoek toont aan dat mensen met een langdurig minimuminkomen langer en vaker ziek zijn. In het kader van gemeentelijk armoedebeleid moet hiervoor aandacht zijn. Ook in het lokaal gezondheidsbeleid moeten mensen met een minimuminkomen en een sociaal-economische achterstandspositie voorrang krijgen. Voorstel 6 mbt Gezondheid. a. werking collectieve ziektekostenverzekering en aanvullende verzekering uitbreiden naar allen inwoners met een inkomen op 120% van het bijstandniveau. Eventueel aansluiting bij andere gemeenten (vergroting collectiviteit) b. in beeld brengen van onverzekerden c.q. niet-betalers: per kunnen zorgverzekeraars beslag leggen op inkomen en bezittingen (voorlichting!) c. via Inlichtingenbureau benaderen van mensen die een premieachterstand van meer dan twee maanden hebben. d. eigen bijdrage WMO voorzieningen wordt rechtsreeks door gemeente aan CAK betaald. e. optimale integratie loketten/dienstverlening wmo en minimabeleid f. aansluiten bij en g. ism maatschappelijke organisaties c.q. bedrijfsleven/middenstand voorlichting of cursussen organiseren: goede voeding hoeft niet duur te zijn. 5.e. Wonen Mensen met een laag inkomen zijn meestal aangewezen op huurwoningen, verhuurd door woningcorporaties. Onze indruk is dat er teveel goedkope woningen aan de voorraad onttrokken worden door verkoop. In de prestatieafspraken met de corporaties moeten voldoende sociale 8

9 huurwoningen beschikbaar zijn. Corporaties kunnen verleid of verplicht worden extra te investeren in energiebesparing en buurtgerichte welzijnsprojecten in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Voorstel 7 mbt Wonen: a. afspraken met corporaties om vroegtijdige huurachterstanden te signaleren, afspraken over voorkomen van huisuitzettingen b. in de prestatieafspraken voldoende sociale woningbouw opnemen c. voldoende huurwoningen plannen voor starters d. i.s.m. corporaties en ministerie opteren voor een pilot om het scheefwonen te voorkomen: dit levert wellicht goedkope huurwoningen op voor mensen met een laag inkomen. e. Prioriteit voor energiebesparende maatregelen (rendementketels, dak-,vloer- en glasisolatie) in de goedkope huursector. f. Energieadviseurs en een spaarlampenpakket beschikbaar stellen aan mensen met een laag inkomen. g. Toeslagenbeleid herzien: in een aantal gevallen niet het inkomen van inwonende kinderen die ouder zijn dan 18 jaar meetellen bij het vaststellen van de bijstand. h. Maatregelen anders dan verkoop goedkope woningen ontwerpen die concentratie van armoede in wijken tegengaan. 5.f. Preventie, zelfredzaamheid en tegengaan niet-gebruik Mensen die hun financiële administratie op orde hebben, goed zicht hebben op inkomsten en uitgaven, zich niet laten verleiden tot onverantwoorde aankopen of leningen maken minder kans om in de armoede of schulden te raken. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. De NIBUD-rekenhulpen voldoen, maar zijn ingewikkeld. Van mensen met het minste inkomen wordt gevraagd de beste boekhouders te zijn. Onverantwoorde kredietreclames spelen juist in op de behoeften van lage inkomens. Mobiele telefoonaanbieder bedienen zich van geraffineerde methodes. Internet is een groot gevaar bij ondoordachte aankopen. Voorlichting, onderwijs, en begeleiding zijn hier van groot belang. Echter de traditionele voorlichtingvormen voldoen vaak niet meer. Een kans voor het in de gemeente Aalten geïntroduceerde begrip innovatief noaberschap : we hebben iedereen nodig. Voorstel 8: Preventie, zelfredzaamheid en tegengaan niet-gebruik. a.1.: organiseren van groepsgerichte en individuele budgetbegeleiding op scholen en via sociaal cultureel werk of andere maatschappelijke organisaties; a.2. aanhaken bij landelijke campagnes als en en Linken naar de gemeentelijke website en andere Aaltense websites. a.3 verspreiding van de info-kaart: zijn schulden een probleem onder intermediairs (vroegtijdige signalering) a.4. Snellere verstrekking uitkering (voorschot) en berekening recht binnen een maand achteraf. a.5. Ondersteuning en doorverwijzing cliënten voedselbank a.6. Volgen en nazorg van ex-bijstandsklanten ivm hun budgetbeheer. b.bevorderen gebruik voorzieningen. Een van de speerpunten van het nationaal plan armoedebestrijding. Onderzoek van het SCP toont aan dat veel huishoudens geen gebruikmaken van landelijke en gemeentelijke inkomensvoorzieningen. Reden (ook genoemd tijdens het rondetafelgesprek): men denkt dat men er niet voor in aanmerking komt, ingewikkeldheid aanvraagprocedure; onbekendheid, schaamte. b.1.: verkorte en gebundelde aanvraagprocedure (eenmalige gegevensverstrekking) in een gecombineerd loket werk, inkomen en wmo. b.2. opzet ism andere organisaties van een formulierenbrigade, huisbezoeken, budgetadviseurs. B3. meer aandacht op de website (directe links), gratis informatietelefoonnummer b.4. meldpunt bezorgd om de buurman opzetten b.5. meer werk maken van bestandkoppeling en mensen persoonlijk met brief, huisbezoek of folder zonder woorden benaderen. b.6 meedoen met b.7 informatiecampagne opzetten gericht -ook- op nieuwe media bijv. ism bibliotheek, scholen en andere intermediaire organisaties. 9

10 b.8; Meterkastkaart : een eenvoudig stroomschema waarin snel bekeken kan worden of men in aanmerking komt voor regelingen, kan ook gekoppeld worden aan of een eigen site. b.9 inzetten sleutelfiguren (of scholen) bij allochtone inwoners. b.10 structurele voorlichting en training intermediairs (jaarlijkse sociale conferentie) b.11. bijzondere aandacht in het kader van A3 voor klantgerichtheid gemeentelijke medewerkers die te maken hebben met de doelgroep minimuminkomens (pro-actieve houding stimuleren). b.12 Kritische doorlichting werkprocessen op snelheid en klantvriendelijkheid w.o. terminologie en woordgebruik. b.13 uitgaan van vertrouwen vooraf en controle achteraf ipv andersom. b.14 beschikkingen en beslissingen in gewoon Nederlands. 6. Overige beleidsterreinen. Zoals in par.4 al gesteld zijn er vele beleidsterreinen waar extra scherp gelet dient te worden op de belangen van mensen met een minimum-inkomen. Ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer, sport, welzijn en cultuur en onderwijs. Maar ook gezondheidszorg, veiligheid en algemeen bestuur (vwb inspraak en participatie). a. Op het terrein van de ruimtelijke ordening, economische zaken en detailhandelsstructuur dient de gemeente oog te hebben voor de belangen van de consument met de smalle beurs. In de gemeente Aalten is behoefte aan discountformules of goedkope winkels. b. Op het gebied van verkeer en openbaar vervoer dient steeds de vinger aan de pols gehouden te worden om de bestaande openbaar vervoerssystemen slimmer en goedkoper te organiseren voor mensen met een minimuminkomen. Verdergaande integratie buurtbus, regulier openbaar vevroer en regiotaxi kan voordeel voor mensen met een laag inkomen opleveren. Invoering van speciale pasjes. c. Op het gebied van bereikbaarheid pleiten wij voor een gemeentelijk ondersteunde pilot voor autodelen, carpooling en initiatieven als wheels4all. d. Voor wat betreft de aanschaf van duurzame gebruiksgoederen kunnen hernieuwde afspraken gemaakt worden met kringloopwinkel Aktief, het doorgeefhuis of andere charitatieve instellingen. e. In het kader van het beleid sociaal cultureel werk moet meer aandacht geschonken worden aan projecten voor sociale activering, vrijwilligerswerk (vrijwilligerscentrale), ontmoetingsruimte. De uitvoerders van sociaal cultureel werk worden verplicht in het kader van de budgetovereenkomst hiervoor voorstellen te leveren. Dat zelfde geldt voor bibliotheekwerk, muziekschool, culturele kring, sportverengingen en andere door de gemeente gesubsidieerde instellingen. f. Burgerparticipatie is van belang. Het blijkt dat mensen met minimuminkomens zelf goed weten waar ze behoefte aan hebben. De gemeente moet (bijv. via een jaarlijkse sociale conferentie) deze wensen en behoeftes constant peilen en monitoren. Dat betekent dat mensen met een minimuminkomen een platform moeten hebben om hun wensen te uiten. Aan de clientenraad kan gevraagd worden hiervoor nadere voorstellen te ontwikkelen. 7. Afsluiting. Bewust is geen doorkijkje gemaakt naar de financiën. Immers financiën volgen beleid. Eerst zal de gemeenteraad liefst in een kaderstellende nota- moeten uitspreken welke kant het op moet met het armoede- en minima beleid. Wat de Progressieve Partij betreft kan een forse impuls aan dit beleid gegeven worden. Middelen zijn vrij te maken. Mensen weten vaak zelf het beste waar ze behoefte aan hebben. In bijlage 6 staat nog een aantal ideeën opgesomd die vanuit het rondetafel gesprek van 12 juni j.l. opgetekend zijn. Mogelijkheden te over. Aan de slag.! Aalten, Juli 2008, fractie Progressieve Partij 10

11 Bijlage 1. De lage inkomensgrens is afgeleid van het bedrag dat een alleenstaande in 1979 ontving. Voor latere jaren is deze bijgesteld aan de hand van de consumentenprijsindex. De budgetgerelateerde grens is vastgesteld door het Sociaal Cultureel Planbureau. Deze grens kent twee varianten. De lage variant is voor uitgaven die in Nederland als volstrekt minimaal en onvermijdbaar worden beschouwd. De niet-veel-maar-toereikend variant houdt rekening met bescheiden uitgaven voor participatie. Hoogte van armoedegrenzen voor enkele huishoudenstypen, 2005 (netto maandbedrag in euro s) alleenstaande paar eenoudergezin zonder kind 1 kind 2 kinderen 3 kinderen 1 kind 2 kinderen lage-inkomensgrens a budgetgerelateerde grens: ARMOEDE EN MINIMA - niet-veel-maar-toereikendvariant a basisbehoeftenvariant

12 Bijlage 2 en 3. In bijlage 2 is het maandelijks inkomen opgenomen van een alleenstaande ouder met 1 kind, woonachtig in een huurhuis (huurtoeslag). Let wel de bedragen zijn teruggerekend naar een maand. Niet alle bedragen komen per maand en gelijktijdig binnen In bijlage 3 is de NIBUD-berkening opgenomen voor dit huishouden. Een basisbegroting waarin opgenomen bedragen die men minimaal nodig heeft voor de genoemde uitgavenposten. Een gemiddelde begroting waarin opgenomen welke bedragen vergelijkbare huishoudens gemiddeld besteden aan de genoemde uitgavenposten. Een sluitende begroting waarin de uitgavenposten in evenwicht zijn gebracht met het opgegeven inkomen. De werkelijke begroting waarin de werkelijke kosten van dit huishouden staan vermeld. 12

13 Voorbeeld inkomsten en uitgaven Alleenstaande ouder, 1 kind, huurhuis Salaris/uitkering aanvrager 959 Salaris/uitkering partner Vakantiegeld aanvrager 45 Vakantiegeld partner Tegemoetkoming schoolkosten Koopsubsidie of huurtoeslag 169 Zorgtoeslag 46 Kindertoeslag 82 Kinderopvangtoeslag Kinderbijslag 63 Langdurigheidstoeslag 36 ARMOEDE EN MINIMA Belastingteruggaaf / heffingskortingen 121 Totaal

14 Wat zegt het NIBUD 14

15 Bijlage 4: Kort verslag van het rondetafelgesprek d.d. 12 juni 2008 ARMOEDE EN MINIMA De extra ledenvergadering, met armoede en minima als thema redelijk bezocht. In totaliteit waren er ruim 20 aanwezigen. Naast leden waren er diverse vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en politieke partijen. De avond was in twee gedeelten opgesplitst. Voor de pauze werd middels een powerpointpresentatie de theorie omtrent minimabeleid en armoede uiteengezet. Na de pauze was het programma interactief en werden de aanwezigen uitgenodigd om met oplossingen te komen. Tijdens de powerpointpresentatie werden o.a. de volgende zaken belicht: wat is een goede definitie van armoede, welk beleid wordt er op Europees, landelijk en gemeentelijk niveau gevoerd? Tot slot had de Progressieve Partij een case van een alleenstaande moeder met kind uitgewerkt die hem in een persoonlijk gesprek volledige inzage in haar persoonlijke financiële situatie had gegeven. Deze gegevens werden afgezet tegen de Nibud-normen. Conclusie uit deze case was dat de pijnpunten met name liggen op de vlakken: reserveringsuitgaven, huishoudelijke- en recreatieve uitgaven en in het geval van een minima met inkomen: versnippering van aanvragen en armoedeval. Verder blijkt dat mensen met de laagste inkomens de beste boekhouders moeten zijn. Dit om hun financiële zaken zoveel mogelijk op orde te houden. Tijdens de pauze werden alle aanwezigen uitgenodigd om een vragenlijst met oplossingsrichtingen in te vullen. Daarnaast krijg iedereen de gelegenheid om middels post-it -plakker (de gele briefjes) oplossingen aan te dragen. Deze werden na de pauze besproken en vooral bediscussieerd. Tijdens de discussie bleek dat eigenlijk geen geval gelijk is en dat de materie soms behoorlijk complex is. De vragenlijsten en de post-it -plakkers zullen door de Progessieve Partij gerubriceerd gaan worden. Doel is om een rapportage samen te stellen die onze fractie in de gemeenteraad kan inbrengen. Vervolgens is het de kunst om de maatregelen door het college te laten effectueren. Helaas leert de ervaring dat dit wel weer een lastige discussie zal gaan worden, waarbij een aantal partijen de hakken wel weer in het zand zal gaan zetten. Maar onze fractie zal zeker gaan proberen om een aantal suggesties om te zetten in beleid cq maatregelen. 15

16 Bijlage 5 Aan de hand van een checklist konden de bezoekers aan het rondetafelgesprek armoede en minima van 12 juni j.l. uit onderstaande lijst de VIJF beste maatregelen kiezen. In hun enthousiasme hield niet iedereen het bij vijf. Onderstaande ranking geeft niettemin een goed beeld waar de voorkeur van de meest betrokkenen liggen. Inkomen. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 11 Noodfonds (eventueel in samenwerking met particuliere organisaties) 7 Langdurigheidstoeslag 6 Bijzondere bijstand 5 Categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken en gehandicapten 5 Categoriale bijstand in natura voor kinderen 5 Vergoedingen door (on)gesubsidieerde maatschappelijke organisaties 5 Bijzondere bijstand op basis van groepskenmerken 4 Aanvullende bijstand door SVB 1 Participatie en vrijwilligerswerk Vergoeding voor vrijwilligerswerk en werkgerelateerde kosten 12 Declaratiefonds sociaal-culturele en sportieve activiteiten 9 Werkervaring opdoen in projecten voor minima 7 Kortingpas 6 Klantmanager als regisseur voor het gezin 6 Nazorg bij uitstroom bijstandsgerechtigden 4 Glijdende schalen draagkrachtberekening 2 Weekendschool 1 Budget per gezin via gezinscoach Sociaal-economische gezondheidsverschillen. Collectieve zorgverzekering 17 Afstemming loketten Wmo en Inkomensondersteuning 13 Compensatie eigen bijdrage WMO-verstrekkingen 9 Cursus gezond eten hoeft niet duur te zijn 5 Schulden Budgetbegeleiding 14 Belonen medewerking schuldhulpverlening 13 Schuldregeling 7 Budgetbeheer 6 Kwijtschelding schuld sociale dienst bij aanvaarden werk 4 Infokaart: zijn schulden een probleem? 3 Wonen Maatregelen energiebesparing 15 Vroegtijdige signalering en doorverwijzing bij huurachterstanden 14 Collectieve betalingsregeling nutsbedrijven 7 Tegengaan concentratie armoede 6 Aanpak achterstandswijken 5 Vergroten zelfredzaamheid en tegengaan niet-gebruik Formulierenbrigade en huisbezoek 10 Korte procedures voor bekende klanten en noodzakelijke kosten 9 Voorschotten verstrekken 9 Training bejegening door medewerkers sociale dienst 7 Sociale dienst betaalt rekening duurzame gebruiksgoederen direct aan leverancier 6 Budgetbegeleiding en cursussen 6 Afspraken met maatschappelijke organisaties over signalering, ondersteuning en doorverwijzing 4 Voorlichting diverse media 4 Budgetwinkel 3 Koppeling toets kwijtschelding gemeentelijke en waterschapsbelastingen 2 Gastlessen op scholen 2 Berekenuwrecht.nl 1 Beleidsregels 1 Stroomschema om snel recht te bepalen. 1 Professionele organisatie verzorgt intake bijzondere bijstand 1 Bestandskoppeling 1 Gratis telefoonnummer/meldpunt 0 16

17 Bijlage 6 De bezoekers aan het rondetafelgesprek armoede en minima van 12 juli 2008 konden behalve hun voorkeur voor een aantal gepresenteerde maatregelen ook nog hun ideeën kwijt voor een beter minima-beleid. Hieronder leest u die ideeën, rijp en groen door elkaar. Veel ervan zijn verwerkt in de notitie. Meer openheid over mogelijkheden bijzondere bijstand Meldpunt voor sportclubs e.d. bij vertrouwensambtenaar die actief kan optreden voor declaratiefonds Werken met voorschotten Belastingteruggave staat op de tocht 2009 Koppeling bestanden ISWI voor automatische kwijtschelding belastingen Aanspreekpunt: dwz iemand die zonder verwijten helpt het financiële plaatje duidelijk te krijgen. Gemeentelijke toeslag ook per gezin bekijken: ik word gestraft met een korting omdat mijn zieke zoon ( 26 wajong) de zorg van mij als moeder nodig heeft. Langdurigheidtoeslag per persoon bekijken en niet standaard na 5 jaar. Pas op voor armoedeval Werk is dé armoedebestrijder. Participatiefonds niet alleen voor kinderen maar voor iedereen. Cursus over mogelijkheden en wegen verplicht stellen: eigen inzicht is het enige wat kan helpen. Vereenvoudig wat mogelijk is. En ondersteun hen netjes die de cursus niet tot een goed einde kunnen brengen. Ik mis een ontmoetingsruimte voor lotgenotencontact. Samen klagen maar ook tips uitwisselen. Gemeente stel ruimte beschikbaar en zet hier vrijwilligers op (ervaringsdeskundigen). Na 1 x aanvraag van kwijtschelding automatische kwijtschelding volgende jaren mits er geen veranderingen zijn. Dus niet meer hoeven voorschieten van b.v. rioolheffing. Regeling voor vergoeding van kinderopvang bij het doen van vrijwilligerswerk. Kledinginzameling, kledingbank (zoals bijv. wel voor asielzoekers bestaat) Ik loop al een tijdje met een idee voor een kledingbank. Gemeente stelt ruimte beschikbaar.opbrengst komt ten goede aan de minima, zodat er met de feestdagen een extraatje is. Zie het als een kerstpakket. Eenmaal aangevraagde bijstandsregelingen zoals huur- en zorgtoeslag, ouderentoeslag e.d. automatisch verlengen. Overleg met Kringloop Aktief over afstaan van goederen die nog goed bruikbaar zijn maar vaak toch nog weggegooid worden bijv. Oude koelkasten e.d. Verenigingen en samenleving veel beter betrekken bij bekend maken en onder de aandacht brengen van de mogelijkheden en het bereiken van doelgroepen. Bestandskoppeling Een fikse les klantvriendelijkheid voor de medewerkers van de Nassaustraat Woonplaats verplichten tot energiebesparende maatregelen. Er zijn veel mensen die arm leven en rijk sterven. Krijgen geen kwijtschelding. 17

18 Rol voor noodfonds (on)gesubsidieerde instellingen: Caritas, Diaconie, Humanitas. Reden: minder strakke regels. Adhesie voor maatjesproject: vrijwilliger koppelen aan iemand in armoedeproblemen. Gratis griepvaccinatie Budgetbegeleider voor bijv. invullen van formulieren. Vrijwilligerswerk belonen (participatie) 18

Gemeentelijk armoedebeleid. Martijn Schut Adviseur Stimulansz

Gemeentelijk armoedebeleid. Martijn Schut Adviseur Stimulansz Gemeentelijk armoedebeleid Martijn Schut Adviseur Stimulansz Armoede Armoede is een complex verschijnsel met veelal samenhangende dimensies zoals inkomen, maatschappelijke participatie, opleidingsniveau,

Nadere informatie

Armoede en schulden in Oostzaan en Wormerland. Martijnschut.wordpress.com

Armoede en schulden in Oostzaan en Wormerland. Martijnschut.wordpress.com Armoede en schulden in Oostzaan en Wormerland Martijnschut.wordpress.com Armoede Armoede is een complex verschijnsel met veelal samenhangende dimensies zoals inkomen, maatschappelijke participatie, opleidingsniveau,

Nadere informatie

Overzicht huidige minimaregelingen

Overzicht huidige minimaregelingen Datum 10 juni 2014 1 (7) Overzicht huidige minimaregelingen Auteur Eveline Bal, Beleidsadviseur Werk & Inkomen Het huidige minimabeleid van de gemeente Nieuwegein kent verschillende instrumenten ter bestrijding

Nadere informatie

Roelofarendsveen, november 2006. Kadernota Armoedebeleid gemeente Alkemade

Roelofarendsveen, november 2006. Kadernota Armoedebeleid gemeente Alkemade Roelofarendsveen, november 2006 Kadernota Armoedebeleid gemeente Alkemade 1. Inleiding 3 2. Armoede, een relatief begrip 3 3. Oorzaken van armoede 4 4. Wie zijn arm? 4 5. Gevolgen van armoede 5 5.1 Sociale

Nadere informatie

Interne Memo nr. commissie MO G.E. Oude Kotte Datum: december 2014 Onderwerp: BOT-overleg armoedebeleid 2015 Afschrift aan: vul in

Interne Memo nr. commissie MO G.E. Oude Kotte Datum: december 2014 Onderwerp: BOT-overleg armoedebeleid 2015 Afschrift aan: vul in Interne Memo nr. Aan: commissie MO Van: G.E. Oude Kotte Datum: december 2014 Onderwerp: BOT-overleg armoedebeleid 2015 Afschrift aan: vul in Inleiding Per 1 januari 2015 wijzigen een aantal zaken binnen

Nadere informatie

Nota no claimcompensatie en eenmalige tegemoetkoming in de schoolkosten van 12 tot en met 17-jarigen, Minimabeleid, gemeente Helmond, 2007

Nota no claimcompensatie en eenmalige tegemoetkoming in de schoolkosten van 12 tot en met 17-jarigen, Minimabeleid, gemeente Helmond, 2007 Nota no claimcompensatie en eenmalige tegemoetkoming in de schoolkosten van 12 tot en met 17-jarigen, Minimabeleid, gemeente Helmond, 2007 1. Inleiding..... 2 2. Aanleiding..... 2 3. De juridische basis...

Nadere informatie

Effectiever minimabeleid in Amersfoort

Effectiever minimabeleid in Amersfoort Effectiever minimabeleid in Amersfoort Trudi Nederland Marieke Wentink Marian van der Klein M.m.v. Marie-Christine van Dongen en Monique Stavenuiter Oktober 2007 Verwey- Jonker Instituut Samenvatting

Nadere informatie

Beleidsplan minimabeleid 2014-2017

Beleidsplan minimabeleid 2014-2017 Beleidsplan minimabeleid 2014-2017 Pagina 1 Inleiding: Armoede is een complex fenomeen waarin de dimensies van inkomen, gezondheid, opleiding, zelfredzaamheid en mogelijkheden tot participatie een belangrijke

Nadere informatie

Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018

Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Gemeente Noordoostpolder 19 augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 2. Doelen en doelgroep... 4 2.1. Doelen... 4 2.1.1.

Nadere informatie

BELEIDSVERSLAG 2012 AFDELING ZORG (gemeente Goes) Uitvoering voor gemeente Noord-Beveland

BELEIDSVERSLAG 2012 AFDELING ZORG (gemeente Goes) Uitvoering voor gemeente Noord-Beveland BELEIDSVERSLAG 2012 AFDELING ZORG (gemeente Goes) Uitvoering voor gemeente Noord-Beveland Sandra Sonke Marleen van der Maas Dirk Verburg Inhoudsopgave 1 Algemeen... 2 2 Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Kamervragen van de leden Spies & Van Hijum

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Kamervragen van de leden Spies & Van Hijum De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 2 Inhoudsopgave Als schulden een probleem worden... 4 Hoe vraag ik schuldhulpverlening aan? 5 Wanneer kom ik in aanmerking voor schuldhulpverlening? 5 Waaruit bestaat

Nadere informatie

Bijlage nr. : 79-2007 AAN. Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad;

Bijlage nr. : 79-2007 AAN. Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad; Bijlage nr. : 79-2007 AAN Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad; 1. Inleiding Sinds eind 2006 wordt in onze gemeente gewerkt aan de voorbereiding van een nieuw armoedebeleid. De bedoeling is om het

Nadere informatie

Heeft u een laag inkomen? Dan hebben wij een aantal regelingen waar u gebruik van kunt maken.

Heeft u een laag inkomen? Dan hebben wij een aantal regelingen waar u gebruik van kunt maken. FOLDER: Minimabeleid inwoners gemeente Ooststellingwerf 2009 Heeft u een laag inkomen? Dan hebben wij een aantal regelingen waar u gebruik van kunt maken. Extra inkomen U krijgt een bijdrage van de gemeente

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Ruim zeven op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Bijlage 1: Bijzondere bijstand

Bijlage 1: Bijzondere bijstand 07.0001914 Bijlage 1: Bijzondere bijstand Individuele bijzondere bijstand Niet iedereen zal een duidelijk beeld hebben van wat bijzondere bijstand precies inhoudt. Daarom wordt hierbij een korte omschrijving

Nadere informatie

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Categoriale bijzondere bijstand 3. Doelgroep 4. Meerkosten chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Iedereen kan meedoen. Financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen

Iedereen kan meedoen. Financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen Iedereen kan meedoen Financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen Voor mensen met een laag inkomen en weinig vermogen is het niet altijd gemakkelijk om rond te komen. Een keer een

Nadere informatie

Evaluatie. Minimabeleid. gemeente De Marne

Evaluatie. Minimabeleid. gemeente De Marne Evaluatie Minimabeleid 2006 gemeente De Marne Inleiding De gemeente De Marne heeft haar minimabeleid in april 2006 geëvalueerd en besloten aanvullend op het reeds bestaande beleid een aantal regelingen

Nadere informatie

Iedereen kan meedoen financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen

Iedereen kan meedoen financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen Iedereen kan meedoen financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen Voor mensen met een laag inkomen en weinig vermogen is het niet altijd gemakkelijk om rond te komen. Een keer een

Nadere informatie

Nota Evaluatie Minimabeleid 2009. Sociaal en maatschappelijke voorzieningen

Nota Evaluatie Minimabeleid 2009. Sociaal en maatschappelijke voorzieningen Nota Evaluatie Minimabeleid 2009 Sociaal en maatschappelijke voorzieningen Inleiding Met een adequaat minimabeleid willen we voorkomen dat burgers met een minimuminkomen in een te grote achterstandspositie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 24 515 Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting 31 200 XV Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van

Nadere informatie

voor de inwoners van de gemeente Dongeradeel

voor de inwoners van de gemeente Dongeradeel voor de inwoners van de gemeente Dongeradeel De collectieve (aanvullende) zorgverzekering Tegemoetkoming kosten schoolgaande kinderen Extra kosten chronisch zieken, gehandicapten en ouderen Bijzondere

Nadere informatie

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 14INT01753 Datum vergadering: Nota openbaar: Ja 2? MEI 20Í4 Onderwerp: Planning aanpassing minimabeleid Advies:» Kennisnemen van deze nota» Instemmen met de

Nadere informatie

Financiële regeling voor langdurige minima: langdurigheidstoeslag

Financiële regeling voor langdurige minima: langdurigheidstoeslag Agendanr. : Doc.nr : B2003 14372 Afdeling: : Sociale Zaken en Werkgelegenheid B&W-VOORSTEL Onderwerp : Langdurigheidstoeslag 2003 Financiële regeling voor langdurige minima: langdurigheidstoeslag Algemeen:

Nadere informatie

BELEIDSREGELS MINIMABELEID GEMEENTE HOOGEVEEN

BELEIDSREGELS MINIMABELEID GEMEENTE HOOGEVEEN BELEIDSREGELS MINIMABELEID GEMEENTE HOOGEVEEN Het college van de gemeente Hoogeveen, gelet op artikel 35, Wet Werk en Bijstand, besluit vast te stellen de volgende beleidsregels: beleidsregels minimabeleid

Nadere informatie

Behandelend ambtenaar F. Tinselboer, 0595-750304 gemeente@winsum.nl (t.a.v. F. Tinselboer)

Behandelend ambtenaar F. Tinselboer, 0595-750304 gemeente@winsum.nl (t.a.v. F. Tinselboer) Vergadering : 16 mei 2006 Agendanummer: 7 Status: hamerstuk Behandelend ambtenaar F. Tinselboer, 0595-750304 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. F. Tinselboer) Aan de gemeenteraad, Onderwerp: Aanvullend

Nadere informatie

Armoede in Schildersbuurt

Armoede in Schildersbuurt Armoede in Schildersbuurt De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners (1 januari 2015). 1 Financiële positie huishoudens Financiële positie huishoudens In de Stadsenquête

Nadere informatie

Raadsbesluit. De gemeenteraad van gemeente Leudal. Agendapunt 8. Gezien het voorstel van het college d.d. 11 november 2014 nummer.

Raadsbesluit. De gemeenteraad van gemeente Leudal. Agendapunt 8. Gezien het voorstel van het college d.d. 11 november 2014 nummer. Raadsbesluit De gemeenteraad van gemeente Leudal Agendapunt 8 Gezien het voorstel van het college d.d. 11 november 2014 nummer. gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel b en artikel 36 van de Participatiewet;

Nadere informatie

In deze informatiefolder leest u meer over het minimabeleid van de gemeente Brummen.

In deze informatiefolder leest u meer over het minimabeleid van de gemeente Brummen. Informatie Minimabeleid 2013 In deze informatiefolder leest u meer over het minimabeleid van de gemeente Brummen. Alle inwoners van de gemeente Brummen met een laag inkomen kunnen een aanvraag indienen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Minimabeleid 2010 Gemeente Schagen

Nieuwsbrief Minimabeleid 2010 Gemeente Schagen Nieuwsbrief Minimabeleid 2010 Gemeente Schagen JANUARI, 2010 In deze nieuwsbrief wordt u geïnformeerd over de volgende onderwerpen: de individuele bijzondere bijstand; de categoriale bijzondere bijstand;

Nadere informatie

Minimabeleid 't Hoogeland

Minimabeleid 't Hoogeland Beleidskader BMWE- gemeenten Minimabeleid 't Hoogeland 3 september 2013 Inhoudsopgave Inhoud 1. Inleiding...3 1.1 Doelstelling...4 1.2 Het algemeen landelijk kader...5 1.3 Huidig kader Wet werk en bijstand

Nadere informatie

Met ingang 2015 zijn er op het gebied van de bijzondere bijstand een aantal zaken veranderd.

Met ingang 2015 zijn er op het gebied van de bijzondere bijstand een aantal zaken veranderd. Bijzondere bijstand U kunt onverwacht voor noodzakelijke uitgaven komen te staan als gevolg van bijzondere individuele omstandigheden. Als u daarbij een laag inkomen heeft en geen of weinig vermogen dan

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Sociale Zaken

Voortgangsrapportage Sociale Zaken Voortgangsrapportage Sociale Zaken 2e e half 2013 gemeente Landsmeer [Geef tekst op] [Geef tekst op] [Geef tekst op] Afdeling Zorg en Welzijn April 2014 1. Inleiding Voor u ligt de voortgangsrapportage

Nadere informatie

Armoedemonitor Leidschendam-Voorburg 2012

Armoedemonitor Leidschendam-Voorburg 2012 Armoedemonitor Leidschendam-Voorburg 2012 Februari 2014 Opgesteld door te Groningen Databewerking: Wim Zijlema Redactie: Anne-Wil Hak en Tessa Schoot Uiterkamp In opdracht van de gemeente Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

Kadernota minimabeleid 2015

Kadernota minimabeleid 2015 Kadernota minimabeleid 2015 1. UITGANGSPUNTEN... Pag. 2 1.1 Definitie Minima 1.2 Definitie Participatie 1.3 Doel 2 GEMEENTELIJKE BELEIDSVRIJHEID. Pag. 3 2.1 Landelijk beleid 2.2 Gemeentelijk Beleid 2.2.1

Nadere informatie

BIJLAGE 5 INKOMENS EFFECT RAPPORTAGE GEMEENTE NOORDWIJK 2015

BIJLAGE 5 INKOMENS EFFECT RAPPORTAGE GEMEENTE NOORDWIJK 2015 BIJLAGE 5 INKOMENS EFFECT RAPPORTAGE GEMEENTE NOORDWIJK 2015 Inkomens Effect Rapportage gemeente Noordwijk 2015 Een onderzoek naar de effecten van het armoedebeleid op de inkomenspositie van minimahuishoudens

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Bijlage bij raadsvoorstel

Bijlage bij raadsvoorstel Bijlage bij raadsvoorstel Inleiding De PvdA De Marne heeft via een initiatiefvoorstel in de raadsvergadering van 22 november 2005 het college gevraagd aanvullend minimabeleid te formuleren. Dit voorstel

Nadere informatie

Stand van zaken Minimabeleid Maart 2016

Stand van zaken Minimabeleid Maart 2016 Minimabeleid Maart 2016 Meer voor wie minder heeft! Minimabeleid 2015-2018 Op 7 juli 2015 heeft de gemeenteraad de nota Meer voor wie minder heeft vastgesteld. De nota richt zich op zes thema s: taboe

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 1a 2513 AA 's-gravenhage W&B/B&K/03/74179

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 1a 2513 AA 's-gravenhage W&B/B&K/03/74179 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Werk en Bijstand Afdeling Beleidsinnovatie en Ketenprocessen Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 1a 2513 AA 's-gravenhage

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen van

Nadere informatie

B E R A A D S G R O E P

B E R A A D S G R O E P Deze Beraadsgroep kent 31 deelnemers. Sjaak Rijk is kwaliteitsadviseur bij Sociale Zaken Almere. Hij zal de deelnemers aan deze Beraadsgroep informeren over de wijzigingen in de Wet werk en bijstand sinds

Nadere informatie

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Financiële problemen op de werkvloer Micha Aarts Nibud Nibud is een onafhankelijk kenniscentrum Doelstellingen: Verhogen zelfredzaamheid consument Voorkomen

Nadere informatie

Armoedemonitor Voorschoten 2012

Armoedemonitor Voorschoten 2012 Armoedemonitor Voorschoten 2012 Februari 2014 Opgesteld door te Groningen Databewerking: Wim Zijlema Redactie: Anne-Wil Hak en Tessa Schoot Uiterkamp In opdracht van de gemeente Voorschoten structureert

Nadere informatie

MEMO. Lokaal. Geachte raad,

MEMO. Lokaal. Geachte raad, MEMO Aan: De gemeenteraad Van: Het college van B&W Onderwerp: Overzicht van minimaregelingen 3 november 2015 Bijlage: bijstandsnormen hoogbijstand Afschrift aan: snor Geachte raad, Op uw verzoek, gedaan

Nadere informatie

In Beek doet iedereen mee. Regelingen voor mensen met een laag inkomen

In Beek doet iedereen mee. Regelingen voor mensen met een laag inkomen In Beek doet iedereen mee Regelingen voor mensen met een laag inkomen De gemeente Beek heeft een aantal regelingen om mensen met een laag inkomen te ondersteunen. Dit doen wij omdat wij het belangrijk

Nadere informatie

Notitie chronisch zieken, gehandicapten en ouderen

Notitie chronisch zieken, gehandicapten en ouderen Notitie chronisch zieken, gehandicapten en ouderen Werk en Inkomen Gemeente Hoogeveen 15 december 2004 Inhoudsopgave blz. Inleiding 3 Huidig beleid 4 Kostensoorten 4 Hoogte kosten 5 Omvang van de doelgroep

Nadere informatie

Wanneer moet de sociale dienst een belastingaanslag betalen?

Wanneer moet de sociale dienst een belastingaanslag betalen? Ministerie van Financiën De heer J.C. de Jager Postbus 20201 2500 EE S GRAVENHAGE Referentie: 09/01066 Contactpersoon: Ernst Radius Betreft: bijstand voor te betalen belastingaanslagbijstand voor te betalen

Nadere informatie

Toekenningscriteria voor de. aanvraag van een voedselpakket

Toekenningscriteria voor de. aanvraag van een voedselpakket Toekenningscriteria voor de aanvraag van een voedselpakket per 1 juli 2015 Vastgesteld in de Algemene Ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Voedselbanken op 25 april 2015. 1. INLEIDING/ALGEMEEN

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting In hoofdstuk 9 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit hoofdstuk is uitgebreider

Nadere informatie

Armoedebeleid. Welkom bij deze presentatie!

Armoedebeleid. Welkom bij deze presentatie! Armoedebeleid Welkom bij deze presentatie! Algemeen Armoede is een complex fenomeen waarin de dimensies van inkomen, gezondheid, opleiding, zelfredzaamheid en mogelijkheden tot participatie een belangrijke

Nadere informatie

Onderwerp: Beleidskeuzes kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2013

Onderwerp: Beleidskeuzes kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2013 GEMEENTEBESTUUR VAN VEENDAM 22 april 2013 Nummer: 201301937 Afdeling: EDV Veendam, 12 februari 2013 Onderwerp: Beleidskeuzes kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2013 Voorstel 1. Overgaan tot het vaststellen

Nadere informatie

Verordening maatschappelijke participatie Wet werk en bijstand Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012.

Verordening maatschappelijke participatie Wet werk en bijstand Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012. Verordening maatschappelijke participatie Wet werk en bijstand Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2012. Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1. Begripsbepalingen a. wet: Wet werk en bijstand; b. maatschappelijke

Nadere informatie

Armoedemonitor Voorschoten 2012

Armoedemonitor Voorschoten 2012 Armoedemonitor Voorschoten 2012 Februari 2014 Opgesteld door te Groningen Databewerking: Wim Zijlema Redactie: Anne-Wil Hak en Tessa Schoot Uiterkamp In opdracht van de gemeente Voorschoten structureert

Nadere informatie

Bijlagen: 1. Verordening. Voorstel: 1. Besluiten de Verordening Langdurigheidstoeslag Wet werk en bijstand Gemeente Oosterhout 2009 vast te stellen.

Bijlagen: 1. Verordening. Voorstel: 1. Besluiten de Verordening Langdurigheidstoeslag Wet werk en bijstand Gemeente Oosterhout 2009 vast te stellen. NOTA VOOR DE RAAD Datum: 23 januari 2009 Nummer raadsnota: Onderwerp: Verordening langdurigheidstoeslag Portefeuillehouder: Bode Bijlagen: 1. Verordening Ter inzage: 1. Voorstel: 1. Besluiten de Verordening

Nadere informatie

Inkomensondersteuning voor mensen met een laag inkomen. in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren

Inkomensondersteuning voor mensen met een laag inkomen. in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren Inkomensondersteuning voor mensen met een laag inkomen in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren Regelingen voor mensen met een laag inkomen In de Peelgemeenten willen we graag dat iedereen

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00210 RV2009-121

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00210 RV2009-121 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00210 RV2009-121 Gemeente Bussum Vaststellen verordening Langdurigheidstoeslag gemeente Bussum 2009 Brinklaan 35 Postbus

Nadere informatie

Meer vóór mensen met minder

Meer vóór mensen met minder Meer vóór mensen met minder Iedereen zit wel eens krap bij kas. Maar wie al jarenlang een laag inkomen heeft, zit altijd krap. Door de steeds maar stijgende lasten, onverwachte uitgaven of bijzondere kosten

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Betreft rekenkameronderzoek, stand van zaken verbetering uitvoering.

gemeente Eindhoven Betreft rekenkameronderzoek, stand van zaken verbetering uitvoering. gemeente Eindhoven Raadsnummer O8. R2 524. OOI Inboeknummer o8bstooyr6 Dossiernummer 8rS.por 8 april zoo8 Raads Inforn1atiebrief Betreft rekenkameronderzoek, stand van zaken verbetering uitvoering. 1 Inleiding

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Inhoudsopgave Wanneer hebt u recht op bijstand? 3 Hoe vraagt u een bijstandsuitkering aan? 4 Hoe hoog is uw bijstandsuitkering?

Nadere informatie

Voorstel voor de Algemene Ledenvergadering van 30 november 2013

Voorstel voor de Algemene Ledenvergadering van 30 november 2013 Bijlage 9 Toekenningscriteria voedselpakket 2014 Voorstel voor de Algemene Ledenvergadering van 30 november 2013 Inleiding In de afgelopen periode heeft het bestuurslid Klanten en Vrijwilligers zich samen

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015. Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014

Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015. Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015 Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015 Prinsjesdag 2014 Nibud,

Nadere informatie

SOCIAAL DOMEIN bezuinigingen

SOCIAAL DOMEIN bezuinigingen SOCIAAL DOMEIN bezuinigingen Presentatie voor de commissie Maatschappelijk Ontwikkeling op 3 oktober 2011 door wethouder(s) Visser & Turnhout- v.d. Bosch 1 Agenda 1. Opening en toelichting wethouder Kees

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad 1055110 Behorend bij het B&W-advies met registratienummer 1055109 Behandeling in de raadsvergadering van de gemeente Purmerend d.d. 20 december 2012

Nadere informatie

Directie Concern Ingekomen stuk D2 (PA 14 juli 2010) Begroten en Verantwoorden. Datum uw brief

Directie Concern Ingekomen stuk D2 (PA 14 juli 2010) Begroten en Verantwoorden. Datum uw brief Directie Concern Ingekomen stuk D2 (PA 14 juli 2010) Begroten en Verantwoorden Aan de Gemeenteraad Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl

Nadere informatie

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Samenvatting In dit hoofdstuk wordt allereerst gekeken naar de bekendheid en het gebruik van vijf inkomensondersteunende regelingen, te weten: Kwijtschelding gemeentelijke

Nadere informatie

Voor mensen met wat minder doet de gemeente wat meer. Informatie over minimaregelingen

Voor mensen met wat minder doet de gemeente wat meer. Informatie over minimaregelingen Voor mensen met wat minder doet de gemeente wat meer Informatie over minimaregelingen 2011 INHOUDSOPGAVE WOONKOSTEN...4 Huurtoeslag...4 Eigen woning...4 Woonlastenfonds...5 Kwijtschelding...5 Wasmachine,

Nadere informatie

Minimaregelingen 2012. Geld(t) voor mij!

Minimaregelingen 2012. Geld(t) voor mij! Minimaregelingen 2012 Geld(t) voor mij! Veranderingen In 2012 gelden nieuwe regels. Het gezin wordt heel belangrijk voor de bijstand én regelingen voor mensen met een laag inkomen. U vormt een gezin als

Nadere informatie

Minima-effectrapportage gemeente Wassenaar 2013. De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens

Minima-effectrapportage gemeente Wassenaar 2013. De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens Minima-effectrapportage gemeente Wassenaar 2013 De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens Minima-effectrapportage gemeente Wassenaar 2013 De invloed

Nadere informatie

Nibud minimum-voorbeeldbegrotingen 2015 / 1

Nibud minimum-voorbeeldbegrotingen 2015 / 1 Nibud minimumvoorbeeldbegrotingen 2015 Het Nibud stelt elk jaar begrotingen op voor huishoudens met een minimum inkomen. We gaan uit van een inkomen op het niveau van het sociaal minimum. Dit is de uitkering

Nadere informatie

Presentatie over aangekondigde wetswijzigingen per 1-1-2012

Presentatie over aangekondigde wetswijzigingen per 1-1-2012 Presentatie over aangekondigde wetswijzigingen per 1-1-2012 door: Hans de Vroome Beleidsadviseur Werk & Inkomen BPV Regeerakkoord Meer met minder? AOW-leeftijd naar 66 jaar in 2020, daarna koppeling levensverwachting

Nadere informatie

Aanleiding en probleemstelling

Aanleiding en probleemstelling No.: Portefeuillehouder: Wethouder Harmsen Afdeling: Welzijn en Onderwijs Behandelaar: C.H.A.M. Weterings De raad van de gemeente Tholen Tholen, 16 juni 2015 Onderwerp: voorstel om in te stemmen met de

Nadere informatie

De helpende hand bijzondere bijstand en andere regelingen

De helpende hand bijzondere bijstand en andere regelingen De helpende hand bijzondere bijstand en andere regelingen 1 Inhoudsopgave Bijzondere bijstand, wat is dat? 3 1. Wanneer komt u in aanmerking voor bijzondere bijstand? 3 2. Vorm van de bijzondere bijstand

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Officiële publicatie van Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude VASTGESTELDE BELEIDSREGELS

GEMEENTEBLAD. Officiële publicatie van Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude VASTGESTELDE BELEIDSREGELS VASTGESTELDE BELEIDSREGELS Het college heeft in zijn vergadering van 30 september de navolgende beleidsregels vastgesteld: Beleidsregels minimabeleid Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2015 Deze beleidsregels

Nadere informatie

brochure minimaregelingen Iedereen doet mee

brochure minimaregelingen Iedereen doet mee brochure minimaregelingen Iedereen doet mee juli 2013 1 Inhoudsopgave Bijzondere bijstand, wat is dat? 3 1. Wanneer komt u in aanmerking voor bijzondere bijstand? 3 2. Vorm van de bijzondere bijstand 4

Nadere informatie

Toekenningscriteria voor een aanvraag voor deelname aan Stichting De Vakantiebank

Toekenningscriteria voor een aanvraag voor deelname aan Stichting De Vakantiebank Toekenningscriteria voor een aanvraag voor deelname aan Stichting De Vakantiebank 1. Inleiding/Algemeen Kom ik in aanmerking voor een vakantie? Misschien heeft u net als veel andere inwoners van Nederland

Nadere informatie

Verordening Declaratieregeling maatschappelijke. participatie voor minima 2015 GR FW

Verordening Declaratieregeling maatschappelijke. participatie voor minima 2015 GR FW Verordening Declaratieregeling maatschappelijke participatie voor minima 2015 GR Ferm Werk Het algemeen bestuur van Ferm Werk, - gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur van 11 december 2014; - gelet

Nadere informatie

INKOMENS EFFECT RAPPORTAGE GEMEENTE WAALWIJK 2014

INKOMENS EFFECT RAPPORTAGE GEMEENTE WAALWIJK 2014 INKOMENS EFFECT RAPPORTAGE GEMEENTE WAALWIJK 2014 Inkomens Effect Rapportage gemeente Waalwijk 2014 Een onderzoek naar de effecten van het armoedebeleid op de inkomenspositie van minimahuishoudens in de

Nadere informatie

Minimabeleid en Bijzondere Bijstand Deze brochure geeft informatie over financiële regelingen waarop u een beroep kunt doen als u een laag inkomen en

Minimabeleid en Bijzondere Bijstand Deze brochure geeft informatie over financiële regelingen waarop u een beroep kunt doen als u een laag inkomen en Minimabeleid en Bijzondere Bijstand Deze brochure geeft informatie over financiële regelingen waarop u een beroep kunt doen als u een laag inkomen en weinig eigen vermogen heeft. Uitgave van de gemeente

Nadere informatie

Stichting OBD (Overlegorgaan Belangenbehartiging Dronten)

Stichting OBD (Overlegorgaan Belangenbehartiging Dronten) Stichting OBD (Overlegorgaan Belangenbehartiging Dronten) Secretariaat Stichting OBD Braspenning 26, 8253 BB Dronten T: 0321-338155 M: 0613785451 E: secretaris@clientenraadobd.nl Het College van burgemeester

Nadere informatie

Hoofdlijnen van het wetsvoorstel aanscherping WWB 2012

Hoofdlijnen van het wetsvoorstel aanscherping WWB 2012 Bijlage bij raadsvoorstel nr. 11-102 A. Inleiding Hoofdlijnen van het wetsvoorstel aanscherping WWB 2012 De regering vindt dat er meer mensen aan het werk moeten. Werk is de basis voor zelfstandigheid,

Nadere informatie

Inhoudsopgave 1. Inleiding 0. 2. Minimabeleid gemeente Sluis 2016 0

Inhoudsopgave 1. Inleiding 0. 2. Minimabeleid gemeente Sluis 2016 0 Inhoudsopgave 1. Inleiding 0 2. Minimabeleid gemeente Sluis 2016 0 2.1. Algemene bepalingen 0 2.1.1. Rechthebbenden 2.1.2. Inkomensbegrip 2.1.3. Vermogensbegrip 2.1.4. Draagkrachtbepalingen 2.2. Gemeentelijk

Nadere informatie

Beleidsregels individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2016 IGSD Steenwijkerland/Westerveld integraal weergegeven.

Beleidsregels individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2016 IGSD Steenwijkerland/Westerveld integraal weergegeven. Beleidsregels individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2016 IGSD Steenwijkerland/Westerveld integraal weergegeven. Algemeen De individuele inkomenstoeslag is niet gerelateerd aan bepaalde kosten. Het

Nadere informatie

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Datum Raadsvergadering: Bestuurlijk hoofdthema: BBVnummer: 108667 Raadsvoorstel: 109814 Portefeuillehouder: Maret Rombout Paraaf controller: Datum Paraaf Onderwerp Vaststelling

Nadere informatie

Verkenning probleemstelling. armoedebeleid Heerenveen. Rekenkamercommissie Heerenveen

Verkenning probleemstelling. armoedebeleid Heerenveen. Rekenkamercommissie Heerenveen Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen April 2011 Inhoud. INLEIDING..2 ARMOEDEBELEID IN HEERENVEEN 3 AFBAKENING PROBLEEMSTELLING...4 3.1 AFBAKENING 4 3.2 OVERZICHT

Nadere informatie

Notitie Kinderen in armoede November 2013 Gemeente Velsen Afdeling Werk, Inkomen en Zorg

Notitie Kinderen in armoede November 2013 Gemeente Velsen Afdeling Werk, Inkomen en Zorg Kinderen in armoede Velsen, november 2013 1 Notitie Kinderen in armoede November 2013 Gemeente Velsen Afdeling Werk, Inkomen en Zorg 2 Ondersteuning kinderen in armoede 0. Samenvatting Op verzoek van de

Nadere informatie

Onderwerp: Verordening persoonlijk minimabudget gemeente Overbetuwe 2015

Onderwerp: Verordening persoonlijk minimabudget gemeente Overbetuwe 2015 Onderwerp: Verordening persoonlijk minimabudget gemeente Overbetuwe 2015 Ons kenmerk: 14RB000110 Nr. 8f De raad van de gemeente Overbetuwe; gelezen het raadsvoorstel van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Minima-effectrapportage Gemeente Maastricht. De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens

Minima-effectrapportage Gemeente Maastricht. De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens Minima-effectrapportage Gemeente Maastricht De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens Minima-effectrapportage Gemeente Maastricht De invloed van gemeentelijke

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Onderwerp: Tegemoetkoming eigen risico zorgverzekering 2014

Raadsvoorstel. Onderwerp: Tegemoetkoming eigen risico zorgverzekering 2014 Raadsvoorstel Onderwerp: Tegemoetkoming eigen risico zorgverzekering 2014 Datum raadsvergadering 20-11-2014 Portefeuillehouder(s) A. Verkaik R.G. te Beest Registratienummer Rs14.00608 Ambtenaar WIZ/ M.

Nadere informatie

Categoriale regelingen mogen worden verstrekt aan inkomens tot 110% van het minimum

Categoriale regelingen mogen worden verstrekt aan inkomens tot 110% van het minimum Aan de gemeenteraad 13 december 2011 Onderwerp: Vaststelling Verordeningen wetswijzigingen WWB 2012 en de bijbehorende beleidsregels 1. Voorstel 1. Voorgesteld wordt om de Verordening Langdurigheidstoeslag

Nadere informatie

Minima-effectrapportage gemeente Utrecht 2010. De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens

Minima-effectrapportage gemeente Utrecht 2010. De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens Minima-effectrapportage gemeente Utrecht 2010 De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens Minima-effectrapportage gemeente Utrecht 2010 De invloed van

Nadere informatie

Minima-effectrapportage gemeente Leidschendam- Voorburg 2013

Minima-effectrapportage gemeente Leidschendam- Voorburg 2013 Minima-effectrapportage gemeente Leidschendam- Voorburg 2013 De invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens Minima-effectrapportage gemeente Leidschendam-

Nadere informatie