OMARM DE TOEKOMST FS UPDATE MAGAZINE SPECIAL. Gezocht: commissaris die bestuurder uit comfortzone trekt. Verzekeraars, omarm de digitale verandering

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OMARM DE TOEKOMST FS UPDATE MAGAZINE SPECIAL. Gezocht: commissaris die bestuurder uit comfortzone trekt. Verzekeraars, omarm de digitale verandering"

Transcriptie

1 OMARM DE TOEKOMST Gezocht: commissaris die bestuurder uit comfortzone trekt Verzekeraars, omarm de digitale verandering We bouwen een Empire State Building op drijfzand Commissaris nieuwe stijl ontmoet ondernemer 2.0 Vernieuwing verslaggeving: toon lef om het echte verhaal te vertellen FS UPDATE MAGAZINE SPECIAL Commissarissen en bestuurders in de financiële sector Nummer

2 FS Update Magazine: alle ontwikkelingen belicht FS Update Magazine informeert u over trends en ontwikkelingen in de financiële sector op het gebied van wet- en regelgeving, toezicht en verslaggeving, strategische heroriëntatie, maar geeft ook onze visie daarop en biedt bruikbare handvatten voor de toepassing hiervan in de praktijk. Deze uitgave van de marktgroep Financial Services verschijnt drie keer per jaar en bevat achtergronden van het nieuws. De dialoog met de markt, een selectie van interessante onderwerpen en nieuwe standpunten bieden bestuurders en beslissers in de financiële sector een nieuw en ruim perspectief. 2 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

3 INHOUD 6 12 VISIE Gezocht: commissaris die bestuurder uit comfortzone trekt INTERVIEW Verzekeraars, omarm de digitale verandering CUSTOMER INTERFACE INNOVATIE MET IT 14% LEGACY 29% 17% 12% SECURITY RESEARCH We bouwen een Empire State Building op drijfzand FEITEN & CIJFERS 26 PERSPECTIEF Commissaris nieuwe stijl ontmoet ondernemer EXPERT PANEL Vernieuwing verslaggeving: toon lef om het echte verhaal te vertellen 2015 KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 3

4 OMARM DE TOEKOMST 4 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

5 Herstel van vertrouwen in de financiële sector, klantfocus, innovatie, Big Data, veiligheid, privacy, nieuwe toetreders de lijst van uitdagingen voor bestuurders in de financiële sector is lang. Dat geldt evenzeer voor de commissaris die toezicht houdt op de financiële instelling (FI). Hij of zij staat centraal in deze speciale uitgave. De traditionele rol van een RvC-lid is bekend: het op gepaste afstand toezicht houden op het door de raad van bestuur gevoerde beleid, het geven van advies aan de raad van bestuur en corrigerend optreden indien nodig. Maar volstaat dat nog in een tijd van grote veranderingen? Moet de commissaris wellicht ook de buitenwereld naar binnen brengen, een spiegel zijn van nieuwe ontwikkelingen voor het bestuur of als makelaar optreden van nieuwe connecties tussen ondernemingen? KPMG sprak erover met commissarissen in de financiële sector. Edo Roos Lindgreen, partner KPMG Advisory, ging in gesprek met Annemieke Roobeek. Zij is onder meer commissaris bij ABN Amro. Haar boodschap is helder: de commissaris dient de bestuurder uit de comfortzone te trekken en te wijzen op disruptieve ontwikkelingen. Het gaat om een actieve houding, het oppikken van signalen, permanente educatie en eropuit trekken. Werkbezoeken doen, want dat zijn vaak enorme eyeopeners. Hoe gaan FI s eigenlijk om met het fenomeen innovatie? Marieke Bax, beroepscommissaris en bestuursadviseur o.a. op het gebied van innovatie bij KPMG, ontmoette Don Ginsel, oprichter van Holland Fintech, marktplaats voor technologische financiële vernieuwing. Robert van Altena, partner KPMG Advisory leidde het gesprek dat enkele interessante take-aways voor commissarissen opleverde. Dat digitalisering ook het businessmodel van verzekeraars raakt is bekend. Er liggen veel uitdagende strategische vragen, maar veel minder heldere antwoorden. William Koot, partner KPMG Advisory, sprak met Annet Aris, buitengewoon hoogleraar INSEAD en commissaris bij diverse ondernemingen waaronder a.s.r. Haar advies: Verzekeraars moeten het experiment niet schuwen en de juiste vaardigheden opbouwen om de digitale transformatie mogelijk te maken. Volgens Ruud Hendriks, commissaris bij o.a. Theodoor Gilissen en directeur Startupbootcamp Amsterdam, staan we nog maar aan het begin van een fundamentele verandering voor de financiële sector. Zijn bestuurders en commissarissen zich ten diepste bewust van deze veranderingen? Rob Fijneman, RvBlid KPMG N.V., verantwoordelijk voor KPMG Advisory, en hoogleraar IT-auditing Universiteit van Tilburg, vroeg het aan de bevlogen ondernemer, bij wie innovatie in het bloed zit. De aanleiding: een KPMG-onderzoek waaruit blijkt dat de IT-kennis van commissarissen in de financiële sector tekort schiet, terwijl juist IT enorme veranderingen teweegbrengt. We bouwen een Empire State Building op drijfzand luidt de prikkelende kop van het artikel. De externe verslaggeving van FI s richt zich te eenzijdig op de aandeelhouder: een miskenning van de werkelijkheid. Dat is een van de ondubbelzinnige uitkomsten uit de ontmoeting van Wim Bartels, Sustainability partner KPMG Advisory, met Erik van de Merwe, commissaris bij o.a. Achmea en Rabobank, Marc van Weede, Head of Strategy & Sustainability bij Aegon, en Rients Abma, directeur Eumedion. Weliswaar evolueert de externe verslaggeving van bedrijven en speelt deze in op veranderende maatschappelijke eisen, toch is er onvrede. Het devies luidt: toon lef om het echte verhaal te vertellen. Omarm de toekomst is de titel van deze uitgave. De uitdaging is klip en klaar: omarmt u als commissaris of bestuurder de grote thema s die de toekomst van de financiële sector beïnvloeden? En op welke wijze doet u dat? Wij praten er graag met u verder over binnenkort of in de nabije toekomst. Voor nu: veel inspiratie toegewenst! Edwin Herrie Voorzitter marktgroep Financial Services 2015 KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 5

6 VISIE Gezocht: commissaris die bestuurder uit comfortzone trekt 6 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

7 Commissarissen hebben meer dan ooit de taak om bestuurders scherp te houden op disruptieve ontwikkelingen in hun omgeving, omdat ze verantwoordelijk zijn voor de continuïteit op lange termijn. KPMG-partner Edo Roos Lindgreen in gesprek met Annemieke Roobeek, commissaris bij onder meer ABN AMRO, over hoe commissarissen daar optimaal invulling aan kunnen geven KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 7

8 VISIE Edo Roos Lindgreen Partner KPMG Advisory, verant woordelijk voor innovatie in gesprek met: Annemieke Roobeek Commissaris bij onder meer ABN AMRO Een commissaris anno 2015 is nauwelijks vergelijkbaar met een commissaris van een jaar of tien geleden. Het clichébeeld van de sigaren rokende grijze man die vier keer per jaar vlak voor de vergadering de envelop met vergaderstukken openscheurt, is echt een relikwie uit het verleden. Daarvoor in de plaats gekomen is een actieve, geëngageerde en kritische commissaris. Annemieke Roobeek is een goed voorbeeld van dat nieuwe type commissaris, al zal ze dat zelf niet in die woorden zeggen. Uit woord en daad blijkt echter dat ze niet hecht aan pluche of status. In een gesprek met haar blijkt ook dat ze continu verbindingen opzoekt met mensen binnen en buiten de onderneming, óók buiten het officiële programma om, want je moet de sfeer blijven proeven. En ze weet als geen ander dat zo n rol veel tijd en energie kost. Als commissaris van ABN AMRO heb je elke maand wel een grote vergadering, een themasessie en een informeel overleg of een bezoek aan een onderdeel van de bank. Daarnaast komen we een flink aantal keren per jaar op Duin & Kruidberg samen voor intensieve reflectie en voorbereiding van grotere thema s. Dat zijn interessante avonden. Disrupties Edo Roos Lindgreen wil als verantwoordelijke voor innovatie binnen KPMG graag van Roobeek weten wat haar visie is op de rol van de commissaris ten aanzien van disrupties. Disrupties die onder meer in de financiële sector grote dilemma s opleveren. Immers, dát de financiële sector ingrijpend zal veranderen is duidelijk, maar wat die verandering precies impliceert voor financiële instellingen allerminst. Roobeek antwoordt met een voorbeeld uit de praktijk. De ontwikkeling van de nieuwe strategie van ABN AMRO is twee jaar geleden gestart op ons initiatief. Essentieel is dat je de juiste vragen stelt aan bestuurders en daarbij horen ook vragen over hoe je op langere termijn inspeelt op grote veranderingen. Executives zijn daar vanuit hun verantwoordelijkheid voor de korte en middellange termijn minder mee bezig, dus moet je ze uit hun comfortzone trekken. Leidt zoiets niet tot een botsing met executives, omdat ze het gevoel hebben dat je op hun stoel gaat zitten? Nee hoor, zolang je maar zuiver bent. Wij stellen de vragen en nemen daarmee het initiatief, maar de verantwoordelijkheid rust natuurlijk bij de Raad van Bestuur. 8 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

9 Duurzaamheid Roobeek is trots en blij dat duurzaamheid in die nieuwe strategie van ABN AMRO een zeer prominente rol speelt als nummer drie op de lijst van prioriteiten. Dat is ook typisch zo n thema waarbij je uit de comfortzone moet komen om het daadwerkelijk te verankeren in je activiteiten. In de Raad van Commissarissen was daarover overigens ook direct unanieme overeenstemming. Wat nu vooral mooi is om te zien, is hoe de business dat strategische uitgangspunt nu echt vertaalt naar producten en diensten. Het wordt corebusiness. Overigens is het om armen van duurzaamheid ook simpelweg zinvol vanuit risicopers pectief. Er is dus gewoon sprake van een prima business case. En wat je ook merkt is dat er een andere sfeer is ontstaan rondom het thema. Mede doordat een aantal promi nente bestuurders zoals bij DSM en Unilever hun nek uitsteken, ontstaat er een tipping point en durven anderen ook gemakkelijker aan te haken. Tot voor kort was het toch voorbehouden aan een groep voorlopers die onvermoeibaar riepen dat de wereld veranderde zonder dat hun ideeën echt breed weerklank vonden. We zijn er niet om de besluiten van het bestuur te be-ja en. We zijn er voor de langetermijncontinuïteit Hoe dan ook: de commissaris heeft simpelweg de plicht om bestuurders uit die comfortzone te trekken. Roobeek: We zijn er niet om de besluiten van het bestuur te be-ja en. We zijn er voor de langetermijncontinuïteit en dus hebben we een verantwoordelijkheid om ze uit te dagen. Ik vind het zelf ook prettig als je je als commissaris laat zien. Onlangs gaf ik een verhaal tijdens een intern ABN AM- RO-programma over sustainability. Ik merk dan dat medewerkers het heel gaaf vinden dat je je daar laat zien en dat het heel veel energie oplevert. Ook dat hoort wat mij betreft bij je rol als commissaris. Innovator s dilemma Roos Lindgreen: Hoe zorg je dat disruptieve ontwik kelingen op de juiste manier worden omarmd in bestaande organisaties? Is dat een kwestie van experimenteren buiten de traditionele business of toch meer werken vanuit de eigen organisatie? Met andere woorden, hoe ga je om met het innovator s dilemma dat nieuwe concepten en producten weliswaar ontwrichtend zijn, maar in het begin nog niet direct een massale vraag uit de markt hebben? 2015 KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 9

10 VISIE Roobeek tekent direct een schema waarop ze laat zien dat het gaat om een combinatie. Dit verhaal vertel ik steeds als ik over innovatie spreek. Aan de ene kant is er de bestaande business, met de cash cows. Daar is meestal weinig urgentie om met echt nieuwe concepten aan de gang te gaan. Aan de andere kant kun je nieuwe dingen ontwikkelen buiten de bestaande structuren. Echter, dat gaat ook niet werken als je het opzet volgens de filosofie laat duizend bloemen bloeien. Waar het echt om gaat is dat je connecties maakt tussen die experimenten en de bestaande business. Dat doe je bijvoorbeeld door je beste talenten uit de bestaande business of juist door de wol ge verfde oude rotten verantwoordelijk te maken voor de experimenten. Waar het echt om gaat is dat je connecties maakt tussen die experimenten en de bestaande business 10 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

11 Terzijde blijkt overigens dat Roobeek kritisch is over de innovatiekracht van Nederland. We dalen op de innovatieladder en doen het simpelweg niet goed genoeg. Het topsectorenbeleid is wat mij betreft niet de juiste aanpak. Dat is niet hoe het werkt en dat heb ik jaren geleden in mijn proefschrift al aangetoond. Hoe het wel moet? Ook hier geldt dat het veel meer gaat om het maken van goede connecties. In dit geval tussen innovatieve, gevestigde bedrijven, fast-growers en startups, aangevuld met ondernemende wetenschappers en vooruitziende adviseurs uit de consultancy. Die mix is stimulerend, omdat het niet de usual suspects zijn, maar mensen die afgerekend worden op hun geza me nlijke innovatiekracht en de verbindingen in de samenleving. Allrounders Terug naar de actieve en prikkelende rol van de commissaris ten aanzien van disrupties. Roos Lindgreen: Hoe verbeteren we dat in de praktijk? Moeten we verplicht een paar nerds opnemen in de Raad van Commissarissen? Roobeek: Nee. Je hebt juist goede allrounders nodig die heel sterke verbindingen en relaties hebben met verschillende thema s en partijen. Je komt er niet met alleen maar specialistische expertise over een bepaald thema. Diversiteit in achtergrond, cultuur en sekse, affiniteit met de business en betrokkenheid bij het bedrijf in de raad van commissarissen helpt wel enorm. Als je een divers team hebt, kun je met gedeeld leiderschap Als je een divers team hebt, kun je met gedeeld leiderschap goede dingen bereiken goede dingen bereiken. De praktijk is echter dat er bij de werving en selectie van commissarissen nog erg veilig wordt geredeneerd. We zoeken nog vaak naar mensen die binnen de comfortzone van zittende commissarissen en bestuurders vallen. Terwijl we juist mensen van buiten die comfortzone nodig hebben om ons scherp te houden op de langetermijnveranderingen. Qua achtergrond, maar ook qua leeftijd. Als we met iemand aankomen die tien jaar jonger is dan ik, dan spreken we al van een jonkie. Heel gek. Tot slot Wat kunnen commissarissen concreet doen om hun actieve en prikkelende rol goed vorm te geven? Een actieve houding innemen bij het verzamelen van informatie en het oppikken van signalen. Permanente educatie serieus nemen in het team en elkaar ook buiten de reguliere vergaderritmes treffen. Niet wachten tot er informatie naar je toekomt, maar eropuit gaan. Werkbezoeken doen, want dat zijn vaak enorme eyeopeners. Gaan lunchen met mensen uit de organisatie. Naar bijeenkomsten gaan om de sfeer te proeven. Dat hoort er allemaal bij. Meer weten? Compact: Innovatie in professional service firms Extreme digitalisering Pages/default.aspx Innovatielab Verbond van Verzekeraars Publicaties/Brochure%20Innovatielab.pdf Reageren? Edo Roos Lindgreen Partner KPMG Advisory, verantwoordelijk voor innovatie 2015 KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 11

12 12 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

13 INTERVIEW Verzekeraars, omarm de digitale verandering Digitalisering raakt het businessmodel van verzekeraars op ingrijpende wijze. Er liggen veel uitdagende strategische vragen en veel minder heldere antwoorden. KPMG Advisory-partner William Koot ging in gesprek met Annet Aris, buitengewoon hoogleraar INSEAD en commissaris bij diverse ondernemingen binnen en buiten de financiële sector, waaronder a.s.r. Aris heeft een duidelijk advies: Ver zekeraars moeten het experiment niet schuwen en de juiste vaardigheden opbouwen om de digitale trans formatie mogelijk te maken KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 13

14 INTERVIEW William Koot Partner Financial Services KPMG Advisory in gesprek met: Annet Aris Buitengewoon hoogleraar INSEAD en commissaris bij onder andere a.s.r. Wat is de impact van digitalisering? Aris heeft die vraag duidelijk vaker beantwoord en schudt in een paar minuten tijd een systematische analyse uit haar mouw. Alle sectoren gaan in meer of mindere mate op hun kop als gevolg van digitalisering. Hoe dichter een sector op de consument zit, hoe sneller en ingrijpender die impact is. De transformatie voltrekt zich in hoofdlijnen op drie terreinen. Ten eerste wordt de wereld transparanter doordat consumenten steeds beter zicht hebben op wat ze krijgen en hoe dat zich verhoudt tot de producten van anderen. Ten tweede zorgt digitale trans formatie natuurlijk voor grote efficiency in processen en een beter gebruik van onbenutte capaciteiten. It reduces waist. En ten derde: digitalisering vermindert de rigiditeit; producten en diensten worden flexibeler en kunnen met meer maatwerk inspelen op de behoefte van een klant. 14 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

15 Langzame verandering Koot herkent zich in de analyse en ervaart vanuit zijn adviespraktijk een behoorlijke worsteling onder verzekeraars met dit thema. Hij verwijst daarbij ook naar een wereldwijd KPMG-onderzoek naar de transformatie van de verzekeringssector. Daarin zegt twee derde van de respondenten bijvoorbeeld dat hun digitale strategie verdergaat dan een website. Maar tegelijkertijd kan slechts 37% bevestigen dat hun digitale initiatieven goed zijn afgestemd op de strategische doelstellingen. Koot: Digitaal is het nieuwe normaal, zo veel is wel duidelijk inmiddels, maar de verzekeringssector lijkt toch maar vrij langzaam daarop in te spelen. Aris herkent het beeld: De verzekeringsmarkt lijkt inderdaad langzamer te veranderen dan gemiddeld en dat geldt eigenlijk voor de hele financiële sector. De veranderingsnoodzaak was daar traditioneel laag en ook wet- en regelgeving speelt waarschijnlijk een remmende rol. Niettemin is er sprake van ingrijpende wijzigingen op een breed terrein en veel veranderingen voltrekken zich nu exponentieel. De verkoopkanalen zijn natuurlijk al jaren aan het veranderen. Marketing van producten speelt zich ook steeds meer online af. En we staan aan het begin van de introductie van vele baanbrekende nieuwe producten en concepten. Ze wijst er in dat verband ook op dat er wel degelijk signalen zijn die erop wijzen dat er ondergronds een flinke transformatie broeit. Neem Lending Club, een Amerikaans leen platform waar kredietgevers en -nemers elkaar rechtstreeks weten te vinden. Dat is inmiddels al USD 8 miljard waard. Nieuwe mogelijkheden Big Data Antwoorden op de vraag hoe de toekomst er precies uitziet voor verzekeraars heeft Digitaal is het nieuwe normaal, maar de verzekeringssector lijkt toch maar vrij langzaam daarop in te spelen Aris uiteraard ook niet. Echter, in het gesprek komen wel interessante observaties op tafel. Een daarvan is dat het karakter van verzekeringsproducten gaat veranderen met de opkomst van Big Data: risico s kunnen met chirurgische precisie in kaart worden gebracht in plaats van met grove gemiddelden en ook op basis van gedragingen in plaats van demografie. Aris: Een verzekeraar richt zich natuurlijk van oorsprong op grote groepen mensen en solidariteit is de basis van het hele verzekeringsmodel. De vraag is wat er gebeurt als je die groepen radicaal verkleint om je propositie te verfijnen. Ik denk dat we daar tegen grenzen zullen oplopen, want onder een bepaalde mate van granulariteit is er simpelweg geen businesscase meer KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 15

16 INTERVIEW Als de focus vooral op de achterkant ligt, bestaat wel de kans dat je aan de voorkant wordt ingehaald Platformfunctie Een ander vraagstuk is hoe de waardeketen verandert. Koot: Dat is de afgelopen jaren sterk aan het ontwikkelen met de onlinevergelijkers die een heel stevige rol pakken in de keten. Aris verwijst naar andere sectoren waar de waardeketen nog veel ingrijpender op zijn kop gaat, zoals de taxibranche waar Uber de platformfunctie opnieuw definieert: De vraag is hoe dat platform er in de ver zekeringsindustrie uit zal zien en wie dat platform gaat ont wikkelen. Daar gaat de concurrentie om de toegevoegde waarde zich voor een belang rijk deel afspelen. Overigens zorgt transparantie er ook voor dat een deel van de toegevoegde waarde uit de keten verdwijnt richting de consument. Met andere woorden: transparantie knaagt aan de winst. Nog een ander prangend vraagstuk is hoe belangrijk merkbeleving nog is in een wereld die zich vrijwel volledig digitaal afspeelt. Aris: Het beeld daarover is diffuus. Enerzijds zorgen vergelijkingssites ervoor dat merken nauwelijks meer relevant zijn. Anderzijds blijkt uit wetenschappelijk onderzoek wel degelijk dat mensen sneller klikken op merken waarin zij vertrouwen stellen. De crux is dat verzekeraars een merk moeten baseren op echte voordelen, vooral niet op loze beloften. En dan komt er nog een onderwerp op tafel: de trend dat verzekeraars langzamerhand steeds meer in een andere rol komen te zitten. Ze gaan niet (alleen) risico s afdekken, maar verzekerden ook helpen om risico s te minimaliseren. Dit gebeurt bijvoorbeeld door preventieve gezondheidszorg, al dan niet op basis van Big Data. Aris: Longevity. Dat is nu heel hot in Silicon Valley. Partijen buiten de sector Er spelen tal van prangende vraag stukken waar het gaat om de digitale trans formatie in de verzekeringswereld. En er zijn nog maar weinig antwoorden. Hoe kunnen verzekeraars hierop inspelen? Aris: In elk geval zorgen dat je je tot op het hoogste niveau bewust bent van de veranderingen. Experimenten aangaan om in te spelen op de digitale transformatie en daarvan leren. Veel samenwerken met partijen buiten je eigen domein en vooral niet denken dat je alles zelf kunt. 16 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

17 Koot: De realiteit is nu dat veel verzekeraars zich vooral richten op het rationaliseren en standaardiseren van het ITlandschap. Het doel daarvan is tweeledig: verzekeraars willen daarmee enerzijds minder star worden en hun adaptieve vermogen vergroten en anderzijds ook de kosten van IT terugdringen. Aris: Als de focus vooral op de achterkant ligt, bestaat wel de kans dat je aan de voorkant wordt in gehaald door bijvoorbeeld internetpartijen als Google en Amazon of retailers. Hun voordeel is dat ze geen last hebben van legacysystemen uit de oude verzekeringswereld en bovendien aantoonbaar de competenties hebben om een businessmodel te bouwen op data en/of een intieme klantbenadering. Timing is everything Adequaat anticiperen op de digitale trans formatie is in elk geval niet eenvoudig, om meerdere redenen. Aris: Kannibalisering is een groot thema zodra het gaat over digitale transformatie. Een van de lastigste strategische vraagstukken is timing. Stap je te vroeg aan boord van een nieuwe trend, dan kost dat je veel geld. Ben je te laat, dan mis je de boot wellicht. Bovendien zit je als gevestigde partij soms in een lastig parket. Neem de discussies over privacy. Ik verwonder me erover hoe allerlei nieuwe partijen zonder al te veel kritische vragen wegkomen met wat hun apps onderhuids alle maal kunnen en mogen, terwijl gevestigde partijen op dat vlak juist onder het vergrootglas liggen. Daar is wat mij betreft sprake van meten met twee maten en ik maak me zorgen over dat gebrek aan level playing field. Tot slot. Welke rol heeft heeft de commissaris ten aanzien van digitale transformatie? Aris: Als je ergens middenin staat zie je dingen soms juist over het hoofd. Dat geldt ook voor de Raad van Bestuur van een bedrijf: het is in zo n rol moeilijk om te reflecteren. Juist daarom moet de Raad van Commissarissen hen prikkelen op dit vlak. Het profiel van een commissaris verandert dan ook sterk. We hebben niet alleen maar mensen nodig die gepokt en gemazeld zijn op bestuurlijk vlak. We hebben ook kennis en ervaring nodig ten aanzien van hoe de digitale wereld en IT-technologie zich ontwikkelen. Want het lijdt geen twijfel dat we de komende vijf jaar een enorme verandering gaan zien en daarvoor hebben we op het hoogste niveau de juiste capabilities hard nodig. Meer weten? Transforming Insurance ArticlesPublications/Pages/Transforming-Insurance.aspx Insurer and Pension Service Provider Survey ArticlesPublications/Pages/Insurer-and-pension-serviceprovider-survey.aspx Reageren? William Koot Partner Financial Services KPMG Advisory 2015 KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 17

18 Er staat de financiële sector de komende jaren een fundamentele verandering te wachten. De vraag is: doorleven bestuurders en commissarissen die verandering ook echt? Rob Fijneman, verantwoordelijk voor KPMG Advisory binnen de Raad van Bestuur van KPMG N.V., in gesprek met commissaris en ondernemer Ruud Hendriks, bij wie inno veren in het bloed zit. 18 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

19 RESEARCH We bouwen een Empire State Building op drijfzand 2015 KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 19

20 RESEARCH Wie denkt dat het internet langzamer hand een volwassen stadium heeft bereikt is aan het verkeerde adres bij Ruud Hendriks, één van de oprichters van Startupbootcamp en commissaris bij diverse ondernemingen waaronder Theodoor Gilissen. Want we zijn nog maar net begonnen uit te vinden wat de mogelijkheden zijn. Rob Fijneman (rechts) Lid Raad van Bestuur KPMG N.V., verantwoordelijk voor KPMG Advisory, en hoogleraar IT-auditing Universiteit van Tilburg in gesprek met: Ruud Hendriks (links) Commissaris bij o.a. Theodoor Gilissen en directeur Startupbootcamp Amsterdam De aanleiding voor het gesprek: een onderzoek van KPMG waaruit blijkt dat de IT-kennis van commis sarissen in de financiële sector tekortschiet, terwijl IT juist wel voor enorme veran deringen in het landschap van de financiële ondernemingen gaat zorgen. Commis sarissen onderkennen wel degelijk het grote belang ervan, maar blijken onvoldoende expertise te hebben om in dit domein hun rol goed te vervullen. Vanuit die achtergrond schuift Fijneman aan tafel bij Hendriks. In het gesprek daarover staat IT al gauw gelijk aan inno vatie en Hendriks steekt niet onder stoelen of banken dat externe (technologische) ontwikkelingen op het hoogste niveau niet erg goed worden doorleefd. Een van de aardige dingen van zijn Startupbootcamp een startup accelerator, met ook een aantal bedrijven in de hoek van FinTech is dat Hendriks door de aanvragen van startups een mooie thermometer heeft ten aanzien van welke trends er de komende jaren aankomen: We zagen een tijd geleden al aankomen hoe Instagram zou gaan exploderen en andere sociale media zou overvleugelen. Zo zien we op dit moment dat Big Data en het Internet of Things een enorme groei doormaken. En dat raakt de financiële industrie heel fundamenteel. 20 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

21 We zien de voorbeelden ook overal om ons heen. Neem ZestFinance, een Amerikaanse startup die op basis van algoritmen en datasets de risico s van krediet aanvragen beoordeelt. Dat blijkt beter te werken dan de conventionele aanpak, want het leidt tot 40% lagere defaults. Dat is wat mij betreft maar één van de vele voorbeelden die laten zien dat er een flinke transformatie aan zit te komen. De rol van banken en verzekeraars verandert heel fundamenteel. Het wordt een totaal data-driven bedrijfstak. Fijneman: IT speelt daarin natuur lijk een centrale rol. En het is weinig geruststellend dat commissarissen op dat vlak dus vaak niet de juiste competenties bezitten. Wat moet er gebeuren om daarin veran dering aan te brengen? Hendriks: De klassieke rol van een commissaris zit heel erg in het domein van het beheersen van risico s. Dat is logisch, want je zit er om de langetermijncontinuïteit te waarborgen. Echter, in een wereld waar disrupties van alle kanten op je af komen heeft het niet zo veel zin om op een klassieke Toen ik jong was geloofde ik in revoluties, nu geloof ik in evoluties manier risico s te managen. Immers, het grootste risico is natuurlijk dat je de boot mist zodra er een nieuwe realiteit in je bedrijfstak ontstaat. Begrijp me goed, ik pleit er niet voor dat we maar ongebreideld risico s moeten nemen met allerlei avonturen in de financiële sector. Ik pleit ervoor dat we op bestuurlijk niveau veel beter gaan begrijpen hoe die verandering plaatsvindt, zodat we op een gecalculeerde manier risico s kunnen nemen. Dat kun je overigens wat mij betreft ook doortrekken naar de rol van de accountant. Ik heb nog nooit een accountant horen vragen aan een bestuurder of deze wel voldoende innoveert. Hendriks en Fijneman ervaren beiden dat digitale technologie en de daarmee gepaard gaande disrupties nog niet echt worden doorleefd in veel boardrooms. Bitcoin komt op tafel als een voorbeeld. Er wordt nog wel eens wat lacherig gedaan over de kansen van deze cryptovaluta en enkele malafide partijen in dit nieuwe domein doen het imago geen goed KPMG Advisory N.V. Commissarissen en bestuurders SPECIAL 21

22 RESEARCH Bitcoin gaat er echt wel komen. Banken kunnen het zich simpelweg niet veroorloven om zo n ontwikkeling links te laten liggen Echter, de onderliggende beweging een andere, decentraal georganiseerde en beveiligde, manier van betalen is ijzersterk. Hendriks: Bitcoin gaat er echt wel komen. Het is niet voor niets dat grote durfkapitalisten als Marc Andreessen erin stappen. Banken kunnen het zich simpelweg niet veroorloven om zo n ontwikkeling links te laten liggen. Wat is het handelings perspectief? Wat kunnen we doen om Raden van Bestuur en Raden van Commissarissen meer future proof te maken? Fijne man: Er is meer kennis van IT nodig en als gevolg daar van moet het profiel van commissarissen veran deren. Maar dat gaat niet van de ene op de andere dag. Bovendien is het in de financiële sector nog extra lastig omdat de toezichthouder kritisch meekijkt bij benoemingen. Hendriks: Dat hoeft echter geen beletsel te zijn. Ik weet zeker dat Klaas Knot zich prima kan vinden in zo n profielverandering, maar dat gaat inderdaad niet van de ene op de andere dag. Toen ik jong was geloofde ik in revoluties, nu geloof ik in evoluties. Bij de benoeming van commissarissen moeten we in elk geval buiten de gebaande paden durven te gaan. Dat betekent ook dat we niet altijd dezelfde headhunters moeten inschakelen, want dan verandert er nooit wat. En commissarissen op hun beurt kunnen natuurlijk juist bij het aanstellingsbeleid van bestuurders echt invloed uitoefenen op de verande ring. Overigens zie je dat bij een paar financiële instel lingen ook echt wel gebeuren. Bovendien kunnen we ook verandering ten goede stimuleren bij zittende commissarissen. De rode lijn, volgens Hendriks: meer nieuws- 22 FS Update Magazine 2015 KPMG Advisory N.V.

Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen.

Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen. 28 Point of View Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen. Wim Eysink, partner bij Deloitte Risk Services, en Wim Scheper, Innovation Leader bij Deloitte, in gesprek over nieuwe businessmodellen,

Nadere informatie

Drie raden balans tussen strategie en toezicht. WissemaGroup

Drie raden balans tussen strategie en toezicht. WissemaGroup Drie raden balans tussen strategie en toezicht 9 december 2015 Doelstellingen Achtergrond schetsen van de relaties in de gouden driehoek Ideeën presenteren voor de intensivering van de relaties in de gouden

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code: twee werelden apart? Drs. H. Linkels Managing partner Linkels & Partners

Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code: twee werelden apart? Drs. H. Linkels Managing partner Linkels & Partners Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code: twee werelden apart? Drs. H. Linkels Managing partner Linkels & Partners Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code 2 werelden

Nadere informatie

Impact Cloud computing

Impact Cloud computing Impact Cloud computing op de Nederlandse zakelijke markt De impact van Cloud Computing op de Nederlandse zakelijke markt De economische omstandigheden zijn uitdagend. Nederland is en bedrijven informatietechnologie

Nadere informatie

DE NIEUWE COMMISSARIS

DE NIEUWE COMMISSARIS DOSSIER TOEZICHT ONDER ZOEK Tekst Peter Rikhof Illustratie Yvonne Kroese DE NIEUWE COMMISSARIS Meer diversiteit, permanente opleiding en jaarlijkse evaluatie van het team en de individuele commissarissen.

Nadere informatie

Onderzoek Digital Transformation

Onderzoek Digital Transformation Onderzoek Digital Transformation September november 2014, Nederland Onderzoek is gedaan door efocus onder digital leaders van 30 top500 bedrijven in Nederland. Onderzoek Digital Transformation Digital

Nadere informatie

AMBITIES HOLLAND FINTECH

AMBITIES HOLLAND FINTECH AMBITIES HOLLAND FINTECH 1 infrastructuur Holland FinTech streeft naar het creëren van transparantere, toegankelijke (digitale) financiële diensten en financiële van het allerbeste niveau door middel van

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Versterk uw focus op vastgoed met ICT

Versterk uw focus op vastgoed met ICT Versterk uw focus op vastgoed met ICT Johan André de la Porte Real Estate IT September 2012 Voorwoord De wereld van het vastgoed staat onder druk en verandert in hoog tempo. Uit onderzoek dat in samenwerking

Nadere informatie

Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com

Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com Leiderschap in een digitale wereld Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com All companies must become internet companies or die, and this is not an option. Intel chairman Andy Grove September 1999 Opmerkelijke

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

De impact van technologische innovatie op de financiële sector onderzoek en vervolgstappen. Willem Schudel Betaalvereniging Amsterdam, 8 juni 2016

De impact van technologische innovatie op de financiële sector onderzoek en vervolgstappen. Willem Schudel Betaalvereniging Amsterdam, 8 juni 2016 De impact van technologische innovatie op de financiële sector onderzoek en vervolgstappen Willem Schudel Betaalvereniging Amsterdam, 8 juni 2016 0 We zien een grote verscheidenheid aan nieuwe spelers

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

Cisco J. Medeiros da Palma Barão RAB. Het assurantiekantoor van de toekomst

Cisco J. Medeiros da Palma Barão RAB. Het assurantiekantoor van de toekomst Cisco J. Medeiros da Palma Barão RAB Het assurantiekantoor van de toekomst Even voorstellen Francisco José Medeiros da Palma Barão RAB u Register Makelaar & Taxateur van Assurantieondernemingen u Broker

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren. Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf

In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren. Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf In 7 stappen naar geïntegreerd rapporteren Naar een toekomstbestendig mkb-bedrijf Colofon De tekst van deze brochure is tot stand gekomen met medewerking van NEMACC, het mkb-kenniscentrum waarin de NBA

Nadere informatie

Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land.

Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land. Interview door Sandra Heuts en Cees Jorissen Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land. Egbert ten Cate is op het moment van dit gesprek zowel directeur van Bank Ten Cate & Cie als commissaris

Nadere informatie

INNOVATIELAB VERZEKERAARSVERSTERKEN workshops versterken innovatie- en veranderkracht verzekeringssector

INNOVATIELAB VERZEKERAARSVERSTERKEN workshops versterken innovatie- en veranderkracht verzekeringssector INNOVATIELAB VERZEKERAARSVERSTERKEN workshops versterken innovatie- en veranderkracht verzekeringssector inhoudsopgave 3 6 Innovatielab VerzekeraarsVersterken - Urgentiebesef omzetten in succesvolle innovatie

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur Efficiëntie Meegaan met de tijd Mobiliteit De markt verandert evenals onze manier van werken. Het leven wordt mobieler en we

Nadere informatie

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Winst met Waarde In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Erwin Meijboom Je hebt de stap genomen om deze e-paper te downloaden! Ben je startend ondernemer, wil je je startup gaan ontwikkelen,

Nadere informatie

Profielschets raad van commissarissen Vastgesteld door de raad van commissarissen op 8 juli 2008

Profielschets raad van commissarissen Vastgesteld door de raad van commissarissen op 8 juli 2008 Profielschets raad van commissarissen Vastgesteld door de raad van commissarissen op 8 juli 2008 De raad van commissarissen De raad van commissarissen staat het bestuur met raad ter zijde (adviestaak),

Nadere informatie

Essay. Een commissaris/adviseur binnen het MKB?

Essay. Een commissaris/adviseur binnen het MKB? Essay Een commissaris/adviseur binnen het MKB? Intro Recentelijk hebben Cock Grandia en Rob Blom vanuit het thema een commissaris/adviseur binnen het MKB voor een 100-tal accountants een boeiende, interactieve

Nadere informatie

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu QUINN-MODEL In onze adviestrajecten en gesprekken met opdrachtgevers maken wij vaak gebruik van het zgn. Quinn-model. Een handig hulpmiddel om samen, met een zo objectief mogelijke blik, naar het bedrijf

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren BUSINESS INNOVATION BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren EEN MASTERCLASS VAN MASTERCLASS INSTITUTE IN SAMENWERKING MET: BUSINESS INNOVATION Be

Nadere informatie

PROFIEL VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN EN ZIJN LEDEN

PROFIEL VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN EN ZIJN LEDEN PROFIEL VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN EN ZIJN LEDEN PROFIEL VAN DE RAAD De RvC van Pré Wonen hecht grote waarde aan het werken conform de principes van good governance, waarbij de Governance code een

Nadere informatie

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015 NOREA Visie 2020 - Brigitte Beugelaar 14 september 2015 NOREA, de beroepsorganisatie van IT-auditors Opgericht in 1992 1635 registerleden 253 aspirant-leden, d.w.z. in opleiding 123 geassocieerde leden,

Nadere informatie

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands door Alina Stan en Marieta Vermulm Op 1 augustus spraken Alina Stan en Marieta Vermulm, beiden lid van de Commissie Young Professionals met Hans

Nadere informatie

Veranderen als avontuurlijke tocht

Veranderen als avontuurlijke tocht Wie op reis gaat, moet eerst gaan zitten Veranderen als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes?

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? December 2007 / Januari 2008 Door: Marco Bouman, Impulse, Strategie & Marketing Februari 2008 2008 Marco Bouman, alle rechten voorbehouden Het is niet

Nadere informatie

Speech bij Hypovak op 31 mei 2016 door Merel van Vroonhoven. De klant bepaalt het succes van innovatie

Speech bij Hypovak op 31 mei 2016 door Merel van Vroonhoven. De klant bepaalt het succes van innovatie Speech bij Hypovak op 31 mei 2016 door Merel van Vroonhoven De klant bepaalt het succes van innovatie Allereerst wil ik u hartelijk danken voor de uitnodiging om op deze Hypovak te mogen spreken. Een dag

Nadere informatie

het digitale landschap van de zorg in 2016

het digitale landschap van de zorg in 2016 het digitale landschap van de zorg in 2016 zorg & ict 6 april 2016 Presentatoren Erik van Laar CEO Multrix Peter Vermeulen Pb7 Research het digitale landschap van de zorg in 2016 / Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Innovatie komt vaak net te laat.

Innovatie komt vaak net te laat. Interview door Caroline Zegers en Pieter Hofman Innovatie komt vaak net te laat. Een bedrijf dat succesvol innoveert is een bedrijf waar alle radertjes de goede kant op draaien. Innovatie heeft veel aspecten,

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

Futuring people DUURZAAMheid

Futuring people DUURZAAMheid Futuring people DUURZAAMheid Een lege jas of de geboorte van het nieuwe? Wat is het tegenovergestelde van duurzaamheid? In één woord graag. Dat is best een lastige zult u merken. Je moet namelijk eerst

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête DigitasLBi presenteert nieuwe enquête over wereldwijd winkelgedrag en onthult enkele belangrijke trends voor Belgische markt Brussel, 24 april, 2014 M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Sales als basis voor klantcontact stimuleert klanttevredenheid Meer dan 900 medewerkers van Transcom Nederland verzorgen dagelijks facilitaire

Nadere informatie

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans LEADERSHIP IN PROJECT-BASED ORGANIZATIONS Dealing with complex and paradoxical demands Leiderschap

Nadere informatie

De belofte om het klantbelang centraal te stellen. 2012: De tussenstand

De belofte om het klantbelang centraal te stellen. 2012: De tussenstand De belofte om het klantbelang centraal te stellen 2012: De tussenstand Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

Naar mijn stellige overtuiging is dit een van de belangrijkste oorzaken van de verwachtingskloof.

Naar mijn stellige overtuiging is dit een van de belangrijkste oorzaken van de verwachtingskloof. Alleen uitgesproken tekst geldt Bijdrage van drs. P.J. van Mierlo RA, voorzitter PwC Accountants N.V. aan Rondetafelgesprek Accountancy op maandag 10 juni 2013. 1. Graag wil ik de PvdA hartelijk bedanken

Nadere informatie

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE Sturen op ICT en samenhang met business Maes als onderzoek model Vanuit onderzoek in bedrijfsleven: IT beslissing Rol Directie Consequentie

Nadere informatie

Speech Klaas Knot tgv FinTech meets the regulators, Auditorium DNB, 1 juli 2016

Speech Klaas Knot tgv FinTech meets the regulators, Auditorium DNB, 1 juli 2016 Speech Klaas Knot tgv FinTech meets the regulators, Auditorium DNB, 1 juli 2016 Amsterdam, De Nederlandsche Bank, 1 juli 2016 Fintech bevordert concurrentie, efficiëntie en aansluiting op wensen van de

Nadere informatie

Ik zou een strikte scheiding willen tussen audit- en adviesdiensten

Ik zou een strikte scheiding willen tussen audit- en adviesdiensten Interview Frans Cremers Ik zou een strikte scheiding willen tussen audit- en adviesdiensten Het beeld dat buitenstaanders van een auditcommissie hebben is niet altijd even accuraat, meent Cremers. De rol

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Risico s managen is mensenwerk

Risico s managen is mensenwerk TRANSPORT Risico s managen is mensenwerk Ondernemen is kansen zien en grijpen, maar ook risico s lopen. Risicomanagement behoort daarom tot de vaste agenda van bestuurders en commissarissen. Omdat ook

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

en sector onder vuur Ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties strategieën in een veranderende wereld Marieke de Wal

en sector onder vuur Ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties strategieën in een veranderende wereld Marieke de Wal Als je denkt dat je te klein en onbeduidend bent om het verschil te maken, denk dan eens aan slapen met een mug Dalai Lama De wereld verandert en wordt complexer. Dat is ook merkbaar in de ontwikkeling

Nadere informatie

Trends in de financiële sector

Trends in de financiële sector Trends in de financiële sector Inleiding Om uitstekend te kunnen functioneren op directie en management niveau is het van belang voor de netwerkpartners van InterimProf dat zij een beeld hebben van belangrijke

Nadere informatie

Vestigen en verstevigen van de relatie tussen RvC en OR. Handreiking voor leden van Raden van Commissarissen en Raden van Toezicht

Vestigen en verstevigen van de relatie tussen RvC en OR. Handreiking voor leden van Raden van Commissarissen en Raden van Toezicht COMMISSIE BEVORDERING MEDEZEGGENSCHAP Vestigen en verstevigen van de relatie tussen RvC en OR Handreiking voor leden van Raden van Commissarissen en Raden van Toezicht SOCIAAL-ECONOMISCHE RAAD Bezuidenhoutseweg

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn Telefoon (055) 579 39 48 www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van

Nadere informatie

Stilstaan bij vooruitgang

Stilstaan bij vooruitgang Stilstaan bij vooruitgang Thuis in duurzaam organiseren Duurzaam rendement is geld verdienen... en meer... Onze visie op duurzaamheid Duurzaamheid is een modewoord geworden. Om mee te gaan met de trend

Nadere informatie

TOEZICHT OP IT. De veranderende wereld van de commissaris

TOEZICHT OP IT. De veranderende wereld van de commissaris TOEZICHT OP IT De veranderende wereld van de commissaris 2 Toezicht op IT Toezicht op IT 3 INHOUD VOORWOORD SAMENVATTING 4 01 ONDERZOEKS- VERANTWOORDING 02 06 BELANG EN UITDAGINGEN 6 05 INFORMATIEVOORZIENING

Nadere informatie

Werken aan de zorg van morgen

Werken aan de zorg van morgen Werken aan de zorg van morgen Uitkomsten zorgdebat VNG Jaarcongres 2015 E-health, wonen en zorg Whitepaper Ruim baan voor initiatieven om langer gezond thuis te wonen Hoofdstuk 1: Uitdagingen Hoofdstuk

Nadere informatie

Op zoek naar nieuwe business modellen

Op zoek naar nieuwe business modellen Op zoek naar nieuwe business modellen Oegstgeest, 15 november 2012 Vandaag leg ik uit waarom business as usual dood is Centrale vraag Wie voegt op welk moment waarde toe? Welk gereedschap kunnen we hiervoor

Nadere informatie

Ready Business. Vodafone Power to you

Ready Business. Vodafone Power to you Ready Business Vodafone Power to you 1 Klaar voor verandering De wereld verandert in een steeds hoger tempo. Dat biedt kansen, maar ook uitdagingen. Alle bedrijven - groot en klein - moeten hierop voorbereid

Nadere informatie

KPN ÉÉN Op weg naar ICT zonder zorgen

KPN ÉÉN Op weg naar ICT zonder zorgen KPN ÉÉN Op weg naar ICT zonder zorgen Op weg naar ICT zonder zorgen Onze maatschappij verandert razendsnel onder invloed van technologische ontwikkelingen. De scheiding tussen de fysieke en virtuele wereld

Nadere informatie

Openbare Ruimte. Heroriëntatie op de. Openbare Ruimte

Openbare Ruimte. Heroriëntatie op de. Openbare Ruimte Openbare Ruimte Heroriëntatie op de Openbare Ruimte Openbare Ruimte Inspelen op actuele ontwikkelingen Twee actuele ontwikkelingen vragen om een heroriëntatie op de ontwikkelingen, het beheer en onderhoud

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam bankieren bij ABN AMRO ABN AMRO levert een scala aan producten en diensten aan particuliere, private

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

Workplace Transformation

Workplace Transformation Workplace Transformation Workplace Transformation Ruimte om productief, creatief en inzichtelijk te werken Met een waardering van 10 miljard dollar is huisverhuurdienst Airbnb meer waard dan een aantal

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

De alles-in-1 Zorgapp

De alles-in-1 Zorgapp De alles-in-1 Zorgapp Tevreden cliënten en medewerkers Impact van zorgapps op de zorgverlening Meerwaarde van zorgapps in het zorgproces De rol van de zorgverlener verandert in rap tempo door nieuwe technologie

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

MASTERCLASS MARKETING VAN COCA-COLA NAAR UBER NIEUW MOUNTVIEW.NL/MASTERCLASS

MASTERCLASS MARKETING VAN COCA-COLA NAAR UBER NIEUW MOUNTVIEW.NL/MASTERCLASS MASTERCLASS MARKETING VAN COCA-COLA NAAR UBER NIEUW DE WINNAARS HEBBEN BAANBREKENDE SERVICES! DIGITALE TECHNIEKEN ZETTEN MARKETING OP Z N KOP. HET GAAT NIET MEER OM MOOIE WOORDEN, MAAR OM SPRAAKMAKENDE

Nadere informatie

BeCube = B. Merkstrategie

BeCube = B. Merkstrategie BeCube, brand & communications BeCube = B 3 Oftewel: wees tot de derde macht. Tijd, ruimte en kansen laten zich afdwingen. Verleg grenzen Er is altijd een oplossing. Altijd een stap meer. Merkstrategie

Nadere informatie

Vertrouwen in on-line business

Vertrouwen in on-line business Vertrouwen in on-line business Veilig en continu betalingsverkeer 21 mei 2015 Inleiding 2 Agenda Deel 1: Doelen Eindgebruiker Vier partijen Keten Deel 2: Ontwikkelingen Regelgeving en zelfreguleringsinitiatieven

Nadere informatie

Leading Digital - van technologie naar organisatieverandering

Leading Digital - van technologie naar organisatieverandering Leading Digital - van technologie naar organisatieverandering Hoe word je als organisatie een digitale master? Voor de overheid is digitalisering niet alleen nodig om efficiënt en effectief te kunnen werken,

Nadere informatie

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Wie, wat en hoe Eric Lopes Cardozo & Rik Jan van Hulst sturen naar succes Doel Delen van inzichten voor praktisch operationeel risico management

Nadere informatie

Gezocht: architecten om de BV Nederland te redden!?

Gezocht: architecten om de BV Nederland te redden!? 1 Gezocht: architecten om de BV Nederland te redden!? Art Ligthart Associate Partner @artligthart art.ligthart@ordina.nl linkedin.com/artligthart We leven in uitermate fascinerende tijden. De maatschappij

Nadere informatie

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST Werkboek MEER MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST MANIER! Hoofdstuk 1 Nieuwe klanten nodig? Marketing is een vakgebied waar veel om te doen is.

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Toekomst voor verzekeraars

Toekomst voor verzekeraars Position paper Toekomst voor verzekeraars Position paper ten behoeve van het rondetafelgesprek op 11 juni 2015 van de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer naar aanleiding van het rapport

Nadere informatie

F reader. Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen!

F reader. Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen! F R I E N D S F reader Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen! Als we de berichtgeving van de laatste maanden mogen geloven staat de non food detailhandel voor een herstructureringsslag.

Nadere informatie

De redactie zette de vijf service providers die

De redactie zette de vijf service providers die SERVICE PROVIDERS rondetafel service ProviDing Dient kwaliteit advies Service providers dragen bij aan een hoge kwaliteit van financieel advies. Ze noemen het heel belangrijk ervoor te zorgen dat beleidsmakers

Nadere informatie

Innoveren als avontuurlijke tocht

Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op kracht komen

Nadere informatie

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Stakeholderdialoog VNCI Pieterstraat 11 3512 JT Utrecht T +31 (0) 30 234 00 31 info@vbdo.nl www.vbdo.nl Samenvatting Op 14 oktober 2013 heeft de Vereniging van de Nederlandse

Nadere informatie

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie!! " # "# $ -. #, '& ( )*(+ % & /%01 0.%2

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: Deskundigheid Noorderpoort Lid Raad van Toezicht Sociale domein 1. ORGANISATIE Noorderpoort Noorderpoort bereidt jongeren en volwassenen voor op hun rol in de

Nadere informatie

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring maart 2012 Concept Praktijkhandreiking 1119 Inleiding Binnen de huidige wet- en regelgeving kan de accountant reeds uitdrukkelijk inspelen op

Nadere informatie

Als je alles met je mobiel doet, wil je er ook mee kunnen bankieren

Als je alles met je mobiel doet, wil je er ook mee kunnen bankieren Als je alles met je mobiel doet, wil je er ook mee kunnen bankieren Rabobank. Een bank met ideeën. Naomi Bisschop 1 december 2011 De klantcoöperatie Rabobank een bank van 1.8 milj. leden en nog veel meer

Nadere informatie

TOEZICHT OP IT. De veranderende wereld van de commissaris

TOEZICHT OP IT. De veranderende wereld van de commissaris TOEZICHT OP IT De veranderende wereld van de commissaris 2 Toezicht op IT INHOUD SAMENVATTING 4 01 ONDERZOEKS- VERANTWOORDING 6 05 INFORMATIEVOORZIENING EN -BEHOEFTE 24 02 06 BELANG EN UITDAGINGEN 8 DE

Nadere informatie