Slechthorende kinderen, horen ze er nog bij? Wat willen we gaan doen? Recente literatuur (1)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Slechthorende kinderen, horen ze er nog bij? Wat willen we gaan doen? Recente literatuur (1)"

Transcriptie

1 Slechthorende kinderen, horen ze er nog bij? Het "SH Ambulatorium": gerichte ambulante behandeling van SH kinderen. Ilona Huyben Erwin Baas Logopedist Klinisch fysicus Audioloog 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 1 Wat willen we gaan doen? Informatie Waarom SH Ambulatorium? Vooronderzoek Opzet van de behandeling Ervaring met de eerste groep Interactie Voorbeeld groepstraining Discussie 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 2 Recente literatuur (1) één op de vier leerlingen in het basisonderwijs wordt regelmatig gepest Ongeveer 2/3 van hen vertelt dat NIET aan hun ouders Onderzoek UU (2007) blijkt dat de kans op pesten veel groter is bij kinderen met een handicap Onderzoek Wauters en Knoors (2007): lagere sociale competentie: m.n. minder prosociaal gedrag en meer sociaal teruggetrokken gedrag 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 3

2 recente literatuur (2) Jet Isarin (2007):het gaat beter dan verwacht, zeker in het regulier, meer dan in het speciaal onderwijs, maar: hoe meer lotgenotencontact, hoe beter het ze gaat, helaas zijn er hoge drempels! gebrek aan begrip en voorzieningen neiging om door te willen gaan voor normaal Ontbreken van toekomstperspectieven Gebrekkig zicht op eigen mogelijkheden en beperkingen 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 4 recente literatuur (3) Literatuur: SH kinderen vaak leerproblemen primair (comorbiditeit, zelfde oorzaak) of secundair (gevolg van gehoorproblemen). Genoemd worden o.a.: Rekenproblemen Lees- en spellingsproblemen Aandachtsproblemen informatieverwerkingsproblemen 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 5 Welke problemen zien wij? Oudere SH kinderen lopen toch tegen problemen aan SH expertise moeilijk vast te houden 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 6

3 Problematiek van SH kinderen Vroege diagnostiek en behandeling is winst! Maar het blijven wel SH kinderen! Revalidatie succesvol voor eenvoudige communicatie Moeite met versnelling/ toename complexiteit lesstofaanbod Problemen met communicatie: zowel verbaal als nonverbaal steeds gelaagder/subtieler WSNS: ontmoeten weinig andere SH kinderen. 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 7 Kennis/Expertise voor SH aanpak Sint Marie en Taalbrug vroeger: (vooral) SH kinderen Sint Marie en Taalbrug nu kinderen met: ASS ESM Complexere SH Meeste gewone SH kinderen in regulier onderwijs met/zonder(!) AB 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 8 Kennis/Expertise voor SH aanpak (2) Knelpunten Simea enquete 2007: SH leerlingen in gemengd SH/ESM onderwijs Directe en indirecte signalen van problemen voor SH kinderen in gemengd SH/ESM onderwijs Veel leerkrachten beoordelen eigen kennis als onvoldoende ISM behandelingen niet altijd afgestemd op SH Diagnostiek, behandeling, transfer, educatie vaak los van elkaar Geen aanbod zonder vraag & geen vraag zonder aanbod 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 9

4 Idee SH Ambulatorium Voor: SH kinderen Verschillende leeftijdsgroepen Wat: multidisciplinair in te zetten ambulante behandeling op maat na multidisciplinair onderzoek inclusief voor- en nameting. Doel: multidisciplinaire behandeling van SH kinderen kennis SH-problematiek & aanpak SintMarie gebundeld deze kennis meer en structureler ingezet. 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 10 Vooronderzoek in SH populatie Taalbrug, najaar 2007 SH kinderen Horst (31) Beemden (31) AB (66) Vragenlijsten Ouders Leerkracht /AB/IB 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 11 Vragenlijst Schoolprestaties Contact met anderen, sociaal Onderwijsvorm Mate van SH, acceptatie Bijkomende problemen Verwachtingen mbt ontwikkeling Behoefte onderzoek/behandeling SH Ambu 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 12

5 Ingevulde lijsten 37 lijsten retour (29%) 14 lln geplaatst in cluster 2 21 lln met AB aantal leeftijdsverdeling leeftijd 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 13 Leerproblemen toenemend met leeftijd leerproblemen score ,00 5,00 10,00 15,00 20,00 25,00 leeftijd opgave ouders opgave leerkrachten 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 14 Contact/sociale problemen? contact/sociale problemen Correlatie: Intern cl 2 0,49 AB cl 2-0, Leeftijd 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 15

6 Pesten lijkt niet zo n groot probleem? Pesten 4 3 score 2 opgave ouders leerkrachten 1 0 0,00 5,00 10,00 15,00 20,00 25,00 leeftijd 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 16 Onderzoek/behandel vragen Leeftijd Ambu Vraag Geen vraag Totaal <4 0 (0%) (30%) (47%) (43%) (33%) 2 3 Totaal 14 (39%) maart 2009 Alle Taal Centraal 17 Onderzoek/behandel vragen (2) 8-12: Contact met andere SH jongeren Zit kind wel op zijn plaats op deze school (vraag lkr!) Is operatief verhelpen SH mogelijk? Extra ondersteuning op school mogelijk? Gaat Tom training ons kind helpen? Moeite met contactleggen en vrije situaties 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 18

7 Onderzoek/behandel vragen (3) 4-8: Beste onderwijsvorm & Contact met andere SH kk (nu enige in klas) contactpersoon voor ouders voor vragen, die je begrijpt 12-16: ondersteuning schoolkeuze, vervolgonderwijs vraag of apparatuur ook thuis mogelijk is bespreekbaar maken handicap en het kind leren er zo goed mogelijk mee om te gaan 16+: veel problemen in communicatie, nu misschien niet meer wat aan te doen? 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 19 SH-Ambulatorium: doelgroep Cliënten tussen de 4 en 18 jaar met: een auditieve handicap (verlies > 35 db) EN / OF auditieve verwerkingsproblemen EN een licht beperkte tot een bovengemiddelde verstandelijke ontwikkeling ( (P)IQ > 70) EN geen ernstige psychiatrische of neurologische problemen EN met een hulpvraag op auditief, communicatief, sociaalemotioneel en/of educatie gebied die een multidisciplinair antwoord vergt 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 20 SH-Ambulatorium: evaluatie Voor- en nameting (3 mnd na einde behandeling) in kaart brengen problematiek meten effect behandeling Dmv vragenlijsten en onderzoek algemene klachten, sociale competentie, leerproblemen, sociaal-emotionele ontwikkeling en welbevinden Bijstellen doelgroepen, gevraagde diagnostiek, behandeling, etc. 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 21

8 SH-ambulatorium, Behandeling Rode draad in de behandeling is een groepstraining. AJONGH: Als Je Oren Niet Goed Horen. Doelen van de AJONGH training zijn: Dat de kinderen meer kennis van hun handicap opdoen. Dat ze zich kunnen identificeren met andere slechthorenden. Ervaren wat het voor hen zelf betekent om slechthorend zijn. Leren omgaan met hun slechthorendheid In het programma zijn ook ouderbijeenkomsten tbv informatie, advisering en lotgenotencontact 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 22 SH-ambulatorium, Behandeling (2) Naast de AJONGH training krijgen de kinderen op maat extra behandelingen. Bijvoorbeeld: Aanvullende delen uit de TOM-training Hoor- of auditieve training Orthodidactische behandeling Neuropsychologische behandeling Logopedische behandeling Individuele therapie Daarnaast is er ook ouderbegeleiding. 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 23 AJONGH-training AJONGH deel 1 voor kinderen in de leeftijd van 5 tot 7 jaar AJONGH deel 2 voor kinderen in de leeftijd van 8 tot 12 jaar AJONGH deel 3 voor kinderen in de leeftijd vanaf maart 2009 Alle Taal Centraal 24

9 AJONGH deel 2 voor kinderen van 8 tot 12 jaar Start januari j.l. Woensdagmiddag uur Speltherapeut (Viataal) Kindertherapeut Logopediste 6 kinderen 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 25 Inhoud AJONGH training deel 2 Niveau 1 Niveau 1: Informatie - Wat is slechthorendheid? - Welke hulpmiddelen en voorzieningen zijn er? - Hoe lees je een audiogram? - Wat is geluid? - Waar zoek je informatie? 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 26 Inhoud AJONGH training deel 2 Niveau 2 Niveau 2: Communicatie - Hoe communiceer je met elkaar? - Wat doe je als je iets niet hoort? - Hoe ontstaan misverstanden? - Lichaamstaal / ondersteunende comm. middelen - Ervaringen uitwisselen - Bewust worden van communicatieproces 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 27

10 Inhoud AJONGH training deel 2 Niveau 3 Niveau 3: Identificatie - Wat betekent slechthorendheid voor mij? - Gevoelens bij eigen slechthorendheid - Andere slechthorenden ontmoeten - Ervaringen delen - Bewustwording van eigen mogelijkheden, beperkingen en kwaliteiten 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 28 Werkvormen AJONGH deel 2 (1) Het gesprek - terugkomen op vorige keer - thuisopdracht bespreken - ervaringen/verhalen delen Teken/Schrijfoefening - tekenen of schrijven in het werkboek 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 29 Werkvormen AJONGH deel 2 (2) Communicatieoefening - vragen stellen - luisteren/luisteroefening - spraakafzien - aangeven dat je iets niet gehoord hebt Oefening met rollenspel - situaties naspelen 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 30

11 Werkvormen AJONGH deel 2 (3) Oefening met spel - communicatieregels - samenwerken - samenspelen Informatie - op het gebied van slechthorendheid 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 31 Werkvormen AJONGH deel 2 (4) Werken met foto s en beelden - foto s maken van situaties -DVD - plaatjes zoeken/knippen Thuisopdracht - kinderen - ouders - leerkrachten 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 32 Ervaringen tot nu toe Lotgenoten contact verloopt goed Respect naar elkaar Durven vragen stellen Bewustwording / herkenning van SH Aanpassingen noodzakelijk Grote groep voor huidige doelgroep Participatie ouders/school belangrijk 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 33

12 Discussie Wat is volgens u de wens voor behandeling van SH kinderen? Past het SH Ambu daarbij? Wat mist nu nog? Aanvullingen, suggesties, tips Andere vragen 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 34 Slechthorende kinderen, ze horen er (weer) bij! 19 maart 2009 Alle Taal Centraal 35

Slechthorenden Ambulatorium. Trainingsprogramma en behandeling voor slechthorende kinderen, jongeren en hun omgeving.

Slechthorenden Ambulatorium. Trainingsprogramma en behandeling voor slechthorende kinderen, jongeren en hun omgeving. Slechthorenden Ambulatorium Trainingsprogramma en behandeling voor slechthorende kinderen, jongeren en hun omgeving. 8 april 2011 Esther Carrión Inhoud 1. Doel 2. Aanleiding 3. Literatuur 4. Visie 5. Werkwijze

Nadere informatie

Diagnostiek en behandeling

Diagnostiek en behandeling Diagnostiek en behandeling Hans Kaffener Diagnostiek en behandeling Kennismaking met de Doelgroep TOS in theorie en in beleving Wat biedt Kentalis diagnostiek en behandeling Hoe kom je bij Kentalis? verwijsmogelijkheden

Nadere informatie

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Doelgroep s Heeren Loo, Almere: Alle leeftijden: kinderen, jongeren & volwassenen (0 100 jaar) Alle niveaus van verstandelijke

Nadere informatie

Auditieve verwerkingsproblemen

Auditieve verwerkingsproblemen Auditieve verwerkingsproblemen definitie, diagnostiek, (be)handelen Jessica van Herel de Frel Logopedist / spraak taalpatholoog Koninklijke Auris Groep, AC Rotterdam j.v.herel@auris.nl 19 april 2012 Inhoud

Nadere informatie

Onderwijsindicatiestelling van slechthorende kinderen

Onderwijsindicatiestelling van slechthorende kinderen Onderwijsindicatiestelling van slechthorende kinderen 1. De indicatiestelling van slechthorende kinderen 2. Casuïstiek Annemiek Voor in t Holt Lectoraat Dovenstudies 1 Korte introductie Lectoraat Dovenstudies

Nadere informatie

Onderwijsondersteuning, zorg- en cursusaanbod van Auris bij communicatieve problemen

Onderwijsondersteuning, zorg- en cursusaanbod van Auris bij communicatieve problemen IB netwerkbijeenkomst SWV Aan den IJssel, De Tuyter, Krimpen aan de IJssel 8 maart 2016 Onderwijsondersteuning, zorg- en cursusaanbod van Auris bij communicatieve problemen Louise Biesmeijer & Margriet

Nadere informatie

antwoord Passend Budget

antwoord Passend Budget Een passend budget Kwaliteit voorop in passend onderwijs : echte meerwaarde bieden voor leerlingen Studiedag ambulante begeleiding Lunteren 4.12.2009 Ton Groot Zwaaftink bestuurslid Stichting Simea algemeen

Nadere informatie

Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen. Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012

Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen. Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012 Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012 Programma 19.30 Opening en inleiding audiologie door: Yvonne Simis,

Nadere informatie

Inhoud. Slechthorendheid, hoe zat het ook alweer?

Inhoud. Slechthorendheid, hoe zat het ook alweer? Inhoud Slechthorendheid, hoe zat het ook alweer? Wat hoor je te weten in cluster 2? Gehoor Gehoorverlies Onderzoek: wat betekent een audiogram? Hoe klinkt een gehoorverlies Wat mag je verwachten van hulpmiddelen?

Nadere informatie

Preventieve Ambulante Begeleiding

Preventieve Ambulante Begeleiding Preventieve Ambulante Begeleiding 1. Wat is Preventieve Ambulante Begeleiding Preventieve Ambulante Begeleiding is een kortdurende dienstverlening in de vorm van ondersteuning en advisering door een ambulant

Nadere informatie

zorgmakelaar. AB wordt geboden door Dienstencentrum. Dienstencentrum legt contact met de school. Arrangementen AB medischlichamelijk

zorgmakelaar. AB wordt geboden door Dienstencentrum. Dienstencentrum legt contact met de school. Arrangementen AB medischlichamelijk WERKWIJZE AANVRAGEN ARRANGEMENT ALGEMENE INFORMATIE In onderstaand overzicht wordt aangegeven op welke gebieden er een arrangement kan worden aangevraagd, welke rol het Loket heeft en hoe de communicatie

Nadere informatie

Arrangementen. November 2011 kenmerk: 13311

Arrangementen. November 2011 kenmerk: 13311 Licht arrangement Uitgangspunt van een licht arrangement is dat de leerling deelneemt aan het reguliere onderwijsprogramma. De ontwikkeling en herstel van communicatieve functies staat centraal in de ondersteuning

Nadere informatie

SO/??/1105/3000/Fotografie: Peter Strating. Onderwijs en Ambulante Begeleiding in Cluster 2

SO/??/1105/3000/Fotografie: Peter Strating. Onderwijs en Ambulante Begeleiding in Cluster 2 SO/??/1105/3000/Fotografie: Peter Strating Onderwijs en Ambulante Begeleiding in Cluster 2 Doelgroep In cluster 2 krijgen leerlingen met een auditieve of communicatieve beperking onderwijs of ambulante

Nadere informatie

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? - Normaal begaafde kinderen van 4 tot 13 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Zuid, die in hun gedrag signalen afgeven die mogelijk duiden op een problematische

Nadere informatie

ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE. Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie

ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE. Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie Ernstige Enkelvoudige Dyslexie Diagnostiek en behandeling Adelante audiologie & communicatie Bij schoolgaande

Nadere informatie

De Voorde. School Ondersteunings Profiel (SOP) SO De Voorde Hoofdgebouw: Bazuinlaan 4 2287 EE Rijswijk Tel. 070-39 43 042

De Voorde. School Ondersteunings Profiel (SOP) SO De Voorde Hoofdgebouw: Bazuinlaan 4 2287 EE Rijswijk Tel. 070-39 43 042 VSO SO School Ondersteunings Profiel (SOP) De Voorde SO VSO SO De Voorde Hoofdgebouw: Bazuinlaan 4 2287 EE Rijswijk Tel. 070-39 43 042 school@voorde.scoh.nl www.scoh.nl/voorde Schoolondersteuningsprofiel

Nadere informatie

ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE. Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie

ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE. Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie Ernstige Enkelvoudige Dyslexie Diagnostiek en behandeling Adelante audiologie & communicatie Bij schoolgaande

Nadere informatie

Multidisciplinaire diagnostiek op. Renate van den Ende, Teamleider AC R dam

Multidisciplinaire diagnostiek op. Renate van den Ende, Teamleider AC R dam Multidisciplinaire diagnostiek op het Audiologisch Centrum (AC) Renate van den Ende, Teamleider AC R dam Wat is een Audiologisch Centrum (AC)? Organisatie gespecialiseerd in bij kinderen en volwassenen

Nadere informatie

Productenboek. Pento Vroegbehandeling Linie 518, 7325 DZ Apeldoorn t: (055) 368 18 28 e: vroegbehandeling@pento.nl. Versie: 8.

Productenboek. Pento Vroegbehandeling Linie 518, 7325 DZ Apeldoorn t: (055) 368 18 28 e: vroegbehandeling@pento.nl. Versie: 8. Productenboek 2015 Pento Vroegbehandeling Linie 518, 7325 DZ Apeldoorn t: (055) 368 18 28 e: vroegbehandeling@pento.nl Versie: 8.0 maart 2015 Voorwoord Voor u ligt het productenboek 2015 van Pento Vroegbehandeling

Nadere informatie

Sociaal-emotionele kinderen ontwikkeling bij jonge ESM-

Sociaal-emotionele kinderen ontwikkeling bij jonge ESM- Sociaal-emotionele jonge Bernadette ESM-kinderen Vermeij ontwikkeling bij Rosanne NSDSK van Zee Inhoud Inleiding Monitor Onderzoek ontwikkeling voor sociaal bij jonge ESMkinderen emotionele met ESM Siméa

Nadere informatie

Indicatie cluster 2 bij kinderen met een CI. Rens Leeuw CI-team Nijmegen Sint-Michielsgestel Viataal

Indicatie cluster 2 bij kinderen met een CI. Rens Leeuw CI-team Nijmegen Sint-Michielsgestel Viataal Indicatie cluster 2 bij kinderen met een CI Rens Leeuw CI-team Nijmegen Sint-Michielsgestel Viataal Inhoud - Historie van regelgeving en huidige regelgeving - Enige resultaten van kinderen met CI - Overeenkomsten

Nadere informatie

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld?

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? - Normaal begaafde kinderen van 4 tot 13 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Zuid, die in hun gedrag signalen afgeven die mogelijk duiden op een problematische

Nadere informatie

Leren luisteren met solo-apparatuur: ergotherapie voor je oren?

Leren luisteren met solo-apparatuur: ergotherapie voor je oren? Leren luisteren met solo-apparatuur: ergotherapie voor je oren? Simea 2016 Annemiek Voor in 't holt a.voorintholt@viertaal.nl VierTaal / Vakgroep Audiologie Simea Elevator Pitch Ervaringen met solo Positief

Nadere informatie

Speciaal Gewoon overstappen van speciaal naar regulier onderwijs. Cees de Wit, Maartje Reitsma Schoolpsychologencongres 2014

Speciaal Gewoon overstappen van speciaal naar regulier onderwijs. Cees de Wit, Maartje Reitsma Schoolpsychologencongres 2014 Speciaal Gewoon overstappen van speciaal naar regulier onderwijs Cees de Wit, Maartje Reitsma Schoolpsychologencongres 2014 Wie zijn jullie? Wie zijn wij? Recht op onderwijs dat is gericht op: - de ontplooiing

Nadere informatie

The development of ToM and the ToM storybooks: Els Blijd-Hoogewys

The development of ToM and the ToM storybooks: Els Blijd-Hoogewys The development of ToM and the ToM storybooks: Els Blijd-Hoogewys Een reactie door Hilde M. Geurts Lezing Begeer, Keysar et al., 2010: Advanced ToM 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Autisme (n=34) Controle

Nadere informatie

Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen

Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen Afdeling Keel-, Neus- en Oorheelkunde Informatie voor verwijzers Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen Kinderen met problemen of vragen op

Nadere informatie

Communicatieve teruggetrokkenheid?

Communicatieve teruggetrokkenheid? Communicatieve teruggetrokkenheid? De rol van teruggetrokken gedrag in de relatie met klasgenoten en welbevinden op school van dove/slechthorende jongeren in groep 8 en de brugklas Nina Wolters, Harry

Nadere informatie

Passende Ondersteuning

Passende Ondersteuning Passende Ondersteuning Voor auditief en communicatief beperkte leerlingen in het MBO Platform Gehandicapten MBO Robert Bekman en Gerda Egtberts, 9 april 2015 Onderwerpen Wet- en regelgeving Instellingen

Nadere informatie

Onderzoek Communicatie: Assessment en interventie van perceptieve en productieve functiestoornissen bij volwassenen met een verstandelijke beperking

Onderzoek Communicatie: Assessment en interventie van perceptieve en productieve functiestoornissen bij volwassenen met een verstandelijke beperking Onderzoek Communicatie: Assessment en interventie van perceptieve en productieve functiestoornissen bij volwassenen met een verstandelijke beperking Prof. Dr. Ir. Ad Snik, Klinisch Fysicus en Audioloog,

Nadere informatie

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Gehoor en communicatie zijn van groot belang voor de mens. Wanneer er een beperking van gehoor, spraak of taal optreedt, heeft dat vaak grote gevolgen voor het

Nadere informatie

Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening

Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening Dr.L.Ruytjens klinisch fysicus-audioloog Sophia Kinderziekenhuis Rotterdam mede namens L.Heijkoop en A.Verbaan logopedisten Inhoud Neonatale gehoorscreening

Nadere informatie

Hand out Voorkomen en oplossen van pesten bij kinderen met autisme

Hand out Voorkomen en oplossen van pesten bij kinderen met autisme Hand out Voorkomen en oplossen van pesten bij kinderen met autisme In deze hand-out vindt u een korte samenvatting terug van de deelonderwerpen die Helen Wildeboer, trainer van de Stichting Omgaan met

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. SO Onder de Kap

Schoolondersteuningsprofiel. SO Onder de Kap Schoolondersteuningsprofiel SO Onder de Kap 1. Inleiding Alle scholen baseren hun onderwijs op de zeven kernwaarden zoals die door het Landelijk Expertise Centrum Speciaal Onderwijs zijn ontwikkeld: 1.

Nadere informatie

Solo apparatuur in de klas. Erwin Baas, Margot Willemsen & Simea, april 2015

Solo apparatuur in de klas. Erwin Baas, Margot Willemsen & Simea, april 2015 Erwin Baas, Margot Willemsen E.Baas@kentalis.nl & M.Willemsen@kentalis.nl Simea, april 2015 Doel van solo apparatuur Het auditieve leersignaal voor de leerling toegankelijker maken. - Minder last meer

Nadere informatie

Maarten, weet jij het gebaar nog voor stil maar? Ach schat, als ze eenmaal een CI heeft kun je normaal met haar praten.

Maarten, weet jij het gebaar nog voor stil maar? Ach schat, als ze eenmaal een CI heeft kun je normaal met haar praten. Maarten, weet jij het gebaar nog voor stil maar? Ach schat, als ze eenmaal een CI heeft kun je normaal met haar praten.. Ervaringen en participatie Kinderen en jongeren over doofheid, slechthorendheid

Nadere informatie

Van speciaal naar regulier onderwijs: een hele overstap! Het Congres 29 november 2013

Van speciaal naar regulier onderwijs: een hele overstap! Het Congres 29 november 2013 Van speciaal naar regulier onderwijs: een hele overstap! Het Congres 29 november 2013 #speciaalgewoon Wie bent u? Wie zijn wij? Aleid Schipper Maartje Reitsma Jos Vinders en Kees Verweij Van terugplaatsen

Nadere informatie

BEPERKING ONDERWIJSPARTICIPATIE

BEPERKING ONDERWIJSPARTICIPATIE BEPERKING ONDERWIJSPARTICIPATIE GOOD PRACTICES De onderbouwing van de beperking van de onderwijsparticipatie blijkt uit het VO Aanmeldformulier Amsterdam 2009-2010, niet ouder dan een half jaar, plus diagnostische

Nadere informatie

CI De rol van de maatschappelijk werker. Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009

CI De rol van de maatschappelijk werker. Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009 CI De rol van de maatschappelijk werker Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009 Rol maatschappelijk werker CI-team Selectiecriteria voor de maatschappelijk

Nadere informatie

DE DIENSTEN AMBULANTE BEGELEIDING IN DE REGIO ZEELAND BUNDELEN HUN CURSUSAANBOD 2009 2010. de Korre ALLE EXPERTISE BIJEEN, EEN HELE ZORG MINDER!

DE DIENSTEN AMBULANTE BEGELEIDING IN DE REGIO ZEELAND BUNDELEN HUN CURSUSAANBOD 2009 2010. de Korre ALLE EXPERTISE BIJEEN, EEN HELE ZORG MINDER! DE DIENSTEN AMBULANTE BEGELEIDING IN DE REGIO ZEELAND BUNDELEN HUN CURSUSAANBOD 2009 2010 ALLE EXPERTISE BIJEEN, EEN HELE ZORG MINDER! De Berkenschutse Expertisecentrum voor Onderwijs & Epilepsie de Korre

Nadere informatie

Procesbeschrijving en Kwaliteitsindicatoren voor het onderwijs aan leerlingen met een meervoudige beperking.

Procesbeschrijving en Kwaliteitsindicatoren voor het onderwijs aan leerlingen met een meervoudige beperking. Kwaliteitsindicatoren voor het onderwijs aan leerlingen met een meervoudige beperking. In dit document worden het proces beschreven en de kwaliteitsindicatoren benoemd voor het onderwijs aan Hieronder

Nadere informatie

Audiologische zorg na prenatale CMV infectie Yvonne Simis, Cas Smits, Theo Goverts

Audiologische zorg na prenatale CMV infectie Yvonne Simis, Cas Smits, Theo Goverts udiologische zorg na prenatale CMV infectie Yvonne Simis, Cas Smits, Theo Goverts 22 maart 2013 Zorg bij CMV in het C Eén virus Zeven kinderen Zeven routes van/naar het C Zeven trajecten binnen het C Prenataal

Nadere informatie

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STA STERK TRAINING 1 sta sterk training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STA STERK TRAINING 3 De sta sterk training achtergrond sta sterk Training

Nadere informatie

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H.

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Leloux-Opmeer Voorwoord Inhoudsopgave Een tijd geleden hebben Stichting Horizon

Nadere informatie

Inhoud. Gelijk aan gele katern Artikel 4 slechthorend:

Inhoud. Gelijk aan gele katern Artikel 4 slechthorend: é!"#$$ Inhoud - Historie van regelgeving en huidige regelgeving - Enige resultaten van - Overeenkomsten en verschillen tussen kinderen met hoortoestellen en met CI - Voorstellen voor toekomstige regelgeving

Nadere informatie

Verwijzing naar GGMD voor hulpverlening aan doven, doofblinden, ernstig slechthorenden, plots- en laatdoven, en mensen met ménière en gehoorverlies

Verwijzing naar GGMD voor hulpverlening aan doven, doofblinden, ernstig slechthorenden, plots- en laatdoven, en mensen met ménière en gehoorverlies Hieronder vindt u informatie voor verwijzing naar GGMD voor: hulpverlening aan doven, doofblinden, ernstig slechthorenden, plots- en laatdoven, en mensen met ménière in combinatie met gehoorverlies ambulante

Nadere informatie

Inhoud Inleiding Hoofdstuk 1 Normale taalontwikkeling Hoofdstuk 2 Ontwikkelingsdysfasie

Inhoud Inleiding Hoofdstuk 1 Normale taalontwikkeling Hoofdstuk 2 Ontwikkelingsdysfasie Inhoud Inleiding 11 Hoofdstuk 1 Normale taalontwikkeling 15 1.1 Taalontwikkeling: een multidimensioneel gebeuren 16 1.2 Componenten van de taalontwikkeling 18 1.3 Fasen in de taalontwikkeling 21 1.4 Besluit

Nadere informatie

Inzet maatschappelijk werk voor tinnitusbegeleiding

Inzet maatschappelijk werk voor tinnitusbegeleiding Inzet maatschappelijk werk voor tinnitusbegeleiding Marieke Rutgers Maatschappelijk werker Dag der Akoepedie 24 april 2014 Inhoud van presentatie Tinnitusspreekuur Kerntaak maatschappelijk werk Model somato-psychische

Nadere informatie

LIEVERWIJS. kindercoaching & training. kindercoaching basisschool trainingen kindercoach op bestelling. Een rups kan altijd nog een vlinder worden

LIEVERWIJS. kindercoaching & training. kindercoaching basisschool trainingen kindercoach op bestelling. Een rups kan altijd nog een vlinder worden LIEVERWIJS kindercoaching & training kindercoaching basisschool trainingen kindercoach op bestelling Een rups kan altijd nog een vlinder worden Kindercoaching Van Rups naar Vlinder Voor kinderen in de

Nadere informatie

Jongeren in therapie

Jongeren in therapie Jongeren in therapie Jongeren in therapie: begrenzing verruimd Voorstelling For K Voorstelling team Begrenzing verruimd Nabijheid Teamproces Beleving jongere Interactie Literatuur Voorstelling For K Start:

Nadere informatie

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Gewoon naar school, mét begeleiding Wat ziet mijn leerling en wat niet? Zijn er aanpassingen nodig in de klas?

Nadere informatie

PREVALENTIE EN DIAGNOSTIEK VAN SLECHTHORENDHEID BIJ PERSONEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING EN AUTISMESPECTRUMSTOORNIS

PREVALENTIE EN DIAGNOSTIEK VAN SLECHTHORENDHEID BIJ PERSONEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING EN AUTISMESPECTRUMSTOORNIS Utrecht 2 november 2007 PREVALENTIE EN DIAGNOSTIEK VAN SLECHTHORENDHEID BIJ PERSONEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING EN AUTISMESPECTRUMSTOORNIS CHRIS DE BAL DEP. LOGOPEDIE EN AUDIOLOGIE LESSIUS HOGESCHOOL

Nadere informatie

Jaarverslag : AB-Dienst Parkschool Sittard

Jaarverslag : AB-Dienst Parkschool Sittard Jaarverslag : AB-Dienst Parkschool Sittard Schooljaar 2009-2010 1 Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1 Ambulante Begeleiding binnen de Parkschool en Visie. Hoofdstuk 2 Deelnemende leerlingen en scholen.

Nadere informatie

EEN NIEUW BEGIN OP EEN SPECIALE SCHOOL

EEN NIEUW BEGIN OP EEN SPECIALE SCHOOL speciaal onderwijs speciaal onderwijs EEN NIEUW BEGIN OP EEN SPECIALE SCHOOL Speciaal Onderwijs Entréa Een nieuw begin op een speciale school De meeste kinderen beginnen hun schoolcarrière op de basisschool.

Nadere informatie

Advies- en Behandel Centrum

Advies- en Behandel Centrum Advies- en Behandel Centrum Voor wie is deze folder bedoeld? Woon je nog thuis of bij een andere zorgaanbieder dan De Twentse Zorgcentra, heb je een verstandelijke beperking én een behandelvraag? Dan is

Nadere informatie

Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen

Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen GGMD staat voor Geestelijke Gezondheidszorg en Maatschappelijke Dienstverlening. Wij helpen doven, mensen met een hoorprobleem en hun naasten met advies,

Nadere informatie

1. Leerling Identificatie Project

1. Leerling Identificatie Project 1. Leerling Identificatie Project -Gemengd onderwijs voor leerlingen met hoorproblemen in Malawi eerder hulp gekregen bij hun handicap. Meer dan 60% van de jongeren in deze groep stopt met school omdat

Nadere informatie

Effectiviteit van training bij kinderen met auditieve verwerkingsproblemen

Effectiviteit van training bij kinderen met auditieve verwerkingsproblemen Effectiviteit van training bij kinderen met auditieve verwerkingsproblemen Lian Nijland, Jeanet Smilde, Sjoeke van der Meulen, Maroeska Rovers, Thomas van Huijstee, Anne Schilder en Bert van Zanten Gefinancierd

Nadere informatie

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Uitgangspunten: De toewijzing van het arrangement gebeurt op basis van de onderwijsbehoefte van de leerling. De onderwijsbehoefte van een cluster

Nadere informatie

Auris. De Koninklijke Auris Groep. Speciaal voor gehoor, spraak en taal

Auris. De Koninklijke Auris Groep. Speciaal voor gehoor, spraak en taal Auris De Koninklijke Auris Groep Speciaal voor gehoor, spraak en taal Door met elkaar te communiceren, maak je contact, ontwikkel je jezelf en leer je. Dat begint al direct bij de geboorte. Baby s vragen

Nadere informatie

Rick, een speciale jongen op het reguliere onderwijs. KONOT studiedag 16 oktober 2013

Rick, een speciale jongen op het reguliere onderwijs. KONOT studiedag 16 oktober 2013 Rick, een speciale jongen op het reguliere onderwijs KONOT studiedag 16 oktober 2013 Van terugplaatsen naar overstappen! Doelgroep Van cluster 4: regulier: Naar - speciaal onderwijs (so) - basisonderwijs

Nadere informatie

Deel 1 Gebruik van het computerprogramma Behandeldoelen tos. 2 Stappen bij het opstellen van een behandelplan 29

Deel 1 Gebruik van het computerprogramma Behandeldoelen tos. 2 Stappen bij het opstellen van een behandelplan 29 Inhoud Inleiding 15 Deel 1 Gebruik van het computerprogramma Behandeldoelen tos 1 Het computerprogramma 23 1.1 Inleiding 23 1.2 Doel van het computerprogramma Behandeldoelen tos 23 1.3 Doelgroep en gebruikers

Nadere informatie

mensen met een Licht Verstandelijke Beperking

mensen met een Licht Verstandelijke Beperking Herkennen van mensen met een Licht Verstandelijke Beperking 23 juni 2015 GGD jeugdartsen Limburg Marijke van Duijnhoven en Hanneke van Gaal I have no actual or potential conflict of interest in relation

Nadere informatie

LVB en Verslaving. Samenwerken, het kan! Lisette Bloemendaal Erna Mensen 5 februari 2013

LVB en Verslaving. Samenwerken, het kan! Lisette Bloemendaal Erna Mensen 5 februari 2013 Samenwerken, het kan! Lisette Bloemendaal Erna Mensen 5 februari 2013 Binnenplein Casus Methodieken 2 Binnenplein Onderdeel van Aveleijn (VG) Gericht op verstandelijke beperking en verslaving Ambulant

Nadere informatie

Op weg naar effectiviteitonderzoek in het cluster 4 onderwijs

Op weg naar effectiviteitonderzoek in het cluster 4 onderwijs Op weg naar effectiviteitonderzoek in het cluster 4 onderwijs Een verkenning van de doelgroep en de werkwijze Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. Drs. H. Leloux-Opmeer Inhoudsopgave Introductie

Nadere informatie

Wie zijn wij? Werkwijze

Wie zijn wij? Werkwijze Het SpraakTaalteam De ontwikkeling van taal en spraak verloopt niet bij alle kinderen vanzelfsprekend. Sommige kinderen zijn later met hun eerste woordjes, andere kinderen praten al snel maar zijn voor

Nadere informatie

wijzer centrum voor ambulante behandeling van Amsta

wijzer centrum voor ambulante behandeling van Amsta wijzer centrum voor ambulante behandeling van Amsta Wie zijn we? Wijzer is het centrum voor ambulante behandeling van Amsta (voorheen DkJ). Wijzer biedt expertise op het gebied van ondersteuning en behandeling

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Volgorde Overbelasting Mindfulness Theorie Praktijk (aanpassingen) Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

GEMOTIVEERD VERSLAG M-DECREET

GEMOTIVEERD VERSLAG M-DECREET GEMOTIVEERD VERSLAG M-DECREET IDENTIFICATIEGEGEVENS LEERLING Voor- en achternaam Geboortedatum Geslacht Adres OUDERS Voor- en achternaam moeder Voor- en achternaam vader Adres (indien anders dan adres

Nadere informatie

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Psychologie Inovum Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Waarom psychologie Deze folder is om bewoners, hun naasten en medewerkers goed te informeren over de mogelijkheden

Nadere informatie

AUDIOLOGISCH CENTRUM HOLLAND NOORD ALKMAAR. Het AC als centrum voor Spraaktaaldiagnostiek

AUDIOLOGISCH CENTRUM HOLLAND NOORD ALKMAAR. Het AC als centrum voor Spraaktaaldiagnostiek AUDIOLOGISCH CENTRUM HOLLAND NOORD ALKMAAR Het AC als centrum voor Spraaktaaldiagnostiek Het spraaktaalteam van het ACHN Multidisciplinair team bestaat uit: Gedragswetenschappers (orthopedagogen/psychologen)

Nadere informatie

Passend Onderwijs. voor dove en slechthorende leerlingen en voor leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis HERZIENE DRUK

Passend Onderwijs. voor dove en slechthorende leerlingen en voor leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis HERZIENE DRUK HERZIENE DRUK SO/1502 Fotografie: Peter Strating Passend Onderwijs voor dove en slechthorende leerlingen en voor leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis februari 2015 Inleiding Deze brochure geeft

Nadere informatie

Zo leer je kinderen rekenen: Verslag van een praktijkonderzoek 1

Zo leer je kinderen rekenen: Verslag van een praktijkonderzoek 1 25 02 2010 Verkorteversievaneendefinitiefteverschijnenwetenschappelijkrapport Prof.dr.AnnaM.T.Bosman RadboudUniversiteitNijmegen Zoleerjekinderenrekenen:Verslagvaneenpraktijkonderzoek 1 1 Inleiding 2 De

Nadere informatie

TAALLEREN IN INTERACTIE

TAALLEREN IN INTERACTIE TAALLEREN IN INTERACTIE alleen voor cluster 2? Ciska Heertjes-Groen Logopediste Taalbrug SO Begeleidster TII SBO INHOUD Video opname TOS klas op de Taalbrug SO Wat zie je? Wat is taalleren in interactie?

Nadere informatie

Workshop 8: Aanbod Fritz Redlschool

Workshop 8: Aanbod Fritz Redlschool Workshop 8: Aanbod Fritz Redlschool afdeling ambulante begeleiding Mariette van Hemert Annemieke Bregman Ambulante Begeleiding Een andere kijk op gedrag 1 1 Fritz Redlschool Wie zijn wij: Cluster IV School

Nadere informatie

WAT DOET DE LOGOPEDIST?

WAT DOET DE LOGOPEDIST? TAAL Afasie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door een hersenletsel in de linker hersenhelft. Dit wordt meestal veroorzaakt door een beroerte (CVA), maar kan ook ontstaan door een hersentumor, een

Nadere informatie

team De gelukkige groep

team De gelukkige groep pedagogisch klimaat... sociaal-emotionele ontwikkeling team Aandacht voor sociaal-emotioneel functioneren De gelukkige groep Op school en in uw groep speelt veel meer dan alleen het schoolse leren. Het

Nadere informatie

Slechthorendheid op school Wat hoor je te weten in Cluster 2?

Slechthorendheid op school Wat hoor je te weten in Cluster 2? Slechthorendheid op school Wat hoor je te weten in Cluster 2? Margot Willemsen Erwin Baas 2015 Inhoud Gehoor Gehoorverlies Onderzoek: wat betekent een audiogram? Hoe klinkt een gehoorverlies Wat mag je

Nadere informatie

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar De specialisten van De Jeugdpraktijk geven kinderen en jongeren de persoonlijke en professionele aandacht die vereist is. De

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofielen Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan

Schoolondersteuningsprofielen Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan Schoolondersteuningsprofielen Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan Plaats: Eindhoven Schooljaar: 2014-2015 Ingevuld door: Astrid van der Knaap Datum: 30 maart 2014 Inhoud SOVA training... 3 Ondersteuning

Nadere informatie

Lichaamstaal en sekspraat. Leonora van der Beek en Esther Keller

Lichaamstaal en sekspraat. Leonora van der Beek en Esther Keller Lichaamstaal en sekspraat Leonora van der Beek en Esther Keller Even voorstellen Leonora van der Beek Communicatiedeskundige Kentalis, regio west, Zoetermeer Werkzaam binnen de doelgroep Communicatief

Nadere informatie

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Gewoon naar school, mét begeleiding In de buurt naar school Wat ziet mijn leerling en wat niet? Zijn er aanpassingen

Nadere informatie

Agressie: Agressief gedrag thuis en in de groep Opvoeders van kinderen in de leeftijd van 4 9 jaar en 9 14 jaar

Agressie: Agressief gedrag thuis en in de groep Opvoeders van kinderen in de leeftijd van 4 9 jaar en 9 14 jaar Agressie: Agressief gedrag thuis en in de groep Opvoeders van kinderen in de leeftijd van 4 9 jaar en 9 14 jaar Dit themapakket is gemaakt naar aanleiding van vragen van ouders, leerkrachten, schoolartsen

Nadere informatie

Cor Emousschool. School Ondersteunings Profiel (SOP) SO Cor Emousschool Twickelstraat 5 2531 PW Den Haag tel. 070-394 89 94

Cor Emousschool. School Ondersteunings Profiel (SOP) SO Cor Emousschool Twickelstraat 5 2531 PW Den Haag tel. 070-394 89 94 VSO SO School Ondersteunings Profiel (SOP) Cor Emousschool SO VSO SO Cor Emousschool Twickelstraat 5 2531 PW Den Haag tel. 070-394 89 94 info@cor-emous.net www.cor-emous.nl Schoolondersteuningsprofiel

Nadere informatie

Leerplaatsomschrijving

Leerplaatsomschrijving Leerplaatsomschrijving Locatie/werkplek: De Campinglaan Onderdeel van KDC de Kleine Beer Adres: Postcode en woonplaats Vastgesteld: Campinglaan 1 a 9727 KH Groningen mei-2016 De Kleine Beer Kinderen/jongeren

Nadere informatie

Ouders en onderwijsprofessionals in partnerschap?

Ouders en onderwijsprofessionals in partnerschap? Ouders en onderwijsprofessionals in partnerschap? Checklist onderwijsmedewerkers cluster 2: doel onderwijsondersteuning verbeteren betrokkenheid ouders vergroten Checklist onderwijsmedewerkers cluster

Nadere informatie

Kinderen horen beter met FM

Kinderen horen beter met FM Kinderen horen beter met FM Een praktische gids voor ouders en begeleiders Life is on We laten ons inspireren door de wensen van iedereen die vertrouwt op onze kennis, ideeën en zorg. Door op een creatieve

Nadere informatie

Welkom bij de kinderrevalidatie. Revalidatiegeneeskunde

Welkom bij de kinderrevalidatie. Revalidatiegeneeskunde Welkom bij de kinderrevalidatie Revalidatiegeneeskunde mca.nl Welkom bij de kinderrevalidatie Uw kind is doorverwezen naar de Revalidatiegeneeskunde. Op deze afdeling werkt een team dat gespecialiseerd

Nadere informatie

Instellingen voor auditief en communicatief beperkte leerlingen. Van Vraag naar Ondersteuning. Landelijk kader inrichting passend onderwijs

Instellingen voor auditief en communicatief beperkte leerlingen. Van Vraag naar Ondersteuning. Landelijk kader inrichting passend onderwijs Instellingen voor auditief en communicatief beperkte leerlingen Van Vraag naar Ondersteuning Landelijk kader inrichting passend onderwijs november 2014 De stichting Siméa behartigt de belangen van de instellingen

Nadere informatie

Kinderen in Perspectief; onze partners in beeldvorming van emoties en gedrag bij kinderen

Kinderen in Perspectief; onze partners in beeldvorming van emoties en gedrag bij kinderen Kinderen in ; onze partners in beeldvorming van emoties en gedrag bij kinderen 1. Wat is? -praktijk van zelfstandige therapeuten -disciplines: 2 pedagogen, 1 psychologe, multidisciplinaire samenwerking

Nadere informatie

Problemen op het werk door slechthorendheid,

Problemen op het werk door slechthorendheid, Problemen op het werk door slechthorendheid, De rol van de maatschappelijk werker hierbij Agaath Dondorp, maatschappelijk werker Audiologisch Centrum, VUmc Samenwerking * Audiologisch Centrum VUmc * Audiologisch

Nadere informatie

Groepen en cursussen MEE Gelderse Poort voor inwoners van de regio s Arnhem, Nijmegen en Rivierenland

Groepen en cursussen MEE Gelderse Poort voor inwoners van de regio s Arnhem, Nijmegen en Rivierenland Groepen en cursussen MEE Gelderse Poort voor inwoners van de regio s Arnhem, Nijmegen en Rivierenland Alle groepen en cursussen die door MEE Gelderse Poort geboden worden zijn toegankelijk voor mensen

Nadere informatie

Leerplaatsomschrijving. Adres: Zonnelaan 30-20

Leerplaatsomschrijving. Adres: Zonnelaan 30-20 Leerplaatsomschrijving Locatie/werkplek: Locatie Zonnelaan Adres: Zonnelaan 30-20 Postcode en woonplaats: 9742BM Groningen Vastgesteld: 1-12-2014 De cliënten Vanuit locatie Zonnelaan worden 70 cliënten

Nadere informatie

Trainingen en publicaties van het BCG

Trainingen en publicaties van het BCG GWIJK Trainingen en publicaties van het BCG Ik laat je iets zien waardoor je anders gaat denken en doen Dit is een informatiebrochure van het Bredaas Centrum Gehandicaptenbeleid 2 Colofon Dit is een brochure

Nadere informatie

Logopedie in het cluster 4 onderwijs

Logopedie in het cluster 4 onderwijs Logopedie in het cluster 4 onderwijs mw. E. Cox MA (NVLF) mw. E. Kunst-Verberne (NVLF) mw. M. Schulte (NVLF) dhr. R. Nannes (NVLF) 2 Aanleiding position statement Dit position statement richt zich op de

Nadere informatie

Tweetaligheid in een multidisciplinair jasje. ADC Kentalis St. Michielsgestel

Tweetaligheid in een multidisciplinair jasje. ADC Kentalis St. Michielsgestel Tweetaligheid in een multidisciplinair jasje. ADC Kentalis St. Michielsgestel Mariëtte Veldman, logopedist ADC Mart Emmen, logopedist ADC inhoud Samenstelling en werkwijze team DSH op ADC Kentalis locatie

Nadere informatie

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Gegevens leerling Naam leerling :.. 0 jongen 0 meisje Geboortedatum Groep

Nadere informatie

Richtlijnen Commissie Leerling Ondersteuning (CLO) Samenwerkingsverband De Liemers po

Richtlijnen Commissie Leerling Ondersteuning (CLO) Samenwerkingsverband De Liemers po Richtlijnen Commissie Leerling Ondersteuning (CLO) Samenwerkingsverband De Liemers po Minimaal noodzakelijk bij aanmelding voor alle leerlingen: Ondertekend aanmeldingsformulier Handelingsgericht Zorgformulier

Nadere informatie

Welkom bij de kinderrevalidatie

Welkom bij de kinderrevalidatie Welkom bij de kinderrevalidatie Revalidatiegeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave Kinderrevalidatie, hoe gaat dat? 3 Wie werken er op de afdeling revalidatie? 4 Uw vragen 6 Niet tevreden? 6 Colofon Redactie:

Nadere informatie

Inspiratiedag exclusief-inclusief WWW.KOCA.BE

Inspiratiedag exclusief-inclusief WWW.KOCA.BE Inspiratiedag exclusief-inclusief wie of waar je ook bent, wij staan naast je, opdat je op eigen krachten verder kan Visie Expertisecentrum Binnen muren van KOCA indien nodig Inclusief waar mogelijk Ter

Nadere informatie

William Schrikker Pleegzorg

William Schrikker Pleegzorg Landelijke specialist, met regionale accenten Nieske Selles, pleegmoeder Marion Inghels, pleegzorgwerker 25 mei 2016 Doelgroep van de WSP Wat betekent LVB + bijkomende problematiek Interactieve opdracht

Nadere informatie