Onze olie ligt onder hun zand Over economie als oorlog of als een weg naar vrede

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onze olie ligt onder hun zand Over economie als oorlog of als een weg naar vrede"

Transcriptie

1 Onze olie ligt onder hun zand Over economie als oorlog of als een weg naar vrede Verslag Nationale Vredesdag Religieuzen 8 september 2012

2 Inhoud Opening... 3 Onze olie ligt onder hun zand... 4 Over economie als oorlog of als een weg naar vrede. Inleiding door dr. Greetje Witte Rang Economie als slagveld Wat betekent die ordening van de wereld voor ons leven? Hoe het anders kan en onze bijdrage... 7 Vragen ter verheldering... 9 Oud-leden in het zonnetje gezet Middagdeel Het woord is aan de zaal Slotviering en afsluiting Praktische informatie

3 Ongeveer honderdtachtig deelnemers waren aanwezig op de Nationale Vredesdag Religieuzen, die gehouden werd in Den Bosch op 8 september. Aansluitend bij het onderwerp van de Vredesweek, de strijd om grondstoffen, was het thema: Onze olie ligt onder hun zand. Voor de vierentwintigste keer kwamen we bijeen voor een dag van bezinning, ontmoeting, informatie opdoen en samen zingen. Ook werden enkele oud-leden van de commissie Vredesvraagstukken in het zonnetje gezet. Opening Onder leiding van Joy van der Werf en met pianobegeleiding van Leny van den Bosch oefenen we de liederen van de dag. Een gelegenheidscantorij wordt geformeerd om het zingen van enkele onbekende liederen te ondersteunen. Dagvoorzitter Dinie van 't Erve heet de deelnemers (v/m) welkom, en memoreert enkele mensen die af hebben moeten zeggen. Het welkom geldt ook de spreekster, mevrouw Greetje Witte-Rang, de mensen achter de standjes (van Docete, SRTV, PWN en de Wereldwinkel), de mensen van de KNR en enkele van de oud-leden van de commissie Vredesvraagstukken. Ignatia Crijns, voorzitter van de commissie, zegt dat ze blij is met alle aanwezigen. Wij zijn het neusje van de zalm van de kerk. De dag zal gaan over een economisch onderwerp. Taaie kost, maar zeer belangrijk. We steken nu een kaars aan, om onszelf en elkaar in lichterlaaie te zetten, om elkaar te enthousiasmeren. Bij het aansteken van de kaars, voegt ze de woorden: Een druppel 3

4 olie. Kostbaar. Van wie is hij? Van ons? Van de Schepper! Daarop zingen we het lied Dat wij volstromen. Onze olie ligt onder hun zand Over economie als oorlog of als een weg naar vrede. Inleiding door dr. Greetje Witte Rang De spreekster begint met een woord van dank voor de uitnodiging. Ik spreek graag op bijeenkomsten van religieuzen omdat ik daar altijd zo n oprechte wens tegen kom om te leren en om aan verandering bij te dragen. Dat inspireert me, en helpt me bij mijn werk. 1. Economie als slagveld De titel van deze dag is ontleend aan Loesje. Het is een rake typering. Rijken en machtigen strijden om olie. Economie is oorlog geworden. Het neoliberalisme beheerst het denken over economie. Vaak wordt er over de markt gesproken. De markt kan echter ook iets anders zijn dan een strijdperk. Denk aan een kleurrijke Afrikaanse markt. Dat is economie als dienst aan het leven. Hoewel vaak beweerd wordt, dat kerken niets afweten van economie, zijn ze er wel degelijk deskundig in. Ze zien problemen al van ver aankomen. Denk aan land grabbing, het wegjagen van boeren van hun land om dat te gebruiken voor de productie van exportgewassen. Ons voedsel groeit op hun akkers. Wij zoeken naar een alternatieve economie. De relatie tussen economie en geweld is vaak op verborgen wijze aanwezig. 4

5 Oppervlakkig gezien lijken etnische tegenstellingen de oorzaak van conflicten. Maar tegenwoordig hebben oorlogen en vluchtelingenstromen vooral te maken met olie, grondstoffen, de klimaatverandering en de toegang tot water. Rijke landen zijn afhankelijk van grondstoffen, en daarmee kwetsbaar geworden. Het begrip veiligheid wordt daarom steeds verder opgerekt. Het betekent nu vooral de zekerheid dat de grondstoffen en energiebronnen onze kant op blijven komen. Voor de veiligheid van vluchtelingen wordt niet gezorgd. Integendeel: zij zijn een bedreiging van onze veiligheid. Er is een centrale rol weggelegd voor de energievoorziening. Men geeft steun aan dictators, omdat zij onze grondstoffenstroom op gang houden. Juist die steun wil de Vredesweek zichtbaar maken. Hij creëert instabiele situaties, zonder dat wij dat goed kunnen zien. Zo is de herkomst van benzine in duister gehuld. De alternatieve energievoorziening komt moeizaam op gang. Nederland loopt hierin achter, mede dankzij Shell. Na een kleine smoespauze zingen we Om wat misdaan wordt. Vervolgens gaat mevrouw Witte Rang verder met het tweede deel: 5

6 2. Wat betekent die ordening van de wereld voor ons leven? Economische activiteit is vooral bedoeld als winst maken. Er bestaat weerzin tegen verandering. Een fundamenteel andere benadering van de economie ontbreekt in het politieke debat, ook ter linkerzijde. Kiezers zijn klanten geworden in plaats van burgers. Economisch denken heeft zich genesteld op allerlei plaatsen waar het niet thuishoort: zorg, OV, maar ook: Vrouwenemancipatie. Dorien Pessers: voor zover mannen en vrouwen gelijk zijn geworden, is dat in de onderwerping aan de arbeidsmarkt. Psychologische problemen. De Belgische hoogleraar psychotherapie Paul Verhaege beschrijft dat er meer psychologische klachten komen, naarmate de inkomensverschillen toenemen. Dit geldt voor alle lagen van de bevolking. Onderwijs. Het competentiedenken gaat niet meer alleen over aan te leren vaardigheden, maar ook om persoonlijkheidskenmerken. Je moet jezelf zien als bedrijf, succes is een levensdoel. Mensbeelden. De filosoof Harry Kunneman spreekt van het dikke ik. We worden aangemoedigd onszelf breed te maken, en onze ogen te sluiten voor de ellende van anderen. Wie niet sterk genoeg is, heeft pech. Het neoliberale denken is sterk en besmettelijk. Kijk hoe de PKN over zichzelf schrijft. Het moet een sterk merk zijn, ze heeft communicatiedragers (=predikanten) en biedt een 6

7 product aan. Het zit ook vaak in onszelf. We moeten als gelovigen echter onze eigen taal hanteren. Mensen voelen aan dat het niet klopt. Een opmerkelijke situatie deed zich voor toen Amerikaanse bloedbanken hun donoren gingen betalen. Het aantal bloeddonoren daalde drastisch. Een waarde verdronk. In ons land zeggen we nu dat de zorg veel geld kost, maar is dat geen reden om trots te zijn? Na weer een kleine smoespauze zingen we het Lied van Eva. Vervolgens gaat mevrouw Witte Rang verder met het derde deel: 3. Hoe het anders kan en onze bijdrage Een van onze taken als kerken is het organiseren van voortdurend beraad. Het is nodig dat we ons samen bezinnen op 7

8 wat er gebeurt, anders laten we ons meeslepen. In je eentje kun je deze mechanismen niet ontmaskeren, daar heb je elkaar voor nodig. De verandering in taal gaat soms ongemerkt. Vroeger hadden we het bij ziekenfondsen over solidariteit, nu is het opdraaien voor een ander. Het gaat om bekering: nastreven van verandering door zelf voorbeeld van verandering te zijn. Dat heeft drie stappen: a) de situatie goed kennen en zelf ons eigen verhaal voor elkaar hebben; b) zelf verandering voorleven; c) ons in het maatschappelijke debat mengen. Vervolgens zijn er allerlei initiatieven waar we individueel of collectief aan mee kunnen doen: Energie: groene energie bevorderen, druk uitoefenen Voedsel: biologische producten kopen, leveranciers aanspreken Consuminderen en anders consumeren; kringloopwinkels benutten; letten op fair-tradelabels, ecolabels, energielabels Anders bankieren Het beleggingsbeleid van onze pensioenfondsen proberen te beïnvloeden Linkse hobbies blijven steunen: derdewereldorganisaties, milieuorganisaties. Daarbij moeten we niet alleen doe-dingen steunen, maar juist ook bewustwording, die tegenwoordig nauwelijks nog gewaardeerd wordt. Algemeen gezegd: we moeten ons laten horen. Geef morele steun aan goede initiatieven. Verhef uw stem op alle 8

9 plaatsen waar u komt. Zelfs als u niet meteen anderen zult overtuigen, u steunt mensen op eenzame plaatsen. Vragen ter verheldering Vanuit de zaal worden de volgende opmerkingen gemaakt en vragen gesteld: Een zuster vraagt aandacht voor het boek Nooit meer Elmina van Meindert Muller. Hierin komen Afrikaanse theologen aan het woord over het kolonialisme en de relatie tot het Noorden. Iemand vraagt verheldering van de term neoliberalisme. Hierop antwoordt een andere aanwezige: Het is een nieuwe vorm van slavernij. De rijke landen proberen het te verkopen als gelijkheid voor iedereen, maar de werkelijkheid is anders. Hoe grijpen globalisering en migratie in elkaar? Reactie Greetje Witte-Rang: De vragen gaan allemaal over globalisering. Dat is een verwarrend begrip. Kerken waren de eerste globaliseringsbeweging. Voor ons is het dus niet een vreemd verschijnsel, en het is ook al heel oud. Waar het tegenwoordig voor wordt gebruikt, is het project van de neoliberale globalisering. Men probeert dit denken overal ter wereld te vestigen. Neoliberalisme is een woord om de politiek te beschrijven van het terugdringen van de rol van de overheid. Hier wordt een economische theorie een ideologie. Het liberalisme laat alles vrij. Geld en goederen kunnen overal naar toe. Maar echt liberalisme zou 9

10 inhouden dat iedereen ook vrij zou moeten kunnen migreren. Dat gebeurt echter niet. Als je echt liberaal zou zijn, zou dat moeten betekenen dat je de mensen die je tegenhoudt, financieel compenseert. Maar ook dat gebeurt natuurlijk niet. Het neoliberale denken gaat ervan uit dat de markt alles moet oplossen. Het IMF en de Wereldbank gaan hiervan uit. Er zijn gesprekken geweest tussen de Wereldraad van Kerken en de Wereldbank, onder meer over privatisering van watervoorziening. Hier bleek dat het marktdenken ook een soort geloof is. Over slavernij moeten we zeggen dat die nog steeds bestaat, maar dat ze wordt verdonkeremaand. Kijk naar de vluchtelingen die verdrinken in de Middellandse Zee. Wij doen het niet zelf, dus het is niet onze zaak. Oud-leden in het zonnetje gezet Voordat de pauze begint, nodigt de voorzitter van de commissie Vredesvraagstukken de oud-leden uit. Aanwezig zijn Aloysa van Amersfoort en Agnes Koekkoek, en ook de dagvoorzitter van andere jaren, Paula Hermans. Francina Janssen en Tarcies Lippus zijn er helaas niet. Suze spreekt hen toe. Agnes: De oudste in jaren, maar nog steeds jong in je elan, in originele ideeën, en in strijdbare inzet tegen onrecht. Al in de jaren tachtig deed je, vanuit België, een oproep aan ons om een vuist te maken. Wij hebben voor jou, op voorschot van ons allen hier, een olijfboom geplant. 10

11 Aloysa: Al heel lang lid, en vanaf dertien jaar geleden voorzitter. We beleefden veel goeds aan het voorbereiden van de dagen als deze. We kwamen tot studie en verdieping. Maar ook altijd acties naar politiek en kerkleiding. In Ex caritate worden we niet genoemd, maar Vredesvraagstukken staat voor het samengaan als religieuze vrouwen zonder gerichtheid naar binnen, maar met een blijvende inzet voor een goed leven voor iedereen. Ook voor jou hebben we een olijfboom geplant. Ook Tarcies en Francina hebben een boom gekregen. Waar de bomen allemaal staan, is te zien bij de stand van de commissie. Dan Paula: 28 jaar geleden stond jij mede aan de wieg van Vredesvraagstukken. Jij zorgde altijd voor de beste formuleringen. En als Dochter van Wijsheid kon je heerlijk onwijs zijn. Toen je niet meer lid kon zijn van de commissie, ben je wel onze vaste dagvoorzitter gebleven voor de Vredesdag. Nu ook voor jou een 11

12 openbare blijk van waardering, in de vorm van een olijfboom. Hierop zingen we het lied: De bomen hebben wortels. Agnes roept ons vervolgens op: Laten we nog eens samen een vuist maken. Aloysa: Wat goed dat jullie er allemaal weer zijn, en dat de vredescommissie op zo goede wijze verdergaat. Paula: Het enthousiasme van deze twee is hartverwarmend. Dank aan jullie allemaal. Yosé licht toe wat er allemaal op de standjes te vinden is aan mogelijkheden om een vuist te maken. Materiaal voor de Vredesweek, voor de herdenking van de afschaffing van de slavernij, een oproep aan pensioenfondsen om geen geld te beleggen in de wapenindustrie, enzovoort. Daarmee breekt de tijd aan van de lunchpauze en voor een bezoek aan de standjes. Middagdeel Het middaggedeelte beginnen we met het zingen van het lied: Wek mijn zachtheid weer, en met het nog een keer oefenen van de liederen van de slotviering. Het woord is aan de zaal Het middagdeel is bestemd voor gesprek tussen de spreekster en de aanwezigen, en tussen de aanwezigen 12

13 onderling. De voorzet wordt gegeven door een vraag over jongeren: Uit de zaal: Ik heb geen verstand van economie, maar ik vraag me af hoe de jongeren verder moeten. Ze moeten studeren, werk zoeken, geld verdienen etc. Maar hoe kunnen zij er zelf een rol in spelen?. Hierop wordt gereageerd met een advies: Maak contact met de jongeren. Vraag hun zelf: wat doen zij ermee? Maar het is ook een gewetensvraag aan mijzelf: Hoe ga ik zelf om met economie, op welke manier doe ik zelf mijn inkopen? Nog een reactie hierop: Ik heb een dochter in de middelbareschoolleeftijd. Zij heeft maatschappelijke stage gelopen. Dat is voor jullie ook een mogelijkheid om in contact te treden met jongeren. Een andere vraag betreft biologisch voedsel. Laatst was in het nieuws dat conventioneel geproduceerd voedsel net zo goed is. En verder: hoe zit het met kringloopwinkels: koop je dan niet dingen voor arme mensen weg? Greetje Witte-Rang: Kringloopwinkels moeten juist voor de doorsnee van de samenleving zijn, niet alleen voor de armen. Het is goed om spullen een tweede leven te geven. Zie hier in de school: de wc s worden gespoeld met regenwater, en dat staat ook te lezen op de wc. Dat is heel goed, het zet ons aan het denken. Over de biologische landbouw: er is een heel debat losgebroken naar aanleiding van de uitspraken van deze Wageningse professor. Gelukkig heeft hij tegenspraak gekregen. Landbouw moet geen industrie zijn. Landbouw is al een stuk verbeterd, als gevolg van de biolandbouw. 13

14 Persoonlijk heb ik ervaring met een groenteabonnement van een bioboer in Zwolle. Dat heeft een bijzonder effect op allerlei terreinen. Korte lijntjes, geen vervoer, maar ook het feit dat de groente meer gaat betekenen. Ze komt dichterbij, de groente staat voor nieuwe relaties tussen mensen. De menselijke maat komt weer in beeld. Maatschappelijke stages: dat is een heel goed idee. In de kerk zijn we ermee bezig. Scholen zijn hard op zoek naar deze stageplaatsen. Religieuzen kunnen die bieden. We moeten voortdurend proberen invloed uit te oefenen, want het dikke-ik-denken is de lucht die we inademen. De discussie gaat verder. Iemand vertelt dat ze in Argentinië op bezoek wilde bij mensen die ze eerder had gezien. Intussen hebben multinationals deze boeren verdreven, en produceren ze er nu veevoer voor onze koeien. Een andere reactie gaat over microkrediet. Onlangs verschenen er berichten in de krant dat banken er nu goede handel in zien en er flink van profiteren. Greetje Witte-Rang: Microkredieten zijn vroeger een heel belangrijk instrument geweest. Toen werkte men nog vanuit de belangen van de mensen. Later is het heel groot geworden. Er kwamen meer partijen op die markt. De Wereldbank kwam op bezoek bij de EDCS, de internationale organisatie voor microkredieten. Van toen af hebben de banken een gat in de markt gezien. Oikocredit werkt heel anders dan de gewone banken, omdat het ook begeleiding geeft. Het is heel belangrijk met welke intenties je microkredieten verstrekt. Het zou goed zijn eens iemand van Oikocredit uit te nodigen om er meer over te vertellen. 14

15 In de pauze zei iemand tegen mij: vroeger moesten we ook ons best doen voor onze eigen toekomst. Toch kwamen mensen toen ook anders terecht als nu. Wat is er veranderd? We moeten blijven spreken. Het is niet zo dat mensen alleen nog voor het eigen belang willen opkomen. Zo is er weleens becijferd wat het werk waard is dat vrijwillig vanuit de kerken wordt gedaan. Dat omzetten in geld is een riskant idee, maar het toont aan dat er heel veel gebeurt om niet. Dat moeten we de jongeren blijven tonen. Uit de zaal: Economie kan ook een weg naar vrede zijn. Een van de aanwezigen vertelt het voorbeeld van een arbeiderswijk in Amersfoort, waar vanuit de kerken een initiatief werd genomen met de naam: Heb je even voor mij?. Mensen deden vrijwillig klussen voor elkaar. In een jaar tijd werd er honderd keer vraag en aanbod bij elkaar 15

16 gebracht. Armoede kan een weg zijn naar onderling contact, naar vrede. Vervolgens gaat de discussie weer verder over jongeren. Diverse aanwezigen reageren hierop: Een probleem blijkt te zijn dat jongeren zich niet voor langere tijd aan iets willen binden. Ze doen graag dingen, maar dan snel en voor een overzichtelijke periode. Misschien dat het beter werkt als je ambtstermijnen hanteert, zoals de kerken van de reformatie doen. Dan begrens je het ook, al is het dan op langere termijn. Jongeren zijn wel heel creatief: ze organiseren iets, en de toegangsprijs is een blik voedsel voor de Voedselbank. Blijft overigens staan dat wij er moeilijk aan kunnen wennen dat jongeren zich niet willen binden. Een voorbeeld van een organisatie die dat probeert, is Dare2Go (Jongeren en Missie). Ze gaan in op de attitude van jongeren, ze bieden iets van snelle actie, zonder te eisen dat jongeren heel lang meedraaien. Desondanks mogen we de hoop hebben dat dit in hun verdere leven doorwerkt. We moeten niet vergeten dat het ook past bij de levensfase van de jeugd. En het past ook in de maatschappij: zie de duurzaamheid van relaties. Iemand vertelt vanuit persoonlijke ervaring en vanuit de bijeenkomsten van de commissie Roepen, dat je jonge mensen de kans moet bieden zo'n manier van leven te verkennen. Als je hoopt daarmee te werven, zit je fout. Ga er niet van uit dat het pas zinvol is, als ze blijven. Greetje Witte-Rang: Dit geldt niet alleen voor jongeren. Mensen warm krijgen voor langlopende dingen is een probleem. Ook voor langere series bijeenkomsten. Vroeger 16

17 hielden we over een onderwerp een serie van twintig avonden in een jaar. Dat doet nu niemand meer. Kijk naar hoe men aankijkt tegen missionarissen: pas heel laat heeft men ingezien wat de waarde was van ergens heel lang blijven. Uit de zaal: Zouden we op den duur zonder kerncentrales kunnen, zeker nu je bijna nergens windmolens mag neerzetten? Zie het besluit van de provincie Noord- Holland. Greetje Witte-Rang: Als we doorgaan zoals nu, zullen we wel moeten. Er kan echter heel veel. De tegenbeweging is ook op volle toeren. Een ander verhaal: Nederland is een belastingparadijs voor bedrijven. Uit de zaal: Economie en dienstbaarheid: dat is nieuw voor mij. Wordt dat ook aan de universiteiten onderwezen? Greetje Witte-Rang: Ik ben bang van niet. Toch zijn er wat plaatsen waar we hoop aan kunnen ontlenen. Bijvoorbeeld de Thomaskerk in Amsterdam. De predikanten daar zijn aan de slag gegaan op de Zuidas van Amsterdam, waar heel veel kantoren zijn. Veel jonge mensen lopen stuk in het alleen maar bezig zijn met winst en eigenbelang. Een beraadsgroep van de Raad van Kerken is bezig met een boodschap vanuit de kerken over de economie. Mensen op de Zuidas vragen zich ook af waar de economie voor dient. Er is heel veel fictief geld. De hoeveelheid geld die de wereld rondvliegt, is zo n twintig maal de waarde van alle goederen en diensten. Dat werd tien jaar geleden al gesteld, maar niet geloofd. Sinds het begin van de crisis blijken er 17

18 meer economen te zijn die zich met dit soort vragen bezighouden. Zij zeggen: we moeten terug naar de tekentafel van de maatschappij. In de kerken hebben we het een en ander hierover in huis. Uit de zaal: Op de laatste Algemene Vergadering van de KNR is ds. Ad van Nieuwpoort van de Thomaskerk geweest om dit verhaal te vertellen. Het kwam heel positief over. Er is een boek over verschenen: De bijbel op de Zuidas. Ook een invloedrijk figuur als Herman Wijffels zegt dingen die ingaan tegen het gangbare neoliberale denken. Over jonge mensen: Er zijn allerlei gemeenschappen van jonge mensen die op een bepaalde manier iets voortzetten vanuit een bepaalde inspiratie. De inspiratie is niet weg, maar je moet haar zoeken. Kijk ook naar ieder persoon zelf, naar onszelf. We hebben ook ons eigen geweten. De verantwoording ligt bij ieder van ons. Niet alleen wijzen naar de gemeenschap, de kerk, de jongeren. Na deze woorden wordt het zaalgesprek afgesloten. Er volgt nog een korte pauze, waarin de gesprekken net zo levendig verder gaan. Hierna besluiten we de dag met de: Slotviering en afsluiting Vervolgens besluiten we de dag met de slotviering (zie het programmaboekje), en met enkele woorden door de 18

19 dagvoorzitter. Nadat zij iedereen een goede thuisreis heeft gewenst, zingen we het gebruikelijke slotlied: Wij moeten gaan; aan 't lied van bevrijding, voegden we weer een eigen refrein Praktische informatie De toespraak van Greetje Witte - Rang is te downloaden van de KNR-website. Wie niet handig is met computers, kan ook bellen naar het KNR-bureau, om een exemplaar toegezonden te krijgen. De inzameling voor de olijfbomen die worden geplant op de Westelijke Jordaanoever, voor Palestijnse boeren wier olijfbomen zijn gerooid door kolonisten, heeft 378,10 opgebracht. Met dat geld kunnen 19 bomen worden aangeschaft. Vijf daarvan worden opgedragen aan Aloysa, Agnes, Tarcies, Francina en Paula. Elke andere boom zal worden opgedragen aan iemand die met ons meetrekt of ons is voorgegaan in de inzet voor gerechtigheid. Op 1 juli van komend jaar is het 150 jaar geleden dat in Nederland de slavernij werd verboden. De Evangelische Broedergemeente nodigt alle kerken uit om de viering te maken tot iets voor zwarte en witte Nederlanders. De Raad van Kerken brengt allerlei evenementen bij elkaar die in dit kader worden georganiseerd. Informatie: of bel naar

20 ORGANISATIE NATIONALE VREDESDAG RELIGIEUZEN Commissie Vredesvraagstukken: Ignatia Crijns Dinie van 't Erve Yosé Höhne - Sparborth Suze Lases Met dank aan: Dr. Greetje Witte - Rang Joy van der Werf Leny van den Bosch Sylvia Hobeijn en Tom Boesten (bureau KNR) Medewerkenden van het Ds. Pierson College Aanwezige stands: Wereldwinkel, Vughterstraat, s-hertogenbosch Uitgeverij Docete, Utrecht Stichting Religieuzen Tegen Vrouwenhandel Pastoraat Woonwagenbewoners Nederland Emmaplein 19a 5211 VZ s-hertogenbosch Tel.nr Wij waren te gast in het Ds. Pierson College van de Vereniging voor Protestants Christelijk Onderwijs te s-hertogenbosch. Vanuit de Bijbel behoren respect voor de medemens, hulpvaardigheid, dienstbaarheid, liefde en gerechtigheid tot de kernbegrippen van dit college. Het hebben van een andere geloofsovertuiging is geen beletsel om je er als leerling én gast thuis te voelen. 20

Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God. Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828

Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God. Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828 Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828 Het verhaal van de rijke jongeling is een heel confronterend verhaal. Het is denk ik het enige roepingsverhaal in

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen,

Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen, Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen, over fondsenwerving (Bron The Spirituality Of Fundraising

Nadere informatie

Raad van Kerken Conferentie Nieuwe Krachten met Kerk en Stage. Diaconaal leren Wanneer wijkt de duisternis voor het licht?

Raad van Kerken Conferentie Nieuwe Krachten met Kerk en Stage. Diaconaal leren Wanneer wijkt de duisternis voor het licht? Raad van Kerken Conferentie Nieuwe Krachten met Kerk en Stage 14 mei 2014 Herman Noordegraaf Diaconaal leren Wanneer wijkt de duisternis voor het licht? Ter inleiding van deze conferentie wil ik enige

Nadere informatie

8 november 2012 12.287/JC/sh 073-692 13 09

8 november 2012 12.287/JC/sh 073-692 13 09 Aan: de Hogere Oversten, Economen en Economisch adviseurs van de religieuze instituten in Nederland 8 november 2012 12.287/JC/sh 073-692 13 09 Betreft: KNR-mailing Geachte Hogere Oversten, Economen en

Nadere informatie

Alles is genade en Stel, ik zoek een kerk

Alles is genade en Stel, ik zoek een kerk Alles is genade en Stel, ik zoek een kerk De Werkgroep Vorming en Toerusting ontwikkelde een programma voor de parochies om te benutten bij de promotie dvd en het artikel Alles is genade uit het Identiteitsnummer

Nadere informatie

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan Gelezen: Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004 Pasen is opstaan Gemeente, Het woord, het werkwoord dat bij Pasen hoort is: opstaan. Daarbij horen de afgeleide zelfstandige naamwoorden:

Nadere informatie

DOEL Jongeren ontdekken wat religie kan betekenen en worden aangemoedigd om respectvol met verschillende geloofsuitingen om te gaan.

DOEL Jongeren ontdekken wat religie kan betekenen en worden aangemoedigd om respectvol met verschillende geloofsuitingen om te gaan. thema-activiteit THEMA Omgaan met diverse religies Thema-activiteit DOEL Jongeren ontdekken wat religie kan betekenen en worden aangemoedigd om respectvol met verschillende geloofsuitingen om te gaan.

Nadere informatie

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help!

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Zondag 16 februari 2014 Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Voorganger: ds. Bram Bregman Organist: dhr. Klaas Keimpema Pianist en dirigent schoolkoor: dir. Adriaan Stuij Welkom -

Nadere informatie

Eucharistie met ziekenzalving

Eucharistie met ziekenzalving Intredelied: Eucharistie met ziekenzalving Vrede voor jou, hierheen gekomen, zoekend met ons om mens te zijn. Jij maar alleen, jij met je vrienden, jij met je last, verborgen pijn: vrede, genade, God om

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Motieven 1: Een wereld

Motieven 1: Een wereld Motieven 1: Een wereld Doelstellingen: Doel eerste subthema Een wereld om vrij te zijn De catechisanten leren inzien dat vrijheid in Bijbelse zin bij het leven van mensen hoort en ze vormen een mening

Nadere informatie

leren omgaan met Diversiteit In je gemeente

leren omgaan met Diversiteit In je gemeente Geloven kun je niet alleen! Stap 1 Jouw kijk op de wereld 15 min. Kijken in de spiegel naar jezelf Wat vind je van je eigen lichaam? Wat vind je mooi? Als je zou mogen kiezen, welk deel zou je dan weghalen?

Nadere informatie

Zondag 12 januari - de doop van Jezus

Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zoals Nederland een waterland is, zou je kunnen zeggen dat de Bijbel een waterboek is. Het begint al in Genesis 1: Gods Geest zweefde over het water. Er lijkt al water

Nadere informatie

Hoor het roepen aan de poort

Hoor het roepen aan de poort Hoor het roepen aan de poort Verslag Nationale Vredesdag Religieuzen 10 september 2011 Inhoud Opening... 1 Hoor het roepen aan de poort... 2 Lied... 8 Vragen en reacties uit de zaal... 8 Mededelingen...

Nadere informatie

26 oktober 2014 Nationale Bijbelzondag. Echt geluk is voor.. Bij de zaligsprekingen uit de Bijbel in Gewone Taal Mattheüs 5 : 1-12

26 oktober 2014 Nationale Bijbelzondag. Echt geluk is voor.. Bij de zaligsprekingen uit de Bijbel in Gewone Taal Mattheüs 5 : 1-12 26 oktober 2014 Nationale Bijbelzondag. Echt geluk is voor.. Bij de zaligsprekingen uit de Bijbel in Gewone Taal Mattheüs 5 : 1-12 Een initiatief van het Nederlands Bijbelgenootschap om de Bijbel op een

Nadere informatie

2. Nieuwe toekomst, nieuwe kansen De Eeuwige geeft Israël en in Israël ons de kans op een nieuwe toekomst. We blijven niet bij het oude, we worden er

2. Nieuwe toekomst, nieuwe kansen De Eeuwige geeft Israël en in Israël ons de kans op een nieuwe toekomst. We blijven niet bij het oude, we worden er 1 Opening Wij zijn hier bij elkaar in de Naam van de Ene en Eeuwige, die onze schepper is en die ons ingeeft om te creëren, nieuw te maken wat er nog niet was, En wij zijn bij elkaar in de Naam van Jezus

Nadere informatie

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Inleiding De tekst die voor jou ligt, verduidelijkt onze visie bij het organiseren van vrijwilligerswerk in het buitenland. We sturen je niet zo maar naar het

Nadere informatie

Handreiking bij een spirituele zoektocht.

Handreiking bij een spirituele zoektocht. Handreiking bij een spirituele zoektocht. Deze handreiking hoort bij: Oud- en nieuw- katholiek. De spirituele zoektocht van die andere katholieken. Door Joris Vercammen. Valkhof pers 2011. Het boek is

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het valt mij steeds weer op: Wil je iets begrijpen van het evangelie van Matteüs, dan moet je het Oude Testament er bij houden. Op belangrijke momenten

Nadere informatie

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Kerk in Actie zoekt enthousiaste theologen

Kerk in Actie zoekt enthousiaste theologen Kerk in Actie zoekt enthousiaste theologen Geloof jij in de kracht van Bijbelverhalen? Vind je het een uitdaging te ontdekken wat Bijbelverhalen betekenen voor mensen in een ander land? Heb je visie om

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Bidden voor dummies. Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bidden Tijdsduur: 1 uur 40 min.

Bidden voor dummies. Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bidden Tijdsduur: 1 uur 40 min. Bidden voor dummies Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bidden Tijdsduur: 1 uur 40 min. Kennisspel, stellingenspellen en gebedshoudingen. Alleen in je

Nadere informatie

VERSPIEDEN EN VERSPREIDEN. Het is al begonnen

VERSPIEDEN EN VERSPREIDEN. Het is al begonnen VERSPIEDEN EN VERSPREIDEN Het is al begonnen Verslag Nationale Vredesdag Religieuzen 14 september 2013 Inhoud De vijfentwintigste Vredesdag... 1 Opening... 2 Verspieden en verspreiden drs. Agnes Grond...

Nadere informatie

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt bedoeld: het Israël dat wij ontmoeten in de bijbel en

Nadere informatie

Ontmoetingskerk, Laren NH 15 maart 2015 Johannes 6: 1-15

Ontmoetingskerk, Laren NH 15 maart 2015 Johannes 6: 1-15 Ontmoetingskerk, Laren NH 15 maart 2015 Johannes 6: 1-15 Suzanne neemt je mee, naar een bank aan het water, duizend schepen gaan voorbij en toch wordt 't maar niet later, en je weet dat zij te gek is,

Nadere informatie

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Grenzen stellen Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Grenzen stellen Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich bewust van de grenzen die zij stellen als het gaat om vakantie, relaties, alcohol/drugs en geloof. Ouders bespreken welke grenzen hun kinderen opzoeken rondom deze thema

Nadere informatie

Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1

Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1 Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1 Beste mensen, De meimaand is een mooie maand. Mei betekent zon en voorjaar, het betekent weer buiten kunnen zitten. Maar de maand mei betekent ook denken

Nadere informatie

In gesprek met God. In gesprek met God. In gesprek met God. m n. Marlies Medema & Agnes Huizenga

In gesprek met God. In gesprek met God. In gesprek met God. m n. Marlies Medema & Agnes Huizenga Voelt bidden voor jou soms als het doen van een lange reeks verzoekjes aan God? Mis je inspiratie om met God in gesprek te gaan? Dit werkboekje geeft je handvatten om je gesprekken met God eens over een

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

Maandblad van het Religieus Genootschap der Vrienden (Quakers) www.quakers.nu 85e jaargang nr. 7 Juli/Augustus 2014

Maandblad van het Religieus Genootschap der Vrienden (Quakers) www.quakers.nu 85e jaargang nr. 7 Juli/Augustus 2014 Maandblad van het Religieus Genootschap der Vrienden (Quakers) www.quakers.nu 85e jaargang nr. 7 Juli/Augustus 2014 Groepsfoto van de Nederlandse Jaarvergadering op zondag 18 mei 14 Kees Nieuwerth vertelt

Nadere informatie

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL!

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! Missie De missie van de Kerk van de Zevende-dags Adventisten is de verkondiging van het eeuwig evangelie zoals verwoord in de drieengelenboodschap van Openbaring 14:6-12.

Nadere informatie

Saamhorigheid. Helper. Godsdiensten Klimaat Gerechtigheid. Ambities. Zichtbaarheid. Uw geloof. Geld voor oecumene: een kwestie van geloof

Saamhorigheid. Helper. Godsdiensten Klimaat Gerechtigheid. Ambities. Zichtbaarheid. Uw geloof. Geld voor oecumene: een kwestie van geloof Helper Saamhorigheid Godsdiensten Klimaat Gerechtigheid Ambities Zichtbaarheid Uw geloof Geld voor oecumene: een kwestie van geloof Geld voor oecumene: Als u geld geeft voor oecumene draagt u bij aan de

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Beleidsplan TOV eten en stichting Jij bent TOV! Inleiding:

Beleidsplan TOV eten en stichting Jij bent TOV! Inleiding: Beleidsplan TOV eten en stichting Jij bent TOV! Inleiding: Voor u ligt het beleidsplan van TOV eten en Stichting Jij bent TOV! Dit plan beschrijft de doelstellingen en acties van de stichting voor de komende

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw Werk van iedereen Democratisering en vredesopbouw Foto: Rebke Klokke Werk van Gladys Haar man werd vermoord. Haar broer ontvoerd. En zelf raakte Gladys getraumatiseerd door wat ze meemaakte tijdens de

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

Geef. nooit op! Gods beloften voor jou MIRANDA TOLLENAAR

Geef. nooit op! Gods beloften voor jou MIRANDA TOLLENAAR Geef Gods beloften voor jou nooit op! MIRANDA TOLLENAAR Geef nooit op! Tollenaar, Miranda ISBN 978-90-6353-630-5 NUR 713 Boekverzorging: Studio Vrolijk, Margreet Kattouw De bijbelteksten in deze uitgave

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, Echt gelukkig! Dat is het thema waar we vanochtend over na gaan denken. En misschien denkt u wel: Wat heeft dat thema nu met deze tekst te maken, Die gaat toch over

Nadere informatie

In gesprek over: Arm en Rijk

In gesprek over: Arm en Rijk Bij Open Deur nummer 2, februari 2013 In gesprek over: Arm en Rijk Armoede en rijkdom. Twee woorden waar een hele wereld achter schuil kan gaan. Werelden waarin niet alleen geld en goederen een rol spelen,

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Zal ik mijn man nog tegenkomen na de dood? Zullen we elkaar herkennen? Dat vroeg een vrouw me, enkele weken geleden. De vraag klinkt niet voor

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12 Pagina 1 Didactisch materiaal Affiche, sterreflectoren, veiligheidsjasjes, van het sterzingen Projectfiche sterzingen 2015 Verkleedmateriaal voor Driekoningen CD met sterzangerslied Teksten van de liederen

Nadere informatie

Wat is JATOV? Jatov wordt uitgegeven in vier delen. In ieder deel staat één woord centraal. De opbouw is als volgt: kennen. Bijbel te lezen.

Wat is JATOV? Jatov wordt uitgegeven in vier delen. In ieder deel staat één woord centraal. De opbouw is als volgt: kennen. Bijbel te lezen. JaTov 1 Inhoud Wat is Jatov? 5 Wat betekent Jatov? 6 Voor jou 8 1. Het doel 10 2. De Bijbel 16 3. Wat is zonde? 22 4. FF Checken 28 5. Redding 30 6. Geloof 36 7. Vergeving 42 8. FF Checken 48 9. Bidden

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België?

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? 4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? Sinds 12 januari 2007 is in België de 'opvangwet' van kracht. Dit is een bundel van bepalingen die de asielopvang regelen. De opvangwet

Nadere informatie

In gesprek over: Vuur

In gesprek over: Vuur Bij Open Deur nummer 4, mei 2013 In gesprek over: Vuur Vuur het verwarmt, geef licht, zuivert en vernietigt. Je kunt in vuur en vlam staan, zoals met Pinksteren gebeurde. Je kunt voor iemand door het vuur

Nadere informatie

PG-Sexbierum-Pietersbierum, zondag 15 mei 2014, ds. A.J.Wouda, Wit 6 e van Pasen 1 Petrus 3:14-22 doopdienst Ilse Froukje

PG-Sexbierum-Pietersbierum, zondag 15 mei 2014, ds. A.J.Wouda, Wit 6 e van Pasen 1 Petrus 3:14-22 doopdienst Ilse Froukje PG-Sexbierum-Pietersbierum, zondag 15 mei 2014, ds. A.J.Wouda, Wit 6 e van Pasen 1 Petrus 3:14-22 doopdienst Ilse Froukje Gemeente van Christus geliefden van God Valt het u ook op, nu we al een tijdje

Nadere informatie

Kerstnachtdienst 2014 Is er iets met Kerst mis?

Kerstnachtdienst 2014 Is er iets met Kerst mis? Kerstnachtdienst 2014 Is er iets met Kerst mis? In deze avond zijn we hier samengekomen, om met elkaar kerstmis te vieren. En we stellen ons de vraag: is er iets met Kerstmis? In deze avond zoeken we een

Nadere informatie

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Inleiding In de komende maanden willen we als kerkenraad een beleidsplan opstellen voor de komende vijf jaar. Iedereen die op dit moment op de één of andere manier

Nadere informatie

Met open handen 1 e zondag in de veertig dagen tijd Bij Genesis 9 : 8-17 en Marcus 1 : 12 15

Met open handen 1 e zondag in de veertig dagen tijd Bij Genesis 9 : 8-17 en Marcus 1 : 12 15 Met open handen 1 e zondag in de veertig dagen tijd Bij Genesis 9 : 8-17 en Marcus 1 : 12 15 Na de verkondiging een moment van stilte, Daarna zingen we lied 91a Woensdag is de veertig dagen tijd begonnen.

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken 10 goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken Intact Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem en hun naasten, ongeacht welke verslaving. De eerste stap

Nadere informatie

Lieve mensen van de Hofkerk, gasten, gemeente van Jezus Christus

Lieve mensen van de Hofkerk, gasten, gemeente van Jezus Christus Hofkerk in Oldenzaal 11 oktober 2015 Lezen: Exodus 20: 1-17 Lezen: Marcus 10: 17-37 17 Toen hij zijn weg vervolgde, kwam er iemand naar hem toe die voor hem op zijn knieën viel en vroeg: Goede meester,

Nadere informatie

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God?

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? 1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012

Kinderboekenweek 2012 www.dekloostertuin.nl De Kloostertuinier Informatiebulletin van: CBS De Kloostertuin te Assen 8 e Jrg. nr. 2 27 september 2012 Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld in tachtig dagen Mooi project, mooi project

Nadere informatie

Nu gingen hun de ogen open. Lc. 24, 31 EMMAÜSVIERING. Sint Anna Aalst

Nu gingen hun de ogen open. Lc. 24, 31 EMMAÜSVIERING. Sint Anna Aalst Nu gingen hun de ogen open Lc. 24, 31 EMMAÜSVIERING Sint Anna Aalst I. WOORDDIENST INTREDELIED Wie wil leven, moet zich geven Wie wil leven moet zich geven, moet het wagen op weg te gaan met zijn vragen,

Nadere informatie

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk?

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk? 25 december 2015 1 e Kerstdag Sixtuskerk te Sexbierum Ds. A.J. (Anneke) Wouda Teksten: Hebr. 1:1-6 en Lucas 2: 15-21 Geliefden van God, gemeente van Christus, Kerstochtend 2015 U zit midden in een kerstviering,

Nadere informatie

Jaarthema NGK Dalfsen

Jaarthema NGK Dalfsen Jaarthema NGK Dalfsen Seizoen 2015-2016 Breng ons samen Verbonden van hart tot hart Aanvaard elkaar daarom ter ere van God, zoals Christus u heeft aanvaard Romeinen 15 vers 7 Jaarthema 2015-2016: Leven

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

OECUMENISCHE GELOOFSGEMEENSCHAP HET BRANDPUNT 1 maart 2015, 10.45 uur. 25 jaar Brandpuntgemeenschap

OECUMENISCHE GELOOFSGEMEENSCHAP HET BRANDPUNT 1 maart 2015, 10.45 uur. 25 jaar Brandpuntgemeenschap OECUMENISCHE GELOOFSGEMEENSCHAP HET BRANDPUNT 1 maart 2015, 10.45 uur 25 jaar Brandpuntgemeenschap Voorgangers: Thea Kloek en Edith Vos Welkom: Liesbeth Brouwer-de Jong Vleugel: Ferdinand Contant M.m.v.

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF MET EEN LACH EN EEN TRAAN

NIEUWSBRIEF MET EEN LACH EN EEN TRAAN NIEUWSBRIEF MET EEN LACH EN EEN TRAAN Na een lange zomer met zon en regen is het weer tijd voor een nieuwe nieuwsbrief. Het is misschien een beetje gek maar onze nieuwsbrief lijkt een beetje op de zomer,

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

Die overkant was een streek waar veel niet-joodse mensen woonden. Vreemd gebied.

Die overkant was een streek waar veel niet-joodse mensen woonden. Vreemd gebied. e Opstandingskerk - 15 maart 2015 4 zondag van de veertig dagen - Laetare Lezing: Johannes 6, 1-15 Gemeente van Christus, Het is kort voor het paasfeest. Jezus gaat naar de overkant van het Meer van Galilea.

Nadere informatie

1. Heer, leven volgens uw wil is een moeilijke opdracht. Heer, ontferm U over ons.

1. Heer, leven volgens uw wil is een moeilijke opdracht. Heer, ontferm U over ons. Beste familieleden. Jullie kunnen de onderstaande teksten gebruiken om een eigen inbreng in de uitvaart te doen. Bespreek steeds vooraf met de voorganger (v/m) welke teksten jullie hebben gekozen of aangepast

Nadere informatie

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Goede buren Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Voorganger: ds. Joke van der Neut Organist: Alex Hommel Orgelspel Welkom door ouderling van dienst Jan

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

6 september 2015. Welkom Iedereen gaat staan en de Paaskaars wordt aangestoken

6 september 2015. Welkom Iedereen gaat staan en de Paaskaars wordt aangestoken Welkom Iedereen gaat staan en de Paaskaars wordt aangestoken 6 september 2015 Openingslied Wij zoeken U als wij samenkomen hopen dat Gij aanwezig zijt, hopen dat het er eens van zal komen: mensen in vrede

Nadere informatie

Liturgie voor de dienst op

Liturgie voor de dienst op Liturgie voor de dienst op Zondag 31 januari 2016 Voorganger: Ds Pieter Koekkoek Organist: Jan Koert Brinkman In deze dienst wordt Annelies van Ravenhorst-Hoogeveen bevestigd in het ambt van diaken In

Nadere informatie

Deel je leven rond de maaltijd

Deel je leven rond de maaltijd Deel je leven rond de maaltijd opzet voor zes bijeenkomsten Geloven is geen theoretische aangelegenheid, het raakt en verandert het leven elke dag. Maar hoe wordt dat zichtbaar in het dagelijks leven?

Nadere informatie

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 ASPECTEN VAN COMMUNICATIE IN GROEPEN In iedere relatie en in elk relatienetwerk waar mensen net elkaar communiceren zijn er vier aspecten te onderscheiden. De

Nadere informatie

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015

Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Gal. 5, 13-26 preek NGKO 20-09-2015 Serie: Mooie mensen zoals Jezus 1. Vrucht van de Geest Idealist? Toen ik klein was dacht ik echt dat kerkmensen alleen maar goed voor elkaar waren. Toen ik een jongere

Nadere informatie

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep 10 goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep InTact Zelfhulp Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem, ongeacht welke verslaving en voor naasten

Nadere informatie

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld?

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? ARTIKEL - 30 OKTOBER 2015 Het Platform Eer en Vrijheid organiseerde op 8 oktober een landelijke bijeenkomst over eergerelateerd geweld. Hilde Bakker (Kennisplatform

Nadere informatie

Orde van de dienst van. van zondag 12 april 2015 10.00 uur. in De Schepershof. Het thema van deze dienst is: Een nieuwe kijk na Pasen

Orde van de dienst van. van zondag 12 april 2015 10.00 uur. in De Schepershof. Het thema van deze dienst is: Een nieuwe kijk na Pasen Orde van de dienst van van zondag 12 april 2015 10.00 uur. in De Schepershof Het thema van deze dienst is: Een nieuwe kijk na Pasen Deze dienst is voorbereid en wordt uitgevoerd door leden van de werkgroep

Nadere informatie

Liturgie. Thema: In gesprek met God

Liturgie. Thema: In gesprek met God Liturgie voor de jeugddienst op zondag 17 januari 2016 in de Hervormde Johanneskerk te Heerde. Aanvang 19.00 uur, samenzang vanaf 18.45 uur. Thema: In gesprek met God Voorganger: Ouderling v. dienst: Medewerking:

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Johannes 12 : 7. (Judas) dia 1

Johannes 12 : 7. (Judas) dia 1 Johannes 12 : 7 A (Judas) er was ergens een gemeentevergadering waar gesproken werd over de aanschaf van een orgel iemand kwam naar voren en zei dat hij tegen was een paar ton voor een orgel is geldverspilling

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

Zending wereldwijd. Najaarsactiviteiten GZB. Concerten Psalm Project. GZB-jongerenevent. Driebergen, september 2015

Zending wereldwijd. Najaarsactiviteiten GZB. Concerten Psalm Project. GZB-jongerenevent. Driebergen, september 2015 Najaarsactiviteiten GZB Concerten Psalm Project De GZB organiseert samen met The Psalm Project twee concerten: op 3 oktober in Nijkerk en 10 oktober in Waddinxveen. De avonden staan in het teken van het

Nadere informatie

Leren vliegen. Graag zou ik een vogel zijn OVERDENKING. viering van 28 maart 2010

Leren vliegen. Graag zou ik een vogel zijn OVERDENKING. viering van 28 maart 2010 Leren vliegen Graag zou ik een vogel zijn Uit aarde ben ik gemaakt uit slijk en drek uit bloed en water graag zou ik een vogel zijn uit veren papier en dunne beenderen niet nat en bloederig Uit aarde zijn

Nadere informatie

Bijbelstudie bij Romeinen 14:1-15:13 in de Bijbel in Gewone Taal

Bijbelstudie bij Romeinen 14:1-15:13 in de Bijbel in Gewone Taal Bijbelstudie bij Romeinen 14:1-15:13 in de Bijbel in Gewone Taal Een bijbelstudie bij Romeinen 14:1-15:13 in de Bijbel in Gewone Taal. De Bijbel in Gewone Taal verschijnt in oktober 2014. Tekst: Dr. Matthijs

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Ik had bedacht dat ik voor vandaag maar eens een ouderwetse preek in 3 punten ga houden. Het eerste punt gaat over het kijken naar de ander. De tweede

Nadere informatie

Protestantse gemeente Haaksbergen Buurse i.o.

Protestantse gemeente Haaksbergen Buurse i.o. Protestantse gemeente Haaksbergen Buurse i.o. 5 e zondag na Epifanie Werelddiaconaat 7 februari 2016 dienst voor jong en oud(er) Thema blijf vertrouwen... - ontmoeting en koffie/thee - orgelspel - welkom

Nadere informatie

Gerecht van je keuze. Kaarten op tafel. Hartstochten en verlangens. Uit je eigen keuken. Om aan te proeven. je eigen onderwerp

Gerecht van je keuze. Kaarten op tafel. Hartstochten en verlangens. Uit je eigen keuken. Om aan te proeven. je eigen onderwerp Uit je eigen keuken Gerecht van je keuze je eigen onderwerp We gaan rond de tafel met elkaar in gesprek over dat onderwerp dat jij graag aan wil kaarten in gezelschap van een groep vrienden en bekenden

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker Kapstok Proces van Geestelijke Groei Dick Slikker 1 Inhoud 1 Komt het weer goed tussen mens en God? 5 2 In Sync met God 11 3 Uitdaging van de Leerschool 17 4 Onze waarom vragen als God het net anders doet

Nadere informatie

Ontmoetingskerk Laren NH - 2 maart 2014 Mattheus 6

Ontmoetingskerk Laren NH - 2 maart 2014 Mattheus 6 Ontmoetingskerk Laren NH - 2 maart 2014 Mattheus 6 Dit zijn de meest kalme, lyrische, uitnodigende woorden die Jezus gesproken heeft. Maar tegelijkertijd zetten zij alles wat gewoonlijk doen op losse schroeven.

Nadere informatie

EUCHARISTIEVIERING GOUDEN JUBILEUM OKRA 27 APRIL 2010

EUCHARISTIEVIERING GOUDEN JUBILEUM OKRA 27 APRIL 2010 TREFPUNT WATOU EUCHARISTIEVIERING GOUDEN JUBILEUM OKRA 27 APRIL 2010 Orgelspel Verwelkoming: Hartelijk welkom allemaal. Okra Watou bestaat dit jaar 50 jaar. Vandaag willen we dit gouden jubileum samen

Nadere informatie

Het is nog in de Paastijd - maar met de schriftlezing uit Johannes zijn we weer terug in de geschiedenis van Jezus vóór zijn lijden en sterven.

Het is nog in de Paastijd - maar met de schriftlezing uit Johannes zijn we weer terug in de geschiedenis van Jezus vóór zijn lijden en sterven. Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Het is de vijfde zondag van Pasen. Zondag Cantate -oftewel: Zing! Dat hebben we gedaan, met Psalm 98 die ons daartoe oproept, met andere liederen. Dat doen we graag

Nadere informatie