Timemanagement Time- en stressmanagement Wat is stress?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Timemanagement Time- en stressmanagement Wat is stress?"

Transcriptie

1 Timemanagement Time- en stressmanagement Hoewel deze tekst de naam timemanagement heeft meegekregen, zullen we daar niet alleen bij stilstaan. In combinatie met timemanagement kijken we ook naar stressmanagement. Beiden zijn vaardigheden die u kunnen helpen nog productiever te worden dan u nu al bent. Productiever wil niet automatisch zeggen dat u nog meer dingen kunt doen dan u nu al doet tijdens een werkdag. Productiever duidt ook op kwaliteit. Met andere woorden: het gaat er ook om dat u juist die dingen doet op een dag waarvan u vindt dat ze belangrijk voor u zijn. Goed timemanagement kan u helpen uw stress te verminderen en goed stressmanagement draagt ertoe bij dat u uw tijd effectiever gebruikt. Daarom kunnen stress- en timemanagement niet los van elkaar gezien worden. Ze zijn gezamenlijk uw hulpmiddelen om een goede balans te vinden tussen al die zaken die een beroep op u doen. Het doel van timemanagement is dus niet om meer in minder tijd te doen. Zou u timemanagement daarvoor gebruiken dan krijgt u alleen maar meer stress. Het doel van stressmanagement is niet dat u zich hierdoor geen zorgen meer hoeft te maken en u zich gelukkig voelt. Als dat zo zou zijn en u zou met een gelukkige glimlach achter uw bureau zitten, dan zult u waarschijnlijk weinig meer presteren. U gebruikt uw tijd eerder minder dan meer effectief. Nee, het gaat het er bij zowel stressals timemanagement om dat u uw werk zodanig inricht dat u uw belangrijkste doelen bereikt. Wat is stress? Stress is een veel gebruikt begrip. Eigenlijk kan stress gezien worden als een niet-specifieke reactie op de eisen die aan ons lichaam worden gesteld. Ons lichaam past zich voortdurend aan aan veranderingen in onze omgeving. Heel specifiek herkennen we dat als we het bijvoorbeeld koud hebben, we gaan bibberen. Als we het warm krijgen gaan we zweten. Ons lichaam reageert door te bibberen of te zweten op de verandering in temperatuur met als doel om op temperatuur te blijven. Veel minder specifiek zijn de reacties van ons lichaam op situaties in de omgeving die veranderen en daardoor druk op ons leggen. Stel: de normale situatie op uw werk is dat uw team met zes medewerkers s morgens start met de opvang en begeleiding van cliënten. Vanmorgen meldden er zich drie medewerkers achter elkaar ziek. Er heerst een vervelende buikgriep. Tot overmaat van ramp had u voor vandaag de planning niet helemaal rond en zou uw team starten met vijf medewerkers en een stagiaire. Op dat moment is de omgeving voor uw teamleden behoorlijk anders dan normaal. Ze reageren op de stressfactor. Aangezien het werk toch gedaan moet worden, verdelen ze zo goed mogelijk de taken en gaan keihard aan het werk. Dankzij de productie van adrenaline, cortison en andere hormonen gaan de hartslag en de bloeddruk omhoog en met elkaar lukt het om alle cliënten op te vangen en te begeleiden. Normaal is het zo dat daarna een moment komt dat het lichaam zich weer kan herstellen. Het lichaam komt weer in evenwicht. Het kan ook gebeuren dat de stressfactoren blijven bestaan. Het lichaam kan dan niet meer in evenwicht komen en gaat alle aandacht richten op de stressfactoren. Het gaat dan om overleven. Doordat het lichaam alle energie gebruikt om de werklast, de persoonlijke zorgen of de financiële problemen aan te kunnen heeft het lichaam minder energie om zich te weren tegen bijvoorbeeld virussen. Het gevolg is dat er sneller een verkoudheid of een andere ziekte optreedt. Lukt het dan nog niet om de stressfactoren door de veranderde omgeving te verminderen dan treedt uiteindelijk de uitputting op. Het lukt het lichaam dan niet meer om naar het normale evenwicht terug te keren. Dit kan bijvoorbeeld een depressie of een hartkwaal tot gevolg hebben.

2 Drie fasen U ziet dat stress iemands reactie is op een verandering in de externe omgeving en dat deze reactie in drie fasen verloopt. Fase 1 is de fase van vechten-of-vluchten, fase 2 is die van verdediging en fase 3 is de fase van uitputting. In de eerste fase herstelt het lichaam zich weer. Het vindt weer evenwicht. Op zich is deze eerste fase helemaal geen negatieve of ongezonde fase, zolang het lichaam maar weer evenwicht kan hervinden. Dat kan bijvoorbeeld door rust of ontspanning, door een nieuwe verdeling van activiteiten of door het stellen van andere prioriteiten. We komen hier later op terug. Stressbeheersing De stress is dus iemands reactie op de verandering in de externe omgeving. Die verandering noemen we de stressfactor, de reactie noemen we de stress. Hoe kunt u nu uw stress leren beheersen? Er zijn eigenlijk drie opties. U kunt zich aan de veranderende situatie onttrekken, u kunt trachten de situatie die verandert ten gunste van uzelf te veranderen en u kunt trachten te leren anders op de situatie te reageren door de situatie anders te beoordelen. We gaan nog even terug naar de situatie waarin er maar twee medewerkers en een stagiaire overbleven om het werk die dag te doen. Stel: u bent één van die twee medewerkers. De situatie is een behoorlijke stressfactor. U kunt nu drie dingen doen: u kunt zich ook ziekmelden. Er heerst immers buikgriep en u kunt zomaar ook kramp voelen. U kunt ook stellen dat u met de helft van het personeel ook maar de helft van het aantal cliënten kunt ontvangen en begeleiden. Beide opties zijn weinig realistisch. De cliënten zijn er al en u kunt ze niet zomaar laten liggen en u ziekmelden zou betekenen dat uw collega en de stagiaire er met z n twee ën voor komen te staan. Waarschijnlijk gaat u voor de derde optie, namelijk de situatie te lijf gaan. U doet dan automatisch aan stressbeheersing, want u maakt voor uzelf de situatie opnieuw beheersbaar. Immers normaal zou u het niet met drie mensen aankunnen. Onder de gegeven omstandigheid lukt het u echter wel. U verandert uw reacties op de veranderde situatie om de negatieve effecten van de stress te verminderen. Strategieën voor het beheersen van stress Hoe kunt u zichzelf wapenen tegen de negatieve effecten van de stress? Met andere woorden: hoe kunt u uw reactie leren veranderen? Dat is niet eenvoudig te beantwoorden. Het vraagt training en oefening om u weerbaarder te maken tegen stressfactoren. De volgende vijf strategieën kunt u gebruiken om uw stress te beheersen. Ze zijn niet bedoeld als instanthulpmiddelen die onmiddellijk werken. Door te investeren in de strategieën en regelmatig te trainen en te oefenen, beschikt u op termijn over een aantal mogelijkheden om met stressfactoren om te gaan en de negatieve effecten op uzelf hiervan te verminderen. Verduidelijk uw waarden Niets geeft zoveel stress als dingen doen die tegen uw waarden ingaan. Om deze stressfactoren te verminderen is het van belang dat u weet wat uw waarden zijn en u geen dingen doet die tegen uw verwachtingen, uw doelen en uw behoeften ingaan. Als u zich tot doel heeft gesteld dat u zorg van een bepaald kwaliteitsniveau wilt bieden aan uw cliënten en door omstandigheden wordt u gedwongen om onder dat niveau te gaan zitten, dan zult u merken dat u al snel in stressfase 1 terechtkomt. Zolang u nog verwacht dat het maar van korte duur is, dan kunt u de situatie nog wel aan, maar na verloop van tijd gaat uw gemoed steeds zwaarder wegen. Dan kunt u moeilijk anders dan duidelijk maken dat de situatie tegen uw waarden in gaat. Dit is niet eenvoudig omdat het nogal wat consequenties voor u kan hebben. In het ergste geval zult u uw baan op moeten geven. Aan de andere kant kan dat de enige manier zijn om te voorkomen dat u uiteindelijk in stressfase 3 terecht komt en overspannen thuis komt te zitten.

3 Uw eigen waardensysteem moet de basis zijn voor alle belangrijke beslissingen die u in uw leven zult nemen om te voorkomen dat ze tegen u gaan werken. In veel gevallen doet u dat al, bijvoorbeeld bij de keuze van een partner, de beslissing tot het wel of niet kiezen voor kinderen, de keuze voor uw huidige baan en werksituatie. Zo gauw u gaat merken dat veranderingen ten gevolge van die keuzes tot stress gaan leiden, is het van belang dat u opnieuw uw waarden aan uzelf verduidelijkt en nagaat in hoeverre de keuzes nog steeds daarmee in overeenstemming zijn. Denk aan uw lichamelijke gezondheid In veel gymnastieklokalen stond ooit een gezonde geest in een gezond lichaam. Deze al dan niet in het Latijn gekalligrafeerde tekst is nog steeds geldend. U heeft inmiddels begrepen dat stress veel energie van uw lichaam vraagt. Als u langdurig stress heeft, dan loopt u het risico om eerder ziek te worden. Het is dus van belang om te zorgen dat uw lichaam in een topconditie blijft, zeker wanneer er in uw werk- of privé-situatie veel stressfactoren zijn. Om uw lichaam in een goede conditie te houden zijn drie zaken van belang: 1. een goede voeding en goede eetgewoontes; Bij voorkeur meerdere kleine maaltijden per dag waarbij u een te veel aan suiker, cafeïne, zout, cholesterol en vet vermijdt omdat dit uw prestatieniveau kan verlagen) 2. sport of aerobics; Van belang is dat u iets doet dat u leuk vindt omdat het anders alleen maar stressverhogend werkt. Sporten helpt alleen tegen stress wanneer u dat tenminste drie maal in de week minstens een half uur intensief doet. 3. voldoende rust; Dit afhankelijk van wat uw lijf nodig heeft. Hier komt u achter door goed naar uw lichaam te luisteren. Probeer eens een ontspanningstechniek Er is een veelheid aan ontspanningstechnieken op de markt. De meest bekende zijn wel meditatie en yoga die ook weer in allerlei vormen beoefend kunnen worden. Het gaat in deze les te ver om dit soort technieken te behandelen. Er zijn vele goede boeken over geschreven en er worden overal cursussen aangeboden. Zoek tussen dat aanbod naar literatuur of een training die u aanspreekt en waar u zich goed bij voelt. Probeer technieken te vinden die u ook op uw werk kunt toepassen zodat u in situaties die bij u tot stress leiden, met behulp van een ontspanningstechniek het stressniveau bij uzelf kunt laten dalen. Creëer uw eigen ondersteuningssysteem U zult van uzelf mogelijk herkennen dat wanneer uw werk of uw privésituatie tot stress leidt dat u daar dan graag met anderen over wilt praten. Van die anderen verwacht u dat ze naar u zullen luisteren, dat ze niet tegen u zullen zeggen dat het allemaal wel mee valt of dat er nog zoveel ergere dingen in de wereld zijn en dat ze met u meedenken. Als het goed is vermindert dat uw stress. Van belang is dus dat u er voor zorgt dat u een paar mensen om u heen hebt met wie u goed kunt praten en waar u op kunt rekenen. Dit is uw ondersteuningssysteem. Uiteraard bent u ook voor hen beschikbaar als zij behoefte aan ondersteuning nodig hebben. Neem pauzes om uw energie te herstellen In drukke periodes hebben veel managers de neiging om maar door te gaan en geen pauze te nemen. Als u van half negen tot vijf werkt en u heeft doorgaans twee keer een kwartier koffiepauze en een half uur lunchpauze levert dat een uur extra per dag aan tijd op. Helaas werkt dat niet zo. Mensen kunnen doorgaans niet langer dan vijf uur achtereen werken. Daarna neemt uw concentratie af, bent u niet meer zo creatief en minder gemotiveerd. Gaat u dan tóch door, dan verandert u voor uzelf de situatie en heeft u dus een stressfactor. Langer dan vijf uur achtereen werken levert meer en meer stress op. U overschrijdt dan uw grenzen. Regelmatig (kort) pauzeren is de beste remedie. U kunt die pauzes gebruiken om uw ontspanningsoefeningen te doen. U kunt ook even een korte wandeling maken, wat naar

4 buiten staren of ergens anders dan op uw kantoor iets gaan eten of drinken. Voorkom dat u tijdens uw pauze weer aan het werk gaat door met uw collega s over het werk te praten. Timemanagement Tijd is het belangrijkste middel om uw werk te doen, dus is het essentieel daar goed mee om te gaan. De werkdruk is vaak hoog: veel activiteiten, taken en opdrachten en (altijd) te weinig tijd om ze uit te voeren. U zult keuzes moeten maken om uw schaarse tijd nuttig en effectief te besteden: waar liggen de prioriteiten, hoe bepaalt u die? Waar kunt u tijd mee winnen, hoe kunt u uw tijd managen? Onderzoek naar de tijdsbesteding van managers heeft uitgewezen dat de manager alles behalve een rationeel plannend wezen is: de manager rent vaak van hot naar her, houdt zich nauwelijks meer dan vijf minuten met één en hetzelfde onderwerp bezig en communiceert bij voorkeur mondeling. Niet bepaald het prototype van hoe het eigenlijk zou moeten zijn: strak gepland, altijd alles onder controle, precies zijn prioriteiten op een rijtje en zijn dossiers bij de hand en/of in zijn hoofd. Die manager bestaat trouwens niet eens. Veel technieken met betrekking tot timemanagement richten zich op de rationeel plannende manager. Deze technieken passen niet. Bij timemanagement gaat het veel eerder om het aangeven van prioriteiten en het doen van de meest belangrijke taken dan het plannen van iedere minuut van de dag. Ook met betrekking tot timemanagement behandelen we vier strategieën. Daarbij beginnen we opnieuw bij uw waarden. Neem de tijd: om te werken, want dat is de prijs van succes; om na te denken, want dat is de bron van kracht; om te spelen, want dat is het geheim van de jeugd; om te lezen, want dat is de basis van kennis; om vriendelijk te zijn, want dat is de poort naar gelukkig zijn; om te dromen, want dat is de weg naar de sterren; om lief te hebben, want dat is de ware levensvreugde; om vrolijk te zijn, want dat is de muziek van de ziel. Strategie 1: Maak uw waarden duidelijk. Omdat bijna niemand de tijd of de middelen heeft om alles te doen wat hij wil, zal hij keuzes moeten maken. En bij het maken van keuzes zult u moeten nagaan wat voor u waardevol of belangrijk is en wat minder. Daardoor stelt u prioriteiten. Zou u dat niet doen, dan laat u zich leiden door de waan van de dag, want dan is alles even belangrijk of onbelangrijk. U was dan waarschijnlijk vanmorgen na het opstaan de was gaan doen in plaats van naar het werk gegaan, omdat u toevallig de volle wasmand tegenkwam. U heeft dat niet gedaan omdat vandaag de prioriteit bij uw werk lag. En op uw werk heeft u opnieuw talloze (on)bewuste keuzes gemaakt tussen wat u eerst en wat u daarna zou gaan doen. In de veelheid aan taken die u heeft kunt u om prioriteiten te stellen gebruikmaken van de matrix van Covey, Merrill en Merrill. Zij verdeelden uw taken op basis van belangrijkheid en noodzaak (urgentie). U krijgt dan vier kwadranten, vier groepen van taken.

5 Mate van Belangrijkheid Mate van Urgentie Kwadrant 1 Urgent en Belangrijk Kwadrant 2 Niet urgent Wel Belangrijk Kwadrant 3 Wel Urgent Niet belangrijk Kwadrant 4 Niet urgent Niet belangrijk Figuur 1 Matrix voor timemanagement van Covey, Merrill en Merrill Matrix voor timemanagement Kwadrant 1 (urgent en belangrijk) zijn de zaken die deadlines hebben, de crisissen en belangrijke problemen. Er zijn in uw werk bepaalde zaken die absoluut voorgaan en die van u onmiddellijke actie verwachten. Dat zijn zaken waarvan de voortgang van het werk afhankelijk is en zaken die de directe kwaliteit van de zorg betreffen. Een ziekmelding van de nachtdienst is zo n situatie. Als u de enige bent die daarvoor een oplossing kan bedenken en de enige bent die actie kan ondernemen om hier iets aan te doen, dan valt de ziekmelding in kwadrant 1. Een subsidieaanvraag die voor een bepaalde datum weggestuurd moet worden en waarvan het voortbestaan van uw team afhankelijk is, is ook een kwadrant 1-kwestie. Kwadrant 2 (belangrijk maar niet urgent) omvat de zaken die wel moeten gebeuren maar niet per se vandaag. Het zijn zaken die op termijn van belang (kunnen) zijn. Denkt u maar eens aan de strategieën voor stressmanagement. Door op dat terrein in uzelf te investeren kunt u op termijn voorkomen dat stressfactoren u stress bezorgen waar u niet mee om kunt gaan. Ook het volgen van een opleiding, het lezen van vakliteratuur, discussies met collega s over de ontwikkeling van uw vak, et cetera zitten in kwadrant 2. Eigenlijk zou u kwadrant 2 ook wel het kwaliteitskwadrant kunnen noemen. De meeste tijd die u heeft gebruikt u voor kwadrant 1 en 2, waarbij kwadrant 1 uiteraard voorgaat op kwadrant 2. Kwadrant 3 (wel urgent, niet belangrijk) zijn doorgaans de onderwerpen die tijd vreten, maar die eigenlijk helemaal niet zo belangrijk zijn. Denkt u maar eens aan collega s die even binnenlopen en u beslist moeten spreken terwijl ze doorgaans uitstekend zelf het probleem hadden kunnen oplossen, telefoontjes van leveranciers die graag willen dat u hen vandaag nog terugbelt, de junkmail op uw computer die allemaal met de hoogste urgentie binnenkomt, veel vergaderingen, et cetera. In dit kwadrant bevinden zich veel activiteiten die u doet om aan verwachtingen van anderen te voldoen. Daardoor kunt u minder tijd besteden om aan de verwachtingen van uzelf te voldoen en dus aan de zaken die uzelf belangrijk vindt. De grootste tijdsbesparing kunt u winnen door tegen de zaken uit dit kwadrant vaker nee te zeggen. Assertiviteit is daardoor ook een belangrijke vaardigheid binnen timemanagement. Kwadrant 4 tenslotte wordt ook wel het DELLE-kwadrant genoemd. DELLE staat voor Durch Einfach Liegen zu Lassen Erledigt. Het zegt eigenlijk: door het te laten liggen, lost het zich vanzelf op. Activiteiten in dit kwadrant kunnen ook behoorlijke tijdverspillers zijn. Als u al uw post bekijkt, dan zult u merken dat u met heel veel post eigenlijk niets hoeft. Waarom zou u dat toch allemaal lezen? Heeft u er wel eens aan gedacht dat bij veel rapporten of verslagen u

6 kunt volstaan met het lezen van de samenvatting? Dat u heel veel verslagen en notulen krijgt omdat u nu eenmaal een bepaalde functie hebt, terwijl het merendeel van de verslagen u niets aangaat? Dat u bij vergaderingen kunt zitten waar u vanwege uw functie aanwezig moet zijn, terwijl u niets toe te voegen hebt? Al dit soort zaken vallen in kwadrant 4. Het Pareto-principe Bij het verduidelijken van uw waarden, uw doelen en uw prioriteiten is nog een ander aspect belangrijk. Dit wordt ook wel de 80/20-regel of het Pareto-principe genoemd, naar de Italiaanse econoom en socioloog Vilfredo Pareto. Pareto stelt dat 20% van uw tijd 80% van uw resultaten oplevert en u dus 80% van uw tijd besteedt aan de resterende 20% van uw resultaten. Dat is mogelijk even schrikken. Het geldt niet alleen voor u, maar voor al uw collega s en medewerkers. Als leidinggevende maakt u mogelijk de dienstroosters voor uw personeel. Waar bent u de meeste tijd aan kwijt? Niet aan het grote rooster. De globale planning is meestal snel klaar. Nee, de meeste tijd zit in de kleine gaten in het rooster; dat dienstje van uur dat u maar niet opgevuld krijgt, hoe u ook schuift. Met relatief weinig tijd (20%) heeft u in grote lijnen het rooster klaar (voor 80%). De resterende tijd (80%) besteedt u aan het invullen van de resterende gaatjes in het rooster (20% van het rooster). Datzelfde geldt ook voor uw dagelijks werk. Als u terugkijkt op uw dag, dan zult u kunnen concluderen dat u in minder dan twee uur de grootste resultaten voor vandaag hebt bereikt. De andere ruim zes uur zijn zeker niet nutteloos, maar dragen slechts in een beperkt deel bij aan het totale resultaat van de dag. Wat zijn de onderdelen/doelstellingen uit uw werk, die van doorslaggevend belang zijn en dus prioriteit moeten hebben? Ze vallen sowieso binnen kwadrant 1 en 2. Bij het stellen van prioriteiten binnen uw takenpakket is het belangrijk het betrekkelijk kleine aantal gebieden, taken en beslissingen te onderkennen, dat van zeer grote invloed is op uw resultaten. Hier gaat het dus om alle zaken die binnen de 20% van uw tijd vallen en voor een groot deel uw resultaat bepalen. Strategie 2: Planning en prioriteiten De tweede strategie sluit aan op de eerste en richt zich op het maximaliseren van de tijd die u aan kwadrant 1 en 2 kunt besteden. Peter Drucker, één van de bekendste management-goeroes van de jaren 80 en 90 zei: De belangrijkste zaken het eerst en slechts één tegelijk, dat is het geheim van mensen die zoveel en ogenschijnlijk zoveel moeilijke dingen doen. Ze doen maar één ding tegelijkertijd. Het resultaat is dat ze uiteindelijk veel minder tijd nodig hebben dan wij. In de praktijk blijkt dat verbazingwekkend veel (harde) werkers niet plannen. Ze hebben een agenda waarin alleen de afspraken staan vermeld die ze met anderen hebben, zoals een gesprek of een vergadering. Voor de rest van de tijd laten zij zich leiden door wat de dag brengt. Afspraken met zichzelf over de eigen werkzaamheden maken zij niet, zij plannen niet. En dat terwijl de essentie van timemanagement plannen is, uw eigen plan trekken, prioriteiten stellen, de baas zijn over uw eigen tijd. Als u eenmaal uzelf deze grondhouding eigen hebt gemaakt, is het maken van een onderscheid tussen de verschillende activiteiten in termen van urgent en belangrijk niet een gemakkelijke, maar wel een te nemen stap. Daar gaan we het nu over hebben: het verschil tussen belangrijk en urgent en de manier hoe daarmee om te gaan. Bij het indelen van prioriteiten kunt u een indeling maken van de verschillende taken in A, B en C-categorieën.

7 A-taken B-taken C-taken Belangrijke taken, 20% van het werk. Deze kunnen alleen door u worden uitgevoerd en leveren volgens het Pareto-principe 80% van uw resultaten. Matig belangrijk, 20% van het werk. Deze taken kunnen worden gedelegeerd. Kleine klusjes, routinewerkzaamheden, 60% van het werk. Bijvoorbeeld: papieren administratief werk, lezen, telefoongesprekken, correspondentie 1 Figuur 2. A, B en C-categorieën. De A-taken komen direct voort uit uw doelstellingen: met de A-taken realiseert u uw belangrijkste doelstellingen. Als u kijkt naar uw eigen werk, dan zijn dat dus de taken die rechtstreeks voortvloeien uit het beleid van uw afdeling of van de instelling. Als het beleid u voorschrijft (en als dus uw doel is) om tenminste 200 behandelingen per jaar te realiseren volgens de door de instelling vastgestelde kwaliteitsstandaard, dan bestaat een belangrijk deel van uw tijd aan het realiseren van deze kwantitatieve én kwalitatieve doelstelling. De B-taken zijn ook belangrijk voor het realiseren van uw doelstelling, maar kunnen ook door anderen uitgevoerd worden. Denkt u maar eens aan zaken als familiegesprekken, overleg met de cliënt, roosterplanning, et cetera. De C-taken vallen samen met kwadrant 3 en 4 van de matrix voor timemanagement. De ABC-analyse betekent niet dat u nu alle C-taken moet gaan schrappen en u alleen maar bezig moet gaan houden met A-taken, zo werkt dat niet in de praktijk. Door de analyse moeten uw taken en werkzaamheden in een evenwichtige relatie, de juiste rangorde en volgorde worden gebracht. De ABC-analyse functioneert in de praktijk het beste wanneer u: 1 à 2 A-taken per dag plant, ongeveer 3 uur; verder nog 2 à 3 B-taken, 1 uur; de rest van de dag besteedt aan de C-taken. Het is belangrijk dat u uw planning op papier of in de computer met een planningsprogramma maakt. Als u schrijft kunt u uw activiteiten en de manier waarop u ermee omgaat beter en concreter evalueren. Uw werkzaamheden zijn zo overzichtelijk(er) en ontlasten uw geheugen. Door het regelmatig te doen vergroot u uw vaardigheden op het gebied van plannen: oefening baart kunst. In de dagplanning komt het volgende aan de orde: 1. De niet-afgehandelde zaken van de vorige dag. 2. Nieuw erbij gekomen werkzaamheden voor die dag. 3. Afspraken die u moet nakomen. 4. Telefoontjes en correspondentie die moeten worden afgehandeld. 5. Regelmatig terugkomende taken als bijvoorbeeld vergaderingen. 6. Elke dag bevat maximaal 2 A-taken. Daarbij realiseert u zich het volgende: plan van een dag nooit meer dan 60-70% vol, u houdt dan altijd ruimte voor onverwachte taken en activiteiten; plan van een week nooit meer dan 50-60% vol; plan van een maand nooit meer dan 30-40% vol. Een planning is altijd dynamisch en nooit statisch en daarnaast afhankelijk van het individu. Een eenmaal gemaakte planning kan en mag aan gewijzigde omstandigheden worden 1. Sommige brieven kunnen absolute A-taken zijn. U moet zelf steeds inschatten wat een A, B of C-taak is.

8 aangepast. Maar let wel, die wijzigingen kunnen alleen maar tot stand komen door andere of belangrijkere A-taken. Strategie 3: Bioritme De derde strategie voor timemanagement is die van het rekening houden met uw bioritme. Ook al zouden we het graag willen, we zijn geen rationeel denkende wezens met een strakke planning. We zijn ook maar mensen, met heel primaire behoeften als eten, ontspannen, drinken, vermaken, zich inspannen, goede voornemens maken, die na verloop van tijd weer vergeten, enzovoort. Elk mens kent een zogenaamd bioritme. Het bioritme is een dagelijks terugkerend patroon van gedragingen. U voelt zich tijdens bepaalde periodes op een dag meer of minder energiek en meer of minder in staat om bepaalde werkzaamheden uit te oefenen, of juist te rusten en te ontspannen. Let eens op hoe u de dag begint. De wekker is nog niet afgegaan of u denkt al aan de eerste dingen die u moet, of erger, die u gisteren vergeten was? Snel naar het werk geraasd? Niet gegeten? Of doet u het juist rustig aan, neemt u de tijd voor uzelf en voor het ontbijt? Stelt u zichzelf vóórdat u naar uw werk gaat wel eens de volgende vraag: Wat moet ik doen om van deze dag een goede en effectieve dag te maken? Neem altijd eerst de planning van de dag door, bepaal de hoofdtaken van de dag (de A- taken), tref de noodzakelijke voorbereidingen en leg de benodigde papieren klaar. Voordat u het werk verlaat en weer naar huis gaat, sluit de dag af door: een vergelijking te maken tussen de doelstellingen en de bereikte resultaten; na te gaan welke taken waarom niet afgehandeld konden worden. Deze taken moeten worden doorgeschoven naar de volgende dag; uw dagplanning voor de volgende dag op te stellen. Zo bespaart u zich s avonds en s ochtends vroeg tijd en wellicht gepieker. Strategie 4: Beoordeel regelmatig hoe u uw tijd besteedt Om uw tijdsinvulling te verbeteren op weg naar een hogere productiviteit, meer effectiviteit, kwaliteit en meer bevrediging in uw leven is het eerst noodzakelijk na te gaan hoe u op dit moment uw tijd invult. Dit is de vierde strategie. Werk en privéleven We gaan uit van een week en die heeft 168 uur. Daarvan is gemiddeld 90 uur noodzakelijk voor allerlei activiteiten die vallen onder de noemer persoonlijke verzorging. Meer dan de helft van uw weektijd besteedt u aan zaken als eten en drinken, aan- en uitkleden, naar de kapper gaan, de auto naar de garage brengen, slapen, enzovoort. Meer dan de helft dus. De volgende tijdvreter is uw werk. Een fulltime baan kost (minstens) 36 uur per week. Er blijven dan nog maar 42 uur over voor die personen en dingen die we in gesprekken vaak het belangrijkste van ons leven noemen, namelijk gezin, partner en kinderen, hobby s, persoonlijke ontwikkeling, verenigingen en vrije tijd. Logboek, c.q. dagstaten Om een tweedeling van verwachte en onverwachte werkzaamheden in balans te houden, is het noodzakelijk een goed inzicht te krijgen in uw werkzaamheden. Om dat inzicht te krijgen, bijvoorbeeld omdat u de functie pas bekleedt of omdat u vindt dat het zo niet langer kan, is een logboek een uitstekend hulpmiddel. U vindt in bijlage 1, 2 en 3 hiervoor materiaal, maar u kunt ook een eigen systeem ontwikkelen en toepassen. Uw geheugen kan u in de steek laten. Slechts enkele van ons kunnen zich nauwkeurig ieder detail van een werkdag herinneren. We waren meer dan acht uur aanwezig, maar hoeveel tijd hebben we besteed aan telefoontjes? Hoeveel keren werden we door anderen gestoord en

9 waarom? Een poging om verbetering te krijgen in de beheersing van uw tijd moet beginnen met een aantal basisgegevens. Het zal maar zelden een wetenschappelijk betrouwbare steekproef zijn, maar de patronen en problemen zullen zeker waardevolle aanwijzingen opleveren op welke punten de meeste kansen op verbeteringen liggen. Het kan ook nuttig zijn om naast het bijhouden van een logboek uw agenda van bijvoorbeeld de laatste drie maanden eens door te nemen om te zien of er tijdpatronen en problemen zijn. Bijvoorbeeld, vrijdag is altijd een slechte dag want Strategie 5: Houd uw werkplek op orde Dit is de vijfde strategie voor het managen van uw tijd, namelijk het er voor zorgen dat u de zaken die u nodig hebt snel kunt vinden. Bij deze strategie onderzoekt u welke werkplek voor u het beste is. Is dat een werkplek waarbij alles netjes en opgeruimd is, er geen rommel slingert en al uw materiaal in ordners of hangmappen zit, of is dat een kantoor waar het bureau vol ligt met stapels papier, de gele memoblaadjes tot op het beeldscherm van uw computer zitten en de planten een noodlijdend bestaan hebben? Het maakt niet zoveel uit. Als u dingen niet makkelijk kunt vinden, voortdurend stukken kwijt bent, afspraken vergeet en beloftes niet nakomt omdat u het ergens hebt opgeschreven, maar niet meer weet waar, dan heeft u een probleem. Waarschijnlijk past uw werkplek niet bij uw manier van werken.

Timemanagement Kerngebieden onderscheiden

Timemanagement Kerngebieden onderscheiden Timemanagement Als manager heb je veel verschillende werkzaamheden: je geeft leiding aan je medewerkers, maar je hebt ook je eigen taken. Je hebt met je medewerkers te maken, met andere collega s en afdelingen

Nadere informatie

Time management - logboekanalyse en Eisenhowerschema

Time management - logboekanalyse en Eisenhowerschema pag.: 1 van 5 Time management - logboekanalyse en Eisenhowerschema Tijd is een schaars goed. U heeft als inkoper slechts een beperkte hoeveelheid tijd tot uw beschikking om uw taken uit te voeren. Deze

Nadere informatie

Time-management Help! Ik houd tijd over

Time-management Help! Ik houd tijd over Time-management Help! Ik houd tijd over Heb jij ook te maken met tijdgebrek? Wil jij overzicht in je werk? Wil jij meer structuur? Wil je meer rust en een meer voldaan gevoel over je werkdag? Leer hoe

Nadere informatie

PRIORITEITEN. drs. Ellen Bulder 1 SITUATIE

PRIORITEITEN. drs. Ellen Bulder 1 SITUATIE PRIORITEITEN drs. Ellen Bulder 1 SITUATIE Ook zo druk, druk, druk? Hebt u het gevoel dat u geleefd wordt door de waan van de dag en dat u altijd tijd te kort hebt? Of hebt u uw zaakjes prima onder controle

Nadere informatie

Lees de Leerdoelen die bij deze casus horen en beantwoord daarna de vraag.

Lees de Leerdoelen die bij deze casus horen en beantwoord daarna de vraag. Feedbackvragen Timemanagement Vraag 1 Lees de Leerdoelen die bij deze casus horen en beantwoord daarna de vraag. Geef per doel aan of je dit al beheerst, waarbij N = nee, O = om verder te ontwikkelen en

Nadere informatie

Effectief omgaan met je tijd

Effectief omgaan met je tijd niet belangrijk belangrijk Effectief omgaan met je tijd Stephen Covey heeft in zijn boek De zeven eigenschappen van effectief leiderschap een eenvoudige en doeltreffende manier aangereikt om bewust met

Nadere informatie

Wat je moet weten vóór je de meereffect GTD-training doet

Wat je moet weten vóór je de meereffect GTD-training doet Wat je moet weten vóór je de meereffect GTD-training doet Binnenkort ga je meedoen aan de ééndaagse meereffect GTD-training. Je bent van harte welkom. Maar één dag is niet zoveel en we willen die dag graag

Nadere informatie

Brochure. Groepstraining - maatwerk. Modern Timemanagement Effectief Werken. 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief.

Brochure. Groepstraining - maatwerk. Modern Timemanagement Effectief Werken. 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Brochure Groepstraining - maatwerk Modern Timemanagement Effectief Werken 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Modern Timemanagement 100% overzicht. De juiste focus. In control.

Nadere informatie

TMA performancematrix

TMA performancematrix TMA performancematrix Demo accountmanager Demo Medewerker 18 december 2013 Stadionweg 37A 3077 AR Rotterdam T 010-3409955 I www.priman.nl E info@priman.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 TMA performancematrix

Nadere informatie

Denkt u. vast te lopen. in uw werk?

Denkt u. vast te lopen. in uw werk? Denkt u vast te lopen in uw werk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al lange tijd

Nadere informatie

Kwadranten van tijdmanagement

Kwadranten van tijdmanagement FOCUS > ACTIE > FLOW Een artikel van Ad van der Hulst Kwadranten van tijdmanagement telefoon: 06 224 559 02 Kwadranten van tijdmanagement Hieronder beschrijven we het Eisenhowerschema. Dit concept wordt

Nadere informatie

GIDS. voor een. rustige nacht

GIDS. voor een. rustige nacht GIDS voor een rustige nacht Lekker geslapen? Lekker slapen en uitgerust wakker worden. Voor veel mensen is het een verre droom. Naar schatting één op de vijf mensen in ons land kampt geregeld met slaapproblemen.

Nadere informatie

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Cursusboek Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Beste cursist, De eerste stap is gezet! U gaat starten met een mindfulnesstraining van 8 lessen.

Nadere informatie

Modern Timemanagement Effectief Werken 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief.

Modern Timemanagement Effectief Werken 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Brochure Workshops Modern Timemanagement Effectief Werken 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Workshops 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Wat

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

PEP voor secretaresses secretariaten en andere ondersteunende functies

PEP voor secretaresses secretariaten en andere ondersteunende functies PEP voor secretaresses secretariaten en andere ondersteunende functies Er komt zo veel op me af dat ik vaak niet weet waar ik moet beginnen" Meestal eet ik een boterhammetje snel tussendoor, geen tijd

Nadere informatie

Het functioneringsgesprek

Het functioneringsgesprek Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Werknemer Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Inhoudsopgave Inleiding... 5 Wat is een functioneringsgesprek?... 7 Waarom is een functioneringsgesprek

Nadere informatie

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer Preventie van werkdruk in de bouwsector Werknemer Inhoud Wat is werkdruk/stress? Welke factoren bevorderen stress op het werk? Hoe herken ik stress-symptomen bij mezelf? Signalen van een te hoge werkdruk

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Tips voor Timemanagement

Tips voor Timemanagement Tips voor Timemanagement Vaak kun je tijd winnen én minder druk ervaren door efficiënter te werken. Hieronder een aantal tips. Werk aan je werkplek Chaos op je werkplek brengt chaos in je hoofd. In het

Nadere informatie

Nooit meer gestresst. José van der Sman (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl

Nooit meer gestresst. José van der Sman (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl Nooit meer gestresst Nooit meer nerveus of opgejaagd? Volgens de Amerikaan Robert Epstein kan het, als we onszelf vier vaardigheden aanleren om stress te vermijden. José van der Sman (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl

Nadere informatie

Training Omgaan met Agressie en Geweld

Training Omgaan met Agressie en Geweld Training Omgaan met Agressie en Geweld 2011 Inleiding In veel beroepen worden werknemers geconfronteerd met grensoverschrijdend gedrag, waaronder agressie. Agressie wordt door medewerkers over het algemeen

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Open Training. Modern Timemanagement. 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief.

Open Training. Modern Timemanagement. 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Open Training Modern Timemanagement 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Modern Timemanagement 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Wil jij meer

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Agenda Basisvaardigheden; Eisenhowerschema; Oefening; Plannen; Werkplek inrichten.

Agenda Basisvaardigheden; Eisenhowerschema; Oefening; Plannen; Werkplek inrichten. Agenda Basisvaardigheden; Eisenhowerschema; Oefening; Plannen; Werkplek inrichten. Hoe ontstaat werkdruk? Hoe herken je werkdruk bij een ander? En bij jezelf? Effectiviteit: doe ik de goede dingen? Efficiëntie:

Nadere informatie

Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente

Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente Gezond werken aan het beeldscherm (voor medewerkers) Brochure voor medewerkers over het voorkomen van gezondheidsklachten door beeldschermwerk Inhoudsopgave Gezond

Nadere informatie

Time management. 1. De rol van een goede tijdsplanning

Time management. 1. De rol van een goede tijdsplanning Time management Time management is een continue proces van afwegen wat een persoon binnen zijn taken en grenzen met zijn tijd wil en kan doen, en wat voor die persoon de beste manier is om dat te bereiken.

Nadere informatie

De Top 10 Dieet Mythen

De Top 10 Dieet Mythen - 1 - De Top 10 Dieet Mythen Een dieet volhouden is nooit makkelijk, zeker niet met de overvloed aan dieet mythen. Het is het vaak moeilijk een onderscheid te maken tussen effectieve afval technieken/strategieën

Nadere informatie

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen.

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen. Hoofdstuk 1 Jezelf voorbereiden op succes In dit hoofdstuk: Een solide timemanagementsysteem opbouwen De grootste uitdagingen van timemanagement het hoofd bieden Het verband zien tussen doelen stellen

Nadere informatie

De voordelen en mogelijkheden van een goede planning 1

De voordelen en mogelijkheden van een goede planning 1 Instituut voor Onderwijs en Opleiden De voordelen en mogelijkheden van een goede planning 1 Studieadviseurs geneeskunde VUmc In het algemeen geldt: hoe beter je conditie, des te beter je concentratie,

Nadere informatie

Samen werken aan minder psychisch verzuim

Samen werken aan minder psychisch verzuim Samen werken aan minder psychisch verzuim Tips voor de medewerker Werkgeversvereniging voor energie, kabel&telecom, afval&milieu Inleiding Als je niet goed in je vel zit Het overkomt ons bijna allemaal

Nadere informatie

34Vraaggericht werken

34Vraaggericht werken DC 34Vraaggericht werken 1Inleiding Vraag jij aan een cliënt wat zijn wensen en behoeften zijn of weet jij wat het beste is voor de cliënt? Denk jij dat je cliënt zelf weet wat goed voor hem is en daarover

Nadere informatie

Whitepaper Werkstress

Whitepaper Werkstress Whitepaper Werkstress Wat is stress eigenlijk? En hoe ontstaat het? Stress kan belemmerend werken op je dagelijks functioneren. En andersom kan de manier waarop je dagelijks functioneert stress opleveren.

Nadere informatie

Huiswerk week 5. Formele oefeningen

Huiswerk week 5. Formele oefeningen Huiswerk week 5 Formele oefeningen 1. Dagelijks ca. 45 minuten oefenen. De ene dag de zit- of loopmeditatie en de andere dag de staande yoga-oefeningen. Meditatie betekent oefenen met de zijnmodus. Toelaten

Nadere informatie

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Competenties Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Competenties (QPN) 2 Inleiding In dit rapport wordt ingegaan op de competenties

Nadere informatie

Zelftest werkstijlen

Zelftest werkstijlen Zelftest werkstijlen Hoe iemand werkt is heel persoonlijk. Hoe iemand slimmer werkt ook. Slimmer werken is relatief en begint met jezelf kennen. Wat zijn je persoonlijke valkuilen en wat zijn juist positieve

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Wat is er aan de hand?

Wat is er aan de hand? Wat is er aan de hand? Hieronder staan allerlei praktijksituaties die op jou van toepassing kunnen zijn. Herken je hier iets van? Als je op de items klikt, krijg je als advies welke oplossingen uit de

Nadere informatie

Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige

Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige Omgaan met Chronische ziekte & stress Informatie Wat is stress? Draagkracht

Nadere informatie

Drie Dingen Die Het Belangrijkst Zijn Elke Dag Te Doen. 2011 StressVrijLeven.com

Drie Dingen Die Het Belangrijkst Zijn Elke Dag Te Doen. 2011 StressVrijLeven.com 1 Heb je de nieuwste versie van dit boek? Dit is en blijft een gratis rapport. Het is dus je volste recht om het gratis weg te geven aan anderen of om het, mits voorzien van een bronvermelding, op je website

Nadere informatie

Hoe ons brein ons bij de neus neemt!

Hoe ons brein ons bij de neus neemt! Hoe ons brein ons bij de neus neemt! Wie is hier de baas, jij of je verstand? Over een half uur: 1. Verstand is heel slim met taal 2. Kan zijn eigenaar tot uitputting drijven 3. Hoe help je medewerkers

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Persoonlijke Effectiviteit. Presentatie VASMO-conferentie. 18 april 2008. Erik Klerks. Trainer/adviseur Odyssee

Persoonlijke Effectiviteit. Presentatie VASMO-conferentie. 18 april 2008. Erik Klerks. Trainer/adviseur Odyssee Presentatie VASMO-conferentie 18 april 2008 Erik Klerks Trainer/adviseur Odyssee Persoonlijk Effectiviteit Workshop inhoud: Kennismaking met methodes om uw ORwerk op een efficiëntere en effectievere manier

Nadere informatie

Even voorstellen Maria, 4 kids. 14 jaar zelfstandig. Emotionele Intelligentie. Medische wereld, Bedrijfsleven, Overheid.

Even voorstellen Maria, 4 kids. 14 jaar zelfstandig. Emotionele Intelligentie. Medische wereld, Bedrijfsleven, Overheid. Even voorstellen Maria, 4 kids. 14 jaar zelfstandig. Emotionele Intelligentie. Medische wereld, Bedrijfsleven, Overheid. Hardlopen roeien, motorrijden, zwemmen. Parapente Foto: Schotland,cairngorms.co.uk/

Nadere informatie

Introductie stakeholdermanagement. SYSQA B.V. Almere

Introductie stakeholdermanagement. SYSQA B.V. Almere Introductie stakeholdermanagement SYSQA B.V. Almere Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 14 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Hoe herken je stakeholders?... 4 3. Drie kenmerken... 5 3.1 Macht... 5 3.2

Nadere informatie

Gelukkig en Vrij zonder Stress. Annelies Hilgers

Gelukkig en Vrij zonder Stress. Annelies Hilgers Gelukkig en Vrij zonder Stress Annelies Hilgers 1. Kijk uit voor stress... 3 2. Hoe beginnen?... 4 3. Ontspanning en Meditatie... 5 http://www.stopstressnu.nl 2 1. Kijk uit voor stress Je kent zeker wel

Nadere informatie

BURN- OUT RISICO CHECK

BURN- OUT RISICO CHECK BURN- OUT RISICO CHECK Vul onderstaande vragenlijst in door ja of nee aan te kruisen. VRAAG JA NEE 1 Nemen jij en je gezin s ochtends rustig de tijd om op te staan en goed te ontbijten? 2 Zie je vaak tegen

Nadere informatie

28 efficiency tips voor een productievere werkdag

28 efficiency tips voor een productievere werkdag 28 efficiency tips voor een productievere werkdag Gun jezelf de rust en de kwaliteit van een goed georganiseerd werkproces! Doen is de "Missing Link" tussen goede voornemens en daadwerkelijke verandering

Nadere informatie

Vragenlijst Personeel Werk en privé in balans

Vragenlijst Personeel Werk en privé in balans Vragenlijst Personeel Werk en privé in balans Hoe is het met jouw balans en met die van je bedrijf? Evenwicht 2004 Dit product is met toestemming overgenomen en is ontwikkeld binnen het Europese project

Nadere informatie

Aspecifieke klachten aan arm, nek en/of schouder 1

Aspecifieke klachten aan arm, nek en/of schouder 1 Aspecifieke klachten aan arm, nek en/of schouder 1 blijven? In de linkerkolom vindt u de verschillende onderwerpen die in deze folder behandeld worden. Door te klikken op deze items gaat u direct naar

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT Training en ondersteuning in mentaal fit werken 2 Gezond Werken Gezonde werknemers gaan met plezier naar het werk. Ze zijn geestelijk fit en blijven fit. Gezonde werkdruk biedt

Nadere informatie

1.4 Piekeren. Piekeren is de verkeerde kant op fantaseren. - Loesje

1.4 Piekeren. Piekeren is de verkeerde kant op fantaseren. - Loesje 1.4 Piekeren Piekeren is de verkeerde kant op fantaseren - Loesje Iets wat je veel doet, daar word je goed in. Als je veel piano speelt, word je beter in piano spelen. Als je veel Wordfeud doet, word je

Nadere informatie

BEWEGEN BIJ KANKER 17041

BEWEGEN BIJ KANKER 17041 BEWEGEN BIJ KANKER 17041 Inleiding De ziekte kanker, maar ook de behandeling, zoals chemotherapie, operatie, bestraling en hormonale therapie, kunnen aanleiding geven tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte CVA Cerebro Vasculair Accident is de medische term voor een ongeluk in de vaten van de hersenen. In het dagelijks taalgebruik heet een CVA

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Assertief op het werk

Assertief op het werk Carola van Dijk en Hans Elbers (red.) Assertief op het werk Ikke, ikke, ikke zonder dat de rest... INHOUD Voorwoord 7 Inleiding 9 1 Het verschil tussen subassertief, agressief en assertief gedrag 11 2

Nadere informatie

Bewegen Werkt OMGAAN MET DRUK DOOR MARIKE VAN KALKEN LEEFSTIJLCOACH

Bewegen Werkt OMGAAN MET DRUK DOOR MARIKE VAN KALKEN LEEFSTIJLCOACH Bewegen Werkt OMGAAN MET DRUK DOOR MARIKE VAN KALKEN LEEFSTIJLCOACH STRESSLESS Improving Educators Resilience to Stress This project has been funded with support from the European Commission. This publication

Nadere informatie

Young People Coaching Experience

Young People Coaching Experience Hét loopbaanprogramma voor Young Professionals Young People Coaching Experience In 5 stappen naar je ideale baan! Ga jij met tegenzin naar je werk? Heb je er genoeg van om werk te doen dat niet bij je

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

Impact en Invloed vergroten door zelfmanagement i.p.v. timemanagement.

Impact en Invloed vergroten door zelfmanagement i.p.v. timemanagement. Impact en Invloed vergroten door zelfmanagement i.p.v. timemanagement. Nieuwsflits 7 December 2010 Gert Anbeek, Huub Corssmit, Esmiralda Borgt, Patrick Lybaert, Hans Pot, Harry de Weerd, Peter Wensveen.

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie

Organisatie: Yvonne Roosen Uitvoering: Koekkoek en co vertegenwoordigd door:

Organisatie: Yvonne Roosen Uitvoering: Koekkoek en co vertegenwoordigd door: Cursussen bij Dressuurstal (Website: www.cursustotaal.nl) Organisatie: Yvonne Roosen Uitvoering: Koekkoek en co vertegenwoordigd door: Nel Koekkoek, sportpsycholoog, GZ- psycholoog BIG Marie-José Hulsman

Nadere informatie

Training Persoonlijke Kracht!

Training Persoonlijke Kracht! Training Persoonlijke Kracht! Zet binnen acht weken stevige stappen in je persoonlijke ontwikkeling en leer te werken vanuit jouw persoonlijke kracht! Training Persoonlijke Kracht! Persoonlijk leiderschapsprogramma

Nadere informatie

Profielschets. Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd

Profielschets. Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd Profielschets Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd Overzicht: Score hoog = 4-5 Score gemiddeld = 3 Score laag = 1-2 Deel 1: Gezondheid. Gemiddelde

Nadere informatie

Op basis van onderstaande items kan je nagaan welke toegevoegde waarde de trainingen

Op basis van onderstaande items kan je nagaan welke toegevoegde waarde de trainingen Beste webbezoeker, Op basis van onderstaande items kan je nagaan welke toegevoegde waarde de trainingen Selfcoaching for business Selfcoaching voor privé gebruik Slaapschool voor jou kunnen hebben. Per

Nadere informatie

Concentratie- en geheugenproblemen bij kanker

Concentratie- en geheugenproblemen bij kanker Concentratie- en geheugenproblemen bij kanker Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11 f 014 24 61 26 www.azherentals.be 1. Wat is het? Veel mensen ervaren concentratie- en/of geheugenproblemen tijdens

Nadere informatie

Vind je balans. Rob Scheurink-Trainer/docent/ consultatief psychiatrische verpleegkundige

Vind je balans. Rob Scheurink-Trainer/docent/ consultatief psychiatrische verpleegkundige Rob Scheurink-Trainer/docent/ consultatief psychiatrische verpleegkundige Inleiding algemeen. Doordat er in Nederland en andere West-Europese landen steeds meer parttime gewerkt wordt door zowel man als

Nadere informatie

Inhoud cursus stresspreventie

Inhoud cursus stresspreventie Inhoud cursus stresspreventie Verschil tussen distress en eustress. Mensen moeten weten dat niet alle stress slecht voor je is en dat je stress ook nodig hebt. Maar waar zit het omslagpunt van goede en

Nadere informatie

wat komt er kijken bij een warming up?

wat komt er kijken bij een warming up? wat komt er kijken bij een warming up? tekst: Mike Barrell 1 Waarom moet een les met een warming-up beginnen? De meeste trainers zullen zeggen dat de warming up nodig is om je op een training voor te bereiden,

Nadere informatie

EFFECTIVITEITSONDERZOEK PROFESSIONAL ORGANIZING. NBPO Oktober 2012- Oktober 2014

EFFECTIVITEITSONDERZOEK PROFESSIONAL ORGANIZING. NBPO Oktober 2012- Oktober 2014 EFFECTIVITEITSONDERZOEK PROFESSIONAL ORGANIZING NBPO Oktober 2012- Oktober 2014 Colofon Uitgave: Research 2Evolve Tesselschadelaan 15A 1217 LG Hilversum Tel: (035) 623 27 89 info@research2evolve.nl www.research2evolve.nl

Nadere informatie

Sneller, Leuker en Makkelijker : Plannen. Pauline Jonker Maak Mij Wat Wijs!

Sneller, Leuker en Makkelijker : Plannen. Pauline Jonker Maak Mij Wat Wijs! Sneller, Leuker en Makkelijker : Plannen Pauline Jonker Maak Mij Wat Wijs! Welkom! Allereerst bedankt voor het downloaden van deze planner! Deze planner gaat jou helpen om SLiM te plannen. Je gaat leren

Nadere informatie

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Dit is een korte vragenlijst die bedoeld is om een aantal van je denkbeelden, attitudes en gedrag in werksituaties in kaart te brengen. Wees zo eerlijk mogelijk

Nadere informatie

15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen

15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen 15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen Winfried Mortelmans Business Manager Kluwer Opleidingen - Linkpower winfried.mortelmans@kluwer.be twitter.com/winfriedmor 2011 Kluwer Opleidingen

Nadere informatie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie Onco-Move Bewegen tijdens chemotherapie Introductie De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

Time management. drs. Jany Pons www.focusoptekst.nl

Time management. drs. Jany Pons www.focusoptekst.nl Time management drs. Jany Pons www.focusoptekst.nl Programma Warming up Plannen en prioriteiten Time management matrix: urgent & belangrijk E- mail DE BASIS Doelen, taken, stappen Prioriteiten Plannen

Nadere informatie

Blijvend belang training, 49 respondenten

Blijvend belang training, 49 respondenten Evaluatie mindfulnesstrainingen, respondenten Blijvend belang training, respondenten Ja Weet niet Wat heb je geleerd in de training? Wat geleerd van training? Tot mezelf komen Problemen niet uit de weg

Nadere informatie

Stap 3 Slimme energieverdeling over een dag

Stap 3 Slimme energieverdeling over een dag Counselling en Coaching bij gezondheidsproblemen Stresscounselling. Trainingen. Coaching Stap 3 Slimme energieverdeling over een dag Intro In stap 2 heb je kennis gemaakt met Doen en Zijn. Doen heb je

Nadere informatie

15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen

15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen 15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen Miek Wouters Learning Consultant, Kluwer Opleidingen miek.wouters@kluwer.be Twitter: @KluwerLearning www.kluweropleidingen.be 2013 Kluwer

Nadere informatie

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner:

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner: Boetseweg 47 7895 AV Roswinkel telefoon: 0591 785 780 www.jolandalinders.com e-mail: info@jolandalinders.com IBAN: NL32 KNAB 0729 6439 99 BIC: KNABNL2H KvK nummer: 59561742 BTW nummer: NL155366701B02 Alsjeblieft!

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les één Welkom bij deze e-cursus waarin we je zullen laten zien hoe jij groter kunt worden en je problemen kleiner! Zijn er

Nadere informatie

Ebook Nooit Meer Afgeleid. Auteur: Mark Tigchelaar. Nooit Meer Afgeleid. 2012 Mark Tigchelaar www.mtcompany.nl 1

Ebook Nooit Meer Afgeleid. Auteur: Mark Tigchelaar. Nooit Meer Afgeleid. 2012 Mark Tigchelaar www.mtcompany.nl 1 Nooit Meer Afgeleid 2012 Mark Tigchelaar www.mtcompany.nl 1 Delen uit dit E-BOOK zijn afkomstig van de site van www.mtcompany.nl en het boek Haal meer uit je hersenen. MTcompany 2012 Auteur: Mark Tigchelaar

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties Perspectief op gewoon leven Wat we leren van evaluaties Stichting Perspectief, juni 2005 Aanleiding De LFB komt op voor de belangen van mensen met een verstandelijke beperking. De LFB heeft de ervaring

Nadere informatie

Inleiding. * Bron: DUO-onderzoek, 2012. Zie Bronnenlijst. TIMEMANAGEMENT VOOR LEERKRACHTEN 3

Inleiding. * Bron: DUO-onderzoek, 2012. Zie Bronnenlijst. TIMEMANAGEMENT VOOR LEERKRACHTEN 3 Inleiding De werkdruk in het onderwijs is hoog. Er worden steeds nieuwe, vaak hogere, eisen gesteld. De administratieve druk is hoog en leerkrachten hebben een veelheid aan taken buiten het lesgeven om.

Nadere informatie

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Personeelsgesprekken Het personeelsgesprek (ook wel functioneringsgesprek) is een belangrijk instrument dat ingezet kan worden voor een heldere arbeidsverhouding

Nadere informatie

Vermoeidheid bij een neurologische aandoening

Vermoeidheid bij een neurologische aandoening Vermoeidheid bij een neurologische aandoening Vermoeidheid is een algemeen verschijnsel bij verschillende neurologische aandoeningen. Vermoeidheid komt bijvoorbeeld veel voor na een beroerte, bij multiple

Nadere informatie

waar denkt u aan bij het woord opvoeden? De kracht van Positief opvoeden Overzicht Hoop en verwachting

waar denkt u aan bij het woord opvoeden? De kracht van Positief opvoeden Overzicht Hoop en verwachting Overzicht De kracht van Positief opvoeden 1 Hoop en verwachting Opvoeden in de praktijk Waarom positief opvoeden? De 5 principes van positief opvoeden Tijd voor vragen en discussie 2 Hoop en verwachting

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo 2 Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Met dit document geven wij docenten en loopbaanbegeleiders

Nadere informatie

Studievaardigheden. BEN/LO/ADHD/14/0003j April 2014

Studievaardigheden. BEN/LO/ADHD/14/0003j April 2014 Studievaardigheden N.B.: de inhoud van dit programma is slechts van adviserende aard en dient niet als vervanging voor professioneel en/of medisch advies. Als u verdere consultatie wenst, of wanneer u

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling PAPI PAPI Coachingsrapport Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling Alle rechten voorbehouden Cubiks Intellectual Property Limited 2008. De inhoud van dit document is relevant op de afnamedatum en bevat

Nadere informatie

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen Nieuw Rijsenburg Op de biologisch- dynamische boerderij Nieuw Rijsenburg bieden we psychiatrische zorg voor jongeren van 18 tot 28 jaar. Ons aanbod Je volgt een intensief behandelprogramma. We combineren

Nadere informatie