Frederick Winslow Taylor ( ) Grondlegger van de principes van Scientific Management.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Frederick Winslow Taylor (1856-1915) Grondlegger van de principes van Scientific Management."

Transcriptie

1 Frederick Winslow Taylor ( ) Grondlegger van de principes van Scientific Management. Samenvatting van de basismethoden van Scientific Management het bepalen van de meest efficiente werkmethode, en werktuigen om een specifieke taak uit te voeren selectie en training van de werker die het beste geschikt is voor die specifieke taak het bepalen van het optimale tempo en rusttijden differentiële beloning planning the four principles of scientific management 1. The development of a true science 2. The scientific selection of the workman 3. The scientific education and development of the workman 4. Intimate and friendly cooperation between the management and the men.

2 Elements of the mechanisms of management Time studies Functional or specialized supervision Standardization of tools and implements Standardization of work methods Separate Planning function Management by exception principle The use of "slide-rules and similar time-saving devices" Instruction cards for workmen Task allocation and large bonus for successful performance The use of the 'differential pay rate' (depending on worker output) Mnemonic systems for classifying products and implements A routing system A modern costing system etc....

3 Taylor s studies bij Midvale Steel ( 1890) Bij Midvale Steel, werden de arbeiders betaald per geproduceerd gietstuk. Als de productie omhoog ging, verlaagde de directie de stuksprijs. De arbeiders vertraagden daarop de productie, totdat de directie de oude tarieven weer herstelde. Hierdoor werden fabrieken nooit productiever. Taylor ontwikkelde de meest efficiente manier van werken, en bood de arbeiders meer geld als ze deden wat de bazen zeiden. Iedereen zou daarvan profiteren. Taylor s studies bij Bethlehem Steel Co. Bethlehem Steel Company, South Bethlehem, PA, ong , thans gesloopt en cultureel centrum/museum In een kilometers lange hal (zie illustraties) schepten 600 arbeiders ijzererts, cokes, as en slakken. Taylor merkte op dat alle scheppen waarmee gewerkt werd even groot waren, maar verschillende hoeveelheden materiaal konden verplaatsen maximale hoeveelheden bij uniforme schopgrootte erts cokes as slakken 10 kg/max 15kg 2 kg

4 Taylor ontwierp scheppen met een optimale vorm voor het materiaal, een kleine platte voor erts, een vork voor cokes, een grote diepe voor as, zó dat ze alle het zelfde gewicht konden verplaatsen. Daarna bepaalde hij met welk gewicht het meeste materiaal kon worden verwerkt per dag: vroeger 19 kg 17 kg 10 kg 10 ton/dag 25 ton/dag 30 ton/dag 59 ton/dag Met de schep met de laagste draaglast, (10 kg), werd dus in totaal de hoogste productie bereikt. Voordat Taylor begon waren er 600 arbeiders die per dag gemiddeld 6000 ton omzetten, daarna nog 149 die per dag nog meer ton omzetten. Afhandeling gietstukken (pig iron) Arbeiders moesten gietsukken van 41 kg oppakken, transporteren en weer neerzetten. Taylor varieerde nu experimenteel de rusttijden. Zonder rusttijden kon per dag door een groep 25 ton worden verplaatst. Met 43% rusttijd van de totale werktijd kon echter 48.8 ton worden verplaatst. Het Taylorisme Centrale rol van time-motion studies ; dit leidde tot de introductie van inspecteurs die minutieuze metingen deden aan alle detailhandelingen. Er kwamen afdelingen voor planning, kwaliteitsbewaking en training. Taylor stelde dat loonsverhogingen alleen succesvol waren bij efficientie verbetering. Na een aantal productieverbeteringen werden echter meestal de lonen weer verlaagd. Ondanks het principe van management by exception, werd middle management sterk uitgebreid, en leidde het voortdurende toezicht tot sterk verlies van autonomie op de werkvloer. workers preferred lower wages in return for greater control over how they spent their days at the plant. fitting the worker to the job Taylor s ideëen werden toch populair bijvoorbeeld bij -(wat toen genoemd werd) Progressieven die dachten dat alles wetenschappelijk gemaakt kon worden. - Mussolini die een overheidsbureau oprichtte om Taylorisme in de fascistisch Italiaanse fabrieken te introduceren. - Lenin en Trotsky, die Taylor lazen in het Duits, en beide geloofden dat Taylor s ideeën de verouderde zware industrie in de Sovjet Unie efficienter kon maken. Extreem hoge productiviteiten kwamen echter vaak van één enkel individu, en werden daarna als bewijs van het succes van de maatregel opgevoerd.

5 Frank Gilbreth, ( ) Metselaar, aannemer, ingenieur. Twaalf kinderen en bekend door het boek Cheaper by the Dozen / Goedkoper per Dozijn door twee van zijn kinderen. Pionier van de time-motion studies Gilbreth probeerde de vorm en aard van bewegingen bij taakuitvoering zo nauwkeurig mogelijk in kaart te brengen. Hij deed dit met fotografie, met orthogonale projecties in drie richtingen, en later ook op film om na te gaan wat het optimale traject was. Daarna werden medewerkers in die bewegingen getraind. voor enkele filmopnamen van Gilbreth: 56kb.mp4 Metselwerk maatregelen voor de optimalisatie van de metselsnelheid 1. baksteen en mortel op armhoogte 2. goede zijde van de baksteen vóór 3. uniforme consistentie van de mortel 4. bewegingen van beide handen/armen tegelijk. Hiermee gind de metselsnelheid van 175 naar 350 stenen per uur. Handhaving van deze snelheid is strikt afhankelijk van het volgen van de procedures; optimalisatiemethoden worden voortdurend opnieuw uitgevonden, b.v. Rotterdam 1947, en weer in Gemiddelde metselsnelheid in de Verenigde Staten in 1984 was 60 stenen per uur. Voor het uitvoeren van de maatregelen, bijv. hoogte van de baksteen, goede kant voorleggen, zijn extra werkzaamheden nodig door de sjouwers, stellages moeten worden bijgesteld enz.

6 Bewegingspatronen bij het stapelen van dozen met glazen. Beeld uit een film van Gilbreth. Het afsnijden en polijsten van stukken glycerine zeep. Let op het meetrooster achter, opzij en op de tafel voor de medewerkster.

7 Time-lapse foto s van het aanzetten van knopen. De werknemer had knipperende lampjes aan handen en armgewrichten om het bewegingspatroon in de werkruimte vast te leggen. Let op het rooster voor meetdoeleinden. Er zijn drie klokken in beeld; de voorste met de naam Gilbreth draait met één omwenteling per seconde; de wijzer is dan ook onzichtbaar. De klok rechtsachter is een gewone klok, links achter is een klok die een omwenteling maakt per minuut. Tussen beide foto s zit blijkbaar ongeveer twee minuten.

8 Elton Mayo ( ) The Human Relations Movement Mayo kwam als berooide geleerde vanuit Australië naar de Verenigde Staten en wist de Rockefeller Foundation te overtuigen van het nut van onderzoek naar arbeidsfactoren en productiviteit. Hij kreeg die gelegenheid bij de Western Electric fabrieken in Chicago. The Hawthorne Experiments Een van de meest uitgebreide en langdurige studies naar productiviteit en arbeidsverhoudingen uit de geschiedenis. Western Electric produceerde daar alle onderdelen voor telefonie voor zijn telefoonbedrijf Bell. Medewerkers waren in overgrote mate immigranten en hun opgegroeide kinderen, met zorg voor het gezin. Onderzoek naar gezondheidsfactoren, verlichtingsniveau, beloningsstructuren, vermoeidheid, productiviteit, klachten, enz. Van de o.a. door Taylor belangrijk geachte variabelen en andere waarschijnlijke factoren bleek geen enkele aanwijsbare relaties te hebben met de productiviteit. Zelfs hadden sommige schadelijk geachte factoren een positief effect op de productiviteit. De resultaten zijn samengevat in het boek: Fritz Roethlisberger and W.J. Dickson (1939, 1961) Management and the Worker: An Account of a Research Program Conducted by the Western Electric Company, Hawthorne Works, Chicago. Cambridge: Harvard University Press. (TU/e BIBL. MAGAZIJN : WCG 56 ROE)

9 Verplaatsing van alle productie van Western Electric vanuit het centrum van Chicago naar de Hawthorne Works in Cicero in De Hawthorne Works verzorgden vrijwel alle openbare voorzieningen in het snel groeiende Cicero; electriciteit, scholen, ziekenhuis, woningbouw en een eigen spoorlijn met station. Dat is nu o.a. het metrostation Cicero van de Blue Line van de Chicago Rapid Transit.

10 De Hawthorne Works in 1927, ten tijde van de experimenten van Mayo. Het complex werd gesloten in 1983, naderhand gesloopt en dient thans als locatie voor het winkelcentrum Cicero. The Hawthorne Effect Informal groups within the work plant exercise strong social controls over the work habits and attitudes of the individual worker. The need for recognition, security and sense of belongingness is more important in determining worker s morale and productivity than the physical conditions under which he works. The worker is a person whose attitudes and effectiveness are conditioned by social demands from inside and outside the work plant. Productivity can rise when personal interest is shown in the working conditions: an experimenter effect.

11 Tot 1930 lag de prioriteit bij: Fitting the worker to the job. Door ingewikkelder producten en bijgevolg veel complexer fabricageprocessen ontsond de noodzaak tot specialisatie, en werd het werk gevarieerder. De strikte productiviteitscriteria bleken nauwelijks effectief. Er ontstond een nieuwe prioriteit: Fitting the job to the worker. Mogenson, rond 1928, formuleerde in dat kader de leus: Work smarter,...not harder! Deze beweging resulteerde later in Business Process Reengineering.

12 Productie ergonomie Grote en langdurige arbeidsinspanning kan leiden tot arbeidsuitval door ziekte, slijtage, vroegtijdige ongeschiktheid. Dit leidt maatregelen met een preventieve werking. Voorbeeld: draaibanken, speciale stoelen, ventilatie, luchtmaskers, veiligheidsbrillen, beschermende glazen, kleding etc. Al deze factoren, incl. die van Taylor en Gilbreth, vallen onder de productie ergonomie, arbeidsomstandigheden worden zo ingericht dat de productiviteit maximaal wordt.

13 Ergonomie Vóór de Tweede Wereld Oorlog waren arbeidstaken in- en met installaties en systemen relatief eenvoudig, en niet veranderlijk in de tijd. Vooral in vliegtuigen veranderde die situatie, cockpits kregen een uitgebreide instrumentatie, en onder oorlogsomstandigheden kan de taaksituatie elke seconde veranderen. Fouten in het aflezen van instrumenten leidden tot zodanige ongelukken dat gezocht werd naar een wetenschappelijke benadering van complexe taakuitvoering: Ontwikkeling van ergonomie (εργος νοµος): de wetenschap van het werk voornamelijk als gevolg van vliegtuigongelukken bij de Britse luchtmacht en marine.

14 instrumenten en producten werden zodanig vormgegeven dat er veilig en efficiënt kon worden gewerkt: de product ergonomie. Product ergonomie is er in vele soorten: 1. Ontwerp instrumenten panelen: vliegtuigcockpits; scheepsbruggen; meer algemeen: instrumentenpanelen voor procesbewaking, zoals verkeersbedieningspanelen voor tunnels, waterwegen, spoorwegen en regelkamers; chemische industrie, operatiekamers in ziekenhuizen, Gasunie, electriciteitscentrales, enz. (TU/e: dr. Kragt). 2. Vormgeven van producten voor gemakkelijke hanteerbaarheid: alledaagse gebruiksvoorwerpen, bestek, scheerapparaten, ladyshaves, fototoestellen, 3. Vormgeven van producten voor fysieke aanpassing: stoelen, autostoelen, bureau s, bureauinrichting, met name met betrekking tot bereikbaarheid vanuit zittende positie, praatpalen, bedden, bouwbesluit t.a.v. afmetingen kamers, breedte en hoogte van deuren, breedte van gangen Ontwerp van displays: de werkbelasting minimaliseren; het werkplezier (lekker voelen) verhogen; fitting the job to the worker.

15 Anthropometrie, het systematisch vaststellen van lichaamsmaten en hun variatie, alsmede het bewegelijkheidsbereik van ledematen in de hele bevolking. Anthropometrie levert belangrijke basisgegevens voor onder meer de ARBO wetgeving, en veiligheidvoorzieningen voor noodgevallen en calamiteiten.

16 De intrede van de computer maakt taken zo ingewikkeld en vereist zoveel kennis dat de ergonomie een nieuwe vorm krijgt: informatie ergonomie of cognitieve ergonomie Centrale vraag: Hoe gaan mensen om met niet-fysieke voorwerpen als informatie en hoe interageren ze met meer complexe en/of intelligente systemen? 1. Omgaan met data en informatie die niet in fysieke vorm voorhanden zijn vereisen een mentale voorstelling (mental model, user model, conceptual model) 2. Omgaan met de conceptuele structuur van de interactie: menu s in meerdere lagen, Pull-down menu s, pop-up menu s, zoeken door scrollen, directe manipulatie,..., vaak Navigatie genoemd 3. Omgaan met fysieke interactiemedia: muis, toetsenbord, trackball, touchpad, aanraakscherm, joystick, stuurwiel, knoppen, geluiden...dit wordt vaak aangeduid als MultiModale Interactie 4. Omgaan met visuele beeldscherminformatie, de beeldscherm ergonomie. Hieronder vallen b.v. grootte van letters, oplossend vermogen van scherm, contrast en helderheid van scherm, kleurgebruik, hellingshoek, reflecties, beeldgrootte, opmaak van grafische informatie... (regels vastgelegd in ARBO documentatie).

17 Pas met de computer verschijnt de term gebruiksvriendelijkheid. Dit begrip bestond niet in de tijd van de mainframe computers, b.v. IBM, en in de vijftiger en zestiger jaren, omdat er toen geen gebruikers waren in de zin zoals wij ze nu kennen. Het begrip gebruiker/user is van latere datum en krijgt zijn volledige betekenis pas bij complexe apparatuur en de PC. De term gebruikersvriendelijkheid/user friendliness/usability weerspiegelt het concept van fitting the product to the user. Usability is de laatste jaren een belangrijk onderwerp van standaardisatie, b.v. bij: ISO, International Standards Organization, met name in de ISO Draft International Standardization 9241 over usability.

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Cognitieve Ergonomie. Hoofdstuk Laatste college Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Fokie Cnossen

Cognitieve Ergonomie. Hoofdstuk Laatste college Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Fokie Cnossen Cognitieve Ergonomie Hoofdstuk 10.1 Laatste college Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Fokie Cnossen Een voorbeeld z Een glazen deur z Alle informatie is er z Maar toch is het ontwerp verkeerd, want:

Nadere informatie

NRG: Building Energy for Performance. Introducing the science of well-being to corporate life www.energystrategy.eu

NRG: Building Energy for Performance. Introducing the science of well-being to corporate life www.energystrategy.eu NRG: Building Energy for Performance Introducing the science of well-being to corporate life www.energystrategy.eu Doelstellingen voor deelnemers aan het NRG programma* 1 Energiepeil van alle deelnemers

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

Werknemers en innovatie

Werknemers en innovatie Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Werknemers en innovatie VIGOR slotevent Stan De Spiegelaere Guy Van Gyes Innovatie STI Science Technology Innovation DUI Doing Using Interacting De kenniswerker

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

PEP voor secretaresses secretariaten en andere ondersteunende functies

PEP voor secretaresses secretariaten en andere ondersteunende functies PEP voor secretaresses secretariaten en andere ondersteunende functies Er komt zo veel op me af dat ik vaak niet weet waar ik moet beginnen" Meestal eet ik een boterhammetje snel tussendoor, geen tijd

Nadere informatie

Explorer R4 Rivier Radar

Explorer R4 Rivier Radar Alewijnse Explorer R4 Rivier Radar Explorer R4 Rivier Radar De nieuwe generatie binnenvaartradar Digitale techniek 22 beeldscherm met Multi-Menu Mini conning AIS weergave IVP - Intelligent Video Processing

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Van werkdruk naar werkplezier

Van werkdruk naar werkplezier Van werkdruk naar werkplezier De invloed van reorganisaties op werkdruk en werkplezier Huub Pennock, Ergo-balans Noortje Wiezer TNO Alex van der Wal, Dexis Arbeid 1 Verzekeraars en werkdruk? 3 Programma

Nadere informatie

FF Training teaser Ton Knegt Sr. Project Manager STC Group

FF Training teaser Ton Knegt Sr. Project Manager STC Group FF Training teaser Ton Knegt Sr. Project Manager STC Group Programma: 1. Introductie trainingen Ton Knegt STC Group 2. FF EMEA Demo units Peter Overgauw - Honeywell 3. Training cases Bindert Douma STC

Nadere informatie

Markant MaX. Met MAX speelt Markant precies in op de behoefte van het moderne kantoor: een

Markant MaX. Met MAX speelt Markant precies in op de behoefte van het moderne kantoor: een MAX Markant MaX Met MAX speelt Markant precies in op de behoefte van het moderne kantoor: een gezonde en actieve werkomgeving. Om medewerkers zo productief, efficiënt en plezierig mogelijk te laten functioneren

Nadere informatie

Luc Aelen Pascal de Bruijn Dennis Dierx Sven Drissen Jorn Lutters Mark Peggen

Luc Aelen Pascal de Bruijn Dennis Dierx Sven Drissen Jorn Lutters Mark Peggen Denken over organisatie en management Luc Aelen Pascal de Bruijn Dennis Dierx Sven Drissen Jorn Lutters Mark Peggen Historische Denkrichtingen Niccolo Machiavelli / Adam Smith Scientific Management General

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

DYNAMISCH OP KANTOOR. Tine Adriaensen Preventieadviseur ergonomie IDEWE vzw

DYNAMISCH OP KANTOOR. Tine Adriaensen Preventieadviseur ergonomie IDEWE vzw DYNAMISCH OP KANTOOR Tine Adriaensen Preventieadviseur ergonomie IDEWE vzw STAPPENPLAN Taakanalyse Zittende mens Werktafel Inrichting en opstelling Werkruimte STAP 1: TAAKANALYSE Stap 1: Taakanalyse Waaruit

Nadere informatie

Usability & Interface Design

Usability & Interface Design Usability & Interface Design Marco Corrò Usability & Interface Design Interface Design = de vormgeving van de grafische gebruikersinterface van een website Usability = Extent to which a product can be

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Computerwerk brengt gezondheidsrisico s met zich mee. Die risico s hebben concreet betrekking op:

Computerwerk brengt gezondheidsrisico s met zich mee. Die risico s hebben concreet betrekking op: Arborisico s bij werken met tablet en smartphone Computerwerk brengt gezondheidsrisico s met zich mee. Die risico s hebben concreet betrekking op: 1. de ogen, want we moeten kijken naar een beeldscherm;

Nadere informatie

Een kwalitatief goede job is voor iedereen goed

Een kwalitatief goede job is voor iedereen goed Een kwalitatief goede job is voor iedereen goed Tom Vandenbrande Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Welke elementen spelen een rol bij het bepalen van de jobkwaliteit? Jobkwaliteit versus welzijn

Nadere informatie

Tools voor verdere versterking van examencommissies

Tools voor verdere versterking van examencommissies Tools voor verdere versterking van examencommissies 9 maart 2016 dr.ir. Ludo van Meeuwen mr. Esther de Brouwer Welkom Wat gaan we doen? voorstelronde trainers voorstelronde trainers/deelnemers naam functie

Nadere informatie

Naps raise productivity levels at work De voordelen van middagdutjes zijn verbeterde cognitieve vaardigheden

Naps raise productivity levels at work De voordelen van middagdutjes zijn verbeterde cognitieve vaardigheden CalmSpace Naps raise productivity levels at work De voordelen van middagdutjes zijn verbeterde cognitieve vaardigheden It is a fact that office workers are suffering from a decline in both the amount and

Nadere informatie

OOG&WERK 2016. Lezen van papier versus beeldscherm Frank Kooi

OOG&WERK 2016. Lezen van papier versus beeldscherm Frank Kooi OOG&WERK 2016 Lezen van papier versus beeldscherm Frank Kooi DISCLOSURE BELANGEN SPREKER (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Scholing voor oudere werknemers: literatuuroverzicht en kosten-baten analyse

Scholing voor oudere werknemers: literatuuroverzicht en kosten-baten analyse Scholing voor oudere werknemers: literatuuroverzicht en kosten-baten analyse Wim Groot & Henriette Maassen van den Brink In samenwerking met Annelies Notenboom, Karin Douma en Tom Everhardt, APE Den Haag

Nadere informatie

Business Case: HRM Meten, ROI en Credibiliteit

Business Case: HRM Meten, ROI en Credibiliteit Business Case: HRM Meten, ROI en Credibiliteit 25 Oktober 2011 Meindert Giessen 1 1. De reis 2 2009 Practice leader HR & Organisational Effectiveness Bredere HR-vraagstukken, niet gefocust op 1 HR deeldomein

Nadere informatie

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013 ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters Marc Lankhorst 16 oktober 2013 Agenda 13:00 introductie ArchiMate-status en -ontwikkelingen en NORA-kennismodel 14:00 parallelle workshops rond de

Nadere informatie

Handleiding Klokkijker. Versie 5.0. Datum September 2011. Inleiding.

Handleiding Klokkijker. Versie 5.0. Datum September 2011. Inleiding. Handleiding Klokkijker Versie 5.0 Datum September 2011. Inleiding. De Klokkijker is gemaakt om te leren klokkijken in het Nederlands voor zowel de analoge klok als de digitale klok. De klokkijker is geschikt

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

0510 Praktijkschool de Brug, Assendelft Praktijkschool de Brug, Assendelft

0510 Praktijkschool de Brug, Assendelft Praktijkschool de Brug, Assendelft Praktijkschool de rug, ssendelft Praktijkschool de rug, ssendelft Photo: rjen Schmitz Praktijkschool de rug, ssendelft Praktijkschool de rug, ssendelft school locatie: Saenredamstraat, ssendelft - Zaanstad

Nadere informatie

Technologie als nieuwe wetenschap Lezing voor KIVI-NIRIA sectie Filosofie en technologie

Technologie als nieuwe wetenschap Lezing voor KIVI-NIRIA sectie Filosofie en technologie Technologie als nieuwe wetenschap Lezing voor KIVI-NIRIA sectie Filosofie en technologie Barend van van der der Meulen 11 KiviNiria Rathenaulezingen Rathenau Institute: Introductie Missie Improve public

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Verantwoord rapporteren. Karin Schut

Verantwoord rapporteren. Karin Schut Verantwoord rapporteren Karin Schut Verantwoord rapporteren Documentatie Definities resultaattypen Rapportageregels Beschikbare variabelen Documentatie op Vinex Reken en rapportageregels Definitie van

Nadere informatie

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture Denken in processen Peter Matthijssen Introductie BiZZdesign Consultancy Training Tools Best practices Business Model Innovation Business Process Management Lean Management Enterprise Architecture Wereldwijd

Nadere informatie

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Level 4 Business Planning & Logistics ISA-99 beveiliging binnen het control domain Level 3

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

Geschreven taal is een belangrijk middel om te communiceren en is het meest effectief als deze geschreven is in de moedertaal van de lezer.

Geschreven taal is een belangrijk middel om te communiceren en is het meest effectief als deze geschreven is in de moedertaal van de lezer. Editorial Geschreven taal is een belangrijk middel om te communiceren en is het meest effectief als deze geschreven is in de moedertaal van de lezer. Daarom kan Tasma Productions de veiligheidsboodschap

Nadere informatie

Hoe blijf je er gezond bij?

Hoe blijf je er gezond bij? Het Nieuwe Werken Hoe blijf je er gezond bij? Aandachtspunten bij een verantwoorde introductie W&V-64L240-A5 folder_07_def.indd 1 10-09-10 09:19 W&V-64L240-A5 folder_07_def.indd 2 10-09-10 09:19 Het Nieuwe

Nadere informatie

S4 Monitor Gebruiksinstructies

S4 Monitor Gebruiksinstructies S4 Monitor Gebruiksinstructies Introductie De WR S4 Monitor is ontworpen op basis van een combinatie van hoge technische kwaliteit en gebruiksvriendelijkheid. De S4 Monitor bestaat uit 6 Informatie en

Nadere informatie

de microfinancieringsmythe Erwin Bulte, ontwikkelingseconomie, WU 7 oktober 2014

de microfinancieringsmythe Erwin Bulte, ontwikkelingseconomie, WU 7 oktober 2014 de microfinancieringsmythe Erwin Bulte, ontwikkelingseconomie, WU 7 oktober 2014 De basis van de mythe... De armen hebben (alleen) kapitaal nodig. Het rendement op kapitaal is hoog (als je er weinig van

Nadere informatie

Fit 4 Sustainable Employability Sensortechnologie en duurzame inzetbaarheid

Fit 4 Sustainable Employability Sensortechnologie en duurzame inzetbaarheid Louis Polstra, Hilbrand Oldenhuis (Lectoraat arbeidsparticipatie) Hugo Velthuijsen (Lectoraat New Business and ICT) Johan de Jong (Lectoraat Healthy Lifestyle, Sports and Physical Activity) Martijn de

Nadere informatie

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant Hoe kun je de race tegen de klok winnen? HOE KUN JE DE RACE TEGEN DE KLOK WINNEN? PTV. The Mind of Movement De PTV Group levert software en consultancy diensten voor transport, logistiek en geomarketing.

Nadere informatie

Van veiligheid naar innovatie

Van veiligheid naar innovatie Van veiligheid naar innovatie Jan Dul Rotterdam School of Management Erasmus University Vakgroep Management van Technologie en Innovatie Hoogleraar Technology and Human Factors jdul@rsm.nl Inhoud Het traditionele

Nadere informatie

BIM Mythes. 'Broodje BIM' in het kader van Bouwlokalen 2012. Marcel van Bavel Léon van Berlo Hans Hendriks Dik Spekkink

BIM Mythes. 'Broodje BIM' in het kader van Bouwlokalen 2012. Marcel van Bavel Léon van Berlo Hans Hendriks Dik Spekkink 'Broodje BIM' in het kader van Bouwlokalen 2012 Marcel van Bavel Léon van Berlo Hans Hendriks Dik Spekkink ? Mythes Investeringen komen bij andere partijen terecht (kan zijn, dus doe er wat aan!) BIM is

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools)

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) Kim Kranenborg TNO Human Factors P.O Box 23 3769 ZG Soesterberg +31 346 356267 kranenborg@tm.tno.nl Knowledge for business VIOS: Veiligheid

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

1. Starten met Windows 10

1. Starten met Windows 10 19 1. Starten met Windows 10 U zit klaar om te beginnen. Dit boek ligt naast uw computer. U gaat alle oefeningen die in het boek staan, direct zelf uitvoeren op de computer. Zo leert u het snelste werken

Nadere informatie

Testplan. Bram Adriaensen Martijn Wiendels Jonique Raemakers Mathieu Maas M62

Testplan. Bram Adriaensen Martijn Wiendels Jonique Raemakers Mathieu Maas M62 Testplan Bram Adriaensen Martijn Wiendels Jonique Raemakers Mathieu Maas M62 1. Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken met het testen van ons concept? Door middel van usability testing zal er worden

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Balanced Scorecard fvv Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Het CAF Model FACTOREN RESULTATEN 1. Leiderschap 3. Human Resources Management 2. Strategie & Planning

Nadere informatie

Groep 10 IMD42 Niels Cremers Marc Hensen Sander Keurentjes Mathijs Mejan. De Handleiding

Groep 10 IMD42 Niels Cremers Marc Hensen Sander Keurentjes Mathijs Mejan. De Handleiding Groep 10 IMD42 Niels Cremers Marc Hensen Sander Keurentjes Mathijs Mejan De Handleiding Index Inleiding... 3 De meters... 4 Het stuur... 6 Het navigatie systeem... 9 De Console... 10 De radio... 11 2 Inleiding

Nadere informatie

WorkFit-PD. Benutzerhandbuch NEDERLANDS. 20" (508mm) 32" (824mm) 14mm

WorkFit-PD. Benutzerhandbuch NEDERLANDS. 20 (508mm) 32 (824mm) 14mm Benutzerhandbuch WorkFit-PD 20" (508mm) 32" (824mm) 14mm De nieuwste Gids voor installatie door de gebruiker kunt u vinden op: www.ergotron.com User's Guide - English Guía del usuario - Español Manuel

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

1. Starten met Windows 10

1. Starten met Windows 10 13 1. Starten met Windows 10 U zit klaar om te beginnen. Dit boek ligt naast uw computer. U gaat alle oefeningen die in het boek staan, direct zelf uitvoeren op de computer. Zo leert u het snelste werken

Nadere informatie

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children 1 Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working mothers with spouse and young children Verschil in stress en stressreactiviteit tussen hoogopgeleide thuisblijf-

Nadere informatie

Codex over het welzijn op het werk. Boek VIII.- Ergonomische belasting. Titel 2. Beeldschermen

Codex over het welzijn op het werk. Boek VIII.- Ergonomische belasting. Titel 2. Beeldschermen Codex over het welzijn op het werk Boek VIII.- Ergonomische belasting Titel 2. Beeldschermen Omzetting in Belgisch recht van de Europese richtlijn 90/270/EEG van de Raad van 29 mei 1990 betreffende minimumvoorschriften

Nadere informatie

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Marketing De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Vorige week: wat is een product 2 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Goed om te weten omdat: 3 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Vorige week: kernstrategie

Nadere informatie

Test-Report 2. Groep. Namen en functies Erik de Beurs - Recruiter / Test Monitor / Tech Operator Channah Bosse - Recruiter / Data logger

Test-Report 2. Groep. Namen en functies Erik de Beurs - Recruiter / Test Monitor / Tech Operator Channah Bosse - Recruiter / Data logger Test-Report 2 Groep A Namen en functies Erik de Beurs - Recruiter / Test Monitor / Tech Operator Channah Bosse - Recruiter / Data logger Auteur Erik de Beurs Getest project Portfolio Channah Bosse 1 Inleiding

Nadere informatie

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden.

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Well-being of Family Caregivers in Flanders: The Relationships between Social

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Expert review Reservatiesysteem

Expert review Reservatiesysteem Expert review Reservatiesysteem Steven Houben March 26, 2010 1 Inleiding Deze expert review is gebaseerd op 10 heuristieken gedefinieerd door Jacob Nielsen. 2 Review Multi- touch systeem 2.1 Visibility

Nadere informatie

Research & development

Research & development Research & development Publishing on demand Workflow ondersteuning Typesetting Documentproductie Gespecialiseerd document ontwerp Web ontwerp en onderhoud Conversie Database publishing Advies Organisatie

Nadere informatie

Heat & Flame Experience

Heat & Flame Experience Heat & Flame Experience 7 februari 2012 Kallo PROGRAMMA Programma 12.30u: Ontvangst & welkomstwoord 13.30u: Overzicht van de nieuwe kledingnormen en het fit for use principe 14.35u: Evolutie in de verschillende

Nadere informatie

Weconomics. Paul Bessems

Weconomics. Paul Bessems Van organisaties naar organiseren Weconomics een nieuwe kijk op samenwerken en delen Paul Bessems Vereniging SOD 12-12-2013 Paul Bessems Nieuwdenker www.paulbessems.com paul.bessems@gmail.com 06 20 30

Nadere informatie

ICT: HOOFDROLSPELER OF BACKSTAGE ASSISTANT? Steven Van Uffelen INCA Networks NV

ICT: HOOFDROLSPELER OF BACKSTAGE ASSISTANT? Steven Van Uffelen INCA Networks NV ICT: HOOFDROLSPELER OF BACKSTAGE ASSISTANT? Steven Van Uffelen INCA Networks NV Nieuwe Wereld Nieuwe Business Nieuwe IT Uw nieuwe werknemers The times they are changing Uw medewerkers toen How can I help

Nadere informatie

Communicatie: Corporate identity- mix

Communicatie: Corporate identity- mix Communicatie: Corporate identity- mix Auteur: Birkigt & Stadler Persoonlijkheid: Het geen de organisatie karakteriseert. (ziel van het bedrijf) Gedrag: Dagelijkse handelingen van medewerkers, omgaan met

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Onderzoekend leren met computersimulaties

Onderzoekend leren met computersimulaties Onderzoekend leren met computersimulaties TON DE JONG Universiteit Twente Nieuwe kennis wordt verkregen door onderzoek. Onderzoekers bedenken vragen, stellen hypothesen op, ontwerpen experimenten, verzamelen

Nadere informatie

ExxonMobil SHE beleid

ExxonMobil SHE beleid ExxonMobil SHE beleid Samen werken aan Veiligheid Contractors én eigen personeel VOMI Themamiddag Veiligheid Focus op Veiligheid! Delta hotel, Vlaardingen, 12 oktober 2010 Ton Jeen, Environmental Advisor

Nadere informatie

1. Starten met Windows 8.1

1. Starten met Windows 8.1 19 1. Starten met Windows 8.1 U zit klaar om te beginnen. Dit boek ligt naast uw computer. U gaat alle oefeningen die in het boek staan, direct zelf uitvoeren op de computer. Zo leert u het snelste werken

Nadere informatie

Contextanalyse. Patrick v/d Vlist

Contextanalyse. Patrick v/d Vlist Contextanalyse Patrick v/d Vlist Contextanalyse Patrick v/d Vlist Krimpen ad IJsel 10-01-2016 Verdoold Installatiebedrijf Voorwoord Ik heb dit rapport geschreven naar aanleiding van een communicatieopdracht

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

XTREMIO WAT IS HET OORDEEL VAN DE GEBRUIKER?

XTREMIO WAT IS HET OORDEEL VAN DE GEBRUIKER? WAT IS HET OORDEEL VAN DE GEBRUIKER? POWERED BY INHOUDSOPGAVE Inleiding 02 Wat zijn de redenen tot aanschaf? 03 Wat levert XtremIO organisaties in de praktijk op? 03 Voor welke bedrijfskritische applicaties

Nadere informatie

Xiris handleiding Onderhoudsmodule & database onderhoud

Xiris handleiding Onderhoudsmodule & database onderhoud Xiris handleiding Onderhoudsmodule & database onderhoud Copyright 2011 FP-Ruys. FP-Ruys kan geen aansprakelijkheid aanvaarden voor schade die het gevolg is van enig fout in deze handleiding of verkeerd

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

Methodology for Workplace Innovation in Long-term Care

Methodology for Workplace Innovation in Long-term Care Methodology for Workplace Innovation in Long-term Care Research Centre for Social Innovation Utrecht University of Applied Science, Netherlands Anneke Offereins, MA Istanbul, 4 October 2013 Inaugural International

Nadere informatie

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E VALUE ENGINEERING: THE GAME! Involvement Process for Technical Projects Feedback/Learning/Knowledge Management Involvem ment Business Process Engineering Estimating Project Director Detailed Engineering

Nadere informatie

De computerhandleiding bestaat uit de volgende hoofdstukken:

De computerhandleiding bestaat uit de volgende hoofdstukken: Computerhandleiding Proteus PEC-4975 De computerhandleiding bestaat uit de volgende hoofdstukken: Knopfuncties De schermen Besturingsgetallen Zaken die u dient weten alvorens te trainen Werkingsinstructies

Nadere informatie

Seika brailleleesregels

Seika brailleleesregels Seika brailleleesregels slechtziend.nl introduceert nieuwe brailleleesregels van het merk Seika. De populariteit van deze leesregels neemt steeds verder toe door de gebruiksvriendelijkheid, de zeer hoge

Nadere informatie

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit Onderzoek naar het Effect van de Aanwezigheid van een Hond op het Alledaags Functioneren van een Kind met Autisme M.I. Willems Open Universiteit Naam student: Marijke Willems Postcode en Woonplaats: 6691

Nadere informatie

Tijdelijk en Toch Bevlogen

Tijdelijk en Toch Bevlogen De Invloed van Taakeisen, Ontplooiingskansen en Intrinsieke Arbeidsoriëntatie op Bevlogenheid van Tijdelijke Werknemers. The Influence of Job Demands, Development Opportunities and Intrinsic Work Orientation

Nadere informatie

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1 ISO/IEC 38500 Governance of InformationTechnology Yvette Backer ASL BiSL Foundation 16 juni 2016 ISO 38500 Governance of Information Technoloy 1 Achtergrond Yvette Backer Zelfstandig consultant en trainer,

Nadere informatie

Roger Lemmens. Directeur 17 Maart 2014

Roger Lemmens. Directeur 17 Maart 2014 Roger Lemmens Directeur 17 Maart 2014 Het knooppunt van digitaal onderzoek, innovatie en ondernemerschap in Vlaanderen is het onafhankelijk onderzoeks- & expertisecentrum voor digitale zorg & gezondheidsinnovatie,

Nadere informatie

Het Nieuwe Samen Werken

Het Nieuwe Samen Werken Het Nieuwe Samen Werken Even voorstellen! Wij zijn Steelcase Wij ontwikkelen, produceren en leveren kantoormeubilair. Om voor u effectieve, duurzame en inspirerende werkomgevingen te creëren, waar ook

Nadere informatie

Test-plan 2 Project Portfolio

Test-plan 2 Project Portfolio Test-plan 2 Project Portfolio Naam Klas Erik de Beurs G&I A 1 Inhoudsopgave Introductie 2 Doel van de test 3 Tijdsplanning 3 Betrokkenen 3 Test locatie 5 Strategie 4 Data 6 Testscenario 6 Benodigdheden

Nadere informatie

Vaardigheid met het toetsenbord

Vaardigheid met het toetsenbord Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Introductie Visual Steps... 8 Nieuwsbrief... 8 Wat heeft u nodig?... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 De volgorde van lezen... 11 Website... 11 Toets uw kennis... 11 Voor

Nadere informatie

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en Effecten van een op MBSR gebaseerde training van hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en compassionele tevredenheid. Een pilot Effects of a MBSR based training program of hospice caregivers

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Resilience engineering

Resilience engineering Resilience engineering Hyper of Hype? Resilience Wat is het? Waarom is het nodig? Waarom willen we er iets mee? Wat gaat het opleveren? Hoe kom ik meer te weten? Resilience, wat is het? Wendbaar heid

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën The Relation between Personality, Education, Age, Sex and Short- and Long- Term Sexual

Nadere informatie

Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014

Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014 Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014 Het knooppunt van digitaal onderzoek, innovatie en ondernemerschap in Vlaanderen De troeven van 5 universiteiten! 800+ onderzoekers 3 Een gebalanceerd

Nadere informatie

Programs By Harold Koning Dynamic Wellness Strategies, Florida, USA

Programs By Harold Koning Dynamic Wellness Strategies, Florida, USA Programs By Harold Koning Dynamic Wellness Strategies, Florida, USA Koosstraat 11, Paramaribo, Suriname +597 8513124 www.withincoaching.net info@withincoaching.net Find us on Facebook Welkom! Geachte geïnteresseerde,

Nadere informatie

VANDAAG. Introductie Sharewire Mobiele landschap Wat betekent dit voor u!

VANDAAG. Introductie Sharewire Mobiele landschap Wat betekent dit voor u! VANDAAG Introductie Sharewire Mobiele landschap Wat betekent dit voor u! INTRODUCTIE Opgericht in 2003 Full service mobiel bureau in NL The Hague Mobile Academy 20 Mensen, 6 Nationaliteiten Focus op bedrijfskritische

Nadere informatie

Nieuwe dimensies in gebruikerservaring en design

Nieuwe dimensies in gebruikerservaring en design Nieuwe dimensies in gebruikerservaring en design Vanaf Planon Accelerator 6.0 en Planon Software Suite Release 2014 Een innovatieve specialist met dertig jaar ervaring in het IWMSdomein Een partner die

Nadere informatie

Geheugenstrategieën, Leerstrategieën en Geheugenprestaties. Grace Ghafoer. Memory strategies, learning styles and memory achievement

Geheugenstrategieën, Leerstrategieën en Geheugenprestaties. Grace Ghafoer. Memory strategies, learning styles and memory achievement Geheugenstrategieën, Leerstrategieën en Geheugenprestaties Grace Ghafoer Memory strategies, learning styles and memory achievement Eerste begeleider: dr. W. Waterink Tweede begeleider: dr. S. van Hooren

Nadere informatie

Usability. Ontwerp processen. Interaction Design Les 1. in relatie tot

Usability. Ontwerp processen. Interaction Design Les 1. in relatie tot Usability in relatie tot Ontwerp processen Interaction Design Les 1 Wie ben ik? Emiel Kampen Game-, Interaction Designer SketchyMonkey Afgestudeerd Interaction Designer (MA) Play-testing @ Guerrilla (2008)

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie