HBO Bachelor Bedrijfskunde. Module opdracht. Het Marinebedrijf als systeem: verbeteradvies

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HBO Bachelor Bedrijfskunde. Module opdracht. Het Marinebedrijf als systeem: verbeteradvies"

Transcriptie

1 HBO Bachelor Bedrijfskunde Module opdracht Het Marinebedrijf als systeem: verbeteradvies M.P.C. Celie Hogeschool NCOI HBO Bachelor Bedrijfskunde Module Bedrijfskundig management Docent: Harry de Ruiter

2 Samenvatting Het Marinebedrijf is één groot organisme. Zodra je aan een proces begint te morrelen of te sturen, zal dit vrijwel direct in andere processen gevoeld worden. Zie voor deze samenhang de betreffende bijlage. We doorlopen de drie lagen van het schema voor het businessmodel: strategie, architectuur en organisatie. Dit wordt afgesloten met een korte blik op de sociaalpsychologische dimensie hiervan. Op basis hiervan is een analyse gemaakt, gevolgd door een verbeteradvies. Dit advies betreft alleen de verbeterpunten, niet de wijze waarop dit moet plaatsvinden. In het eerste deel wordt het organisatieschema gevolgd en wordt het bedrijf hiermee belicht. De sociaalpsychologische dimensie werd niet in het lesboek behandeld, en hiervoor heb ik terug gegrepen op lesboek uit de module Management en organisatie. Hier werden zaken als bedrijfscultuur wel behandeld. Afsluitend volgt dan nog een korte analyse over de besturing, en een even kort verbeteradvies. Beide eigenlijk meer als toelichting op het eerste deel Inhoud Samenvatting... 1 Inleiding... 3 Vraagstelling... 3 Beschrijving van de besturing... 3 Strategie... 3 Architectuur... 3 Organisatie... 4 Sociaalpsychologische dimensie... 5 Analyse van de effectiviteit en efficiency van de besturing... 6 Verbeteradvies... 7 Literatuurlijst... 9 Bijlage: Geschiedenis Marinebedrijf... 9 Bijlage: Samenhang binnen het Marinebedrijf

3 Inleiding Deze moduleopdracht belicht voornamelijk de analyse van het bedrijf en de aansturing daarvan. Deze analyse beslaat al de eerste vier beschikbare pagina s. Voor het verbeteradvies blijft dus maar één pagina over. Deze blijft hierdoor wat meer op hoofdlijnen. Dit is een heel bewuste keuze geweest. Op zich past dit wel goed in de stijl van de module. Er is veel aandacht voor het kijken naar de huidige bedrijfsvoering, en niet zozeer naar de manier van veranderen daarvan. Het veranderproces wordt wel belicht, maar ook dit is op algemeen procesniveau. Een aantal (pijn)punten van zo n proces komen in dit stuk ook terug. Vraagstelling In welke mate wordt de organisatie effectief en efficiënt bestuurd? Beschrijving van de besturing Hier volg ik het schema voor het businessmodel uit het boek van Houtgraaf en Bekkers (2010), aangevuld met een sociaal psychologische dimensie. Belangrijk punt hierin is ook de bijlage over de samenhang in het bedrijf. Deze informatie kon hieronder niet ingevoegd worden zonder de leesbaarheid te handhaven. Nog afgezien van de te beperkte ruimte die beschikbaar is. De bijlage kan gezien worden als een toelichting op dit hoofdstuk. De besturing wordt belicht vanuit de drie bedrijfslagen: Strategie, architectuur en organisatie (richten, inrichten en verrichten). Strategie (richten) De niet officiele missie luid: One-stop-shop. De product-markt afbakening is redelijk scherp: als markt fungeert in principe alleen het domein van Defensie. Daarbinnen geldt dat het voornamelijk scheepsinstallatie gebonden artikelen betreft. De onderhoudsbedrijven van Land- en Luchtmacht behandelen hun eigen systemen. Voor het overige zijn de betreffende artikelen en systemen vastgelegd in defensie brede conventanten. Als basis voor de differentiatie zie ik de systeemkennis. Dit is de kennis die verder gaat dan losse toestellen, namelijk de manier hoe deze als samenstel met elkaar werken, en op elkaar inwerken. Eigenlijk niet anders dan de systeemtheorie bij organisaties. Architectuur (inrichten) De waardepropositie die we aanbieden zijn: snel herstel en life-time onderhoud (beheer). Dit doen we door het aanbieden van herstellingen, geven van advies, het modificeren van installatie(delen) en het beheren van reservedelen. Voor de klant heeft deze propositie veel voordelen. Hij krijgt hiermee wat hij nodig heeft. Omdat we zo nauw aan elkaar verbonden zijn krijg je ook een sterk ons kent ons gevoel. De klant (marine) levert personeel, dat via een roulatiesysteem bij ons werkt. Het betreft enkele tientallen functies. Het voordeel voor ons is dan weer dat wij hiermee veel informatie over de klant terug krijgen v.w.b. hun wensen en behoeftes. Hier kun je spreken van een alliantie (Houtgraaf en Bekkers, 2010, p79). De klanteninterface is vrij complex, net als het hele bedrijf. Per divisie is er 1 klantloket. Voor onderhoud heet dit loket Planning en Control. Deze accepteren de inkomende orders en plannen deze in de corporate planning. De contacten lopen over het algemeen op afstand. Voor kleinere aanvragen worden formulieren gebruikt. Deze komen met de interne post, of telex (dit laatste tegenwoordig in digitale vorm). Verdere contacten verlopen per telefoon of . Bij grotere projecten wordt er een vergadercyclus in gang gezet om de contacten te onderhouden en de werkzaamheden te coördineren. De opdracht komt dan per brief binnen. Bij de divisie logistiek heet dit klant loket VAS/LOGDOC. Dit is een ICT systeem waarmee men o.a. artikelen kan aanvragen. Bij problemen is er een vast klachten loket. Deze fungeert als front office. De goederen worden online aangevraagd, en zijn veelal binnen 24 uur geleverd. Als het nog sneller moet, kan in uitzonderingsgevallen gebruik worden gemaakt van een afhaalbalie. Het serviceniveau is behoorlijk hoog. Het bedrijf is als overheidsbedrijf toch klantgericht. Beroepstrots zorgt er voor dat de klant meestal krijgt wat hij wil. Niet altijd even snel en op tijd, maar krijgen lukt meestal wel. 3

4 Voor de prijs moeten we kijken naar budgetten. Het hele systeem is budget gestuurd. De uitgaven budgetten worden voor het grootste deel beheerd door de materiaalplanning, waarmee de magazijnen worden gevuld. Voor het onttrekken van de voorraad worden kosten budgetten vastgesteld. Deze budgetten gelden voor materialen, en voor gewerkte uren. Dit laatste heeft dus niets met reservedelen te maken, maar met herstelopdrachten. Aangezien we in een gesloten systeem werken, kunnen we ook niet van een normale prijsstelling spreken. De klant betaalt hetgeen wij ook voor de goederen betaald hebben, eventueel vermeerderd met kosten voor gewerkte uren. Organisatie (verrichten) In het waardenetwerk zien we de partners zoals leveranciers. We kennen naast de incidentele leveranciers ook een aantal voorkeur leveranciers. Hier gaan de contacten veel verder mee, omdat zij ook meedenken over gezamenlijke kostenreducties en dergelijke. Zoms gaan we nog verder. We zijn een PPS aangegaan met een bedrijf die een werkplaats van ons heeft overgenomen en deze op het bedrijf zelf exploiteert. Soms gaan we speciale verbintenissen aan. We hebben bijvoorbeeld een opdracht gegund aan Damen Shipyards om 4 patrouilleschepen te bouwen. De onderaannemer voor een aantal installaties is Thales. En het Marinebedrijf zelf. Zo zal het Marinebedrijf de mast bouwen, die wordt dan met apparatuur gevuld door Thales, waarna Damen deze mast op de schepen zal plaatsen. Daarna kan het schip aan de marine worden overgedragen, en zijn wij zelf weer verantwoordelijk voor de instandhouding van deze schepen. De nauwe samenwerking met de klant is hier boven al genoemd. We kunnen spreken van een alliantie, omdat er een tweezijdige relatie is, met wederzijdse belangen en voordelen. Het verdienmodel wat wij inzetten is een vorm van het servicemodel, mede gebaseerd op het verbruiksmodel. Een bijzondere vorm, omdat de klant een verplichte winkelnering kent. Het servicemodel ontstaat vooral door het al eerder genoemde feit dat een marineschip een samenstel is van samengestelde systemen. Als we het hebben over organisaties als systemen, dan is een marineschip daar de fysieke vorm van. Het onderhoud aan losse toestellen zou nog wel aan een fabrikant of herstelbedrijf over gelaten kunnen worden, maar de manier waarop al deze toestellen aan elkaar verbonden zijn en samenwerken, vraagt om specialistische kennis. Die is vrijwel nergens anders te vinden. Op deze manier gezien kun je in deze ook wel denken aan koppelverkoop. Wij ontwerpen het schip en geven gedetailleerde specificaties voor systemen (of stellen deze zelf samen). Daarna zijn wij zo een beetje de enige die het onderhoud kunnen uitvoeren. Het kapitaalmodel is erg eenvoudig. De tweede kamer stelt een bepaalde hoeveelheid geld ter beschikking, en het ministerie van Financiën zorgt er voor dat wij hier over kunnen beschikken. Het volledige kapitaal is dan ook eigen kapitaal, geen vreemd kapitaal. Voor een heel klein beetje kun je zeggen dat we toch vreemd kapitaal hebben. Dit is bij goederen die wij in bruikleen hebben van buitenlandse krijgsmachtdelen. Als wij ze niet meer nodig hebben, zullen we ze moeten retourneren aan het leverende land. Het is te beschouwen als een renteloze lening in natura. Dit is echter op de hele begroting nog geen procent in waarde. De organisatiestructuur is al een beetje genoemd. Het bedrijf is opgebouwd uit 4 hoofddivisies: Vlootonderhoud, Logistiek, Special products, en Planning en Control. In de eerste zijn de meeste werkplaatsen ondergebracht. Het belangrijkste werk van deze divisie is het onderhoud aan schepen en scheepsinstallaties. De werkplaatsen zijn opgezet rond eindproducten. Er zijn vrijwel geen werkplaatsen of groepen die op basis van werkzaamheden zijn opgezet. De divisie Logistiek zorgt voor herbevoorrading, transport, beheer. Hier zie je weer wel een taakgerichte indeling. De afdeling Materiaalplanning echter, is voor een deel weer op basis van eindproducten ingedeeld. Men werkt (matrixorganisatie) in en voor een werkplaats. Ook enkele andere afdelingen zoals secretarie en bibliotheek vallen onder deze divisie. In de divisie Special products zitten de echte speciale werkplaatsen. Deze hebben over het algemeen een meer defensie brede functie. Dit zijn bijvoorbeeld Optronica (optische toestellen) en Meet- en callibratiecentrum. Deze werken voor de hele defensie, niet alleen de marine. Bij planning en control zit voornamelijk de (uiteraard) planning, de afdeling control, die de boekhouders zijn, en de projectleiders. Deze projecten bestaan dan uit grote onderhoudsprojecten. Daarboven staat een directieteam, dat bestaat uit een algemeen directeur en de divisiedirecteuren. 4

5 Op dit punt wil ik hier ook een typering maken volgens Mintzberg (Mintzberg, 1998). Dan zie je in het grootste deel van het bedrijf een Adhocratie. De meeste werkzaamheden zijn complex, de omgeving is complex., de organisatie is complex, de planning is complex de mensen zijn complex. Een aantal vrij gespecialiseerde werkplaatsen kent een Simple structure. Niet omdat de inhoud van het werkpakket simpel is, verre daarvan, maar de aansturing en interne structuur zijn dat echter wel. De mensen zijn ingedeeld naar behoefte. Bij de werkplaatsen (binnendienst) is men veelal specialist op een bepaald toestel of groep toestellen. De mensen van de buitendienst zijn over het algemeen meer gericht op systemen. Bij Vlootonderhoud zie je dan ook geen end-to-end processen bij 1 enkel persoon. Bij de interne onderhoudsdienst zie je dit nog wel, evenals bij Special products. De mensen in de werkplaatsen zijn verder gegroepeerd in clusters, zoals communicatie, radar systemen enzovoort. Soms weer onderverdeeld in scheepsklasses (vergelijk dit met automerken). Er zijn enkele relevante hoofd processen te benoemen. Dat is het onderhoud aan toestellen (opdrachtgever is de klant), en het onderhoud aan deze toestellen, vanuit de herbevoorrading. Bij deze laatste gaat het om toestellen die vanwege hun kritieke functie in voorraad worden gehouden. Bij een defect vraagt een schip een nieuw toestel aan, waarna het defecte toestel terug gaat naar het magazijn (en van daaruit dus hersteld wordt). Deze goederenstroom wordt door de afdeling Materiaalplanning gestuurd. Daarbuiten worden ook op gebied van engineering adviezen gegeven bij storingen. Deze engineers zijn ook verantwoordelijk voor het opstellen van onderhoudsplannen. Die worden deels als preventief onderhoud dan weer door de klant zelf uitgevoerd. Om de paar jaar zal een schip in groot onderhoud gaan, dat maanden doorlooptijd kent. Hierbij gaan vrijwel alle systemen in groot onderhoud. De grote beurt bij auto s komt hier trouwens bij lange na niet bij in de buurt, het lijkt meer op een complete overhaul. Voor wat betreft de bevoorrading worden de scheepsmagazijnen voorzien van materialen vanuit het depot. Dit depot is ook onderdeel van het Marinebedrijf. Het depot levert verder ook direct aan de werkplaatsen. De kostenstructuur is gebaseerd op het feit dat wij geen winst maken. We kennen ook een urenregistratie, waarbij we gewerkte uren kunnen doorbelasten richting werkorders. Maar dit laatste geldt alleen voor technici. De overig werknemers binnen het Marinebedrijf werken indirect. Hierdoor zullen slechts enkele kosten doorberekend worden. Er wordt wel een normbedrag als toeslag gebruikt. Dit zijn deels de indirecte uren, en deels een vergoeding voor het gebruik van de infrastructuur. Een waardeketen is hierdoor lastig te bepalen. Er is met uitzondering van gewerkte uren (vast tarief) eigenlijk geen waarde toevoeging aan producten. Alle producten die op voorraad worden gehouden, blijven ook gewaardeerd tegen de inkoopprijs, hoe vaak ze ook hersteld worden. Op het hogere systeemniveau is er wel een waardevermeerdering, maar dit wordt niet doorbelast. Er wordt eventueel wel een rekening opgemaakt op basis van bv. engineering uren, maar een installatie als geheel hebben we geen prijs voor, alleen voor de samenstellende onderdelen. De kerncompetenties van het bedrijf zijn ondertussen al eerder benoemd. Dit zijn de systeemkennis van de scheepssystemen, en het klantgericht werken. Dit laatste lijkt een dooddoener, maar is het niet. Zowel de klant als de onderhouder hebben een gezamenlijk belang, en daar wordt door beide naar gehandeld. Het strategische voordeel wat wij hebben, is ontegenzeggelijk onze infrastructuur. Het overgrote deel van het onderhoud kunnen wij in eigen huis uitvoeren. We kunnen mijnenjagers en onderzeeboten (3000 ton) zelfs met een lift uit het water tillen en op de wal zetten voor onderhoud. We hebben een van de grootste overdekte droogdokken van Europa. De mogelijkheden van sommige elektronische werkplaatsen zie je alleen terug in de laboratoria van enkele hele grote concerns. De belangrijkste processen zijn eigenlijk ook al eerder genoemd. Dit betreft het herstellen van apparatuur, en het weer in dienst stellen van de systemen als alles weer werkt. Een nog niet genoemd belangrijk proces is de modificatie. Hierbij wordt een toestel of systeem zodanig aangepast dat deze weer up to date is, werkt zoals hij dat had moeten doen, of heeft extra functionaliteit gekregen. Dit is een belangrijk deel van het beheer wat wij uitvoeren als one-stop-shop. Sociaalpsychologische dimensie De hieronder gebruikte informatie komt of is geciteerd uit Bouwstenen van management en organisatie (2011), tenzij anders is aangegeven. Als we hier kijken naar bijvoorbeeld Handy en Harrison, dan kunnen we zeggen dat ons bedrijf in twee delen wordt gesplitst. In het management en de control afdeling, zie je duidelijk de zogenaamde rolcultuur terug komen. Kijk je naar 5

6 de werkvloer, dan zie je hier weinig van terug. Hier overheerst heel duidelijk de taakcultuur. Dit komt ook tot uiting bij het invullen van testen op dit gebied (online ingevuld, vanuit een link op de website van NCOI). Hierover wordt meer gezegd in het volgende hoofdstuk (Analyse). Dan kijken we naar Sanders en Neuijen: symbolen, helden rituelen en waarden. Symbolen zijn van oudsher belangrijk binnen een militaire organisatie. Één van de eerste dingen die men verzorgt als er een nieuw bedrijf of iets dergelijks opgericht wordt, is het vaststellen van het logo en/of wapenschild. Deze moeten de kern van die groep weergeven. Bij een wapenschild hoort ook altijd een wapenspreuk die dit beeld ondersteunt. (Anti)helden blijven nog heel lang bestaan binnen de organisatie. Niet altijd om als voorbeeld te dienen, maar wel om te gebruiken als ankerpunt bij een gesprek, anekdote, of verhaal. Deze helden worden dan een soort Jan Klaasen, die je naar behoefte ten tonele kan voeren. Er zit echter wel vaak een nostalgische toon in deze gesprekken. Rituelen zijn best wel belangrijk. Zo zal een verjaardag niet snel vergeten worden, en zeker niet de 50 e verjaardag (hoewel ik er bij moet zeggen dat men mijn 50 e verjaardag vergeten was. Dit gaf wel de nodige commotie!). Ook jubilea worden niet vergeten, en deze zullen dan ook met foto in het bedrijfsblad afgedrukt worden. De waarden en grondbeginselen zijn uiteraard erg belangrijk. Deze komen bij een sollicitatie altijd wel ter tafel. Ze zijn voor een deel opgehangen aan het ambtenaar zijn, en dit deel is dusdanig van belang dat iemand er om ontslagen kan worden (integriteit en dergelijke). Een ander deel heeft te maken met de arbeidsethiek. Over het algemeen is het geen grond voor een ontslag, maar het zal dan wel degelijk onderdeel zijn van een functioneringsgesprek. De laatste groep waarden en grondbeginselen zijn bijvoorbeeld de vloot eerst. Dit houdt in, dat men het operationele werk voorrang geeft boven andere werkzaamheden, en in bijzondere gevallen zelfs ondergeschikt maakt aan persoonlijke doelen en voorkeuren. Ook ambtenaren kunnen werken en denken buiten de 9-5 mentaliteit! Helaas is niet alles positief. Wat we veel zien is het zogenaamde Pocket-veto. Dit maakt sturing erg lastig, omdat het onder de oppervlakte blijft. Ook zie je heel veel terug van het Vuilnisvat theorie: besluiten worden, zeker op het Haagse niveau niet moeizaam genomen (Reader, artikel 5, paragraaf en 2.2.3). Deze zaken hebben te maken met moeite met veranderingen. Hetgeen passend is, omdat het bedrijf in een continue veranderproces zit. Analyse van de effectiviteit en efficiency van de besturing Gaan we kijken naar de structuur van het bedrijf, dan zien we enkele dingen. Ten eerste de indeling in divisies. Deze hebben hun wortels in de manier waarop het Marinebedrijf is gevormd (zie bijlage Geschiedenis). De werkplaatsen zijn opgezet rond zogenaamde eindproducten. Dit zijn dan bijvoorbeeld Radar, Communicatie, Koeltechniek enzovoort. Binnen deze werkplaatsen is er bundeling naar techniekgroepen. Boven de genoemde divisies staat het directieteam. Dit team, met name de algemeen directeur zelf, is verantwoording verschuldigd aan Den Haag. Dit is een ingewikkelde en complexe opbouw, waarbij verschillende afdelingen op verschillende gebieden zeggenschap hebben. Als je kijkt naar hun werkveld is het niet verwonderlijk dat hier de ambtenaren werken. Deze mensen worden zo nodig door de minister of staatsecretaris ter verantwoording geroepen als er kamervragen worden gesteld. De tweede groep die hetzelfde Rolcultuur gedrag vertonen zijn de mensen van Planning en Control. Ook nu weer, hoe kan het bijna anders. Ze bestaan nu eenmaal om de regels na te leven en doen naleven. Op lager niveau, dat van de uitvoering (dus de werkvloer) zie je een heel ander soort gedrag. Hier vind je veel meer de Taakcultuur. De taak, het eindproduct, staat voorop. De regels worden gevolgd, maar als het echt nodig is, kunnen de regels wat omgebogen worden. Niet om de boel te belazeren, maar om het werk op tijd af te krijgen. Deze tweedeling is op zich effectief, omdat vanaf de bovenkant de regels worden gevolgd, maar in de uitvoering daar iets flexibeler mee om wordt gegaan. Maar is de aansturing ook efficiënt? Kijken we naar de kengetallen voor leverbetrouwbaarheid, dan hebben we al snel ons antwoord; nee. Ook het beeld wat de klant van ons heeft op dit gebied laat hetzelfde antwoord opkomen. 6

7 Het bedrijf werkt vrij inefficiënt als we kijken naar in-through-output. Het is wel het geval als we letten op opgelegde doelstellingen als rechtmatigheid. Dit heeft te maken met feit dat de hele aansturing toch erg gestuurd wordt door Planning en Control. Zij beheren alleen de hoofdplanning v.w.b. het groot onderhoud, maar bijna het hele bedrijf is daarvan afhankelijk. Alle andere werkzaamheden worden daar tussendoor gepland. Zijn er goederen nodig die niet in voorraad zijn, dan gaat er een traject lopen waar diverse mensen hun goedkeuring aan moeten geven. Zo moet eerst de werkvoorbereider de behoefte kenbaar maken bij de materiaalplanner. Deze beheert de voorraden én het uitgavenbudget. Bij geen voorraad, zal de materiaalplanner een inkoopverzoek sturen naar de afdeling inkoop. Bij een aanvraag > 5000,- zal het afdelingshoofd vooraf een goedkeuring moeten geven. Als het verzoek bij de inkoper ligt, gaat deze het Handboek Verwerving volgen (verplichte kost voor overheden), waarna de bestelling eindelijk plaats zal vinden. Let wel, de bestelling, ik heb nog niets gezegd over de levering en levertijd! Al met al is dit een vrij complex proces, wat op zijn zachtst stroperig genoemd kan worden. Een laatste opmerking over het nut van sturen. Om de gestelde doelen te halen is het uiteraard erg nuttig en noodzakelijk. Maar sturen op details moet je op het juiste niveau doen. Doe je dit vanuit de top, dan ben je dromen aan het najagen. Dit lukt niet, omdat het niet wordt geaccepteerd dat men vanaf dat niveau met details bezig is. Als je daarnaast geen beleid voert, stuur je dus helemaal niet. Dit laatste is gelukkig niet echt aan de orde, maar risico bestaat altijd in een organisatie als de onze. Verbeteradvies Op het gebied van efficiency zijn verbeteringen mogelijk. Allereerst een decentralisatie van bevoegdheden. Dit niet voor grotere zaken en projecten, maar wel voor kleinere opdrachten, en kleine aanschaffingen. Wat is de meerwaarde om een artikel van < 100,- een proces van dagen tot weken te doorlopen alleen al om het artikel in het SAP systeem te registreren? Zeker als dit naar vermoeden slechts eenmalig voorkomt. Dan is het beter hier een mogelijkheid van contante aankoop voor op te zetten. Ook kan er eenvoudiger gestuurd worden, als er gewerkt wordt met afspraken/contracten. Hierbij kan controle achteraf plaats vinden. Als er structureel van af geweken wordt, kun je altijd nog ingrijpen. Maar controle vooraf is verlammend. Basis van dit systeem is vertrouwen. Dit kwam ook tot uiting in de reader die bij de les werd gebruikt (Reader, artikel 10 en 12). Een ander punt, hoewel het zeker samenhangt met het vorige, is de manier waarop er wordt omgegaan met de sturing van het bedrijf als geheel. Het gaat dan niet zozeer om sturing van de bedrijfsprocessen, maar de daadwerkelijke aansturing van mensen. Dit gebeurd nog te vaak volledig top-down. De algemeen directeur bemoeit zich soms met persoonlijk gedrag. Dit lijkt een beetje op het in de hand houden van heel veel gasmoleculen om een trein in beweging te krijgen. Maar de gaswetten werken zo niet. Je kunt niet aan de hand van een paar moleculen een proces sturen. Dat doe je op hoofdlijnen. Als de hoofdlijnen of hoofdkaders gezet zijn, zullen de moleculen bijna wetmatig gaan volgen. Niet allemaal, maar voldoende om het proces richting te geven. Het zal niet alleen efficiënt maar ook effectief blijken te zijn. In plaats van als een Chinees jongleur 20 bordjes op evenzoveel stokjes proberen te draaien, krijg je hetzelfde voor elkaar als je de groepsdynamiek hiervoor inzet. Niemand wil vallende borden, dus iedereen draait mee om ze boven op de stokjes te laten staan. Dit laatste doet ook recht aan het idee van een organisatie die een compleet systeem vormt. Zo n systeem is niet op details te sturen, dan kan gewoonweg niet. Je kunt het wel door de mensen in de organisatie dusdanig op te voeden dat ze het gewenste gedrag gaan vertonen. Is dit eenmaal het geval, zorgen mensen er onderling al voor dat een ieder in het gareel blijft lopen. Dit kan positief: mensen spreken elkaar aan omdat het nu eenmaal zo hoort. Maar het kan ook negatief: afwijking is verandering in het systeem. En dat voelt niet goed. Beide hebben hetzelfde resultaat, maar alleen op de korte termijn. Veranderen is ook noodzakelijk, maar dan als een systeem, een geheel. Dat gaat niet vanuit negativisme. Een laatste voorstel heeft te maken met regelgeving. Deze kan in sommige gevallen verstikkend werken. Een voorbeeld. In het nieuwe ERP systeem (SAP) zit een bepaalde functionaliteit dit standaard aanwezig is. Hij is alleen niet binnen 7

8 defensie beschreven in de defensiedocumentatie. Het gevolg is dat deze functionaliteit, ook al is deze gewoon standaard, niet gebruikt mag worden. Zeker in dit soort gevallen is het beter te werken naar de geest van de wet en niet naar de letter. In het eerste geval krijg je van alles voor elkaar, en houd je toch rekening met de regelgeving. In het laatste geval levert het alleen maar frustratie op. Het lijkt op een koel glas water waar je niet aan kunt komen omdat het achter een ruit staat. Je ziet het wel, maar kan/mag er niet aan komen. 8

9 Literatuurlijst Houtgraaf, D en Bekkers, M. (2010) Businessmodellen. Focus en Samenhang in organisaties. Culemborg: Van Duren Media. Mintzberg, H (1998) Mintzberg over management. Groningen, Wolters-Noordhoff. Eppink, D. J. en G. P. Melker, P. J. Tack (2011). Bouwstenen van Management en Organisatie. Hilversum: Concept Uitgeefgroep. Reader Bedrijfskundig management 2011: Artikel 5: Waarom veranderen zo gecompliceerd is Artikel 10: White paper KPMG Trust rules (2009) Artikel 12; White paper KPMG Hypegiaphobia (2008) Bijlage: Geschiedenis Marinebedrijf Deze bijlage is reeds eerder gebruikt in andere eind- en moduleopdrachten. Het Marinebedrijf is sinds kort (weer) onderdeel van de Koninklijke Marine. Een aantal jaren is het bedrijf onderdeel geweest van de Defensie Materieel Organisatie, welke een samenvoeging is van alle onderhoudsbedrijven van defensie. Het Marinebedrijf is zelf weer een samenvoeging van een aantal kleinere onderhoudsbedrijven. Net na WOII werd het Marine Elektronisch Bedrijf opgericht, als afsplitsing van de Marine radio dienst. Onderdeel van het MEB (in Oegstgeest) waren ook de elektronische werkplaatsen in Den Helder. Door samenvoeging met andere kleine onderdelen is in 1978 het Marine Elektronisch en Optisch Bedrijf ontstaan. In 1953 zijn de Bewapeningswerkplaatsen opgericht, ook weer een samenvoeging van losse onderdelen. In 1996 zijn de BW en het deel van het MEOB in Den Helder samengevoegd tot het Sewacobedrijf. Enkele jaren later (2002) is de rest van het MEOB met dit bedrijf gefuseerd, samen met de Rijkswerf en het ODC. Dit ODC is (het wordt wat saai) een samenvoeging van alle losse magazijnen, die vielen onder de Marine Magazijn Dienst. Met deze laatste fusie is het Marinebedrijf ontstaan, die de verantwoording had voor de instandhouding van de vloot. Deze constructie heeft als voorbeeld gediend voor de Land- en Luchtmacht, om op eenzelfde wijze hun bedrijven te reorganiseren. Deze samenvoeging zie je terug in de divisiestructuur van het bedrijf. Tot voor kort bestond de divisie Vlootonderhoud uit de divisies Sewaco en Platform (Sewacobedrijf en Rijkswerf). Deze laatste zijn dus samengevoegd. Het MEOB (Oegstgeest) is samen met het munitiedeel van het Sewacobedrijf opgegaan in de divisie Special products. Alle logistieke taken zijn ondergebracht in de divisie Logistieke diensten. Korte tijd zijn de drie onderhoudsbedrijven samengevoegd met de Haagse staven, als DMO. In 2011, als onderdeel van de reorganisatie naar aanleiding van de Hillen bezuinigingen, zijn de drie defensiebedrijven weer losgemaakt uit deze DMO, en terug gebracht naar het eigen krijgsmachtdeel. Vroeger waren er twee takken: een operationele (militaire) tak, en een deel materieelbeheer. Nu valt het Marinebedrijf echter onder het operationele deel, aangezien dit materieelbeheer binnen de DMO is gebleven. De taken van het bedrijf zijn nagenoeg gelijk gebleven: onderhoud en instandhouding van materieel. Wat ook veelal gelijk gebleven is zijn de mensen en hun cultuur. Vaak kun je aan het gedrag van iemand afleiden wat zijn vroegere bedrijf is geweest. Bijlage: Samenhang binnen het Marinebedrijf Onderstaande is om aan te geven dat het Marinebedrijf echt een systeem vormt. Eerst is er het schip. Als er iets defect is, wordt er gekeken of dit artikel vanuit de voorraad vervangen kan worden. Zo nee, dan gaat er (als men het niet zelf kan herstellen) een herstelopdracht naar het Marinebedrijf. Kan het wel vervangen worden, zal dit vervangende artikel besteld worden, en het defecte wordt dan retour gestuurd. De Materiaalplanner houdt bij voorraadvorming rekening met defecte toestellen, want deze worden uiteraard eerst hersteld voordat er nieuwe gekocht gaan worden. Bij het maken van een herstelopdracht naar de werkplaats, houdt deze planner al rekening met mogelijk lastige onderdelen, want behalve opdrachtgever is deze planner ook leverancier van de reservedelen. Daar wordt hij op afgerekend, dus hier is het kringetje al een beetje rond. Voor rechtstreeks 9

10 herstelopdrachten is de materiaalplanner net zo verantwoordelijk voor de reservedelen, want deze planners zijn hier ingedeeld per werkplaats/systeem (bijvoorbeeld Radarsystemen of Communicatiesystemen). Mocht er een probleem zijn met de installatie of een deel daarvan, dan zal de verantwoordelijke engineer zich daar over buigen. Deze engineer is onderdeel van dezelfde werkplaats als de verantwoordelijke materiaalplanner (voorraad) en de technici (herstelling). Deze driehoek is cruciaal in dit verband. Nu gaan we aan deze driehoek ook Inkoop koppelen. Deze zijn verantwoordelijk voor het inkoopproces, met daarbij afroeporders, garantieafwikkeling enzovoort. Tussen de Inkoper en de opdrachtgever (weer de materiaalplanner) zit ook een budgetcontroller. Deze driehoek waarborgt het financiële aspect van de goederenstroom. Als je werkt met voorraden, of ze nu bestaan uit defecten of uit onderdelen, heb je een magazijn nodig. De randvoorwaarden voor het opslaan van artikelen wordt door de materiaalplanner ingevuld, het magazijn draagt zorg voor een goede opslag en levering. Zij houden goede contacten met materiaalplanners voor de artikelen, en de klant voor de aanvragen en leveringen. Bij een herstelproces heb je behalve onderdelen ook gereedschap nodig. Dit kan weer betrokken worden, via het magazijn, bij de materiaalplanner die verantwoordelijk is voor gereedschap. De technische systemen aan boord, worden ook wel eens gemodificeerd. Dit betreft dan een aanpassing om de onderhoudskosten te verlagen, de levensduur te verlengen, betrouwbaarheid te vergroten of het toevoegen van nieuwe/verbeterde functionaliteiten. Hiervoor maakt de engineer een plan, laat dit uitvoeren door de werkplaats, waarbij de werkplaats de onderdelen aanvraagt via de materiaalplanner. Deze materiaalplanner zorgt er weer voor dat de scheepsmagazijnen zo nodig ook bijgewerkt worden, zodat het schip dan ook die materialen kan bestellen. Gereedschappen, en dan vooral die te maken hebben met metingen, moeten regelmatig gekalibreerd worden. Dit gebeurd weer in een andere werkplaats, met andere materiaalplanners (planner verantwoordelijk voor meetmiddelen). Het geheel aan middelen en methodes/werkinstructies wordt dan weer vastgelegd in boekwerken, en centraal opgeslagen. Als ondersteuning van dit proces worden diverse ICT systemen gebruikt. Voor de bevoorrading en het herstelproces is dit het VAS/LOGDOC (materiaal) en BBS (onderhoud). Voor structuren en stuklijsten worden andere systemen ingezet. Ze hebben wel een relatie met elkaar. Het functioneel beheer van deze systemen schuurt weer dicht tegen de hoofdgebruikers aan, waardoor ook hier weer de nodige interacties ontstaan. Om nu deze ingewikkelde processen te kunnen sturen, is er een afdeling Planning en Control. Deze zorgen onder andere voor de corporate planning. Ze accepteren de binnenkomende orders (tegen oneindige capaciteit) en geven dit door aan de werkplaatsen zelf. Deze gaan dan hun planning hier op baseren. Bij grote opdrachten worden er ook al op voorhand artikelen besteld waarvan bekend is dat ze een zeer lange doorloop tijd kennen. De planningen hebben weer een relatie met het beschikbare budget en het VVOC (vaar-vlieg-oefen en nog wat schema). Zo is er een samenhang te zien tussen al deze activiteiten en processen. Een storing in het ene proces heeft onmiddellijk gevolgen in een andere proces. En het starten van een proces zal onderweg weer andere processen opstarten en/of beïnvloeden. Deze bijlage geeft een beeld van de samenhang, maar is nog bij lange na niet compleet in het benoemen van relaties en afhankelijkheden tussen alle processen. 10

Verbeterplan JobsFashion

Verbeterplan JobsFashion Verbeterplan JobsFashion Naam: D.E.M. Lindenbergh van de Perre Studentennummer: 418769 Datum: 1 augustus 2012 NCOI Opleidingsgroep Naam opleiding: Bachelor Bedrijfskunde Module: Bedrijfskundig Management

Nadere informatie

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN Klanten verwachten tegenwoordig een grotere leverbetrouwbaarheid, tegen lagere kosten, met betere kwaliteit en dat allemaal tegelijk. Diegenen

Nadere informatie

Voorbeeldformulier functieprofiel bedrijfsleider

Voorbeeldformulier functieprofiel bedrijfsleider Voorbeeldformulier functieprofiel bedrijfsleider Basisgegevens: Naam van de functie: Bedrijfsleider... Datum: 20 augustus 2009 Plaats in de organisatie: Rapporteert aan of werkt onder leiding van: Directie...

Nadere informatie

Wapensysteem Management 2010: Meer met minder

Wapensysteem Management 2010: Meer met minder Wapensysteem Management 2010: Meer met minder Schout bij Nacht Klaas Visser Directeur Wapensystemen 29 oktober 2010 Overal inzetbaar Somalië Afghanistan 2 WSM Produkt-Tijd-Geld Hebben we Relevante Meetbare

Nadere informatie

Generating Powerful Solutions Pon Power CUSTOMER SERVICE

Generating Powerful Solutions Pon Power CUSTOMER SERVICE G e n e r a t i n g P o w e r f u l S o l u t i o n s CUSTOMER SERVICE PAGINA 2 CUSTOMER SERVICE Een Caterpillar is een hoogwaardige, betrouwbare krachtbron die is ontworpen om te presteren en vooral om

Nadere informatie

Bedrijfskundig Management

Bedrijfskundig Management Bedrijfskundig Management Naam: F. Wijnberg Studentnummer: 4304570 Datum: 11-07-2012 NCOI Opleidingsgroep Opleiding: Module: Bachelor Bedrijfskunde Bedrijfskundig Management Docent: De heer Mijnster Voorwoord

Nadere informatie

E-Business Examennummer: 94393 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

E-Business Examennummer: 94393 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur E-Business Examennummer: 94393 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 4 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - case met 10 open vragen (maximaal 100 punten)

Nadere informatie

De Ridder forceertechniek B.V.

De Ridder forceertechniek B.V. CONCEPT Handboek bedrijfsbureau De Ridder forceertechniek B.V. Concept: Wordt nog aangevuld angevuld eind november 2008 na ERP implementatie Auteur: Koenders en Partners B.V. te Midwoud Datum: september

Nadere informatie

Ervaringen met de implementatie van Asset Management Control Thijs van Gijn

Ervaringen met de implementatie van Asset Management Control Thijs van Gijn Ervaringen met de implementatie van Asset Management Control Thijs van Gijn Marinebedrijf 1 Inhoud Introductie Marinebedrijf Invoering AMC Ervaringen Verbeterpunten Conclusie en aanbeveling 2 Marinebedrijf

Nadere informatie

DigiInkoop Efficiënter zaken doen met de Rijksdienst

DigiInkoop Efficiënter zaken doen met de Rijksdienst DigiInkoop Efficiënter zaken doen met de Rijksdienst Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Menno van Drunen - Logius Aan deze presentatie kunnen geen rechten worden ontleend. Even voorstellen: wij zijn

Nadere informatie

Bestuurlijke informatievoorziening Examennummer: 12225 Datum: 25 juni 2011 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bestuurlijke informatievoorziening Examennummer: 12225 Datum: 25 juni 2011 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bestuurlijke informatievoorziening Examennummer: 12225 Datum: 25 juni 2011 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 4 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - een case met 10 open vragen

Nadere informatie

Gasunie inkoopproces 2012

Gasunie inkoopproces 2012 Gasunie inkoopproces 2012 Gasunie inkoopproces 2012 Of het nu gaat om het optimaliseren van het gastransport of om het beheren en aansturen van onze leveranciers, bij Gasunie zijn we continu op zoek naar

Nadere informatie

De transitie van een omvangrijk contract van KPN

De transitie van een omvangrijk contract van KPN De transitie van een omvangrijk contract van KPN Het is cruciaal dat het KPN-netwerk 24/7 in de lucht is, ook omdat vitale communicatiediensten ervan afhankelijk zijn. Onderhoud, schoonmaak en beveiliging

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

INKOPEN VIA DE WEBWINKEL

INKOPEN VIA DE WEBWINKEL INKOPEN VIA DE WEBWINKEL INKOPEN VIA DE WEBWINKEL De VU is met het inkoopproces overgegaan naar één bestelsysteem: de Web winkel. Bestelformulieren en andere vormen van bestellen, zoals per telefoon, fax,

Nadere informatie

Noort Organisatie Ontwikkeling

Noort Organisatie Ontwikkeling Procesoptimalisatie Procesoptimalisatie: Onderscheiden van concurrenten: Zodra u te maken heeft met toenemende concurrentie, is het belangrijk dat u zich kunt onderscheiden. Dit doet u onder meer door

Nadere informatie

woensdag 16 november 2011 Hoofdstuk 9 Structurering

woensdag 16 november 2011 Hoofdstuk 9 Structurering Hoofdstuk 9 Structurering Organiseren van activiteiten Tweezijdige invloed op organiseren: externe afstemming interne afstemming geen beste manier van organiseren/situatiegebonden Organisatiestructuur

Nadere informatie

De strategische keuzes die moeten gemaakt worden zijn als volgt: Interne controle of zelfcontrole/sociale controle

De strategische keuzes die moeten gemaakt worden zijn als volgt: Interne controle of zelfcontrole/sociale controle 1 Hoofdstuk 1 1.1 Dirigeren en coördineren p43 1.1.1 Dirigeren Dirigeren is een synoniem voor delegeren. Dirigeren houdt in dat bepaalde bevoegdheden overgedragen worden naar een persoon met een lagere

Nadere informatie

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst Het Rotterdamse E-depot Stand van zaken Het Stadsarchief Rotterdam heeft twee opdrachten: Als informatiebeheerder van Rotterdam, klaarstaan voor de digitale

Nadere informatie

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel pag.: van 7 code: STR-BEN-vra-00-bl versie. Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel Hieronder vindt u voor elk van de negen elementen uit het inkoopvolwassenheidsmodel (zie afbeelding) een aantal mogelijke

Nadere informatie

Via de gele knoppen kunt u doorlinken in het handboek De grijze vlakken verwijzen naar het onderdeel waar u bent.

Via de gele knoppen kunt u doorlinken in het handboek De grijze vlakken verwijzen naar het onderdeel waar u bent. Via de gele knoppen kunt u doorlinken in het handboek De grijze vlakken verwijzen naar het onderdeel waar u bent. Dit is een voorbeeld hoe uw handboek eruit kan zien. Organisatie Primair Ondersteunend

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

1 en 2 Inleiding Logistiek. Walther. Ploos van Amstel (w.ploos.van.amstel@hva.nl) Hessel Visser (hesselvisser@chello.nl )

1 en 2 Inleiding Logistiek. Walther. Ploos van Amstel (w.ploos.van.amstel@hva.nl) Hessel Visser (hesselvisser@chello.nl ) 1 en 2 Inleiding Logistiek Walther. Ploos van Amstel (w.ploos.van.amstel@hva.nl) Hessel Visser (hesselvisser@chello.nl ) 1 Belangrijkste leerdoelen ILO In kaart kunnen brengen van de personen- en goederenstromen

Nadere informatie

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg De logistieke scan van CB ontdekt het verbeterpotentieel van uw goederenlogistiek Een efficiëntere logistiek levert (soms onverwacht) belangrijke bijdragen

Nadere informatie

Brochure Contracten Brochure Contracten versie 2.01 19 september 2011

Brochure Contracten Brochure Contracten versie 2.01 19 september 2011 Brochure Contracten Brochure Contracten versie 2.01 19 september 2011 Omschrijving Contracten Geometius biedt u de mogelijkheid om op diverse niveaus uw apparatuur door ons te laten onderhouden, en u te

Nadere informatie

S@les in de Bouw dag 2012

S@les in de Bouw dag 2012 S@les in de Bouw dag 2012 Doel van vandaag 1. U informeren over BAB Aanleiding en proces Positionering en visie De voortgang 2. Uw vragen beantwoorden 3. Uw mening horen Aanleiding en Proces Succes in

Nadere informatie

S@les in de Bouw dag 2012

S@les in de Bouw dag 2012 S@les in de Bouw dag 2012 Doel van vandaag 1. U informeren over BAB Aanleiding en proces Positionering en visie De voortgang 2. Uw vragen beantwoorden 3. Uw mening horen Aanleiding en Proces Succes in

Nadere informatie

Service & Onderhoud. Een USP

Service & Onderhoud. Een USP Service & Onderhoud Een USP Waar gaat het om? Service en onderhoud is een unique selling point, dat is maar al te waar. Het is een toegevoegde waarde die vaak bepalend is voor keuzes die worden gemaakt

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Onze Project oplossing

Onze Project oplossing 1 SalesManager Online Onze Project oplossing Hoe kunnen wij uw keten optimaliseren? SalesManager Online maakt het eenvoudig om uw klanten en relaties structureel en overzichtelijk te beheren en te bedienen.

Nadere informatie

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007 Inleiding Inleiding Logistiek Inleiding Logistiek in het leven van alledag Doel van de cursus Wat is logistiek? Plannen en beheersen Waarom logistiek? Logistiek is maatwerk Kosten en baten van logistiek

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Over onze visie op planning en hoe een centrale planningsapplicatie organisaties in de professionele dienstverlening kan helpen de kosten te drukken en

Nadere informatie

Brochure BX MRO. Oplossingen gebaseerd op SAP Business One

Brochure BX MRO. Oplossingen gebaseerd op SAP Business One Brochure BX MRO Oplossingen gebaseerd op SAP Business One Service en Reparatie voor SAP Business One De combinatie van SAP Business One en BX MRO (Maintenance, Repair & Overhaul) maakt deze software de

Nadere informatie

Inkoop: definitie en regelgeving

Inkoop: definitie en regelgeving Inkoop: definitie en regelgeving Handboek Financiën Universiteit Leiden (juni 2011) Beheer: Goovert Schipprheijn (UFB/UIL), G.M.Schipperheijngm@vuw.leidenuniv.nl, tsl. 3304 Inhoud 1. Inkoop: definitie

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Oplossingen gebaseerd op SAP Business One. Brochure BX MRO

Oplossingen gebaseerd op SAP Business One. Brochure BX MRO Oplossingen gebaseerd op SAP Business One Brochure BX MRO Service en reparatie voor SAP Business One De combinatie van SAP Business One en variatec BX MRO (maintenance, repair & overhaul) maakt deze software

Nadere informatie

Dienstbeschrijving IP One Mobile Connect

Dienstbeschrijving IP One Mobile Connect Dienstbeschrijving IP One Mobile Connect Auteur: Marketing Datum: 01-09-2014 Versie: 2.0 Aantal bladen: 10 Nummer: 1027 2 P a g i n a Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1 Positionering dienst... 3 1.2 Varianten...

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1987-1988 Rijksbegroting voor het jaar 1988 20 200 Hoofdstuk X Ministerie van Defensie Nr. 34 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Ontzorgen Met alle denkbare diensten

Ontzorgen Met alle denkbare diensten In 1993 zijn Frank Scholten en Dion Awater een bedrijf gestart, omdat zij een duidelijke visie hadden op de IT-wereld: IT moet eenvoudiger! Samen met een aantal gedreven vakmensen begonnen zij aan hun

Nadere informatie

DE WERKPLEK ALS BASIS VOOR WINSTGEVENDHEID

DE WERKPLEK ALS BASIS VOOR WINSTGEVENDHEID DE WERKPLEK ALS BASIS VOOR WINSTGEVENDHEID CORBO helpt u met het vinden van de juiste oplossing voor de after sales! Leveren van kwaliteit en efficiënt werken zijn belangrijke succesfactoren binnen de

Nadere informatie

Handleiding voor aansluiten op Digilevering

Handleiding voor aansluiten op Digilevering Handleiding voor aansluiten op Digilevering Versie 1.0 Datum 1 augustus 2013 Status definitief Colofon Projectnaam Digilevering Versienummer 1.0 Contactpersoon Servicecentrum Logius Organisatie Logius

Nadere informatie

Nederlandse Mededingingsautoriteit

Nederlandse Mededingingsautoriteit Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 102680 / 82 Betreft zaak: WON Besluit van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit gelet op de artikelen 5, 16, eerste en tweede lid,

Nadere informatie

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten Kansrijke Samenwerking Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten November 2012 Even voorstellen: Harrie van den Bergh Manager Facility Services, GGZ Oost Brabant Facility Services: Inkoop & Magazijn, Techniek

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

HealthRatio Integrated Planning

HealthRatio Integrated Planning HealthRatio Integrated Planning HIP is de alles in één oplossing voor uw besturing: Begroten, plannen, prognosticeren en rapportage Financieel, Productie en Middelen (FTE, OK, Bedden) Geïntegreerde kostprijscalculatie

Nadere informatie

De organisatie draait om het toedelen van

De organisatie draait om het toedelen van organisatie De organisatie draait om het toedelen van activiteiten en organiseren van de coordinatie Hoe organiseren we kerncompetenties and gedeelde activiteiten Wat is de rol van het centrum? Hoe stuurt

Nadere informatie

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties DKTP Informatie Technologie Veembroederhof 1 1019 HD Amsterdam Telefoon 020 427 52 21 Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties Voor de meeste projectgroepen die software ontwikkelen vormt

Nadere informatie

P7 4D voortgangsregistratie

P7 4D voortgangsregistratie Het 4D Voortgangsregistratiesysteem is een systeem dat op elk gewenst moment van alle onderdelen inzicht kan geven waar ze zich bevinden en wat de status is. Er wordt gebruik gemaakt van bestaande informatie

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy Casenso Optimaliseer Uw Bedrijf Casenso Consultancy Internet : E-mail : office@casenso.nl Telefoon : +31 (0)24 322 0872 : Engels of Nederlands Consultancy Alle organisaties (bedrijven, non-profit, overheid)

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair)

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Groot Hoogwaak levert een professionele bijdrage aan het aanbod van woon-, zorg-, en welzijnsvoorzieningen voor ouderen in Noordwijk. Dit aanbod

Nadere informatie

Vakkundig flexibel betrouwbaar De service-reus onder de bedrijfsinrichters

Vakkundig flexibel betrouwbaar De service-reus onder de bedrijfsinrichters Vakkundig flexibel betrouwbaar De service-reus onder de bedrijfsinrichters Italy gaerner hoofdkantoor in Duisburg, Duitsland Belgium 30.000 PRODUCTEN France Switzerland Netherlands Germany 200.000 KLANTEN

Nadere informatie

OrganisationWare. De brug tussen organisatie en automatisering

OrganisationWare. De brug tussen organisatie en automatisering De brug tussen organisatie en automatisering Voor het leveren van een kwalitatief hoogwaardige dienst bent u als kennisintensieve dienstverlener sterk aangewezen op de (vak) kennis van uw medewerkers.

Nadere informatie

Fabrikant. Groothandel. Detailhandel. Consument

Fabrikant. Groothandel. Detailhandel. Consument U wilt klanten geen nee verkopen. Maar ook niet blijven zitten met voorraad. Een efficiënte goederen-, geld- en informatiestroom tussen fabrikant, groothandel, winkelier en klant voorkomt voorraadtekort

Nadere informatie

Hoofdstuk 6 Magazijnadministratie

Hoofdstuk 6 Magazijnadministratie Hoofdstuk 6 Magazijnadministratie Paragraaf 6.1 1. Administratie in- en uitgaande goederen a. Noem ten minste vier handelingen die bij de binnenkomst van de order worden verricht en motiveer waarom dit

Nadere informatie

Snel toegang tot CRM-, werkplaats-, en managementgegevens van Plan-de-CAMpagne

Snel toegang tot CRM-, werkplaats-, en managementgegevens van Plan-de-CAMpagne Snel toegang tot CRM-, werkplaats-, en managementgegevens van Plan-de-CAMpagne Bemet heeft een aantal Plan-de-CAMpagne modules ontwikkeld die op een telefoon of tablet gebruikt kunnen worden. Handig voor

Nadere informatie

BPM voor Sharepoint: het beste van twee werelden

BPM voor Sharepoint: het beste van twee werelden BPM voor Sharepoint: het beste van twee werelden BPM voor Sharepoint: het beste van twee werelden Analisten als Gartner en Forrester voorzien dat Sharepoint dé standaard wordt voor document management

Nadere informatie

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk lezing voor de MBO raad, dd. 21/1/2010. Dr.mr.ir. Th.J.G Thiadens, Lector ICT governance Fontys Hogeschool, Docent aan de UvA, Erasmus, UvT, RuG, OU

Nadere informatie

Update: Exact Online Handel. Joost de Stigter Exact Software Nederland

Update: Exact Online Handel. Joost de Stigter Exact Software Nederland Update: Exact Online Handel Joost de Stigter Exact Software Nederland EXACT ONLINE HANDEL Dé online bedrijfssoftware Agenda Uw organisatie Over Exact en Exact Online Trends De voordelen van de Cloud Oplossing

Nadere informatie

Dienstbeschrijving SB Vast-Mobiel Hosted Versie: 1.0 Datum: 06-12-2013

Dienstbeschrijving SB Vast-Mobiel Hosted Versie: 1.0 Datum: 06-12-2013 Dienstbeschrijving SB Vast-Mobiel Hosted Versie: 1.0 Datum: 06-12-2013 Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1 Introductie... 3 1.2 Positionering dienst SB Vast-Mobiel Hosted... 3 1.3 Positionering dienst SB Vast-Mobiel

Nadere informatie

NRS Onderzoek Waarderen van inkoop door MKB 27 jaunuari 2015 Geoffrey Hagelaar Gert Walhof, Richard Holman

NRS Onderzoek Waarderen van inkoop door MKB 27 jaunuari 2015 Geoffrey Hagelaar Gert Walhof, Richard Holman NRS Onderzoek Waarderen van inkoop door MKB 27 jaunuari 2015 Geoffrey Hagelaar Gert Walhof, Richard Holman 1 Achtergrond bij Hogescholen en Onderzoek Basis: 2001 Europa ; besluit tot onderzoek aan hogescholen

Nadere informatie

VDZ Verzekeringen. Beloningsbeleid

VDZ Verzekeringen. Beloningsbeleid VDZ Verzekeringen Beloningsbeleid 2014 INHOUD 1. Inleiding... 3 Toezicht... 3 Inwerkingtreding... 3 2. Definities en begrippen... 3 De categorieën van medewerkers... 3 Beloning... 4 Vaste beloning... 4

Nadere informatie

COLLECTIEF VERVOER. Wat verstaan we eronder, wat is het probleem en wat is de kracht ervan?

COLLECTIEF VERVOER. Wat verstaan we eronder, wat is het probleem en wat is de kracht ervan? COLLECTIEF VERVOER Wat verstaan we eronder, wat is het probleem en wat is de kracht ervan? OPZET PRESENTATIE Wat verstaan we onder collectief vervoer? Wat is het probleem? -> uitdagingen Wat is de kracht

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules Kracht door samenwerking VDL Industrial Modules IN DE HIGH-TECH WERELD WAARIN U EN WIJ OPEREREN, DRAAIT ALLES OM EFFICIENCY: STREVEN NAAR REDUCTIE VAN KOSTEN EN UITBESTEDING VAN NIET KERNCOMPETENTIES.

Nadere informatie

Pro-actief beheer voor uw systemen en netwerk

Pro-actief beheer voor uw systemen en netwerk Pro-actief beheer voor uw systemen en netwerk Heartbeat Monitoring De basis van ons beheer Het uitvallen van systemen kan voor vervelende situaties zorgen voor de bedrijfsprocessen binnen uw organisatie.

Nadere informatie

Vastgoed. Plan van Aanpak. Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-2014 Voor akkoord: Plan van aanpak: Vastgoed.

Vastgoed. Plan van Aanpak. Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-2014 Voor akkoord: Plan van aanpak: Vastgoed. Vastgoed Plan van Aanpak Plan van aanpak: Vastgoed Bestuurlijk L. van Rekom opdrachtgever L. Mourik opdrachtgever Naam projectleider L. van Hassel Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-

Nadere informatie

Wapensysteemmanagement

Wapensysteemmanagement Wapensysteemmanagement Directeur Wapensystemen & Bedrijven Commodore drs. A.R. Laurijssen 1 Intro Commodore drs. Richard Laurijssen Huidige functie: Directeur Wapensystemen & Bedrijven Geboren 06 november

Nadere informatie

VORM GEVEN AAN VISIE

VORM GEVEN AAN VISIE VORM GEVEN AAN VISIE Hoe businessarchitectuur bijdraagt aan het bereiken van businessdoelen White paper Auteurs: Martin van den Berg, Aldert Boersma, Serge Bouwens, Erica Dane, Bonne van Dijk, Paul Dijkwel,Jan

Nadere informatie

Antwoordmodel. Case: Almijnaankopen.nl bouwt mega e-commerce distributiecentrum

Antwoordmodel. Case: Almijnaankopen.nl bouwt mega e-commerce distributiecentrum Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Chaffey, D. (2011). E-business en e-commerce. Amsterdam:

Nadere informatie

FACTSHEET. econnect Zaakgericht Werken Portaal

FACTSHEET. econnect Zaakgericht Werken Portaal FACTSHEET econnect Zaakgericht Werken Portaal Zaakgericht Werken Portaal Uw uitdaging Vanuit organisaties in diverse branches krijgt ETTU vaak de vraag hoe Microsoft SharePoint optimaal benut kan worden.

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

Dienstbeschrijving CanConnect Mobile Connect Inhoud

Dienstbeschrijving CanConnect Mobile Connect Inhoud Dienstbeschrijving CanConnect Mobile Connect Inhoud... 1 1. Inleiding... 3 1.1 Introductie... 3 1.2 Positionering dienst... 3 1.3 Varianten... 4 2. Overzicht dienst... 5 2.1 High Level overzicht dienst...

Nadere informatie

Dienstbeschrijving Managed Mobile

Dienstbeschrijving Managed Mobile Dienstbeschrijving Managed Mobile Inhoud Dienstbeschrijving Managed Mobile... 1 1. Inleiding... 3 1.1 Introductie... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.2 Positionering dienst Managed Mobile... 3 1.3

Nadere informatie

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D Auteur : P. van der Meer, Ritense B.V. Datum : 17 juli 2008 Versie : 1.3 2008 Ritense B.V. INHOUD 1 VERSIEBEHEER...1 2 PROJECT

Nadere informatie

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT Exact Online CASE STUDY HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE TENSING BINNEN 1 JAAR 180 GRADEN DRAAIDE Tensing, een mobility en Geo- ICT software

Nadere informatie

Functioneel beheer in Nederland

Functioneel beheer in Nederland Functioneel beheer in Nederland Achtergrond Op initiatief van Marjet Smits (ad Matres), Martijn Buurman (Functioneel-beheerder.com) en Günther Nijmeijer (inmezzo) is eind 2012 de eerste verkiezing voor

Nadere informatie

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit.

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit. Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief Verbeteren kan alleen van binnenuit. Onze visie, missie en strategie Visie: dat er in alle organisaties een

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 460 Project SPEER Nr. 36 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 5 november 2013 De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen

Nadere informatie

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Waarom processen beschrijven Algra Consult Datum: 22 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WAAROM PROCESMANAGEMENT?... 3 3. WAAROM PROCESSEN BESCHRIJVEN?... 3 4. PROCESASPECTEN...

Nadere informatie

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening De overheid zet zwaar in op e-government, bijvoorbeeld door verbetering van de digitale dienstverlening aan de burger. De gemeente Amsterdam pakt deze vernieuwingsslag

Nadere informatie

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN RESULTAATGERICHT ORGANISEREN Hoe de beste resultaten te halen uit uw organisatie, managers en medewerkers. Wat is resultaatgericht organiseren? Resultaatgericht organiseren heeft als doel om organisaties

Nadere informatie

Industrial Services. In-Service Verification Brandbeveiliging

Industrial Services. In-Service Verification Brandbeveiliging Industrial Services In-Service Verification Brandbeveiliging Brandveiligheid als zakelijke en morele overweging Brandveiligheid en brandbeveiliging zijn begrippen die binnen de kaders van wet en regelgeving

Nadere informatie

Het onderscheid tussen. een. verpakkingsleverancier. en een. verpakkingspartner?

Het onderscheid tussen. een. verpakkingsleverancier. en een. verpakkingspartner? Het onderscheid tussen een verpakkingsleverancier en een verpakkingspartner? De voordelen van het werken met een Value Added Service Supplier (VASS) voor uw verpakkingsmanagement. SAMENVATTING Fabrikanten

Nadere informatie

Dienstbeschrijving IP One Managed Mobile

Dienstbeschrijving IP One Managed Mobile Dienstbeschrijving IP One Managed Mobile Auteur: Marketing Datum: 01-09-2014 Versie: 2.0 Aantal bladen: 11 Nummer: 1029 2 P a g i n a Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1 Positionering dienst Managed Mobile...

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Hajnadi Klimaattechniek BV Service Coördinator Printdatum 17-09-2012

Functiebeschrijving. Hajnadi Klimaattechniek BV Service Coördinator Printdatum 17-09-2012 Bedrijf Hajnadi Klimaattechniek BV Functie Service Coördinator Printdatum 17-09-2012 Functiebeschrijving Functiekenmerken Taken kennis en vaardigheden Opleidingsmogelijkheden bij functie Functiekenmerken

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Bijlage 2 Beveiligingsplan. Informatiebeveiliging

Bijlage 2 Beveiligingsplan. Informatiebeveiliging Bijlage 2 Beveiligingsplan Informatiebeveiliging De verantwoordelijkheid voor informatiebeveiliging ligt bij het dagelijks bestuur. In de DB-vergadering van 31 augustus 2015 is stilgestaan bij een aantal

Nadere informatie

ProduPlus. Wat is ProduPlus

ProduPlus. Wat is ProduPlus ProduPlus Wat is ProduPlus ProduPlus is een machine monitoring systeem welke ook functies heeft voor order registratie, product data beheer en preventief onderhoud. ProduPlus is ontwikkeld voor gebruik

Nadere informatie

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR DB-vergadering 08-02-2010 BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR vraag van uit de vergadering van dagelijks bestuur dagelijks bestuur

Nadere informatie

Westland Infra, Diepgeworteld in de tuinbouw.

Westland Infra, Diepgeworteld in de tuinbouw. Westland Infra, Diepgeworteld in de tuinbouw. Westland Infra heeft al meer dan 40 jaar haar wortels in de tuinbouw. Als netbeheerder zijn we verantwoordelijk voor aanleg, onderhoud en beheer van energienetten

Nadere informatie

Warehouse Management Systems vandaag en morgen

Warehouse Management Systems vandaag en morgen Warehouse Management Systems vandaag en morgen Ervaringen vanuit het internationale pakketonderzoek IPL / IML Oliver Wolf, René van den Elsen MTL - Team warehouse logistics -http://www.warehouse-logistics.com

Nadere informatie