Magazine 26 e Jaargang nr. 2 April 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Magazine 26 e Jaargang nr. 2 April 2014"

Transcriptie

1 Magazine 26 e Jaargang nr. 2 April 2014

2 COLOFON HOLLAND CÔTE D AZUR MAGAZINE 26e Jaargang n 2 April 2014 kopje VOORWOORD Elf HET BESTUUR VAN DE NEDERLANDSE CLUB Voorzitter de heer A.W.P. van Cuyk (Paul) Tel: Secretaris mevr. M.H. van Herwaarden (Marijke) Tel / Penningmeester de heer P.E. Romeijn (Peter) Tel: Communicatie de heer J.C. de Deugd (Jan) Tel: / Mob Algemene Zaken de heer P. de Mik (Pieter) Tel: CONTACTPERSONEN Var mevr. E. Aeckerlin (Elizabeth) Tel: JOP mevr. M. Tettero 0033 (0)6 ADRESSEN VAN DE NEDERLANDSE CLUB Secretariaat Ledenadministratie en sponsoradministratie Redactie Magazine de Nederlandse Club Chemin du Terme, Tourrettes, tel Website Webmaster CONTRIBUTIE Voor een echtpaar of vergelijkbare relatie wonend op één adres 40 per jaar. Voor een alleenstaande 35. Inschrijfgeld voor nieuwe leden 17,50. Banknummer Betalingen voor contributie en evenementen kunt u overmaken op onze Nederlandse ING-bankrekening t.n.v. de Nederlandse Club te Peymeinade, Frankrijk. MAGAZINE VAN DE NEDERLANDSE CLUB Hoofdredacteur Jan de Deugd Eindredacteur Karin Peterson Redacteuren Variogram - Erik Bakkenes Tuin & Bos - Gerard de Bos Bridge & Sudokus - Paul van Cuyk Frans taaleigen en Nederlandstaligen - Thieu Creemers Lekker Frans - Kees van Deutekom Interview - Mechelien van Gaalen Nederlander in de Provence - Bauke Geersing Kunstrubriek - Monique Teunissen / Léneke Knipscheer Boekenrubriek - Lousewies van der Laan-Krugers Dagneaux Toegevoegde Waarde - Albert Mulder La Vie en France, JOP - Astrid Segaar Computers & Zo - Kees Vonk Binnenlandse politiek - Jobs Wagenaar DRUK Koninklijke Drukkerij EM. de Jong VORMGEVING PlanB Amsterdam, Bert van Zutphen Driemaandelijkse uitgave van De Nederlandse Club. Algemene informatiebron met clubnieuws voor de leden, Nederlanders en Nederlandstaligen - al dan niet permanent - woonachtig in Zuid-Frankrijk en Monaco, alsmede de Italiaanse grensstreek. Voorts is het Magazine de spreekbuis van Uno Animo, de zustervereniging voor collectieve verzekeringen tegen ziektekosten. Redactionele bijdragen van de leden zijn welkom. De redactie behoudt zich het recht voor - zonder opgave van reden - ingezonden stukken niet of in gewijzigde vorm te plaatsen al dan niet met vermelding van de bron. De redactie streeft objectiviteit en neutraliteit in de berichtgeving na. Redactie en bestuur achten zich niet verantwoordelijk voor informatie van derden. COPYRIGHT: Het is niet toegestaan om, zonder voorafgaande toestemming van het bestuur Het jaar van ons elfde lustrum is goed begonnen met de traditionele Nieuwjaarsreceptie op 11 januari in het Carlton in Cannes. De receptie werd weer goed bezocht (ruim 260 personen), sfeer en catering lagen weer op het bekende hoge niveau. Een betere start van het jaar kun je je als Clublid niet wensen. Dit jaar ging er wat extra aandacht naar één van onze leden. Willy Nataf, jarenlang kanselier te Nice, heeft eind 2013 afscheid moeten nemen van haar werk vanwege verregaande inkrimping van de consulaire werkzaamheden te Nice. Willy, voor velen onzer leden al jarenlang een bekend gezicht, heeft in haar functie, maar daarnaast ook als privépersoon, velen hier op weg geholpen of in woord of daad hulp geboden. Ook bij evenementen als Koninginnedag en de Hollandse dag was zij nauw bij de organisatie betrokken. De dank die wij haar verschuldigd zijn, werd verwoord door onze penningmeester in zijn nieuwjaarstoespraak en tastbaar getoond in het namens onze club aangeboden geschenk. De economisch malaise doet zich helaas ook voor onze club gevoelen. Begin dit jaar besloot Crédit Agricole de sponsoring aan onze club te beëindigen. Gewijzigd budgettair beleid lag hieraan ten grondslag. Wij bedanken bij deze nogmaals Hans Hensen en zijn staf van Crédit Agricole Luxembourg voor hun genereuze sponsoring van de Dutch Open van de afgelopen twee jaar en voor de plezierige samenwerking. We hopen dat de sponsorbanden ooit in economisch betere tijden weer zullen worden hersteld. Voorlopig zitten wij dus zonder hoofdsponsor en daarom roept het bestuur een ieder die geïnteresseerd is in sponsoring of geïnteresseerden denkt te kennen, op om zich te melden bij de penningmeester. Vlak voor het ter perse gaan van dit magazine hebben wij een nieuw item aan onze vaste activiteiten kunnen toevoegen. Met hulp van Robert Keijzer (zie zijn gastcolumn elders in dit nummer) hebben wij binnen onze club een officiële randonneurs-vereniging opgericht. Deze vereniging is aangesloten bij de landelijke randonneursvereniging en daardoor zijn wandelaars (die zich overigens ook zelf moeten verzekeren) en de club gedekt bij onverhoopte ongelukken. Wij hopen onze leden met deze nieuwe vaste activiteit een plezier te doen en rekenen naar analogie van het verleden en naar wat zich bij andere verenigingen op dit terrein voordoet op een grote belangstelling bij onze leden. De komende maanden kunt u genieten van een keur aan evenementen, waarbij voor een aanbod in de breedte is gekozen. Op 27 april viert JOP Koningsdag, in hun reeds befaamde Oranje-café met een programma voor de kinderen. Een avond met Franse chansons op 11 mei, de 5 Mei-lezing door professor Cees Fasseur, het jaarlijkse grote bridgetoernooi (21 mei), de Lustrum Autorally (5 en 6 juni) en de Dutch Open (eind juni dit jaar!!) vormen het hoofdbestanddeel van ons programma voor de zomer. Ik hoop u in groten getale bij deze evenementen te mogen ontmoeten. Paul van Cuyk, voorzitter 3

3 INHOUD Colofon 03 Woord van de voorzitter 03 Inhoud, advertentieopgave 05 Kunsttentoonstelling 06 Dutch Open, lustrumfeest 08 De Deugd over 09 INTERVIEW: JAAP VAN GINNEKEN 10 Lekker Frans 14 Frans Taaleigen 16 Kunstorkaan 18 Kunstkompas 20 NEDERLANDER IN DE PROVENCE Tuin & Bos 24 Venetië 26 Muziek 28 ACTIVITEITENKALENDER & 30 LUSTRUMACTIVITEITEN Patries daagt uit 34 Zakenjournaal 37 JOP 38 Computers & Zo 40 Boekenrubriek 42 WAT SCHAFT HET? Puzzels & cartoon 46 île St Donateurs Binnenlandse politiek 50 ABN AMRO...54 Baat...37 Holland at Home...36 Juste...48 SAT & TV Services...21 Toco d Azur...48 Toegevoegde waarde 52 BB&L Car Rental...48 Bistro de la Rague...13 Inter Services...54 Inter-Garden...12 Vacances Provence...54 Westerzee...54 La Vie en France 55 Bestuursmededelingen 56 Oplossing puzzels 58 De Haan...13 Evening Breeze...42 Excellence France...9 Finishing Touch...44 Groeneveld...58 Groupe Mercure...54 Iris...12 Inter-Garden/Demeter/ Iris...25 Kuiper...36 New Home... 2 Oeuvres Neerlandaises..57 Health Company...49 Zantos... 4 Zorg in Frankrijk...58 Adverteren? Omslag foto: Jessie de Deugd, Bagnols-en-Forêt Harskamp...44 Huisman...49 Hoedemaker&Hudig...59 Plan B...36 Qualimat keukens...48 Rivièra Butlers adverteren 5

4 Lustrumtentoonstelling Nederlandse Kunst aan de Côte d Azur Inschrijfformulier zondag 5 oktober t/m zondag 12 oktober 2014 Vernissage: zaterdag 4 oktober om uur. Opruimen: maandag 13 oktober. U wordt verzocht om foto s van 13x8 cm van de objecten met het inschrijfformulier per post vóór 15 mei 2014 te versturen aan het Secretariaat DNC, Postbus 28, , Peymeinade. Er mogen maximaal vier objecten worden aangemeld. In principe worden hiervan twee geselecteerd, tenzij de selectiecommissie anders besluit. Graag op de achterkant van de foto s vermelden: Nummer, naam en de afmetingen van het kunstwerk, techniek, uw naam en de verkoopprijs. Inzendingen ná 15 mei 2014 kunnen helaas niet meer worden meegenomen!!! Eind juni krijgt u bericht welke van uw werken zijn uitgekozen. Tevens ontvangt u dan gedetailleerde informatie over het tijdstip, plaats van aflevering, adres, etc. Na het enorme succes in 2009 bij het 50-jarig bestaan, zal, op veler verzoek in 2014, ter gelegenheid van het 55-jarig bestaan van, wederom een voor iedereen toegankelijk verkooptentoonstelling van beeldende kunst worden georganiseerd in samenwerking met de Association Internationale Luc Veger, beter bekend als De HANGAAR. De Côte d Azur oefent al ruim honderd jaar een magische aantrekkingskracht uit op zowel Franse als buitenlandse kunstenaars, onder wie veel Nederlanders. Daar waar in vroeger tijden kunstenaars zich aan de Côte vestigden vanwege het befaamde licht en om in contact te komen met de toen alhier aanwezige Beau Monde, zien we tegenwoordig een geheel andere stroming. Fransen en buitenlanders vestigen zich om zeer uiteenlopende redenen aan de Côte, maar blijken, in de voorradige vrije tijd, toch in het voetspoor van hun illustere professionele voorgangers te treden en zich te ontwikkelen tot kunstenaar. Exponenten van deze laatste groep treffen we ook aan binnen het ledenbestand van De Nederlandse Club. Het is De Nederlandse Club een grote eer om ter gelegenheid van haar elfde lustrum de schone kunsten in het zonnetje te zetten en zowel de professionele als de non-professionele kunstenaar een platform te bieden zijn of haar werk te exposeren en te verkopen op deze feestelijke tentoonstelling met de titel Hedendaagse Nederlandse Kunst aan de Cote d Azur. De expositie vindt plaats van zondag 5 oktober 2014 t/m zondag 12 oktober 2014, in de grote tentoonstellingszaal van Théoulesur-Mer, 11, Avenue Ch. Dahon en is voor iedereen toegankelijk. De ervaring leert dat dit een uitstekende locatie is, want onze vorige tentoonstelling aldaar trok ruim 2000 bezoekers. Dus een betere locatie kan een Nederlandse kunstenaar zich bijna niet wensen. De expositie zal op vrijdag 4 oktober om uur met een vernissage worden geopend voor de kunstenaars, hun partners en genodigden. Hierbij zal naast de lokale en Nederlandse pers ook onze Nederlandse consul te Nice, Peter van Santen, worden uitgenodigd. Een unieke gelegenheid dus voor zowel professionals als non-professionals om hun werk in een sfeervolle en feestelijke ambiance aan een breed publiek te tonen en eventueel te verkopen. Alle Nederlandse beeldende kunstenaars, wonend of verblijvend in Zuid-Frankrijk, worden dan ook van harte uitgenodigd hun belangstelling voor deelname aan deze bijzondere expositie zo spoedig mogelijk kenbaar te maken aan het secretariaat van De Nederlandse Club. Om te komen tot een evenwichtig samengestelde collectie zal een speciaal daartoe in het leven geroepen selectiecommissie voor de zomer oordelen welke kunstwerken tentoongesteld zullen worden. Na aanmelding zullen de deelnemers middels een informatiebulletin over de verdere details met betrekking tot deelname worden geïnformeerd. Wij verzoeken u om bij voorkeur in te schrijven via de website. Indien dat niet mogelijk is, wilt u dan het inschrijfformulier zenden aan: Secretariaat DNC, postbus 28, Peymeinade. Marijke van Herwaarden. Bij verkoop wordt 10% van de verkoopprijs afgedragen door de betreffende kunstenaar(es) als geringe bijdrage aan de algemene kosten van de tentoonstelling zoals huur, organisatie, vernissage etc. De kunstenaar(es) verplicht zich om, wanneer nodig, beschikbaar te zijn in Théoule-sur-Mer op een tijd overeen te komen met de organisatie. v Naam:.... v Voornaam:.... v adres:.... v Telefoonnummer:.... v Soort kunstwerk:.... Schilderij:.... Techniek:.... Beeldhouwwerk:.... Techniek:.... Andere, svp specificeren:.... Afmetingen:.... v Datum:.... v Plaats:.... v Handtekening:.... v De informatie gemerkt met dit teken is onontbeerlijk voor een geldige inschrijving!!! Mocht u nog vragen hebben dan graag per aan: Ton van Schijndel: LES ARTISTES DES PAYS BAS THÉOULE-SUR - MER 5-12 Octobre 2014 GRIJP DEZE UNIEKE KANS AAN, SUCCES! 6 7

5 Lustrumfeest 2014 NIEUWS COLUMN Colportage De Deugd over Fête en Rouge, blanc et blue 2014 Dutch Open Golf op 27 juni op Saint Donat in Grasse Het drukke schema met allerlei extra activiteiten in het lustrumjaar 2014, heeft als prettig gevolg dat we dit jaar eerder dan normaal de titanenstrijd op Saint-Donat in Grasse gaan voeren. Het organisatieteam bestaande uit Erna Franse, Karin Izaks en Pieter de Mik zijn volop bezig met de organisatie van het belangrijkste golftoernooi van het jaar. Het belooft weer een onvergetelijke dag te gaan worden. In een lustrumjaar mag je wat extra s verwachten en dat gaat ook gebeuren. Hetzij in de spelvorm, hetzij in één of meerdere verrassingen. Omdat een lustrumtoernooi altijd meer deelnemers aantrekt dan in een normaal jaar vragen wij u nu al om de datum en plaats (27 juni, Saint-Donat) in uw agenda te zetten. Nadere details en het inschrijfformulier worden via de bekende nieuwsbrief aan u gestuurd. Save the date, Save the date, september 2014 FÊTE EN ROUGE, BLANC ET BLEU... HET LUSTRUM FEEST VOOR JONG EN OUD! Graag herinneren we u nog een keer aan het spectaculaire feest waarmee we dit lustrumjaar in september gaan afsluiten Nog even de details: - Datum: 20 september Locatie: Clos des Roses, Fréjus - Aanvang: uur, einde uur - Kledingadvies: feestelijk met rood, wit en blauw accent - Heerlijk eten en drinken - Diverse soorten muziek jazz, een DJ, maar ook een swingende zeven- mans buitenlandse band - Inschrijven vanaf april via de website: Kortom, wij zorgen voor de totale organisatie om er een superfeest van te maken, u...hoeft alleen maar in te schrijven en te komen. We verheugen ons u allen op 20 september te kunnen begroeten. Houd het komende Magazine, de nieuwsbrieven en de website in de gaten voor meer informatie over de muziek en andere details. Boulers op 13 juni in Saint-Paul-de-Vence De twee jeu de boules-clubs binnen de Nederlands Club uit de VAR en Alpes Maritimes hebben enkele weken terug in Saint-Paul-de- Vence de eerste afspraken gemaakt over hun match in het kader van het elfde DNC-lustrum. Leen van der Torre (Sainte-Maxime) en Frans Verwer (Saint-Paul-de-Vence) kozen vrijdag 13 juni als dag, waarop de boulers elkaar treffen. Leen van der Torre over de confrontatie: Wij zijn met een delegatie bij de club van Frans Verwer op bezoek gegaan om het een en ander af te spreken. Om uur beginnen we in Saint-Paul-de-Vence en we hopen op mooie partijen die promotie voor onze sport zullen brengen, want beide clubs kunnen best nieuwe leden gebruiken. De Nederlandse Club heeft vanwege het lustrum het winnende koppel een fles champagne in het vooruitzicht gesteld. De nummers twee en drie ontvangen een fles wijn en de Nederlandse Club zal de spelers na de wedstrijd een apéro aanbieden. Wij kunnen niet meer zonder, maar soms..je pakt dat ding toch, want je weet nooit wie naar je op zoek is. Dus ook bij de meter in Sochi. Kramer versus.bergsma. Je hoort het al na drie seconden: een call center met vaak door veel gekraak op de lijn een onverstaanbare Franse juffrouw met even zo veel keer een onbegrijpelijke boodschap. Elke dag melden ze zich, altijd op een onmogelijk tijdstip. Iedere telefoonbezitter weet wel op een nette manier afscheid te nemen van de juf, die belt namens de EDF, een Mutuelle of het bedrijf, dat tegen de som van 2100 alles vretende torren uit uw huis jaagt. Elk jaar komen de torrenverdelgers weer tevoorschijn met de boodschap: Wij hebben gehoord dat er in uw dorp hele balken worden weggevreten. Kunnen we een devies maken? Niet lang na het einde van de Winterspelen meldde een juffrouw uit Fréjus dat ik een prijs in haar winkel had gewonnen. Of ik een cijfer tussen de 1 en 9 wilde kiezen. Vervolgens moest ik de laatste twee cijfers van mijn geboortedatum noemen en daarna wilde ze graag mijn adres controleren op de juistheid. Zo ver heb ik het met dit flauw aftreksel van telemarketing niet laten komen.. De telefonische colportage heeft zijn beste tijd gehad, denk ik. De energie-verstrekker EDF, die in Frankrijk nog steeds een bijna monopolie-positie bezit, benadert haar klanten sinds kort op een andere manier. Wij werden schriftelijk uitgenodigd in de Salle des Fêtes van ons dorp. In de brief stond dat ons elektriciteitsgebruik en het maandelijks te betalen bedrag uit de pas liepen, in ons nadeel natuurlijk. En passant werden er ook nog wat voorstellen gedaan om de reden hiervan op te sporen. Het werd een bizar feestje in de Salle des Fêtes. Twee EDF-ers achter een tafeltje, omringd door kartonnen borden met afbeeldingen van o.a. zonnepanelen, tegenover een rij stoelen, die snel bezet werden. Ik had nummertjes, zoals bij de slager moeten meenemen, merkte de meest spraakzame EDF-er snugger op, toen zijn toehoorders in discussie gingen over hun beurt. Ik heb het thuis al gezegd: dit is een verkooptruc, voorspelde mevrouw De Deugd naast me. Een Engelse dorpsgenote had weinig zin in de queue plaats te nemen. Als ik aan de beurt ben, gaan ze eten. Dat duurt twee uur, want we zijn hier wel in Frankrijk. De meeste Fransen klampten bij hun binnenkomst slim een vertrekkende landgenoot aan om even bij te praten. Zij maakten vaak direct rechtsomkeer, want de boodschap werd snel duidelijk. Ik ben in dit soort zaken best eigenwijs en vooral nieuwsgierig. Zegt u het maar, opende de EDF-er, toen wij aan de beurt waren. U heeft ons toch uitgenodigd, pareerde ik. De meegenomen rekeningen hoefde hij niet te zien, want dat was niet zijn afdeling. Uiteindelijk kregen we het advies een pompe à chaleur par air aan te schaffen. Kosten voor het installeren tussen 80 en 100 per vierkante meter. De EDF-er overhandigde zijn kaartje en dat was het Zie je wel, klonk het even later triomfantelijk naast mij. Een verkooptruc, zei ik toch.. Jan de Deugd, hoofdredacteur. De lustrumfeestcommissie 8 9

6 INTERVIEW Psycholoog Jaap van Ginneken Verleidingen aan de top met een motorhelm op een scooter door Parijs Bovenaan de apenrots krijgen leiders een extra impuls lijkt er een vreemde verandering in hun hoofd op te treden en worden ze overmoedig en blind voor risico s. Van Ginneken heeft van testosteron. Behalve dat dat leidt tot gevaarlijke deze hypothese getest door het gedrag van vijftien westerse situaties omdat ze te veel risico nemen, leidt dat ook tot leiders te analyseren. Hij heeft de allerbekendste genomen die absurde taferelen. President Hollande is daar het mooiste enerzijds het langst geregeerd hebben of wiens regeerperiode is voorbeeld van: op een scooter met een motorhelm op door afgebroken door een dramatische gebeurtenis. Hun rare bokkensprongen heeft hij opgetekend uit zijn omvangrijke knipsel- Parijs om je volgende vriendin te bezoeken Jaap van Ginneken schreef een boek over topleiders die uit de bocht archief van veertig jaar, (recente en tegendraadse) biografieën en andere boeken, uit de pers (o.m. zijn lijfblad de Herald Tribune) vliegen: Verleidingen aan de top met als en van internet. Hij raadpleegde ook diverse wetenschappelijke ondertitel, de psychologie van de macht. onderzoeken. Zijn noten en literatuurverwijzingen beslaan 38 Hij geeft er talloze voorbeelden van en pagina s in zijn boek. niet alleen op het gebied van seks. Het Jaap: Veel leiders aan de top zijn uit de band gesprongen omdat is om te gniffelen, maar het is ook een ze niet meer onder iemand anders stonden. Dat bood hun onbegrensde mogelijkheden. Hun successen worden breed uitge- verontrustend boek dat laat zien dat mannen op topposities in veel gevallen meten in de media en dat laat hun ego zwellen en maakt hen vatbaar voor verleidingen. Dat wisten ze al in het oude Rome. onverantwoord of gevaarlijk gedrag Destijds zat er op de praalwagen naast de generaal een slaaf, die vertonen. hem er voortdurend fluisterend in zijn oor aan moest herinnerde Mechelien van Gaalen dat hij geen godheid was. Dat zou voorkomen dat overmoed de generaal zou ruïneren, want macht activeert egocentrisme. Ik was geïnteresseerd in de vraag waarom toppolitici, maar ook topleiders uit het bedrijfsleven zo vaak ontsporen, zegt Jaap. Batseba-syndroom Het zijn superintelligente mensen die een heel traject hebben Ook de brave koning David, beschreven in de Torah en de afgelegd om aan de top te komen, maar als ze daar eenmaal zijn, bijbel, ging voor de bijl. Hij had een oogje op een minnares, die de vrouw was van een van zijn beste generaals. Die heeft hij de vuurlinies ingestuurd om van hem af te komen... En dat was niet het enige foute dat hij deed. Hij was bijvoorbeeld ook aan de drank. Het lijkt te gaan om een soort zichzelf versterkende terugkoppelingslus, die een opwaartse spiraal aandrijft naar de top, maar ook een neerwaartse spiraal waardoor iemand niet meer gevoelig is voor kritiek. Dit kan leiden tot dubieus gedrag. In de wetenschappelijke literatuur wordt dit verschijnsel beschreven als het Batseba-syndroom, naar de minnares van David. De auteurs geven vier redenen voor dergelijke ontsporingen. Ten eerste maken persoonlijk en organisatorisch succes de leider vaak zelfgenoegzaam, doen hem zijn strategische focus verliezen en leiden zijn aandacht af van het management van de organisatie. Ten tweede leidt succes vaak tot geprivilegieerde toegang tot informatie en tot mensen, romantische partners bijvoorbeeld, of objecten. Ten derde leidt succes vaak tot ongelimiteerde toegang tot de middelen van de organisatie en ten vierde kan het succes het geloof van de leider vergroten in zijn persoonlijke vermogen om resultaten te bereiken. Op de vraag of dit ook bij vrouwen voorkomt, moet Jaap toegeven dat hem dat niet bekend is. In zijn boek komt één vrouw voor, Margareth Thatcher, en die had wel degelijk dezelfde psychische verschijnselen als mannelijke topleiders. Jaap voegt nog toe: Als je bijvoorbeeld kijkt naar degenen die de laatste tien tot vijftien jaar Manager van het Jaar waren, onder wie ook vrouwen, dan zie je dat zeker vijf van de vijftien binnen drie jaar totaal uit de bocht vlogen. Wel blijkt uit wetenschappelijk onderzoek naar topfuncties dat vrouwen vaak minder risico nemen en dat gemengde groepen kwalitatief betere besluiten nemen. Zeven hoofdzonden Voor de analyses van het gedrag van de topleiders gebruikt Van Ginneken de zeven klassieke, christelijke verleidingen (hoofdzonden) als maatlat: lust of seksuele obsessie, gulzigheid of verslaving, hebzucht of verborgen corruptie, gramschap of machtsmisbruik, trots of overmoed. Afgunst en gemakzucht laat hij erbuiten. Die leiden volgens hem nauwelijks tot problematisch gedrag. Dit alles leidt tot vermakelijke anekdotes in zijn boek en zeker tot herkenning. Jaap: Bij iedere zonde vond ik wel een of drie leiders die zich daar heel erg aan te buiten zijn gegaan. Seks is de gemakkelijkste, maar drugsverslaving, machtsmisbruik, bijvoorbeeld Watergate, en van geld, denk Cornelis Cornelisz van Haarlem - Het toilet van Bathseba 1594 Rijksmuseum maar aan geheime partijfinancieringen, komen frequent voor. En leiders die niet toegaven dat ze ziek en onbekwaam waren. Voorbeelden zijn Pompidou, Nixon, Reagan en Mitterrand, die een half jaar nadat hij was afgetreden doodging. Thatcher en Blair zijn na tien jaar regeren door hun omgeving met harde hand naar buiten geduwd, omdat ze naar niemand meer luisterden. Er lijkt een soort magnetisch veld te ontstaan rondom leiders zodat iedereen ze steeds meer naar de ogen kijkt en tegensprekers verdwijnen. Ook willen veel leiders vanuit overmoed zelf hun opvolgers aanwijzen. Kijk naar Lubbers die eerst Brinkman op het paard wilde zetten en binnen een week hem er weer afgooide. Leiders van D 66, Groen Links en SP wilden over hun opvolging gaan. En binnen de VVD speelde de strijd Rutte-Verdonk, die wisselend door hun zittende partijleider werden aangeprezen. De gekozen partijleider is overigens ook geen panacee. Er bestaan geen eenvoudige oplossingen voor ingewikkelde problemen. Zeker niet als we ook nog in het boek lezen dat neurologen en endocrinologen de laatste jaren onderzoeken hebben gedaan naar het mannelijk brein en dat vingerlengten, basisniveaus van testosteron en daarmee samenhangende vormen van hersenorganisatie, en het winnaars-effect ertoe bijdragen dat bepaalde mannen alsmaar voortstuwen naar de top van de apenrots. Workaholic Jaap van Ginneken (1943) volgde de opleiding tot sociaal psycholoog en leidde daarna een zwervend bestaan in vele derdewereldlanden. Hij schreef er boeken over en was correspondent voor diverse Nederlandse kranten en bladen, schreef voor Le Monde, Jaap van Ginneken in gesprek met Jan de Deugd bij de lunch na het jaarlijks toernooi om de Van Zalinge trofee

7 INTERVIEW Psycholoog Jaap van Ginneken The Guardian en CS Monitor uit Boston. In de jaren tachtig keerde hij terug naar de wetenschap en promoveerde op politieke - en massapsychologie. Hij heeft diverse publicaties op zijn naam en doceerde aan de Universiteit van Amsterdam op de opleiding Communicatiewetenschap. De laatste jaren, in zijn huis in Villeneuve-Loubet, schrijft hij weer boeken: De kracht van de zwerm, over zelfsturing in de organisatie, Gek met geld, over financiële psychologie, Verborgen verleiders, over hoe media je sturen en Het enthousiasme virus, over hoe gevoelens zich explosief verspreiden nu iedereen online is. Van Ginneken is nog vrijwel iedere maand in Nederland om lezingen en cursussen te geven op ministeries en bij bedrijven. Ik ben een echte workaholic, geeft hij toe. Ik ben niet zo erg sociaal en gezellig. Wim Kok zei eens: ik ben een gezellig mens, lekker onder de schemerlamp met een boek. Zo ben ik ook een beetje. Ik werk in een strak ritme van acht uur per dag, ook vaak in het weekend. Dinsdags is mijn vrije dag. s Morgens ga ik meestal tennissen en ik probeer de middag een beetje te verlummelen. Dat kost me heel veel moeite. Heilige drie-eenheid Van Ginneken is nu bezig met de Engelse vertaling van Verleidingen aan de top en werkt aan een boek over De wonderlijke contra- dicties van charisma. Zijn stijl is onder-zoekend, journalistiek, gelardeerd met voorbeelden en anekdotes. In zijn cursussen heeft hij het vaak over de heilige drie-eenheid: meten is weten, is voorspellen, is beheersen. Dat is fictie, zegt hij. Processen zijn meestal heel grillig. Onmeetbare kleine details kunnen onmeetbare grote gevolgen hebben. Het gaat erom dat men de samenhang op het netvlies weet te krijgen. En wat drijft Jaap van Ginneken zelf? Mijn boeken handelen over massagedrag, verleiding en illusies. Gek met Geld gaat over financiële psychologie. Mensen denken rationeel, ze denken dat ze hun belang zuiver inschatten. Dat zijn even zoveel illusies: ze gaan steeds de fout in bij t beleggen. Het helpt om hierover na te denken, erbij stil te staan. In zijn boek Verleidingen aan de top vraagt hij zich af of het niet goed zou zijn mensen op weg naar de top vertrouwd te maken met de psychologische processen waaraan zij onderhevig zijn. Van Ginneken wil een bijdrage aan onze bewustwording leveren, of het nu gaat om macht en de gevaren daarvan of onze eigen illusies. Hij is docent, onderzoeker en verteller tegelijk. Een interessante combinatie. De boeken van Jaap van Ginneken zijn te bestellen bij Amazon. 12

8 LEKKERFRANS XVI Onder het motto pluk de dag grijpen mijn vrouw en ik elke gelegenheid dat er iets te vieren valt aan om dat te markeren met een mooi etentje. Dat wordt erger naarmate we ouder worden. Doorredenerend gaan we dus over een paar jaar elke dag uit eten. Zo hebben we de afgelopen maanden weer buitensporig veel restaurants bezocht. Te veel om hier op deze pagina`s te kunnen beschrijven. Maar dat hoeft ook niet. Il Teatro in Cannes was leuk, maar niet de moeite waard voor een langer verhaal. L`Oustaou is nog steeds het beste restaurant van Flayosc. La Table in Tourtour is nog steeds de beste keuken in zijn omgeving maar daar gaan we niet meer heen vanwege die ijzige dame in de bediening en als we dan toch aan het evalueren zijn: na ons tweede bezoek aan La Villa Archange in Le Cannet hebben we het uitgeroepen tot ons beste restaurant van Frankrijk. Wat een geweldige smaakbelevingen krijg je daar. Ongeëvenaard! (zie Kees van Deutekom Magazine nr.2 april 2013). Clos des Roses Fréjus Omdat het komende Lustrumfeest daar gaat plaatsvinden zijn we er maar eens poolshoogte gaan nemen. En dat is ons goed bevallen. Het restaurant heeft een zeer origineel karakter en ligt in een moderne, smaakvolle omgeving met een prachtig terras in mooie natuur.`s Zondags hebben ze geen menu en de à la carte-gerechten zijn aan de prijzige kant, maar dat wordt volledig goedgemaakt door de kwaliteit. Een paar voorbeelden: Thon façon Vitello Tonnato. Prachtige, van binnen rode tonijn met heerlijke zwezerik (verrassend). Of tarbot met kerriesaus op een bedje van paddestoelen. Van de mooiste zalm gemaakte Graved Lachs met Guacamole met een salade die ik, als saladehater, heerlijk vond. Alles was van Michelinster-klasse. Wijn van het domein à 25 de fles. Een uitstekende maaltijd. Alleen jammer dat ze geen halve flessen hadden. Dat veroordeelde mij tot het drinken van losse glazen wijn. En mijn bierdrinkende vrouw telt die. Een keuken waar je in kan kijken en een paar leuke meiden in de bediening. Ja, zo oud ben ik ook weer niet Route de Malpasset, Fréjus, tel.: Clos des roses ~ Goedgekeurd ~ Ristorante Il Giardino Vallebona, Italië Ga daar heen als u wat geks, bijzonders, anders of speciaals wilt. Elk woord is hier van toepassing. Ga wel met een paar vrienden; anders zit u verloren in de zaal die oorspronkelijk bioscoop was. Even boven Ventimiglia vindt u op een snoeperig klein pleintje Il Giardino. Ik zal het maar allemaal opnoemen, anders gelooft u het niet. Het begon met de voorgerechten: We kregen een portie, plak, stuk tot of kwak Vitello Tonnato, aardappelsalade, een beignet, een pizza(atje), een beignet de merou en asperges met ham. Even rust. Wisseling van bord en bestek. Daarna de pasta`s: gnocchi, ravioli en pasta aux cêpes. Het begon hier al dodelijk te worden. Weer even rust en vervolgens de hoofdgerechten: lamskoteletten, frites, lapin en een daube. Tenslotte een keuze uit desserts en koffie. Als je alles een gang wilt noemen waren het er zestien. Dit alles inclusief wijn à volonté voor 30 de man. Ongelofelijk. Het geheel is ietwat van een gooi-en-smijterig karakter en qua ambiance en kwaliteit minder dan het ooit eerder beschreven Ça Mea (boven San Remo). Daar staat tegenover dat het dichterbij is en toch ook heel apart. Piazza Liberta 1, Vallebona, tel.: Chez Hugo Seillans Een paar mensen, waaronder onze gewaardeerde voorzitter, vroegen me deze zaak een keer te bezoeken. Ze hadden uitstekend gegeten, maar met de bediening hadden ze enige moeite. Arrogant was het woord dat viel. Nou, dat uitstekend eten klopte. Weliswaar een zeer kleine kaart, maar wat erop staat is goed en betaalbaar. Dus, van de twee broers die de zaak runnen, heb ik degene aangesproken die in de bediening zit. Weet u dat onze voorzitter vond dat u enigszins laatdunkend reageerde toen hij vroeg of u ook een menu heeft?. Om een lang verhaal kort te maken: Zijn (wisselende) kaart is zo klein dat je er eigenlijk niet nog een menu naast kan hebben. Hij vroeg me om a.u.b. zijn excuses over te brengen. Van oorsprong is hij dan wel Nederlander, maar alhier totaal verfranst. En een Fransman reageert nou eenmaal anders dan een Nederlander. Zijn kokende broer doet het erg goed en hijzelf was per slot van rekening een reuze aardige vent. Ga er gerust heen, voor 99 heeft u met zijn tweeën heerlijk gegeten en gedronken. 4 Rue de L`Hospice, Seillans, tel.: La Truffe Aups Het levendige truffelstadje Aups heeft twee nieuwe aanwinsten. Ten eerste het 100% Nederlandse winkeltje genaamd Gare du Nord. Voor uw haring, Unox-rookworst, boerenkool, kroketten, erwtensoep, nagelkaas, roggebrood en nog veel meer moet u daar zijn. De vriendelijke uitbaters, Katja en Martin, helpen u graag. Ten tweede: direct daarnaast ligt restaurant La Truffe. Bijzonder vonden we het. In de keuken een creatief mens die aparte bereidingswijzen combineert met artistieke opmaak van de borden en gulle garnituren serveert. Een spannende kaart met beperkte menu-mogelijkheden ( 30) en normale wijnprijzen. Er zijn enkele redelijk prijzige gerechten bij, maar dat heeft voornamelijk met de aanwezigheid van truffels te maken. Toen ik mijn dessert (tegen bijbetaling) wilde ruilen voor de duurdere twee soorten kaas met truffel ging dat zonder morren en zonder bijbetalen. Probeer de Presa de Cochon Iberique Grillé avec un jus au thym, een genot. In de bediening een dame waarvan men zegt dat ze uit Paraguay komt maar van wie de naam bedrieglijk Frans klinkt. Ze bestuurt het geheel met strakke hand maar als het ijs eenmaal gebroken is wordt het ook nog gezellig. Ik verheug me al op de volgende keer. 10 Rue Maréchal Foch, Aups, tel.:

9 kopje FRANS TAALEIGEN & NEDERLANDSTALIGEN Aflevering 39 Il n y a pas de souci zegt de juffrouw aan de kassa, als ik zeg dat het me spijt dat ik niet gepast kan betalen. Il n y a pas de souci? Zij bedoelt zeer waarschijnlijk dat ik me daarover geen zorgen hoef te maken, maar waarom zegt ze dan niet, zoals wij dat allemaal geleerd hebben, ce n est pas grave of desnoods ne vous en faites pas? Inderdaad, dat zou correcter zijn, maar tegenwoordig zegt iedereen il n y a pas de souci. Thieu Creemers Wat kunnen wij hiervan leren? Als uw Franse buurman morgen tegen u zegt, dat hij het vervelend voor u vindt dat zijn hond gisteren zo langdurig heeft geblaft, dan zegt u maar gewoon: il n y a pas de souci, Pierre. Intussen verlaat iemand anders de winkel waar ik was, en zegt: A plus!, en hij laat de eind-s duidelijk horen. Actuellement, tout le monde se contente de ces deux mots, zegt de kassajuffrouw die mijn verbaasde blik ziet. Il serait en effet plus correct de dire: A plus tard. Maar dat is kennelijk te lang Dus we kunnen de huidige omgangstaal beter gemakstaal noemen, denk ik dan. Om te laten horen dat u aardig geïntegreerd bent, zegt u de volgende keer bij het weggaan ook maar: A plus, ook al is het een grammaticaal gedrocht. Maar ja, taal evolueert, n est-ce pas? Als ik mijn wisselgeld in ontvangst neem, zeg ik netjes: Merci, madame, waarop ik te horen krijg: C est moi. Hoezo c est moi? Zonder het te beseffen doet de kassajuffrouw er dus ook aan mee. Zij bedoelt: c est moi qui vous remercie. Maar gemakshalve laat zij het bij c est moi. De volgende keer dat u weer problemen hebt met uw verwarmingsketel en u hebt de man van de dépannage die u uit de brand heeft geholpen, zijn geld overhandigd, zal ook hij zeker zeggen merci, monsieur. En in plaats van niets terug te zeggen, hoort u zichzelf nu zeggen: c est moi! Que les anti-inflammatoires? vraagt de apothekersassistente me, met de nadruk op que, als zij ziet dat ik het tweede geneesmiddel op de ordonnance heb doorgestreept. Gelukkig begrijp ik op tijd dat zij in plaats van te vragen: Vous voulez Huidige omgangstaal wordt gemakstaal De Franse omgangstaal is in rap tempo aan het evolueren. Er is een tendens gaande die inhoudt dat men zich gaat bedienen van een taal die allesbehalve grammaticaal is. Ieder van ons die zijn oor te luisteren legt, kan dagelijks verbaasd constateren dat hij dit nooit zo geleerd heeft. En verder zullen we zien dat ja en nee geen Frans is. seulement les anti-inflammatoires? zich beperkt tot: Que les anti-inflammatoires? Dus antwoord ik: il me faut uniquement les anti-inflammatoires. En om te tonen dat zij het heel juist begrepen had, zegt ze nogmaals: c est ça; que les antiinflammatoires. Laten we afspreken dat u in het vervolg als uw Franse buurvrouw u vraagt of u suiker èn melk gebruikt in uw thee, zegt: que du sucre. Soldes, plus que trois jours! wordt er in de doe-het-zelf-zaak omgeroepen. Dat soldes uitverkoop is, weten we wel, maar plus que is toch meer dan? Maar wacht even, anderzijds hebben we ook geleerd dat meer dan plus de wordt als er een telwoord volgt, en dat is hier toch het geval? Beide constateringen kloppen, maar. in een zin zonder werkwoord, zoals hier het geval is, staat plus que in de huidige gemakstaal voor ons nog maar. Als men u voortaan vraagt hoeveel glazen wijn u per dag drinkt, antwoordt u dus: plus que trois, tegenwoordig nog maar drie. Maar u moet vooral niet zeggen plus de trois, want dat is meer dan drie. Nu we het toch hebben over nog maar, nog maar zo een, dan! Mijn buurvrouw zegt over haar kleindochter: Elle adore son papi, mais pas que. Nu begrijp ik wel dat het kind dol is op haar opa, maar vervolgens pas en que achter elkaar, terwijl de zin daarna gewoon ophoudt, gekker moet het niet worden. We zullen het in de grammatica wederom niet terugvinden, maar in de huidige gemakstaal betekent dit: zij is dol op haar opa, maar niet alleen dat... Laten we, als voorbeeld hoe we dit kunnen toepassen, maar weer dicht bij huis blijven. Est-ce que les Néerlandais sont forts en langues? vraagt uw buurman u. Ook al bent u van mening dat dit tegenwoordig te wensen overlaat, toch antwoordt u: mais pas que. Overigens loopt u nu wel het risico dat hij nu meer wil weten, want dit mais pas que (en dat niet alleen ) geeft aan dat u vindt dat de Nederlanders ook nog in andere dingen goed zijn. Nous sommes également forts en bridge, probeert u zich uit de situatie te redden, bedenkend dat hij daar toch niets van af weet. J ai la trouille hoor ik in de rij bij het postkantoor een mevrouw fluisteren tegen haar vriendin (ik zit vreselijk in de rats). Pas autant que moi laat deze er ogenblikkelijk op volgen (anders ik wel). Al weer zo n half (gemaks)zinnetje zonder werkwoord daarin, denk ik. Maar toch maar proberen het zelf ook te gaan gebruiken in een vergelijkbare situatie. Laten we veronderstellen dat de (intussen voor u overbekende) Franse buurman iets tegen u zegt in de trant van: Avec Hollande comme Président je me fais de la bile pour la France (ik maak me zorgen om Frankrijk). Dit is een mooie gelegenheid om losjes te zeggen: pas autant que moi (ik zeker zoveel). hebt begrepen en u stond daarna niet met uw mond vol tanden. De Fransman weer: Il doit être malade, c était à prévoir. U weet niet waarom dat te voorzien zou zijn, dus u zegt: je ne vous suis pas (ik kan u niet volgen). Hij heeft niet de gelegenheid daarop in te gaan, want plotseling ziet hij in de verte iemand aankomen die hij kent: Voilà mon ami Pierre Lagarde. Vous connaissez Monsieur Lagarde? Il est tres bon bridgeur. Ook nu weer wordt van u een reactie verwacht. Deze zou kunnen Eigenlijk zijn we nu ongemerkt ook bezig te doen wat de Fransen tot een kunst hebben verheven: te allen tijde overal een antwoord op klaar hebben, het beroemde du tac au tac. U wordt op een feestje aan de rand van het zwembad voorgesteld zijn: je veux bien le croire! Hij gaat nog even door en zegt: Jouer au bridge, c est vraiment pas mon truc (echt niet mijn ding). U wilt dat beamen, dus zou u kunnen zeggen: très peu pour moi! (voor mij is dat bridgen aan een Fransman die zegt: ook niks). Enchanté, monsieur. Van u wordt verwacht dat u iets terugzegt, maar wat? Waar wij Nederlanders patent op hebben, is oui c.q. non en klaar, denken we dan, maar dat kan hier niet. Probeer eens iets als: moi de même, monsieur. Fransen hebben het tot n kunst verheven: altijd een antwoord klaar: du tac au tac De Fransman doet zijn best de conversatie gaande te houden: Vous êtes bien le propriétaire de la maison là-haut, n est-ce pas? U weet maar al te goed dat alleen oui te armoedig klinkt, dus zegt u: c est bien ça! De Fransman in kwestie toont zich hoffelijk door te proberen Dan vervolgt hij: Et votre voisin d en bas, c est bien monsieur een gesprek met u aan te knopen en zegt: M. le maire a déclaré Dupuis? forfait (heeft verstek laten gaan). Kijk, ingeval een Fransman U moet ineens denken aan het tv-spelletje waarin je vooral niet-alledaagse woorden of uitdrukkingen tegen u als geen ja of nee mag zeggen, dus perst u er (helemaal correct) uit: buitenlander gebruikt, kunt u het beste lik op stuk geven door Lui-même. exact hetzelfde te zeggen, maar wel in eenvoudiger Frans: Uw snedigheid oogst bewondering, dus komt al weer de volgende en effet, il n est pas au rendez-vous (ik weet dat hij ook zou vraag: komen, maar hij is niet van de partij). Nu hebt u twee vliegen in Vos voisins sont d un commerce agréable (prettig in de een klap geslagen: u hebt laten horen dat u zijn moeilijk Frans omgang)? U kunt weer niet beter doen dan, als reactie, zijn wat formele taalgebruik in gewoon Frans omzetten en u zegt dus maar: Ils sont de bonne compagnie of nous sommes en bons termes (we hebben een heel goede verstandhouding). Et votre santé, ça va? car la santé passe avant tout. U weet niet of dit nu een vraag is die op antwoord wacht, of een simpele constatering, maar zeggen moet u iets en u bedenkt dus maar: en effet, tout est là! Dan ziet u dat uw vrouw u wenkt, zij gebaart dat u kennis moet komen maken met andere gasten. Maar uw gesprekspartner wil haar ook graag leren kennen en zegt daarom: Puis-je vous demander de me présenter à votre épouse? Gelukkig bedenkt u dat u dat uit uzelf had moeten doen en u antwoordt: j allais juste le proposer (dat wilde ik net voorstellen). Na deze laatste plichtplegingen vraagt onze Fransman ten afscheid: On se reverra bientôt? U (intussen al aardig volleerd): je m y engage! (beloofd!). En wie zal het laatste woord hebben? Hij: Je vous prends au mot. U, triomfantelijk: comptez sur moi! Voor op- en aanmerkingen is het adres: 16 17

10 Ondermijnt Nederland waardevolle culturele connecties in Frankrijk? MuCEM, Marseille Over culturele betrekkingen tussen Nederland en Frankrijk na de sluiting van het Institut Néerlandais in Parijs Met de nationale geschiedenis gaat het net als met de roman: steeds weer wordt ze dood verklaard en steeds weer blijkt ze springlevend. Dat geldt zowel voor Nederland als voor Frankrijk, schrijft historicus professor H.L. Wesselink in zijn boek Vele ideeën over Frankrijk (1987). Er bestaan vele ideeën over Nederland: ons land staat momenteel in het buitenland nogal bekend om zijn typische gezellige feesten (veelal oranje-getint), grootse culturele of sportieve evenementen, maar bovenal om de vele dynamische kunstenaars, wetenschappers en schrijvers van vroeger en van nu, die maar al te graag hun inspiratie buiten de landsgrenzen zochten en zoeken. vandaag gerespecteerd. Het Europese jeugdbeleid ten aanzien van uitwisseling en onderwijs werd naar onze illustere landgenoot genoemd. Tevens de vooraanstaande Erasmusprijs, onlangs De Nederlandse overheid tracht sinds enige tijd een brug te slaan tussen wetenschap en bedrijfsleven door middel van haar uitgereikt aan de Duitse geleerde Jürgen Habermas, die de dialoog zogenaamde topsectorenbeleid. De creatieve industrie met en de menselijke waardigheid bovenal benadrukt en de Europese bedrijven als Endemol, G-Star en Droogdesign worden voortrekkers genoemd. In hoeverre draagt deze creatieve industrie echter (zoals in het onlangs verschenen boek Een Toekomst voor Europa). saamhorigheid en democratie ondersteunt in zijn geschriften daadwerkelijk bij tot een optimale beeldvorming van de Nederlandse cultuur in het buitenland, met name in andere Europese De Europa-gedachte is in de loop van de twintigste eeuw zowel landen? Wat is de wezenlijk bijzondere culturele waarde van dit door Frankrijk als door Nederland geconstrueerd. Inmiddels lijkt soort bedrijven? Het lijkt er sterk op dat Nederland het inmiddels Nederland zich echter van Frankrijk te verwijderen. Het Institut moet hebben van haar pop-cultuur. Krijgen (nieuwe) media en Néerlandais (ook bekend als IN), culturele bruggenbrouwer digitale cultuur het nu voor het zeggen bij cultuurstrategen en in Frankrijk sinds 1955, is zelfs eind 2013 gesloten door het policymakers? Ministerie van Buitenlandse Zaken. Meer dan een halve eeuw lang heeft deze instelling ervoor gezorgd dat de Nederlandse Het lof der zotheid nog steeds actueel cultuur in de Franse hoofdstad een plaats kreeg. Vele Fransen Vanwege de grote invloed en inspiratie op de creatieve industrie kwamen zo ooit via het Instituut in Hôtel Turgot aan de Rue worden inmiddels Trendforcasters in Nederland gelauwerd en de Lille in aanraking met het Nederlands cultureel erfgoed. De zelfs beschouwd als onze nationale cultuurfilosofen. Zou onze illustere kunstkenner en -verzamelaar Frits Lugt was er na de hoogstgewaardeerde Erasmus zich bij deze informatie niet in zijn Tweede Wereldoorlog van overtuigd dat zo n instituut in Parijs graf omdraaien? bij zou dragen tot betere betrekkingen tussen Nederland en In het Parijse Louvre zagen we enkele maanden geleden op Frankrijk. We lezen er uitgebreid over in Frits Lugt ( ). de fraaie tentoonstelling van werken uit de gerenommeerde Leven voor de kunst door J.F. Heijbroek (Bussum/Parijs 2010).De collectie van Everhard Jabach een mooi portret van Erasmus van Fondation Custodia beheert op genoemd adres nog steeds zijn Hans Holbein de Jonge. Museum Boijmans te Rotterdam toont bijzondere verzameling en draagt tevens bij tot het aanvullen van sinds kort een ander bijzonder portret, geschilderd door Lucas de nalatenschap. De particuliere stichting Domus, opgericht ten Cranach de Oude, omstreeks behoeve van de Rijksuniversiteit Utrecht ging het Parijse pand Erasmus, de vooraanstaande Nederlandse humanist publiceerde vanaf 1957 beheren. De Utrechtse kunsthistoricus en hoogleraar in 1511 in Frankrijk zijn bekende Lof der Zotheid. Zijn ideeën J.G. van Gelder was een vriend en adviseur van Lugt. en filosofieën over religie, oorlog en vrede, met name die over opvoeding, werden door de opkomst van de drukpers bekend door Een van de uitzonderlijke aankopen uit die tijd was Erasmus Lof geheel Europa. De invloed ervan was groot, zowel op vorsten der Zotheid in de uitgave Bazel 1676, gestoken in een band met als op wetenschappers. Erasmus wordt nog tot op de dag van het wapen van Colbert, aan wie deze editie opgedragen was. Lugt wist dit boek op een veiling te Parijs te bemachtigen. Het bevatte landse kunst en cultuur in Frankrijk en het verschaffen van informatie over onderwijs in beide landen. een handgeschreven spotdicht gericht tegen Paus Julius II. Lugt beschouwde het Parijse Instituut als een tegenhanger van het in Een zevental Nederlandse kunstenaars deed mee aan de expositie Le Pont in het MAC te Marseille, waarover in een vorig Maga opgerichte Maison Descartes (inmiddels Institut Français genaamd) in Amsterdam. Op 18 februari 1955 werd voor het eerst zine reeds te lezen was. Diverse culturele instellingen en festivals een lezing gehouden over medisch-ethische vraagstukken door toonden in de regio hedendaags werk van Nederlanderse kunstenaars. Atelier van Lieshout presenteerde zelfs zijn eerste grote professor G.A. Lindeboom. In het Nederlandse Instituut werden tevens gastenkamers ingericht. Op 3 augustus 1956 was de Franse tentoonstelling in La Friche de la Belle-de-Mai. Oudere oprichting officieel. Sadi de Gorter werd cultureel attaché van de kunst was slechts door middel van één werk uit de collectie van Nederlandse ambassade te Parijs en directeur van het Instituut. het Centraal Museum Utrecht aanwezig op de tentoonstelling Le De bibliotheek van de in 1903 opgerichte Nederlandse vereniging Grand Atelier du Midi in Palais Longchamps te Marseille. in Frankrijk kwam naar de Rue de Lille. De officiële opening vond plaats op 11 januari 1957 in het bijzijn van René Coty, president DutchCulture, centre for international cooperation verspreidt van de Vierde Franse Republiek en Prins Bernhard: een droom was informatie, maar werkt niet aan cultureel onderzoek in relatie met verwezenlijkt. het buitenland. Het door hun gesteunde Centre for International Het plan voor de oprichting van een Nederlands Instituut in Parijs Heritage Activities baseert zich enkel op niet-europese culturele stamde uit de jaren dertig. Internationale culturele contacten erfenissen. De veelheid van culturele platformen, zoals Europa werden reeds van wezenlijk belang geacht. Lugt verbleef tijdens Nostra, Europeana, die met name uiteenlopende informatie via de Tweede Wereldoorlog in de Verenigde Staten, terwijl Sadi de nieuwe media verspreiden, maakt het helaas niet gemakkelijker Gorter tussen 1940 en 1942 in Zuid-Frankrijk had ondergedoken om vruchtbare Frans-Nederlandse connecties te bewerkstelligen. gezeten (in de Villa Air-Bel te Marseille). Beroepsverenigingen in de culturele sector zoeken vooral hun toekomst in relaties met China, Turkije en andere landen buiten Tijdens Marseille Provence 2013 presenteerde Nederland via het Europa. Ministerie van Buitenlandse Zaken het (media) programma Oh! Vernieuwing en creativiteit kan echter alleen tot bloei komen als Pays-Bas, de uitgids voor de Nederlandse cultuur in Marseille. we ons verleden respecteren en verder onderzoek ten aanzien Op de speciale website lazen we: Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft wereldwijd een aantal ambassades als prio- Michel Foucault kwam met de typerende aanduiding archeologie van gedeeld cultureel erfgoed mogelijk maken, ook in Europa. ritair aangemerkt voor het Nederlandse diplomatieke netwerk op du savoir : wij hebben als het ware een schuld ten opzichte van cultureel vlak. De Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden onze voorgangers en alleen als we dat onderkennen geven we te Parijs hoort daar bij. In deze context voert de afdeling voor op een in ethisch opzicht vrij, optimistisch en waardevol cultureel Cultuur en Onderwijs het internationaal cultureel beleid van de beleid een kans. (Michel Foucault, Le sujet et le pouvoir, in Dits et Nederlandse regering uit, door het bevorderen van de Neder- écrits, tome IV, Gallimard, Paris, 2001). Werken aan een Europese brug in Frankrijk, ook na Marseille Provence 2013 Kan Nederland het zich veroorloven om haar waardevolle culturele connecties in Frankrijk te ondermijnen? Wat zal er gebeuren met het gedeelde cultureel erfgoed en hoe gaan we ermee om? Sinds vele eeuwen hebben de Nederlandse en de Franse cultuur veel met elkaar gemeen, vooral de zuidelijke Nederlanden zijn er door gevormd. Ook al sluit het Institut Néerlandais haar deuren, bijdragen aan die Europese brug blijft een essentieel streven. Ons bijzondere culturele erfgoed verdient bescherming. Want wat kiezen we liever voor onze Europese toekomst: een pont d Avignon of liever de passerel van het MuCEM, waarop we elkaar ontmoeten? Wezenlijk contact blijft onontbeerlijk, de taal is immers van oudsher het belangrijkste instrument om culturen samen te brengen. Laten we het over cultuur (civilization) hebben, over ontmoetingen, over uitwisseling van ideeën, over herinneringen, over verschillen in normen en symboliek, maar ook over solidariteit én ethische waarden in relaties. Willen we ten aanzien van ons nationale culturele erfgoed internationale collectiemobiliteit, onderzoek en verdieping nastreven dan zal zeker ook een Frans-Nederlands platform van groot belang blijven. Zowel de Franse als de Nederlandse taal zijn in die communicatie onontbeerlijk, virtuele platforms en media zijn belangrijk maar kunnen culturele diplomatie zeker niet vervangen. Een onlangs opgericht Kenniscentrum Frankrijk-Nederland heeft als doelstelling een breed bilateraal cultureel netwerk op te bouwen. door Monique Teunissen-Amagat

11 Fernand Léger, Vallauris - Musée National CULTURELE AGENDA VOORJAAR 2014 MUSEA, GALERIES Aix-en-Provence - Musée Granet (tel ) Vaste collectie van het museum met o.a. collectie Planque, uiteraard œuvres van Paul Cézanne, maar tevens werk van Mondriaan, Bram van Velde en Rembrandt Antibes Musée Picasso PICASSO CÔTE D AZUR Picasso woonde in dit Château Grimaldi. aan het eind van de jaren veertig. Zijn werk uit deze periode, aanwezig in de collectie van dit museum, wordt hier in een vernieuwde presentatie getoond. Arles - Musée Réattu REVOIR REATTU Collecties van het museum in nieuwe presentatie o.a. een unieke brief van Vincent van Gogh geschreven aan Paul Gauguin, januari 1889, maar ook werk van de periode na de Tweede Wereldoorlog zoals Germaine Richer, Pierre Alechinsky en Ossip Zadkine. Avignon Musée Angladon (tel ) 20 mrt. 15 juni TOULOUSE LAUTREC ET LE SPECTACLE Zo n vijftigtal werken Biot - Musée Léger (tel ) :1 mrt 2 juni FERNAND LEGER RECONSTRUIRE LE REEL Cagnes - Musée Renoir (tel ): Het onlangs heropende WOONHUIS VAN RENOIR, Domaine des Collettes, behorende tot de Franse Maison des Illustres, toont een vijftiental werken van de meester, ceramiek van zijn zonen en tevens het oorspronkelijke meubilair. Een wandeling door de prachtige tuin geeft een bijzondere impressie van Renoir s inspiratiebron voor zijn landschapstaferelen. Cannes Centre d Art La Malmaison (tel ) : Tot 27 april LA MAGIE DE L ESTAMPE PAR GEORGES BRAQUE Werk van de cubist, die vaak in de schaduw van Picasso genoemd wordt Hyères- Villa Noailles (tel ): PERMANENTE EXPOSITIE MECENAAT CHARLES en MARIE-LAURE DE NOAILLE 16 febr. 23 mrt. ARCHITECTURES POUR L AVENIR La Seyne-sur-Mer - Villa Tamaris Centre d Art 29 nov mrt. LE MUSEE EPHEMERE In deze riante villa uit het begin van de negentiende eeuw, krijgt werk van hedendaagse kunstenaars (o.a. Bernard Pagès, Ernest Pignon-Ernest en Claude Viallat) ruime aandacht. 15 febr mrt. CLAUDE-HENRI POLLET, Belgische kunstenaar, woonde de laatste twintig jaar in deze regio, Werkte in zijn Belgische verleden met Zadkine en Cesar Les Baux de Provence Carrières de Lumière 7 mrt. 4 jan KLIMT ET VIENNE un siècle d or et de couleurs Multi-media presentatie gebaseerd op het œuvre van Gustav Klimt en de Weense stijl rond 1900 Marseille - Centre de la Vieille Charité 21 febr juni VISAGES, Picasso Magritte Warhol Marseille Centre de la Vieille Charité/ Musée de l archéologie Méditerranéenne 21 febr juni VISAGES AU COMMENCEMENT Marseille - La Friche Belle de Mai 14 febr. 18 mei RUDY RICCIOTTI, over de architect van het vorig jaar geopende MuCEM Marseille - Musée Cantini (tel ) 14 sept mrt CESAR A MARSEILLE speciale aandacht voor het uitzonderlijke realistische werk van deze, uit de populaire wijk La Belle de Mai afkomstige César Baldaccini ( ) Marseille - MUCEM GALERIE DE LA MEDITERRANEE 26 mrt. 25 aug. LE MONDE A L ENVERS, over mascarades, carnaval, optochten in Europa Marseille - Musée Regards de Provence 14 oct. - 4 mei 2014 FEMMES EN PROVENCE ET EN MEDITERRANEE 25 oct febr LA PROVENCE. TERRE DE RENCONTRE ENTRE PLASTICIENS ET ECRIVAINS Marseille Palais Longchamps Vanaf 31 jan LES COLLECTIONS : PUGET, RUBENS, RODIN Menton - Musée Jean Cocteau Collection Séverin Wunderman 12 oct. - 3 nov COCTEAU, MATISSE, PICASSO, MEDITERANEENS «L amitié est un spasme tranquille. Sans avarice. Le bonheur d un ami nous enchante. Il nous ajoute. Il n ôte rien. Si l amitié s en offense, elle n est pas.» schreef Jean Cocteau. In deze grote expositie wordt m.n. aan zijn vriendschap met Picasso en Matisse nader aandacht besteedt. Monaco - Grimaldiforum april ART MONACO 14 Internationale kunstbeurs Mouans-Sartoux - L Espace de l Art Concret (tel ) COLLECTION PERMANENTE: L ART CONCRET, né en Europe (vaste collectie Albers-Honegger) o.a. Gerrit Rietveld 11 dec. - 1 juni 2014 LIGNES DE FORCE Abstract werk van o.a. Michel Seuphor, Andy Warhol, Auguste Herbin, Bernar Venet, Henri Michaux Nice - Musée d Art Moderne et d Art Contemporaine (tel ): 20 april - 28 sept. ARNE QUINZE, hommage à Alexander Calder Toulon - Musée d Histoire Naturelle de Toulon et du Var 19 nov mrt LES BOTANISTES ET LA FLORE DU VAR Vallauris - Musée National Picasso 15 febr juni 2014 PILAR ALBARRACIN, Spaanse hedendaagse kunstenaar ZIE BOVENDIEN:

12 NEDERLANDER in de PROVENCE Waarden Gewoon trots zijn zonder je daar bezwaard over te voelen: Waarde! Elke week op maandagmorgen komt Nathalie rond half elf ons huis schoon maken. Nathalie is geboren in de VAR. Elke keer begint ze over het weer. En het is nooit goed. De afgelopen weken zijn we geconfronteerd met haar uitgesproken mening dat het dit jaar tot nu toe veel te veel heeft geregend. Daarbij beperkt ze zich niet tot een feitelijk verslag, maar moet ik aanhoren dat ons, volgens haar, een ramp is overkomen. Als ik in het midden breng, dat er in Engeland al wekenlang gebieden onder water staan, de mensen daar geen elektriciteit en zelfs geen uitzicht op een oplossing op korte termijn hebben, is ze even stil. Maar daarna watervalt ze door. Als ik vervolgens de zorgelijke toestand in een deel van Italië te berde breng, van hetzelfde laken een pak. Ik probeer het dan met de dooddoener: Maar Nathalie, na regen komt toch zonneschijn ook in onze VAR. Ze kijkt me dan een moment aan en ik zie aan haar ogen dat ze zich afvraagt of mijn hoofd nog wel helemaal goed functioneert. En ten einde raad: Nathalie, al die mensen die hier zijn gaan wonen vanwege het mooie weer, hoe moet het daar dan mee? Oh, dat begrijp ik wel, schreeuwt ze. Hier schijnt toch bijna altijd de zon. Dat is van grote waarde voor die mensen! En ze kijkt me bijna bestraffend aan. Ik zwijg. Geniaal! Laat ze ons huis maar gaan schoonmaken. Dat is me ook veel waard. Bauke Geersing Fransen hebben altijd gelijk. Fransen en hun waarde. Hoe zit dat in elkaar? Een Fransman heeft altijd gelijk. Ik ben daar een beetje jaloers op. Ik mis die kwaliteit en zit er nog wel eens naast. Ik heb me wel eens afgevraagd hoe de Fransman dat klaar speelt. Een Fransman nodigde zijn buitenlandse vriend uit voor een lunch op maandag. Die vriend merkt op dat het restaurant dan niet open is. Maar de Fransman glimlacht en zegt dat het wel open is. Komen ze beiden op maandag bij dat restaurant aan en blijkt het gesloten te zijn. Dan zegt die Fransman: Oh, ze hebben kennelijk recent hun openingstijden veranderd. Kijk, daar moet je wel lef en ruggengraat voor hebben Franse creativiteit In het verkeer tonen Fransen creativiteit. Een voorbeeld. Plotseling stopt een auto voor je in het centrum van een dorp en begint de chauffeur te praten met de chauffeur van een tegemoetkomende auto blijkbaar vriendjes van elkaar. De eerste keer claxonneerde ik en was ik verrast. Maar als je er een beetje over nadenkt, heeft het wel iets. Verkeersregels ondergeschikt maken aan vriendschappelijke contacten. Ach zo lang dat niet midden op de snelweg gebeurt, kan je er wel op inspelen. Een ander voorbeeld is het gewoon op straat je auto parkeren en de knipperlichten aanzetten. Elke vrijdagavond rijd ik naar mijn Rotary Club in Salernes. Altijd staan er verscheidene auto s met knipperlichten aan. Je went er aan. En het aardige is dat de Fransen er heel rustig onder blijven. Ze weten dat ze het zelf ook doen. Dus nu niet zeuren als je even moet inhouden. In Frankrijk worden de controles op de snelheden sterk opgevoerd. De lobby en belangenorganisatie Ligue des conducteurs verzet zich daar tegen. Het gaat volgens haar niet om het verhogen van de veiligheid van het verkeer, maar om het spekken van de overheidskas. In Frankrijk wordt je (mede daarom?) door middel van lichtsignalen van je collega weggebruikers gewaarschuwd, dat de gendarmerie op oorlogspad is. Erg waardevol. Een gemeenschappelijke tegenstander verbroedert. Gemeenschappelijke tegenstander verenigt En als buitenlandse concurrentie de gemeenschappelijke tegenstander is van het Franse bedrijfsleven, wat is dan hun reactie? Hun primaire reactie is niet om eerst de hand in eigen boezem te steken en na te gaan hoe ze het zelf beter kunnen gaan doen. Nee, de Fransen beginnen met het op de korrel nemen van de buitenlandse concurrenten. Zij verwijten die dat ze zich niet houden aan behoorlijke marktprincipes. Niet zelden hebben ze daar nog gelijk in ook. Dan komt hun revolutionaire elan boven. Er moeten barrières worden opgeworpen om te voorkomen dat de producten van die oneerlijke concurrenten Frankrijk binnen kunnen komen. Zo fundamenteel gaan wij Nederlanders er nooit in. Onze handelsnatuur leidt tot een ander gedrag. Kijken of er ergens een polderweg te vinden is. Dat doen Fransen niet. Die kennen het werkwoord polderen niet eens. Het woord polder overigens wel. Van anderen leren? Ook Fransen in het internationale bedrijfsleven weten wat het is zich aan de economische werkelijkheid te moeten aanpassen. Van nabij heb ik mogen meemaken hoe de samenwerking tussen Air France en KLM tot stand is gebracht. De eerste jaren vonden de Franse collega s het niet vanzelfsprekend dat ze ook van de KLM-collega s iets zouden kunnen leren. Aanvankelijk vonden ze dat de Nederlanders vooral van hen moesten leren. De Fransen zijn niet voor niks het ideeënvolk van Europa. Maar na zes jaar lagen de volgende feiten op tafel: de toegevoegde waarde van Air France was in die periode: - /- 2,3 miljard en die van de KLM: + 2,3 miljard! En de huidige CEO van de groep Air France-KLM, Alexandre de Juniac, heeft nu onomwonden uitgesproken dat Air France van de KLM gaat leren om zo uit de crisis te komen. En dat voor een Fransman die van de ENA afkomstig is. Dat is echt waardevol. Ik heb een Franse Rotary-vriend die bij Air France heeft gewerkt. Die kreeg het niet voor elkaar om spontaan te zeggen dat Air France de koers moest bijstellen. Tot de huidige CEO zich uitsprak. Toen volgde hij de baas. Die had natuurlijk gelijk. Maar hij zou zelf nooit voor de troepen uitlopen. Nederlanders zitten daar niet mee en roepen soms ook voor hun beurt hoe de baas het allemaal wel goed had kunnen doen. Basisfilosofie Frans bedrijfsleven De basisfilosofie van het Franse bedrijfsleven zit wel goed. Net als in Nederland, is hier de heersende opvatting de zogenoemde stakeholders value. Die houdt in dat elke organisatie die aan het maatschappelijk verkeer deelneemt, alle relevante belangen op evenwichtige wijze aandacht geeft en afweegt. Het prioriteit geven aan een bepaald belang de aandeelhouderswaarde past daar niet in. Ja, zo hoor je de Fransen met overtuiging uitroepen, wij hebben wel geen grondstoffen, maar vooral goede ideeën! Dat blijkt ook tijdens vergaderingen. Zich aan een vergaderorde houden is er niet bij. Dat hindert filosofische bespiegelingen. Prachtige beschouwingen ten beste geven en met behulp van een fraaie woordenstroom hun ideeën op tafel leggen is de regel. Anekdotes altijd als je ze niet verwacht. Maar als het er om gaat vast te stellen wat we concreet zullen gaan doen, dan krijgt je een vragende blik. Het gaat er toch om dat het idee helder op tafel ligt. Lokale democratie We zien dat ook in de campagne voor de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. De Fransen zijn onder de indruk van de lijsstrekkers die het zo mooi kunnen zeggen. En het doet er dan niet toe, dat die heel veel tijd en woorden daarvoor nemen. Ik heb een bijeenkomst meegemaakt waar de lijsttrekker gedurende twee en een half uur aan het woord was. En de Fransen blijven rustig zitten luisteren. Kom daar eens om in Nederland. En of het betaalbaar is, daar gaat het niet om. De eloquent gebrachte ideeën staan centraal. Als een toekomstige baas spreekt, dan behoor je te luisteren. En hij zal wel weten hoe dat goed moet worden uitgevoerd. Wij als Nederlanders denken eerder: Wat neemt die man veel tijd. En wat brengt hij weinig respect op voor zijn kiezers. Kan hij het allemaal wel waarmaken? Zelfs de lokale democratie heeft voor de Fransen een andere waarde dan voor ons Nederlanders. Wees trots mijn waarde! Wij leven in een regio waar de waarden en waardenopvattingen van de Franse bewoners en die van onszelf niet altijd samenvallen. Er zijn interessante verschillen. Zij geloven in hun waarden. Waarom zou je ze dan relativeren? Wat dat precies is? Een vorm van zelfvertrouwen? Mij viel op dat er in de Nederlandse pers werd gesteld, dat wij onze schaatskennis moesten gaan delen met de buitenlanders. Ons succes was eigenlijk te groot tijdens de afgelopen Winterspelen in Sochi, was de redenering. Ik vind dat een merkwaardig standpunt. Bij de Fransen tref je zo n reactie niet aan. Die zouden supertrots zijn op de prestaties van hun eigen sporters. En terecht. Daar kunnen wij als Nederlanders nog wat van leren. Gewoon trots zijn zonder je daar bezwaard over voelen. Olympische medailles halen is veel meer dan handel. Onze handelscultuur dwingt ons tot effectiviteit, snelheid en financieel gewin. Onze Franse medebewoners tonen ons zelfs op straat dat er nog andere waarden zijn. Als Nederlander in de Provence vind ik dat van waarde. Reacties naar: 22 23

13 TUIN & BOS Rozenbottel, Hallo allemaal, Graag wil ik wat uitgebreider ingaan op een van de meest gebruikte planten, in ieder geval in Europa, de roos oftewel Rosa, als tuinplant en snijbloem. Rozen zijn van nature in heel Europa te vinden, klein-bloemige hoofdzakelijk wit bloeiende wilde struiken met twijgen van al gauw drie of vier meter lang Ze geven na de korte bloeitijd een klein donker rood vruchtje,het zogenaamde botteltje. Vooral na de Tweede Wereldoorlog heeft het kweken van bottelrozen een vlucht genomen in Nederland. Met name in Maarssen, waar de firma Zwaardemaker een flinke fabriek had. Het bedrijf produceerde roosvicee-siroop en rozenbotteljam, belangrijk vanwege het hoge vitamine C-gehalte. Deze bottels werden gekweekt aan struiken van 2 á 3 meter hoog en van half augustus tot half september geoogst door scholieren, enkele huisvrouwen, en zigeuners uit het nabijgelegen kamp. Tegenwoordig vindt het kweken van rozenbottels plaats in de Oostbloklanden, omdat het plukloon daar een stuk lager ligt. Wellicht zijn er intussen ook plukmachines ontwikkeld. Op de plek van de oorspronkelijke rozenvelden (vele hectaren) bevindt zich nu deels de laatste grote stadsuitbreiding van Utrecht. Afrika In de Romeinse tijd werden er al rozen gekweekt en is het een van de meest verhandelde gewassen, als struik en als snijbloem. Tot eind vorige eeuw werden de snijrozen allemaal in Nederland gekweekt; nu, vaak door dezelfde kwekers, in Afrika. Dat heeft veel meer zonuren en dus heeft men geen dure groei versnellende verlichting nodig (kom na zonsondergang maar eens aan op Schiphol of Rotterdam Airport en je ziet overal vanuit de lucht de verlichte kassen). Verder is de grond in Afrika goedkoop en de veelal simpele arbeid van snijden en opbossen kost weinig. Rozen die overdag worden gesneden, in de avond naar het vliegveld van een willekeurig Afrikaanse plaats gereden, in de nacht naar Schiphol gevlogen, liggen s morgens vroeg bij de groothandel in Aalsmeer die de grove aanvoer verandert in verhandelbare porties. De rozen vinden een paar uur later, nog steeds in de vroege ochtend, een koper op de bloemenveiling en diezelfde rozen staan zes, twaalf of achttien uur later in bloemenwinkels in Lutjebroek, Cannes of New York op een koper te wachten: misschien een verliefde man, een man die wat goed te maken heeft of gewoon een man die een bloemetje meeneemt (de kleinste groep) voor zijn vrouw. Hoe gaat dat kweken eigenlijk in z n werk? Bolgewassen (narcissen, hyacinten enz.) krijgen na de bloei allemaal jonge bolletjes aan hun zijde en die worden geoogst. Willen we een knotwilg vermeerderen, dan knippen we een flinke tak af, steken die op het juiste moment (maart/april) in de grond en hupsakee, daar komt een nieuwe knotwilg. Meer goudsbloemen? Pak maar een paar uitgebloeide bloemen, even wrijven tot het zaad loslaat, uitstrooien bij de buurman en die zit voor de komende twintig jaar opgezadeld met goudsbloemen die hij nooit gewild heeft. Ze zijn natuurlijk wel geneeskrachtig (Calendula Officinalis) maar daar heeft hij weinig aan. Rozen kweken is een ander verhaal. Veredelen Gerard de Bos genoot in Nederland gedurende vijf jaar zijn opleiding als hovenier bij het gerenommeerde hoveniers bedrijf Copijn. In 1975 startte hij zijn eigen bedrijf. Bij het aanbreken van de economische crisis in 1980 vertrok hij naar Zuid-Frankrijk. Vanaf die tijd ontwierp hij tuinen en legde hij in Zuid-Frankrijk tientallen tuinen en zwembaden aan. Rozen worden verkregen door veredeling, het oculeren d.w.z. het overplaatsen van een oogje, klein groeikopje van de gewenste plant,(kan ook bijv. bij een appelsoort) hier van een rozensoort op een onderstam. Voor we kunnen oculeren, moeten er dus onderstammen zijn. Deze in feite wilde rozensoorten worden verkregen door zaaien en dat luistert erg nauw. De onderstammen-kweker moet namelijk de juiste plant afleveren voor het doorkweken en dat betekent: niet te dunne, magere plantjes, ook geen weelderige veel te dikke planten, maar planten met een stammetje van pakweg 1 cm. doorsnee. Op een hectare wordt een hoeveelheid zaad uitgestrooid die een opbrengst geeft van tussen de en planten. Dit is zeer specialistisch werk en daar valt nog veel meer over te schrijven. De bekendste en meest gebruikte onderstammen zijn Rosa Canina Enten & Oculeren en Rosa Rubiginosa. Voor de leek is het belangrijkste verschil tussen deze twee dat de eerste veel minder doorns heeft dan de tweede. Deze onderstammen (zie afbeelding) worden verkocht aan rozenkwekers in diverse landen. In het vroege voorjaar planten de kwekers de onderstammen in rijen uit. In de zomer maken de mannen die oculeren, gewapend met een vlijmscherp en goed in de hand liggend oculeer-mesje, een kruisvormige inkeping in de bast van de onderstam. Vervolgens snijden ze van een twijg van de gewenste rozensoort een oog af om deze in de inkeping te plaatsen. Direct na deze ingreep loopt een binder langs die als het ware de wond verzorgt met een speciaal afdichtingrubber (voorheen gebeurde dit met raffia). Men kan dus op een onderstam iedere gewenste rozensoort enten; na het aanslaan van de oculatie wordt het boven de ingreep (enting, oculatie) groeiende gewas weggesnoeid De nieuwe takken uit het minuscule oogje geven de rozensoort. Als de hele operatie verloopt zoals het hoort, dan komen er uit dat ene kleine oogje drie nieuwe takken. In dit geval hebben we een A-kwaliteit roos. Het snoeien boven de oculatie gebeurt overigens eind februari, begin maart. A-kwaliteit is geen zekerheid, TUIN & BOS de meeste oculaties geven twee of zelfs maar één tak. Het gaat hier meestal om de rozen tegen een gereduceerde prijs uit de speciale aanbieding. Top Roos Ieder land kent rozen van topkwaliteit, ondergebracht in een beschermde naam. Zo heeft Nederland het keurmerk Top Roos Dit zijn nieuwe rozen die minimaal drie achtereenvolgende jaren een uitzonderlijke bloei, gezondheid en groei vertonen. Duitsland heeft het A.D.R. keurmerk: Allgemeine Rosenneuheiten Prufung en Frankrijk werkt met Deco Rosiers. o.a. gekweekt door de grote kweker Patrick Brocard in Hyères. Een andere bekende naam alhier is natuurlijk Meilland, met kwekerijen over de gehele wereld, ook in Nederland. Tuinrozen: Goed doorlatende grond en regelmatig bemesten. Potrozen: Minimaal 50 cm. diep potten, regelmatig water geven en veel bemesten, liefst ieder, zo niet dan om het jaar, verpotten. Klimrozen: Doen het relatief goed in lichte schaduw. Een ieder een aangename zomer toegewenst, Gerard de Bos CUPIDO ROMANUS Calendula Officinalis Rosa Canina Rosa Rubiginosa 24 25

14 DNC REIZEN naar Venetië van de apostel Marcus die zich in Alexandrië bevonden. Het zat mee voor de Venetianen, want de mare ging dat Marcus ooit in levenden lijve in de Venetiaanse wateren was gesignaleerd, waar hem een engel was verschenen, die hem gezegend had met de woorden: Vrede met jou, Marcus, mijn evangelist, op deze plaats zal je lichaam rusten. Dus niet getreuzeld op last van de Doge voer er een schip uit naar Alexandrië met twee kooplieden aan boord, die de heftig stinkende overblijfselen van wat de apostel moest zijn uit een kerk ontvreemdden, met spek bedekten en op de vlucht sloegen, richting Venetië. De geschiedenis staat in mozaïek verbeeld in het zuidelijk transept van de San Marco, vlakbij de kapel van St. Clemente. Hiermee was San Marco de enige en echte patroon van de stad geworden. De Doge-stad, elke kerk een andere (gepikte) heilige Ingang van het Arsenaal door Canaletto, 1732 Venetië; het is en blijft één van de mooiste steden ter wereld, met z n eigen Byzantijnse atmosfeer. Nog immer betoveren de stadspaleizen langs het Canal Grande, van Van handelspost tot stad Er vonden onophoudelijk oorlogen en schermutselingen plaats en steeds meer mensen vonden de weg naar de verlaten lagune, Toch was men de heilige bijna kwijt geraakt. Tijdens een van de grote stadsbranden waren de relieken geheel verdwenen. De drie lieden die Marcus binnen fraai gedecoreerd door beroemde zonen van de die door zijn geïsoleerde ligging en slecht bevaarbare wegen een hadden verstopt, waren allemaal in de goede bescherming bood. Er moest dus gebouwd worden, maar vlammen omgekomen. Wat te doen? De Doge doge-stad, zoals Tintoretto, Titiaan of Veronese. En de wateren rond de eilanden ademen nog steeds de sfeer die dat stuitte op grote problemen. De eerste bewoners hadden zich voornamelijk op de buitenste eilanden verschanst en woonden in nam stevige maatregelen; er werd een vastentijd van drie dagen voor de hele stad afgekondigd. De Canaletto in zijn schilderijen verbeeldde. Voor de Basiliek houten hutten. In het Rialto-kwartier woonde nog niemand, het bisschoppen, de patriarch, geflankeerd door de Doge verzonken was er te drassig. Daar moest iets op gevonden worden. De Doge in een dagenlang gebed en zie.. op de derde dag van de vasten San Marco is het eeuwig een drukte van belang; Harry s Bar is een gegeven. Toch was Venetië ooit een zompig moeras met onbegaanbare vaarwegen vol zandbanken waar de Malariamug het voor het zeggen had. Wat bezielde het overwonnen volk van Troje om juist hier een veilig heenkomen te zoeken? Door Karin Peterson besluit, gesteund door een commissie van drie wijze mannen, tot het fortificeren van de buitenste haven, het graven van kanalen en het opbrengen van land. De eerste huizen die gebouwd werden, waren van hout met daken van stro - licht materiaal dat de eilanden konden dragen - twee etages hoog, met, net als nu, twee voordeuren; één aan het water en één aan de achterkant. Pas een paar honderd jaar later zouden de Venetianen overgaan tot het bouwen in steen, maar daarvoor moesten er, net als in Amsterdam, duizenden palen de grond in. Rond de tijd dat men kregen de gelovigen antwoord. Halverwege de hoogmis hoorde men vanuit een hoek van de Basiliek het geluid van afbrokkelend steen. Plotsklaps waren alle ogen gericht op een gat in het zuidtransept, waar een deel van een hand uitstak. Het werd onmiddellijk herkend als de hand van de evangelist, wiens lichaam onder gejuich werd bijgezet in de crypte. In onze dagen bevindt San Marco zich onder het hoofdaltaar. Maar daar bleef het niet bij. Venetianen, geboren handelslieden met een groot gevoel voor prestige, werkten verder aan hun het Rialto-kwartier voor het eerst bebouwt, in de achtste eeuw, Het is de vierde eeuw na christus en zoals altijd in de geschiedenis verschijnt er op de huidige plaats aan de Piazza, een Doge-paleis. zijn mensen op de vlucht voor geweld. Het Trojaanse volk Als de Magyaren Rialto in bezit nemen, in de negende eeuw, is bleek een goede keus te hebben gemaakt; men zou in latere jaren, het moment gekomen om een echte verdediging op te zetten; juist door die ligging, gespaard blijven voor de invallen van de de Rialto-eilanden waren te kwetsbaar. Er wordt een bastion Gothen, en later de Hunnen, die onder de nietsontziende Attilla gebouwd aan de Riva degli Schiavone en een grote ijzeren ketting een ware slachting aanrichtten in Europa. De bewoners van de gefabriceerd waarmee men het Canal Grande kan afsluiten. lagune hadden de keizer van het Oost-Romeinse Rijk als heerser Daarna is de Rialto veilig en wordt het een volwaardig stadsdeel. aangenomen en stelden al snel een soort van zelfbestuur aan; de Doge. Al in 523 weten we uit een brief werd de lagune Heiligenverering een plek om rekening mee te houden; de Venetianen verhandelden Bij een stad in wording hoorde volgens de Venetianen een stads- het daar aanwezige zout en hielden er hun vis mee goed. heilige. Hoewel men al in het bezit was van de relieken van St. Ze bleken bekwame zeelieden en botenbouwers en begonnen Zacharie, was men ervan overtuigd, dat wilde men Venetië handel te drijven met de steden en landen om hen heen. In het opstuwen in de vaart der volkeren er minstens een apostolische midden van de zesde eeuw zag men in Noord-Italië overal hun patroonheilige in een van de kerken in aanbouw moest worden karakteristieke boten varen. bijgezet. Het oog van de Doge was gevallen op de overblijfselen Doge Marino Grimani, Dom. Tintoretto. Processie op het San Marcoplein, Bellini. statuur. Om echt te kunnen concurreren met andere stadstaten of het grote Rome, was het absoluut noodzakelijk om de patroon van de zeevaarders, Sint Nicolaas, een plek te geven in de nieuw te bouwen kerk op het Lido, San Nicolò. Dit keer zette de bisschop van Venetië zelf zeil naar Myra - in het huidige Turkije -; viel de kerk binnen en ontdekte inderdaad drie tombes; in de eerste twee lagen overblijfselen van Sint Theodorus, de oom van Nicolaas, maar van de beoogde heilige was geen spoor te bekennen. De bisschop versaagde niet en riep de voorzienigheid aan. Net toen de Venetianen de missie op wilde geven, zagen ze in de kerk een zacht licht dat leidde naar een andere tombe. En inderdaad.daar lag de heilige Nicolaas, onaangetast, met een nog groene, verse palmtak die hij uit Jeruzalem had meegebracht, stevig in de hand geklemd. De Venetianen hadden een tic als het gaat om echte of vermeende heiligen. Wat ze konden bemachtigen tijdens hun vele handelsreizen, werd afgeleverd in de stad. Tijdens een tocht naar het Heilige Land wordt St-Stephanus, de grote martelaar, aan boord genomen. Het verhaal gaat dat de Doge zelf de relieken op de schouders nam en na veel ruzie met rivaliserende kerken het aan de San Giorgio Maggiore schonk. Tot aan de val van de republiek San Marco Kathedraal in Venetië zouden de Doges een processie met fakkellicht houden en een kerkdienst in de kerk op kerstavond, St.-Stephansavond. En toch men was er niet mee klaar. Ter verhoging van de feestvreugde in de Republiek werd St.-Donatus in Cephalonia gescoord om verder te rusten in een gelijknamig kerkje in Murano; St.-Isidore, opgedaan in Chios, ligt in San Marco. Het fresco in de basiliek geeft een heel wat rooskleuriger beeld van de omstandigheden waaronder het werd gevonden. Tot slot ontvoerde men de granieten steen waarop Christus, naar men zegt, heeft gepreekt tot het volk van Tyrus. Het is nu in het altaar van de doopkapel van San Marco te zien. Venetië had z n heiligen; Venetië hoorde bij de machtigen van het Oost- en West-Romeinse Rijk. Tot slot Rond het jaar duizend gaat het goed met de stad; men leeft in volledige harmonie met Oost en West. Af en toe breekt er brand uit in de stad, soms is er opstand, maar steeds pakt de Republiek zich samen. Een eeuw later komt Venetië onder de Doge Sebastiano Ziano, die de stad uitbouwt tot wat zij nu is. In de achttiende eeuw is het eigenlijk afgelopen met de zelfstandigheid, wanneer Napoleon de stad bezet. In 1866 treedt de stadstaat toe tot Italië, maar de stad blijft haar schittering behouden In die tijd begon de Grand Tour van vooral welgestelde Engelse jongeren; zij deden op hun reis als vanzelfsprekend Venetië aan. Voor de geïnteresseerden onder ons is er het prachtige boek van John Julius Norwich: Paradijs der Steden. Venetië in de 19de eeuw. Norwich vertelt het verhaal van beroemde mensen als Napoleon, Lord Byron, Wagner en de schilder Whistler die voor korte of langere tijd verbleven in dat prachtige oord, Venetië

15 Muziekfestivals dicht bij Huis Lia Rieu Ook deze zomer ademt de Midi muziek! Festival International de Piano de la Roque d Anthéron Festival International de Musique de Salon-de-Provence Muziek- en theaterfestivals kunnen we zo langzamerhand rekenen tot de schier eindeloze lijst van tradities waar Frankrijk zo rijk aan is. Velen van u kennen ongetwijfeld de beroemde Chorégies d Orange, waarin de opera in al haar facetten centraal staat, of Le Festival d Avignon, in 1947 in het leven geroepen door Jean Vilar, en tot op de dag van vandaag toonaangevend als het gaat om de opvoering van Franse en buitenlandse dramaen dansuitvoeringen. Maar er valt nog veel meer te beleven in het zuiden van Frankrijk. Graag wil ik drie grote festivals bespreken, alle gewijd aan de klassieke muziek. Door Lia Rieu Het oudste en meest gerenommeerde festival, waarin van 18 juli tot 17 augustus 2014 de piano centraal staat, wordt dit jaar al voor de 34e keer georganiseerd. Internationaal bekende pianisten spelen zowel solistisch als in ensembles of begeleid door een orkest. De belangrijke concerten vinden plaats in het Parc du Chateau du Florans. Vorig jaar waren er optredens van o.a. Boris Berezovsky, Anne Queffélec en Daniel Barenboim. Vanwege het enorme succes is het festival steeds groter geworden en heeft men er andere locaties bij betrokken zoals de Abbaye de Silvacane, het Grand Théatre de Provence in Aix-en- Provence en de Temple de Lourmarin. De organisatie zet zich ook in om aandacht te vragen voor jong talent en er worden masterclasses gegeven die toegankelijk zijn voor publiek. Festival de Pâques d Aix-en-Provence Dit festival zal in 2014 voor de 22e keer plaatsvinden van 29 juli tot 8 augustus. Drie internationaal gerenommeerde musici - en sinds lang goede vrienden - staan aan de wieg van dit evenement. Fluitist Emmanuel Pahud, pianist Eric le Sage en klarinettist Paul Meyer zijn sinds 2002 de artistiek directeuren. Ieder jaar komen zij eind juli, begin augustus samen om te musiceren en nodigen muzikale vrienden uit allerlei landen uit om mee te doen, allen musici van hoog niveau, want kwaliteit staat voorop. Vriendschap en plezier in het samen muziek maken vormen een wezenlijk kenmerk van dit festival. Daarnaast zoeken ze naar artistieke uitdagingen, zoals het spelen van muziek die zelden uitgevoerd wordt, muziek van `vergeten componisten en instrumentale combinaties die ongebruikelijk en daarom verrassend zijn, zowel voor het publiek als voor hen zelf. De `esprit van het festival is een concert te geven van muziek die als het ware ter plekke gecreëerd wordt en tot leven komt door de uitvoering. Het repertoire loopt van barok- tot hedendaagse muziek en in vorige edities gaf men ook concerten aan de hand van een thema; bijvoorbeeld muziek uit Rusland of het negentiendeeeuwse Praag en werken van Joodse musici. Vorig jaar was het thema Un Voyage en Méditerranée in het kader van Marseille Capital européenne. Dit jaar worden werken gekozen rond het thema de liefde. De grote avondconcerten vinden plaats in de Cour Renaissance du Château ; kleinere concerten kan men beluisteren in de Cour Jean Brunon du Château en in de Eglise Saint-Michel. Boris Berezovsky Xavier Antoinet De kleine festivals kunt u overal vinden; in een chateau, abdij of kapelletje. Ik raad u er twee aan: Les Nocturnes du Chateau du Vins-sur Caramy Var Rencontre de Musique Mediévale du Thoronet Het is aan te raden om tijdig te reserveren. Het programma van la Roque d Anthéron verschijnt in de loop van mei. Websites : La Roque d Anthéron: Aix-en-Provence: Salon-de-Provence: Vins-sur-Caramy: Thoronet: Manoel Theater, Malta Renaud Capuçon Rond Pasen, van 14 tot 27 april, speelt dit evenement zich af. Renaud Capuçon, de beroemde violist, is de initiatiefnemer van dit festival dat vorig jaar voor de eerste keer plaatsvond. Het was meteen een succes! Hij heeft zeer goede musici en orkesten uitgenodigd. De tijd rond Pasen lijkt goed gekozen, omdat er dan in het algemeen niet veel gebeurt op cultureel gebied, dit in tegenstelling tot s zomers waarin men zoveel te kiezen heeft. Ook dit jaar zijn er weer grote namen uit de muziekwereld geëngageerd, zoals de violoncellist Yo-Yo Ma en de pianiste Martha Argerich. Verder treden er orkesten uit Zweden, Wenen én Rotterdam op, het laatste orkest onder leiding van de flamboyante dirigent Yannick Nézet-Séguin! En Renaud Capuçon speelt zelf natuurlijk ook. De uitvoeringen vinden plaats op drie locaties : Grand Théatre de Provence, Théatre du Jeu de Paume en Théatre du Gymnase

16 EVENEMENTEN Reizen, Cultuur & Muziek Kunst, Tennis & Bridge ~ Knapper Et Chaplet ~ 5-Mei lezing met professor Cees Fasseur ACTIVITEITENKALENDER Het bestuur van de Nederlandse Club is verheugd dat de alom Robert Keijzer over Het is zover wandelen met de Nederlandse Club Waarom randonnee? Om van de natuur te genieten. Om in/op gebieden te komen waar je anders niet kunt komen. Om je geestelijk en lichamelijk gezond te voelen. Kortom om uit te waaien van je drukke werkzaamheden of om de sleur te doorbreken. Waarom een rando-afdeling bij DNC? Wandelingen zijn er altijd geweest, maar niet officieel onder DNC-vlag. In de Franse wetgeving wordt wandelen in groepsverband onder de vlag van een vereniging (wat voor vereniging dan ook) als sportbeoefening gezien. Daarvoor geldt een specifieke wetgeving betreffende de responsabilité civile (W.A) en de dégats corporelles (letsel) die tijdens de beoefening van een sport kunnen ontstaan. Daarvoor is de DNC noch een ieder individueel, niet verzekerd, niet door de CPAM, niet door de Mutuelle, niet door een reisverzekering of welke andere persoonlijke verzekering dan ook. Hoe werkt het dan hier in Frankrijk? Bij wandelen onder de vlag van een association is de voorzitter van deze vereniging hoofdelijk aansprakelijk voor eventuele ontstane schade. Tot op heden waren noch de DNC-voorzitter, noch de wandelorganisatoren conform de hier geldende regelgeving verzekerd. DNC heeft zich thans als vereniging aangesloten bij de Franse wandelfederatie, de Fédération Française de la Randonnée. Dit houdt o.a. in dat DNC een verzekering betaalt en dat de wandelaars ieder individueel een medische keuring en een licentie moeten hebben. De wandelingen vallen onder de verantwoordelijkheid van Robert Keijzer, reeds jaren lid van de FFR. Voor wie? Alle DNC-leden, mits gekeurd en met licentie Wanneer? Iedere tweede en de vierde donderdag van de maand Aanmelden en vragen? Stuur een mail aan Je ontvangt dan het formulier voor de medische keuring en het aanvraagformulier voor de licentie. Deze licentie kost 24,60. Meld je nu snel aan, dan kunnen we binnenkort verzekerd op rando gaan! Robert Keijzer Franse Chansons Brel, Brassens, Ferrat, Ferré, Barbara en Trenet... Op 11 april komen Nico Knapper en Christophe Chaplet van Bistrot Chansons in Amsterdam ter gelegenheid van het elfde DNC-lustrum Franse chansons zingen voor de leden van de Nederlandse Club. Tot hun repertoire behoren o.a. Brel, Brassens, Ferrat, Ferré, Barbara en Trenet. Zanger Nico Knapper zingt een selectie van de mooiste Franse chansons uit de tijd dat hijzelf werkzaam was in de cabarets van Parijs. Hij is ook bekend als oud-regisseur/producer. Als zodanig beijverde hij zich onder andere met het tot ontwikkeling brengen van het Nederlandstalige lied. Daarvan profiteerde o.a. Jasperina de Jong, Gerard Cox, Ramses Shaffy, Liesbeth List, Lenny Kuhr en vooral Herman van Veen, die hij in de eerste jaren van zijn loopbaan ook voor het theater regisseerde en wiens platen hij produceerde. Christophe Chaplet zong in de Parijse cabarets, in de buitensteden van Parijs, het Concertgebouw in Amsterdam, Vredenburg Utrecht, bij de Franse Ambassade, Maison Descartes en voor Alliance Française. In 2004 won hij de publieksprijs van het Concours de la Chanson. Christophe Chaplet zingt chansons uit de 19de tot de 21ste eeuw in alle vormen en maten. Dit optreden zal plaats vinden op de Cannes-Mougins Golf Club op vrijdag 11 april 2014 en begint om uur. Na afloop is er een aangeklede borrel. De kosten bedragen 36 per persoon. Aanmelding via inschrijving evenementen. Meer info zie website. INSCHRIJVING EVENEMENTEN Voor alle evenementen geldt dat, tenzij uitdrukkelijk anders vermeld, inschrijving plaats vindt via: Internet: of Post naar: Secretariaat De Nederlandse Club, BP 28, Peymeinade Betaling bij voorkeur op ING rekeningnummer (IBAN NL45INGB , BIC:INGBNL2A) o.v.v. evenement bekende historicus prof. dr. mr. Cees Fasseur in de Golf & Country Club Cannes-Mougins onze traditionele 5-mei lezing zal houden. Fasseur heeft als onderwerp gekozen: Een kleine Friese terriër. De Tweede Wereldoorlog, Nederland en minister-president Gerbrandy. Hij zal in Mougins o.a. een parallel trekken tussen de Franse bezetting van 1810 tot 1813 en die van de Duitsers tussen 1940 en 1945, waarbij de vergelijking ruimschoots in het voordeel van de Fransen uitvalt. De spreker vindt dat de tweehonderdjarige geschiedenis van het Koninkrijk der Nederlanden geen hachelijker periode heeft gekend dan die van de Tweede Wereldoorlog. Hoe een regering in ballingschap, van expats dus, in Londen onder leiding van minister-president Pieter Sjoerds Gerbrandy en een krijgshaftige koningin Wilhelmina die beproeving doorstond, wordt in de voordracht uit de doeken gedaan. Aansluitend kunt u deelnemen aan de uitgebreide drie-gangen lunch inclusief wijn (à volonté) met koffie na. Locatie: Restaurant Le 175, Golf & Country Club Cannes- Mougins, 175, Route d Antibes, Mougins. Aanvang: uur Kosten: (lezing en lunch) Inschrijving: Uiterlijk 25 april op de nevenstaande weergegeven wijze onder vermelding van 5-mei lezing Anders per cheque onder vermelding van de naam van het evenement en de naam van de deelnemers; te sturen aan: Secretariaat De Nederlandse Club, BP28, Peymeinade Inschrijvingen worden gehonoreerd op volgorde van binnenkomst. De inschrijving voor alle evenementen sluit zeven dagen voor de geplande datum van het evenement (tenzij uitdrukkelijk anders vermeld). Annulering mogelijk tot uiterlijk 48 uur voor de datum van het evenement. Bij latere annulering vindt geen restitutie van inschrijfgelden meer plaats. met o.a. jeu de boules, tennis, bridge & reizen, lezingen, en dè erfrecht seminar met Mr. Mulder APRIL Di 01 Tennis AM Wo 02 Jeu de boules VAR Za 05 JOP netwerkborrel Cagnes-sur-Mer Ma 07 Jeu de boules AM, Tennis VAR Di 08 Tennis AM Wo 09 Bridge VAR, koffieclub VAR Vr 11 Franse chansons in Golfclub Mougin-Cannes Ma 14 Tennis VAR, Golf Esterel Di 15 Tennis AM Ma 21 Tennis VAR Di 22 Tennis AM Za 26 Koningsdag JOP Théoule-sur-Mer Ma 28 Bridge AM, Tennis VAR Di 29 Tennis AM MEI Ma 05 Lezing Cees Fasseur Golfclub Mougins-Cannes Ma 05 Tennis VAR, Jeu de boules AM Di 06 Tennis AM Wo 07 Jeu de boules VAR, Bridge VAR Ma Venetië trip, Tennis VAR Di 13 Tennis AM Wo 14 Koffieclub VAR Ma 19 Golf Mougins-Cannes, Tennis VAR Di 20 Tennis AM Wo 21 DNC-bridgetoernooi in Frèjus Ma 26 Tennis VAR, Bridge AM Di 27 Tennis Van Zalinge Trofee Le Vignal JUNI Ma 02 Tennis VAR, Jeu de boules AM Di 03 Tennis AM Wo 04 Jeu de boules VAR Do 05 DNC- autorally Vr 06 DNC-autorally Ma 09 Tennis VAR, Golf Di 10 Tennis AM Wo 11 Koffieclub VAR Vr 13 Jeu de Boules AM-VAR St. Paul-de-Vence Ma 16 Tennis VAR, Kersentocht Luberon Di 17 Tennis AM Za 21 Seminar met mr. Albert Mulder. Zie pagina Zo 22 JOP picknick Lac St. Cassien Ma 23 Tennis VAR Di 24 Tennis AM Wo 25 Bridge VAR Vr 27 Dutch Open Saint Donat Grasse Ma 30 Bridge AM, Tennis VAR 30 31

17 EVENEMENTEN Reizen, Cultuur & Muziek Kunst, Tennis & Bridge Azureva Fréjus DNC-bridgetoernooi 21 mei 16 juni Kersen eten in de Luberon ABSTRACT VIBRATIONS III Arles NAJAARSTRIP naar het Arles van Vincent van Gogh Traditiegetrouw wordt er ook nu weer - na de buitenlandse stedenreis in het voorjaar naar Venetië in het najaar tussen 30 september en 1 oktober een tweedaagse stedentrip georganiseerd naar de fraaie steden Arles, Saint-Remy-de- Provence en les Baux. In Arles wordt het schitterende Archeologisch Museum bezocht met zijn onovertroffen Romeinse kunstschatten, die daar in de laatste decennia uit de modder van de Rhône-delta zijn opgedolven. Arles, waar keizer Constantijn II werd geboren, was ten tijde van het Romeinse Keizerrijk de grootste en belangrijkste havenstad aan de zuidkust van Frankrijk. Naast Romeinse overblijfselen tref je in deze stad resten van de vroegchristelijke en middeleeuwse cultuur aan. Vincent van Gogh woonde en werkte enige jaren in Arles; we bezoeken onder leiding van een stadsgids de plekken waar deze grote schilder heeft vertoefd. Vervolgens overnachten we in het Mercure-Ibis-hotel in Arles. De volgende morgen doen we onderweg eerst het Santonsmuseum aan én bezoeken het aardige stadje St. Rémy-de- Provence; waar we het klooster bekijken waar Van Gogh ooit werd opgenomen. De tweedaagse excursie wordt besloten met een bezoek aan het als een arendsnest op de rotsen gebouwd vestingstadje Les Baux (jawel! van de bauxiet) met het gerestaureerde kasteel van de graven van de Provence. We sluiten onze trip af met een bezoek aan het spectaculaire klank- en lichtspel in de vroegere kalksteengroeven van de Carrières-Lumières, dat op iedere bezoeker altijd diepe indruk maakt. Kortom, in korte tijd leert U op een ontspannen wijze wederom een paar mooie Provençaalse steden met hun eigen rijke historie beter kennen! De prijs zal ongeveer 150 p.p. bedragen. Noteer vast de data als U belangstelling voor dit leuke regionale toeristische uitje heeft. Nadere details over de trip én ook informatie over de inschrijving volgen in het Magazine van juli, op de website en in de nieuwsbrief. Het DNC-bridgetoernooi mag ieder jaar op een grote belangstelling rekenen. Vorig jaar deden dertig paren mee aan een gezellige drive. In goed overleg met het bestuur en de bridgecommissie wordt het toernooi dit jaar georganiseerd door het Var-team. Bij de keuze van een locatie stonden de volgende criteria voorop. Voldoende accomodatie voor tenminste zestig mensen, met bridgetafels, de plek moet goed bereikbaar zijn en een gelegenheid om te lunchen wilden we ook. Zodoende kwamen wij op Azureva in Fréjus, dat op slechts 4 km afstand ligt van afslag 38 van de autoroute A8. Wij kunnen er gemakkelijk met zestig tot tachtig mensen terecht. Voor de bridge, de koffie, het apéritief, en de lunch zijn aparte ruimtes voor ons gereserveerd. De lunch begint met een mise en bouche, gevolgd door een viergangen-menu, wijn en ter afsluiting koffie. Door de inschrijving zoveel mogelijk per mail af te handelen en de betaling giraal te laten verlopen, hopen wij het feitelijke inschrijven s morgens tot een minimum te beperken. We hopen dat de deelnemers dan langer van hun kopje koffie kunnen genieten. Bij voldoende deelname spelen we weer in drie lijnen. De insteek is om het zonder aparte wedstrijdleiding te doen, zodat iedereen kan meespelen. We gaan wel drie paren vragen om per lijn als blokhoofd op te treden, teneinde een goed verloop van de wedstrijd te waarborgen. Dankzij Domaine de l Amaurigue kunnen we de winnaars weer leuke prijzen geven, waarvoor alvast hartelijk dank. Hoe werkt de butlertelling met impen? Stel, we spelen de gewone parentelling, en u heeft als enige klein slem sans (kwetsbaar) geboden en gemaakt. Verder hadden alle andere veertien paren 3SA + 3. Een top voor u. Nog nagenietend geeft u in het volgende spel als enige een overslag weg in een 3 klaveren bod. Een nul, en veel moois van het vorige spel is teniet gedaan. Bij de butlertelling levert het unieke slem bod u 13 impen op, en kost de weggegeven overslag u slechts 1 imp. Hierdoor houdt u er altijd nog 12 over. Deelname: 35 p.p. Datum/tijd: Woensdag 21 mei Koffie vanaf uur, start bridge Sluitdatum voor de inschrijving: 12 mei 2014 Opgeven kan nu al bij U krijgt dan vanzelf alle verdere informatie toegezonden. Op 16 juni organiseert de Nederlandse Club in samenwerking met de ANM een busreis naar de Luberon. Daar zullen we een aantal interessante plaatsen, zoals Gordes en Rousillon bezoeken en genieten van de kersen, die dan in overvloed aanwezig zijn. De start van de trip is om 8 uur s ochtends op de parkeerplaats bij de entrée van de snelweg bij Le Muy (afrit 36). Vandaar via de A8 naar Aix-en-Provence, van waar we met een gids via de D556 noodwaarts naar Pertuis gaan en steken we de bergketen van de Luberon door richting Cadenet en Bonnieux. Langs deze route liggen de kersenboomgaarden. Na het kersen kopen en eten brengen we een bezoek aan Village des Bories op 1.5 km van Gordes. Dit verlaten dorp wordt ook wel Savourin-Bas genoemd en is opgebouwd uit cabanes, die bestaan uit gestapelde platte leistenen met een plat dak. In Gordes gebruiken we het dejeuner, dat uit vier gangen met koffie na bestaat en vooraf wordt gegaan door een apèro. Gordes heeft de reputatie één van de mooiste dorpen van Frankrijk te zijn. Het was een oppidium van de tribuun van Vulgientes uit de Gallo-Romaanse tijd. De bevolking heeft in de loop der eeuwen veel meegemaakt, zoals invasies, godsdienstoorlogen, de pest, tweemaal een aardbeving en tenslotte aan het einde van de Tweede Wereldoorlog een bombardement. Ondanks alles is het dorp goed geconserveerd gebleven en tevens de trots van de bevolking. In de middaguren bezoeken we de verlaten okermijnen in Rousillon. De kosten bedragen 55, uitgaande van 40 deelnemers. Maximaal is er in de bus plaats voor 53 deelnemers. In dit geval zal de prijs lager uitvallen. Opgeven bij Verdere informatie volgt in een nieuwsbrief en op de website. Tiende keer strijd om Van Zalinge trofee Voor de tiende keer wordt op 27 mei het traditionele jaarlijkse tennistoernooi georganiseerd, waar gestreden zal worden om de VAN ZALINGE WISSELTROFEE. In navolging van het grote succes van de exposities Abstract Vibrations in Théoule-sur-Mer in 2011 en Valbonne in 2012, zal er in april/mei 2014 de derde expositie plaatsvinden, die wordt georganiseerd door Pim de Jongh en zijn internationale groep. De expositie in het Espace Culturel in Théoule-sur-Mer begint op zondag 27 april en eindigt op zondag 11 mei. De groep bestaat uit schilders en beeldhouwers van diverse nationaliteiten, waaronder vijf Nederlanders. De expositie toont een interessante collectie abstracte schilderijen van groot formaat, die wordt gepresenteerd door een zeer kundig en ervaren groep kunstenaars. De kunstenaars hebben zich persoonlijk en als groep voor de uitdaging gesteld om innovatief en vernieuwend te werken. De beeldhouwers laten werk zien, dat samengesteld is uit verschillende materialen en hebben gebruik gemaakt van diverse glazuurmethodes. Wederom wordt dit jaar het evenement gesponsord door ABN AMRO Private Banking te Valbonne. ABN AMRO zal zoals ook in de laatste jaren de apéro en de ballen sponsoren. De Nederlandse Club zal vanwege haar elfde lustrum een financiële bijdrage leveren. Evenals in voorgaande jaren vindt dit toernooi plaats op het tennispark Tennisclub du Vignal, 268, Chemin des Picholines in Chateauneuf-de-Grasse. Details wat betreft kosten voor deelname (inclusief lunch), voor supporters (uitsluitend lunch), lunchkeuze, aanvangstijd, etc., zullen per nieuwsbrief en op de website van de Nederlandse Club zo spoedig mogelijk bekend gemaakt worden. Inschrijven voor dit toernooi dat onder de supervisie van George Buter staat, kunt u reeds bij: Baije Loerts, tel.: , Peter Tissot, tel.: ,

18 PATRIES DAAGT UIT SPANNENDE SPORTEN Patries temt 330 pk s Patries laat in haar artikelen zien dat er ook voor de actieve en spanning zoekende Nederlander veel uitdagingen zijn aan de Côte d Azur. Ze gaat iedere keer weer een andere uitdaging aan. Iets waar velen onder ons alleen van dromen. In deze aflevering is Patries als enige vrouw tussen alleen maar mannen op het circuit Grand Sambuc in gevecht met 330 paardenkrachten. Uitdagingen vinden in dit deel van de wereld lijkt eenvoudiger dan het is. Zelfs met een klimaat dat zich uitstekend leent om allerlei dingen te doen blijft het zoeken naar de juiste uitdaging op het juiste moment. Zoals iedereen die aan de Côte is gebleven deze winter weet, heeft het meer geregend dan ooit tevoren in deze periode. Door deze meteorologische omstandigheden heb ik moeten kiezen voor een activiteit die je op ieder moment kan doen. En ik heb het gevonden: snelheid en de beheersing van paardenkrachten! Voordat ik hier verder op doorga, moet ik u waarschuwen. Probeer dit vooral niet op de openbare weg!!! Snelle bolides Nog voor zonsopgang vertrokken we naar het circuit Grand Sambuc op een steenworp van Aix-en-Provence. Op dit circuit kan je namelijk onder begeleiding van professionele coureurs kennis maken met het racen in snelle bolides. Grand Sambuc is een privé-domein van 600 hectare, met een door de eigenaar aangelegd privé-circuit. Toen we aankwamen was er al een sfeertje zoals je op Zandvoort tegen zou kunnen komen. De geur van olie, benzine, koffie en sigaretten kwam je dadelijk tegemoet. Na het noodzakelijke papierwerk mocht ik bij de briefing aansluiten. Hierbij werd vooral uitgelegd hoe je moet remmen op het circuit. Goede tip, aangezien er veel bochten zijn. Alleen maar mannen Zodra je jouw auto hebt gezien lijkt de tijd eindeloos lang te duren voordat je mag beginnen. Eerst maak je een surveillance-ronde over het circuit in een normale auto. De bochten worden gedetailleerd uitgelegd en bediscussieerd. Ondertussen racen de Ferrari s en Lamborghini s om je heen Er zijn alleen maar mannen te bekennen. De snelste rondetijd voor vrouwen ga ik vandaag zeker winnen! Toen ik in de auto stapte, legde de coureur nogmaals uit waar ik op moest letten: rem- en gaspedaal. De spiegels waren voor hem ingesteld. Dat was lastig, omdat je niet, zoals je gewend bent, naar achteren kunt kijken. Maar eenmaal op weg bleek de drang om in de spiegels te kijken ook wel verdwenen. Op het circuit werd met pylonen aangegeven hoe je de bochten moest nemen en vooral waar je moest remmen (appuyer sur le frein). Daar gingen we. De 330 pk s van de Porsche voelden goed aan. Optrekken was een fluitje-van-een-cent, de bolide lag als een blok op de weg. Al snel had ik door dat je heel hard op de buiten- Beslist een spannende ochtend en de uitdaging waard! Wilt u het ook eens proberen, dan kunt u contact opnemen met Grand kant van de bocht af rijdt, heel hard remt en dan 90 graden de Sambuc of Circuit Paul Ricard. Ze hebben daar verschillende bocht omgaat. Wat een sensatie. Ik had al gauw de smaak te trainingen voor beginners tot geoefende coureurs. De kosten pakken en tijdens het laatste rondje werd ik steeds vaker op mijn beginnen vanaf 100 voor een kennismaking met de autosport, knie getikt dat ik moest remmen, harder remmen. tot vele duizenden euro s om je brevet te halen. appuyer sur le frein! 34 35

19 door Jan de Deugd en Pieter de Mik Michiel Bom ook uitgever van Côte & Provence dat kopers en verkoper bij elkaar komen. Naast het uitgeven van het blad organiseert hij halfjaarlijks een onroerend goed beurs in Nederland en België: de Maison en France - Kasteeldagen. Door extra aandacht te geven aan de Belgen is Maison en France nu ook een goed gelezen magazine in het land van onze noordenburen. Van schoolkrant tot Frankrijk-magazines Uitgever is niet zomaar een beroep, het is een gave en een roeping. Michiel Bom is zo n man, met een roeping en een gave. Sinds enige jaren is hij de persoon achter de bekende Frankrijkbladen En Route en Maison en France. Ik ontmoet hem dit keer naar aanleiding van het feit dat hij sinds het najaar van 2013 ook de uitgever is van Côte & Provence, het derde Frankrijk-magazine binnen zijn uitgeverij. Tijdens ons gesprek blijkt dat Michiel vol energie zit en net met zijn redactie van Côte & Provence in Seillans heeft gesproken om de gewenste koers uit te stippelen. Na zijn eerste blad bleek ook dat En Route, het oudste van de Frankrijk-magazines in Nederland, in de etalage stond. Ook daar zag de ondernemer mogelijkheden. Alhoewel het een iets andere lezersgroep (de echte francofiel) heeft lukte het al snel ook dit blad te laten uitgroeien tot een special interestblad met een trouw koperspubliek. Michiel vertelde dat er ook al redelijk veel gezinnen zijn met dubbele abonnementen. En nu Côte & Provence ook in handen is van Michiel zal het me niet verbazen dat leden van onze club met nog iets meer belangstelling kijken naar de volgende editie. De lat wordt weer hoog gelegd en we hopen dat ook de jongste telg een mooie toekomst tegemoet gaat. De kriebel om iets te doen met bladen ontstond bij Michiel al op de middelbare school in Vlissingen. Hij stortte zich vol overgave op de schoolkrant, die daardoor een verandering onderging en beter gelezen werd. Hier leerde hij hoe je een interessant blad zou kunnen maken met inhoudelijke en grappige zaken en maakte hij kennis met deadlines. HOLLAND AT HOME Your online Dutch supermarket Holland-at-home.com is de meest toonaangevende Nederlandse online supermarkt voor Nederlanders in het buitenland. We bieden een royaal assortiment aan van Hollandse producten van de beste kwaliteit, waaronder typisch Hollandse levensmiddelen, biologische, fair trade, baby- en kindervoeding. Ook bent u aan het juiste webadres voor drogisterijartikelen, Hollandse souvenirs, poffertjespannen, boeken, tijdschriften en nog veel meer. Profiteer nu als lezer van Club aan de Côte d Azur van 5 korting op uw eerste bestelling. U kunt hiervoor de kortingscode AZUr5 invullen bij het afrekenen op Tijdens zijn studie natuurkunde in Amsterdam was het er even stilte rond de plannen met uitgegeven, maar nadat hij was afgestudeerd nam hij snel een besluit toen bleek dat er een vacature bij Elsevier Science vrijkwam en solliciteerde. Hij werd aangenomen en zijn carrière in de uitgeverij kreeg vorm. Na Elsevier kwam Wolters Kluwer en Sdu Uitgevers,waar hij onder andere de transformatie van de papieren versie van De Staatcourant naar de digitale variant begeleidde. Omdat hij midden in de wereld van de uitgevers stond, kwam hem in 2009 ter ore dat Maison en France te koop was. Voor zijn gevoel kon Maison en France inhoudelijk en visueel verbeteren en was er ruimte om een groter publiek te bereiken. Michiel zag er dus brood in en nam de uitdaging aan. Hij werd uitgever en ondernemer. Als ondernemer had hij snel in de gaten dat hij zich het best kon richten op de niche van huizenbezitter, huizenkoper en zoals Michiel het noemt de actieve dromers. Voor deze doelgroep komt het blad met interessante informatie en zorgt 37

20 Jonge of werkende Nederlander aan de Côte d Azur? JOP IS ER VOOR JOU! De groep Jonge Of Professionele Nederlanders in Zuid- Frankrijk (06 & 83) groeit gestaag. Onze activiteiten worden altijd gepland op tijden waarbij rekening wordt gehouden met werk- en gezinssituaties. De commissie JOP bestaat uit Nederlanders die in de doelgroep vallen en heeft als onderdeel van De Nederlandse Club de tools gekregen om VOOR JOU aan de slag te gaan! We staan open voor al je ideeën en suggesties die je per aan ons door kan geven: JOP biedt op haar website JOP-POST, voor jouw oproep. Dus als je wilt fietsen, theater bezoeken, een avondje stappen, etc., etc. en je vindt het leuk om dit met andere Nederlanders te doen: PLAATS EEN OPROEP! Kijk op NIEUWS VAN JOP We hebben een nieuw logo, een beetje moderner en wat strakker. Jop is op Facebook! Neem maar eens een kijkje en we zouden het leuk vinden als je ons wil Joinen en Liken! JOP gespot? Op de skipiste in Auron Voor de derde opeenvolgende keer, in het eerste weekend van februari, organiseerde JOP een weekeinde voor skiliefhebbers. Als plaats was net als vorig jaar Auron gekozen; makkelijk te bereiken en uitstekende faciliteiten. Bovendien is het skigebied groot en gevarieerd, zodat zowel de rustig-aan-skiërs als de fanatici die elke denkbare lift en piste willen verkennen, aan hun trekken komen. De groep bestond dit jaar uit elf personen die er in de liften, tijdens de lunchsessies en s avonds aan de bar vrolijk in twee talen op los converseerden, want de familie van Pierre en Maaike Philip was overwegend francofoon. Hun plannen om een forellenkwekerij op te zetten waren natuurlijk bijzonder genoeg om er meer van te willen weten, en ook alle andere deelnemers kwamen goed aan bod in de vaak luchtige en soms ernstigere gesprekken. Met serieuze onderwerpen als het omleggen van sneeuwkettingen en de bijbelse tien geboden (google bood uitkomst bij de vraag welke dat ook alweer waren) werd de bar op zaterdagavond gesloten. Volgens de hogere machten hadden we het religieuze thema kennelijk niet met voldoende respect benaderd, want de wraak van boven wachtte ons op zondagmorgen: sneeuwval en dichte nevel! Dit ontnam ons het zicht en de oriëntatie op de piste, en maakten het skiën tot een extra moeilijke uitdaging. Het leed werd verzacht door een goede gezamenlijke lunch tot besluit van dit gezellige wintersportweekend. JOP-Netwerkborrel op 15 februari in Domaine Cocagne in Cagnes-sur-Mer Misschien ben jij ook geweest om kennis te maken met andere jongere en/of werkende Nederlanders? Het is gewoon fijn om eens te horen hoe een ander hier in Frankrijk bezig is en wellicht zijn er raakvlakken om elkaar van dienst te kunnen zijn. Tijdens de JOP-Netwerkborrels staat er altijd een display waar jij je visitekaartje in kan zetten en/of kan kijken wie er nog meer zijn. Zo kan je elkaar een beetje helpen of de business gunnen. De eerstvolgende JOP-Netwerkborrels worden op 5 april en op 24 mei georganiseerd. JOP agenda 2014 Alle informatie over de te organiseren activiteiten staat tijdig op de website: Als je via de mail of Linked-in op de hoogte gehouden wilt worden, meld je dan aan. Voor bij: en via Linked-in bij de JOP-GROEP, herkenbaar aan het JOP-logo. Ook zijn we sinds kort actief op Facebook. Daar publiceren wij alle verslagen en foto s, zodat je helemaal op de hoogte bent van wat zich rondom JOP afspeelt. JOP-Netwerkborrel Ja, de opkomst was super afgelopen februari in Domaine Cocagne in Cagnes-sur-Mer en daarom hebben we besloten om in de herhaling te gaan! wanneer: zaterdag 5 april wie: alle Joppers met nadruk op de werkenden. Daarnaast nodigen wij voor de netwerkborrels alle mensen uit die in de doelgroep vallen en willen kijken of JOP ook iets voor hen is. Waar: Sandton Hotel Domaine Cocagne - 30 Chemin du Pain de Sucre in Cagnes-sur-Mer. tijd: vanaf tot? kosten: tussen en uur is het Happy Hour. Dat wil zeggen 2=1. Drankjes betaal je zelf en we zullen zeker weer verwend worden met lekker hapjes als bitterballen, nootjes, olijfjes mmmmm. Aanmelden: niet nodig, neem je visitekaartjes mee en doe leuke contacten op! JOP-Koningsfeest Oranje Café Twee jaar geleden goot het op Koninginnedag. Wij hadden Daar in dat oranje café aan de haven geen last van! Sterker nog het was reuze gezellig en daarom gaan we het weer organiseren! wanneer: zaterdag 26 april wie: alle Joppers die zin hebben in een feestje in de kroeg. waar: café Le Parana, gelegen aan de doorgaande weg op nr. 54 Avenue de Lérins in Théoule-sur-Mer, telefoonnummer: tijd: vanaf tot ca uur tip: na uur dineren reserveren aanbevolen! info: volgt via de website. JOP-Netwerkborrel wanneer: vrijdag 23 mei wie: alle Joppers met nadruk op de werkenden. Daarnaast nodigen wij voor de netwerkborrels alle mensen uit die in de doelgroep vallen en willen kijken of JOP ook iets voor hen is. waar: restaurant Le Relais des Adrets in Les Adrets del Esterel tegenover het gemeentehuis. tijd: vanaf tot uur kosten: drankjes betaal je zelf en JOP zal zorgen voor een warme bitterbal aanmelden: niet nodig, neem je visitekaartjes mee en doe leuke contacten op! WK voetbal juni 2014 JOP-Oranje Café In Le Parana, Théoule-sur-Mer; hét Café waar we ook het Koningsfeest vieren. Gelegen tegenover de bekende strandtent Marco Polo aan de doorgaande weg. De uitbater zal zijn hele tent oranje schilderen en we weten inmiddels dat daar leuke feestjes gevierd kunnen worden. Het is natuurlijk altijd gezellig om met Wil jij ook iets organiseren of zoek je contact met andere Nederlanders? JOP biedt via het prikbord op de website (www.jopnl.com) de mogelijkheid om iets te organiseren of mede te delen. Dat kan een avond stappen zijn, een oproep voor jonge moeders die elkaar willen ontmoeten of voor mensen die op zoek zijn naar anderen om met elkaar naar Franse les te gaan. Bijna alles is mogelijk! Neem maar eens een kijkje. Er staat nu een oproep voor stagiaires in de horeca. Wij staan ervoor open om van jou te horen wat JOP nog meer zou kunnen doen om de jongeren en werkenden in dit deel van Frankrijk te bereiken. elkaar naar de prestaties van onze jongens te kijken en JOP is hier ook van de partij! wanneer: de eerste wedstrijd Spanje - Nederland is op 13 juni om uur. Australië Nederland wordt op 18 juni vanaf uur gespeeld. Nederland Chili is op 23 juni vanaf uur. wie: alle Joppers die van Nederland en voetbal houden. waar: café Le Parana, gelegen aan de doorgaande weg op nr 54 Avenue de Lérins in Théoule-sur-Mer, telefoonnummer: info: Om teleurstellingen te voorkomen adviseren wij je om een plaats te reserveren. Mocht Nederland in de finale zitten dan organiseert JOP op die dag een spontane borrel! Meer info volgt via de website. JOP-BYO-Picknick wanneer: zondag 22 juni vanaf ca uur. wie: alle Joppers van klein tot groot. wat: picknick waterfietsen zwemmen gezelligheid. waar: grasveld & picknicktafels van Lac-de-St- Cassien. aanmelden: via de website: kosten: 5,= per gezin. info: eigen picknickmand verzorgen. JOP-ZOMER-GA-UIT-JE-DAK-FEEST wanneer: wie: wat: info: OOK JOP?? 14 augustus vanaf ca uur. dit wordt een feest voor alle Joppers vanaf 16 jaar. super zomerfeest met live muziek disco dansen feest etc. etc. volgt via de website: JOP maakt deel uit van De Nederlandse Club. Wil je je ook aanmelden als lid van JOP? Volg dan de link op de website: o.v.v. lidmaatschap JOP. TOT ZIENS TOT JOP! 38 39

Geluidsinstallatie, Beamer 1 Algemene Reserve 39.041

Geluidsinstallatie, Beamer 1 Algemene Reserve 39.041 Balans 2014 ACTIVA 2014 PASSIVA 2014 Geluidsinstallatie, Beamer 1 Algemene Reserve 39.041 Vooruit Ontvangen Liquide Middelen Contributie 2015 1.645 Credit Agricole Betaalrekening 10.691 Sponsors 450 Credit

Nadere informatie

basiszinnen spreekvaardigheid

basiszinnen spreekvaardigheid basiszinnen spreekvaardigheid Formele en informele spreektaal In dit hoofdstuk krijg je allerlei uitdrukkingen die je in veel voorkomende gesprekssituaties kunt gebruiken. Er zijn, net zoals in het Nederlands,

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Nieuwsbrief april 2015 3e jaargang nr. 1

Nieuwsbrief april 2015 3e jaargang nr. 1 Nieuwsbrief april 2015 3e jaargang nr. 1 Beste leden, Heb je vragen, opmerkingen of leuke, anekdotes? Laat het aan ons weten via nieuwsbriefsvs@hotmail.com. Wellicht zullen wij het plaatsen in de nieuwsbrief!

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

Goudse Rembrandts bekend!

Goudse Rembrandts bekend! PERSBERICHT 17 juli 2014 Goudse Rembrandts bekend! De jury (directeur Museum Gouda, Gerard de Kleijn) heeft ruim honderd tekeningen en schilderwerken ontvangen voor de tekenwedstrijd: Wie is de beste Rembrandt

Nadere informatie

Vivarium 2015: Lucky #7

Vivarium 2015: Lucky #7 Nieuwsbrief nr.1 Maart 2015 Vivarium 2015: Lucky #7 Na de zeer succesvolle terugkeer van Vivarium in 2014, zijn de voorbereiding op de komende editie al weer in volle gang. Wie de gehele historie van Vivarium

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

1. Voorwoord. 2. Terugblik

1. Voorwoord. 2. Terugblik v 2012 Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Terugblik 3. Bijdrage aan het museum 4. Financiële verslaglegging 5. Doelstelling vrienden van museum Jan van der Togt Voorwoord 1. Voorwoord Het afgelopen jaar trok

Nadere informatie

Parkinson Café Delft en omstreken Nieuwsbrief van de maand November

Parkinson Café Delft en omstreken Nieuwsbrief van de maand November Parkinson Café Delft en omstreken Nieuwsbrief van de maand November Parkinson Café Delft en omstreken website: Sophia Revalidatie (sportkantine), www.parkinsoncafedelfteo.nl Reinier de Graafweg 1, email:

Nadere informatie

Uitwerkbijlage VMBO-BB 2006

Uitwerkbijlage VMBO-BB 2006 Uitwerkbijlage VMBO-BB 2006 tijdvak 1 FRANS BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in deze uitwerkbijlage. VERGEET NIET DEZE UITWERKBIJLAGE IN TE LEVEREN 600013-1-628u Meerkeuzevragen

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

DE KUNSTKRINGKRANT (nr.24) VOOR DE WAKKERE KUNSTENAAR. Nieuwsbrief voor leden Kunstkring Zeewolde. november 2015.

DE KUNSTKRINGKRANT (nr.24) VOOR DE WAKKERE KUNSTENAAR. Nieuwsbrief voor leden Kunstkring Zeewolde. november 2015. DE KUNSTKRINGKRANT (nr.24) VOOR DE WAKKERE KUNSTENAAR Nieuwsbrief voor leden Kunstkring Zeewolde. november 2015. Vereniging Kunstkring Zeewolde, nieuw bestuur. Foto: Klaas Bouma Op de foto het nieuwe bestuur

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over verkopen aan en adviseren van gasten in horecabedrijven. Oftewel: het verkoopadviesgeprek. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Het ontstaan van koken... 3 De eerste ontdekking... 3 Het eerste beetje koken... 3 De ontwikkelingen... 3 Kok worden...

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Stedentrip Parijs Autitravel

Stedentrip Parijs Autitravel Stedentrip Parijs Autitravel 11 t/m 15 juni 2015 Reizigers: Roel van wissen, Sam Haley, Martijn Ambrosius, David van Arendonk, David Jockin, Rik van Keeken & Rick van den Oord Reisleiders: Lisanne Harmsen

Nadere informatie

Vereniging Post - Actieven Belastingdienst Leiden

Vereniging Post - Actieven Belastingdienst Leiden Vereniging Post - Actieven Belastingdienst Leiden Cameliadal 6 2317 HK Leiden : 071-5212938 «hr_mv» «Voorl» «Voorv» «Naam» «Adres» «Postcode» «woonplaats» Leiden, september 2010 Nieuwsbrief 2010-2 De vakantieperiode

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Wat kan ik voor u doen?

Wat kan ik voor u doen? 139 139 HOOFDSTUK 9 Wat kan ik voor u doen? WOORDEN 1 1 Peter is op vakantie. Hij stuurde mij een... uit Parijs. a brievenbus b kaart 2 Ik heb die kaart gisteren.... a ontvangen b herhaald 3 Bij welke...

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil pagina 1 van 5 Home > Bronteksten > Plato, Over kunst Vert. Gerard Koolschijn. Plato, Constitutie (Politeia), Amsterdam: 1995. 245-249. (Socrates) Nu we [...] de verschillende elementen van de menselijke

Nadere informatie

ORGANISEER EEN SNERTWERKEVENEMENT

ORGANISEER EEN SNERTWERKEVENEMENT ORGANISEER EEN SNERTWERKEVENEMENT Een vereniging biedt kansen voor bedrijven. Uiteraard in het ledenbestand, maar ook in het zakelijk netwerk dat achter de verenging schuilgaat. Veel clubs organiseren

Nadere informatie

2c nr. 1 zinnen met want en omdat

2c nr. 1 zinnen met want en omdat OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

1. Voorwoord. 2. Terugblik

1. Voorwoord. 2. Terugblik v 2013 Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Terugblik 3. Foto s van de geschonken kunstwerken 4. Financiële verslaglegging 5. Doelstelling vrienden van museum Jan van der Togt Voorwoord Beste vrienden bijgaand

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

III. L adjectif. III. L adjectif. 1. Accord de l adjectif 1.1 L adjectif prend s 1.2 L adjectif + E 1.3 L adjectif substantivé

III. L adjectif. III. L adjectif. 1. Accord de l adjectif 1.1 L adjectif prend s 1.2 L adjectif + E 1.3 L adjectif substantivé III. 1. Accord de l adjectif 1.1 prend s 1.2 + E 1.3 substantivé 2. Les degrés de comparaison 2.1 Les comparatifs 2.2 Les superlatifs 2.3 Les irréguliers 1 III. 1. Accord de l adjectif 1.1. prend S Quand

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- )

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Oprichting In 1768 werd het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen officieel opgericht. De aanleiding vormde een initiatief uit Vlissingen tot

Nadere informatie

"UIT ETEN" UIT ETEN DOOR CARL SLOTBOOM "COUPE ROYAL" 1 DAME/2 HEREN SPEELDUUR: 55-60 MINUTEN

UIT ETEN UIT ETEN DOOR CARL SLOTBOOM COUPE ROYAL 1 DAME/2 HEREN SPEELDUUR: 55-60 MINUTEN "UIT ETEN" UIT ETEN VIER KOMISCHE EENAKTERS DIE ZICH AFSPELEN IN EEN RESTAURANT DOOR CARL SLOTBOOM "COUPE ROYAL" 1 DAME/2 HEREN SPEELDUUR: 55-60 MINUTEN "ONVERWACHTE ONTMOETINGEN" 3 DAMES/3 HEREN EN EEN

Nadere informatie

Best, 18 juli 2014. Programma 50-jarig jubileum Thema: LTVB Wereldclub

Best, 18 juli 2014. Programma 50-jarig jubileum Thema: LTVB Wereldclub Programma 50-jarig jubileum Thema: LTVB Wereldclub Programma 50-jarig jubileum Thema: LTVB Wereldclub Het programma voor het 50-jarig jubileum werd niet alleen beperkt tot een jubileum weekend. De jubileum

Nadere informatie

NIZOZEMŠTINA ROZŘAZOVACÍ TEST

NIZOZEMŠTINA ROZŘAZOVACÍ TEST NIZOZEMŠTINA ROZŘAZOVACÍ TEST Úrovně A1 C2 1. Zij een zus. a. heb b.heeft c. hebt 2. Waarom je Nederlands? a. studeren b.studeert c. studeer 3. Waar ga je? a. vandaan b. - - - c. heen 4. Spreek je nog

Nadere informatie

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit Donderdag 2 februari 2012 Welkomstwoord JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Ontmoeting Chinese minister van Cultuur Cai Wu - Errera, Brussel Zeer geachte collega, minister

Nadere informatie

GEZONDHEID (La santé)

GEZONDHEID (La santé) FICHE LEXICALE NEERLANDAIS 1/5 GEZONDHEID (La santé) a. Wat zijn hun klachten? (De quoi se plaignent-ils?) A C B G I H 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. E D Klachten hoest moet overgeven ben verkouden heb

Nadere informatie

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design Woord voor Woord is een programma mondelinge vaardigheden NT2 voor analfabete beginners. Het omvat 12 lessen. De ontwikkeling van het programma en de daarbij behorende video s is mogelijk gemaakt door

Nadere informatie

Nieuwsbrief MTC december 2014

Nieuwsbrief MTC december 2014 Nieuwsbrief MTC december 2014 Afscheid van een tennisvriend Op 8 december 2014 is helaas veel te vroeg, ons sympathieke en altijd vrolijke tennislid Fred Koster overleden. Wij bewaren mooie herinneringen

Nadere informatie

26,27,28,29,30 en 31 oktober 2014.

26,27,28,29,30 en 31 oktober 2014. De Côte du Rhônewijnreis,... Beste Wijnreis-Liefhebbers, hier zijn de definitieve reisplannen voor de Côte du Rhône op 26,27,28,29,30 en 31 oktober 2014. De valiezen kunnen we afgeven bij ITA Vanhove reizen

Nadere informatie

Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld

Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld De Biënnale van de Schilderkunst is dit jaar aan haar derde editie toe Dit tentoonstellingsproject ontstond uit de museale ambitie van zowel het Roger Raveelmuseum

Nadere informatie

Stichting Kinderpostzegels

Stichting Kinderpostzegels Stichting Kinderpostzegels gemaakt door Eva Prince 10/10/15 voorwoord Ik doe mijn werkstuk over Kinderpostzegels. Want ik vind dat kinderpostzegels verkopen leuk is. Ik vind dat Stichting Kinderpostzegels

Nadere informatie

Je n ai pas reçu le dépliant.

Je n ai pas reçu le dépliant. 1 Je n ai pas reçu le dépliant. Je bent telefoniste bij de klantendienst van Macro Alleur. Bij de aanbiedingen van de week is er een citruspers Philips AZ77. 1 Lees de dialoog La réception / Le service

Nadere informatie

En.donderdag is het dan ook nog Hoeksteenfeestdag! De weersvoorspelling is goed en dat belooft dus ook weer een topdag te worden.

En.donderdag is het dan ook nog Hoeksteenfeestdag! De weersvoorspelling is goed en dat belooft dus ook weer een topdag te worden. CALKOENSTRAAT 15 1121XA LANDSMEER INFO-BULLETIN 19 2 juli JAARGANG 2013-2014 Vanuit de directie Op het moment dat ik mijn aandeel voor de INFO schrijf, is de vakantie echt in het vooruitzicht. Wat een

Nadere informatie

Informatie deelname KunstExpo Bloeiend Zijpe 2015

Informatie deelname KunstExpo Bloeiend Zijpe 2015 Informatie deelname KunstExpo Bloeiend Zijpe 2015 Thema: Bloeiend Zijpe is een bloeiend, kleurrijk, creatief en sportief evenement dat voor de 10e maal wordt georganiseerd en dat dit jaar hopelijk weer

Nadere informatie

In dit nummer: NIEUWSBRIEF. Jaargang 13, nummer 22 nieuwsbrief: week 27 03-07-2014

In dit nummer: NIEUWSBRIEF. Jaargang 13, nummer 22 nieuwsbrief: week 27 03-07-2014 NIEUWSBRIEF Jaargang 13, nummer 22 nieuwsbrief: week 27 03-07-2014 In dit nummer: - De jarigen - Update nieuwbouw - Groepsindeling - Mededeling Erna - Bedankochtend hulpouders - Groep 1-2 - Juffendag groep

Nadere informatie

DREAMS NATURE GLAMOUR WINTER

DREAMS NATURE GLAMOUR WINTER CHRISTMAS at work 2014 We presenteren u graag onze nieuwe kerstthema s: DREAMS, NATURE, GLAMOUR, WINTER Naast deze thema s blijven we u ook onze CLASSIC-thema s (rood, zilver of goud) aanbieden; onze sfeer-volle

Nadere informatie

April 2013. Beste allemaal, Burgemeester Aboutaleb op bezoek

April 2013. Beste allemaal, Burgemeester Aboutaleb op bezoek April 2013 Beste allemaal, Burgemeester Aboutaleb op bezoek Wat een geweldige feestweek! De hele week heeft in het teken gestaan van de kroning van prins Willem Alexander tot Koning van ons land. Maandagmorgen

Nadere informatie

FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE

FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE We presenteren u graag onze nieuwe kerstthema s: FABULOUS CHIC, WINTER LODGE, CHRISTMAS MORNING, BALANCED WHITE.* Naast deze thema s blijven

Nadere informatie

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL SCHIEHAVEN 11 TEL. 010 476 02 12 3024 EC ROTTERDAM www.c5jazz.nl INTRO NIEUWSBRIEF U ontvangt hier de eerste nieuwsbrief van C5 Jazz. Wij gaan ook moderniseren.

Nadere informatie

business Sed Smakelijk en zakelijk ineen Samen eten en drinken, een culinaire parel in s Gravenmoer! Zakelijk ontmoeten en smakelijk genieten

business Sed Smakelijk en zakelijk ineen Samen eten en drinken, een culinaire parel in s Gravenmoer! Zakelijk ontmoeten en smakelijk genieten Sed Inclusief Businessvoordeel business Samen eten en drinken in een zakelijke setting www.samenetenendrinken.nl Samen eten en drinken, een culinaire parel in s Gravenmoer! Reserveer nu onze Business Lunch

Nadere informatie

Nieuwsbrief aan de vrienden van OK maart 2015 nr. 76. Agenda

Nieuwsbrief aan de vrienden van OK maart 2015 nr. 76. Agenda Nieuwsbrief aan de vrienden van OK maart 2015 nr. 76 Agenda Zaterdag 21 maart 2015: Bingo Zondag 3 mei 2015: Bikersday Dinsdag 5 mei 2015: Nationale bevrijdingsdag. Meer nieuws hierover volgt nog. Maandag

Nadere informatie

Waarom de grijze massa van uw klant u door een volgende crisis helpt

Waarom de grijze massa van uw klant u door een volgende crisis helpt Waarom de grijze massa van uw klant u door een volgende crisis helpt Het aantal organisaties dat problemen krijgt met klanten die wegblijven en een teruglopende cashflow positie, neemt elke maand opnieuw

Nadere informatie

Schildervakanties. Inspirerende workshops en vrij schilderen

Schildervakanties. Inspirerende workshops en vrij schilderen Schildervakanties Kunstschilder José van den Helder-van Oudenallen geeft met veel enthousiasme schilderworkshops voor beginnende en gevorderde schilders. Op een vrije en toegankelijke manier brengt zij

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

WAARDIG LEVEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK

WAARDIG LEVEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK WAARDIG LEVEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK 1. TOELICHTING Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot democratie te komen.

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

La Tulipe Chapeau! DE TULP IN DE MODE. 2 februari t /m 1 september 2013

La Tulipe Chapeau! DE TULP IN DE MODE. 2 februari t /m 1 september 2013 La Tulipe Chapeau! Foto Mieke Wijnen 2 februari t /m 1 september 2013 Grachtweg 2a 2162 HN Lisse di t/m zo 13.00-17.00 uur Tel. 0252-417 900 www.museumdezwartetulp.nl info@museumdezwartetulp.nl De tulp

Nadere informatie

Beeld Hoofdstuk 5. Uitgeschreven tekst. NL test

Beeld Hoofdstuk 5. Uitgeschreven tekst. NL test Beeld Hoofdstuk 5 Uitgeschreven tekst NL test www.ncrv.nl/ncrvgemist/8-1-2011/nl-test-2011-afl-1 (fragment tot 8:53 min.) NL test (NCRV) Duur fragment: 8:53 min. Duur uitzending: 24:49 min. Datum uitzending:

Nadere informatie

Hoe schrijf ik tekst voor mijn website?

Hoe schrijf ik tekst voor mijn website? Hoe schrijf ik tekst voor mijn website? Heb je een eigen website, maar worstel je met de teksten die je daarop kwijt wil? Volg dan dit stappenplan. Met een paar handige tips kom je vast een heel eind.

Nadere informatie

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders Tekstboek DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders P.J. Meijer A.G. Sciarone Tekstboek Herziene editie

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. 169 Juli 15. Chr. basisschool De Rank. Geachte ouder(s),

NIEUWSBRIEF. 169 Juli 15. Chr. basisschool De Rank. Geachte ouder(s), Geachte ouder(s), Warme dagen in het vooruitzicht beloven wellicht een mooie zomer. We zullen het zien, maar de kinderen komen wel in vakantiestemming als de zon zo overvloedig schijnt. Tijdens warme dagen

Nadere informatie

Het taalconflict in België Vlamingen gedropt in Wallonië

Het taalconflict in België Vlamingen gedropt in Wallonië Het taalconflict in België Vlamingen gedropt in Wallonië België is officieel tweetalig, maar de Vlamingen en Walen gaan niet altijd goed samen. Je kunt spreken van een taalconflict. Hoe kijken Vlaamse

Nadere informatie

CONTACT Sinopia Masterclass Bezoek: Damrak 243, kamer 36 post: Damrak 373 1012 ZJ Amsterdam 06-20589963 advies@sinopia.nl / www.sinopia.

CONTACT Sinopia Masterclass Bezoek: Damrak 243, kamer 36 post: Damrak 373 1012 ZJ Amsterdam 06-20589963 advies@sinopia.nl / www.sinopia. MASTERCLASSES: KUNST EN DE MARKT: BASIS Het kijken naar en kopen van kunst is leuk en biedt een interessante verdieping in het dagelijkse leven. Maar voor het kopen van kunst is behalve de eigen goede

Nadere informatie

NIEUWS April 2014 jaar 18 Nr. 1 www.oudallee.nl Redactieadres: Boslaan 7

NIEUWS April 2014 jaar 18 Nr. 1 www.oudallee.nl Redactieadres: Boslaan 7 NIEUWS April 2014 jaar 18 Nr. 1 www.oudallee.nl Redactieadres: Boslaan 7 LENTE Na iets wat we nauwelijks winter kunnen noemen, is de lente in volle hevigheid losgebarsten. De natuur explodeerd en het is

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

LUNCH- EN DINERMOGELIJKHEDEN OP WEDSTRIJDDAGEN

LUNCH- EN DINERMOGELIJKHEDEN OP WEDSTRIJDDAGEN 1 LUNCH- EN DINERMOGELIJKHEDEN OP WEDSTRIJDDAGEN INHOUD Steaks & Salads (Business Club) 4 Burger vs Lobster (Business Club) 6 De Blauwe Lotus 8 Eetcafé De Verlenging 10 Dineren of lunchen in het Philips

Nadere informatie

Jaargang 51 Editie 01 Januari 2015

Jaargang 51 Editie 01 Januari 2015 Jaargang 51 Editie 01 Januari 2015 . Maandelijks convocaat voor de leden van het Katholiek Vrouwengilde van Tegelen en omstreken Jaargang 51 Nr. 1 januari 2015 Redactie: Tiny Testroote Contactadres voor

Nadere informatie

S p o n s o r b r o c h u r e

S p o n s o r b r o c h u r e S p o n s o r b r o c h u r e Het evenement Haarlemmermeer Culinair is een arlijks terugkerend culinair spektakel met als doel de inwoners van de Haarlemmermeer e.o. een onvergetelijke culinaire ervaring,

Nadere informatie

voor thuis wonende senioren Service Senioren Activiteitenpas Senioren Servicepakket Aanvullende diensten Stichting Verenigde Zorgcentra Schijndel

voor thuis wonende senioren Service Senioren Activiteitenpas Senioren Servicepakket Aanvullende diensten Stichting Verenigde Zorgcentra Schijndel Stichting Verenigde Zorgcentra Schijndel Zorgcentrum Mgr. Bekkershuis Verpleeghuis St. Barbara Service voor thuis wonende senioren Senioren Activiteitenpas Senioren Servicepakket Aanvullende diensten De

Nadere informatie

15. eten moet je toch

15. eten moet je toch GRATIS voorproefje 15. eten moet je toch Uitnodigen Ik zal zorgen dat ik honger heb. Hou het eenvoudig, hoor! Ik eet alles. Ik ben niet zo n moeilijke eter. Maar verder eet ik alles! Je ziet me wel verschijnen.

Nadere informatie

KIJKWIJZER FDN MUSEUM

KIJKWIJZER FDN MUSEUM KIJKWIJZER FDN MUSEUM Welkom in Heerenveen Museum. Hier ontdek je het verhaal van Heerenveen. Je gaat straks kijken naar het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum. Domela had een duidelijke mening over drank

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO DEEL 1 DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 In Nederland wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Maar wie bepaalt wat er onderzocht wordt? In het voorjaar van 2015 hebben Nederlanders

Nadere informatie

Un siècle de peinture belge. peinture belge. rencontre de deux collections. rencontre de deux collections

Un siècle de peinture belge. peinture belge. rencontre de deux collections. rencontre de deux collections Un siècle de peinture belge Un siècle de peinture belge rencontre de deux collections rencontre de deux collections Le BAL et la collection Belfius s associent pour présenter au Musée des Beaux-Arts de

Nadere informatie

kunstliefde Utrechtse kunst &beeldende kunst ruimte voor Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016

kunstliefde Utrechtse kunst &beeldende kunst ruimte voor Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016 kunstliefde ruimte voor &beeldende kunst Utrechtse kunst Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016 Voorwoord; In de cultuurnota 2013-2016 geeft de commissie in haar advies aan

Nadere informatie

10 Een pluizig beestje

10 Een pluizig beestje 10 Een pluizig beestje REMCO CAMPERT Vooraf Remco Campert schrijft vooral verhalen en gedichten. Net als Hans Andreus (zie hoofdstuk 19) behoorde Campert tot de Vijftigers, een literaire stroming in de

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God?

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? 1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Geachte ouders. Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van week 23

Nieuwsbrief. Geachte ouders. Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van week 23 Nieuwsbrief Donderdag 4 juni 2015 Geachte ouders. Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van week 23 Bijbelverhalen Het thema voor volgende week is: Uitgeblust? Elia is in de woestijn. Hij ziet geen toekomst

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

KUNSTRONDE KUNSTEILANDEN AMSTERDAM. Speciale Kunstronde van zondag 11 December 2011 Extra Events : Wijnproeverij, Muziek & Kunstloterij

KUNSTRONDE KUNSTEILANDEN AMSTERDAM. Speciale Kunstronde van zondag 11 December 2011 Extra Events : Wijnproeverij, Muziek & Kunstloterij KUNSTRONDE KUNSTEILANDEN AMSTERDAM Speciale Kunstronde van zondag 11 December 2011 Extra Events : Wijnproeverij, Muziek & Kunstloterij Extra KEA evenementen... Wijnproeverij van de Wijnkelder Brouwersgracht.

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

Informatieve notitie BloodyNightCon Europe 2016

Informatieve notitie BloodyNightCon Europe 2016 Informatieve notitie BloodyNightCon Europe 2016 BloodyNightCon Europe de vierde editie zal plaatsvinden in het weekend van 14 en 15 mei 2016 in The Egg in Brussel. Dit is een fantastische en grote plaats

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx x x x x xx x xx xx x xx xxx xx xx xx xxx x xx x xxxx x EEN KNOTSGEKKE xxx x xxxx HICHAM BENOHOUD xxx xxxxx xxxx xxxxx xx Salle de Classe, série 2 KLASFOTO! xxxx xxxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xx x xxxxxx

Nadere informatie

Augustus 2013. Even voorstellen: Marianne Groenink, Reborn Feet, pedicure.

Augustus 2013. Even voorstellen: Marianne Groenink, Reborn Feet, pedicure. Augustus 2013 Even voorstellen: Marianne Groenink, Reborn Feet, pedicure. Ik ben Marianne Groenink, geboren in Steenwijk Na 10 jaar in de zorg te hebben gewerkt was ik aan iets nieuws toe... Ik kwam op

Nadere informatie

Inhoud van dit nummer: Al drie jaar..

Inhoud van dit nummer: Al drie jaar.. Inhoud van dit nummer: Al drie jaar.. (gedicht) Kinderen met verslaafde ouders Even voorstellen. Verslag van het Voorjaarsfeest 28 Mei Budgetrecept van Hinke Buitenveldertgroep - Hoogeveen Contactgegevens

Nadere informatie

Spreek Nederlands tijdens de koffiepauze. Gebruik 3 zinnen in het Nederlands tijdens een vergadering.

Spreek Nederlands tijdens de koffiepauze. Gebruik 3 zinnen in het Nederlands tijdens een vergadering. Spreek Nederlands tijdens de koffiepauze. Gebruik 3 zinnen in het Nederlands tijdens een vergadering. Parlez français à la pause-café. Utilisez 3 phrases en français pendant une réunion. Spreek Nederlands

Nadere informatie

restaurant la tasca Open: maandag t/m zaterdag Keuken open: 18:00-22:00 Voor groep reserveringen kunt u altijd vrijblijvend contact met ons opnemen.

restaurant la tasca Open: maandag t/m zaterdag Keuken open: 18:00-22:00 Voor groep reserveringen kunt u altijd vrijblijvend contact met ons opnemen. 1 Restaurant La Tasca Aan één van de mooiste grachten van Delft, de Voldersgracht, vindt u Restaurant La Tasca. Al sinds de opening in 1998 staan Robin en Bert hier in de keuken om met veel liefde, zorg

Nadere informatie