Antillean Navigator Nummer 53

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Antillean Navigator Nummer 53"

Transcriptie

1 17 Antillean Navigator Nummer 53

2 Antillean Navigator Nummer Vervolg van pagina 16 Op 24 januari jl. nam de KNRM tijdens een plechtigheid te Terschelling afscheid van de ook op Curaçao zeer bekend zeeredder de heer Ane Ruijg. In 32 diensjaren bracht hij met zijn bemanning 2255 mensen veilig aan wal. Tijdens het officiële afscheid van de heer Ane Ruyg, kwam de Duitse zeeredder Bernhard Runde uit Borkum over om samen met 150 anderen De heer Ruyg een goed pensioen toe te wensen. The most famous Dutch lifeboat coxswain Mr. Ane Ruyg saved 2255 persons from peril at sea during his career of 32 years. Last January he was pensioned. Daaronder waren reddingen tijdens orkaankracht, waarbij de reddingsboot zware schade opliep en een paar keer omsloeg, waarvan er één keer een looping werd gemaakt waarbij de reddingsboot over de volle lengte over de kop sloeg. Een hoogtepunt was het weerzien met de Duitse zeeredder Bernhard Runde van de reddingsboot Alfred Krupp.die op Nieuwjaardag 1995 was uitgevaren om tijdens een orkaan een overboord geslagen Nederlandse redder te zoeken. De Duitse reddingsboot sloeg om in 15 meter hoge branding, waarbij de schipper en een andere redder om het leven kwamen. Van het wrak van de Duitse reddingsboot redde Ane Ruijg de twee nog in leven zijnde opvarenden. SHIPPING INFORMATION. As stated elsewhere in this edition, logistics is for Curaçao crucial for its existence. Nearly all goods are imported by ships and furthermore there are transshipments. Consequently it is necessary that next to an excellent infrastructure, Curaçao has the men power to run the harbor efficiently. The Curaçao Dry dock Company can repair ships of nearly all sizes, provided the ships can pass the Juliana bridge with around 165 feet clearance. The Curaçao Isla Oil refinery once ranked amongst the most important in the world and still has an impressive daily output. The pictures show the various activities in the harbor and the continuous need for maritime expertise and also local awareness. A new tug for Intertug S.A. Colombia the EOS II of the type Stan Tug The fire fighting capabilities of this tugboat are impressive. Tug boats are designed 2 to render next to harbor, coastal and deep sea towage, also effective assistance to all emergencies that can happen at sea. The Columbian tugboat company Intertug S.A. is very satisfied with the Damen built tugboats. Since 1994 the company ordered 10 tugs. Voordien werd gewerkt met vrijwilligers met eigen vaartuigen en werd 2 The local chapter of the Royal Netherlands Association of Marine Technology (Dutch acronym KNVTS) started with a program to familiarize local students of secondary schools with the maritime world. This is done in cooperation of harbor pilots, who will give lectures and audio visual presentations in their spare time to students. Last year an harbor tour took place with the KTK tug OLA with onboard 21 students and their dean of the Radulphus college. It was a great success

3 19 Antillean Navigator Nummer 53 Ms. Omrine Wilson is a student of the Shipping & Transport College at Rotterdam and hopes to become a Maritime officer with the title of Bachelor of Science. This study involves the nautical as well as the technical management of ocean going ships. She sailed already as a cadet on a cargo ship and enjoyed sailing, the environment on board and above all the performance of her tasks. Her father is captain with the Curaçao Towage Company and her mother worked for an airline. Originally Ms. Omrine aspired to become an airline pilot, but now she is heading for a career that gives lots of opportunities to first class maritime officers. The Columbian tugboat company Intertug S.A. is very satisfied with the Damen built tugboats. Since 1994 the company ordered 10 tugs. The British cable laying and ocean cable repair ship Pacific Guardian has sinceshortly Curaçao as her base. The ship is permanently stand by in case of a failure of an ocean telecom cable, which are now using glass fiber instead of copper to transport the high volume of electronic traffic. At the harbor side there is a huge air conditioned warehouse with all the necessary spares for this kind of work. The agent of this ship is VR Shipping located in the Anthony Veder building at Zeelandia Curaçao. Photograph: courtesy of Cees Bustraan. 2

4 Antillean Navigator Nummer Verantwoord een tweedehands auto kopen Uw interesse is gewekt voor een leuke tweedehands auto. Model, type en vooral de kleur zijn helemaal naar uw zin. Mooier nog, de verkoopprijs valt binnen uw budget. Kortom met zoveel voordelen raakt de voorzichtigheid wat op de achtergrond. U wilt echter wel uw investering beschermen door zeker te weten dat de verkoopprijs in overeenstemming is met de kwaliteit van de auto. Geen (verborgen) gebreken die u handenvol geld, tijd en vooral ergernis gaan kosten. Als er gebreken zijn dan wilt u dat weten voordat u de koop doorzet. Zodoende kunt u met de verkoper onderhandelen over de verkoopprijs met als uitgangspunt dat de eventuele gebreken in ieder geval niet voor uw rekening komen. Echter kopers beschikken in de meeste gevallen over onvoldoende kennis van zaken om vast te stellen of de verkoopprijs inderdaad in overeenstemming is met de werkelijke waarde en de technische staat van het voertuig. Sinds kort voorziet Auto- Tax in deze behoefte. Met een taxatierapport van Auto-Tax beschikt u over een objectief, deskundig en onafhankelijk rapport dat u niet alleen inzicht geeft in de werkelijke (dag)waarde maar ook in de technische staat van de auto. Een Auto-Tax taxatierapport stelt u in staat om goed geïnformeerd te onderhandelen met de verkoper en om uiteindelijk de juiste beslissing te nemen bij uw voorgenomen koop. De taxatie wordt aan de hand van een vast protocol uitgevoerd. Bij het Aan en Verkoop taxatierapport wordt de auto op ruim 400 punten gecontroleerd. Het taxatierapport wordt uitgebreid met u besproken en aan u verklaard. U ontvangt uiteraard een origineel exemplaar. Auto-Tax wordt gevoerd door Gerard Pijnacker en Jan Rijnsburger, beide met zeer veel jaren ervaring in de automobielbranche. Zij hebben hun sporen ruim verdiend in de werkplaats, bodyshop, leasing, verhuur en dealerschappen. In Nederland als zowel in Curacao. Al deze kennis en ervaring is nu gebundeld in Auto- Tax.

5 21 Antillean Navigator Nummer 53 ERVARINGEN TIJDENS DE JAPANSE TIJD IN INDONESIE De belangstelling in Nederland voor de dramatische gebeurtenissen gedurende de Tweede Wereldoorlog neemt nog steeds toe. De gebeurtenissen in het toenmalige Nederlands Oost Indië, thans Indonesië zijn onderbelicht. Nederlandse militairen passeren tijdens een patrouille een beschadigde brug. fotobron: boek het nieuws opnieuw bekeken lleen het topje van de jsberg komt af en toe in et nieuws. oorts neemt het aantal ersonen, die in deze aren oorlogsslachtoffer waren, snel af, want wij spreken al over meer dan 65 jaar geleden. The Antillean Navigator had in oktober j.l. een gesprek met mevrouw Paula Johanna van Dongen, de echtgenote van de veel gedecoreerde voormalige koopvaardij officier en latere KLM station manager Willem Hage. HERINNERINGEN Mevrouw Paula van Dongen werd in Semarang geboren, alwaar haar vader handelsman was. In Batavia (het tegenwoordige Jakarta) volgde zij de lagere school en in Soerabaja de Rijks HBS. Ze wilde daarna worden opgeleid in de journalistiek, maar er was meer behoefte aan onderwijzend personeel en volgde zij een stoomcursus op de Kweekschool. Toen in Maart 1942 de toenmalige Nederlands- Indische regering capituleerde voor Japan, sloten de bezetters de scholen. Mevrouw van Dongen volgde daarna een EHBOopleiding in het kinderziekenhuis van Soerabaja, omdat EHBO-kennis onder oorlogsomstandigheden nog belang-rijker is dan in vredestijd. Aangezien zij de Maleise taal beheerste, was haar verhouding met de lokale bevolking goed. Ze gaf toen stiekum les aan kinderen. INTERNERINGEN. De Japanners begonnen met alle Europeanen te interneren, dus ook mevrouw van Dongen met haar ouders. In principe werden delen van woonwijken met prikkeldraad en gevlochten matten (gedek) omgeven, in de trant van de Joodse Ghetto s in Europa. Na een paar maanden werden alle geïnterneerden met goederentreinen naar concentratiekampen vervoerd. De vrouwen en kinderen uit Soerabaja gingen naar het interneringskamp Lampersari bij Semarang. Haar vader moest naar Burma om aan de dodenspoorweg te werken, verfilmd in de Britse film The bridge over the river Kwai. TROOSTMEISJES De Japanse bezetter dwongen vele Nederlandse vrouwen en meisjes (dat gebeurde ook in andere bezette gebieden) in de militaire prostitutie. Ze moesten zich de wensen van de Japanse militairen laten welgevallen. Deze zaak speelt internationaal nog steeds, omdat de nog overlevende slachtoffers geen genoegdoening hebben gehad. In het kamp waarin mevrouw van Dongen met haar moeder was opgesloten, lieten ze geruchten circuleren, dat er een besmettelijke ziekte heerste, dientegengevolge wilden de Japanner geen intieme contacten met de geïnterneerden. KAMPLEVEN Het regiem was streng: als de Japanners vonden, dat 2 bepaalde vrouwen ongehoorzaam waren geweest deze personen als straf drie dagen geen eten Nederlandse militairen van de 7 December divisie in 1946 aan de kade kort voor vertrek naar Indonesië. fotobron: boek het nieuws opnieuw bekeken.

6 Antillean Navigator Nummer kregen. Er waren goede en slechte kampcommandanten en de bewakers waren over het algemeen Koreanen, die zich slechter gedroegen dan de Japanners. Eten (gewoonlijk een beetje gekookte rijst plus wat groente) en hygiënische voorzieningen waren bar slecht. Men had een soort latrine boven een beekje. Dit duurde tot September 1945, toen gaven de Japanners zich over aan de gealliëerden, waardoor er op Java een ernstig machtsvacuum ontstond. BERSIAP PERIODE Het machtsvacuum leidde tot het ontstaan van lokale criminele groepen, die het o.a. hadden gemunt op de Europese Nederlanders. De voormalige kampbewakers werden nu de beschermers van de kampbewon- De heer en mevrouw van Dongen enkele jaren geleden in hun achtertuinte Amstelveen. Op verzoek van de fotograaf heeft de heer Hage zijn oorlogsonderscheidingen opgespeld. Echter in de Bersiap periode was de Britse aanwezigheid gering en het waren vooral de beroemde Ghurka s uit het toenmalige Brits Indië, die op Java werden ingezet. De Engelsen evacueerden de bevrijde vrouwen en kinderen per vrachtauto bracht in het Tanah Abang kamp, bewaakt door de Ghurka s alwaar zij moesten bivakkeren in afwachting van hun reis naar Nederland. NAAR NEDERLAND In januari 1946 gingen de groep waartoe mevrouw van Dongen behoorde met het m.s. Boissevain naar Nederland. Aan bijna vier jaren ellende kwam een einde. In Nederland ontmoette ze korte tijd later 3de stuurman Willem Hage van de scheepvaartmaatschappij Nederland. Ze huwden kort daarna en haar echtgenoot had na zes jaren oorlog op zee genoeg genoeg van het varen en trad in dienst van de KLM. Het echtpaar kreeg twee zonen. Eén is chirurg en de ander bedrijfspsycholoog. MAINTENANCE OF COMPUTERS Computers have become the back bone of modern life. Every office has computers and many systems are very sophisticated, like the computer system of the Revenue Service and the local Government computers with the records of the local population.of course there are many other high class computer users, like airlines flying into the United States of America with the increasing security measures as well as the international cargo agents, who are using the computers for the fast transfer of shipping and customs documents. As long as these computers are working, everything is fine.in short all high class institutions, like hospitals, big hotels, air traffic control etc. use special computers prepared for their special needs. But suddenly hard- and/ or software problems may manifest themselves and immediate action is needed. Since time is money and the loss of so many computers hours translate themselves in significant monetary losses. Instant repair is a must. The repair of sophisticated computers require the involvement of first class technicians, but where do we find them? ACS which stands for Absolute computers & services Curaçao is the best computer service enterprise at Curaçao and their name is so well known that often other Caribbean islands request the presence of ACS technicians.they are located in the same building as Scarlet at the Fokkerweg 26, Saliña. Mej. Paula van Dongen omstreeks ers. De inlandse bendes in de tijd voerden onvoorstelbare wrede overvallen uit en toen de Nederlandse soldaten in 1946 het gezag van de Britten begonnen over te nemen, waren de maatregelen tegen die bendes niet mals. en zij brachten deze mensen naar de haven van Semarang, waar op de rede een oud Engels schip lag om de in slechte staat van gezondheid verkerende overlevenden naar Batavia te brengen. Daar werden zij onderge- Ruim een maand na het interview met Mw. Paula Hage-van Dongen ontving de redactie van The Antillean Navigator het droevige bericht, dat mevrouw Paula was overleden.. De heer Hage kon het verlies van zijn vrouw kennelijk niet verwerken en overleed twee maanden later. Dat beiden mogen rusten in vrede.

7 NEWS ABOUT PLEASURE BOATING. The island of Curaçao is located outside the urricane belt at 12ºN and 69º W and has all the possibiliies to develop into a major yacht center. There are already excellent boat maintenance and storing facilities like the Curaçao Marine Services, but more expansion is possible. Although the present world economy is slowing down considerably the expansion of the motorand sailing yacht world, there remains the need for reliable, safe and secure mooring and storage facilities, as well as boat repair yards. It is a matter of initiative and promotion to profit more of the present natural bays and harbors the island offers. Curaçao is developing into a Caribbean HUB for aviation and shipping and has an excellent infrastructure. TOURISM Fortunately tourism to Curaçao remains strong, although due the economical world crisis the absolute top year 2008 cannot be repeated. During 2008 nearly all hotels were fully booked and there are still three hotels under construction. Curaçao is developing into a first class tourist destination and this is not only due to the expansion of first class hotel accommodation, but als to the many advantages of Curaçao during a period where many popular tourist destinations are being seriously affected by terrorism and public disturbances. We mention the following advantages: the safety and security, the Legal system, attractive climate outside the hurricane belt, a friendly multi lingual INTERNATIONAL PUBLICATIONS. The international yacht world is being exposed in two important publications: the EUROPEAN BOAT- BUILDER and the INTER- NATIONAL BOAT INDUS- TRY. These are bi-monthly British high quality magazines giving the latest information on new building, new designs and developments in boating industry related products, but also on the world s major boat shows. The magazine covers the whole world and is a must for people involved in the pleasure craft industry. These publications give a lot of information about what is happening in the boating world, like new high quality craft and 23 Antillean Navigator Nummer 53 developments intended to make life on board more easy and safer. New world legislation on building and environment as well as products meeting these requirements are also published. population and the attractive rate of exchange the local guilder versus the Euro. The local CHATA (Curaçao Hospitality and Tourist Association) together with the local Tourist Bureau CTB do everything to promote Curaçao abroad and there are plans to expand promotion to new potential countries like Brazil. There are also plans to offer tourists a maximum of entertainment. DOPHIN SUITES On March 3rd the new A new pedestrian bridge connects down town Willemstad (Punda) with the historicalscharloo section, which is to be rebuild as a touristic attraction. In the back ground the Maritime Museum and the bar/restaurant SAILS. hotel Dolphin Suites was opened officially. This hotel caters especially to handicapped persons; adults as well as children. The hotel works in conjunction with the Seaquarium, where handicapped children can swim with the friendly porpoises (dolphins) under guidance or enjoy the beach and the clean waters of the Caribbean sea. The hotel is wheel chair friendly and has special arrangements for day and night nursing care. There is a revalidation center and children can be under professional care while parents can enjoy an evening together. It is the only hotel of this nature in the Caribbean. SAILS Bar en Restaurant. Recently th new Bar and Restaurant SAILS was SAFETY AT SEA. Going to sea for longer trips require a lot of preparations and investigation. One important element of boating is safety and many newcomers with no knowledge of the sea can run into trouble easily. Piracy is developing in many sea areas and containers lost over board during bad weather often float below the surface of the seas, causing a tremendous risk for safe navigation. Near major rivers floating tree trunks can be expected and the possibility of a collision with deep sea vessels requires constant vigilance. If one looks into the records of sea rescue institutions, one discovers that lack ofmaintenance, fuel management, sloppy boat design, lack of good communications and the attitude as well as the knowledge of many boaters are often below standards. Therefore, all persons involved in boating industry should keep themselves well informed about new developments, reducing risks and increasing efficiency. opened in presence of many captains of the local industry. SAILS is located at the first floor of the Maritime Museum, which is located at the Waaigat entrance, where at the Punda side the Venezuelan barques are moored. From Punda near the Customs Office one can cross the new pedestrian bridge right into the Maritime Museum. SAILS is air conditioned and offers tantalizing lunches and off course a great variety of drinks. From the balcony one has a beautiful sight on down town Willemstad and the Annabay, where the ocean ships pass by. This main channel devides the city in two centres: Punda and Otrabanda at the North side. One can combine a visit to the maritime museum with a nice lunch at Sails.

8 Antillean Navigator Nummer n de voorgaande twee itgaven van deze peiodiek, werden de viandelijke akties van de uitse hulpkruiser IDDER beschreven. it was een zwaar beapend aangepast koopaarijdschip, noem het en kaperschip van de uitse Kriegsmarine, at de gealliëerde 4 Hr.Ms. Sumatra in 1939 nog met Nederlandse neutraliteits vlag op de scheepshuid geschilderd. HNLMS Sumatra was a Dutch light cruiser which searched in July 1940 for the nazi-german buccaneer Widder. cheepvaart nabij het aribisch gebied in 1940 anviel en vernietigde. e vorige verhalen kunt u erugvinden op Internet zie kader). ls neutraal oopvaardijschip vermomde ulp-kruiser an het tot zinken gerachte Britse vrachtschip ing John bleven slechts e gezagvoerder en de oofdwerktuigkundige evangen achter op de idder. Wellicht had dit te aken met irritatie over et antwoord dat de ezagvoerder had geeven toen Von Rucktechell opmerkte dat het ang duurde voor de King ohn onder de golven verween: Naturally, made n Britain!. Inmiddels eer anders geschilderd, itmaal als het Spaanse rachtschip El Neptuno, ette de Widder zijn tocht oort, nu in noordelijke ichting naar een rendezouz op 28 juli met de uitse tanker Rekum die met een lading stookolie uit de (Spaanse) Canarische eilanden was vertrokken om de Widder te bevoorraden. Interessante bijkomstigheid: deze brandstof was vrijwel zeker afkomstig van de Lago- Esso raffinaderij op Aruba, legaal naar de Spaanse eilanden gebracht door neutrale Spaanse tankers. De Widder zou op haar rooftocht nog zes schepen tot zinken brengen, waaronder het Nederlandse s.s. Oostplein, en met een totaal score van tien in oktober 1940 veilig in Duitsland terugkeren. Groot alarm, de Sumatra gaat zoeken. Onverwacht snel, al op 18 juli 1940 landden twee sloepen met 41 zeelieden van de Davisian en King John op het iets ten noorden van St.Maarten gelegen Britse eiland Anguilla. Hun aankomst was de eerste indicatie die de Britten hadden over de aanwezigheid van Map of the North, Middle and South Atlantic ocean were the sinkings in 1940 of merchant ships by the nazi-german buccaneer Widder are indicated DERDE DEEL Door Gerard Casius Maritieme historie: Een Duitse raider bij de Antillen een Duitse raider. Schipbreukelingen werden ook gemeld door de Franse kruiser Jeanne d Arc als zijnde gearriveerd op het Franse eiland St. Barthelémy op 17 juli, wellicht betrof het hier de derde sloep. Het bericht over de Widder sloeg in als een bom. Onmiddelijk werd het varen met individuele schepen verboden en twee Britse kruisers, de Dorsetshire en Cumberland, werden met spoed naar het operatiegebied van de Widder gestuurd, evenals schepen van het South America smaldeel van de Britse marine. En dat was niet alles. De Nederlandse kruiser Hr.Ms. Sumatra werd ook ingezet om de Widder op te sporen. De beschikbaarheid van de Sumatra bij de Antillen was min of meer toevallig. De in 1926 gereed gekomen en eigenlijk al verouderde lichte kruiser was tijdens de Mei-oorlog 1940 naar Engeland overgestoken. Op 2 juni vertrok het oorlogsschip, tesamen met de eveneens ontsnapte en nog niet geheel afgebouwde Hr.Ms. Jacob van Heemskerk, op een geheime missie om kroonprinses Juliana met haar twee dochters Beatrix en Irene naar Halifax spoed werd de Nederlandse kruiser naar het zeegebied ten Noorden van de Bovenwindse eilanden gestuurd. Onmiddelijk na vertrek uit Kingston werden schietoefeningen gehouden, The commanding officer of the Nazi-german buccaneer Widder was Lt.Cdr. Hellmut von Ruckteschell, he survived WW 2 and was convicted for war crimes afterwards. in Canada te brengen. Op 11 juni kwam de Sumatra in Canada aan, om twee dagen later weer te vertrekken als escorte voor het troepentransportschip Lady Drake met bestemming Bermuda en Jamaica. Op beide plaatsen werden Canadese troepen afgezet. Op 21 juni vertrokken de Sumatra en Lady Drake naar Curaçao met een in Kingston, Jamaica, aan boord genomen 280 man sterk contingent van de King s Own Shropshire Infantry dat de defensie van de olieraffinaderij op Curacao kwam versterken. Na enige tijd in Curaçao te hebben verbleven voor onderhoudswerk o.a. moesten de degaussingkabels worden vervangen - voer de Sumatra op 10 juli uit om een verkenningstocht te de kanonnen met scherpe maken langs de kust van munitie geladen gereed Colombia en Venezuela gehouden en moest de aangezien er berichten bemanning in hoogste waren dat aldaar liggende paraatheid aan dek verblijven en slapen. De vrachtvaarders die daar in Duitse vluchtschepen Sumatra kreeg opdracht neutrale havens toevlucht om te patrouilleren buiten hadden gezocht een de Mona Passage tussen poging zouden doen Puerto Rico en Hispaniola om weg te komen naar (de Dominikaanse Republiek) om te voorkomen dat gevonden en 15 juli liep Duitsland. Er werd niets de Widder de Caraibische de Sumatra weer binnen zee zou binnenvaren. in Kingston. Dit zou voor de Duitser eigenlijk een minder voor Op 18 juli kwam het de hand liggende keuze bericht over de acties van zijn, want eenmaal binnen de eilandenketen zou Vervolg op pagina 425 de Widder binnen en met

9 25 Antillean Navigator Nummer 53 Vervolg van pagina 424 oeilijker zijn. Vandaar at het zoekgebied van e Sumatra zich verder aar het noordoosten ing uitstrekken, met als evolg dat op 24 juli 1940 et schip weer de haven an Bermuda binnenliep. r was niets gevonden, e Widder was spoorloos erdwenen. Op 26 juli anvaardde de Sumatra e terugtocht naar Curaao en vervolgens vertrok e kruiser op 7 augustus oor een lange reis rond aap de Goede Hoop naar ed. Indië. Luchtverkenning en een vliegveld. et zoeken naar een enkel rachtschip in een zeegeied dat zo rond 400 bij 00 zeemijlen groot was s zonder luchtverkening natuurlijk vrijwel nbegonnen werk. Men ealiseerde zich dat op uracao natuurlijk ook n het is in dit verband at gedacht werd aan en mogelijkheid om het enige Nederlandse militaire vliegtuig op de Antillen, de tot bommenwerper omgebouwde oude Fokker Oriol van de KLM, in te kunnen zetten bij de Bovenwinden. Het probleem daarbij was dat er op de drie Nederlandse eilanden aldaar geen vliegveld was en overigens ook niet op de nu geallieerde Britse eilanden in de buurt. Wél op de Ameri- De heer Gerard Casius staat hier voor de replica van een Brewster Buffalo jachtvliegtuig, dat beroemd werd tijdens de slag om Java in De heer Casius werd koninklijk onderscheiden voor het vastleggen vangebeurtenissen op het gebied van de Nederlandse luchtvaarthistorie Hij is vrijwillig medewerker van het Nederlands Instituut voor Militaire historie (NIHM) te den Haag. kaanse eilanden (Puerto Rico en de Virgin Islands), maar die waren nog neutraal gebied. Ongetwijfeld is dit de reden dat er op 11 september 1940 een bericht uitging van de Algemeen Militair Commandant op Curaçao, KTZ van den Donker, aan de Administrateur van Financiën om in overleg met de Gezaghebber op de Bovenwindse Eilanden zo spoedig mogelijk in werkverschaffing een aanvang te maken met de aanleg van een vliegveld op St.Eustatius. Waarom St. Eustatius, dat in die tijd nog veel slechter voorzien was van enige hulpmiddelen en infrastructuur dan het toch ook al niet denderend voorziene grotere en belangrijker eiland St. Maarten? Twee factoren zullen hier een rol hebben gespeeld. Ten eerste was er op St. Eustatius een ongeveer 2 kilometer lange, relatief vlakke strook grond te vinden die goed in de heersende windrichting ligt en een geheel vrije inen uitvliegmogelijkheid biedt, namelijk de cultuurvlakte in het midden van het eiland bij Concordia. In die tijd was 1000 meter al een heel flinke lengte voor een landingsbaan, dus er was ruimte genoeg. Ook op St. Maarten was met enige goede wil bij Simpsonbay wel een vlakke strook grond beschikbaar van ruim 1000 meter, maar hier liep de grens met het Franse deel van het eiland dwars door het Simpsonbay-lagoen, vlak langs deze strook grond, waar later in 1943 het Julianavliegveld ook inderdaad is aangelegd. En het Franse gedeelte van het eiland was in juni 1940 natuurlijk onder het bewind van de Vichy-regering gekomen die als pro-duits werd beschouwd. Niet dat men zich daar op St.Maarten veel van aan trok, de relaties bleven onverstoord vriendelijk, maar elke operatie van een vliegtuig vanaf een vliegveld bij Simpsonbay kon natuurlijk wel direct door een kwaadwillende aan de Franse kant naar Duitse schepen doorgeseind worden en dat was niet de bedoeling. Hoe dan ook, de Widder-crisis ging voorbij en alhoewel men op St.Eustatius in oktober 1940 wel met de voorbereidingen voor de vliegveldaanleg is begonnen, werd het plan niet doorgezet. Pas in 1946 is er op de gekozen lokatie een eerste vliegstripje aangelegd. Zo was een Duitse raider er bijna de oorzaak van geworden dat St.Eustatius al vele jaren eerder uit zijn slaperige isolement wakkergeschud zou worden. Gerard Casius Bronnen: Z. Freivogel, Deutsche Hilfskreuzer des Zweiten Weltkriegs, Motorbuch Verlag 2003 K.A. Muggenthaler German Raiders of World War II, Pan Books 1980 Dr. J. Hartog De Bovenwindse Eilanden, Deel IV in de Geschiedenis van de Ned. Antillen, De Wit Uitgeverij Dr. Ph.M. Bosscher de Kon. Marine in de Tweede Wereldoorlog, deel 3. J. Anten e.a. Hr.Ms. Kruisers Java en Sumatra, Asia Maior 2001 Cony en Ledet - L Arado in Avions No. 137 (aug 2004) en 146 (juli 2005) Diverse websites over de Widder, o.a. Internet: Open Google en tik in search The Antillean Navigator. U krijgt dan Seawings/the Antillen Navigator en bij opening krijgt u de introductie. Onderaan staan de twee voorafgaande publikaties aangegeven, waaronder ook bijzonderheden over de schrijver.

10 Antillean Navigator Nummer HONDERD JAAR GELEDEN... In 1899 werd de heer Cipriano Castro president van Venezuela. Dat was nog in de tijd, dat in Latijns Amerika presidenten met behulp van territoriale wateren van Curaçao. Op 14 mei 2008 vaardigde president Castro een overschepingsdecreet uit, dat leidde tot het stopzetten van het Hundred years ago the Dutch armoured cruiser HNLMS de Ruyter leaving the Annabay, Curaçao. Honderd jaar geleden werd deze foto gemaakt van Hr.Ms deruyter bij vertrek uit Curaçao. LANDSRADIODIENST. Om radioverbindingen met de bovengenoemde oorlogsschepen te kunnen onderhouden, bouwde de Koninklijke Marine in het Riffort een groot radiostation, dat later werd overgedragen aan de lokale autoriteiten, waardoor Landsradiodienst een feit werd. TACHTIG JAAR GELEDEN Op 8 juni 1929 overvielen de Venezolaanse dissidenten Urbina en Machado het Waterfort van Willemstad (waar nu het Plaza hotel staat) en maakten zich meester van de in het magazijn opgeslagen geweren en munitie. Er vielen drie doden onder de Nederlandse troepen. In totaal groeide het aantal onruststokers aan tot 600 man, waaronder veel buitenlanders, die op de raffinaderij werkten. Nadat de overvallers het Amerikaanse schip Maracaibo hadden opgeëist om het kleine invasieleger naar Venezuela te brengen, werden de Gouverneur en de Politiecommissaris als gijzelaars meegenomen. Curaçao wilde in de toekomst beter voorbereid zijn en op 29 juni 1929 werd het VKC, het Vrijwilligers Korps Curaçao gesticht. Voor zover bekend is nog één der oprichters in leven dat is de heer Jose Maria Hellburg. Bron: deel II Curaçao door Dr. Joh. Hartog. medestanders het gezag op zich namen en regeerden als dictators. Gedurende zijn regeerperiode had deze president moeilijkheden met Europese staten zoals Duitsland, Engeland en Italië en dat kwam vooral door buitenlandse schulden. In 1902 blokkeerde Duitsland zelfs Venezuela en werden er schoten gewisseld met Venezolaanse forten. In 1906 kwamen Frankrijk en de Verenigde Staten er ook nog bij, maar Nederland bleef nog afzijdig. In die tijd waren de binnenlandse wegen in Venezuela zeer slecht en vele Curaçaose schoeners verzorgden ook het vervoer van passagiers en lading tussen de verschillende Venezolaanse havensteden. CURAÇAO IN DE PROBLEMEN. Sedert het begin van de eeuw, werden regelmatig Arubaanse en Curaçaose schepen door Venezolaanse militaire vaartuigen aangehouden en in de uitoefening van hun vaart sterk belemmerd, ja zelfs in de handelsverkeer tussen Venezuela en Curaçao. De Curaçaose economie leed sterk onder deze grote handelsbeperking. Daarom stuurde Nederland toen vijf grote oorlogsschepen: Hr.Ms. Jacob van Heemskerck Hr.Ms. de Ruyter, Hr.Ms. Friesland, Hr.Ms. Gelderland en Hr.Ms. Utrecht. Deze schepen stoomden langs de Venezolaanse kust en namen terloops twee Venezolaanse kustwachtschepen in beslag, die naar Curaçao werden gesleept. Op dat moment bevond zich de toenmalige president Castro zich in Europa en door de komst van de Nederlandse oorlogsschepen zagen de tegenstanders van de president hun kans schoon en er braken op 13 december opstootjes in Caracas uit. De toenmalige vice-president van Venezuela Generaal Juan Vicente Gómez zette de andere president af en nam op 20 december 1908 het presidentschap op zich en bleef dit tot Hij herstelde de rechten van de Curaçaose scheepvaart en in 1920 werden de diplomatieke betrekkingen met Nederland hersteld. This is the first Royal Netherlands Navy radio station at Curaçao in 1908, only 12 years after the first experimental radio signal sent by Marconi. Source: 50 years of Radio Services in the Netherlands Antilles. Hundred years ago the Dutch armoured cruiser HNLMS Gelderland.Ruim honderd jaar geleden was het pantserdekschip Hr.Ms. Gelderland in aktie inde Zuid Caraibische wateren

11 BOUW VAN SCHOENERS 27 Antillean Navigator Nummer 51 De scheepsbouw ontwikkelde zich op Curaçao vanaf het begin van de negentiende eeuw omdat de reders hun zeilschepen gedurende het orkaanseizoen in een veilige haven lieten repareren en opknappen. DE OORSPRONG VAN DE SCHOENER Volgens de Nederlandse schrijver Arne Zuidhoek werd de eerste schoener in Nederland ontwikkeld, maar werd vooral in de New England staten in het NO van de Verenigde The drawing of the main frames of a sailing schooner (1885). Een opengewerkte tekening van de kiel, spanten en dekbalken van een schoener (1885). Four schooners ready for their next trip. Vier schoeners gereed voor hun volgende reis. Oorspronkelijk waren er vier scheepsreparatiebedrijven. In 1821 werd de grote werf van Herman van der Meulen gevestigd. Daarna onstonden de werven van Jos Foulke, A. Mattey, Heldewier, Vignon, Jesurun alsmede Maduro & Sons. In 1839 bouwde H. van der Meulen & Co het eerste zeilschip met de toepasselijke naam Curaçao en maakte in dat jaar een reis van 4 maanden naar West Europa. Gemiddeld bouwde men 5 schoeners per jaar en de laatste, de Pioneer liep in 1919 van stapel. De werven waren een goede bron van werkgelegenheid en meer dan 500 vaklieden verdienden daar hun brood. staten zeer populair. De schoener heeft het grote voordeel van de mogenlijkheid om maximaal van de wind te profiteren, doordat dit schip ook schuin tegen de wind kan invaren, snel en zeewaardig is, alsmede met een relatief kleine bemanning nodig heeft. De Amerikaanse schoeners voeren ook naar het Caraibisch gebied en werden daar al spoedig nagebouwd. BOUWWIJZE Als bouwmateriaal gebruikte men hout (Pitch pine). Op Curaçao werd het hout uit Colombia geïmporteerd. In bijgaande tekening kan men zien, dat eerst de zware houten kiel werd gelegd en daaraan resp. de vooren achterstevens werd bevestigd. De spanten (ribben) liepen met een ronding in de kim tot aan het hoofddek. Bij voorkeur koos men reeds door de natuur gevormde rondgebogen hout, dus zware gekromde boomtakken, Schooners under construction at the yard of S.E.L. Maduro & Sons during the first decade of the 20th century. Schoeners in aanbouw op de werk van S.E.L. Maduro & Sons in het begin van de 20ste eeuw. aangezien het rondbuigen van hout een speciaal bewerkelijk proces vereist De spanten werden voorzien van dikke huidplanken en deze werden waterdicht gemaakt door in teer gedoopt touwwerk tussen de huidplanken aan te brengen. Men noemt dit breeuwen. De bovenkant van de spanten aan beide zijden, dus stuur- en bakboord werden door zware houten dekbalken verbonden en daarop kwam weer het hoofddek bestaande uit zware houten planken. In dit dek kwamen openingen voor het doorlaten van de masten (die weer in speciale steunen op de kiel rustten), voor openingen voor de toegang tot de verblijven van de bemanning alsmede voor het vrachtruim. Alle houten verbindigen werden met zware houten nagels verbonden omdat ijzer roestvorming en rot veroorzaakten. Alle dekopeningen moesten waterdicht kunnen worden afgesloten en de masten werden gestaagd (dus voorzien van want ) en werden zeilen aangebracht. Om het zeiloppervlak te vergroten werd een zgn. boegspriet aangebracht.

12 Antillean Navigator Nummer Vervolg van pagina 12 4 Sea Captain G.S. Newton The most famous sea captain the Netherlands Antilles have known is Captain G.S (Gerry) Newton. Het was born in 1884 in Bonaire and passed away in 1949 at Curaçao. He started at sea -as was usual in those days- before the mast. Through hard work and study he became a mate and later captain on board Antillean sailing schooners. He commanded the then famous sailing ships Delia, Hollandia and Pioneer. In 1919 he made an ocean crossing with the Hollandia from Barbados to Le Havre (France) fully laden with rum. After he returned from this dangerous trip, he married his fiancée Ms. Juanita Hart. They had five children and three of them are still alive. In 1924 Captain Newton then 40 years old left the sea to become the shorecaptain of the S.E.L. Maduro concern at Curaçao. He was very much liked and respected by his superiors, the ships officers and harbor pilots, but also the longshoremen. In 1998 an official postal stamp was dedicated to captain Newton en in 2008 the new fiberglass undersea cable connecting Curaçao was dedicated to this famous captain. Aan de achterzijde werd het roer bevestigd, dat door middel van een stuurwiel aan dek kon worden bediend. Als het schip gereed was, werd het schip geschilderd en in aantal gevallen dwarsscheeps te water gelaten. De masten etc. werden daarna aangebracht. Bronnen: Foto archief S.E.L. Maduro & Sons, Deel II Curaçao dr. Joh. Hartog, de heer H. Verboom, amateur scheepsbouwer en en From Keel tot Truck Painting of a New Foundland Grand Banks sailing schooner. Building material for the schooners, often naturally formed (tree branches). Bouwmateriaal voor de schoeners, w.o. natuurlijk gevormd hout (dikke takken) Sailing Schooners During the 19th and early 20th century wooden sailing schooners were very popular in the ABC islands, especially Curacao had many of these ships. These vessels were onstructed locally according to the models used in the New England States of the USA. It has been established that the schooner was developed in the Netherlands and thereafter adopted in the USA.. The schooner was an excellent ship and was used a lot in the coastal trade of Venezuela, when this country lacked roads in the difficult mountainous terrain. Seamen from Bonaire and Curaçao were highly respected. In the pictures one can observe the building of these ships by the yard of S.E.L. Maduro around the early years of the 20th century as well as a drawing dating from This drawing shows the keel, stem en stern, as wel the frames of the ship. This building principle is still in use in aviation and shipping, however, with modern materials and designed with the assistance of computers. Sources: The S.E.L. Maduro & Sons Archives, part II of the History of Curaçao by Dr. Johan Hartog and Mr. Herman Verboom, shipbuilder of wooden vessels. Historical ship encyclopedia from keel till truck 1885.

13 29 Antillean Navigator Nummer 53 STATIONSSCHIP Lynx boord helikopter van Hr.Ms. van Speijk. Lynx board helicopter of HMNLS. van Speijk. collage Hr.Ms. van Speijk In het Caraïbisch gebied stationeert de Koninklijke Marine bij toerbeurt een zgn. stationsschip. Vorig jaar was dit Hr.Ms. van Speijk en dit jaar Hr. Ms. van Amstel. Het zijn zgn. multi purpose fregatten, die over een enorm potentieel beschikken. In bijgaande foto s zien wij wapensystemen, waarbij het kanon en de goal keeper, het snelvuurkanon tegen inkomende raketten electronisch worden gestuurd vanuit de commando centrale FROG Media Design Het multi purpose fregat Hr.Ms. van Speijk. The mult purpose frigate HMNLS van Speijk. T E W MAG schutter van de helicopter. Machine gunner of the helicopter. graphic design logo design branding advert design poster design brochure design re-branding business card design website design & building e-marketing hosting domain registration media consultancy we have the expertise to guide you and your company in media design. 2 MAG schutter op het brugdek. Machine gunner on the bridge deck Goalkeeper snelvuurkanon tegen inkomende raketten. Radar guided fast firing gattling gun named Goal keeper, 4200 rounds per minute against incoming missiles. Oto Melara 76 mm kanon tegen zee- en luchtdoelen. Oto Melara radar guided surface/air cannon

14 Antillean Navigator Nummer Schutter met een punt 50 mitrailleur (12,7 mm). Gunner of a point 50 machine gun(.50 means half an inch bullet diameter). Hr.Ms. van Speijk schiet een zgn. flare af, een soort rookgranaat. HMNLS. van Speijk launching a flare, a kind of smoke grenade. De goalkeeper is het modernste wapen tegen inkomende raketten. The Goalkeeper is the most modern defense systemagainst incoming rockets Dit is een radar gestuurd snelvuurkanon tegen zee- en luchtdoelenvan het Italiaanse fabrikaat Oto Melara. The radar guided OtoMelara cannon against air- and surface threats. Hr.Ms. van Speijk schiet een oranje gekleurde oefentorpedo af. HMNLS.van Speijk launching an orange colored torpedo dummy..

15 31 Antillean Navigator Nummer 53 KERAMISCH ATELIER VAN JULIE KOOIJMAN Julie Kooijman, keramisch artieste en schilderes houdt nu en dan "open house" voor geinteresseerden. Indien u belangstelling mocht hebben om eens nader met haar werk kennis te maken en met haarvan gedachten te wisselen over haar kunstuitingen en technieken, dan kunt u een afspraak met haar maken. U kunt dit doen via of telefoon gedurende de ochtenduren van maandag t/m vrijdag.

16 Antillean Navigator Nummer

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Open source VoIP Networks

Open source VoIP Networks Open source VoIP Networks Standard PC hardware inexpensive add-in vs. embedded designs Ing. Bruno Impens Overview History Comparison PC - Embedded More on VoIP VoIP Hardware VoIP more than talk More...

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Classic Handhydraulische Stuursystemen

Classic Handhydraulische Stuursystemen Classic Handhydraulische Stuursystemen Classic handhydraulische stuursystemen zijn ontwikkeld voor professionele schepen, die geen bekrachting nodig zijn. De stuursystemen blinken uit in eenvoud, levensduur,

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Brokers vision. VAT exempt. Netherlands

Brokers vision. VAT exempt. Netherlands Établissement: Vlaardingen (pays Bas du Ouest) Maastricht (pays Bas du Sud) Pont de Présentation Briare le Canal (France 45) www.courtierdebateaux.fr info@ courtierdebateaux.fr Palingaak 7.69 24.500 VAT

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Informatiefolder Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Kinderbijschrijvingen worden afgeschaft Met ingang van 26 juni 2012 kunnen kinderen

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Beste Inbounds, There is a english version just below the page

Beste Inbounds, There is a english version just below the page Beste Inbounds, There is a english version just below the page De vakantie is alweer bijna voorbij en een nieuwe lichting exchangers is zojuist gearriveerd. Voor sommige is dit het begin van hun exchange

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Roemenië Romania - Rumänien

Roemenië Romania - Rumänien Roemenië Romania - Rumänien Oktober 2013 - October 2013 In oktober 2013 zijn wij voor het eerst, op eigen kosten en gelegenheid, afgereisd naar Roemenië. In October 2013, we travelled for the first time,

Nadere informatie

For Sale 480.000,- If u are interested in this ship and you want further information, don`t hesitate to contact us.

For Sale 480.000,- If u are interested in this ship and you want further information, don`t hesitate to contact us. For Sale 480.000,- Historical data The seaworthy steel passenger ship "Vonne S" was in 1953-1955 specially built for the "Delta works" in Zeeland (Holland) for research and inspection of the Department

Nadere informatie

TE HUUR P.CZN. HOOFTLAAN 14 EINDHOVEN

TE HUUR P.CZN. HOOFTLAAN 14 EINDHOVEN TE HUUR P.CZN. HOOFTLAAN 14 EINDHOVEN Accelerating success. COLLIERS INTERNATIONAL TE HUUR P.Czn. HOOFTLAAN 14 - EINDHOVEN OPPERVLAKTE GEBOUW Het gebouw is in totaliteit circa 2.600 m² groot. SURFACE BUILDING

Nadere informatie

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling Screen Design Deliverable 3 - Visual Design Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014 Docent: Jasper Schelling Hulp bij het inloggen Inloggen Particulier Personal Banking Private Banking Zakelijk Zoeken in Particulier

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Zoals u wellicht al in de media heeft vernomen, is de overheid voornemens de spaarloonregeling en de levensloopregeling te laten

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209 25 (1996) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1996 Nr. 209 A. TITEL Protocol tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Tsjechische Republiek tot wijziging van de Overeenkomst

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER FREE DOCUMENTATION Promotion for the gift-wrapping service/shop was part of the XTRA Leuk Shoppen in de Marikenstraat (XTRA Great Shopping in Marikenstraat) campaign, which also communicated about Sunday

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1957 Nr. 237

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1957 Nr. 237 48 (1957) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1957 Nr. 237 A. TITEL Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk Denemarken inzake het internationale

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

HOTEL COPY - Hudson. 356 West 58th Street, New York, 10019, New York, Manhattan - Midtown, United States

HOTEL COPY - Hudson. 356 West 58th Street, New York, 10019, New York, Manhattan - Midtown, United States HOTEL COPY - PLEASE PRESENT THIS VOUCHER TO THE HOTEL UPON ARRIVAL CONFIRMATION NUMBER: 6660055 Mr SVEN RUYMBEEK Ms TESS JANSSENS Date: 13 JAN 2010 Booking done by : Postal Code:9120 Room Details Check-in

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

GEO-HR: OPPORTUNITIES FOR MARITIME SECURITY OPERATIONS

GEO-HR: OPPORTUNITIES FOR MARITIME SECURITY OPERATIONS GEO-HR: OPPORTUNITIES FOR MARITIME SECURITY OPERATIONS 2nd GEO-HR User Consultation Workshop 25 April 2013 Arthur Smith TNO Defence Research 1 Who is TNO Defence Research? TNO Defence Research: Part of

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT Ready for customization according to your companies wishes? The Royal Blue Collection a Custom Made collection. This is the perfect combination of

Nadere informatie

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar In touch with the Dutch Ghislaine Giezenaar The Dutch language What is Dutch? Some facts and figures Language and culture test Dutch = Nederlands Nederlands (Dutch) = the native language for the people

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY

AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY [Type here] Press Release 25 November 2014 AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY ALE will be working alongside Belgium-based Aertssen to transport the Port

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Danica Jiernes Madrid, 17 years

Danica Jiernes Madrid, 17 years Danica Jiernes Madrid, 17 years City of Malabon University (CMU) Bachelor of Secondary Education Major in Mathematics Mother s Occupation: Housewife (huisvrouw) Welder (lasser) I choose mathematics as

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Uitgifte nieuwe circulatie- en herdenkingsmunten

Uitgifte nieuwe circulatie- en herdenkingsmunten (Scroll down for the English version) Persbericht 2014-005 Uitgifte nieuwe circulatie- en herdenkingsmunten Willemstad - Ter gelegenheid van de eerste Koningsdag op 27 april 2014, wordt op vrijdag 25 april

Nadere informatie

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle Handleiding The very hungry caterpillar Eric Carle In the light of the moon a little egg lay on a leaf. One Sunday morning the warm sun came up and pop! - out of the egg came a tiny and very hungry caterpillar.

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 File ID 446446 Filename Titlepage SOURCE (OR PART OF THE FOLLOWING SOURCE):

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

World Class Aviation Academy

World Class Aviation Academy World Class Aviation Academy Opleidingen voor luchtvaarttechnici moeten voorop lopen Hoogwaardig vliegtuigonderhoud is een onmisbare randvoorwaarde voor het leveren van topprestaties van de luchtvaartsector.

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich 1 Look ahead Bekijk de tekst hieronder. Wat voor een tekst is dit? boodschappenlijst voor een feest menu voor een feestmaaltijd recept voor een bijzondere lunch BLT Sandwich Most people eat this sandwich

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

The 15th International Paas Pieper Tournament

The 15th International Paas Pieper Tournament The 15th International Paas Pieper Tournament 22-24 april 2011 Graspiepers en IPPT Tijdens Pasen 2011 zal DMHC de Graspiepers voor de 15e keer haar six-a-side Internationale Paas Pieper Toernooi (IPPT)

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget Introduction BI Team Koen Schutten, BI Specialist Jos Kee, BI Specialist + 4 other team members + Barbara Peruskovic, Consulting DW Architect A story about

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

APPARTEMENT BREDERODESTRAAT 73 I AMSTERDAM. Huurprijs 1.700,00 per maand. MTH Makelaars B.V. T 020-5736000. 1071 KG AMSTERDAM I www.mthmakelaars.

APPARTEMENT BREDERODESTRAAT 73 I AMSTERDAM. Huurprijs 1.700,00 per maand. MTH Makelaars B.V. T 020-5736000. 1071 KG AMSTERDAM I www.mthmakelaars. APPARTEMENT BREDERODESTRAAT 73 I AMSTERDAM Huurprijs 1.700,00 per maand Omschrijving Super 3 kamer appartement van ca. 70 m2 in Oud West! In een van de meest gewilde stukken van de populaire Helmersbuurt

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Treaty Series No. 15 (2014) Exchange of Notes

Treaty Series No. 15 (2014) Exchange of Notes Treaty Series No. 15 (2014) Exchange of Notes between the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland and the Kingdom of the Netherlands relating to the Convention on Legal Proceedings in Civil

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Cornelis Hermannus Rijnvis

Cornelis Hermannus Rijnvis Cornelis Hermannus Rijnvis Cornelis Hermannus met zoon Cornelis Hermannus ± 1930 Cornelis Hermannus Rijnvis begon in 1922, vanuit de Kerkstraat 67 te Hoogeveen, een transportbedrijf met een bodedienst

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie