gnes Jaarbericht 2015 Frits van Aggelen en Agnes en Partners BV Dieren, Beste mensen,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "gnes Jaarbericht 2015 Frits van Aggelen en Agnes en Partners BV Dieren, 17-12-2014 Beste mensen,"

Transcriptie

1 gnes Jaarbericht 2015 Frits van Aggelen en Agnes en Partners BV Dieren, Beste mensen, Bij deze ons elfde jaarbericht. Voor de meesten van jullie is het een vertrouwde traditie geworden. Voor enkele nieuwe geadresseerden, nieuwe contacten of oude die ik plots weer tegenkwam, is het wellicht de aanzet voor een jaarlijkse ervaring. Nog steeds is mijn ambitie om in het publiek domein actief te zijn onveranderd, ook al ga ik inmiddels mijn 69e jaar in. Het comfort je te kunnen permitteren de keuzes daarin te laten bepalen door wat je leuk vindt, geldt daarbij trouwens steeds meer. En voor wat betreft ons jaarbericht zelf, wederom kreeg ik vorig jaar veel aardige respons, vooral op de teksten over onze reisbelevenissen en de inhoudelijke statements. Om te beginnen natuurlijk een ieder een jaar 2015 gewenst, waarin verwachtingen bewaarheid worden en dat veel inspiratie geeft. Mijn hoop van al enige jaren op een politieke en maatschappelijke trend in 2014 die weer wat meer zou belichamen van visie, perspectief, tolerantie en solidariteit mag wel weer niet bovenmatig zijn gehonoreerd, maar ik ben nog steeds geen zwartkijker. Er gebeuren ook veel dingen waar je alleen maar blij van kunt worden. Daarover later meer. In het navolgende, net als in voorafgaande jaren, eerst een inkijkje in ons zakelijke en persoonlijke wel en wee, gevolgd door een resumé van onze laatste trektochten en eindigend met een aantal inhoudelijke statements naar aanleiding van mijn actuele ervaringen in het publiek domein. De BV in 2014 en onze andere klussen Ook in 2014 sparde ik periodiek met zo n 20 contacten, voornamelijk bestuurders en directeuren van gemeenten, over organisatieverandering, persoonlijke rolvervulling en ontwikkeling, strategische dossiers en bestuurlijke keuzes. Vaak ging dit gepaard met aanvullende expert-notities. Het blijft leuk, een diversiteit aan thematiek en personen, verspreid over het land. Het betekent bovendien, dat je een aardig overzicht krijgt en houdt van wat er zoal speelt in de publieke sector. De schuivende panelen, veranderende rollen en nieuwe inhoudelijke problematiek blijven het een interessante ontdekkingsreis maken. Daarnaast verzorgde ik weer een aantal notities over specifieke vraagstukken, veelal gericht op de locale problematiek van gebiedsontwikkeling en de doorontwikkeling van programmamanagement. Als onafhankelijk lid van de Regio commissie Veluwe van de Provincie Gelderland was ik ook dit jaar betrokken bij een aantal adviezen naar GS en tenslotte vervulde ik meermalen de rol van katalysator bij interne strategische brainstorms. De verscheidenheid van deze activiteiten, gevoegd bij mijn ervaring, betekent dat ik voor velen nog van toegevoegde waarde kan zijn, een geruststellend gevoel, want ik doet het natuurlijk niet alleen maar omdat ik het leuk vind, maar ook omdat ik echt wil bijdragen aan de publieke zaak. Natuurlijk houd ik mij ook komend jaar weer aanbevolen voor aardige nieuwe opdrachten. Werken voor de publieke zaak blijft nog steeds een voornaam levenselixer. Met dezelfde bagage was ik, via mijn lidmaatschap van het bestuur van de afdeling Gelderland van de KNHM, ook als coach betrokken bij meerdere dorpsontwikkelingsplannen en leefbaarheidsprojecten. Leuk om uit eigen ervaring de maatschappelijke trend van grass roots initiatieven van dichtbij mee te maken en hierin wat te betekenen. Bij diezelfde KNHM participeer ik in de uitwerking en toepassing van zgn. burgerplanvorming, waarmee gedoeld wordt op burgerinitiatieven die de regie aan zich trekken van het oplossen van conflictsituaties waar de overheid niet uit komt of niet aan toe komt. Sinds vorig jaar ben ik voorzitter van het bestuur van het Inloophuis in Dieren, een ontmoetingspunt voor mensen aan de rand van het reguliere maatschappelijk verkeer. We trachten van dit ontmoetingspunt ook een plek te maken voor maatschappelijke activering en willen mikken op een bredere doelgroep. Een ontwikkeling die weliswaar voor de huidige clientèle en medewerkers nogal ingrijpend is, maar die zou kunnen betekenen dat ons Inloophuis van meer toegevoegde waarde kan zijn in het licht van alle veranderingen in de WMO en de AWBZ per 1 januari a.s. Verder continueerde ik mijn dag in de week voor Vluchtelingenwerk op het Aanmeldcentrum van de I.N.D. te Zevenaar als begeleider van asylzoekers in en rond hun gehoren. Opvallend is dit jaar, ten gevolge van de grote toestroom van vluchtelingen uit Eritrea, Syrië en Irak, het naar de achtergrond raken van diegenen met individuele vluchtmotieven. De vertrekredenen van de eersten zijn bijna altijd terug te voeren op de oorlogssituatie in het land, godsdienstdiscriminatie op grote schaal, dan wel het lijden onder een volstrekte dictatuur. Hun schildering van zowel de situatie in het land van herkomst als van de reis die ze hebben moeten ondernemen om basale veiligheid te ervaren, rechtvaardigt zeker een adequate opvang in ons land, zeker zolang de buurlanden van hun vaderland dit niet kunnen of willen garanderen. En ik vind, dat als zij zich na enige jaren in ons land geworteld hebben, terugzending niet meer aan de orde zou mogen zijn. Toch is hun situatie een andere dan die van de vluchteling met individuele motieven, waarbij op voorhand van terugkeer geen sprake kan zijn. De massale toestroom van vluchtelingen met collectieve motieven dreigt naar mijn gevoel de aandacht van de IND voor de individuele situaties tekort te doen. Daarbij komt dat de huidige toelatingscriteria voor mensen die niet uit Syrië komen en/of geen Christen of LGBT zijn, maar vluchtten vanwege hun individuele problemen met de autoriteiten of andere machthebbers in hun land van herkomst, er vooral op gericht lijken te zijn tot in extremis argumenten op te werpen om hun maar te kunnen weigeren. 1

2 Los daar van hebben we te maken met, zonder daartoe direct een oplossing te kunnen aanwijzen, de lange wachttijden in procedures en bij de toewijzing van woningen en met het grootschalige karakter van veel recent georganiseerde opvang in nieuwe AZC s. Gegeven de stress bij betrokkenen, zeker zolang geen definitief uitzicht op een echte woonsituatie bestaat, en de onmiskenbare animositeit tussen bepaalde bevolkingsgroepen, zullen conflicten in de AZC s toenemen. De vraag rijst, of we ons niet moeten herbezinnen op een andere aanpak. Ik heb het antwoord nog niet. Onmiskenbaar ervaar ik in ieder geval wekelijks dat als je kennis neemt van hun verhalen, ik zelden of nooit het etiket gelukszoeker kan plakken. Veiligheid en een normaal leven is waar ze naar hunkeren. En terecht. Ik word daarbij wel ontegenzeggelijk wat moedeloos van de hoge frequentie waarbij godsdienstdiscriminatie aan de orde is en van het gebrek aan perspectief op terugkeer naar tolerantere verhoudingen, zoals die er ook eeuwen waren in al die herkomstlanden. Dit onverlet latend de vele godsdienstoorlogen, maar die waren er bij ons vroeger ook! Echte scheiding van Kerk en Staat, de bekende grondrechten en een nadrukkelijk staatsgezag dat hier borg voor staat, zijn toch essentialia die je elke samenleving gunt. Bernadette heeft zich dit jaar in haar rol als raadsgriffier in Voorst als een vis in het water gevoeld, de jas van griffier zit haar inmiddels als gegoten. Ook dit jaar combineerde ze dit met het zijn van toezichthouder dan wel commissaris bij een aantal maatschappelijke instellingen, elk in roerig vaarwater. Haar promotieonderzoek is opgeschort gebleven door alle tijdsbeslag. Volgend jaar wil ze weer eens balansen waar het haar maatschappelijke activiteiten betreft. Een structurele bijdrage leveren aan organisaties in de semi-publieke sfeer, voor mensen aan de onderkant van de samenleving; het is duidelijk waar haar hart ligt. Maar ook voor hobby s als fotograferen en verdere ontwikkeling van haar creatieve handvaardigheid wil ze ruimte houden. Onze trektochten in 2014 Marokko Omdat Bernadette rond 1 mei veertien dagen reces genoot, konden we eindelijk de al zo lang in de pen zittende trektocht door Marokko realiseren, een tocht die vanwege de hitte in de zomer en de zo geroemde flora in het voorjaar eigenlijk niet in een ander jaargetijde kon plaats vinden. Een islamitisch land, maar toch in ons beleven ook liberaal (meisjes, de één in traditionele kledij, de ander westers gekleed, lopen hand in hand), een land met prachtige herinneringen aan een roemrijk verleden (kastelen, forten, karavanserais, madrassa s), maar vooral een land met schitterende landschappen. Het Atlasgebergte met z n woeste hoogteverschillen en groene gorges en de groene oaselagunes in de woestijn waren landschappelijke hoogtepunten. Fez, Chefchaouén en Marrakesh kenden hele fraaie gebouwen met onbegrijpelijk fijnzinnig bewerkte plafonds, vloeren en muren en natuurlijk heerlijke soukhs om in rond te dwalen. Bernadette vond het een duizend en één nacht ervaring. Vaak werden ook heel mooie keramiek-, houtsnijwerk-, leer- en textielproducten getoond. Maar het absolute hoogtepunt voor mij waren toch de avonden in Marrakesh op het Jemaa el Fna, het Plein van de Onthoofden. Ter illustratie een kort fragment uit ons reisverslag Na een korte pauze gaan we eten bij één van die tentjes aan de noordkant van het plein. Eén van de klantophalers c.q. obers op het plein maakt reclame voor de kookkunst van zijn moeder. We besluiten hem serieus te nemen en bij hem van ons diner te genieten. Het is een oorverdovende drukte. De potentiële etenswaar zoals vlees, vis, salades en vruchten is groots uitgestald. Vanuit de open keukens komen de geuren je van ver tegemoet. Merendeels toeristen, maar toch zeker ook wel localo s. Het eten smaakt overigens voortreffelijk. Daarna lopen we naar de zuidkant van het plein. Het is er overvol, vooral met localo s hier. Een zeer gemengd gezelschap, jong en oud, traditioneel gekleed en westers gekleed en volkomen door elkaar. Zelden maakte ik zo n intense sfeer mee. Er gebeurt bijna teveel om op te noemen. Slangenbezweerders, die onder begeleiding van muziek hun kunsten vertonen. Apendompteurs, die met hun apen het publiek vermaken, overigens niet altijd door er prettig mee om te gaan. Ze zitten in kleine hokjes als ze niet rondslingeren aan hun ketting. Vrouwen die het publiek ertoe brengen zich met henna te laten beschilderen. Jongens die rondrijden met lorry s met luidsprekers op de hoogste geluidsstand, om hun muziekcassettes aan te prijzen. Toneelspelers omringd door tientallen mensen, deels gezeten in een kring op bankjes, die zeer geconcentreerd het spel volgen. Onder de toneelspelers een jongen met steevast een kip op het hoofd, waar regelmatig weer een duif bovenop gaat zitten. Er is ook een valkenier, die een forse valk onder de aandacht brengt. Diverse eetwaren worden gebakken of gestoofd, zoals kebab, brochettes, beignets en kastanjes met alle walm en rook van dien. Op handkarren of aanhangwagens staan grote voorraden specerijen, vruchten, zoetwaren, muiltjes, koperwerk en mutsen opgetast. Waarzegsters en vrouwtjes met speelkaarten zoeken klanten. Ergens anders is weer een spel, waarbij je door met een kleine lasso te werpen, een cadeautje kunt verdienen. Acrobaten amuseren weer verderop hun toeschouwers. Kleine kinderen die op hun manier willen participeren in een toneelstukje of muziekpresentatie kunnen gewoon hun gang gaan en worden niet tot stilte gemaand! Maar het mooiste zijn de verhalenvertellers. Hoewel ik er natuurlijk niets van kan volgen, is het een belevenis om de intense concentratie van de omstanders, waaronder heel veel jongeren, bij de voortgang van de vertellingen gade te slaan. Bandjes met trommelaars, die eindeloos hun drums bespelen met opzwepende ritmes. Olielampverkopers, die met het branden van hun lichtjes voor een heel aparte mystieke sfeer zorgen op het verder bijna onverlichte plein. Waterverkopers in een soort harlekijnspak met een waterzak en gouden kommetjes. Een leguaanbezitter, die het beest op je schouder wil plaatsen. Kleine kinderen die één of andere kunstvuurpijl aan de man brengen, die af en toe met blauwe gloed in de lucht gaat. Treurig trouwens, jongens van 4, 5 jaar die zichtbaar liever zouden spelen, dan op deze wijze hun geld te moeten verdienen! Op de achtergrond het luid roepende personeel van de tientallen eettentjes en de sinaasappelverkopers die hun waar aanprijzen. Daar tussen door zwarte Afrikanen met hun Rolexen voor de verkoop. Ook zijn er veel vrouwen die hun parfums aan de man proberen te brengen. Af en toe passeert een fraai verlichte paardenkoets. Soms zie je een troubadour, die onder eigen begeleiding van zo n Marokkaanse gitaar zijn liederen galmt. Veel bedelaars natuurlijk ook. Ik kan er geen genoeg van krijgen, maar we gaan na verloop van tijd toch maar naar het hotel, morgen vroeg op is het plan. Noord oost Europa De ongewisheid van de geboortedatum van het zesde kleinkind, ergens begin juli, betekende, dat voor de zomervacantie de keus moest vallen op een reisplan dat ter elfder ure zou kunnen worden aangepast. Dit leidde tot een trektocht met eigen auto rondom de Oostzee door Duitsland, Polen, Litouwen, Letland, Estland, Rusland, Finland, Zweden, Denemarken en wederom Duitsland. Polen was in vergelijking met mijn vorige bezoek, 30 jaar terug, volledig verwesterd, in het oosten nog wat armoediger, maar toch in zijn algemeenheid als redelijk welvarend te beschouwen. De oude binnenstad van Warschau was na de oorlog weliswaar mooi herbouwd, maar het ontbreken van de tand des tijds zorgde hier toch voor een Anton Pieck associatie. In Warschau was er veel aandacht voor de verschrikkingen van het Sovjet regime, daarnaast vooral ook voor de opstand tegen de Duitsers in 1944, maar het was toch wel onthutsend te ervaren hoe weinig er terug te vinden viel over het Joodse ghetto en de Jodenvervolging. In het verlengde daarvan was de bijna onvindbaarheid van en de volstrekte verlatenheid rondom de restanten van Treblinka toch ook veelzeggend. Gniezno, Tykocin en Plock waren heel aardige historische stadjes en de Mazurische meren waren een heel fraai gebied. Tenslotte had ik zelden een land bezocht waarvan de historische landsgrenzen zo ver verwijderd waren van de huidige met alle volksverhuizingen die daar het gevolg van zijn geweest. Op zich was het verder nieuw voor mij dat, nadat Polen in de 15 e eeuw een kolossaal groot rijk was, daarna in de 17 e eeuw de grenzen van Zweden zich tot in de Oekraïne uitstrekten en dat in de 19 e eeuw het tsarenrijk onder meer ook al Polen omvatte. Een stuk wereldgeschiedenis dat je in Nederland nauwelijks mee krijgt. 2

3 In alle drie de Baltische staten en ook in Rusland tref je grote stukken ongecultiveerde grond aan, terwijl de klacht toch is, dat na de opheffing van de collectivisatie de landbouwbedrijven te klein zijn geworden. De aanwezigheid van grote merengebieden in alle vier was mij voordien onbekend. Ondanks de aanwezigheid van veel houten panden, oogden de steden er westers, zowel qua bebouwing als voor wat betreft kleding en gedrag van de inwoners. Het platteland was ontegenzeggelijk veel schameler, vooral in Letland en Rusland. Estland was het meest geïndustrialiseerd en in het buitengebied zag je regelmatig plots van die Sovjet woonblokken. Steeds heel veel ooievaars, schitterende velden met bermbloemen, veel volkstuinen en natuurlijk veel paddestoelen- en bessenplukkers. Litouwen is echt een rooms katholiek land met als hoogtepunt de Kruisberg, in the middle of nowhere een heuvel met zo n miljoen houten en metalen kruisen in allerhande maten kriskras naast elkaar geplant én gezien de bezoekersstromen een bizar, maar belangrijk bedevaartsoord. Op het platteland waren de grote houten totems vaak heel fraai. Trakai was mooi met een imposant kasteel midden in het meer, Vilnius een fraaie historische stad. Er was veel aandacht voor het leed in de Sovjet tijd. Voor mij was volkomen nieuw dat in de 3 Baltische staten na de bezetting door de Sovjets nog een jaar of acht een intense guerilla-oorlog was gevoerd. Ook in Litouwen gingen we nog op zoek naar Joodse reminiscenties. Vilnius was tenslotte het Jeruzalem van Europa geweest. Dat wat te vinden was, was nog beter verstopt dan in Polen, terwijl juist in Litouwen de vervolging door de Litouwers zelf zo omvangrijk was geweest. Alleen al in Vilnius in 3 maanden tijd in 1940 een standrechtelijke executie van meer dan joden. Dat wat we vonden aan herinneringen, was door de indringende presentatie uiterst aangrijpend. Maar toen een portier bij het volkomen verlaten monument van het massagraf in het bos vertelde, dat alleen een enkele buitenlander belangstelling toonde, kreeg je toch wel een heel merkwaardig gevoel. Letland en Estland zijn merendeels Luthers, de meeste van de vele Russen trouwens Russisch orthodox, het maakte veel uit voor de sfeer. Letland was ontegenzeggelijk het armste met veel vervallen boerderijen, maar kende wel een aantal heel fraaie kastelen en buitens. Riga had met z n grote aantal prachtige Jugendstil panden een heel mooie binnenstad, die bovendien door de alom tegenwoordigheid van muzikanten en zangers en door de vele bloemen uiterst gezellig was. Op het platteland van Letland genoten we nog van de reuring van een heel aardige jaarmarkt in Césis. In alle Baltische staten speelt dat de Duitse bezetting tijdens WO II als een bevrijding is ervaren, hoe verklaarbaar ook, toch lastig om te begrijpen. In Estland gingen we voor het eerst naar zee, merkwaardig geen enkele golfslag. Badplaatsen met veel mooie houten panden, maar ook heel veel vergane glorie. Tallinn had een heel mooie middeleeuwse binnenstad, maar omdat deze enkel nog voor het toerisme functioneert, was het toch een beetje een openluchtmuseum. Veel Scandinavische toeristen natuurlijk. Langs de Russische grens een uitgestrekt bos- en merengebied met karakteristieke minderheidsgroepen. De grensovergangen naar Rusland, zowel heen als terug verliepen eigenlijk best soepel, hoogstens was de onvriendelijkheid wel erg opvallend. Vlak na de Russische grens bezochten wij een schitterend klooster, in een bergwand gebouwd, en een immens kasteel met fraaie uitzichten. Afgezien van de steden troffen we geen enkele buitenlander trouwens in Rusland en het was best even wennen om, zonder ook maar iets van het Russisch schrift te begrijpen, de weg te vinden en bijvoorbeeld een menukaart te interpreteren. Maar de bevolking was allervriendelijkst. Pskov en Veliky Novgorod waren werkelijk schitterende steden met elk hun eigen Kremlin bouwwerken en onvoorstelbaar mooie kerken vol met iconen en fresco s. Nooit geweten trouwens dat de Hanze tot zo diep in het binnenland z n leden kende. Het aparte van die orthodoxe kerken is, dat het er heel informeel aan toe gaat. Ook tijdens de dienst wordt er gekletst, rond gesjouwd, gepoetst en getelefoneerd. Rusland kent een overmaat aan grote beelden in de openbare ruimte. Lenin altijd in dezelfde houding met wapperende jaspanden, maar daarnaast toch ook heel fraai gedetailleerde monumenten. Omdat we vooraf aannamen dat Sint Petersburg niet representatief voor Rusland zou zijn, hadden we er voor gekozen ook een week door het binnenland te trekken. Zowel het landelijk gebied onderweg als ons verblijf aan de zuidkant van het Ladoga meer, Europa s grootste binnenwater en het grootste deel van het jaar dicht gevroren, waren bijzonder om mee te maken. Enerzijds een volstrekt Westers aandoende samenleving, anderzijds een duidelijk veel lager welvaartspeil en indrukwekkende haveloosheid van gebouwen en openbare ruimte. Overal wel Engelstalige muziek, soaps op de tv, ouders achter de buggy, tattoos, zwemmen in meren en rivieren, iedereen genietend van het weekend, ijscokarren, hamburgertentjes, skatende kinderen, iedereen aan de GSM, veel trouwpaartjes met kolossale limousines. We bezochten, Bernadette kon het niet laten, het Harley Davidson festival. Qua sfeer had dit ook Lichtenvoorde of Emmen kunnen zijn. Families met kinderen, iedereen aan grote tafels aan het bier, popmuziek op het podium, een tattoo show, politieagenten lopen schouder kloppend rond. Aan de rand van Sint Petersburg waren de buitenverblijven van Peter en Catherina de Grote heel bijzonder om te zien. Á la Versailles, maar dan nog veel decadenter met heel veel bladgoud, dat mijlenver schittert in de zon. In de stad viel de grote hoeveelheid mensen op die lezen, boeken, e-readers, op straat, wachtend in de rij, in de metro, op bankjes in het park. Überhaupt scoort Cultuur hoog, er is heel veel aandacht voor poëten, schrijvers, componisten, beeldhouwers etc. Daarnaast is er heel veel aandacht voor geschiedenis en dan natuurlijk vooral voor de heldendaden. Voor wat betreft de bekende must see s, de Hermitage was imposant alleen al door z n schaal en de prachtige gebouwen, in één van de vele musea voor moderne kunst genoten we van de werken van Ilja Repin en zijn tijdgenoten, het bezoek aan de opera in het illustere Mariinsky theater was een belevenis, maar het meest onder de indruk waren we toch van de Kerk van de Verlosser op het Bloed, 7500m2 fijn mozaïekwerk waarmee binnen plafonds en wanden volledig bedekt zijn en een buitenkant met talloze veelkleurige stenen bekleed en vele torens maakten dit tot een adembenemend geheel. Ook verder zagen we nog schitterende kerken en kloosters en was de alom aanwezigheid van de Neva en de grachten heel fraai. In Sint Petersburg lukte het eigenlijk voor het eerst om aan de praat te raken, daarvoor spraken we niemand die een buitenlandse taal sprak. Nakaartend over het ongeluk met de MH 17 trof ons, dat het niet uitmaakt welke informatie tot je gekomen is, maar dat het er om gaat wie je als zegsman vertrouwt. Ondanks kanttekeningen die er bij Putin gezet worden, hij is toch de man die weer voor economische en maatschappelijke rust heeft gezorgd, na de zooi die Jeltsin er van gemaakt had. Opgeteld hebben we in Rusland een heel relaxte sfeer ervaren en konden we in de samenleving geen grote discrepanties met West Europa ontdekken, dit terwijl we op dit moment toch meemaken dat de afstand tussen Oost en West weer zo dreigt te groeien. In Helsinki en Stockholm waren we natuurlijk erg onder de indruk van het mooie design-aanbod, daarnaast waren de eilandrijke groene kusten van Zweden en Finland heel fraai. Stockholm was überhaupt trouwens een mooie stad. Een laatste stop aan de fjordenkust van Zuid West Zweden gaf weer een heel ander en bijzonder landschap. Last but not least, Kopenhagen was een heel levendige uitgaansstad met prachtige gebouwen en pleinen, maar we konden merken dat we te vol waren geraakt van de vele stedelijke en maatschappelijke impressies die we eerder de reis al hadden opgedaan. Nederland Onze maandelijkse stedentrips brachten ons dit jaar naast natuurlijk in Amsterdam, onder meer in Eindhoven (Piet Hein Eek/van Abbe), Rotterdam (Boijmans/Maasvlakte), Heerlen (Schunck), den Bosch (Provinciaal Museum), Almelo (Galerie Groeneveld), Utrecht (Amelisweerd) en Heino (Kasteel het Nijenhuis). Ook in Nederland is nog veel te beleven op het gebied van fraaie tentoonstellingen en interessante stadsontwikkeling In de komende weken staat een trektocht door Israël en Jordanië op het programma en voor eind april een rondreis door Ierland. Waar de grote reis zich in 2015 zal afspelen is nog niet besloten. De keus lijkt te gaan tussen Ethiopië, Belize/Costa Rica, Ecuador, Burma, Ghana en Turkmenistan, maar we hebben nog genoeg tijd hierover te delibereren. Statements Decentralisaties/transities sociaal domein Ik onthoud mij op dit moment van een oordeel over de vraag of de in gang gezette wijzigingen voldoende doordacht zijn, van voldoende budgetten zijn voorzien en voldoende bij gemeenten geïmplementeerd zijn. De tijd zal het leren. Het zal alleen ongetwijfeld zo zijn, dat in 2015 zal blijken dat bepaalde mensen en/of groepen tussen wal en schip vallen en dat dit onaanvaardbaar zal worden gevonden. De media staan klaar om deze situaties straks uit te vergroten. Voor mij is de vraag, of gemeenten tegen die tijd over een systeem van monitoring beschikken om snel te kunnen beoordelen, of in zo n situatie sprake is van een incident of dat structurele wijzigingen nodig zijn. En dan bedoel ik niet een gremium van direct betrokken zorgprofessionals, dat toch al fronsend naar de stelselwijziging kijkt, maar een locaal vangnet voor signalen van politie, woningbouwvereniging, kerken, buurtverenigingen, voedselbanken, huisartsen etc. Daarbij is de vraag, of zowel het Ministerie als de gemeenten in hun voorbereiding zodanige (financiële) flexibiliteit hebben ingebouwd, dat op korte termijn reparatie van de stelseluitvoering mogelijk is als daar aanleiding voor is. 3

4 Veranderende rol gemeenten en de consequenties voor de ambtelijke organisatie Vorig jaar stelde ik dat bij kleinere en middelgrote gemeenten de organisatie voornamelijk zou moeten gaan bestaan uit enkele strategische, integraal ingestelde adviseurs, bekwame opdrachtgevers op de diverse terreinen en netwerkers in de samenleving naast diegenen die nog belast zijn met de bij de gemeente resterende uitvoerings- en ondersteunende taken. Waar velen in ieder geval in hun beleidsformulering de participatiemaatschappij omhelzen, had ik het bij die netwerkkwaliteiten vooral over verbinders, enthousiasmeerders, midden in de samenleving, maar met een goede antenne voor wat er eventueel van de gemeente benodigd is en welke bestuurlijke relevantie bepaalde ontwikkelingen met zich kunnen brengen. Ik wil daar ook nog opbouwwerkkwaliteit aan toevoegen. Veel van die prijzenswaardige burgerinitiatieven danken hun oorsprong toch aan enkele gedreven initiatiefnemers met een ontegenzeggelijk actueel eigen belang, waar op zich niets mis mee is. Maar het openhouden van het zwembad, het buurthuis etc. zou ook geborgd moeten zijn voor die periode nadat zij om een of andere reden afgehaakt zijn, althans als de behoefte dan nog steeds manifest is. Het aloude opbouwwerk bracht een kwaliteit mee waardoor daadwerkelijke verankering van dergelijke initiatieven in de samenleving voor langere tijd gezekerd werd. Overigens heb ik nog maar bij weinigen gezien dat aan die opdrachtgeverskwaliteit gewerkt werd. Wel is er een hype in het versterken van de inkoopfunctie, maar met opdrachtgeverschap bedoel ik het daadwerkelijk aansturen, monitoren en laten opleveren van bij de markt of gemeentelijke samenwerkingsverbanden weg gezette taken en dat is bepaald wat meer/anders dan het slim aanbesteden. Intergemeentelijke samenwerking, gemeenschappelijke regelingen Met grote verbazing lees ik iedere keer dat raad en college zich buiten spel voelen staan, zodra een taak is ondergebracht bij een intergemeentelijk samenwerkingsverband. Onzin, mét het onderbrengen van die taak, kun je ook je individuele opdrachtgeversrelatie met dat samenwerkingsverband regelen. Je zorgt dat je ook gedurende het jaar kunt blijven bepalen welk product je wanneer tegen welke kosten verlangt. Je kunt uitstekend regelen dat je zelf als afnemende gemeente de baas blijft. Voorkom wel dat je je niet verstrikt in hele grote gemeenschappelijke regelingen zoals destijds de diverse recreatieschappen, want daar krijg je zoals blijkt na verloop van tijd inderdaad geen vinger meer achter door de bureaucratie waar de organisatie zich achter kan verschuilen. Kies voor één op één constructies of voor kleinschalige verbanden en organiseer je opdrachtgeverskwaliteit! Management van ambtelijke organisaties Op zich niet ten onrechte wordt bij functie-eisen voor het ambtelijk topmanagement nogal wat aandacht besteed aan competenties in de sfeer van bedrijfsvoering, er valt in de collectieve sector inderdaad nog best een slag te maken. Maar als je naar de taakopvatting van veel managers in de ambtelijke organisatie kijkt, lijkt het wel of alleen die managerial kant nog aan de orde is. Ik heb ervaren, dat juist die managementpositie je ook het inhoudelijk overzicht verschaft om bestuur strategisch te adviseren, sterker nog dat dat één van de leuke kanten van zo n baan is. Veel te veel lees/hoor je tegenwoordig dat bestuurlijke misstappen mede gezet konden worden omdat ambtelijke tegenspraak geen usance was. Niet om iets af te doen aan de bestuurlijke eindverantwoordelijkheid, maar juist van ambtelijk topmanagement moet verwacht worden dat deze met bestuurders tijdig spiegelt over saillante bestuurlijke keuzes. Volksvertegenwoordiging en democratie Vorig jaar brak ik een lans voor de ideeën van David van Reybrouck met z n voorstellen voor vertegenwoordiging door loting. Op een aantal plaatsen in het land is in 2014 het G1000 platform met groot succes aan zet geweest. Willekeurige burgers, door loting aangesproken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid, blijken wel degelijk bereid en in staat, beleidskeuzes te maken, zo wijst de praktijk uit. Ik vind deze experimenten vele male inspirerender dan al die grote bijeenkomsten die door provincies en gemeenten onder het motto cocreatie worden georganiseerd en waar je toch alleen maar de vanouds bekende inner circle van politici, ambtenaren en belangenbehartigers tegen komt. Ik zie niet direct voor me dat dergelijke fora de plaats innemen van ons democratisch stelsel, maar zou ze wel graag als vervanger zien van de huidige grootschalige inspraak- en overlegcircussen met de samenleving, waarvan de werkelijke impact op de uiteindelijke besluitvormingskeuzes niet of nauwelijks valt aan te wijzen. Maatschappelijke instellingen Wederom aandacht voor een oude hobby van mij. Waarom geven maatschappelijke instellingen toch niet uitdrukkelijker vorm aan het afleggen van maatschappelijke verantwoording. Dat zou mijns inziens nu juist het verschil moeten zijn tussen organisaties die vanuit commercieel oogmerk functioneren en zij die met maatschappelijk kapitaal collectieve voorzieningen voor ons als samenleving verzorgen. Ik geef toe, er wordt wat meer gedaan met huurders- en cliëntenraden, maar zonder in Amerikaanse toestanden te vervallen, waarbij ook nietpolitieke bestuurders door verkiezingen moeten worden gemandateerd, moet er toch een vorm te vinden zijn, waarbij zo n instelling publiek vertelt wat er van de in het vooruitzicht gestelde resultaten terecht is gekomen en wat in de komende periode verwacht mag worden. Persberichten en jaarverslagen alleen zijn toch wat mager! Krimp Eén van de aardige bijverschijnselen van het aanpakken van de krimpproblematiek is, dat het onmogelijk is als overheid deze vanuit een traditionele taakopvatting te handlen. Omdat veel van de problemen direct neerslaan bij bedrijven (tekort aan gekwalificeerde arbeidskrachten) en maatschappelijke instellingen (teruglopende deelnemersaantallen), is het op voorhand helder, dat slechts in samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen een aanpak mogelijk is. Je ziet dan ook in de diverse krimpgebieden dergelijke intersectorale samenwerkingsverbanden ontstaan, waarbij het tasten en zoeken is hoe probleemanalyse, besluitvorming en financiële lastenverdeling gezamenlijk te organiseren. Extra uitdaging is, dat ook ingespeeld/aangehaakt moet worden op/bij de bottom-up up initiatieven die vanuit de locale gemeenschappen zelf komen. Ik ben uiterst benieuwd hoe in deze regio s dit type samenwerking en afstemming z n beslag zal gaan krijgen. Voor bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen is het namelijk best wennen aan de besluitvormingsprocessen die eigen zijn aan de overheid en het is daarnaast maar de vraag of de overheid en zijn bestuurders zich voldoende kunnen instellen op een samenwerkingsvorm waarbij hun primaat tot regie niet meer aan de orde kan zijn. En aan het handlen van burgerinitiatieven moet zeker nog gewend worden. Eén van de opvallende bijverschijnselen van krimp is een tekort schietend geschikt arbeidsaanbod, wat de vraagt oproept waarom met name het MBO onderwijs in de regio toch altijd het brede palet aan onderwijsrichtingen moet vertonen (imago?) en zich niet méér zou kunnen richten op de arbeidsvraag ter plekke. Daarnaast, en dat geldt niet louter de krimpgebieden, waarom kan het onderwijs niet wat meer bijdragen aan praktische problemen bij het MKB? Waarom zou een garage die nieuwbouw wil, niet de bouwtekeningen door een leerling kunnen laten maken bijvoorbeeld. Er zijn heel aardige voorbeelden in den lande van het operationeel inzetten van leerlingen/studenten in het MKB, dat ook nog eens aan de zo gewenste nauwere relatie tussen onderwijs en bedrijfsleven bijdraagt. 4

5 Differentiatie in Nederland Ik heb het altijd hoogst merkwaardig gevonden dat op veel plaatsen in het buitenland (Duitsland, Groot Brittannië, Frankrijk) het zijn van gemeente of provincie binnen één land zeer verschillende dingen kan betekenen, en ik doel dan vooral op verschillen in toegekende bevoegdheden en verantwoordelijkheden, nog los van verschillen in taakopvatting. In Nederland is daar kennelijk geen ruimte voor. Zou het accepteren en organiseren van een dergelijke verscheidenheid niet ook een antwoord kunnen zijn op de groeiende verschillen in problematiek? Differentiatie in economische ontwikkeling in Nederland is op zich van alle tijden. De meer perifere gebieden hadden altijd al andersoortige zorgen dan de rest van het land. Wat zich nu aftekent gaat verder en neemt grotere proporties aan. Nederland kenmerkt zich sinds de 19 e eeuw door sterk nationaal beleid en bijvoorbeeld daarom is in de discussies over de sociale transities de acceptatie van beleidsverschillen tussen gemeenten ook hot stuff. Toch rijst de vraag of je er niet naar toe zou moeten, gezien de grote regionale verschillen die zich lijken aan te dienen op terreinen als economische ontwikkeling, woningmarkt, demografische ontwikkeling, ons land op meerdere terreinen als een federale overheid met verdergaande verzelfstandiging van regionale autoriteiten te zien. Ik weet natuurlijk, Nederland heeft nauwelijks de omvang van Rijnland Westfalen, maar er is een grens aan de vraag in hoeverre Den Haag de beleidsgrenzen voor provincies, regio s en gemeenten moet blijven stellen in een zo regionaal gedifferentieerd land als waar we naar op weg lijken. Niet dat we terug moeten naar de Zeven Provinciën, maar op deelterreinen echte zelfstandigheid met eigen beleid en eigen middelen past op den duur misschien wel het beste bij de grote regionale verschillen zoals die voor ons lijken te liggen. Verzekeringen en Pgb s De essentie van het begrip verzekeren is dat je je indekt tegen grote financiële risico s, waarvan je niet weet of en wanneer die je zullen treffen, door die samen te delen. Tot mijn verbijstering is dat begrip samen fors aan het eroderen. Het is al een tijd zo, dat als je je auto wilt verzekeren je in Drenthe goedkoper uit bent dan in de Randstad en dat je in bepaalde postcodegebieden maar moeilijk aan een brand- en inbraakverzekering komt. Maar dat het nu steeds meer in zwang raakt zelfs ziektekostenverzekeringen te zien die zich proberen toe te leggen op personen met minder risico, ondergraaft toch wel de essentie van het verzekeringswezen. Het begint met polissen, die door hun voorwaarden mensen die, of minder risico kunnen dragen, of mensen die grotere risico s lopen, onderscheiden van de rest, maar de trend zet zich door. Veel verzekeringen hebben hun oorsprong in het gezamenlijke, de zgn. onderlinge s en coöperaties, maar zijn ondertussen ver afgedwaald van de solidariteitsgedachte, die daar de basis voor was. Daarbij komt dat, omdat de kleine lettertjes uit de polisvoorwaarden vaak heel complex en onderling sterk afwijkend zijn, de premiehoogte als onderscheidend het meest in het oog springt en daardoor het keuzecriterium dreigt te worden. Verder betekent het veelal, dat mensen die én een hoger risico lopen én niet in staat zijn dit hogere risico te dragen, wel gedwongen zijn tot een duurdere verzekering omdat ze zich een hoger eigen risico niet kunnen permitteren. Aspecten die geensdeels eigen waren aan de oorspronkelijke filosofie omtrent verzekeren. Op zich bestaat er voor ziektekostenverzekeraars een verbod tot cliëntselectie, maar door de differentiatie in polissen vindt een dergelijke selectie impliciet toch plaats. Gelukkig is er heel recent in de media plots veel aandacht voor dit thema! Waar het gebruik maken van Pgb s een recht is, maar geen plicht, ben ik over het feit dat burgers, als ze dat willen en kunnen, hun eigen zorg kunnen samenstellen, wel enthousiast. Jammer alleen dat commerciële bureaus een gat in de markt zagen door aan te bieden dat zij dit tegen vergoeding wel even zouden regelen. We kennen inmiddels talloze voorbeelden van misbruik en fraude die hiervan het gevolg waren. Dit moet toch ook op non-profit basis te faciliteren zijn? Corporaties Met alle onderzoeken en rapporten achter de rug lijkt er eindelijk rust aan dit front. Onbegrijpelijk overigens dat minister Blok ongeargumenteerd z n poot probeert stijf houden als het om die ene zelfstandige toezicht instantie gaat. Verder heb ik nooit begrepen waarom er zonodig zo n grote knip gemaakt moest worden tussen maatschappelijk vastgoed, als bijvoorbeeld verpleeg- en verzorgingshuizen, en de corporatie. Versterking van het extramuraal functioneren richting buurt van dergelijke tehuizen paste uitstekend binnen de corporatie-werkwijze, maar de mogelijkheid van deze samenwerking is inmiddels knap ingewikkeld gemaakt. Tenslotte lijkt de gewenste schaalverkleining van corporaties, meer passend bij herkenbare woningmarktgebieden, een forse verbetering, maar toch wel heel gemakkelijk gezegd en voorshands niet gedaan. Waar onmiskenbaar helder is waar de verschillende heffingen op het corporatievermogen toe hebben geleid door de ingrijpende beperkingen op renovaties en nieuwbouw en de aanzienlijke huurverhogingen nadien, was het wel heel merkwaardig de afgelopen maand te beluisteren welk konijn de VVD en de Partij van de Arbeid uit de hoed toverden om hier wat aan te doen. En wel in de vorm van een bescheiden beperking van deze heffingen, alsof zij deze niet zelf tot het uiterste hadden proberen te legitimeren. Blij ben ik natuurlijk over de mogelijkheden en initiatieven om zittende huurders weer meer stem in de corporatie terug te geven. Verontrustend tenslotte is de aanwassende verkoop van sociale huurwoningen aan buitenlandse beleggers, onvoorstelbaar dat de Minister niet ingrijpt. Deeleconomie Alleen maar enthousiast kun je je betonen over de talloze initiatieven om burgers in staat te stellen bepaalde faciliteiten wel te gebruiken zonder ze direct te bezitten. Je kunt echter ook doorslaan. De grote adepten van de Uber Pop s en Airbnb s, die zich slechts opwinden over het zogenaamde verzet van de bestaande horeca- en taxibedrijven tegen huns inziens onafwendbare vernieuwing, hebben weinig oog voor de toch niet geheel onzinnige verplichtingen, die we door onze regelgeving aan deze bestaande bedrijvigheid hebben opgelegd. Of het nou de opleiding, de brandveiligheid, de hygiëne of de tarief informatie betreft. Regelgeving, waar we tegenwoordig wellicht wat anders naar kijken, maar die toch ook niet van iedere redelijkheid ontbloot was. De aardigste initiatieven zijn verder toch die, waar coöperatieve gedachten aan ten grondslag liggen, als bijvoorbeeld broodfondsen en energiecoöperaties, naast allerhande ruilconstructies in de wijk. Ook al ligt bij deze laatste soms aan de exploitatie van de markt zelf een commercieel doel ten grondslag, op die markt is sprake van gelijke kansen en/of rechten. Gebiedsontwikkeling Opvallend is de discussie in vakkringen over de normen en waarden, die de professional zou moeten meebrengen. Vertrouwen, een open agenda, niet alles vroegtijdig en voor lange tijd willen dicht regelen, oog voor elkaars belangen en marges zijn attitude-aspecten, die wil je in de huidige tijd wat van de grond trekken, onmisbaar zijn. Daarnaast lijkt steeds meer aan de orde, dat het een samenspel wordt met 2 richtingen. Bottom-up up, planontwikkeling vanuit de in het gebied gevestigde belangen van bewoners, ondernemers en eigenaren, naast topdown, planontwikkeling vanuit de grotere kaders rond een gebied met oog voor de commerciële potenties. Het genereren van beide processen tegelijkertijd en het goed met elkaar laten itereren, lijkt de essentie van projectmanagement nieuwe stijl te worden, een vaardigheid die slechts in enige onafhankelijkheid uit de verf kan komen en zich niet verdraagt met opdrachtnemerschap van een enkele betrokken partij. Daarnaast gaat het dus niet meer om de realisatie van een eindplan, maar vooral ook om het begeleiden van een ontwikkeling met tussensituaties die steeds opnieuw ruimtelijk en financieel al een zekere meerwaarde bieden ten opzichte van de startsituatie. Lastig daarbij is het in dit spel betrekken van de belegger 5

6 en/of financier. In het laatste decennium lieten beleggers zich al wel steeds eerder in het ontwikkelingsproces betrekken, maar hun focus was q.q. toch nog steeds gericht op die lange termijn. Waar het Nederlandse beleggingskapitaal in de hoogtijdagen veel van z n kapitaal kwijt kon in vastgoedontwikkeling, is het de vraag of constructies gewrocht kunnen worden om dit weer opnieuw in ons land te laten neerdalen. Maar goede hoop, ook buiten onze grenzen is het lastig die zekerheden te vinden die deze sector van nature verkiest. Financiële steun vanuit Rijk en provincies is al enige jaren niet meer ingegeven door criteria waarin achterstanden worden gemeten, maar door criteria die de potenties betreffen. Mij valt op, dat hierbij volstrekt niet getracht wordt onderscheid te maken tussen die situaties waarin, gezien de potentie, het desbetreffende project ook zonder die extra bijdrage wel van de grond zou zijn gekomen, en die situaties waarin zo n bijdrage nu net het verschil maakt in het wel of niet tot ontwikkeling komen. Daarnaast blijken provincies het nog steeds politiek niet te kunnen waarmaken af te stappen van de verdelende rechtvaardigheid. Een tijdrovende overleg- en toetsingscarousel over honderden projecten blijkt aan het einde toch weer tot een pondponds gewijze verdeling over het provinciaal grondgebied te leiden. Steden en binnensteden De stad en dan vooral de grotere stad, staat weer op de agenda, dat is duidelijk. Tot wat voor nieuw overheidsbeleid dit gaat leiden, moet nog blijken. Waar in sommige andere landen het primaat bijna van de landelijke overheid naar de locale lijkt te gaan verhuizen, zal dat in ons land niet zo snel gebeuren. Daar lijkt mij de bemoeizucht van den Haag nog te groot voor en wordt bijvoorbeeld de algemene erkenning voor vergroting van het gemeentelijk belastinggebied ieder jaar weer door nieuwe gelegenheidsargumenten gedwarsboomd. Ook is het de vraag of de altijd moeizame verhoudingen tussen de centrumgemeente/centrale stad en de omringende gemeenten niet de doorvertaling van het inzicht, dat ontwikkeling van de centrumgemeente/centrale stad dé katalysator is voor welvaartsbehoud in de regio, voorshands in de weg zullen staan. Als je je wat verder verdiept in de schrifturen over het stedelijk elan en zijn potenties, blijkt het nodig te zijn de grotere steden van de middelgrote en kleinere te onderscheiden. Grofweg gezegd, steden beneden de grens van inwoners blijken niet die massa en heterogeniteit te bezitten, die voorwaarde is voor een perspectief rijke toekomst. Vooral hier, met een enkele uitzondering, tekent zich een vergelijkbare leegstand en stagnatie af zoals we die ook in het buitengebied zien. Waar het beleid van de hogere overheden zich vooral richt op de locaties met potentie, mag van hun hier geen bijdrage worden verwacht. Het zal dus louter aan de gemeentebesturen van deze middelgrote en kleinere steden met eigen middelen en beleid zelf zijn, de bij hun plaats hebbende ontwikkelingen zo goed mogelijk te accommoderen en daarbij toch een eigen profiel te behouden of te ontwikkelen. Dorpen en buitengebied Bij veel dorpen is mijns inziens de laatste decennia bij het meewerken en/of tot stand brengen van nieuwbouw de identiteit bepalende factor van landschappelijke inpassing en kleinschaligheid van bebouwing en openbare ruimte nog al eens prijs gegeven bij de realisatie van Vinex wijkjes en de ontwikkeling van vrije kavels. Ik hoop, dat door de op veel plaatsen bestaande noodzaak tot sloop en vervanging van een gedeelte van de bestaande voorraad, dit weer enigszins ongedaan gemaakt zal worden. Het consolideren van een woonmilieuprofiel waarin landschap en kleinschaligheid centraal staan, gevoegd bij het specifieke elan wat uitgaat van het mee in stand houden van voorzieningen, vormen naar mijn smaak het hart van een unieke en authentieke woonkwaliteit, die ook nog eens een bepaalde doelgroep zal blijven aanspreken. In grote delen van het buitengebied zorgen twee ontwikkeling voor bedreiging van de huidige omgevingskwaliteit. De groeiende leegstand van agrarische bebouwing door uittredende agrariërs en de voortdurende trend naar schaalvergroting in de landbouwsector. Kleinschalige, vaak fraai gecompartimenteerde landschappen kunnen zich ontwikkelen tot uitgestrekte kale polderaanzichten, als niet veel assertiever en creatiever wordt meegewerkt aan functieverandering van bestaande bebouwing. Weliswaar wordt door veel provincies hierop al wat ingespeeld, maar nog veel te weinig om dit tij te keren. Wellicht zouden ook fiscale faciliteiten bij dergelijke geconditioneerde functieveranderingen behulpzaam kunnen zijn. Keuzevrijheid Natuurlijk is voor mij, als voor velen, keuzevrijheid één van de basiscondities van een democratische samenleving. Maar het schenken van keuzevrijheid op terreinen waar ik nooit om gevraagd heb, die ik niet overzie en waarvan ik ook niet de ambitie heb me er in te verdiepen, lijkt een onstuitbare trend. Daarbij ben ik zelf nog zo eigengereid te veronderstellen, dat als ik er niet onderuit kan, het mij met wat zweetdruppels toch wel zal lukken. Maar ik permitteer me wel om te stellen, dat een deel van onze samenleving dat niet zal behappen. Ook niet met al die consumentenwijzers, die soms op hoogst merkwaardige wijze aan de verschaffers van die zelfde diensten zijn gelieerd. Wie wordt daar nu eigenlijk beter van, behalve dan die commerciële dienstverleners, nu vaak blijkt dat de door de marktwerking voorziene tariefsdalingen en kwaliteitsverbeteringen luchtkastelen blijken? Een recent voorbeeld, in sommige politieke kringen wordt voorgesteld dat iedereen zijn eigen pensioenvoorziening moet kunnen kiezen. Behalve dat ik, zoals al eerder bleek, principieel vind dat dergelijke verzekeringen een collectieve solidariteitsbasis behoren te kennen, hoe wil je, gezien de voor ieder toch onverwacht gebleken schommelingen in de reserves van pensioenfondsen met de bekende consequenties van dien, nu van iedere burger vragen hier eigen keuzes in te maken? Als je hier al vrijheid in wil geven, leg het zeker niet diegenen op die hier niet om vragen!!! Beter nog, laat dit collectieve regelingen blijven, waar iedereen in participeert. De hype van het vrije ondernemerschap Niet ten onrechte is het respect voor de vrije ondernemer na de karikaturen die soms in de vorige eeuw over zijn mensonterende kapitalistengedrag werden gemaakt, weer terug gekomen. Maar ook hier dreigt de balans volledig door te slaan. Het lijkt tegenwoordig wel of je alleen maar geslaagd mag heten als je over ondernemerskwaliteiten beschikt en of louter bevordering van dit ondernemerschap het panacee voor onze economische problematiek zou zijn. Het geroep om een apart vak ondernemingskunde wat ingepast zou moeten worden in ons voortgezet onderwijs, is toch wel wat absurd, maar past bij deze teneur waarbij, als de vrije ondernemer maar minder gefrustreerd zou worden door al die plots onnodig gevonden regels, de grootste maatschappelijke misstanden vanzelf zullen verdwijnen. Ik deel volkomen dat je als overheid die taken onderbrengt bij de markt, waar flexibiliteit in omvang en schaal een grote rol in spelen, mits, indien indringend aan de orde, ook op afstand continuïteit en kwaliteit op langere termijn geborgd kunnen worden. Ik deel ook dat ontwikkelcreativiteit in de markt vaak beter tot uitdrukking komt. Maar om op voorhand concurrentie op de markt als de enige drive voor productontwikkeling te zien, doet toch groot onrecht aan al wat in onze geschiedenis in andere omstandigheden is gecreëerd. Daarnaast, waar bijvoorbeeld maatschappelijk belang al jaren vraagt om één OV Chipkaart voor al het openbaar vervoer is dit kennelijk geen ondernemingsbelang en het sluiten van stationstunnels voor openbaar gebruik wel. Bedrijfsbelangen laten zich door marktwerking niet opeens veranderen in maatschappelijk belang! 6

7 Succes en excellent Vanzelfsprekend vind ook ik, dat je succes moet vieren en niet onder stoelen of banken moet steken, maar de competitie wordt met de overmaat aan ranglijstjes voor ziekenhuizen, universiteiten, scholen, schouwburgen etc., etc. wel wat erg fors aangejaagd, zeker als je ziet welke toevallig meetbare criteria hiervoor gehanteerd worden. Het is nog steeds zo, dat veel kwaliteitskenmerken nou eenmaal niet zo eenvoudig in kwantificeerbare grootheden zijn te vangen en bovendien omstandigheden nogal eens verschillen. Dat is ook mijn fronsen bij de mode om tegenwoordig excellent als begerenswaardig etiket uit te dragen, nog los van de vraag of excellente scholen en leerlingen ook nog eens de extra support behoeven, waarop ze dan plots recht op kunnen doen gelden. Ik pleit heus niet voor een zesjes cultuur of de grauwe middenmaat, maar het lijkt mij toch een taak van juist de overheid om extra faciliteiten daar te verstrekken, waar het nou net dat zetje naar verbetering kan betekenen. Bovendien lijkt het mij wat veel door te borduren op de idee dat de zogenaamde concurrentiespirit de nietexcellenten ertoe kan brengen ook excellent te worden. Alsof dit louter tot een gebrek aan inspanning zou zijn te herleiden! Terug naar het begin van dit bericht, ik neem aan de meesten van jullie dit jaar wel weer ergens tegen te komen en wens jullie in ieder geval een goed 2015! Vriendelijk groetend, Frits van Aggelen Lagestraat BE Dieren 7

weer thuis in de stad

weer thuis in de stad weer thuis in de stad Wonen boven winkels Een levendige binnenstad is aantrekkelijk voor bezoekers, levert woongenot voor specieke groepen mensen, is een broedplaats voor kenniseconomie en cultuur en vormt

Nadere informatie

Toerisme en Recreatie

Toerisme en Recreatie Toerisme en Recreatie Wat speelt er? De vraagstukken over toerisme en recreatie zijn divers. Er zijn vraagstukken met betrekking tot de routestructuur, de kwaliteiten in het gebied en nieuwe functies.

Nadere informatie

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 2 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 pakjeruimte.nl zelfbouw@rotterdam.nl facebook.com/zb010 pinterest.com/pakjeruimte Programma zelfbouw rotterdam 2015-2018

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

Gangmakers voor Bussum!

Gangmakers voor Bussum! Met de fusie tussen Bussum, Naarden en Muiden in het vizier en de op handen zijnde Raadsverkiezingen in maart 2014 geeft de Bussumse Ondernemers Vereniging (BOV) met dit pamflet haar visie op de economische

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht Voorbeeld Ondernemers van gezocht, een titel over die programma s twee regels en activiteiten Voorbeeld willen van leveren een subtitel voor een levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen een vreemdeling, vluchteling, asielzoeker en statushouder?

Wat is het verschil tussen een vreemdeling, vluchteling, asielzoeker en statushouder? Veelgestelde vragen vluchtelingenopvang en statushouders in Lopikerwaardgemeenten Vraag en antwoordlijst over de vluchtelingenopvang en statushouders in de gemeenten Oudewater, Lopik, Woerden, IJsselstein

Nadere informatie

Participatieverslag Nieuw & Anders

Participatieverslag Nieuw & Anders Participatieverslag Nieuw & Anders Op 26 en 31 maart vonden twee bijeenkomsten plaats met de titel Nieuw & Anders plaats. Twee bijeenkomsten die druk bezocht werden door vrijwilligers, verenigingen en

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben.

Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben. Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben. David Kok in gesprek met Willem Dudok Burgerparticipatie is een hot topic

Nadere informatie

participeren doe je SAMEN

participeren doe je SAMEN Geachte aanwezigen en toehoorders thuis, Voor ons ligt de kadernota 2016-2019 waar wij als VVD Beemster trots op zijn: Beemster is een financieel gezonde gemeente die lokaal doet wat lokaal kan - namelijk

Nadere informatie

Statengriffie. Floortje van Aken Verzonden: dinsdag 9 juni 2015 15:32 Aan: Ria Veenstra Onderwerp:

Statengriffie. Floortje van Aken <Aken@vnoncw-mkbnoord.nl> Verzonden: dinsdag 9 juni 2015 15:32 Aan: Ria Veenstra Onderwerp: Statengriffie Van: Floortje van Aken Verzonden: dinsdag 9 juni 2015 15:32 Aan: Ria Veenstra Onderwerp: Inspraakreactie MKB-Noord Bijlagen: BRF_151903_Retail Agenda.pdf; Inspraakreactie

Nadere informatie

Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland

Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland De Rijksuniversiteit Groningen (RuG) en Berenschot onderzoeken in opdracht van de provincie Zuid-Holland gemeentelijke herindelingen.

Nadere informatie

Toeristische visie Regio Alkmaar

Toeristische visie Regio Alkmaar Toeristische visie Regio Alkmaar Conceptvisie en uitvoeringsagenda Proces Toeristische visie Wat Wanneer 1. Start met de Regio Alkmaar Februari 2. Eerste Regioavond 5 maart 3. Stakeholderbijeenkomst 1

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich daar voor inzetten:

Nadere informatie

De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen. Symposium Geo Promotion

De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen. Symposium Geo Promotion De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen Symposium Geo Promotion Workshop Plannen zonder grenzen Arjan Brink Hans van Loon De maatschappelijke vraag bepaalt de ruimtelijke inrichting Vroeger..

Nadere informatie

Tolerantieklimaat sportverenigingen Noord-Holland Noord Samenvatting I&O Research Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN Maart 2014

Tolerantieklimaat sportverenigingen Noord-Holland Noord Samenvatting I&O Research Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN Maart 2014 Tolerantieklimaat sportverenigingen Noord-Holland Noord Samenvatting I&O Research Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN Maart 2014 I Handen schudden voor de wedstrijd, heldere communicatie met ouders en

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

Ben jij klaar voor Sprokkelenburg?

Ben jij klaar voor Sprokkelenburg? Ben jij klaar voor Sprokkelenburg? 1 Inhoud 3 Waarom bouwen op Sprokkelenburg? 4 Ligging van Sprokkelenburg 6 Het plan Sprokkelenburg 8 Kies uw kavel 8 Zelf bouwen op Sprokkelenburg 9 Stappenplan 11 Kavelpaspoort

Nadere informatie

Reacties Duivendaal 20 januari 2016

Reacties Duivendaal 20 januari 2016 Reacties Duivendaal 20 januari 2016 Model 1 Forum -/negatief Wat een lelijk blok. Veel te massief. Gebouw aan de LA naast bodemkunde is te hoog, te massief. Bebouwing Forum te overheersend? Onduidelijkheid

Nadere informatie

Vooruit naar de oorsprong

Vooruit naar de oorsprong Vooruit naar de oorsprong strategisch kader 2014-2016 1 Strategisch kader in 12 puntjes 1 We zien goed en plezierig wonen als basis van bestaan 2 We bieden mensen met lagere inkomens goede, passende woonruimte

Nadere informatie

In het spoor van de Shoah

In het spoor van de Shoah In het spoor van de Shoah Verslag van een beklijvende herinneringsreis - Majdanek - Studiereis Stichting Auschwitz - Auschwitz in Gedachtenis vzw - editie 2015 Verslag door Simon Schepers (Bijzonder Comité

Nadere informatie

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s Erfgoed als krachtvoer Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s U wilt nieuw leven blazen in uw dorp, stad of regio? Als alles tegen zit, is er altijd nog het erfgoed. Het DNA van het

Nadere informatie

Cynisme over de politiek

Cynisme over de politiek Cynisme over de politiek Een profiel van ontevreden burgers Dr. Pieter van Wijnen Waar mensen samenleven, zijn verschillende wensen en belangen. Een democratische samenleving heeft als doel dat politici

Nadere informatie

Jonge Stedenbouwkundigen

Jonge Stedenbouwkundigen herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal VO Museum Het Grachtenhuis Lesmateriaal VO herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal ter voorbereiding of verwerking van een bezoek aan museum Het Grachtenhuis

Nadere informatie

Wordt vervolgd. Een reis van verwondering, humor en transformatie

Wordt vervolgd. Een reis van verwondering, humor en transformatie Belcrum Liniekwartier Faam Braakliggend terrein Station Breda Wanneer reizigers met de trein door Breda trekken, worden verschillende indrukken van de stad opgedaan. Eén van die indrukken zijn de braakliggende

Nadere informatie

Winkelleegstand: dilemma of kans?

Winkelleegstand: dilemma of kans? Winkelleegstand: dilemma of kans? Enkele landelijke trends en ontwikkelingen 1. Schaalvergroting (food) en schaalverkleining (modisch) 2. Branchevervaging 3. Toenemende problematiek PDV clusters 4. Filialisering

Nadere informatie

Ilta van der Mast Naar een nieuw systeem van sociale volkshuisvesting

Ilta van der Mast Naar een nieuw systeem van sociale volkshuisvesting Ilta van der Mast Naar een nieuw systeem van sociale volkshuisvesting De wijze waarop de woningmarkt nu georganiseerd is met 2,4 miljoen sociale huurwoningen is niet meer houdbaar. We zullen naar een systeemverandering

Nadere informatie

Belanghoudersbijeenkomst

Belanghoudersbijeenkomst V e r s l a g Belanghoudersbijeenkomst Donderdag 17 november was u met ruim 30 andere genodigden aanwezig bij de belanghoudersbijeenkomst van Woningstichting Bergh. Een bijeenkomst waarbij wij graag twee

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

TUIN INSPIRATIE. De tuin van Rian Mol en Mark Klompmaker Buitenleven Tuin van het jaar Beeldentuinen Drenthe

TUIN INSPIRATIE. De tuin van Rian Mol en Mark Klompmaker Buitenleven Tuin van het jaar Beeldentuinen Drenthe TUIN INSPIRATIE De tuin van Rian Mol en Mark Klompmaker Buitenleven Tuin van het jaar Beeldentuinen Drenthe Inhouds opgave, aparte pdf Melle Wierper, GROENPARTNERS Melle Wierper is eigenaar van Groenpartners

Nadere informatie

Lieven de Key Penning 2015. Rapport van de jury

Lieven de Key Penning 2015. Rapport van de jury Lieven de Key Penning 2015 Rapport van de jury Haarlem, 24 november 2015 Inleiding De Lieven de Key Penning is een prijs die in 2009 is ingesteld door de gemeente Haarlem op voorstel van de stadsbouwmeester

Nadere informatie

John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013. Heilige huisjes in de knel

John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013. Heilige huisjes in de knel John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013 Heilige huisjes in de knel Eeuwenlang waren religieuze gebouwen de spil waar het leven in stad of dorp om draaide, ankerpunten in het dagelijks leven,

Nadere informatie

Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013

Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013 Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013 Dames en heren, Een fantastisch 2013 gewenst! Fijn dat u allemaal gekomen bent, hier in Schouwburg, voor de Deventer nieuwjaarsreceptie. De receptie is een gezamenlijk

Nadere informatie

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren,

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015 Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Wanneer we kijken naar de wereld om ons heen, dan beseffen we hoe rijk gezegend we zijn met de omgeving waarin we

Nadere informatie

Profielschets. Ondernemende school

Profielschets. Ondernemende school Profielschets Ondernemende school Scholen met Succes Postbus 3386 2001 DJ Haarlem www.scholenmetsucces.nl info@scholenmetsucces.nl tel: 023 534 11 58 fax: 023 534 59 00 1 Scholen met Succes Een school

Nadere informatie

Lokaal economisch beleid

Lokaal economisch beleid Lokaal economisch beleid Op weg naar een dynamische agenda voor de toekomst Tweede ondernemersavond 13 oktober 2014 Programma Opening 19:30 Doel van de avond 19:35 Terugblik 1 e ondernemersavond 19:40

Nadere informatie

Profielen Raad van Commissarissen. Stichting Christelijke Woningcorporatie (SCW)

Profielen Raad van Commissarissen. Stichting Christelijke Woningcorporatie (SCW) Profielen Raad van Commissarissen Stichting Christelijke Woningcorporatie (SCW) 1. De functie van de Raad van Commissarissen In deze profielschets wordt eerst ingegaan op de achtergronden en bevoegdheden

Nadere informatie

Beelden. Bondig. Verdelen. Verslag. Associatie. Een gegeven begin. Bijvoeglijke naamwoorden. Bij muziek. www.klastools.be

Beelden. Bondig. Verdelen. Verslag. Associatie. Een gegeven begin. Bijvoeglijke naamwoorden. Bij muziek. www.klastools.be Bondig Beelden Schrijf een willekeurige tekst. Maar alle regels zijn precies even lang. Neem foto's en tekeningen uit tijdschriften als inspiratie voor een kort verhaal. Beschrijf niet de foto. Laat je

Nadere informatie

EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT?

EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT? EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT? Onderzoek naar Toerisme & Recreatie in Bedum AANLEIDING VAN HET ONDERZOEK Onderwerp dat door burgers is aangedragen Veel beleidsvrijheid van de gemeente, passend in regionale

Nadere informatie

Sociaal plan voor cliënten Spelregels bij veranderingen herontwerp

Sociaal plan voor cliënten Spelregels bij veranderingen herontwerp Sociaal plan voor cliënten Spelregels bij veranderingen herontwerp Zorgvuldig, betrokken en transparant Voor veel cliënten van Amerpoort gaat er komende jaren wat veranderen. Dat komt door ingrijpende

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld?

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? ARTIKEL - 30 OKTOBER 2015 Het Platform Eer en Vrijheid organiseerde op 8 oktober een landelijke bijeenkomst over eergerelateerd geweld. Hilde Bakker (Kennisplatform

Nadere informatie

Wmo-raad gemeente Oss - Postbus 5-5340 BA Oss - telefoon 06-44524496 - email: wmoraad@oss.nl

Wmo-raad gemeente Oss - Postbus 5-5340 BA Oss - telefoon 06-44524496 - email: wmoraad@oss.nl Wmo-raad gemeente Oss - Postbus 5-5340 BA Oss - telefoon 06-44524496 - email: wmoraad@oss.nl Datum 9 december 2014 Kenmerk 14015aWMOR / AvO Aan het college van B en W van de Gemeente Oss Betreft Advies

Nadere informatie

Verslag Woonvisiebijeenkomst Vught 12 oktober 2015

Verslag Woonvisiebijeenkomst Vught 12 oktober 2015 Verslag Woonvisiebijeenkomst Vught 12 oktober 2015 Locatie: De Spie, gemeentekantoor Vught Tijd: 19.30 uur-22.00 uur 1. Inleiding Op maandagavond 12 oktober jl. vond de inwonersbijeenkomst plaats over

Nadere informatie

Advies Beleidsplan WMO 2015-2018

Advies Beleidsplan WMO 2015-2018 Advies Beleidsplan WMO 2015-2018 Vastgesteld in Wmo-raadsvergadering d.d. 14-08-2014 INHOUDSOPGAVE 1. Adviesaanvraag... 2 2. Onderwerp van advies (adviesvragen)... 2 3. Samenvatting... 2 4. Advies... 2

Nadere informatie

Onderweg naar de Minister

Onderweg naar de Minister Nieuwsbrief 3 Februari 2015 Via deze nieuwsbrief informeren wij (de stuurgroep), u (alle medewerkers van de SKPON en van Stichting Lek en IJssel) over de ontwikkelingen die de voorgenomen fusie van onze

Nadere informatie

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden.

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden. Limburg heeft een uniek en veelzijdig cultuuraanbod. Dit komt tot uitdrukking in een enorme verscheidenheid met talloze monumenten, cultureel erfgoed, musea, culturele organisaties, evenementen en een

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

leergang projectontwikkeling

leergang projectontwikkeling Inleiding Professionalisering van het vak is in alle NEPROM-opleidingen hét uitgangspunt Een goede samenwerking tussen overheid en smaatschappijen bevorderen, staat bij de NEPROM hoog op de agenda. Daarnaast

Nadere informatie

Verslag discussies denktankbijeenkomst

Verslag discussies denktankbijeenkomst Verslag discussies denktankbijeenkomst 'Samen of liever alleen? Samenwerking tussen burgerinitiatieven en zorgorganisaties Tijdens de denktankbijeenkomst op 10 juni 2015 werd in groepjes gediscussieerd.

Nadere informatie

Kleine scholen en leefbaarheid

Kleine scholen en leefbaarheid Kleine scholen en leefbaarheid Een samenvatting van de resultaten van een praktijkonderzoek onder scholen en gemeenten in Overijssel over de toekomst van kleine scholen in relatie tot leefbaarheid Inleiding

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Dames en heren, [Inleiding] In de zomer van 1946 voer een schip van Thailand naar Nederland. Een kleine Nederlandse

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

PS2009MME05-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten,

PS2009MME05-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2009MME05-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 10 maart 2009 Nummer PS : PS2009MME05 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008INT233656 Portefeuillehouder : Ekkers

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Accommodatiebeleid Maatschappelijk Vastgoed In stand houden en ontwikkelen van maatschappelijk vastgoed die de sociale infrastructuur versterkt, gekoppeld aan een optimale spreiding

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE Stad maken donderdag 19 maart 2015 Stad maken Duiding en context De traditionele rollen binnen het ontwikkeltraject veranderen. De corporaties,

Nadere informatie

Waar komen we vandaan? tiwos. Wat hebben we nodig? Thuis in de Buurt. Waar. staan we. Waar. voor? gaan we. voor? beleidsplan 2012-2016

Waar komen we vandaan? tiwos. Wat hebben we nodig? Thuis in de Buurt. Waar. staan we. Waar. voor? gaan we. voor? beleidsplan 2012-2016 Waar komen we vandaan? tiwos Wat hebben we nodig? Waar staan we voor? Waar gaan we voor? beleidsplan 2012-2016 Extern De meest relevante omgevingsfactoren: politiek De overheid trekt zich terug, bezuinigt

Nadere informatie

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND Deel II Ambities en prioriteiten Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Juni 2003 0 In onze naam, Cultuurconvenant Zuid-Nederland (CZN), staat het woord

Nadere informatie

Alzheimer Magazine 19

Alzheimer Magazine 19 Per 1 januari 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit heeft ingrijpende gevolgen, met name voor thuiswonende mensen met dementie en

Nadere informatie

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING In gesprek met elkaar. Uitwerking van de stellingen. De onderstaande stellingen hebben we deze avond besproken onder elke stelling staan een aantal opmerkingen die

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland

Provinciale Staten van Noord-Holland Provinciale Staten van Noord-Holland ` Voordracht Haarlem, Onderwerp: Kaderstelling Europabeleid door Provinciale Staten Inleiding Op 11 juni 2007 jl. is door de commissie FEPO de werkgroep Europa ingesteld.

Nadere informatie

b Onvermijdelijk Ambtelijke huisvesting is onvermijdelijk onderdeel van het ambtelijke apparaat.

b Onvermijdelijk Ambtelijke huisvesting is onvermijdelijk onderdeel van het ambtelijke apparaat. gemeente Eindhoven Inboeknummer 14bst00096 Beslisdatum B&W 28 januari 2014 Dossiernummer 14.05.451 Raadsvoorstel Ambtelijke huisvesting lange termijn vanaf 2020 Inleiding In juni 2012 heeft de raad besloten

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Eijsden. Economische activiteit

Eijsden. Economische activiteit Eijsden Eijsden Eijsden is met ruim 8000 inwoners de grootste kern van de Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. Deze fusiegemeente, die in 2011 ontstond, bestaat verder uit 14 andere kernen, en 25 gehuchten

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Startdia met foto Ruimte De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Wie ben ik? Stefan van Aarle: Adviseur Retail & Centrummanagement Coördinator Platform Binnenstadsmanagement Organisatie

Nadere informatie

Speech van Minister Henk Kamp van VROM op de manifestatie Heilige Huisjes in Rotterdam op zaterdag 5 oktober 2002.

Speech van Minister Henk Kamp van VROM op de manifestatie Heilige Huisjes in Rotterdam op zaterdag 5 oktober 2002. Speech van Minister Henk Kamp van VROM op de manifestatie Heilige Huisjes in Rotterdam op zaterdag 5 oktober 2002. Dames en heren, Veel mensen dromen ervan om zelf een huis te ontwerpen en te bouwen. Wie

Nadere informatie

Manifest. Input voor het coalitieakkoord. Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie

Manifest. Input voor het coalitieakkoord. Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie Manifest Input voor het coalitieakkoord Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie Maart 2015 Geachte heer, mevrouw, Op het PlattelandsParlement Gelderland

Nadere informatie

PROACTIEF TOEZICHT VOBO

PROACTIEF TOEZICHT VOBO PROACTIEF TOEZICHT VOBO Concept Door: Raad van Toezicht Voortgezet Onderwijs Best Oirschot PROACTIEF TOEZICHT VOBO 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Toezichtvisie Vobo... 4 Doel van de Raad van Toezicht Vobo...

Nadere informatie

Raadsvoorstelbetreft Koninginnedag 2oro: bekrachtiging besluit uitvaardigen

Raadsvoorstelbetreft Koninginnedag 2oro: bekrachtiging besluit uitvaardigen gemeente Eindhoven Raadsnummer xo. Rg 6 82. 00I Inboeknummer robstoob44 Beslisdatum B%W 4 mei 2OIO Dossiernummer or8.tos Raadsvoorstelbetreft Koninginnedag 2oro: bekrachtiging besluit uitvaardigen noodverordening

Nadere informatie

Toespraak bij de aflegging van de ambtseed door burgemeester Onno van Veldhuizen van Enschede, 2 oktober 2015

Toespraak bij de aflegging van de ambtseed door burgemeester Onno van Veldhuizen van Enschede, 2 oktober 2015 Toespraak bij de aflegging van de ambtseed door burgemeester Onno van Veldhuizen van Enschede, 2 oktober 2015 Voorzitter, geachte leden van de gemeenteraad van Enschede, geacht college, burgemeester Van

Nadere informatie

Samenvatting eindrapport fase twee project Gedragswerk (schooljaar 2006 2007)

Samenvatting eindrapport fase twee project Gedragswerk (schooljaar 2006 2007) Samenvatting eindrapport fase twee project Gedragswerk (schooljaar 2006 2007) 1. Voorwoord Deze samenvattende rapportage van fase twee van Gedragswerk beschrijft achtereenvolgens werkwijze en uitgangspunten,

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn:

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn: A Klein Kontakt Het is alweer eind maart wanneer dit Kontakt uitkomt, het voorjaar lijkt begonnen, veel kinderen hebben kweekbakjes met groentes in de vensterbank staan, die straks de tuin in gaan. Over

Nadere informatie

Direct MEER impact met je uitstraling. Marlie Franssen Color Connect 2015

Direct MEER impact met je uitstraling. Marlie Franssen Color Connect 2015 Direct MEER impact met je uitstraling Marlie Franssen Color Connect 2015 Dit is ie! Je E-book voor meer impact met je uitstraling. Veel vrouwen worstelen met het probleem hoe ze zichzelf kunnen laten zien.

Nadere informatie

PROJECT - SOCIAAL VERBONDEN

PROJECT - SOCIAAL VERBONDEN PROJECT - SOCIAAL VERBONDEN Organisatie: Stichting: Senioren Hobby Centrum gemeente Mill en Sint Hubert (SHC) Doelstelling SHC: Het Senioren Hobby Centrum is de plek waar ontspanning en inspanning samengaan.

Nadere informatie

Scandinavië en Baltische staten

Scandinavië en Baltische staten Scandinavië en Baltische staten 1 / 19 2 / 19 3 / 19 4 / 19 5 / 19 6 / 19 7 / 19 8 / 19 9 / 19 10 / 19 11 / 19 12 / 19 13 / 19 14 / 19 15 / 19 16 / 19 Hele gezellig avond gehad en na nog een lekker ontbijtje

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

Profielschets. Directeur-bestuurder Omnia Wonen

Profielschets. Directeur-bestuurder Omnia Wonen Profielschets Directeur-bestuurder Omnia Wonen ERLY the consulting company Opdrachtgever: Omnia Wonen Datum: 20 oktober 2014 Adviseur: drs. Lilian Vos Inleiding Omnia Wonen in Harderwijk is een moderne

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

INTERIEUR. Grandeur van toen, comfort van nu TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: CLAUDE SMEKENS 69

INTERIEUR. Grandeur van toen, comfort van nu TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: CLAUDE SMEKENS 69 INTERIEUR Grandeur van toen, comfort van nu TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: CLAUDE SMEKENS 69 Je kunt het huis van je dromen vinden en meer dan genoeg ideeën hebben om dat huis te herstellen in de

Nadere informatie

Stellingen Provinciale Staten

Stellingen Provinciale Staten Stellingen Provinciale Staten Thema s en onderwerpen Toelichting... 2 Algemene informatie... 3 Thema: Economie... 3 1.1 Samenwerking Duitsland *... 3 2.1 Landbouw... 3 3.1 Recreatie en toerisme... 4 Thema

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Rapportage VBG panel Over veerkracht, vitale coalities en Thorbecke voorbij

Rapportage VBG panel Over veerkracht, vitale coalities en Thorbecke voorbij Rapportage VBG panel Over veerkracht, vitale coalities en Thorbecke voorbij Sjaak Cox Jolanda Westerlaken Twee crises tegelijkertijd versterken de urgentie om tot merkbare verbeteringen te komen in het

Nadere informatie

EIGEN HAARD. LID RAAD VAN COMMISSARISSEN op voordracht huurdersfederatie Alert. april 2016 TdH/MMC/16.015

EIGEN HAARD. LID RAAD VAN COMMISSARISSEN op voordracht huurdersfederatie Alert. april 2016 TdH/MMC/16.015 EIGEN HAARD LID RAAD VAN COMMISSARISSEN op voordracht huurdersfederatie Alert april 2016 TdH/MMC/16.015 DE ORGANISATIE is opgericht in 1909 als woningbouwvereniging, met als doel verbetering van de volkshuisvesting

Nadere informatie

Opening van zondag 19 april 2009. Gerda van Leeuwen Thea Peters Carla de Kievid

Opening van zondag 19 april 2009. Gerda van Leeuwen Thea Peters Carla de Kievid Opening van zondag 19 april 2009 Gerda van Leeuwen Thea Peters Carla de Kievid De opening Hans Siegmund oud-docent van de exposanten begon de openingstoespraak met te zeggen dat hij wel eerst wat glaasjes

Nadere informatie

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij?

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij? Naam: Waar woon jij? Wonen over de hele wereld Heb jij wel eens in een tent gewoond? Waarschijnlijk niet. In de vakantie is het leuk. Maar voor altijd? Toch zijn er mensen op de wereld die altijd in een

Nadere informatie

JE CULTURELE ZELFPORTRET

JE CULTURELE ZELFPORTRET JE CULTURELE ZELFPORTRET Dit is het culturele zelfportret van Vul alles in hele antwoordzinnen in. Gebruik een ander lettertype of een andere kleur voor de antwoorden. Plak hier je pasfoto Film/tv 1 Ga

Nadere informatie

Jaarverslag 2015 VluchtelingenWerk WOBB, Locatie Geertruidenberg

Jaarverslag 2015 VluchtelingenWerk WOBB, Locatie Geertruidenberg Introductie Vluchtelingenwerk West- en Oost-Brabant en Bommelerwaard (WOBB) locatie Geertruidenberg, zet zich in voor vluchtelingen die gehuisvest worden in onze gemeente. Door maatschappelijke begeleiding

Nadere informatie

PvdA Hillegom Antwoorden op vragen omroep BO

PvdA Hillegom Antwoorden op vragen omroep BO PvdA Hillegom Antwoorden op vragen omroep BO Wat is de naam van uw partij? PvdA Hillegom Wie is uw lijsttrekker? Annemieke van Dijk en Fred van Loenen Wie is uw wethouderskandidaat? De PvdA heeft in Hillegom

Nadere informatie

Koers voor de toekomst

Koers voor de toekomst Koers voor de toekomst Er verandert veel in de wereld om ons heen. Neem alleen al de toenemende mobiliteit, of de economie die sterker lijkt dan ooit tevoren, en overal wordt gebouwd, en - om dichter in

Nadere informatie

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta Resultaten Advies en Initiatiefraad Nationaal Landschap IJsseldelta 29 november 2013 Nationaal Landschap IJsseldelta is in verandering. Transitie noemen we dat. We bereiden ons voor op een andere manier

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 Deze profielschets is tot stand gekomen nadat de gemeenteraad uitgebreid heeft ingezet op het horen van meningen over het gewenste profiel van de

Nadere informatie