Vleesverwerkende industrie in Rusland Conferentie Agro-Business Ontwikkelingen in Oost-Europa 13 juni Peja International B.V.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vleesverwerkende industrie in Rusland Conferentie Agro-Business Ontwikkelingen in Oost-Europa 13 juni 2013. Peja International B.V."

Transcriptie

1 Vleesverwerkende industrie in Rusland Conferentie Agro-Business Ontwikkelingen in Oost-Europa 13 juni Peja International B.V. Ard Schuitenmaker

2 Peja International B.V. Rusland als markt Vleesverwerkende industrie in Rusland Ontwikkelingen Zaken doen in Rusland in het algemeen Tot slot. 2

3 Peja International B.V.: Ontstaan in 1999 uit oude Peja. Focus (laatste 10 jaar): Rusland. Kantoren in Arnhem en Rusland. Medewerkers RU: Moskou (15), Belgorod (4) en St Petersburg (1). NL administratie & logistiek. RU: sales & marketing, after-sales en logistiek. Moskou 3 mensen permanent bezig met logistiek/documenten. Verkoop kapitaalgoederen voor vlees(verwerkende), olie- en gas, auto, en afvalverwerkende industrie. Peja Moscow is representative office. Organisatie en coördinatie van CIP/DAP leveringen. DDP leveringen via vaste lokale brokers, niet via eigen lokale BV. Vaste vertegenwoordiging van 6 NL principalen door eigen salesteam in Rusland. Op projectbasis worden tevens systemen van aantal vaste partners aangeboden. Tevens market-entry studies, supplier search namens Russische partners, plus inkoop coördinatie namens Russische klanten voor one-off projecten. Peja doet zowel verkoop op eigen naam als transacties op commissiebasis, en faciliteert in beide gevallen tot stand komen van de deal en coördineert de uitvoering daarvan van begin tot eind. 3

4 Rusland als markt: Rusland is grootste land ter wereld (17 miljoen km²), 2x groter dan Canada, het daarop volgende land, en 114 x groter dan Nederland. Qua inwonertal op 6 e plaats met 141 miljoen inwoners. 70% van de bevolking leeft in Europees Rusland (Europees Rusland, Oeral, Siberië, Verre Oosten). Afhankelijk van olie en aardgas. Tgl. heeft Rusland grootste gas- en delfstoffen reserves ter wereld. Toetreding WTO in 2012 ter diversificatie + transparantie economie en aantrekken daarvoor benodigde buitenlandse investeringen. Wel de lusten niet de lasten. BNP $ 1850 miljard, 3x het niveau van NL. $ 500 miljard aan internationale reserves. Corruptie en bureaucratie is hoog. Bedrijven worden sterk hiërarchisch/bureaucratisch gemanaged. Als afzetmarkt is Rusland voor Westerse bedrijven van alle landen in de voormalige SU het meest interessante land als het gaat om afzet van Nederlandse kapitaalgoederen en landbouwproducten (AGF, zuivel, bloemen en planten). 4

5 Vleesverwerkende industrie in Rusland: Rusland produceert op jaarbasis 100 MT graan, potentie om 200 MT te oogsten. Binnenlandse vraag is 75 MT, rest is export. Rusland op 3e plaats na VS en Australië. Rusland s ambitie is als graanexporteur van wereldwijd nr 3 naar nr 2 te klimmen (VS nr 1 met 75 MT export) met 50 MT. Rusland is netto exporteur van graan, en tegelijkertijd netto importeur van vlees. Zogenaamde Food Security Doctrine Doelstelling Russische regering (Putin) is: - Zelfvoorziening qua voedselproductie door verhoging eigen productie en efficiency(voor pluimvee en varkens - 85%); - Voedselzekerheid (fysiek en economische beschikbaarheid voor de burger); - Voedselveiligheid (vrij van ziekten etc.). - De agrarische sector moet bevolking in voedselbehoefte kunnen voorzien en import gezien als 2nd best option. 5

6 Vleesverwerkende industrie in Rusland: De Russische vleesmarkt is groot (grootste binnen de voormalige SU) en de vraag naar apparatuur in de gehele keten daarmee ook. Vleessector heeft geprofiteerd van toegenomen welvaart: als mensen rijker worden, gaan ze vlees eten, en als mensen rijk zijn, gaan ze meer vlees eten. Vleessector heeft geproduceerd van overheidsprogramma s die modernisering en uitbreiding van de sector in het algemeen een enorme boost hebben gegeven. Noodzaak, i.v.m. verouderde Sovjet bedrijven, lage efficiency, voedselzekerheid en voedselveiligheid (ziektes). Welzijn van dieren is geen factor van betekenis Vleessector met name gericht op binnenlandse vraag. Export heeft weinig betekenis. Een van de grootste export producten voor pluimvee is bijv. de export van kippenpoten naar China, Hong Kong en Vietnam. Voor Russen een bijproduct. 6

7 Vleesverwerkende industrie in Rusland: Onderscheid in 3 sectoren: pluimvee, varkens en runderen. Grootste sector is pluimvee (95% broilers). Enorme groei eigen productie in periode Varkensvlees op 2e plaats. productie stabiel gebleven. Groei geremd door ziekten (varkenspest)) en relatieve hoge kostprijs versus prijs van import. Wel verschuiving van kleinschalige (backyard) productie naar zgn. grootschalige verticaal geïntegreerde agroholdings. Rundvlees moeilijk, is met name bijproduct van zuivelproductie. Wel trend naar high-end quality beef (Angus etc.) ivm opkomst steak houses. Produktie in handen van 2-3 bedrijven. 7

8 Historical Russian Beef, Pork, and Broiler Meat Consumption, as a Percentage of Total Meat Consumption of these Products. 8

9 Vleesverwerkende industrie in Rusland: Op gebied van pluimvee heeft Rusland haar doelstellingen bereikt. Graad zelfvoorziening is > 85% en in sommige regio s is (zoals Belgorod regio) is deze zelfs als > 100%. Groei zit in toename consumptie per capita, export (Midden-Oosten (Halal productie) en Azië, restricties import (Oekraïne, VS) en ontwikkeling in 25 regio s (van de 83) waar graad < 50% is. Cruciale factor: staatssteun. Zonder deze steun is de vraag hoe bepaalde landbouwsectoren zich zullen ontwikkelen. Ook (geo)politieke factoren spelen een rol. Sinds Oekraïne crisis is de kippenvleesprijs gestegen van RUR 63/kg naar bijna 100/kg. 9

10 10

11 Table 2. Russia: Broiler Production, Supply & Demand, 1,000 MT (ready-to-cook) Poult ry, Market Year Begin: Jan 2012 Market Year Begin: Jan 2013 Market Year Begin: Jan 2014 Meat USDA New USDA New USDA New Post, Broil Production Official 2,830 Post 2,830 Official 2,950 Post 3,050 Official 3,300 Total Imports Total Supply 3,390 3,390 3,530 3,590 3,830 Total Exports Human Consumption 3,321 3,321 3,450 3,530 3,765 Other Use, Losses Total Dom. Consumpt. 3,321 3,321 3,450 3,530 3,765 Total Use 3,390 3,390 3,530 3,590 3,830 Total Distribution 3,390 3,390 3,530 3,590 3,830 11

12 Vleesverwerkende industrie in Rusland: Estimated Funding for the Poultry Program, Million RUR TOTAL 21,121 18,684 15,462 From the Federal Budget 13, , ,143.9 From Regional Budgets 7, , Subsidies for Reimbursing the Cost of 15, , , Interest on Investment Loans Federal Budget 12, , ,498.9 From Regional Budgets 3, , , Subsidies to Support Livestock Breeding Federal Budget From Regional Budgets Subsidies to Support Oblast Poultry programs 5,900 5,900 5,900 Federal Budget 1,500 1,500 1,500 From Regional Budgets 4,400 4,400 4,400 Source: Poultry Program 12

13 Vleesverwerkende industrie in Rusland: 13

14 Vleesverwerkende industrie in Rusland: o Agroholdings: Verticaal geïntegreerde grootschalige productie bedrijven domineren de markt: van veevoerproductie tot kant-en-klare vleesproducten voor in het schap. Aantal heeft inmiddels eigen retail en horeca (fast-food). In pluimveesector wordt 65% van totale productie door 32 bedrijven geproduceerd. Peja heeft aan 80% van deze bedrijven geleverd. Trajecten zijn lang (2 jaar geen uitzondering) maar de beloning smaakt zoet. Een cruciale KSF de man (DGA) aan de top van de pyramide van deze holdings zeer goed te kennen. Zijn instemming is bepalend voor de meeste transacties, dan kan het ook gaan om in onze ogen lullige bedragen. o Grenzen aan de groei: Eerste prioriteit was vleesproductie op peil krijgen. Minder oog voor bijproducten en reststromen. Bijv. regio Belgorod: evenveel mestproductie als totaal Nederland (1,2 MT op jaarbasis). In nieuwe projecten worden hier wel eisen aan gesteld. En ook in bestaande operaties steeds striktere naleving geëist. 14

15 15

16 Ontwikkelingen: WTO: Rusland in augustus 2012 toegetreden. Effect merkbaar: importquota s verlaagd voor varkensvlees en livestock. Lagere vleesprijzen met name voelbaar in de varkenssector. Hoe gaat Rusland hier mee om? Rusland blijft terecht of onterecht instrumenten hanteren om import te beperken. GMO restricties, varkenspest, politieke situatie. De alom beruchte organisatie Rospotrebnadzor: De overheidsinstantie verantwoordelijk voor bescherming consumentenrechten en menselijk welzijn. Voelbaar in varkensvlees exporterende landen als Denemarken en Polen. Ook in andere sectoren zoals bloemen en aardappelen. 16

17 Ontwikkelingen: Pluimveesector: verzadiging dreigt, maar qua efficiencyverbetering, HRM, trainingsprogramma s en technologie voor verwerking reststromen is er nog veel te doen, en is er ook toenemende belangstelling; haperende economie kan consequenties hebben voor het subsidieprogramma voor de landbouw in het algemeen en de vleesindustrie in het bijzonder, met afnemende investeringen als gevolg; voor de crisis werd duidelijk dat deel van de subsidies niet is uitbetaald, en dat bedrijven daardoor in problemen raakten, ook dalende vleesprijzen; vooralsnog wordt de sector geholpen door stijgende prijzen mede als indirect gevolg van de Oekraïne crisis. 17

18 SWOT ANALYSIS OF THE RUSSIAN AGRIFOOD SECTOR Strengths - Grootschaligheid en verticale integratie geven zekere robuustheid - Overheidssubsidie programma s die de sector ondersteunen - Groeiende productiviteit in de agrarische sector - Lage energiekosten - Agrifoodsector is strategische sector en Russische overheidschroomt niet maatregelen te nemen indien nodig (bijv. graanprijzen) Opportunities - Hogere levenstandaard leidt tot toename vraag van kwaliteitsproducten - Efficiency verbetering& modernisering productiebedrijven - Trainingsprogramma s voor personeel - Adopteren best practicesuit de internationale agrarische praktijk - Op groot aantal terreinen nog een inhaalslag nodig (bijv. kassenbouw, verwerkenreststromen zoals mestprobleem en waterzuivering) - Exportnaar M-O en V-O Weaknesses - Gebrek aan gemotiveerd en goed opgeleid personeel - HRM beleid zwak en kennis & ervaring verdwijnt - Naar Westerse maatstaven (conversie, lengte cyclus, etc.) efficiencyslag nodig - Winstgevendheid bepaalde sectoren laag - Verwerken van reststromen (mestprobleem, waterzuivering) Threats - Afzwakkende economie die subsidieondersteuning reduceert of annuleert - Economie die afhankelijk is van gas & olie - Bureaucratie en corruptie - Gebrek aan economische hervormingen - Stijgende arbeidskosten - WTO kanprijzenverderonderdrukzettenen nieuwe investeringen remmen - Verzadiging bepaalde sectoren 18

19 Zaken doen in Rusland in het algemeen: Taalbarrière en Rusland kent specifieke gebruiken: Vodka, omgaan met verboden, contractonderhandelingen. Lage niveau van faciliteiten (hotels, restaurants, wegen) buiten grote steden. Extreme klimatologische omstandigheden. Contracten en stempels: zakelijke deals en belangrijke correspondentie zonder is niet mogelijk. Zakenleven is sterk hiërarchisch ingesteld. Grote baas is vaak niet juist geïnformeerd. Informeel netwerk voor regelen van alles en nog wat individuen, bedrijven, politiek. Russische (inter)nationale beleid: zoveel mogelijk onafhankelijk van de buitenwereld. Russen weten heel goed wat er te koop is en gaan vaak voor het beste: kijk bijv. naar de voorliefde voor automerken als BMW, Mercedes en Audi. Russen hebben geen angst grootschalig zaken aan te pakken en nieuwe technologieën toe te passen. Rusland is groot, er is veel geld: je bent niet de eerste maar ook niet de laatste! 19

20 + You love Russia: - You hate Russia: Avontuur Authentiek Gastvrij Genereus volk Enorm marktpotentieel Gevaarlijk Vies Corrupt Onbeschoft volk Ongeorganiseerd, inefficiënt 20

21 Do s Laat merken/zien dat je uit Nederland komt. Wees ambitieus en spreek dit uit. Proximity management: de boer op, fabrieken bezoeken, met de mensen praten, laten zien dat je er bent. Russen houden van een feestje: doe mee (dansen, zingen, drinken, sauna)! Opbouwen relatie en vertrouwen is crucial. Bezoek eens het Kremlin s winters in de avond: een sprookje, magisch en mysterieus. Of bezoek een balletvoorstelling van het Bolshoi: weergaloze grandeur. Don ts Vergelijk Rusland niet met Nederland qua politiek systeem. Vergeet niet dat de Rus zeer trots is op zijn rodina (vaderland) en vermijd zelf al te veel commentaar te leveren. Beoordeel mensen niet op hun uiterlijk of stiptheid. Moskou Rusland Grote baas niet wijzen op tekortkomingen of ongelijk in bijzijn ondergeschikten. Nee zeggen tegen een aangeboden drankje (Vodka) - alsof je de dood wilt/kunt vermijden. 21

22 Tot slot: Wie is de baas in Rusland? Graffiti in Moskou anno 2014: Hoe gaat het verder? Echte politieke verandering lijkt vooralsnog ver weg, en dus is er voorlopig sprake van politieke stabiliteit intern. Een belangrijke voorwaarde voor zaken doen in Rusland. Oekraïne crisis? Hopen op een goede afloop. Vooralsnog goed voor Putin s populariteit en een verbloemende factor voor een afzwakkende economie. 22

23 Tot slot: Hoe zien Russen leiderschap?. Leiderschap op basis van autoriteit. W-Europa (Westen): consensus is belangrijker dan autoriteit voor effectief leiderschap. Rusland: tegenovergesteld. Autoriteit is essentieel ingrediënt om de dingen te laten werken. Geen delegatie beslissingsbevoegdheid: alle besluiten door baas genomen. De baas wordt geacht alles te weten en gedraagt zich ook zo. Als buitenlander moet je strenger/harder optreden dan je normaal gewend bent. Aardig & vriendelijk wordt vaak als zwakte gezien. Voorbeelden van alledaags autoritair gedrag dat in Rusland wordt geaccepteerd maar bij ons niet: Personeel in het openbaar een standje geven. Luidkeels roepen om de serveerster. Invoegen in het verkeer: zonder richting aan te geven en gewoon er in sturen. Met stalen gezicht vooraan in de rij aansluiten. 23

24 24

25 25

26 26

BOSATLAS VRAGENSET ANTWOORDMODEL VAN HET VOEDSEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES

BOSATLAS VRAGENSET ANTWOORDMODEL VAN HET VOEDSEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES DE BOSATLAS VAN HET VOEDSEL VRAGENSET ANTWOORDMODEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES I. Voeding en welvaart 1. De Human Development Index (HDI) geeft aan hoe welvarend een land is. Vergelijk de HDI met de andere

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be)

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Landbouw in Oekraïne 12/05/2011 Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Oekraïne is groter dan elk land van de EU. De goede ligging van het land, gecombineerd met de vruchtbare bodems, geeft

Nadere informatie

"Nederlandse agribusiness in Rusland en China, ervaringen en perspectieven"

Nederlandse agribusiness in Rusland en China, ervaringen en perspectieven "Nederlandse agribusiness in Rusland en China, ervaringen en perspectieven" Presentatie voor Jaarvergadering LTO Noord Afdeling Oostelijk Flevoland 9 februari 2015 Marinus Overheul, voormalig Landbouwraad

Nadere informatie

Introductie 27/11/2015. Biologische Voeder Grondstoffen Visie 2015-2020. Tom Wiegmans Category manager Organic Feed ingredients.

Introductie 27/11/2015. Biologische Voeder Grondstoffen Visie 2015-2020. Tom Wiegmans Category manager Organic Feed ingredients. 27/11/2015 Biologische Voeder Grondstoffen Visie 2015-2020 Tom Wiegmans Category manager Organic Feed ingredients 26 November 2015 1 Introductie Tom Wiegmans Internationale Agrarische handel gestudeerd

Nadere informatie

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf De markt voor de varkenshouderij in Nederland Structuur In Nederland worden op ongeveer 1. bedrijven varkens gehouden. Het aantal bedrijven met varkens is de afgelopen jaren duidelijk afgenomen (figuur

Nadere informatie

Vergelijking met buitenland

Vergelijking met buitenland Vergelijking met buitenland Michel de Haan Wageningen UR - LR USA NL Our Mission: Create a better understanding of milk production world-wide India China Ethiopia Argentinië Brazil Waarom vergelijking

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? De Rabobank verwacht een moeizaam derde kwartaal voor de Nederlandse varkenssector. Aan het einde

Nadere informatie

Rusland op weg Maar waar naar toe? Philip de Jong Landbouwraad / Hoofd Economische Afdeling Moskou

Rusland op weg Maar waar naar toe? Philip de Jong Landbouwraad / Hoofd Economische Afdeling Moskou Rusland op weg Maar waar naar toe? Philip de Jong Landbouwraad / Hoofd Economische Afdeling Moskou 28 november 2014 Inhoudsopgave Rusland in politieke context Sancties en invoerbeperkingen Economische

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Druk op varkensvleesmarkt blijft De vooruitzichten voor de Nederlandse varkenshouderij voor het tweede kwartaal 2015 blijven mager. Ondanks de seizoensmatige

Nadere informatie

Marktanalyse: Marktkansen en uitdagingen Nederlandse varkenshouderij 3.000 2.000 1.500 1.000

Marktanalyse: Marktkansen en uitdagingen Nederlandse varkenshouderij 3.000 2.000 1.500 1.000 Marktanalyse: Marktkansen en uitdagingen Nederlandse varkenshouderij Wereldwijde groei van de varkensvleesconsumptie en een toenemende invloed van de Europese consument op de wijze van varkenshouden. Dat

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt Na een teleurstellend vierde kwartaal in het vorige jaar, start

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2014

De agrarische handel van Nederland in 2014 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale Nederlandse handelsoverschot is in gelijk gebleven aan het niveau van ( 47,6 mld.); handelsoverschot agrarische producten komt

Nadere informatie

Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard

Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard Date : december 29, 2014 De olieprijs stortte dit jaar in elkaar als gevolg van de volatiliteit op de meeste markten en een tijdelijke onbalans tussen

Nadere informatie

Toespraak t.g.v. de uitreiking van Phytofar Instituut prijzen 2015

Toespraak t.g.v. de uitreiking van Phytofar Instituut prijzen 2015 Toespraak t.g.v. de uitreiking van Phytofar Instituut prijzen 2015 Joris Relaes Brussel, 5 november 2015 Waar ga ik het niet over hebben? Een vergeten verjaardag: 20 jaar WTO 1995-2015 Naar een geglobaliseerde

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Rabobank Cijfers & Trends Een visie op branches in het Nederlandse bedrijfsleven. 39e jaargang editie 2014/2015 Perspectief Aanbod groter dan vraag in 2015 Het aanbod van biggen en vleesvarkens zal de

Nadere informatie

De Kip en de toekomst

De Kip en de toekomst De Kip en de toekomst Een blik op de pluimveesector van morgen Ruud Huirne, Rabobank Food&Agri Nederland Marktverwachting vlees: Marktherstel ingezet, invloed AI blijft voelbaar (kwartaalbericht 29 mei)

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

Globalisering: Uitdagingen voor Food en Agri-business Nijenrode, 24 november 2014

Globalisering: Uitdagingen voor Food en Agri-business Nijenrode, 24 november 2014 Globalisering: Uitdagingen voor Food en Agri-business Nijenrode, 24 november 2014 Inhoud 1 2 3 Bedrijfsprofiel Agrifirm Globalisering Risico s en kansen voor de Food en Agri-business Vragen Bedrijfsprofiel

Nadere informatie

IMPACTANALYSE RUSLAND

IMPACTANALYSE RUSLAND Studiedienst Stafmedewerkers Diestsevest 40 3000 Leuven T (016) 28 64 11 F (016) 28 64 09 PERSNOTA Datum 31 juli 2015 Betreft: IMPACTANALYSE RUSLAND 1 ALGEMENE CONTEXT De EU-28 exporteerde in 2013 voor

Nadere informatie

Marktsituatie voor groenten en fruit vier maanden na de afkondiging van de Russische boycot

Marktsituatie voor groenten en fruit vier maanden na de afkondiging van de Russische boycot Marktsituatie voor groenten en fruit vier maanden na de afkondiging van de Russische boycot Siemen van Berkum en Gerben Jukema, LEI Wageningen UR, 17 december 2014 Deze notitie geeft een beknopt overzicht

Nadere informatie

Ontwikkeling in de melkmarkt 21/04/2015

Ontwikkeling in de melkmarkt 21/04/2015 Ontwikkeling in de melkmarkt 21/04/2015 Melk- en voermarkt kort samengevat Vooruitzichten voor de melkmarkt zijn pover tot aan de zomer De melkmarkt is in de ban van het einde van de melkquotering o Afwachtende

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in opnieuw

Nadere informatie

FACTSHEET Chile Apples 2013

FACTSHEET Chile Apples 2013 Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; jankeesboon15@gmail.com FACTSHEET Chile Apples Export Chileense appelen dit jaar 5% groter Vooral meer naar Europa De Chileense appeloogst zou het lopende

Nadere informatie

FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10)

FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10) FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10) Summery India was sinds 2000 sterk in opkomst als exporteur van druiven. In 2000 ging het nog om een hoeveelheid van 16.000 ton en in 2008 bereikte

Nadere informatie

Samen Ondernemen met de Natuur

Samen Ondernemen met de Natuur Samen Ondernemen met de Natuur Henk Gerbers Kleinschalig maakt gelukzalig, of is bulk beter? Naar een Voedselbeleid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Verhaal over Ondernemen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 25 074 Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) 28 625 Herziening van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Nr. 61 BRIEF VAN

Nadere informatie

ROADMAP LOGISTIEK VOOR DE FOODSECTOR VAN DE MRA

ROADMAP LOGISTIEK VOOR DE FOODSECTOR VAN DE MRA ROADMAP LOGISTIEK VOOR DE FOODSECTOR VAN DE MRA Melika Levelt (m.levelt@hva.nl) Kees-Willem Rademakers (k.w.j.f.rademakers@hva.nl) Dick van Damme (d.a.van.damme@hva.nl) Masterclass Kennis DC Logistiek

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

Wat is vandaag de dag nog duurzaam?

Wat is vandaag de dag nog duurzaam? Wat is vandaag de dag nog duurzaam? Duurzame voeding Schaal als spanningsveld VU Amsterdam 3 oktober 04 Inderdaad... Bron: NRC 7/0/04 Harry Aiking Overzicht Duurzaamheid is dynamisch Duurzaamheid en voedselzekerheid

Nadere informatie

Kwartaalbericht Varkens Q1 2015

Kwartaalbericht Varkens Q1 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q1 2015 Daling waarde euro en gedeeltelijke heropening Russische grens enige lichtpunten voor ondersteuning prijzen in eerste kwartaal 2015 De vooruitzichten

Nadere informatie

Food Lab 26-30 maart. Food Center Amsterdam. Het verduurzamen van de lokale voedselketen en de rol van het Food Center Amsterdam

Food Lab 26-30 maart. Food Center Amsterdam. Het verduurzamen van de lokale voedselketen en de rol van het Food Center Amsterdam Food Lab 26-30 maart Food Center Amsterdam Het verduurzamen van de lokale voedselketen en de rol van het Food Center Amsterdam Ellen Mensink Creative City Lab 30 maart 2012 Programma van dag 5 13.00 Welkom

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2012

De agrarische handel van Nederland in 2012 De agrarische handel van Nederland in 2012 1. Opvallende ontwikkelingen Totale wereldhandel in agrarische producten groeit voor tweede opeenvolgende jaar met ruim 10% Nederlandse agrarische export groeit

Nadere informatie

Beheerscomité dierlijke producten: varkensvlees. Timo Delveaux Departement Landbouw en Visserij Afdeling Landbouw- en Visserijbeleid

Beheerscomité dierlijke producten: varkensvlees. Timo Delveaux Departement Landbouw en Visserij Afdeling Landbouw- en Visserijbeleid VERSLAG: Titel (wijzig in documenteigenschappen) Datum: 20/09/2012 Onderwerp: Beheerscomité dierlijke producten: varkensvlees Verslaggever: Entiteit: Afdeling: Timo Delveaux Departement Landbouw en Visserij

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

Workshop Logistiek en Voedselveiligheid

Workshop Logistiek en Voedselveiligheid Workshop Logistiek en Voedselveiligheid Wat is regionaal, een logistieke visie 06 november 2013, Joost Snels Aanleiding: Kleinschalige Logistiek Hofwebwinkel, Landwinkel, de Grote Verleiding, Mijn Boer,

Nadere informatie

BUITENLANDSE HANDEL VAN AGRARISCHE PRODUCTEN MET RUSLAND IN 2014

BUITENLANDSE HANDEL VAN AGRARISCHE PRODUCTEN MET RUSLAND IN 2014 FOCUS BUITENLANDSE HANDEL VAN AGRARISCHE PRODUCTEN MET RUSLAND IN 2014 INHOUD 1. Oorzaak van de crisis 2. Algemene evolutie in de EU- 28 3. Algemene evolutie in België 4. Kwantificering van de export naar

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 2013 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in 2013

Nadere informatie

China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie

China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie Aanleiding China is een land met veel kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Ondanks de mogelijkheden is het een lastige markt om in te

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE FRANKRIJK

LANDEN ANALYSE FRANKRIJK LANDEN ANALYSE FRANKRIJK Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee9 de sector (cijfermabg) inzicht in de huidige (2013) en toekomsbge (2018) waarde van de consumpbe van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Agri & Food: de kracht van Nederland!

Agri & Food: de kracht van Nederland! Agri & Food: de kracht van Nederland! Aalt Dijkhuizen FromFarmers Ledenbijeenkomst 22 april 2015 NL Agri & Food: oprecht een topsector! Tweede exporteur ter wereld Stevige pijler onder de economie 10%

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Den Haag 18-1-2013 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Verwerken van (groene) biomassa en mest:

Verwerken van (groene) biomassa en mest: Verwerken van (groene) biomassa en mest: kan dat samen? Hans Verkerk secretaris meststoffendistributie CUMELA Nederland Sector: 3.000 ondernemers 30.000 medewerkers Jaaromzet 4 miljard Cumelabedrijven:

Nadere informatie

Marktherstel door economisch herstel?

Marktherstel door economisch herstel? Marktherstel door economisch herstel? Bernd Feenstra Sectormanager Tuinbouw Beekbergen, 15-4-2010 Indeling Indeling Even voorstellen Ontwikkelingen Glastuinbouw Marktevenwicht verstoord Marktherstel Toekomstperspectief

Nadere informatie

Effecten van Russische boycot op invoer van Europees vlees, zuivel, groente en fruit. Stand van zaken in juni 2015.

Effecten van Russische boycot op invoer van Europees vlees, zuivel, groente en fruit. Stand van zaken in juni 2015. Effecten van Russische boycot op invoer van Europees vlees, zuivel, groente en fruit. Stand van zaken in juni 2015. Siemen van Berkum en Gerben Jukema, LEI Wageningen UR, 24 juni 2015. Hoofdpunten De Nederlandse

Nadere informatie

Betreden van de Russische Markt

Betreden van de Russische Markt Betreden van de Russische Markt Jan Lok Business Development and Project Sales, PigTek Dirk Brust Head of Corporate Sales Trade Finance Services NL, ING Agenda Introductie Praktijkervaringen met; - Opzetten

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst Veldhovens Ondernemers Contact Donderdag 21 februari 2013 Welkom

Deelnemersbijeenkomst Veldhovens Ondernemers Contact Donderdag 21 februari 2013 Welkom Deelnemersbijeenkomst Veldhovens Ondernemers Contact Donderdag 21 februari 2013 Welkom Waar hebben we het over? - Historie. - De Franse Tijd. - Het BMW Dealerschap. - De Veranderende Markt. - De Wereld

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DENEMARKEN

LANDEN ANALYSE DENEMARKEN LANDEN ANALYSE DENEMARKEN Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee6 de sector (cijferma?g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms?ge (2018) waarde van de consump?e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Russische boycot. Impact op groenten- en fruitsector

Russische boycot. Impact op groenten- en fruitsector Russische boycot Impact op groenten- en fruitsector Russische boycot 6 augustus 2014 invoerverbod Rundvlees Varkensvlees Gevogelte Vis Zuivelproducten Groenten en fruit Worsten 2 Wat nu?! Wat is de schade?

Nadere informatie

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012 Meer met minder Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI 6 juni 2012 Inhoud presentatie Mondiale trends die van invloed zijn op toekomstige watervraag Nationale

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DUITSLAND

LANDEN ANALYSE DUITSLAND LANDEN ANALYSE DUITSLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 11.30 13.00 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Potentieel buitenlandse bezoekers door internationale marketing

Potentieel buitenlandse bezoekers door internationale marketing Potentieel buitenlandse bezoekers door internationale marketing SESSIE BRAZILIË, CHINA, INDONESIË, RUSLAND, Ditte Ooms Noordwijk, 24 juni 2014 Thema sessie 14,5 miljoen bezoekers in 2020 Verwachtingen

Nadere informatie

Bijkomende informatie:

Bijkomende informatie: Vlaamse overheid Koning Albert II-laan 35 bus 40 1030 BRUSSEL T 02 552 77 05 F 02 552 77 01 www.vlaanderen.be beheerscomité dierlijke producten 17 maart 2016 //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Minder dierlijke producten, meer verantwoord. EVA vzw St.-Pietersnieuwstraat 130, 9000 Gent info@vegetarisme.be 09/329.68.51 - www.vegetarisme.

Minder dierlijke producten, meer verantwoord. EVA vzw St.-Pietersnieuwstraat 130, 9000 Gent info@vegetarisme.be 09/329.68.51 - www.vegetarisme. Minder dierlijke producten, meer verantwoord EVA vzw St.-Pietersnieuwstraat 130, 9000 Gent info@vegetarisme.be 09/329.68.51 - www.vegetarisme.be Inhoud Even over EVA Het globale plaatje De milieucrisis

Nadere informatie

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek Wat is aardrijkskunde op zoek naar een verklaring voor de ruimtelijke verschijnselen aan het aardoppervlak. Beschrijvende vragen: bodem

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Groothandel in computers, randapparatuur en software Computergroothandels richten zich doorgaans op bedrijfsmatige afnemers. Ze leveren hardware, software en toebehoren. Ook service- en adviesdiensten

Nadere informatie

De NVG, 40 jaar jong

De NVG, 40 jaar jong De NVG, 40 jaar jong Dier boven mens? 75 % van de Amerikaanse huisdiereigenaren besteden niet minder geld aan hun huisdier; 26 % vindt de gezondheid huisdier belangrijker dan van zichzelf; 34 % geeft

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Leidschendam 10-7-2012 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en

Nadere informatie

Supermarkten, alleen geliefd bij de consument?

Supermarkten, alleen geliefd bij de consument? Supermarkten, alleen geliefd bij de consument? Agrivaknet Stuurgroep Varkens Marc Jansen Centraal Bureau Levensmiddelenhandel CBL en de branche De Consument Karakteristieken retail Financiele cijfers keten

Nadere informatie

MELKPRIJSVERGELIJKING MEI 2010

MELKPRIJSVERGELIJKING MEI 2010 MELKPRIJSVERGELIJKING MEI (Voor standaardmelk (1) en volgens de uitbetalingssystemen van de zuivelondernemingen; alle bedragen in euro / 100kg) Bedrijf Milcobel Alois Müller Humana Milchunion eg Nordmilch

Nadere informatie

Typisch Groothandel Europa

Typisch Groothandel Europa Typisch Groothandel Europa Internationale handelsstromen van bloemen en planten Anton Bril, 18 juni 2014 Voor wie verstandig handelt! Nederlandse Vereniging van Groothandelaren in Bloemkwekerijprodukten

Nadere informatie

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING Marcel Temminghoff en Niek Damen Presentatie door Monique van Holland Mei 2015, project 18016 1 Resultaten 1.1 Relevantie keurmerk en diervriendelijker 1.2

Nadere informatie

Sturen op rendement en cashflow

Sturen op rendement en cashflow Sturen op rendement en cashflow Jacques Adriaansen VKL Jaarcongres 2004 04 november 2004 Jacques Adriaansen Sturen op rendement en cashflow Van strategie naar bedrijfsvoering Optimalisatie (kosten versus

Nadere informatie

Dinalog: What s in it for me?

Dinalog: What s in it for me? KDC HAN 31 januari 2013 Dinalog: What s in it for me? door: Harry van den Hoff - Dinalog Harry van den Hoff Programma Manager MKB & Kennisverspreiding 076 5315305 vandenhoff@dinalog.nl 31 jan 2013 Ambitie

Nadere informatie

FACTSHEET SINAASAPPELEN ORANGES

FACTSHEET SINAASAPPELEN ORANGES Factsheet ORANGES (december 20) FACTSHEET SINAASAPPELEN ORANGES Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Nederland in 20 wereldwijd belangrijkste importeur van sinaasappelen

Nadere informatie

Outsourcing naar China op hoger niveau

Outsourcing naar China op hoger niveau Handelsonderneming Ferm heeft al jaren een stevige band met China. De productie van hoogwaardige gereedschappen is daar volledig uitbesteed, wat leidt tot een jaarlijkse stroom van 2.900 zeecontainers

Nadere informatie

Horeca Verkoop Kenniskring Binnenvisserij 18 november Jan Pieter vd Klashorst

Horeca Verkoop Kenniskring Binnenvisserij 18 november Jan Pieter vd Klashorst Horeca Verkoop Kenniskring Binnenvisserij 18 november Jan Pieter vd Klashorst De ontwikkeling van het Streek & Smaak Verbond is een project van KBM Alliances. Vooraf Wanneer bent u voor het laatst uit

Nadere informatie

Dressing the dragon 1.Executive summary

Dressing the dragon 1.Executive summary Dressing the dragon 1.Executive summary De opkomst van de Chinese middenklasse en de kansen voor Nederlandse schoenenretailers Vicky Berendse Amsterdam Fashion Institute China is het land met de meeste

Nadere informatie

Kansendossier Biologische producten en landbouw. België

Kansendossier Biologische producten en landbouw. België Kansendossier Biologische producten en landbouw België Biologische producten en landbouw in België De vraag naar bioproducten zit in België al enkele jaren in de lift en blijkt bovendien bijzonder crisisbestendig.

Nadere informatie

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager Ondernemen in crisistijd Eddy Drent International Finance Manager 13 september 2012 Rabobank Groep wereldwijd 1.650 kantoren in 48 landen, 19 International Desks om NL klanten te bedienen in 23 landen

Nadere informatie

Marktsituatie en biggenstromen vanuit Nederland

Marktsituatie en biggenstromen vanuit Nederland Marktsituatie en biggenstromen vanuit Nederland Benny ten Thije Select Porc B.V. -> Va-handel Dijk Biggenbemiddeling in binnen- en buitenland Varkensproductie Varkensproductie wereldwijd - 1,3 miljard

Nadere informatie

Stijgende behoefte naar Nederlandse babyvoeding. Eelko ter Schure October 1 st 2013

Stijgende behoefte naar Nederlandse babyvoeding. Eelko ter Schure October 1 st 2013 Stijgende behoefte naar Nederlandse babyvoeding Eelko ter Schure October 1 st 2013 Een analyse van de toekomst Wie zijn wij Elke dag voorziet FrieslandCampina circa 1 miljard mensen wereldwijd van voeding

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 23 juli 2014

PERSBERICHT Brussel, 23 juli 2014 1/7 PERSBERICHT Brussel, 23 juli 2014 Minder vleesconsumptie in België maar aanzienlijk meer uitvoer Vleesconsumptie daalt in België. De productie van de vleessector blijft echter hoog dankzij de uitvoer.

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Leidschendam 30-1-2012 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en

Nadere informatie

Veranderingen in de petrochemische industrie VS-Lezing. Theo Olijve 27 maart 2014

Veranderingen in de petrochemische industrie VS-Lezing. Theo Olijve 27 maart 2014 Veranderingen in de petrochemische industrie VS-Lezing Theo Olijve 27 maart 2014 Wake-up call! De Europese chemie staat voor een enorme uitdaging De chemie is een motor van de economie; die positie mogen

Nadere informatie

Agrarisch ondernemerschap, innovatie en financiering. Ruud Huirne, directeur F&A Nederland

Agrarisch ondernemerschap, innovatie en financiering. Ruud Huirne, directeur F&A Nederland Agrarisch ondernemerschap, innovatie en financiering Ruud Huirne, directeur F&A Nederland Rabo posities agrarische sector per sector stabiel tot licht dalend (* EUR mln) 2 Kredietverlening 2013 Verstrekkingen

Nadere informatie

Een nieuw ketenmodel voor langoustines

Een nieuw ketenmodel voor langoustines Een nieuw ketenmodel voor langoustines Ab Post (GPM Seafoods) en Wim Zaalmink (LEI Wageningen UR) Urk, 6 oktober 2012 Inhoud Economische betekenis langoustine visserij Consumptie van langoustines Keten

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Verandermanagement Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Schema strategie Externe analyse Interne analyse Kansen en bedreigingen (Opportunities, Threats) Confrontatieanalyse Sterkten en zwakten

Nadere informatie

Meer of Minder Turkije. Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat

Meer of Minder Turkije. Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat Meer of Minder Turkije Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat Inhoud De Perceptie op Turkije is fout. 1O goede redenen om te investeren in Turkije. Voor je zaken begint te doen. Contracten

Nadere informatie

Olie crisis? 24 juni 2014

Olie crisis? 24 juni 2014 24 juni 2014 Olie crisis? De prijs van olie heeft invloed op financiële markten. Een stijgende olieprijs verhoogt de inflatie en heeft een remmend effect op de economische groei. In de jaren 2006-2011

Nadere informatie

Geopolitiek rond grondstoffen voor de voedselproductie

Geopolitiek rond grondstoffen voor de voedselproductie Geopolitiek rond grondstoffen voor de voedselproductie Wouter van der Weijden Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) v.h. ook: Platform Landbouw, Innovatie en Samenleving VVM Café 15 juni 2016 Platform

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

In welke landen liggen kansen?

In welke landen liggen kansen? 2 Heb je een sterk onderscheidend product? Bijv: Enige in de wereld Unieke eigenschappen geschiedenis, geografie, sociale betekenis Functioneel/performance Ambachtelijke kwaliteit Beschikbaarheid / prijs

Nadere informatie

GreenRail II. Mogelijkheden intermodaal transport Polen en Rusland

GreenRail II. Mogelijkheden intermodaal transport Polen en Rusland GreenRail II Mogelijkheden intermodaal transport Polen en Rusland 7 december 2011 Centrale vraagstelling GreenRail II Ontwikkelen duurzame logistieke railverbinding tussen Nederland en Polen Is een werkbare

Nadere informatie

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16 WERELD 5 havo 1 Globalisering 14-16 Melkprijzen wereldwijde concurrentie Hoog: centrumlanden Middel, semi-periferie Laag, periferie Globalisering = concurrentie.. 3 factoren? 1. Opkomst MNO s, mondiale

Nadere informatie

In concept naar consument

In concept naar consument In concept naar consument Rapport ABN AMRO over ketenproductie 22 mei 2014, ABN AMRO Wilbert Hilkens Agrarische markt van groot belang 10% van de Nederlandse economie Aanpak gericht op ondernemers in de

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

Remediëringstaak: Vraag en aanbod

Remediëringstaak: Vraag en aanbod Remediëringstaak: Vraag en aanbod 1. Studeer opnieuw de leerstof van vraag en aanbod in. Tracht steeds zeer inzichtelijk te studeren: ga na dat je alle redeneringen die we in de klas / cursus maakten snapt.

Nadere informatie

Russische Federatie. Sectoren met hoog potentieel Marktbenadering Aanbevelingen. Economisch en handelsattaché Nathalie STEFANOVIC

Russische Federatie. Sectoren met hoog potentieel Marktbenadering Aanbevelingen. Economisch en handelsattaché Nathalie STEFANOVIC Update: November 2015 Russische Federatie Sectoren met hoog potentieel Marktbenadering Aanbevelingen Economisch en handelsattaché Nathalie STEFANOVIC Contacten: info@bruwal.ru moscow@brusselsinvestexport.com

Nadere informatie

FARMACIJFERS 2014. De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei. De kerncijfers

FARMACIJFERS 2014. De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei. De kerncijfers FARMACIJFERS 214 De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei De kerncijfers Verantwoordelijke uitgever : Catherine Rutten voor pharma.be, Algemene Vereniging van de Geneesmiddelenindustrie

Nadere informatie

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad)

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad) China Grootste land ter wereld 1 van de BRIC-landen 1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Shanghai Delta rijkste van China Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.)

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: HAVO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie