Grenzenloos. slavernij-toerisme. remigreren MAGAZINE. Unieke site in Ghana. Terug naar Suriname. Grenzenloos.nl

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Grenzenloos. slavernij-toerisme. remigreren MAGAZINE. Unieke site in Ghana. Terug naar Suriname. Grenzenloos.nl"

Transcriptie

1 MAGAZINE Grenzenloos Grenzenloos.nl Voor emigranten, expats en tweedehuisbezitters 6 Juli 2014 NR slavernij-toerisme Unieke site in Ghana remigreren Terug naar Suriname Uitgeverij Grenzenloos 1

2 Welkom Colofon Grenzenloos Magazine Gratis online magazine voor emigranten, expats en tweedehuisbezitters. Verschijnt 12 x per jaar, elke laatste vrijdag van de maand. Een uitgave van Uitgeverij Grenzenloos, een imprint van VanDorp Uitgevers Voor meer informatie of adverteren, kijk op of mail naar In dit nummer staan bijdragen van: Hans Mantel Liesbeth Arts Mineke de Vries Marjan van den Dorpe Ellen Smulders Esther Zoetmulder Eric Jan van Dorp ZOMERse taferelen De zomer is begonnen en de zomervakantie komt er voor velen weer aan. Heeft u al iets geboekt? Of kiest u liever voor een last-minute of blijft u gewoon lekker thuis? De helft van alle vakanties die Nederlanders jaarlijks houden wordt in het buitenland doorgebracht. Waar? Spanje is met een tien procent populair, maar moet Frankrijk (vijftien procent) boven zich dulden. Absolute koploper, al sinds 2007, is Duitsland. Ongeveer achttien procent van alle buitenlandse vakanties houden wij bij onze oosterburen. Over alle drie landen vindt u leuke artikelen deze maand. Laat ons gerust weer weten wat u van deze editie vindt. Uw reacties en tips worden altijd gewaardeerd. Wij zijn te bereiken via Grenzenloos Magazine verschijnt 12 x per jaar, elke laatste vrijdag van de maand. Veel leesplezier! Eric Jan van Dorp - Uitgever/hoofdredacteur Coverfoto: Mineke de Vries Copyright 2014 VanDorp Uitgevers Op de teksten en foto s in deze uitgave rust auteursrecht. Niets uit deze uitgave mag worden opgeslagen, gekopieerd of op andere wijze dan ook worden verveelvoudigd en/of verspreid, zonder uitdrukkelijke en schrijftelijke toestemming van de uitgever. 2

3 Inhoudsopgave 4 Nieuws Slavernij-toerisme 6 12 Een zonnig leven in Spanje Uit je comfortzone Remigreren naar Suriname Wonen in Duitsland De andere wereldtaal 3

4 Nieuws Zweedse FISCUS GAAT NA WIE HUIS IN ZWEDEN VERHUURT Belasting bij huurinkomsten boven kronen Wie in Zweden een huis verhuurt maar zelf in Nederland of België woont, kan rekenen op een extra controle van de Zweedse belasting. De Zweedse belastingdienst Skatteverket is met een onderzoek begonnen naar de verkoop en verhuur van bospercelen en onroerend goed door mensen die in het buitenland wonen. Daar zou, bewust of onbewust, fraude mee worden gepleegd. betalen. Ook als onroerend goed, bospercelen of daarmee samenhangende producten worden verkocht, dient dit aangegeven te worden. Volgens de Zweedse fiscus zijn er zo n mensen die buiten Zweden wonen, maar in Zweden onroerend goed in eigendom hebben. Het gaat hierbij zowel om Zweden die naar het buitenland zijn verhuisd, als ook om burgers van andere landen die bijvoorbeeld een vakantiewoning in Zweden bezitten. We hebben aanwijzingen dat verkopen van bossen en onroerend goed door eigenaren die in het buitenland wonen niet correct worden aangemeld. Dit geldt ook voor de verhuur van woningen als die belast dient te worden, zegt Henrik Lund van Skatteverket. Huurinkomsten Wie met het verhuren van bijvoorbeeld een vakantiehuisje in Zweden meer dan kronen per jaar verdient (ongeveer 5490 euro), moet over de huurinkomsten belasting Eigendomsbewijzen De aangiftes die we krijgen, wijzen erop dat mensen niet op de hoogte zijn van de regels. We zien ook dat bij de verkoop of erfenis van onroerend goed niet altijd wordt gedacht aan de overdracht van de eigendomsbewijzen. Dit leidt tot problemen voor degene die het pand verkoopt omdat de verkeerde naam op het eigendomsbewijs staat, zegt Henrik Lund. Het is volgens hem goed om te weten dat de regels in Zweden niet altijd dezelfde zijn als die in het woonland. Skatteverket moet bovendien een correct adres hebben van degene die in Zweden een huis of bosperceel bezit. Als we niet het juiste adres hebben of alleen het Zweedse adres, bestaat de kans dat men de datum mist waarop ten laatste aangifte kan worden gedaan. Dan kan een vergoeding voor te late aangifte in rekening worden gebracht. Bron: 4

5 Nieuws duidelijke relatie tussen huizenmarkt en emigratie google trends en kadaster als hulpmiddel Als we de media moeten geloven dan is er een steeds grotere interesse voor emigratie. Meer dan personen verlaten jaarlijks ons land om zich in het buitenland te vestigen. In dit cijfer zitten echter ook alle niet-nederlanders die terugkeren naar hun geboorteland, bijvoorbeeld Poolse werknemers die hier een bepaalde tijd gewerkt hebben en als ingezetene ingeschreven stonden. Gecorrigeerd blijkt dat slechts de helft van het aantal emigranten uit autochtone Nederlanders bestaat en dat dit aantal niet groeit. Er is tegenwoordig ook een andere manier om populariteit te meten en dat is kijken naar Google statistieken. Wanneer we in Google opvragen wat de populariteit is van zoektermen waar de woorden emigreren naar in voorkomen, dan zien we dat die die populariteit het laatste anderhalf jaar redelijk stabiel is. De cijfers van de jaren voor de crisis zijn echter flink hoger, met een piek begin Waar is die interesse van afhankelijk? Volgens ons is er een duidelijk verband met de situatie op de Nederlandse huizenmarkt. Immers, wie zijn huis niet kan verkopen, kan ook zijn koffers nog niet pakken om voorgoed te vertrekken. Maar is dit aan te tonen? Waarschijnlijk wel. Wanneer we de statistieken van het Kadaster erbij pakken om te kijken naar de aantallen verkochte huizen in dezelfde periode als de Google emigratie cijfers, dan zien we een opvallende gelijkenis in de trend. De piek begin 2006 en de scherpe daling direct daarna zijn duidelijk zichtbaar, evenals de scherpe daling begin Bekijk de grafieken hieronder. Populariteit van zoektermen in Google met de woorden emigreren naar. Het aantal verkochte woningen in Nederland. 5

6 Dezelfde feiten, een ander perspectief Slavernij-toerisme Mineke de Vries 6

7 Ghana De geur van verdriet en vernedering slaat letterlijk in je gezicht. De grond is doordrenkt met bloed, uitwerpselen, tranen. In fort Elmina in Ghana, waar veel slaven de dood al vonden voor ze op transport naar de Caraiben werden gesteld, lopen toeristen nu bijna kokhalzend door de kerkers. Waren toen de slaven zelf het koopwaar, nu zoveel honderd jaar later is hun verhaal het koopwaar; prijzige rondleidingen, toeristische spullen, resorts op steenworp afstand. We bezochten zowel de forten en spraken met de eigenaars van een resort. Onder de Ghanezen zelf, het volk dat het meeste leed ondervond van de slavernij, is geen spoor van pijn of rancune te ontdekken. Integendeel. Het perspectief van waaruit je naar dezelfde feiten kijkt, blijkt essentieel. In de brandende hitte op de binnenplaats van fort Elmina wordt je blik direct getrokken naar een zware deur met een schedel erboven, die toegang geeft tot het vertrek van amper twee vierkante meter waar in volstrekte duisternis en hitte gestraften werden ondergebracht, tot de dood intrad. Schuin daarboven de grote ramen van de gouverneursvertrekken, waar in het hekwerk van het balkon de sierlijke W van Willem I is gevlochten. Een vloeiend Engels sprekende studente verzorgt een zakelijke rondleiding, ontdaan van alle emotie. Misschien dat juist daardoor het leed in de vochtige kelders van de forten bij Cape Coast zo op je valt. Dure fototoestellen proberen met flash de kerkers vast te leggen, terwijl er in feite niets te zien is. Lege donkere stinkende ruimtes van zestig vierkante meter waarin tweehonderd slaven per ruimte gevangen werden gehouden. Een streepje op de muur op heuphoogte geeft aan tot waar de laag met uitwerpselen kwam. Aan de muren de kettingen waarmee de mensen aan elkaar zaten vastgeklonken. Op een binnenplaats een loodzware bal, die vrouwen als straf om hun enkel kregen en die hen dwong dagen in de brandende zon te staan, dit omdat ze geweigerd hadden met de gouverneur naar bed te gaan. Hoe je het ook probeert, wat zich hier heeft afgespeeld gaat alle voorstellingsvermogen te boven. Eenmaal weer buiten word je overspoeld door Ghanese jongens die in de tussentijd souvenirs hebben gemaakt met je naam erop. Want nog maar net uit je auto gestapt geven ze je bij aankomst een hand en stellen zich voor met de vraag hoe jij heet en of je dat even wilt opschrijven. Overweldigd en naïef, zeker in het licht van wat je gaat zien, schrijf je vriendelijk je naam op. Als je nadien de beschilderde schelpen en armbandjes in handen gedrukt krijgt, besef je de nieuwe handel die de slavernij met zich meebrengt. Er maakt zich een vreemd soort gewetensnood van je meester. Door of no return Fort Elmina werd in 1637 overmeesterd door de Nederlanders op de Portugezen die het in 1482 bouwden. Nederlandse Psalmteksten boven de deuren van de kerkruimte zijn verbijsterende stille getuigen. Net ten oosten van Elmina ligt het even beroemde Cape Coast Castle, twee forten in de rij van dertig langs de kustlijn van Ghana, de goudkust. Omdat het in Nederlandse handen was, trekt Elmina Castle veel Nederlanders, maar Cape Coast is minstens 7

8 Slavernij-toerisme even indrukwekkend. Vanwege het feit dat twee slaven na hun dood werden teruggebracht naar Ghana werd de door of no return - waardoor slaven naar de schepen werden geleid - omgedoopt tot door of return. Met deze symbolische handeling, een bordje met Door of return aan de buitenkant van de deur is het boek gesloten. Echt gesloten. Wie Ghana bezoekt, kan er niet omheen de forten, één van de weinige toeristische trekpleisters in het land te bezoeken. In het arme land dat Ghana is, is Cape Coast met zijn twee kastelen dan ook een relatief welgesteld gebied. Men plukt hier de vruchten van de slavernij. Trots Hoe tegenstrijdig wellicht, de Ghanezen zijn trots op deze overblijfselen uit de geschiedenis. Ze gaan niet zichtbaar gebukt onder dit verleden. De verklaring blijft eigenlijk een raadsel. Als één van de redenen wordt genoemd de volledige overgave aan het leven en daarbij aan de dood. Men leeft in het hier en nu, niet in de toekomst maar zeker niet in het verleden. Rondtrekkend door het land en de armoede ervarend, realiseer je je temeer dat de zorg of je s avonds eten hebt, simpelweg geen ruimte laat je bezig te houden met zaken als deze. Maar ook de volksaard wordt genoemd: de indrukwekkende trots van de Ghanees op zijn land en volk wordt niet verstoord door enig gevoel van rancune. Een Ghanees weigert vanuit die trots elke vorm van slachtoffer zijn te accepteren. De uitbundigheid, de gastvrijheid, het met alle egards behandelen van westerlingen lijkt in niets op langdurig meegedragen leed, integendeel, het geldt juist als grote eer Europeanen te ontvangen. Kinderen komen overal vandaan aanlopen, zwaaien, willen je aanraken en bekijken en roepen vrolijk ubruni!: zij die van achter de horizon komen. Ghanese slavernij Wat tevens een erg belangrijke rol speelt, is de bekendheid met slavernij onder de Ghanezen, vóór de Europeanen kwamen. We hoeven daarvoor de historische roman van Arthur Japin 8

9 Ghana maar open te slaan - De zwarte met het witte hart -, die op indrukwekkend wijze verhaalt over twee prinsjes van de Ashantene die door hun eigen vader aan Nederland als onderpand werden meegegeven. Deze op waarheid gebaseerde geschiedenis speelt 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, maar wederom was Elmina het tafereel van de droevige geschiedenis van de inmiddels wereldberoemde neefjes Kwame en Kwasi. Zij wachtten in Elmina op hun lot, weggevoerd van hun familie die ze nooit meer zouden zien. Het feit dat in die tijd honderden slaven het hoofd werd afgehakt als hun meester overleed om hem te begeleiden naar het hiernamaals, het feit dat slaven onder de naam rekruten in zogenaamde vrijheid werden verkocht als militair voor Nederlands Indië - omdat de welvaart na de afschaffing van de slavernij tanende was - spreekt boekdelen. Het maakt het nog ingewikkelder als je bedenkt dat het ene Afrikaanse ras het andere niet als menselijk zag. Hoe we tegen de oorsprong van de slavernij moeten aankijken is iets waarbij kennelijk vele factoren een rol spelen. Geesten Curaçaose voorvaderen De merkwaardige toeristische keerzijde van de slavernij deed verschillende resorts in de nabijheid van de forten oprijzen. Eén daarvan is Ko-Sa op nog geen tien kilometer 9

10 Slavernij-toerisme afstand van Elmina, sinds zes jaar gerund door twee Nederlandse echtparen, onder wie Patrick en Nicole Koolen. Zij namen het over van een Ghanese man en een Duitse vrouw. De schepen met slaven zijn hier langsgekomen op weg naar Curaçao en Suriname. Een lieflijk resort waar je zo uit je Afrikaanse huisje het strand oploopt en waar je s nachts in slaap wordt gewiegd door het geluid van de branding. Koolen: Gecombineerd met nabijgelegen natuurpark Kakum en het strand zijn de forten de grote toeristische trekpleisters. We helpen onze gasten met trips daarheen, maar verder is het geen gespreksonderwerp. Ook rond het herdenkingsjaar 150 jaar afschaffing slavernij is overigens amper wat gedaan. Nicole: Kranten besteedden er minimaal aandacht aan, in Accra was slechts een kleine herdenking. Verder leeft het niet. Overigens komen wel geregeld Curaçaoënaars hierheen. Patrick: Ze willen weten waar ze vandaan komen. Sommigen bezoeken wel met moeite het fort, bang voor geesten van hun voorvaderen. Maar ik heb er ook ontmoet, die er helemaal niks mee hadden, zegt hij ontnuchterend. Toen Patrick de Surinaamse woongroep voor ouderen waarvoor hij werkte in Utrecht vertelde dat hij naar Ghana ging, kreeg hij vanuit die groep vele reacties: Om te beginnen vond men het dapper dat ik ging, maar ik vond het vooral opvallend dat tachtig procent van de mensen van die woongroep ooit in Elmina was geweest. Allemaal op zoek naar hun roots. Rust in Ghana Patrick: Het resort zit vrijwel altijd vol, mensen praten het door. Onze gasten zijn met name vrijwilligers en stagiaires, die een weekendje bij ons komen bijtanken en hun ouders die hen komen bezoeken. Maar ook biedt Ko-Sa onderdak aan de westerse gemeenschap van Accra en soms zie je investeerders in eco-projecten. Het is letterlijk bijtanken in het resort en hoe moeilijk het ook is om spullen te verkrijgen, de keuken in Ko-Sa is veelzijdig. De wijn komt wel via een groothandel en de echte westerse koffie - zakjes Nescafé is het beste dat je daarnaast kan vinden - komt uit Accra. Nicole: Mensen zijn zó blij met een lekkere wijn of een echte kop koffie, daar doen we het voor. Natuurlijk weten ook vakantiegangers Ko-Sa te vinden, maar stromen toeristen tref je in Ghana niet. Aan de kust is wel het lange Nederlands aandoende zandstrand, maar de zee is koud en gevaarlijk. Wàt er echter aan toeristen en bezoekers is, concentreert zich hoe dan ook in Cape Coast. Patrick en Nicole wonen in het vissersdorpje Ampeny, iets ten westen van Elmina. Het is een bewuste keuze onderdeel van de bevolking te zijn. Na het rondtrekken door Zuid Amerika (ook Curaçao even aangedaan) en Afrika vonden ze hier rust. We werden verliefd op Ghana; het is een stabiel land, waar je gewoon s avonds over straat kan. Ghana is Patricks levenswerk, hier wil hij niet meer weg. Ondanks dat de cultuurverschillen tussen hen en hun werknemers soms lastig zijn, komen ze er altijd 10

11 Ghana samen uit. Patrick: Hun leven wordt door God gestuurd; wij moeten oppassen dat niet te vertalen in gemakzuchtig. Wij als you white zijn in hun ogen altijd rijk. Zij beseffen niet dat ook wij hard moeten werken en dat het dan nog soms moeizaam is, begrijpen ook niet dat je in Nederland werkte en niet voor alles hulpjes had. Ja, misschien is dat dan toch het verleden. Op de slavernij heeft Patrick heeft een nuchtere kijk: Het is een bekend gegeven in dit land, Ghana is zelf begonnen mensen te verhandelen. Bovendien was het een wredere tijd. Maar ook de cultuur was en is nog steeds anders: kinderen worden ook vandaag de dag vernederd, geschopt, geslagen en het is bekend dat elke familie een small boy of small girl heeft, de zwakste schakel, degene voor de rotklusjes of degene die wordt verstoten. Het is nooit goed te praten, maar je moet wel de context en de cultuur erbij betrekken. Uitverkoren Hoe essentieel het blijkt te zijn met welke blik je naar dezelfde feiten kijkt, verraste des te meer bij een les over slavernij op school. In een klein dorpje waar de mensen in lemen huizen wonen en waar op vuur in grote potten wordt gekookt staat één van de vele weeshuizen die Ghana rijk is. Kinderen krijgen les in bijgebouwde lokaaltjes, een laag muurtje met een golfplaten dak erboven in dit geval. Op hetzelfde gammele schoolbankje als waaraan ze net hebben ontbeten ligt nu hun schrift. In hun versleten kleren luisteren de vijftien kinderen van groep vier, vijf en zes naar de directeur die de driehoek van handel op het bord tekent. En paar kippen scharrelen tussen de bankjes. En als je zit te wachten op het verhaal wie deze zwarte bladzijde in de geschiedenis op zijn geweten heeft, vervolgt de directeur vol trots: Wij als Ghanezen waren uitverkoren om te werken op de plantages. Niemand, geen volk op de hele wereld was geschikt voor dit werk, want niemand is zo sterk als wij. Wees dus trots op ons volk. In elk geval deze vijftien kinderen waren zichtbaar onder de indruk van de heldhaftigheid en kracht van hun voorvaderen. Opgeheven hoofd Je kunt de geschiedenis inkleuren zoals je wilt, je kunt hem beleven zoals je wilt. En kennelijk kun je zelf kiezen of je slachtoffer bent of held. De Ghanezen kiezen ervoor met opgeheven hoofd hun geschiedenis onder ogen zien. Een volk dat zichtbaar geniet van haar onafhankelijkheid. Dat een intrinsieke waardigheid bezit. Het mooiste symbool uit Ghana is wellicht wel dit. Kijkend naar het gebruik van het dragen van alles op je hoofd, kun je misschien concluderen dat de zwaarste lasten alleen te dragen zijn met opgeheven hoofd en kaarsrechte rug. Tekst: Mineke de Vries Foto s: G. Lejeune, Mineke de Vries Dit verhaal is een voorpublicatie uit het boek Met de zon in de rug dat op 10 oktober 2014 zal verschijnen bij uitgeverij Village. Auteur Mineke de Vries is freelance tekstschrijver en journalist voor onder andere het Antilliaans Dagblad en de krant Amigoe - Ñapa Curaçao. 11

12 Een zonnig leven in Spanje Marjan van den Dorpe 12

13 Spanje Enkele jaren geleden zijn auteur Marjan van den Dorpe en haar man Tom naar Spanje geëmigreerd. In haar eerste bundel Leven onder de Spaanse zon deed Marjan daar verslag van. Na enkele woelige jaren zijn ze nu in een rustiger vaarwater gekomen. Wel is gebleken dat je hier in dit nieuwe vaderland veel meer op elkaar aangewezen bent en dat het spreken van de taal van levensbelang is. Omdat de meeste opstartproblemen opgelost zijn is er meer tijd voor het maken van tochten in de omgeving en het ontdekken van prachtige plekjes. Een huis kopen in Spanje Kinderen die uit hun feestjurk gegroeid zijn bijvoorbeeld. Een goede manier van hergebruik. Door de crisis zijn de prijzen van huizen en appartementen laag. Ze zijn de laatste jaren nog nooit zo laag geweest en eigenlijk is het dan ook dè aangewezen tijd om iets te kopen. De koper is koning en heeft een aanbod, niet te geloven. Met deze gegevens in ons achterhoofd zijn Tom en ik eens om de tafel gaan zitten. Zou het soms een idee zijn om een tweede huis te kopen aan de kust en dat dan gaan verhuren? Het toerisme aan de kust neemt nog steeds toe. Spanje profiteert van de strubbelingen in het Midden Oosten en Griekenland. Veel toeristen wijken uit naar Spanje. Vrienden van ons hebben sinds kort ook een huis aan de kust dat ze verhuren en van hen kregen we hele bruikbare tips. De crisis in Europa en in het bijzonder in Spanje is het gesprek van de dag hier. Het is dan ook behoorlijk heftig. Zeker in het binnenland. Veel jonge Spanjaarden proberen, net zoals in de jaren zestig van de vorige eeuw, naar bijvoorbeeld Nederland en Duitsland te gaan voor werk. Zo ook onze buurman José. Hij gaat voor enkele weken naar Nederland om daar zijn beroep van stukadoor uit te oefenen. Maar ook op de lokale radio is de crisis bekend. Er zijn op Radio Villena programma s waar mensen naar de studio bellen om spullen te koop aan te bieden. Hun telefoonnummer wordt dan genoemd en iedereen die interesse heeft kan bellen. Een goed idee en er wordt gretig gebruik van gemaakt. Zeker tegen de tijd dat er feesten zijn zoals Los Moros y Cristianos, Pasen of het doen van communie. Dan wordt er heel veel kleding op deze manier verhandeld. Sinds de koop van ons huis hier in Caudete hebben we vrienden aan de kust wonen waarvan de vrouw een eigen makelaarskantoor is begonnen. Met haar hebben we contact gezocht en gevraagd of zij ons zou kunnen helpen. Geen probleem, graag zelfs. Maar ja de kust is lang en wat is de meest populaire plaats om een tweede huis te kopen? Moraira Na wat omzwervingen kwamen we op Moraira uit. Een leuke kleine plaats. Vroeger een oud vissersdorpje geweest. Het dorp vormt samen met het landinwaarts gelegen dorp Teulada één gemeente. Moraira ligt aan de populaire Costa Blanca waar de zon bijna altijd schijnt en een heel aangenaam klimaat heerst. Vorst komt daar nauwelijks voor. Daarom zie je daar velden vol sinaasappelbomen. De vliegvelden Alicante als Valencia zijn in een uur rijden te bereiken. 13

14 14

15 Spanje Moraira is gemoedelijk en absoluut niet te vergelijken met een badplaats als Benidorm. Er zijn diverse leuke strandjes, soms met stenen andere met zand en de meeste zijn gratis. Evenals het parkeren daar. Daarnaast heeft Moraira goede winkels en leuke restaurantjes. Voor elk wat wils. We gaven Marijke (zo heet onze vriendinmakelaar) de opdracht om voor ons eens op zoek te gaan naar een woning met goede verhuurmogelijkheden in Moraira. Bezichtigen Elke keer als ze enkele huizen voor ons gevonden had reden we van Caudete naar Moraira om ze te gaan bekijken. Een tocht van ongeveer anderhalf uur, enkele reis. Je kunt wel een voorselectie maken op internet, maar uiteindelijk moet je het toch in het echt bekijken. En maar goed ook, want wat kan een huis er op internet anders uitzien dan in de werkelijkheid. We hebben ongeveer tien huizen bekeken. Sommigen waren best wel mooi maar hadden net niet dat wauw effect. Tot het huis in Talpa Park. Aan de buitenkant valt het nog niet eens zo erg op. Het is gelegen in een park dat mooi aangelegd en onderhouden is. Wat gelijk opvalt als je door dat park loopt is het prachtig grote zwembad. Het is in een soort achtvorm gebouwd met stapstenen in het midden. De bewoners van de veertien huizen kunnen daar gebruik van maken. Groot genoeg! Van deze veertien huizen zijn er enkele het hele jaar door bewoond. Enkele worden als vakantiehuis gebruikt en enkele, waaronder nu ook dat van ons, worden verhuurd voor korte of langere termijn. We zagen dus dit huis en tja het leek niet erg groot..., maar eenmaal binnen hadden we wel dat alles overheersende wauw gevoel. Vanuit de ziteetkamer heb je namelijk een grandioos uitzicht op de baai van Moraira! Vanaf het overdekte balkon kun je tijdens je ontbijt genieten van dit adembenemende uitzicht. Verder bleek dat dit huis, als een van de weinigen op dat rijtje, bijna helemaal gerenoveerd te zijn. Een nieuwe keuken met nieuwe koelkast en oven, twee nieuwe badkamers met nieuwe douchecabine, een nieuw dak en nieuwe bedrading. Ook was op deze vernieuwingen nog een jarenlange garantie. Het had oorspronkelijk twee slaapkamers, twee badkamers en beneden een extra keuken annex bar. Maar die laatste hebben wij eruit gehaald en verwerkt tot buitenkeuken met alles erop en eraan. Van de toen lege ruimte hebben we een derde slaapkamer gemaakt. Er waren nog meer gegadigden. We moesten dus aan de ene kant snel beslissen en aan de andere kant ons niet gek laten maken. Het belangrijkste was, in tegenstelling tot ons huis in Caudete, dat water, elektriciteit en gas aanwezig waren en ook werkten. Een groot voordeel! Je leert elke keer weer. Nooit een huis kopen voordat je echt geconstateerd hebt dat het licht werkt. Knopje om en licht aan, anders niet kopen! We wilden het huis dan ook graag kopen, maar niet tegen elke prijs. Uiteindelijk brachten de andere gegadigden toch geen bod uit en konden wij doorgaan met onderhandelen. Na enige dagen heen en weer mailen werden we het eens over de prijs en konden we het huis eigenlijk al als van ons beschouwen. Tips Enkele dingen zijn heel belangrijk om te onderzoeken voordat je een huis in Spanje koopt. In de eerste plaats is het goed te weten wie de eigenaar van de woning is en van wie je het dus gaat kopen. Spanje kent twee registers waarin onroerend goed 15

16 Huis kopen in Spanje is opgenomen namelijk het Registro de Propiedad en het Catastro. Kadaster Het Registro de Propiedad komt altijd om de hoek kijken als u een huis wilt kopen. Hierin staat duidelijk in wie de eigenaar van de woning is. Elke gemeente heeft dit Registro. Vraag dan ook naar een Nota Simple. Dat is een uitreksel van het eigenarenregister. Daarin staat niet alleen de naam van de eigenaar maar ook of er nog eventuele achterstallige betalingen zijn qua belasting, afvalstoffenheffing etc. Het feit is namelijk dat u als koper niet alleen het huis koopt maar ook de achterstallige betalingen overneemt! Het is dan ook heel belangrijk om de Nota Simple op te vragen vóórdat de koop gesloten gaat worden! Op de Nota Simple staat ook of er nog een hypotheek op de woning rust. Het Registro is vergelijkbaar met het Kadaster in Nederland. Daarin staan de grenzen van het pand of terrein beschreven. Hoewel dat in Spanje, vooral in de campo, niet al te nauw wordt genomen. Ook is het verstandig om vóór de koop de zogenaamde Borrador op te laten maken. Het personeel van het notariskantoor kan dit voor u voorbereiden. De Borrador is een kladversie van de escritura (eigendomsbewijs). Deze wordt door de notaris gecontroleerd en als alle gegevens kloppen, wordt de echte escritura op officieel notarieel papier afgedrukt. Hierna wordt deze dan door de notaris voorgelezen en door alle partijen ondertekend. 16

17 Spanje Is de koop eenmaal een feit dan is de nieuwe eigenaar verplicht om zijn nieuwe aanwinst in te schrijven in het Catastro. Dat is een onderdeel van de belastingdienst in Spanje (Hacienda). Bij deze inschrijving wordt de in de escritura vermelde koopsom opgegeven. Bij het Catastro wordt de kadastrale waarde bepaald aan de hand van lokale gegevens, de gemiddelde prijs per vierkante meter en de bebouwing. Deze kadastrale waarde dient als grondslag voor de onroerend goed belasting en kan elk jaar geherwaardeerd of geïndexeerd worden. Ga er wel van uit dat het opvragen van diverse formulieren lang kan gaan duren en ook kosten met zich mee kan brengen. Dit artikel is een voorpublicatie uit het nieuwe boek van Marjan van den Dorpe, getiteld Een zonnig leven in Spanje, dat op 5 juli zal verschijnen. Eerder verscheen van dezelfde auteur de bundel Leven onder de Spaanse zon. En meer Na deze opsomming zijn we er nog niet. Er zijn nog meer dingen waar iemand die een huis in Spanje gaat kopen aan moet denken. Eén daarvan is de Plusvalia. Dit is een belasting over de waardevermeerdering van de grond. Het is een gemeentelijke belasting. Deze belasting moet worden betaald als het onroerend goed van eigenaar wisselt. Meestal is deze belasting voor rekening van de verkoper, maar dat is afhankelijk van de gemaakte afspraken. Niet vergeten om te zorgen voor het overschrijven van water en elektriciteit. Gas gaat in Spanje meestal met grote of kleine flessen en deze zijn op diverse adressen te koop. Ook is het uiteraard verstandig om alvast een rekening bij een Spaanse bank te openen. Bestel via Emigratieboek.nl Tekst: Marjan van den Dorpe Foto s: Stephan Mantel, Marjan van den Dorpe Kijk ook op: Bestal via Emigratieboek.nl 17

18 Wonen in Frankrijk LIEsBETH uit je comfortzone (1) Liesbeth Arts woont samen met haar man Henk sinds een paar jaar in de Auvergne. Vorig jaar verscheen het eerste boek van Liesbeth, waarin ze op enthousiaste wijze vertelt over haar emigratie. Daarnaast schrijft ze met regelmaat veelgelezen columns over haar allerdaagse belevenissen in Frankrijk. Om kwart over acht s ochtends begint mijn mobiele telefoon te rinkelen, op het display zie ik een onbekend Frans nummer. Zondagochtend, wie belt er nu op dit tijdstip? Een beetje verwonderd neem ik op. Een vrouwenstem aan de andere kant van de lijn stelt zich voor in het Nederlands en vraagt of ik nog steeds plaats in de auto heb. Haar man en dochter zijn in Breda en zoeken een lift naar Parijs. Ja natuurlijk! antwoord ik verrast. Ze geeft me zijn telefoonnummer zodat ik het verder met hem kan regelen. Zo dat is geluk hebben, denk ik in m n nopjes, toch nog gedeelde reiskosten. Vier dagen geleden ben ik, met redelijke bibbers in mijn lijf, toch weer in onze oude Renault Espace uit 1993 naar Nederland gereden voor een optreden. Een reis waar ik van te voren wel heel erg tegenop zag maar die wonderwel toch weer 18

19 Liesbeth Arts goed verlopen is. De motor liep zelfs als een zonnetje en ook in Nederland reed ik vlekkeloos nog zo n driehonderd kilometer weg. Dit had me de moed gegeven om toch een oproep voor co-voiturage voor de terugweg te plaatsen op Nederlanders.fr Ik bel de man en krijg een adres in het Ginniken, een wat sjiekere wijk in Breda. De man klinkt aardig en keurig. Ik heb wel een oude auto hoor, geen luxe! waarschuw ik toch maar even voor de zekerheid. Hij vindt het geen enkel probleem en we spreken af dat ik er om tien uur zal zijn. Ik vind het spannend, dit is de eerste keer dat ik iemand meeneem die ik niet ken. Ik rijd bijna altijd alleen, daar houd ik van, dan heb ik m n gedachten voor mezelf en kan ik lekker harde muziek luisteren. Nu gaat deze man met dochter, alleen maar mee tot Parijs, de helft van mijn reis, maar toch zullen we nog zo n drie à vier uur bij elkaar in de auto moeten zitten, hopelijk hebben we wat gespreksstof anders duurt zo n reis knap lang. Wat zou het eigenlijk voor iemand zijn? Een vader en een dochter die naar Parijs gaan en een moeder die uit Parijs belt, zoiets maakt me toch nieuwsgierig. Het zal wel een gescheiden man zijn, denk ik het antwoord te weten. Het kind zal dan wel bij haar moeder in Parijs wonen. Als het maar niet zo n kleine krijsende dreumes is. Ojee, en ik moet lachen bij de gedachte, straks heeft hij allemaal kinderen voor kinderen cd tjes bij zich om het meisje zoet te houden. Dat zal mijn geluk weer wezen! Ach, we zullen wel zien, voorlopig ben ik blij dat ik mijn kosten wat kan delen, maar vooral dat ik weer naar huis ga. Deze keer verloopt het bezoek aan Nederland niet echt ontspannen. Ik weet niet wat ik heb, ik ben gevoeliger dan normaal, erg moe en kan me slecht concentreren. M n optreden is daardoor nogal zwaar geweest. Het bezoek aan m n dochter in Amsterdam voelt als veel te kort en ondanks dat is het parkeertarief nog te hoog. Hoewel ik op het ogenblik best gelukkig ben en ik me erg verheugd heb om haar weer te zien, maakt ons weerzien me dit keer melancholiek. Wat mis ik eigenlijk een groot deel van haar handel en wandel, nooit kunnen we eens even gezellig bij elkaar langs. Wat is nu eigenlijk mijn moederrol? Ik ben me pijnlijk bewust dat ik haar al een hele tijd niet meer even lekker heb kunnen verwennen met cadeautjes of leuke kleren. Een bezoekje aan de stad en samen lekker lunchen op een terrasje, wanneer was dat voor het laatst? Ik voel me verdrietig en in de war. Wat is de prijs eigenlijk die ik betaal voor mijn droomleven in Frankrijk? Ik houd van mijn dochter 19

20 Wonen in Frankrijk en toch kies ik voor een leven met een veel lagere levensstandaard, zodat ik haar lang niet zo vaak kan zien als dat ik zou willen. Groeien we niet uit elkaar? Ze is vijfentwintig inmiddels, terwijl ze in mijn hoofd maar steeds achttien blijft. Ik kijk naar mezelf met mijn oude autobrik, om me heen vliegen de grote en vooral nieuwe auto s langs me heen. Nederland is één en al bling bling, het levensritme is hier twee of misschien wel drie keer zo snel als in de Auvergne. Dit kan ik nooit evenaren. Ik ben blij dat ik hier nog kan komen voor een bezoekje maar meer zit er voorlopig niet in. Toch voel ik tegelijkertijd ook dat ik deze snelle wereld aardig begin te ontgroeien, ik moet er niet aan denken om nog aan deze ratrace mee te doen. Met een behoorlijke brok in m n keel rijd ik weer naar Brabant, naar m n ouders om hier nog één nachtje te slapen voor mijn terugkeer naar huis. Terug naar de rust en de natuur. Maar in plaats van nog een laatste gezellig avondje krijg ik op de valreep nog een tirade van m n vader over me heen. Dit heb ik sinds mijn pubertijd niet meer meegemaakt en je zou het op mijn leeftijd ook niet meer verwachten, maar blijkbaar zit het hem erg hoog. De strekking is duidelijk: het wordt tijd dat ik terugkom. De résidence d artistes en jazzclub, waarvoor we naar Frankrijk zijn verhuisd, is van de baan, dus waarom zouden we dan nog in Frankrijk blijven? Je kunt daar de kost maar amper verdienen, wat zoek je daar toch in die armoede! roept hij boos uit. Hiermee volkomen voorbijgaand aan alles wat me lief is en waar ik trots op ben. Nu kan ik me zijn standpunt ook wel voorstellen, we moeten best wel sappelen om rond te komen en soms raak ik daar ook wel van in de stress, maar anders dan mijn vader zie ik nog steeds mogelijkheden. Hij gaat ook voorbij aan het feit dat ik al bijna tien jaar weg ben. Behalve mijn dierbare familie en een paar goede vrienden en af en toe een optreden, is er niets meer dat me aan Nederland bindt. Ik heb in Frankrijk een nieuw leven opgebouwd. We hebben ontzettend hard gewerkt om ons huis prachtig te verbouwen en een gezellige stek te creëren. Ik heb een geweldige werkplek waar ik heerlijk kan schrijven. Maar vooral dat het leven in Frankrijk een mode de vie is die mij ontzettend bevalt en dat ik dit leven niet zomaar meer wil en kan loslaten, is iets wat hij totaal niet begrijpt. Voor hem is het gewoon terugkomen en de draad weer oppakken, nou zo simpel ligt dat niet! Dit probeer ik hem allemaal uit te leggen maar hij heeft zijn mening gevormd en staat totaal niet open voor mijn argumenten. Ondertussen voel ik me gefrustreerd over zoveel onbegrip maar eigenlijk nog meer dat ik mezelf, als een kind, toch weer aan het verdedigen ben. Ik zie mijn boze vader maar ik zie ook zijn onmacht en liefde. Hij begrijpt gewoon niets van mijn leven in Frankrijk. Hij ziet mijn struggling niet als een avontuur en een uitdaging, zoals ik dat zelf ervaar. Eigenlijk heb ik deze tirade ook wel aan mezelf te danken. Ik ben veel te open geweest al die tijd, ik vertel mijn ouders altijd alles over mijn voor en tegenspoed omdat ik dat graag wil delen, maar daar moet ik mee gaan stoppen. Vooral voor mijn vader is dit heel moeilijk, hij staat niet open voor het onbekende, het maakt hem alleen maar 20

In Cape Coast Castle is de door of no return symbolisch vervangen door de door of return.

In Cape Coast Castle is de door of no return symbolisch vervangen door de door of return. In Cape Coast Castle is de door of no return symbolisch vervangen door de door of return. Het verdriet, de vernedering, ze slaan je letterlijk in je gezicht. De grond is doordrenkt met bloed, uitwerpselen,

Nadere informatie

Er zijn twee soorten financiële hulp: de basisvoorziening en de remigratievoorziening.

Er zijn twee soorten financiële hulp: de basisvoorziening en de remigratievoorziening. INFORMATIE VOOR REMIGRANTEN FINANCIËLE HULP VOOR REMIGRANTEN 1 VOOR WIE IS DE HULP BEDOELD 1 WAT ZIJN DE BELANGRIJKSTE VOORWAARDEN 1 DE BASISVOORZIENING 2 DE REMIGRATIEVOORZIENING 2 DE PROCEDURE 3 GEREMIGREERD

Nadere informatie

Thema In en om het huis.

Thema In en om het huis. http://www.edusom.nl Thema In en om het huis. Les 22. Een huis zoeken Wat leert u in deze les? Praten over uw huis Informatie over het vinden van een nieuwe woning Praten over wat afgelopen is Veel succes!

Nadere informatie

Lesbrief 35. AOW aanvragen.

Lesbrief 35. AOW aanvragen. http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Lesbrief 35. AOW aanvragen. Wat leert u in deze les? Informatie over AOW begrijpen. Uitleg vragen. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

KLEM. Katja en Udo in de schulden. Anne-Rose Hermer

KLEM. Katja en Udo in de schulden. Anne-Rose Hermer KLEM Katja en Udo in de schulden Anne-Rose Hermer Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Katja ontmoet Udo Katja is bijna negentien jaar. Ze woont nog bij haar ouders. Katja werkt in een warenhuis.

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Aanvraag. Remigratie. 1 Mijn gegevens. achternaam (uw geboortenaam) voornamen (eerste voluit) straat en huisnummer. postcode en woonplaats.

Aanvraag. Remigratie. 1 Mijn gegevens. achternaam (uw geboortenaam) voornamen (eerste voluit) straat en huisnummer. postcode en woonplaats. Remigratie Aanvraag Met dit formulier kunt u een uitkering aanvragen op grond van de Remigratiewet. Het Nederlands Migratie Instituut helpt u kosteloos met invullen. 1 Mijn gegevens Stuur een kopie van

Nadere informatie

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort.

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort. Een erfenis Dag dames, kan ik iets voor u doen? Amber kijkt Liz even aan en zegt dan: Ik heb hier een afspraak met de notaris. Mijn naam is Amber Overgauw. De vrouw kijkt op haar beeldscherm. Ik zie het,

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid In Nederland staan 40 asielzoekerscentra (AZC's). Dat zijn plekken waar asielzoekers wonen. Asielzoekers zijn mensen die naar Nederland zijn gevlucht. Omdat er in hun eigen land oorlog is bijvoorbeeld,

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen 30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen Waarom Jij koopt drie tot vier huizen in je leven. Je makelaar verkoopt er honderden. Hij kent dus het onderhandelingsspel beter dan jij. Wanneer

Nadere informatie

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp.

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp. Verblijf van Tautvydas Rindzevicius in Kabaya/RWANDA in het kader van het bezoek aan wezen en kwetsbare kinderen gesponsord door de Jyambere stichting. Inleiding Tijdens de periode van juli-augustus 2015,

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Niet eerlijk. Kyara Blaak

Niet eerlijk. Kyara Blaak Kyara Blaak Niet eerlijk Kyara Blaak Kyara Blaak 248media uitgeverij, Steenwijk Grafische realisatie: MDS Grafische Vormgeving Illustraties binnenwerk: Kyara Blaak Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr Honger! (voor jonge kinderen) Drie kinderen lopen naar school. Opeens zien ze een heel rare man in oude kleren. Hij vraagt om een beetje geld voor eten. Natuurlijk schrikken de kinderen en denken ze aan

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Liefdesgedichten schrijven

Liefdesgedichten schrijven Deze les hoort bij het boek Wil jij... met mij? geschreven door Rian Visser met tekeningen van Annet Schaap en gepubliceerd door uitgeverij Moon. Doel: leerlingen zelf gedichten laten schrijven Leeftijd:

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Aanvragen en wijzigen Eenoudertoeslag of partnertoeslag

Aanvragen en wijzigen Eenoudertoeslag of partnertoeslag Aanvragen en wijzigen Eenoudertoeslag of partnertoeslag Dit formulier Dit formulier is voor studenten met recht op studiefinanciering die alleen, of samen met een partner, een kind verzorgen en een toeslag

Nadere informatie

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp!

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Haring! Verse haring! Wie maakt me los! Ik heb verse haring! Ha... ja, nou heb ik jullie aandacht, hè? Sorry, ik ben uitverkocht. Vandaag geen haring

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI AVI E4* Alcoholisme, ruzie, bang zijn Midden in de nacht rinkelt de telefoon. Anna weet wat dat betekent. Ze moet vluchten, alweer. Ze rent de donkere nacht in. De volgende dag valt Anna in de klas in

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Wat kan ik voor u doen?

Wat kan ik voor u doen? 139 139 HOOFDSTUK 9 Wat kan ik voor u doen? WOORDEN 1 1 Peter is op vakantie. Hij stuurde mij een... uit Parijs. a brievenbus b kaart 2 Ik heb die kaart gisteren.... a ontvangen b herhaald 3 Bij welke...

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Titel: Wat kun je zelf doen Auteur: Anne Marie van Bilsen Omslagontwerp: R.P. da Costa Druk: ebook Uitgever: Praktijk de Regenboog Juni 2012 eerste

Nadere informatie

De bruiloft van Simson

De bruiloft van Simson De bruiloft van Simson Weet je nog waar de vertelling de vorige keer over ging? Over Simson, de nazireeër. Wat is een nazireeër? Een nazireeër is een bijzondere knecht van God. Een nazireeër mag zijn haar

Nadere informatie

Ria Massy. De taart van Tamid

Ria Massy. De taart van Tamid DE TAART VAN TAMID Ria Massy De taart van Tamid De taart van Tamid 1 Hallo broer! Hallo Aziz! roept Tamid. Zijn hart klopt blij. Aziz belt niet zo dikwijls. Hij woont nog in Syrië. Bellen is moeilijk in

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Het kasteel van Dracula

Het kasteel van Dracula Uit het dagboek van Jonathan Harker: Het kasteel van Dracula 4 mei Eindelijk kom ik bij het kasteel van Dracula aan. Het kasteel ligt in de bergen. Er zijn geen andere huizen in de buurt. Ik ben moe. Het

Nadere informatie

Les 35. Een nieuw paspoort

Les 35. Een nieuw paspoort http://www.edusom.nl Thema Het stadhuis Les 35. Een nieuw paspoort Wat leert u in deze les? Informatie over het aanvragen en verlengen van uw paspoort of identiteitskaart. Vragen stellen bij het loket.

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Eerste week vd advent

Eerste week vd advent Advent vieren en beleven derde graad Eerste week vd advent De adventskrans staat centraal. Er speelt zachte muziek. De kinderen nemen bij het binnenkomen een sparrentakje uit de mand en leggen dit rond

Nadere informatie

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde Gemeente van Christus Het is bijna niet te bevatten: vorig week zondag, om deze tijd, stond ik bij het

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af.

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af. 1 Heleen van Rijnsburg zet de wekker op halfacht. Als ze nu nog een halfuurtje leest in bed, dan krijgt ze zeven uur slaap. Dat is precies genoeg. Zes uur is te kort en acht uur is te lang. Op het nachtkastje

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Hoe ik talent voor het leven kreeg

Hoe ik talent voor het leven kreeg Hoe ik talent voor het leven kreeg in makkelijke taal Rodaan Al Galidi Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Semmier Kariem. Ik ben in 1991 gevlucht uit Irak. Daar was Saddam Hoessein

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

DE DIENST VAN HET WOORD. Gebed bij de opening van het Woord. Inleiding bij het thema

DE DIENST VAN HET WOORD. Gebed bij de opening van het Woord. Inleiding bij het thema Zondag 17 januari 2016-2 e zondag na Epifanie THEMA: Ruth voelt zich welkom DE DIENST VAN HET WOORD Gebed bij de opening van het Woord Inleiding bij het thema Ruth voelt zich welkom, dat is het thema van

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

koopwoning uw eerste een handig stappenplan voor de aanstaande huiseigenaar

koopwoning uw eerste een handig stappenplan voor de aanstaande huiseigenaar uw eerste koopwoning een handig stappenplan voor de aanstaande huiseigenaar 2 uw eerste koopwoning uw eerste koopwoning Thuis; een eigen huis geeft een goed gevoel. Toch is een huis kopen nog een hele

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

RITUEEL. schrijven. Word de persoon die je altijd al had willen zijn.

RITUEEL. schrijven. Word de persoon die je altijd al had willen zijn. RITUEEL schrijven d a g b o e k Word de persoon die je altijd al had willen zijn. Welkom De persoon worden die je altijd al had willen zijn. Daarom schrijf ik. Door ritueel te schrijven kom je in verbinding

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

IK VOND DAT EMIGREREN JUIST WEL STOER ACHTERBLIJVENDE ZUSSEN VERTELLEN. Achterblijvers. oewel de televisieprogramma s over

IK VOND DAT EMIGREREN JUIST WEL STOER ACHTERBLIJVENDE ZUSSEN VERTELLEN. Achterblijvers. oewel de televisieprogramma s over IK VOND DAT EMIGREREN JUIST WEL STOER ACHTERBLIJVENDE ZUSSEN VERTELLEN H oewel de televisieprogramma s over hebben juist de achterblijvers ook een verhaal. H hun familielid? Wat betekent het praktisch

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Anw en gezamenlijke huishouding

Anw en gezamenlijke huishouding Anw en gezamenlijke Inhoud Anw afhankelijk van leefsituatie 2 Wat is een gezamenlijke 2 Wanneer is er een gezamenlijke 3 Wat betekent samenwonen voor uw Anw 4 Lat-relatie of samenwonen 4 Wanneer is er

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen. Bidden Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.nl en kinderactiviteiten www.lambertuskerk-rotterdam.nl

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk?

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk? 25 december 2015 1 e Kerstdag Sixtuskerk te Sexbierum Ds. A.J. (Anneke) Wouda Teksten: Hebr. 1:1-6 en Lucas 2: 15-21 Geliefden van God, gemeente van Christus, Kerstochtend 2015 U zit midden in een kerstviering,

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Beste leden, Onder andere in nieuwsbrief nummer zes: - Examenorganisatie World Travel Academy zoekt surveillanten / assessoren - Zomerstop 2013 - Stageproject Drieuit Creatief

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang Thema Kinderen en school. Demet TV Lesbrief 9. De kinderopvang zoekt opvang voor haar kind. belt naar een kinderdagverblijf. Is er plaats? Is de peuterspeelzaal misschien een oplossing? Gaat inschrijven

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

koopwoning uw eerste een handig stappenplan voor de aanstaande huiseigenaar

koopwoning uw eerste een handig stappenplan voor de aanstaande huiseigenaar uw eerste koopwoning een handig stappenplan voor de aanstaande huiseigenaar 2 uw eerste koopwoning uw eerste koopwoning Thuis; een eigen huis geeft een goed gevoel. Toch is een huis kopen nog een hele

Nadere informatie

Wat was voor jou de belangrijkste reden om aan dit project mee te werken?

Wat was voor jou de belangrijkste reden om aan dit project mee te werken? Carpe Diem! Afgelopen december vertrokken vijf Nederlandse dames naar het prachtige Zuid-Afrika om hier mee te werken aan een summerschool in een township in Hermanus. Dit is een project van People4Change,

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Anw en gezamenlijke huishouding

Anw en gezamenlijke huishouding Anw en gezamenlijke huishouding Inhoud Anw afhankelijk van woonsituatie 2 Wat is een gezamenlijke huishouding 2 Wanneer heeft u een gezamenlijke huishouding 3 Wat betekent samenwonen voor uw Anw 4 Lat-relatie

Nadere informatie

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan.

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen

Nadere informatie

Inleiding. Veel plezier!

Inleiding. Veel plezier! Inleiding In dit boek lees je over Danny. Danny is een jongen van 14 jaar. Er zijn veel dingen die Danny verkeerd doet. Hij rent door de school. Hij scheldt zomaar een klasgenoot uit. Of hij spuugt op

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Vraag: Wat zijn de openingstijden van de visumafdeling? Antw.: de visumafdeling is van maandag t/m vrijdag van 09.00-15.00 uur open.

Vraag: Wat zijn de openingstijden van de visumafdeling? Antw.: de visumafdeling is van maandag t/m vrijdag van 09.00-15.00 uur open. Vraag: Wanneer kan ik mijn visum aanvragen? Antw.: U kunt uw visum op z'n vroegst 2 maanden van tevoren of uiterlijk 1 werkdag voor vertrek aanvragen aan het loket v/d Visumafdeling Vraag: Ik kan het formulier

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie