Minigids. privacy. Tips voor meer online ONLINE PRIVACY. Google en Facebook kijken mee Gegevens verwijderen van internet

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Minigids. privacy. Tips voor meer online ONLINE PRIVACY. Google en Facebook kijken mee Gegevens verwijderen van internet WWW.CONSUMENTENBOND."

Transcriptie

1 Minigids 7 september 2014 ONLINE PRIVACY Tips voor meer online privacy Google en Facebook kijken mee Gegevens verwijderen van internet

2 Tijdelijk 50% korting Probeer nú de Digitaalgids Handige koopadviezen en objectieve testinformatie over pc s, software en meer Inclusief digitale versie voor de tablet 6x voor slechts 16,50 /digitaal of bel (070) Peter Kulche redacteur Digitaal Sporen wissen HET VOORTSCHRIJDEN van de tijd heeft een belangrijk voordeel: je kunt de minder leuke zaken in je leven achter je laten en vergeten. Op internet vervaagt de geschiedenis niet zo snel. Allerlei zaken over je leven blijven maar rondgepompt worden. Zichtbaar in sociale netwerken en zoekmachines, of onzichtbaar in datastromen tussen bedrijfjes die handelen in persoonlijke informatie. Als internet te veel van je weet, kun je daar op termijn nog flink last van krijgen, bijvoorbeeld bij het aanvragen van een krediet of een verzekering of bij een sollicitatie. Houd internetbedrijven liever een beetje dom en wis je sporen, waar dat nodig is. In deze Minigids geeft de Consumentenbond een aantal goede startpunten voor meer privacy op internet. Volg ons op Twitter twitter.com/consumentenbond Praat mee op Facebook facebook.com/consumentenbond Bekijk onze filmpjes op YouTube youtube.com/consumentenbond Lees uw tijdschrift digitaal via onze gratis CB Kiosk-app Nu ook actief op Google+ google.com/+consumentenbond Inhoud 04 Niks te verbergen? Uw handel en wandel op internet 09 BOEK Online privacy & veiligheid x tips Minder meekijkers 12 Internet temmen Effectief sporen wissen 20 Cijfers Enquête smartphone & privacy 22 Weg Gegevens verwijderen van internet 25 BOEK Welkom in de cloud 26 (Niet) alles delen Facebook en Twitter kijken mee 33 Groeten uit... Locatiegegevens uitzetten 36 Spiekende apps Privégegevens doorsluizen via apps Inhoud 03

3 04 Online privacy 05 Niks te verbergen? Dat veiligheid belangrijk is, zullen weinigen ter discussie stellen. Maar als het over privacy gaat, hoor je regelmatig: Ik heb niets te verbergen. Dat lijkt op het eerste gezicht misschien zo, maar het klopt niet. Stel u eens voor dat u thuis 24 uur per dag wordt gevolgd door uw buren, familie en een hele trits onbekenden. Op de slaapkamer, wc, badkamer: overal. En ze noteren alles wat ze zien. Dit is exact wat online gebeurt. En we weten niet wat er met al die informatie wordt gedaan. Privacy is het recht om met rust gelaten te worden, los van het feit of je iets te verbergen hebt. Handel en wandel Informatie is snel online te plaatsen en voor iedereen zichtbaar. Maar is informatie die we nu onschuldig vinden dat later nog wel? Denk aan die dronken foto op een feestje die een sollicitatie kan verpesten. Of bezoekt u veel activistische websites, dan kunnen inlichtingendiensten u als een verdacht persoon zien. En natuurlijk heeft iedereen wel wat te verbergen. Stelt u zich eens voor dat uw gehele online handel en wandel morgen op straat ligt, zichtbaar voor volslagen vreemden en uw naaste omgeving. Denk alleen al aan de volledige lijst van zoekopdrachten die u het afgelopen jaar heeft uitgevoerd. Zou u daar werkelijk geen probleem mee hebben? De wereld na Snowden Medio 2013 maakte Edward Snowden bekend dat de Amerikaanse National Security Agency (NSA) een directe lijn heeft met bedrijven als Google, Microsoft, Facebook en Apple. Dat betekent dat de geheime dienst toegang heeft tot uw webmail, zoekopdrachten, contactpersonen en alles wat we via sociale netwerken delen. Alle berichtgeving rondom de onthullingen van Snowden heeft het vertrouwen in internet flink aangetast. De enige zekerheid die De onthullingen van Edward Snowden in 2013 hebben het vertrouwen in internet flink aangetast

4 06 Online privacy 07 we hebben, is dat met alles wat we online doen meegekeken zou kunnen worden. Al die spionage van de geheime diensten lijkt voor oppassende Nederlandse burgers geen groot risico op te leveren, al is er de mogelijkheid dat gegevens later tegen u gebruikt worden. Onlineprivacy begint bij uzelf. In een gesprek zijn woorden snel vervlogen, maar op internet blijft informatie lang hangen en kan ze bij personen terechtkomen waarvoor ze niet bedoeld is. Het gezond verstand is en blijft een goed kompas. Enkele algemene tips: Zet niets online waarvan u zeker wilt zijn dat het niet in verkeerde handen terechtkomt. Denk goed na voordat u iets online zet. Informatie is eenvoudig op internet te zetten, maar informatie eraf halen is een stuk lastiger. Maak privégegevens niet openbaar. Houd rekening met de (online)privacy van anderen. Plaats geen foto s of filmpjes van anderen online zonder hun toestemming. Gebruik voor elke account een ander, sterk wachtwoord. Gebruik een versleutelde verbinding als u zeker wilt weten dat anderen niet kunnen meekijken. Versleuteling is de enige effectieve remedie tegen spionage en bedrijven die een profiel van u willen maken. De gevaren Hackers zijn meestal uit op geld. Een virus boekt bijvoorbeeld achter uw rug om geld over naar een andere rekening. De hacker kan zich ook voor u uitgeven, dan is er De Nederlandse makers van de privacyvriendelijke zoekmachine Startpage zijn bezig met het ontwikkelen van privacyvriendelijke mail: Startmail (www.startmail.com). Deze maildienst zal naar verwachting tegen betaling bruikbaar zijn. sprake van identiteitsfraude. Het plegen van identiteitsfraude is nu een stuk eenvoudiger dan vroeger. Voorheen waren altijd fysieke documenten in het spel. Als iemand een telefoonabonnement op een andere naam wilde afsluiten, moest hij een paspoortkopie en een bankafschrift overleggen en ook nog een handtekening vervalsen. Dat hoeft tegenwoordig lang niet meer altijd. Een sociaal risico is reputatieschade. Een foto of bericht dat u zelf online heeft gezet, kan u nog lang achtervolgen. Zelf kunt u veel ellende voorkomen (bijvoorbeeld via Facebook en Twitter, zie pagina 26), maar dat wordt lastiger als een ander dit bewust of onbewust heeft gedaan. In dat geval kunt u proberen de informatie te verwijderen. Extra vervelend is het bewust verspreiden van kwalijke berichten (laster), zeker als het van uzelf afkomstig lijkt omdat bijvoorbeeld een rancuneuze ex uw wachtwoord weet. Er is dan sprake van identiteitsdiefstal. BKR en Experian Nagenoeg iedere Nederlander staat erin: databanken van handelsinformatiebureaus. Het bekendst is het Bureau Krediet Registratie (BKR), dat onder meer betalingsachterstanden bij leningen registreert. Minder bekende, maar niet per se kleinere, bureaus zijn Experian, EDR en Focum. Ze slaan een onwaarschijnlijk grote hoeveelheid informatie over u op. Voor een handelsinformatiebureau is een goedgevulde databank goud waard. Zonder dat we het zelf doorhebben, worden we voortdurend getoetst op onze kredietwaardigheid. Vooral kredietbeoordelaar Experian is oppermachtig. Bestelt u boodschappen bij Albert Heijn, dan vindt er eerst een creditscore check bij Experian plaats. Ook waterbedrijf Vitens maakt gebruik van Experian, net als vrijwel alle telecombedrijven. Via kunt u inzage in uw dossier opvragen.

5 08 Online privacy Niet direct schadelijk, maar wel een aantasting van de privacy vormt de datahonger van veel webdiensten en andere bedrijven. Met cookies, apps en andere technieken verzamelen en verhandelen ze onze privégegevens. Spionage ten slotte, is een risico waar willekeurige burgers niet snel mee te maken zullen krijgen, tenzij hackers of inlichtingendiensten hen specifiek in het vizier hebben. Indirect hebben we er wel allemaal mee te maken, nu we weten dat op grote schaal gegevens worden afgetapt. Weinig sporen achterlaten en een goede beveiliging is het devies. Uw rechten In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is hacken niet altijd strafbaar. Als u bijvoorbeeld uw computer onbeheerd achterlaat, uw wachtwoord laat rondslingeren of iemand over uw schouder mee laat kijken, is degene die hier misbruik van maakt niet strafbaar. Er is pas sprake van computervredebreuk als er echt is ingebroken in een computer of account. Daar staat maximaal een jaar gevangenisstraf voor. Als er ook sprake is van gegevensdiefstal, neemt de maximumstraf toe tot vier jaar. In Nederland is het gebruik van persoonsgegevens (gegevens die te herleiden zijn tot één bepaalde persoon) geregeld in de Wet bescherming persoonsgegevens (WBP). Die bevat twee belangrijke elementen. U moet voorafgaande toestemming geven voor de verwerking van persoonsgegevens. De gegevens mogen alleen worden gebruikt voor het doel waarvoor u ze heeft verstrekt en niet voor iets anders. Dat heet doelbinding. Als een website uw persoonsgegevens publiceert, heeft u wettelijk recht op verwijdering. Dat gaat in de digitale wereld niet alleen om uw naam en adres, maar bijvoorbeeld ook om uw IP- en adres en Facebookaccount. De wet is nog strenger als het foto s betreft. Die mogen alleen worden geplaatst als u vooraf uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven; alleen voor journalistiek gebruik gelden uitzonderingen. Heeft u ooit toestemming gegeven, dan kunt u die op elk moment weer intrekken door een brief te sturen naar de betreffende organisatie. Onze campagne De Consumentenbond vindt dat duidelijker moet worden wat online diensten over u verzamelen, voor wie ze dat doen en waarom. Vindt u ook dat bedrijven transparant moeten zijn over online privacy? Steun dan onze actie op: / helderoverprivacy ONLINE PRIVACY & VEILIGHEID 17,25 (niet-leden VINCENT VAN AMERONGEN ONLINE PRIVACY & VEILIGHEID 21,50)* met 27 online instructievideo s Met 27 online instructievideo s Veel mensen halen hun schouders op over online privacy, maar mag iedereen écht weten op welke zoektermen u gisteravond heeft gezocht en uw berichten op sociale netwerken lezen? En wanneer is uw online veiligheid in het geding? Online privacy & veiligheid staat vol met tips en stappenplannen om pottenkijkers te weren tijdens het surfen, en en chatten. Ook verkrijgbaar als e-book 12,99 (niet-leden 15,99) Bestellen? /onlineprivacy *prijzen exclusief 2,50 verzendkosten 184 pagina s paperback september 2014 ISBN

6 10 Antispionagetips 10 x ZET DE GPS UIT Zet alleen de gps op uw mobieltje aan als wilt weten waar u bent, of als u moet navigeren van A naar B. Dat gaat heel makkelijk in de instellingen. Verder gaan uw gangen de telefoon-provider niets aan. MINDER MEEKIJKERS VOLG MIJ NIET! DoNotTrackMe is een uitbreiding voor Firefox en Chrome die volgcookies tegenhoudt. De extensie blokkeert die irritante advertenties die u overal lijken te volgen. U vindt hem in de Chrome Web Store en bij Mozilla Add-ons. De extensie is Engelstalig. Gebruik https Kies zo vaak mogelijk voor een versleutelde verbinding met een website, zodat uw verkeer daarmee niet kan worden afgeluisterd. De browserplugin HTTPS Everywhere maakt automatisch zo n verbinding bij elke website die deze mogelijkheid biedt. 4 WEBGESCHIEDENIS (WEG) Gebruikt u een Google-account? Dan bewaart Google al uw zoekoprachten. Kijk maar op https:/history.google.com/ history/?hl=nl. Google gebruikt deze informatie om u betere zoekresultaten te geven. U kunt hier uw webgeschiedenis wissen en uitzetten via https:/ history.google.com/history/ settings?hl=nl 5 Veiliger zoeken Wist u dat Google aan de hand van zo n 60 factoren zoekresultaten personaliseert, zelfs als u niet bent aangemeld met een Googleaccount? Het Nederlandse StartPage bewaart geen persoonlijke gegevens, gebruikt ook geen trackingcookies en stuurt uw zoekopdracht anoniem door naar Google. Startpage.com 6 De kleine lettertjes Veel onlinediensten hebben uitgebreide, onbegrijpelijke voorwaarden. Met de browser- extensie Terms of Service; Didn t Read voor Firefox en Chrome ziet u in een oogopslag de belangrijkste positieve en negatieve punten. Het aantal diensten is nog wel beperkt. tosdr.org WHATSAPP In WhatsApp kunnen anderen zien wanneer u de app voor het laatst heeft gebruikt. Dit voorkomt u zo: ga naar Instellingen, kies voor Account > Privacy. Kies voor Laatst gezien en verander Iedereen in Niemand of Mijn contacten. Europese bedrijven Maak gebruik van Nederlandse of Europese bedrijven. De browser Opera is Noors. Antivirusbedrijf F-Secure is Fins. Zoekmachines Ixquick.com en Startpage.com komen uit Nederland en hebben laten certificeren dat ze geen gegevens opslaan. Het Zwitserse Wuala is een alternatief voor Dropbox. 9 Mobiel uit Zet uw mobieltje uit als u het niet gebruikt. Heel makkelijk natuurlijk en u bent even ontraceerbaar, maar ook onbereikbaar. Gebruik open source Dit is software waarvan de broncode openbaar is. Bij commerciële software is dat meestal niet het geval en valt niet uit te sluiten dat er achterdeurtjes in zitten. Onder open source vallen bijvoorbeeld de browser Firefox, het mailprogramma Thunderbird en Pidgin, waarmee chatberichten kunnen worden verstuurd.

7 12 Sporen wissen op internet 13 INTERNET TEMMEN Iedere dag surfen we gratis op internet. Dat is ontzettend leuk en handig, maar u laat overal sporen achter die worden gebruikt. Tips om internet te temmen.

8 14 Sporen wissen op internet 15 Een bekende internetwijsheid is: als de dienst gratis is, bent u het product W e hebben dagelijks plezier van de gratis webdiensten van Google, Facebook, Microsoft en Apple. Ook diensten van kleinere bedrijven worden volop gebruikt, bijvoorbeeld Dropbox, LinkedIn en Evernote. Die zijn heel handig, maar een bekende internetwijsheid is: als de dienst gratis is, bent u het product. Dat geldt in het bijzonder voor Google en Facebook, dat zijn ware schatkamers voor marketeers. Alles wat u op internet zet, kan onbedoeld ergens anders terechtkomen. Door een veiligheidslek of menselijke fout kan bijvoorbeeld een wachtwoordendatabase op straat komen te liggen, zoals we zagen bij grote partijen als Adobe en Dropbox. Laat u dus niet misleiden door de standaardzin in de privacyvoorwaarden dat uw gegevens alleen geanonimiseerd worden gebruikt voor marketingdoeleinden. In de onlinewereld is anonimiteit betrekkelijk, u bent hooguit speudoanoniem. Google Google is al lange tijd veel meer dan alleen een zoekmachine. Het bedrijf heeft de ambitie alle informatie ter wereld toegankelijk te maken, en het dienstenpakket omvat inmiddels onder andere Gmail, Maps, Google+, YouTube, Google Drive en Chrome. Maar de kurk waar Google op drijft, is nog altijd de zoekmachine. Er zijn over de hele wereld (op China na) maar weinig internetgebruikers die níet dagelijks zoeken via Google. Met al die zoekopdrachten krijgt Google heel veel informatie over zijn gebruikers binnen. Zelfs als u het zelf allang weer bent vergeten, weet Google nog precies dat u het afgelopen jaar websites heeft bezocht over illegaal downloaden, zeldzame ziektes en de wereldreis van uw vriendin. Die informatie vult Google aan met informatie uit andere diensten. Als u ook Gmail of YouTube gebruikt, wordt alle informatie samengevoegd om een nog completer profiel te creëren. Google moedigt al zijn gebruikers aan automatisch in te loggen en zo veel mogelijk te doen vanuit een Google+account. Om een idee te krijgen van de informatie die Google via de verschillende diensten over u heeft opgeslagen, kunt u een kijkje nemen op dashboard. 1 Tracking cookies blokkeren Profielen worden onder meer opgebouwd met tracking cookies. Door uw bezoekgegevens van verschillende websites te combineren, ontstaat een gedetailleerd profiel van wat u allemaal op internet doet. Dat wordt vertaald in advertenties op maat. Die profielen worden ook op advertentieveilingen verhandeld. Dat gebeurt allemaal achter de schermen, u merkt daar zelf weinig van. Hoe kunt u cookies weren? Er zijn verschillende opties, de laatste twee zijn het meest praktisch en effectief. U kunt uw browser stelselmatig alle cookies laten blokkeren. Dat heeft als bijwerking dat veel websites niet goed of zelfs helemaal niet meer werken. U kunt de browser na elke sessie alle cookies laten verwijderen. Websites herkennen u dan niet meer van een vorige Andere browser Alle websites die u bezoekt, bewaren gegevens over uw surfgedrag. Het is belangrijk om even stil te staan bij de browser die u gebruikt. Onze voorkeur gaat uit naar Mozilla Firefox en Safari van Apple. Mozilla en Apple hebben beide een goede reputatie als het gaat om privacy en ze handelen daar ook daadwerkelijk naar. Zo was Firefox de eerste browser die do not track aanzette in de browser en is Safari de enige browser die standaard cookies van derden blokkeert. sessie. U moet dan dus ook elke keer opnieuw toestemming geven voor het accepteren van cookies. U kunt de browser third party cookies laten weigeren, zodat u geen last meer heeft van volgcookies. Een nadeel is dat sommige slecht ontworpen websites dan niet meer goed werken. U kunt een browserextensie installeren die volgcookies eruit pikt en blokkeert, bijvoorbeeld Disconnect of Ghostery, deze optie wordt hieronder uitgewerkt. 2 Cookies blokkeren met browserextensie Cookieblokkering in browsers werkt goed, maar is niet bepaald verfijnd. Alle cookies die niet van de website zelf komen worden geblokkeerd, zonder te weten wie erachter zit. Wie verfijnder met cookies om wil gaan, kan hiervoor een browserextensie installeren. De extensies hebben een grote databank met alle advertentienetwerken en kunnen precies zien welke bedrijven u volgen en die blokkeren. Ze blokkeren niet alleen cookies, maar bijvoorbeeld ook advertenties of de Like-knop van Facebook. U heeft de keuze uit behoorlijk wat extensies, die in grote lijnen hetzelfde werken: Disconnect (www.disconnect.me), Do Not Track Me (www.abine.com) en Privacy Badger (www.eff.org/privacybadger). Onze favoriet is Ghostery, dat beschikbaar is voor Firefox, Chrome, Safari en Opera. Er is ook een extensie voor Android als u Firefox installeert. Voor Safari in ios heeft Ghostery een complete browser.

9 16 Sporen wissen op internet 17 Zelfs als u het zelf allang weer bent vergeten, weet Google nog precies welke websites u het afgelopen jaar bezocht 3 Browsegeschiedenis wissen Niet alleen cookies, maar ook de browser slaat veel informatie over u op. Op uw computer bewaart uw browser: tijdelijke bestanden als plaatjes, zodat 5 Laat de browsegeschiedenis niet opslaan Als u een Googleaccount heeft, heeft Google geen cookies meer nodig om uw deze bij een volgend websitebezoek snel- computer te herkennen. Google houdt bij ler kunnen laden; welke zoekwoorden u gebruikt, welke web- een lijst van bezochte websites; sites u via de zoekmachine heeft bezocht geschiedenis van gedownloade bestan- en hoeveel zoekopdrachten u per uur heeft den; uitgevoerd. Als u bent ingelogd, kunt u via zoekopdrachten; (log eerst in als u ingevoerde informatie in formulieren; dat nog niet gedaan heeft) kunt u de opge- op verzoek: wachtwoorden voor het in- slagen webgeschiedenis zien, deze desge- loggen. wenst wissen en voorkomen dat Google in De eerste manier om uw browser schoon de toekomst zoekopdrachten opslaat. te houden, is door na afloop uw browsege- 1. Ga naar en log 1. Ga naar hier kunt u schiedenis te wissen. Dit doet u op dezelfde in. Klik op het tandwieltje rechtsboven de extensie direct downloaden voor uw manier waarop u cookies verwijdert. en vervolgens op Instellingen. browser. 2. Haal tijdens de installatie het vinkje voor informatiepop-up activeren weg. Deze functie laat op elke pagina zien welke adverteerders u willen volgen. Dat is even leuk, maar kost tijd en blokkeert ook deels het zicht op de pagina. 3. Kies welke trackers u wilt blokkeren: we raden aan om in elk geval de categorieën Privacy en Bakens aan te vinken. Vink Reclame aan als u ook advertentieblokken van webpagina s wilt weren. 4. Rechtsboven in uw browser verschijnt nu een spookje. Als u een pagina bezoekt, 4 Blijf uitgelogd Het overgrote deel van de privégegevens verzamelt Google terwijl u bent ingelogd. Heeft u een Gmailaccount, dan ontkomt u niet aan inloggen, maar om te zoeken via Google hoeft u absoluut niet ingelogd te zijn. Als u een Googleaccount heeft, is de kans aanwezig dat Google u automatisch inlogt op het moment dat u Gmail of Google Search gebruikt. Die instelling is ooit opgeslagen in een cookie. Zet deze functie uit door eerst alle cookies te verwijderen (zie boven). Haal het vinkje Google leest mee Persoonlijke advertenties in Gmail komen tot stand doordat Google de inhoud van uw s analyseert. Hier is veel om te doen geweest. In de servicevoorwaarden is te lezen dat het verder gaat dan alleen mail: Onze geautomatiseerde systemen analyseren uw inhoud (inclusief s) om voor u relevante productfuncties 2. Klik op Uitschakelen. 3. Om uw zoekgeschiedenis te wissen, klikt u op Verwijderen van alle oude zoekactiviteiten. 4. Klik vervolgens op Alles verwijderen. 6 Afmelden voor persoonlijke advertenties Stel, u heeft zitten googlen op een weekendje Rome en de persoon die u wilde verrassen gaat vervolgens surfen op dezelfde laptop. Grote kans dat er tussen de zoekresultaten een advertentie opduikt met aanbiedingen voor hotels in Rome. U ziet u rechtsonder in dat icoon het aantal geblokkeerde trackers. Als u op het spookje klikt, kunt u instellingen wijzigen en als een pagina niet goed laadt, voor Aangemeld blijven weg als u zich de volgende keer aanmeldt. Gebruikt u Chrome en wordt u automatisch ingelogd bij Google? Dat kunt u uitzetten te leveren, zoals ( ) advertenties. Google verzekert dat alles volledig geautomatiseerd is en dat de privacy van gebruikers wordt gerespecteerd. kunt niet voorkomen dat u advertenties te zien krijgt of dat Google informatie over u opslaat. U kunt er wél voor zorgen dat Google die informatie niet meer gebruikt voor kunt u het blokkeren tijdelijk pauzeren. via Instellingen en Opnieuw inloggen. persoonlijke advertenties.

10 18 Sporen wissen op internet Sommige mensen hebben tientallen accounts, terwijl ze er maar een paar gebruiken Terms of Service Didn t Read Het gebruikersinitiatief Terms of Service Didn t Read neemt u het doorvlooien van de privacyvoorwaarden uit handen (www.tosdr.org). U kunt een ToSDR-extensie installeren voor Chrome, Firefox, Safari en Opera. Bezoekt u een website die in hun database staat (dat zijn er helaas nog niet heel veel), dan ziet u de belangrijkste privacybepalingen, inclusief een waardering voor het privacybeleid. Disconnect.me Met de browserextensie disconnect.me ziet u met een klik op een icoon hoe het met de voorwaarden is gesteld. Overigens blijven dit soort instrumenten niet meer dan hulpmiddelen. Vage voorwaarden blijven nu eenmaal vaag. Zeg diensten op Ga eens na: welke diensten gebruikt u nu eigenlijk echt? Sommige mensen hebben tientallen accounts, terwijl ze er maar een paar gebruiken. Zo blijven uw gegevens ronddobberen in de systemen en kunnen ze gebruikt worden voor marketing, of misbruikt worden door hackers. Wilt u een account opzeggen? De website wijst voor veel (Amerikaanse) websites de weg naar de procedure. TIPS 1 Ga naar 2 Scroll naar Instellingen voor afmelden. 3 Klik op Afmelden voor op interesses gebaseerde advertenties op Google. 7 Stel meldingen in Als u een Google-account heeft, bijvoorbeeld omdat u Gmail gebruikt, kunt u instellen dat u een melding krijgt wanneer uw persoonlijke gegevens, zoals uw adres en telefoonnummer, op een website of blog worden gepubliceerd of op een andere pagina worden opgenomen in de zoekmachine van Google. 1. Ga naar en log in. 2. Ga naar het tabblad Gegevenstools en klik naast Ik op het web op Opties weergeven. 3. Klik op de knop Webmeldingen beheren. 4. Stel in dat Google u een mail stuurt als uw naam, adres of andere zelf te kiezen informatie online verschijnt. 8 Controleer toegangsrechten Niet alleen uw eigen Androidapparaten hebben toegang tot uw Googleaccount. Ook andere webdiensten en apps kunnen toegang tot uw account vragen. Op security.google.com/settings/security/ permissions vindt u een overzicht van alle diensten die u toegang heeft gegeven tot uw account. Dat kan uiteenlopen van basisgegevens opvragen (naam, adres) tot volledige toegang. In dat laatste geval kunnen bijna alle gegevens in uw account worden uitgelezen en aangepast. Door op een dienst te klikken, kunt u rechts de toegangsrechten zien. Klik op Toegang intrekken om de toegangsrechten van de dienst in te trekken , 10:25 Stephan Voor elke website een apart wachtwoord is het veiligst. Maar hoe houd ik dat bij? , 12:36 S. de Groot Ik gebruik altijd een wachtzin. Bijvoorbeeld Brood bestaat uit gezonde vezels & mineralen , 12:56 Erik_1 Keepass is heel handig. Deze software maakt én onthoudt sterke en unieke wachtwoorden , 12:56 Stephan Bedankt! Ik ga gebruikmaken van jullie tips! Nieuw! Online ervaringen, tips en discussies voor en door consumenten. / community/

11 20 Bespaar Cijfers smartphone - deeleconomie & privacy 21 Cijfers 1% bruikt van de mensen vindt dat informatie zoals naam, telefoonnummers of gedrag kan worden geom door te geven aan andere aanbieders. De Consumentenbond hield een enquête onder 1048 Nederlanders en vroeg naar de het belang van privacy op de smartphone. 95% van de Nederlanders vindt bescherming van privégegevens belangrijk. Veel mensen (84%) vinden het belangrijk dat je zelf kunt instellen welke privégegevens je wilt delen met aanbieders van apps en andere bedrijven (86%). 25% VAN DE MENSEN BEPERKT DE TOE- GANGSRECHTEN VAN APPS EN 17% VULT BIJ SOMMIGE APPS NEPGEGEVENS IN. Een grote groep mensen leest de privacyvoorwaarden niet of niet helemaal. Degenen die de privacyvoorwaarden wél lezen, vinden ze voldoende duidelijk en leest ze met name om te weten wat de app met bepaalde gegevens doet (58%). TOP 3 Zo beschermen we onze privacy: 1 Controleren van de (standaard)instellingen van apps en deze zonodig aanpassen. 2 Geen apps downloaden die te veel privégegevens gebruiken of vragen. 3 De privacyvoorwaarden lezen voordat privégegevens worden ingevuld. De meeste mensen willen dat gegegevens zoals naam, telefoonnummer, foto s, locatie en gedrag nooit gebruikt worden. Met name bij contacten en agenda is dat een bezwaar. 70% van de mensen heeft een Androidtoestel, 21% beschikt over een iphone en 5% over Windows Phone. Anderen hebben een BlackBerry (1%) of Symbian of weten het niet. 60% van de Nederlanders weigert altijd de toegang tot contacten in hun adresboek als de smartphone daarom vraagt. Privacyvoorwaarden worden niet gelezen omdat de teksten te lang zijn (63%) en/of omdat mensen er geen tijd voor of zin in hebben (44%). Bij het maken en opslaan van filmpjes en foto s op de smartphone, slaat 17% geen locatie op.

12 22 Gegevens verwijderen Weg gegevens Komt u informatie over uzelf tegen die u graag wilt verwijderen? Volg dan onderstaand stappenplan. 2 Ontgooglen Ziet u informatie die u graag wilt verwijderen? De beste methode om iets van Google te krijgen is eerst de bron aanspreken: de website waar Google naar linkt. wissen van internet 1 Check Google Hoe staat het met uw Googlereputatie? Zoek uw naam op Google.nl tussen dubbele aanhalingstekens, dus Voornaam Achternaam, zodat u alleen treffers krijgt met precies uw naam. Doe hetzelfde in de zoekmachine voor afbeeldingen: images.google.com. 3 Kijk bij de FAQ Zoek op de website hoe u informatie kunt verwijderen, bijvoorbeeld bij het menu FAQ (frequently asked questions). 4 Raadpleeg de webmaster U kunt op verschillende manieren contact opnemen met de webmaster van de website. - Zoek op de website naar de link Contact of het adres van de webmaster. Deze informatie staat meestal op de homepage van de website (soms in kleine lettertjes onderaan). - Zoek de gegevens van de webmaster op via via het menu Whois. 5 Neem contact op met de hostingprovider Kunt u de webmaster niet bereiken of weigert deze uw verzoek, dan kunt u contact opnemen met de hostingprovider. Dat is het bedrijf dat de website in de lucht houdt. U vindt de hostingprovider via Vraag Google de link te verwijderen Als de website uw informatie heeft verwijderd (of de hosting provider de pagina of site heeft geblokkeerd) kunt u bij Google een verzoek indienen (https://www.google. com/webmasters/tools/removals) om de verwijzing naar de pagina bij te werken en te verwijderen als zoekresultaat in Google. 7 Gebruik een voorbeeldbrief Het CBP, een overheidsinstelling die de privacybelangen van burgers bewaakt, heeft een voorbeeldbrief die u kunt gebruiken om te sturen naar de webmaster, hostingprovider of Google: voorbeeldbrieven

13 24 Gegevens verwijderen 9 Check Facebook Die personeelsmanager waarbij u solliciteert voor die leuke functie: wat ziet hij of zij op uw Facebookprofiel? U kunt ook zeggen: wat zien vreemden op uw profiel? Log in met de pc en klik op het slotje bovenin, kies Wie kan mijn inhoud zien. Kies Wat zien anderen op mijn tijdlijn? Weergeven als. Kies dan Openbaar. Nu ziet u uw profiel zoals een vreemde het ziet. Klik door de tabjes Tijdlijn, Info, Foto s, Vrienden. 10 Ontfacebooken Iets van Facebook afhalen? Schakel bovenin weer terug naar de normale Facebookstand en kies rechtsboven in de desbetreffende foute bijdrage voor Verwijderen of Verbergen op tijdlijn. 8 Vergeetrecht Wil de website (de bron) niet meewerken, dan is er een nieuw vergeetrecht waarvan u gebruik kunt maken. Daarbij vraagt u Google om alleen uw naam als zoekresultaat weg te halen. Dat kan via een formulier op https:// support.google.com/legal/contact/ lr_eudpa?product=websearch. 11 Check Twitter Snel zoeken op Twitter naar onhandige uitlatingen die u ooit deed over een bedrijf waar u nu solliciteert? Ga naar search.twitter. com en voer de bedrijfsnaam in. U krijgt al uw tweets over dat bedrijf te zien als u deze zoekvraag combineert met de toevoeging from:uwtwitternaam. Bijvoorbeeld Ahold from:henkdewilde. 12 Onttwitteren Belandt u via een gerichte zoekvraag bij een ongewenste opmerking? Met één klik op het prullenbakje is de tweet weg. Google moet zoekresultaten verwijderen Het Hof van Justitie van de EU oordeelde in mei 2014 dat Google als zoekmachine niet simpelweg verwijst naar informatie die elders op internet gepubliceerd staat, het is een soort databank. Google heeft daarom verplichtingen naar Europeanen die in Google vermeld worden. Een daarvan is recht doen aan het recht vergeten te worden als een burger zich (onevenredig) in zijn privacy voelt aangetast. Google moet zoekresultaten wissen als slachtoffers zich melden. Maar dat hoeft niet altijd: tegelijk moet Google namelijk ook rekening houden met de vrijheid van meningsuiting (en meningsvorming). Google moet nu per geval de belangen afwegen. Inmiddels hebben tienduizenden Europeanen zich bij Google gemeld met een ontgooglewens. Dit gaat via een webformulier op https:// support.google.com/legal/contact/ lr_eudpa?product=websearch. Welkom in de cloud 192 pagina s Paperback Februari 2014 ISBN: Bestellen? / welkomindecloud 25 17,25 (niet-leden 21,50) exclusief 2,50 verzendkosten Bewaart u uw foto s, video s en muziek al in de cloud? Goed bezig! Want het scheelt veel gedoe en is bovendien vaak gratis. Wilt u alle mogelijkheden én risico s van de cloud ontdekken? Dan is dit boek een must. Wat leest u in dit boek? De beste clouddiensten op een rij. Tips, trucs en oefeningen. Belangrijke informatie over privacy-aspecten. Ook verkrijgbaar als e-book 12,99 (niet-leden 15,99)

14 26 Facebook en Twitter 27 delen (Niet) alles Sociale netwerksites zijn razend populair. U kunt er op een leuke en makkelijke manier vriendschappen en contacten mee onderhouden. Maar privégegevens worden wel in het rond gestrooid. Steeds meer mensen gebruiken Facebook, Google+, LinkedIn en Twitter. Zo blijft iedereen op de hoogte van uw doen en laten. Daarin zit ook een risico: de informatie wordt niet alleen door uw vrienden gezien, maar soms onbedoeld ook door anderen. De netwerksites zelf kijken ook nog mee. Tips voor meer privacy op Facebook en Twitter. FACEBOOK Facebook heeft op het gebied van privacy nogal wat steken laten vallen. De privacyinstellingen zijn nu gelukkig beter vindbaar dan vroeger. Ook wordt de informatie niet meer standaard met iedereen gedeeld. Vrienden accepteren Facebook heeft het zó makkelijk gemaakt om een vriendschapsverzoek te accepteren, dat het regelmatig ook per ongeluk gebeurt. U kunt iemand daarna weer blokkeren, maar voorkomen is beter dan genezen. Wat helpt, is Facebook zo in te stellen dat u niet van iedereen meer vriendschapsverzoeken kunt ontvangen. Zo accepteert u niet zo

15 28 Facebook en Twitter 29 snel meer per ongeluk een wildvreemde. 1. Klik op de privacyknop en daarna op Wie kan contact met me opnemen? 2. Kies onder Wie kan me vriendschapsverzoeken sturen voor de optie vrienden van vrienden. Vrienden blokkeren Als u iemand blokkeert, ontvriendt u deze persoon. Diegene heeft dan geen toegang meer tot uw berichten en tijdlijn. Diegene krijgt hier geen melding van. Blokkeren is wederzijds: u heeft zelf ook geen inzage meer in de berichten en tijdlijn van de ander. 1. Klik op de privacyknop en daarna op Hoe zorg ik dat iemand me niet meer lastigvalt? 2. Typ de naam of het adres van de persoon in en klik op Blokkeer. Controleer wat bekenden mogen zien U kunt eenvoudig onderscheid maken tussen goede vrienden en andere bekenden met behulp van lijsten. Facebook treedt u daarin tegemoet en maakt standaard drie (lege) lijsten aan: Goede vrienden, Kennissen en Familie. U kunt zelf andere lijsten aanmaken. 1. Klik links in het scherm op Vrienden en vervolgens op +Lijst maken. 2. Geef de lijst een naam, typ indien gewenst in het vak Leden namen van vrienden die u aan de lijst wilt toevoegen, en klik op Maken. Niet toegankelijk Facebook heeft een speciale lijst voor personen die u wel heeft geaccepteerd als vriend, bijvoorbeeld omdat u het ongepast vond ze te weigeren, maar met wie u eigenlijk niks wilt delen. U kunt deze personen plaatsen op de Niet toegankelijk -lijst. Ze blijven dan wel op uw vriendenlijst staan, maar zien uw berichten niet. U doet dit via het stappenplan om vrienden in een lijst te plaatsen (zie vorige tip) en na Toevoegen aan een andere lijst te klikken op de lijst Niet toegankelijk. Personen ontvolgen Heeft u genoeg van die ene persoon die de hele dag door kattenfoto s deelt? U kunt u ervoor kiezen uw nieuwsfeed op te schonen door meldingen van bepaalde personen te verbergen. Klik op het pijltje rechtsboven in een statusupdate (Facebook noemt het verslag ), en kies voor [naam] niet meer volgen. De ander krijgt hier geen melding van. Nieuwe berichten afschermen U kunt standaard instellen dat uw berichten alleen voor een bepaalde groep te zien zijn. U kunt dit per bericht bepalen, maar als de meeste berichten voor een vaste groep bedoeld zijn, is het handiger dit in te stellen. 1. Klik op de privacyknop en daarna op Wie kan mijn inhoud zien? 2. Controleer of onder Wie kan mijn toekomstige berichten bekijken? de optie Vrienden (of een subgroep daarvan) is geselecteerd. Zo niet, dan kunt u dat alsnog doen. Tijdlijn afschermen In Facebook staat de tijdlijn centraal. Daarop staan chronologisch alle berichten die u met uw vrienden heeft gedeeld of waarin u bent getagd. Maar vrienden kunnen ook actief iets op uw tijdlijn zetten. Standaard krijgen al uw vrienden dat vervolgens te zien. We raden u aan deze instelling uit te zetten, omdat iemand dit bericht waarschijnlijk alleen aan u gericht heeft. Privéberichten Als u met de berichtfunctie een bericht verstuurt, ziet alleen de ontvanger dit. Het verschijnt niet op uw of zijn tijdlijn en is dus niet voor anderen zichtbaar. Klik in het linkermenu op Berichten en daarna op Nieuw bericht om een privébericht te sturen.

16 30 Facebook en Twitter 31 Wat mogen onbekenden zien? Een deel van uw Facebookprofiel is standaard openbaar. Berichten die u publiekelijk deelt zijn ook voor alle Facebookgebrui- Apps van uw vrienden kers zichtbaar. Wat veel mensen niet weten, is dat de apps Bekijk uw eigen account eens zoals een die uw vrienden aan hun Facebookaccount vreemde dat ziet. hebben gekoppeld ook toegang krijgen tot 1. Klik op privacyknop (zie vorige screen- uw gegevens. U kunt gelukkig zelf bepalen dump) en daarna op Wie kan mijn inhoud welke gegevens die vriendenapps mogen zien? 2. Klik onder Wat zien anderen op mijn gebruiken. 1. Klik rechtsboven op het driehoekje, daar- TWITTER tijdlijn? op Weergeven als. U ziet nu wat na op Instellingen en dan op Apps. Twitter is een heel open netwerk. Tweets onbekenden zien als ze uw tijdlijn bekij- 2. Klik achter Apps die anderen gebruiken kunnen door de hele wereld worden gele- ken. op Bewerken. zen en zijn ook via Google te vinden. Dit 3. Ga ook eens naar de tabbladen Info, 3. Haal de vinkjes weg bij gegevens die houdt Twitter heel overzichtelijk, maar u Foto s, Vrienden en Meer. Tegenwoor- vriendenapps niet mogen gebruiken en moet oppassen met wat u zegt. Twitter is dig staat veel informatie standaard op klik op Wijzigingen opslaan. eenvoudig van opzet. U kunt uw privacy- Vrienden, maar niet alles, zeker niet als instellingen allemaal in hetzelfde scherm u Facebook al langer gebruikt. 06-nummer of aanpassen. Onvindbaar zijn in zoekmachines Doorloop de volgende stappen als u niet wilt dat uw Facebookprofielpagina verschijnt in de zoekresultaten van Google. 1. Klik rechtsboven op het driehoekje, klik op Instellingen en vervolgens op Privacy. 2. Klik onder Wie kan me opzoeken? achter Wil je dat in de resultaten van andere zoekmachines een link naar je tijdlijn wordt weergegeven? op Bewerken. 3. Verwijder het vinkje voor Zoekmachines mogen een link naar je tijdlijn plaatsen. Onbekenden kunnen uw Facebookprofiel via een adres of telefoonnummer achterhalen. Als u uw mobiele telefoonnummer of adres opgeeft in uw profiel, kan iedereen u vinden door in het zoekveld uw adres of telefoonnummer te typen. Scherm deze gegevens af voor onbekenden. 1. Klik rechtsboven op het driehoekje, klik op Instellingen en ga naar Privacy. 2. Klik onder Wie kan me opzoeken achter de eerste twee opties op Bewerken en kies voor Vrienden. AVG PrivacyFix Weet u niet zeker of u de juiste privacyinstellingen heeft? Privacy- Fix, van antivirusbedrijf AVG, is een handige browserextensie voor Firefox en Chrome die uw privacyinstellingen bij Facebook, LinkedIn en Google (inclusief Google+) controleert. U krijgt een overzicht waarop te zien is welke onderdelen verbeterd kunnen worden. Ook beschikbaar als mobiele app voor ios en Android. 1. Ga naar en log in. 2. Kies in de linkerkolom voor Beveiliging en Privacy. Twitter bevat de mogelijkheid alleen bestaande volgers uw berichten te laten lezen. Nieuwe volgers moeten dan een volgverzoek sturen voordat ze uw tweets kunnen lezen. Uw bestaande en nieuwe tweets krijgen een slotje en kunnen ook niet meer door Google worden opgepikt. Scherm uw tweets af door een vinkje te plaatsen voor Mijn tweets afschermen.

17 32 Facebook en Twitter Locatiedoorgifte 33 Locatie geheimhouden Standaard wordt de locatie waar vandaan u de tweet stuurt niet meegestuurd met uw berichten. Smartphonegebruikers doen er goed aan te controleren of deze optie ook echt uitstaat. Anders kan heel de wereld uw locatie zien, inclusief het inbrekersgilde. Deze optie is uitgeschakeld als er geen vinkje staat voor Een locatie toevoegen aan mijn tweets. Door op Alle locatie-informatie verwijderen te klikken, wordt ook locatieinformatie uit eerdere tweets verwijderd. Advertenties Twitter verdient geld door advertenties te tonen in uw tijdlijn. Die advertenties kunnen gepersonaliseerd zijn. De advertenties kunt u niet uitzetten, maar het personaliseren daarvan wel. Haal daarvoor het vinkje weg voor Gepersonaliseerde advertenties gebaseerd op advertentiepartners. Personen blokkeren Hoewel u twittert om gevolgd te worden, kan het toch voorkomen dat een volger opdringerig wordt, altijd negatief reageert op uw tweets of spam verstuurt. Gelukkig biedt Twitter de optie een ongewenste volger te blokkeren. Deze persoon kan nog wel uw berichten op uw profielpagina lezen, maar krijgt geen automatische updates meer in zijn tijdlijn en kan u ook geen privéberichten meer sturen. 1. Ga in de tijdlijn naar een bericht van de ongewenste volger. 2. Klik op Meer en kies Blokkeren of rapporteren. 3. Klik in het volgende venster op Blokkeren en geef eventueel de reden op. Uw smartphone weet waar u bent Groeten uit... Tweets verwijderen Het kan voorkomen dat u spijt heeft van een verzonden tweet. U kunt elke tweet verwijderen. Beweeg met de muis over de tweet en klik op het prullenbakje onder het bericht. Het kan wel even duren voordat de tweet niet meer in de zoekresultaten van Google voorkomt. Het kan natuurlijk zo zijn dat in tussentijd uw tweet al is gelezen en is geretweet. Deze retweets kunt u zelf niet meer verwijderen. Wel kunt u de persoon in kwestie vragen de retweet in te trekken. ONLINE PRIVACY & VEILIGHEID VINCENT VAN AMERONGEN ONLINE PRIVACY & VEILIGHEID Met 27 online instructievideo s Meer info In het nieuwe boek Online privacy & veiligheid vindt u veel meer informatie over het effectief afschermen van uw privégegevens (zie ook pagina 9). Vroeger was gps een luxevoorziening, maar tegenwoordig is elke smartphone ermee uitgerust. Leuk en handig, maar u laat wel een spoor achter.

18 34 Locatiedoorgifte 35 Foto s brengen een extra risico met zich mee; smartphones slaan de gps-locatie erin op Locatiedoorgifte maakt een extra hoop leuke en nuttige diensten mogelijk. Denk aan apps die op basis van uw locatie de snelste route naar huis berekenen, een restaurant op loopafstand vinden, de goedkoopste benzinepomp in de buurt opsporen of zelfs het dichtstbijzijnde toilet vinden in geval van hoge nood. Zonnig eiland Hartstikke leuk en handig, maar u laat zo wel een spoor achter. Door het meesturen van uw locatie laat u bovendien ook weten 1 Per app bekijken Bij ios (iphone) kunt u per app de toegang tot uw locatie regelen. Geef alleen apps die dat logischerwijs nodig hebben toegang tot uw locatie. Zet de toegang uit voor andere apps. Apps waarbij u de locatie kunt meesturen met berichten, zoals Facebook en Twitter, vormen een tussencategorie. 1. Ga naar Instellingen en tik op Privacy. 2. Tik op Locatievoorzieningen en bepaal welke apps toegang krijgen tot uw locatie. 3 Foto s Foto s brengen een extra risico met zich mee omdat smartphonecamera s de gpslocatie in de foto opslaan. Als u iemand zo n foto stuurt of die deelt via Facebook, Google+ of Twitter kan een ander die informatie daaruit halen. Ook al heeft u er geen locatie met de hand aan toegevoegd. ios 1. Ga naar Instellingen, tik op Privacy en daarna op Locatievoorzieningen. 2. Zet het schuifje achter Camera uit. Wifitracking Een variant op geotracking is wifitracking: in januari 2014 ontstond ophef toen bleek dat winkels van de Bas Group, waaronder Dixons en icentre, via wifi kijken hoeveel (telefoons van) klanten er in de winkel zijn en of ze terugkomen. Smartphones waarbij wifi aanstaat zenden namelijk continu hun unieke adres uit op zoek naar netwerken. Ook klanten die langs de winkel lopen en niet naar binnen gaan, kunnen worden geregistreerd. Er staan inmiddels waar- waar u níét bent. Het bericht dat u op een zonnig eiland zit, kan inbrekers ook op gedachten brengen. Wees dus voorzichtig met 2 U kunt bij ios ook op locatie gebaseerde advertenties uitschakelen voor advertenties uit Apple s eigen advertentienetwerk iads. 4 Android 1. Open de Camera-app. schuwingsbordjes bij de winkels. het verstrekken van uw locatie, zeker op 1. Ga naar Instellingen, tik op Privacy en 2. Ga naar het instellingenmenu en zet het publieke onlineplekken als Twitter. vervolgens op Locatievoorzieningen. schuifje uit bij Locatie opslaan. Een valkuil is dat u de locatie vaak hele- 2. Tik op Systeem en zet het schuifje achter maal niet bewust prijsgeeft, bijvoorbeeld bij apps en websites die uw locatie opvra- iads op locatiebasis uit. 5 Windows Phone 1. Ga naar Instellingen en veeg links naar gen om lokale advertenties te kunnen laten Bij Windows Phone kunt u niet per app de Toepassingen. zien. Sommige apps en niet alleen sport- locatie weigeren, maar wel voor alle apps 2. Tik op Foto s & camera. en navigatie-apps vragen continu de locatie op, zodat er sprake is van geotracking: in één keer. 3. Haal het vinkje weg bij Locatiegegevens opnemen in foto s die ik neem. het op afstand volgen van de gebruiker.

19 36 Smartphone en privacy 37 Spiekende Gratis apps op smartphones sluizen vaak privégegevens door naar de appmaker én adverteerders. Zo n 8,5 miljoen Nederlanders hebben een smartphone. De populariteit is voor een groot deel te verklaren door het grote aanbod aan handige apps. Maar met die apps is meer aan de hand: smartphones staan bomvol privégegevens zoals contacten, agenda s, foto s, uw locatie en uw persoonlijke gegevens. En veel apps vragen toegang tot die gegevens. Regelmatig worden er onderzoeken gepubliceerd waaruit blijkt dat sommige apps wel al te gretig uw informatie verwerken of doorverkopen. Wat kunt u doen om te voorkomen dat uw gegevens worden gestolen of misbruikt? Het antwoord ligt deels voor de hand: installeer geen apps die toestemming vragen voor iets wat ze niet nodig hebben. Maar dat is lastig, want soms vragen ze met een reden om uw gegevens. Het is niet altijd even duidelijk waarvoor u toestemming geeft. Bovendien: wie garandeert dat uw gegevens alleen worden gebruikt voor het functioneren van de app, en niet alsnog worden doorverkocht? Privacyvoorwaarden Privacyvoorwaarden zouden uitkomst moeten bieden. Volgens de Wet Bescherming APPS op de smartphone Persoonsgegevens (WBP) moet elk bedrijf dat persoonsgegevens gebruikt consumenten daarover informeren. We namen de proef op de som en analyseerden privacyvoorwaarden en dataverkeer van elf populaire Nederlandse Android apps. De resultaten staan in de Digitaalgids van september/oktober In ieder geval blijkt de leesbaarheid van de privacyvoorwaarden een probleem. De voorwaarden zijn zo algemeen, dat vaak totaal niet duidelijk is wat er precies in de app gebeurt. Ook zijn er apps zonder privacyvoorwaarden, zoals de app Reclamefolders.nl. Dan heb je echt geen idee wat er met je gegevens en interesses (bepaald aan de hand van je gedrag) gebeurt. Onderzochte apps We onderzochten nieuwsapps van o.a. nu.nl en RTL, apps van grote winkelketens zoals Albert Heijn en Bijenkorf en kortingsapps,waarin u door reclamefolders en aanbiedingen kunt zoeken. Zo kan het ook Vanuit de Europese unie wordt er druk gewerkt aan het verscherpen van de privacyregels. Een ander deel van de oplossing is gelegen in het besturingssysteem. Bij Android en Windows Phone is het slikken of stikken: hier moet u vooraf alle toestemmingen in een keer accepteren anders kan de app niet worden geïnstalleerd. In Apple s ios (voor de iphone en ipad) daarentegen moet een app om toestemming vragen voor het gebruik van een specifiek persoonsgegeven. U kunt dit dan weigeren of toestaan, en u kunt uw toestemming later weer intrekken. Dat is al een flinke stap in de goede richting. Appmakers kunnen zelf ook een hoop verbeteren. Maurice Wessling, campagneleider bij de Consumentenbond: Zorg dat er alleen toestemming wordt gevraagd voor de gegevens die nodig zijn om de app te laten werken. Laat het de gebruiker weten wanneer er een persoonsgegeven wordt verwerkt. En maak privacyvoorwaarden die specifiek zijn geschreven voor de app, waarin duidelijk staat welke persoonsgegevens worden gebruikt, waarom en met wie ze worden gedeeld. PRIVACYTIPS IPHONE 1 Verwijder apps die u nooit gebruikt. Druk wat langer het icoon van de app in. De icoontjes gaan bewegen en krijgen een kruisje rechtsboven. Klik op het kruisje om de app te verwijderen. 2 Klik niet zomaar op Akkoord als de app om toegang vraagt tot uw gegevens. Niet alle gegevens zijn nodig om de app goed te kunnen gebruiken. 3 Blokkeer welke apps toegang hebben tot contacten, agenda s, foto s, herinneringen, Twitter en Facebook. Kies voor Instellingen > Privacy.

20 minigids 7 online.indd :25 38 Smartphone en privacy Minigids 7 september Bepaal welke app uw locatie mag weten. Kies voor Instellingen > Privacy > Locatievoorzieningen. Zet de locatie ook bij de camera uit, anders komen er ongemerkt gps-coördinaten bij uw foto s terecht (zie ook pagina 34). Voorkom dat bedrijven uw ID mogen gebruiken voor advertenties. Kies voor Instellingen > Privacy > Reclame en zet het schuifje Beperk reclametracking aan. Schakel op locatie gebaseerde advertenties voor Apple s eigen advertentienetwerk iads uit. Ga naar Instellingen > Privacy > Locatievoorzieningen. Ga naar Systeem (helemaal onderaan) en zet het schuifje achter iads op locatiebasis uit ANDROID Download niet alle apps. Kijk naar beoordelingen op internet en in de Play Store en lees in elk geval de machtigingen die u de app geeft. U kunt bij installatie controleren of de app op een zwarte lijst staat via Persoonlijk > Beveiliging. Zet bij Apps verifiëren een vinkje. Onbekende bronnen moet uit staan. Verwijder apps die u nooit gebruikt. Ga naar Instellingen > Applicaties > Applicaties beheren en bepaal per app of u die wilt verwijderen. Zet gps en wifi uit als ze niet nodig zijn. Door gps en wifi uit te zetten, kunnen Android en apps minder nauwkeurig uw locatie vastleggen. Trek het instellingenscherm naar beneden. Kijk bovenin het scherm en schakel gps en wifi uit Clueful Zie wat andere apps op uw smartphone (Android en ios) uitspoken met de app Clueful: om inzicht te krijgen in al geïnstalleerde of nog te installeren apps. Zet de Reclame-ID uit. Ga naar Google instellingen > Advertenties > Afmelden voor op interesses gebaseerde advertenties en plaats een vinkje. Zet de gps-locatie onder de foto s die u maakt uit. Open de Camera-app, ga naar Instellingen en zet het schuifje uit bij Locatie opslaan uit (standaard staat hij aan; zie ook pagina 34). Gebruik een andere browser. Voor Android zijn alternatieve browsers beschikbaar die meer controle geven over uw gegevens dan de standaardbrowser en Google Chrome. De browser Orweb, bijvoorbeeld, belooft minder sporen achter te laten. 7 Gebruik de app lbe Privacy Guard. Hiermee kunt u zien welke permissies elke app heeft. Meer info In het dossier Online privacy op is ook een stappenplan voor Windows Phone te vinden. ONLINE PRIVACY Tips voor meer online privacy Google en Facebook kijken mee Gegevens verwijderen van internet Colofon De Minigids Online privacy is een uitgave van de Consumentenbond (september 2014) redactie & samenstelling Consumentenbond: Vincent van Amerongen, Peter Kulche, Inge Piek en Maurice Wesseling marketing Consumentenbond: Shanaz Ishaak, Jantine Zuidervaart productie & vormgeving: PUUR Publishers b.v., Nanette van Mourik, Janita Sassen, Marieke Halmos fotografie en illustraties: istock, PUUR Publishers b.v. drukker: Roto Smeets GrafiServices Contact Service & Advies: (070) internet: contactformulier: /contact Copyright 2014 Consumentenbond Alle rechten zijn voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De Minigids is een uitgave van de Consumentenbond. Hoewel de gegevens in deze gids met grote zorgvuldigheid zijn bijeengebracht, aanvaardt de uitgever geen aansprakelijkheid over eventuele (zet)fouten of onvolledigheden. De Consumentenbond legt persoonsgegevens vast van leden, abonnees en anderen met wie contact is geweest. Deze gegevens worden gebruikt om de (abonnee)overeenkomst uit te voeren en/of u te informeren over voor u relevante activiteiten, producten en diensten van de Consumentenbond. Als u op deze informatie geen prijs stelt, of als u uw toestemming voor het gebruik van uw adres wilt intrekken, kunt u dit schriftelijk doorgeven aan: Consumentenbond, afdeling Service & Advies, Antwoordnummer 2259, 2502 XB Den Haag (geen postzegel nodig).

ONLINE PRIVACY & Met 28 onlineinstructievideo s VEILIGHEID VINCENT VAN AMERONGEN

ONLINE PRIVACY & Met 28 onlineinstructievideo s VEILIGHEID VINCENT VAN AMERONGEN ONLINE PRIVACY & VEILIGHEID Met 28 onlineinstructievideo s VINCENT VAN AMERONGEN VINCENT VAN AMERONGEN INHOUD Inleiding 7 1 Privacy 9 1.1 Privacy? Lekker belangrijk! 10 1.2 De wereld na Snowden 11 1.3

Nadere informatie

ONLINE PRIVACY. Onbespied op internet VINCENT VAN AMERONGEN

ONLINE PRIVACY. Onbespied op internet VINCENT VAN AMERONGEN ONLINE VINCENT VAN AMERONGEN PRIVACY Onbespied op internet VINCENT VAN AMERONGEN ONLINE PRIVACY Onbespied op internet 1 e druk, maart 2013 Copyright 2013 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst,

Nadere informatie

Handleiding Internet Veiligheidspakket Windows Phone 8 & 8.1 Versie september 2014

Handleiding Internet Veiligheidspakket Windows Phone 8 & 8.1 Versie september 2014 Handleiding Internet Veiligheidspakket Windows Phone 8 & 8.1 Versie september 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Bestellen van het Internet Veiligheidspakket 4 Hoofdstuk 3. Installatie

Nadere informatie

Windows 10 Privacy instellingen

Windows 10 Privacy instellingen Windows 10 Privacy instellingen DKTP Informatie Technologie Amsterdam, maandag 24 augustus 2015 Auteur: Jan-willem Schimmel Versie 2.0 Over dit document Wanneer je MS Windows 10 installeert staan standaard

Nadere informatie

Introductie Werken met Office 365

Introductie Werken met Office 365 Introductie Werken met Office 365 Een introductie voor gebruikers Inhoud Inleiding... 4 Aanmelden bij Office 365... 4 Werken met Office 365 Outlook... 5 Werken met Outlook 2007/2010... 5 Werken met de

Nadere informatie

Privacy instellingen in ios 9! Dit zijn de privacy instellingen van ios 9 die je moet weten.

Privacy instellingen in ios 9! Dit zijn de privacy instellingen van ios 9 die je moet weten. Privacy instellingen in ios 9! Dit zijn de privacy instellingen van ios 9 die je moet weten. 1 Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 2 Waarom hebben we dit gemaakt?... 3 De instellingen en de gevolgen

Nadere informatie

Snel van start met Twitter?

Snel van start met Twitter? Handleiding Snel van start met Twitter? Tweet, retweet en hashtag?!? Welkom op Twitter, waar nieuws uit niet meer dan 140 tekens bestaat. Volg de stap voor stap uitleg over hoe je deelt en volgt op dit

Nadere informatie

NORTHNETS / AROB ANTENNEBOUW. Wi-Fi handleiding. Om gemakkelijk en snel verbinding te maken met het internet.

NORTHNETS / AROB ANTENNEBOUW. Wi-Fi handleiding. Om gemakkelijk en snel verbinding te maken met het internet. NORTHNETS / AROB ANTENNEBOUW Wi-Fi handleiding Om gemakkelijk en snel verbinding te maken met het internet. Inhoud 1. Algemene informatie:... 2 1.1 Begrippenlijst... 2 2. Laptop... 3 3. Tablet... 5 3.1

Nadere informatie

Opgeslagen HZ wachtwoord(en) verwijderen Versie 1.0 DIENST INFORMATIEVOORZIENING & AUTOMATISERING 11-5-2016

Opgeslagen HZ wachtwoord(en) verwijderen Versie 1.0 DIENST INFORMATIEVOORZIENING & AUTOMATISERING 11-5-2016 Opgeslagen HZ wachtwoord(en) verwijderen Versie 1.0 DIENST INFORMATIEVOORZIENING & AUTOMATISERING 11-5-2016 INHOUDSOPGAVE 1.0 GOOGLE CHROME 2 1.1 Computer 2 1.2 Android device 2 1.3 iphone of ipad 2 2.0

Nadere informatie

TABLET Voor Apple en Android met aandacht voor Windows

TABLET Voor Apple en Android met aandacht voor Windows HAAL MEER UIT JE TABLET Voor Apple en Android met aandacht voor Windows met 14 online instructievideo s DENNIS GANDASOEBRATA 1 e druk, augustus 2013 Copyright 2013 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten

Nadere informatie

Via methodewebsite www w.emma.eisma.nl of de ELO van de school

Via methodewebsite www w.emma.eisma.nl of de ELO van de school Via methodewebsite www.emma.eisma.nl of de ELO van de school Veelgestelde vragen rondom de online leerlingomgeving Veelgestelde vragen rondom de online leerlingomgeving (Station, Library en Route 2F) servicedesk@eisma.nl

Nadere informatie

Korte handleiding O365=Office 365 Let op: er worden hier en daar nog wijzigingen doorgevoerd, dus de afbeeldingen en teksten kunnen afwijken

Korte handleiding O365=Office 365 Let op: er worden hier en daar nog wijzigingen doorgevoerd, dus de afbeeldingen en teksten kunnen afwijken Korte handleiding O365=Office 365 Let op: er worden hier en daar nog wijzigingen doorgevoerd, dus de afbeeldingen en teksten kunnen afwijken Inhoud 1. Inloggen... 2 2. Openingscherm... 3 3. Outlook...

Nadere informatie

Snel van start met Facebook?

Snel van start met Facebook? Handleiding Snel van start met Facebook? Facebooken, liken, taggen?!? Deze termen kom je steeds vaker tegen. Interactie via Facebook is razendpopulair. Maar wat is het en hoe werkt het? Deze handleiding

Nadere informatie

Let op! In dit PDF-bestand wordt voor de voorbeelden gebruikgemaakt van de Instant Messaging-software Windows Live Messenger.

Let op! In dit PDF-bestand wordt voor de voorbeelden gebruikgemaakt van de Instant Messaging-software Windows Live Messenger. 1 Veilig chatten Chatten is een populaire manier van contact maken en onderhouden op internet. Het is simpel gezegd het uitwisselen van getypte berichten. Dat kan met familie, vrienden en andere bekenden,

Nadere informatie

en privacy Henk Verbeek

en privacy Henk Verbeek door Henk Verbeek U beseft het misschien niet, maar voor veel bedrijven bent u slechts een melkkoe die in plaats van melk een continue stroom informatie over zich zelf produceert. Die informatie hebben

Nadere informatie

U krijgt de melding dat uw browser geen cookies aanvaardt? Volg dan onderstaande weg om ze wel te accepteren.

U krijgt de melding dat uw browser geen cookies aanvaardt? Volg dan onderstaande weg om ze wel te accepteren. HELP BIJ HET RAADPLEGEN VAN HET PORTAAL HDP Hoe internet-cookies aanvaarden? U krijgt de melding dat uw browser geen cookies aanvaardt? Volg dan onderstaande weg om ze wel te accepteren. Internet Explorer

Nadere informatie

Instructie Inloggen op Mijn a.s.r. Bank

Instructie Inloggen op Mijn a.s.r. Bank Instructie Inloggen op Mijn a.s.r. Bank Problemen met inloggen? Wij helpen u graag! Stappenplan inloggen Stap 1: Ga naar www.asr.nl Stap 2: Klik rechts bovenin het scherm op de tekst inloggen. Stap 3:

Nadere informatie

DIRKJAN VAN ITTERSUM + 28. onlinevideo s. editie 2015

DIRKJAN VAN ITTERSUM + 28. onlinevideo s. editie 2015 DIRKJAN VAN ITTERSUM + 28 onlinevideo s editie 2015 Onlineprivacy & -veiligheid DIRKJAN VAN ITTERSUM editie 2015 2 e geheel herziene druk, september 2015 Copyright 2015 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten

Nadere informatie

Facebook: Privacy Instellingen

Facebook: Privacy Instellingen Datum: december 2014 Auteur: Marie Van der Cam, Daniëlla Provost Doel: bijlage vorming Media-W Bestemming: deelnemers vorming Media-W Facebook: Privacy Instellingen 1. Inleiding Iedereen zit op Facebook,

Nadere informatie

GEBRUIKERSHANDLEIDING MAAKJETRAINING.NL 1

GEBRUIKERSHANDLEIDING MAAKJETRAINING.NL 1 GEBRUIKERSHANDLEIDING MAAKJETRAINING.NL 1 INHOUD 1 Inleiding 3 1.1 De drie categorieën 3 2 Inloggen op MaakJeTraining 4 2.1 Registreren op MaakJeTraining 4 2.2 Inloggen met account 5 2.3 Veranderingen

Nadere informatie

Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen

Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen Privacybeleid Wij zijn er van bewust dat u vertrouwen stelt in ons. Wij zien het dan ook als onze verantwoordelijkheid om uw privacy te beschermen Op deze pagina laten wij u weten welke gegevens wij verzamelen

Nadere informatie

LegManager Mobile Handleiding

LegManager Mobile Handleiding LegManager Mobile Handleiding Handleiding LegManager Mobile 1 1. Inhoud 1. INHOUD... 2 2. PROGRAMMAVEREISTEN... 3 a. Vragen, opmerkingen en suggesties... 3 b. Welke tablet/ipad of smartphone/iphone kan

Nadere informatie

10 noodzakelijke Facebook privacy-instellingen

10 noodzakelijke Facebook privacy-instellingen 10 noodzakelijke Facebook privacy-instellingen Mediawijsheid Mediawijsheid is een term die slaat op het kennen en begrijpen van media, kritisch omspringen met media, en media creëren. Nadenken over veiligheid

Nadere informatie

Antwoorden - Basis Digiveiligheid 2016 Nr Vraag Antwoord. 9.1 1a Beschrijf in het kort wat er gebeurt als je Instant Messaging gebruikt:

Antwoorden - Basis Digiveiligheid 2016 Nr Vraag Antwoord. 9.1 1a Beschrijf in het kort wat er gebeurt als je Instant Messaging gebruikt: 1 of 5 6/8/2016 13:28 Antwoorden - Basis Digiveiligheid 2016 Nr Vraag Antwoord 9.1 1a Beschrijf in het kort wat er gebeurt als je Instant Messaging gebruikt: Je stuurt snelle tekstberichten, spraakberichten

Nadere informatie

Instructie Inloggen op Mijn a.s.r. Bank

Instructie Inloggen op Mijn a.s.r. Bank Instructie Inloggen op Mijn a.s.r. Bank Problemen met inloggen? Wij helpen u graag! Stappenplan inloggen Stap 1: Ga naar www.asr.nl Stap 2: Klik rechts bovenin het scherm op de tekst inloggen. Stap 3:

Nadere informatie

Wij maken op onze site, gebruik van cookies. Hieronder lees je alles over deze cookies en over ons privacy beleid.

Wij maken op onze site, gebruik van cookies. Hieronder lees je alles over deze cookies en over ons privacy beleid. Cookies en Privacy Wij maken op onze site, gebruik van cookies. Hieronder lees je alles over deze cookies en over ons privacy beleid. Wanneer je onze site bezoekt, gaan wij ervan uit dat je akkoord gaat

Nadere informatie

Snel aan de slag met Novell Vibe Mobile

Snel aan de slag met Novell Vibe Mobile Snel aan de slag met Novell Vibe Mobile Maart 2015 Aan de slag Mobiele toegang tot de Novell Vibe-site kan door uw Vibe-beheerder worden gedeactiveerd. Raadpleeg uw Vibe-beheerder als u geen toegang kunt

Nadere informatie

Handleiding Office 2013 en Office 365. voor thuisgebruik

Handleiding Office 2013 en Office 365. voor thuisgebruik Handleiding Office 2013 en Office 365 voor thuisgebruik Versie: augustus 2015 1 Inhoudsopgave 1. Wat is Office 365 en wat kun je ermee?... 3 2. Wat je moet weten voordat je gaat installeren?.... 13 3.

Nadere informatie

Handleiding OneDrive voor Bedrijven van KPN Versie mei 2015

Handleiding OneDrive voor Bedrijven van KPN Versie mei 2015 Handleiding OneDrive voor Bedrijven van KPN Versie mei 2015 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 1.1 Deze handleiding 3 Hoofdstuk 2. Aan de slag 4 2.1 Voor de 1 e keer inloggen 4 2.2 Gebruik via uw internet

Nadere informatie

Externe toegang met ESET Secure Authentication. Daxis helpdesk@daxis.nl Versie 2.0

Externe toegang met ESET Secure Authentication. Daxis helpdesk@daxis.nl Versie 2.0 Externe toegang met ESET Secure Authentication Daxis helpdesk@daxis.nl Versie 2.0 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:... 1 Inleiding:... 2 Stap 1: Download eenmalig Eset Secure Authentication op uw smartphone...

Nadere informatie

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo voor aanbieders (Versie 26 augustus 2014) 1 Inhoud Wat is het Resultaatmeetsysteem?... 3 Cliënten stimuleren mee te doen... 4 Over de handleiding... 4 Deel I

Nadere informatie

SportCTM 2.0 Sporter

SportCTM 2.0 Sporter SportCTM 2.0 Sporter APP Inloggen Dotcomsport heeft ter ondersteuning van de dagelijkse praktijk ook een APP ontwikkeld, om data invoer te vereenvoudigen. Deze APP ondersteunt de onderdelen; Agenda (invoer

Nadere informatie

2. Downloaden en installeren

2. Downloaden en installeren U hebt ongetwijfeld wel eens van Skype gehoord. De populaire (video)beldienst op uw pc, op basis van Voice over IP (VoIP), zit zo in de lift dat Microsoft de dienst heeft overgenomen (Microsoft legt 8,5

Nadere informatie

1. Uw tablet beveiligen

1. Uw tablet beveiligen 11 1. Uw tablet beveiligen Het risico op virussen of andere schadelijke software (malware genoemd) is bekend van pc s. Minder bekend is dat u ook op een tablet met malware geconfronteerd kan worden als

Nadere informatie

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD 2014 Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD Inhoud Inleiding... 2 Aanmelden bij office 365 via het portaal.... 2 Het portaal en gebruikers:...

Nadere informatie

Handleiding. Opslag Online. voor Android. Versie februari 2014

Handleiding. Opslag Online. voor Android. Versie februari 2014 Handleiding Opslag Online voor Android Versie februari 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Installatie 4 2.1 Opslag Online downloaden via QR-code 4 2.2 Opslag Online downloaden via

Nadere informatie

Case 4 Consultancy. 28 April 2015. F.J.H. Bastiaansen. D.A.J. van Boeckholtz. Minor Online Marketing

Case 4 Consultancy. 28 April 2015. F.J.H. Bastiaansen. D.A.J. van Boeckholtz. Minor Online Marketing Case 4 Consultancy 28 April 2015 Auteurs L.A. van Aart F.J.H. Bastiaansen D.A.J. van Boeckholtz Opleiding Minor Online Marketing Beoordelend docent Arlon Biemans Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Remarketing...

Nadere informatie

Problemen aanmelden. Probeer het eerst op te lossen door wachtwoorden te verwijderen, mocht het dan nog niet werken verwijder dan ook de Cookies.

Problemen aanmelden. Probeer het eerst op te lossen door wachtwoorden te verwijderen, mocht het dan nog niet werken verwijder dan ook de Cookies. Problemen aanmelden. Probeer het eerst op te lossen door wachtwoorden te verwijderen, mocht het dan nog niet werken verwijder dan ook de Cookies. Inhoudsopgave 1 Verwijderen wachtwoorden... 1 1.1 Internet

Nadere informatie

1 INLEIDING. 1.1 Inleiding. 1.2 Webbased. 1.3 Alle voordelen op een rij

1 INLEIDING. 1.1 Inleiding. 1.2 Webbased. 1.3 Alle voordelen op een rij 1 INLEIDING 1.1 Inleiding De cloud is een recent begrip en duidt op het opslaan en bewerken van informatie niet op je eigen pc, maar ergens op het internet (op een server). Het grote voordeel van het opslaan

Nadere informatie

Voorbereidende maatregelen: schakel alle beveiligingsprogramma s uit die je geïnstalleerd hebt zoals antivirussoftware, firewall,

Voorbereidende maatregelen: schakel alle beveiligingsprogramma s uit die je geïnstalleerd hebt zoals antivirussoftware, firewall, Service Pack 2 Sinds begin september heeft Microsoft het tweede Service Pack (SP2) voor Windows XP op de markt gebracht. Het hoofddoel van dit servicepack is de veiligheid van computers met Windows XP

Nadere informatie

Korte handleiding O365=Office 365

Korte handleiding O365=Office 365 Korte handleiding O365=Office 365 Inhoud 1. Inloggen... 2 2. Openingscherm... 3 3. Outlook... 4 4. Onedrive... 5 Document uploaden (4c)... 6 Nieuw document (4d)... 6 Document bewerken i. Word Online (4f)...

Nadere informatie

Het Twitter woordenboek: woorden en termen die gebruikt worden voor Twitter

Het Twitter woordenboek: woorden en termen die gebruikt worden voor Twitter Het Twitter woordenboek: woorden en termen die gebruikt worden voor Twitter Retweet, privé tweet, hashtag, alert en favorieten?!? Voor wie de termen en het gebruik van twitter abracadabra is, heeft Marika

Nadere informatie

SportCTM 2.0 Startscherm trainer

SportCTM 2.0 Startscherm trainer SportCTM 2.0 Startscherm trainer Inloggen Webapplicatie Via inlog.dotcomsport.com kun je in inloggen op de webapplicatie van het SportCTM. Wij adviseren onderstaande browsers Windows: Internet Explorer,

Nadere informatie

DEALS VOOR JOU Privacybeleid

DEALS VOOR JOU Privacybeleid DEALS VOOR JOU Privacybeleid In dit privacybeleid wordt beschreven hoe wij omgaan met uw persoonsgegevens. Wij verzamelen, gebruiken en delen persoonsgegevens om de DEALS VOOR JOU Website te laten werken

Nadere informatie

Inschrijven: Hoe kan ik me inschrijven voor het praktijkgedeelte van een cursus?

Inschrijven: Hoe kan ik me inschrijven voor het praktijkgedeelte van een cursus? Hieronder vind je antwoorden op de meeste veel gestelde vragen. Staat je vraag er niet bij, stuur dan een e-mail naar e.academie@parnassiagroep.nl. Je kunt binnen drie werkdagen een reactie verwachten.

Nadere informatie

Dropbox installatie. Inhoud

Dropbox installatie. Inhoud Dropbox installatie Inhoud Inleiding... 2 U heeft nog geen Dropbox account... 3 U heeft een Dropbox account!... 8 Waar kan ik Dropbox nu vinden?... 14 Is Dropbox een veilig medium... 15 Kan ik met één

Nadere informatie

Gebruikers Handleiding Tropaz app voor zelfmeetcliënten

Gebruikers Handleiding Tropaz app voor zelfmeetcliënten Gebruikers Handleiding Tropaz app voor zelfmeetcliënten 1/13 Groene Hart Diagnostisch Centrum (GHDC) Bleulandweg 3 2803 HG Gouda Telefoon: 0182-570237 E-mail: zelfmeten@ghdc.nl www.trombosedienstgouda.nl

Nadere informatie

Handleiding voor het lezen van NRC Handelsblad of nrc.next op de ipad, iphone en ipod Touch

Handleiding voor het lezen van NRC Handelsblad of nrc.next op de ipad, iphone en ipod Touch Handleiding voor het lezen van NRC Handelsblad of nrc.next op de ipad, iphone en ipod Touch Klantenservice NRC Media 2015/2016 2 Inhoud Inhoud... 3 1. Installeren... 4 2. Account aanmaken... 6 3. Woonachtig

Nadere informatie

Privacy instellingen voor Facebook Alles wat je op Facebook zet is openbaar. Wil je dat ook?

Privacy instellingen voor Facebook Alles wat je op Facebook zet is openbaar. Wil je dat ook? Privacy instellingen voor Facebook Alles wat je op Facebook zet is openbaar. Wil je dat ook? Inhoud Waarom hebben we dit gemaakt?... 3 De instellingen en de gevolgen ervan... 4 Het tabblad Privacy... 4

Nadere informatie

Aanvullend bestand Meer doen met uw Samsung Galaxy Tab

Aanvullend bestand Meer doen met uw Samsung Galaxy Tab 1 Aanvullend bestand Meer doen met uw Samsung Galaxy Tab In dit aanvullende PDF-bestand staat een overzicht van wijzigingen van het boek in combinatie met een Samsung Galaxy tablet met Android 5 1 Foto

Nadere informatie

Cursus Gmail. Lieve D Helft. ICT in het basisonderwijs

Cursus Gmail. Lieve D Helft. ICT in het basisonderwijs Cursus Gmail Lieve D Helft ICT in het basisonderwijs Auteur: Lieve D Helft Titel: Cursus Gmail April 2013 2013, Lieve D Helft Lieve.dhelft@telenet.be Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag

Nadere informatie

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement Stap 1 Aanmaken webaccount Ga naar http://www.bibliotheek.nl/ebooks en klik op Aanmaken webaccount Het onderstaande scherm verschijnt: Vul

Nadere informatie

Handleiding jouw digitale visitekaartje

Handleiding jouw digitale visitekaartje Het digitale visitekaartje Deel contact Bewaar in adresboek Martin Peters Concept en strategie M +31 (0)6 512 12 161 E martin@bizzerd.com T +31 (0)88 227 22 22 Rembrandtlaan 24 3723 BJ Bilthoven www.bizzerd.com

Nadere informatie

Handleiding OwnCloud voor SG de Overlaat

Handleiding OwnCloud voor SG de Overlaat Handleiding OwnCloud voor SG de Overlaat Je eigen wolk binnen de Overlaat Geschreven door: Maurice Heeren Datum: 10-12-2014 Versie 2.0 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Toegang krijgen tot

Nadere informatie

Verder met Twitter - Hoe beantwoorden, retweeten + favorieten toevoegen

Verder met Twitter - Hoe beantwoorden, retweeten + favorieten toevoegen Verder met Twitter - Hoe beantwoorden, retweeten + favorieten toevoegen Op de startpagina zie je in chronologische volgorde tweets binnenkomen. Onder de tweet staat bij de ene tweet: Foto weergeven, bij

Nadere informatie

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement Stap 1 Aanmaken webaccount Ga naar http://www.bibliotheek.nl/ebooks en klik op Aanmaken webaccount Het onderstaande scherm verschijnt: Vul

Nadere informatie

RECORD BANK RECORD BANK MOBILE

RECORD BANK RECORD BANK MOBILE RECORD BANK RECORD BANK MOBILE 1 1. INLEIDING Hebt u een iphone of ipad, een Android smartphone of tablet? Dan bankiert u waar u maar wilt, met de Record Bank Mobile app. Superhandig en volledig gratis!

Nadere informatie

Auteur: Niels Bons. Handleiding Koepeldatabase Zakelijk toerisme: aanmelden organisatie. 2014, Provincie Fryslân. Uitgegeven in eigen beheer

Auteur: Niels Bons. Handleiding Koepeldatabase Zakelijk toerisme: aanmelden organisatie. 2014, Provincie Fryslân. Uitgegeven in eigen beheer Auteur: Niels Bons Handleiding Koepeldatabase Zakelijk toerisme: aanmelden organisatie 2014, Provincie Fryslân Uitgegeven in eigen beheer (mail@infofryslan.nl) Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

Nadere informatie

Handleiding Office 365

Handleiding Office 365 Handleiding Office 365 Document: Handleiding Office 365 Datum: 2-6-2016 Versie: 0.2 Auteur: Stefan de Vries en Ingrid de Bont Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Aanmelden bij Office 365... 4 3 Navigeren

Nadere informatie

ISY SCHOOL HANDLEIDING

ISY SCHOOL HANDLEIDING Inhoudsopgave ISY SCHOOL HANDLEIDING Isy School streeft naar een zo groot mogelijk gebruikersgemak. Middels deze korte handleiding willen wij u een aantal handige tips aanreiken om het gebruik van Isy

Nadere informatie

Bellen met Skype. 1. Account aanmaken. 2. Downloaden en installeren

Bellen met Skype. 1. Account aanmaken. 2. Downloaden en installeren Bellen met Skype U hebt ongetwijfeld wel eens van Skype gehoord. De populaire (video)beldienst op uw pc, op basis van Voice over IP (VoIP), zit zo in de lift dat Microsoft de dienst heeft overgenomen.

Nadere informatie

Sinterklaas Privacy statement

Sinterklaas Privacy statement Sinterklaas Privacy statement Sinterklaasgedichten.net respecteert de privacy van alle bezoekers van haar site en draagt er zorg voor dat de persoonlijke informatie die u ons verschaft vertrouwelijk wordt

Nadere informatie

Privacyverklaring ViopTo

Privacyverklaring ViopTo Privacyverklaring ViopTo Voor ons is een zorgvuldige omgang met persoonsgegevens van groot belang. Persoonlijke gegevens worden dan ook zorgvuldig verwerkt en beveiligd. Hierbij houden wij ons aan de eisen

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van internet

Wegwijs in de wereld van internet Wegwijs in de wereld van internet Werkbladen les 5 voor Windows Vista (Windows Mail) Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze werkbladen horen bij Wegwijs in de wereld van internet

Nadere informatie

aanmaken van een webaccount om e-books te kunnen lenen P. 3-7 het lenen van e-books de basis P. 13-14

aanmaken van een webaccount om e-books te kunnen lenen P. 3-7 het lenen van e-books de basis P. 13-14 aanmaken van een webaccount om e-books te kunnen lenen P. 3-7 wachtwoord vergeten P. 8-9 uw account beheren P. 10-12 het lenen van e-books de basis P. 13-14 het lenen van e-books online lezen (is streamed

Nadere informatie

Patiënt Intelligence Panel Limited ("wij", "ons" of "onze") is toegewijd aan het beschermen en respecteren van uw privacy.

Patiënt Intelligence Panel Limited (wij, ons of onze) is toegewijd aan het beschermen en respecteren van uw privacy. Patiënt Intelligence Panel Limited, Privacy Policy 1 Inleiding Patiënt Intelligence Panel Limited ("wij", "ons" of "onze") is toegewijd aan het beschermen en respecteren van uw privacy. Dit privacy-beleid

Nadere informatie

Handleiding HBO GO V.2

Handleiding HBO GO V.2 Handleiding HBO GO V.2 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave 2 Ophalen HBO GO Ipad applicatie in de App Store. 3 Ophalen HBO GO Android Tablet applicatie in de Google Play Store.. 4 HBO GO Registreren en Inloggen..

Nadere informatie

Windows Defender. In dit hoofdstuk leert u:

Windows Defender. In dit hoofdstuk leert u: 7 Windows Defender Veel internetgebruikers downloaden wel eens een gratis programma van internet. Vaak realiseren zij zich niet dat sommige programma s onderdelen bevatten die informatie over de gebruikers

Nadere informatie

Mobiel Internet Veiligheidspakket

Mobiel Internet Veiligheidspakket Mobiel Internet Veiligheidspakket Gebruikershandleiding Mobiel Internet Veiligheidspakket voor Android smartphones en tablets Mobiel IVP Android Versie 1.0, d.d. 20-07-2011 1 Inleiding... 3 2 Installatie...

Nadere informatie

Bedrijfspagina op Facebook. Hoe maak je een bedrijfspagina op Facebook?

Bedrijfspagina op Facebook. Hoe maak je een bedrijfspagina op Facebook? Bedrijfspagina op Facebook Hoe maak je een bedrijfspagina op Facebook? Inleiding In deze whitepaper lees je hoe je een bedrijfspagina aanmaakt op Facebook. Stap voor stap laten we je zien wat je moet doen.

Nadere informatie

MS Internet Explorer (IE 11)

MS Internet Explorer (IE 11) PartsCat new generation en browsers Sommige browsers zijn ingesteld om geen wachtwoorden op te slaan (te onthouden). Ook zal de technische data van HaynesPro soms een melding geven (loginscherm). In dat

Nadere informatie

Hoe en wat met Windows 10

Hoe en wat met Windows 10 Hoe en wat met Windows 10 Vanaf 29-7-2015 is Microsoft begonnen met het gratis vrijgeven van Windows 10 voor bestaande gebruikers van Windows 7 en Windows 8.1. Deze nieuwe versie van Windows wordt als

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen OFFICE 365 Start Handleiding Leerlingen Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

Deze privacy policy is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens van gebruikers van de websites en apps van McDiver.

Deze privacy policy is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens van gebruikers van de websites en apps van McDiver. Privacy Policy Wij respecteren jouw privacy. Jouw gegevens worden niet ongevraagd met derden gedeeld en je kunt zelf beslissen welke gegevens je wel of juist niet online wilt delen. Benieuwd naar alle

Nadere informatie

HANDLEIDING EXTERNE TOEGANG CURAMARE

HANDLEIDING EXTERNE TOEGANG CURAMARE HANDLEIDING EXTERNE TOEGANG CURAMARE Via onze SonicWALL Secure Remote Access Appliance is het mogelijk om vanaf thuis in te loggen op de RDS omgeving van CuraMare. Deze handleiding beschrijft de inlogmethode

Nadere informatie

Handleiding Hootsuite

Handleiding Hootsuite Oktober 2013 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Account aanmaken... 4 2. Wat is wat?... 6 3. Inrichten... 8 3.1 Tabs aanmaken... 8 3.2 Kolommen aanmaken... 8 4. Inrichten voor monitoring... 10 4.1 Zoekwoorden...

Nadere informatie

Veilig op Facebook PREVENTIEDIENST PZ ARRO IEPER & STAD IEPER

Veilig op Facebook PREVENTIEDIENST PZ ARRO IEPER & STAD IEPER Veilig op Facebook PREVENTIEDIENST PZ ARRO IEPER & STAD IEPER 2 Veilig Facebook 1. Bepaal of je wil gevonden worden in Google Zorg dat jouw Facebookprofiel niet gevonden wordt via zoekmachines zoals Goolgle

Nadere informatie

De uitleg is van toepassing voor de Instagram app op jouw mobiele telefoon of tablet. 1. Wie mag jouw Instagram foto en video profielpagina zien?

De uitleg is van toepassing voor de Instagram app op jouw mobiele telefoon of tablet. 1. Wie mag jouw Instagram foto en video profielpagina zien? Wat is Instagram? Instagram is een social netwerk waarbij je voornamelijk communiceert met beelden. Door middel van foto s en video s laat je bijvoorbeeld zien waar je bent, met wie je bent, wat je aan

Nadere informatie

Alle helponderwerpen Over blokken Over e-mail

Alle helponderwerpen Over blokken Over e-mail Alle helponderwerpen Over blokken Een blok is een onderdeel van uw website dat u aan of uit kunt zetten. De blokken die momenteel op de website staan zijn Twitterblok LinkedInblok Fotoblok Cv/brochureblok

Nadere informatie

Om met Symbaloo te werken, moet u zich aanmelden bij de website van Symbaloo. www.symbaloo.com

Om met Symbaloo te werken, moet u zich aanmelden bij de website van Symbaloo. www.symbaloo.com Heeft u dat nou ook? Je typt het adres van een internetpagina in en dan krijg u een foutmelding. Uhh? O ja, ik heb het adres verkeerd ingetypt. Vanaf nu hoeft dat niet meer gebeuren. We werken gewoon met

Nadere informatie

Handleiding leden Amsterdamse Golfclub

Handleiding leden Amsterdamse Golfclub Handleiding leden Amsterdamse Golfclub Maart 2014 bijgewerkt mei 2014 1 Inhoudsopgave Inloggen op het beveiligde ledengedeelte van de website... 3 Mijn AGC... 3 Het ledenportaal... 3 Onthouden inloggegevens

Nadere informatie

Privacy beleid. Algemeen

Privacy beleid. Algemeen Privacy beleid Algemeen In dit Privacy beleid wordt beschreven hoe wij omgaan met uw persoonsgegevens. Wij verzamelen, gebruiken en delen persoonsgegevens om de websites van JaMa Media, zoals Mijnkoopwaar

Nadere informatie

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement Stap 1 Aanmaken webaccount Ga naar http://www.bibliotheek.nl/ebooks en klik op Aanmaken webaccount Het onderstaande scherm verschijnt: Vul

Nadere informatie

Handleiding gebruik ledengedeelte website Amsterdamse Golf Club

Handleiding gebruik ledengedeelte website Amsterdamse Golf Club Handleiding gebruik ledengedeelte website Amsterdamse Golf Club Januari 2016 1 Inhoudsopgave Inloggen op het beveiligde ledengedeelte van de website... 3 Onthouden inloggegevens op computer... 5 Wachtwoord

Nadere informatie

Windows Live Family Safety

Windows Live Family Safety 1 Windows Live Family Safety Met Windows Live Family Safety kunt u toezicht houden op het internetgebruik van uw (klein)kinderen. U kunt specifieke websites blokkeren of toestaan, maar u kunt ook webinhoud

Nadere informatie

FAQ Moodlewinkel.nl. 1. Algemeen. 2. Manager. 3. Docent. 4. Cursist

FAQ Moodlewinkel.nl. 1. Algemeen. 2. Manager. 3. Docent. 4. Cursist FAQ Moodlewinkel.nl 1. Algemeen 2. Manager a. Taalinstellingen b. Gebruikers/rechten c. Categorieën/cursussen d. Modules e. Veiligheid 3. Docent a. Cursusbeheer b. Gebruikersbeheer c. Activiteiten d. Bronnen

Nadere informatie

Extra les Werken met Windows Live Mail 2012

Extra les Werken met Windows Live Mail 2012 Wegwijs in Windows 8 Extra les Werken met Windows Live Mail 2012 Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze extra les over het werken met Windows Live Mail 2012 hoort bij

Nadere informatie

Aan de slag met Outlook Web App De nieuwe Humanitas Webmail. Maart 2013 (versie 0.1) pag. 1

Aan de slag met Outlook Web App De nieuwe Humanitas Webmail. Maart 2013 (versie 0.1) pag. 1 Aan de slag met Outlook Web App De nieuwe Humanitas Webmail Maart 2013 (versie 0.1) pag. 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Aan de slag met Outlook Web App... 3 Overzicht instellingen... 3 Vereisten...

Nadere informatie

Privacy & Cookies Ubermart B.V.

Privacy & Cookies Ubermart B.V. Privacy & Cookies Ubermart B.V. Laatst bijgewerkt: 31 juli 2015 COOKIE VERKLARING Deze Cookie Verklaring van Ubermart beschrijft van welke cookies Ubermart gebruik maakt via haar Websites en Applicaties

Nadere informatie

Office 365 gebruiken op uw iphone of ipad

Office 365 gebruiken op uw iphone of ipad Office 365 gebruiken op uw iphone of ipad Snelstartgids E-mail controleren U kunt uw iphone of ipad instellen voor het versturen en ontvangen van e-mail van uw Office 365-account. Altijd toegang tot uw

Nadere informatie

Privacybeleid & Cookie notice Wijzorg.nl

Privacybeleid & Cookie notice Wijzorg.nl Privacybeleid & Cookie notice Wijzorg.nl In dit privacybeleid wordt beschreven hoe wij omgaan met uw persoonsgegevens. Wij verzamelen, gebruiken en delen persoonsgegevens om de website van Wijzorg, te

Nadere informatie

Inleiding... 3. Het e-mailadres... 3. Hoe werkt e-mail?... 3. Je emailadres registreren... 4. Aanmelden bij Outlook... 7. Schermonderdelen...

Inleiding... 3. Het e-mailadres... 3. Hoe werkt e-mail?... 3. Je emailadres registreren... 4. Aanmelden bij Outlook... 7. Schermonderdelen... E-MAIL INHOUD Inleiding... 3 Het e-mailadres... 3 Hoe werkt e-mail?... 3 Je emailadres registreren... 4 Aanmelden bij Outlook... 7 Schermonderdelen... 8 Mailen... 10 Een mail lezen... 10 Een mail versturen...

Nadere informatie

TEST adblockers 10 ADBLOCKERS VOOR PC EN MOBIEL. Nooit meer. reclame

TEST adblockers 10 ADBLOCKERS VOOR PC EN MOBIEL. Nooit meer. reclame 10 ADBLOCKERS VOOR PC EN MOBIEL Nooit meer test reclame Steeds meer internetters filteren de advertenties uit websites steeds vaker ook op smartphone en tablet. De meeste internetters gebruiken Adblock

Nadere informatie

Aan de slag met de Mobiel Bankieren App voor iphone & ipad (ios) Met deze handleiding kunt u simpel van start

Aan de slag met de Mobiel Bankieren App voor iphone & ipad (ios) Met deze handleiding kunt u simpel van start Aan de slag met de Mobiel Bankieren App voor iphone & ipad (ios) Met deze handleiding kunt u simpel van start Mobiel bankieren met ING U gaat aan de slag met onze Mobiel Bankieren App. We helpen u om stapsgewijs

Nadere informatie

Cookieverklaring Bel Group

Cookieverklaring Bel Group Cookieverklaring Bel Group Deze verklaring betreffende cookies (hierna: "Cookieverklaring") is van toepassing op de websites www.boursin.nl, www.lvqr.nl, www.babybel.nl, www.belgroup.nl, www.leerdammer.nl,

Nadere informatie

Minder bekende WhatsApp-functies

Minder bekende WhatsApp-functies Minder bekende WhatsApp-functies De basisfuncties van WhatsApp zijn bij de meeste gebruikers waarschijnlijk wel bekend, maar ken u de wat meer verstopte mogelijkheden van de chatdienst? We zetten de 12

Nadere informatie