NIEUWSBRIEF. Onze zorg en talent voor iedere patiënt. AZ Heilige Familie Rumst. december Editoriaal. De nieuwe orale anticoagulantie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NIEUWSBRIEF. Onze zorg en talent voor iedere patiënt. AZ Heilige Familie Rumst. december 2012. Editoriaal. De nieuwe orale anticoagulantie"

Transcriptie

1 NIEUWSBRIEF AZ Heilige Familie Rumst december 2012 Onze zorg en talent voor iedere patiënt 02 Editoriaal 03 De nieuwe orale anticoagulantie 05 Dienst Nefrologie en dialyse in Reet 06 Nieuwe SPECT/CT mogelijkheden 08 PIT-Rumst 09 Spine Unit 10 Worden tandimplantaten nu wel of niet terugbetaald? 12 Agenda

2 2 Dr Elke Haest Hoofdgeneesheer AZ HFR Editoriaal s Herenbaan Rumst Verantwoordelijke uitgever Ludwig Marchal Redactiecomité Michel Craninx Stefan De Groof Elke Haest Philippe Lebrun Ludwig Marchal Erika Saenen Jan Van Beirendonck Tel Fax Geachte Collega s, Beste Vrienden, HFR GOES NIAZ De gezondheidssector staat momenteel in de spotlight als je de media volgt. Daaruit blijkt dat niet enkel de overheid maar ook het medialandschap de gezondheidssector nauw in het vizier heeft. Allen focussen daarbij op patiëntveiligheid, kwaliteit en de kostprijs. Prijs-kwaliteit wordt alsmaar belangrijker. Ons ziekenhuis volgt dit met argusogen en werkt er hard aan om onze kwaliteit zo hoog mogelijk te houden zonder de kosten in de hoogte te jagen. Dit lukt ons al aardig als je de artikels in de pers leest. Daarbij komt nog dat we ook dit jaar van de overheid een verlenging van onze accreditering gekregen hebben voor vier jaar. Dit vinden we echter nog niet voldoende!! Met de accreditering door de overheid halen we enkel de nationale norm die we de voorbije jaren steeds behaalden. Ons ziekenhuis wil de komende vier jaar uiteraard verder blijven werken aan de uitbouw van ons kwaliteitssysteem. Daarom gaan we een stap verder en zullen we vanaf 2013 instappen in het Internationaal erkende NIAZ-programma. NIAZ is het Nederlands Instituut voor Accreditering in de Zorg en een erkende maatschappij om zorginstellingen een internationale accreditering toe te kennen. NIAZ legt de kwaliteitsnormen op, toetst deze in het ziekenhuis en kijkt toe op de naleving van de zorgprocessen. Dit internationale kwaliteitslabel betekent dat het ziekenhuis kan aantonen dat het op reproduceerbare wijze een acceptabel niveau voor kwaliteit van zorg kan voortbrengen. Het is een signaal dat patiënten, verzekeraars, overheden, vertrouwen kunnen hebben in een goed en veilig georganiseerd ziekenhuis. Dit zal een zeer grote inspanning vergen van al de artsen, verpleegkundigen en medewerkers van ons ziekenhuis. Iedereen staat 100% achter dit project om de burger te geven waar hij recht op heeft: KWALITEIT EN VEILIGHEID!!! Om dit project te doen slagen hebben we diensthoofden van elke specialiteit aangesteld om gestructureerd te werk te kunnen gaan. Deze diensthoofden zijn terug te vinden op onze website. Kwaliteitsverbetering is al jaren een prioriteit in ons beleid en dit zal ook zo blijven in de toekomst. Met de meest achtingsvolle groeten.

3 3 De nieuwe orale anticoagulantia Voorkamerfibrillatie (VKF) van niet valvulaire oorsprong is de meest frequent voorkomende cardiale ritmestoornis. Eén op vier patiënten boven de veertig jaar ontwikkelt vroeg of laat voorkamerfibrillatie. Axel Caenepeel Men schat dat de prevalentie van voorkamerfibrillatie in de toekomst zal toenemen gezien de veroudering van de bevolking, de toename van chronische hart aandoeningen, diabetes, obesitas en arteriële hypertensie. Anderzijds weten we dat voorkamerfibrillatie het risico op een CVA of een perifeer embool met een factor vijf verhoogt. Bovendien zijn de CVA s veroorzaakt door VKF dubbel zo fataal of invaliderend. Risico inschatting gebeurt nu aan de hand van CHA2DS2-VASc-scores (tabel 1). score > 3 wijst op een hoog bloedingsrisico (intracraniële bloeding, transfusie- of hospi talisatienood) waarvoor nauwgezette follow-up van de patiënt noodzakelijk is. (tabel 3). Tot voor kort was Warfarine de gouden standaard. Er werd gestreefd naar een INR tussen 2 en 3. Dit leidde zo tot een reductie van het beroerterisico met 64 % doch ook naar een verhoogd risico van intracraniële bloedingen. Het effect bleek evenwel gelimiteerd door een onvoorspelbare respons (onder meer door interacties met voeding, geneesmiddelen), waardoor slechts 60 % van de patiënten de nauwe therapeutische marge bereikten en dan nog door een doorgedreven monitoring met herhaalde bloedafnames. De komst van nieuwe orale anticoagulantia betekent dan ook voor iedereen een ver ademing. In de stollingscascade werken Apixaban en Rivaroxaban (Xarelto) als directe Xa inhibitoren en Dabigatran (Pradaxa) als directe IIa inhibitor. De richtlijnen raden ons aan bij een score van 0; geen of een lage dosis Aspirine en bij een score van 1; Aspirine maar bij voorkeur een oraal anticoagulans. Bij een score van 2 of meer is een oraal anticoagulans geïndiceerd (tabel 2). Het bloedingsrisico wordt geëvalueerd aan de hand van de HASBLED-score. Een Tabel 1 CHA²DS²VASc-score C Congestive heart failure (or Left ventricular systolic dysfunction) 1 H Hypertension: blood pressure consistently above 140/90 mmhg (or treated hypertension on medication) A2 Age 75 years 2 Points 1 D Diabetes Mellitus 1 S2 Prior Stroke or TIA or thromboembolism 2 V Vascular disease (e.g. peripheral artery disease, myocardial infarction, aortic plaque) 1 A Age years 1 Sc Sex category (i.e. female gender) 1 Tabel 2 Score Risk Anticoagulation Therapy 0 Low None or Aspirin 1 Moderate Aspirin or (new) oral anticoagulans 2 or greater Moderate or High (new) oral anticoagulans Nieuwsbrief december 2012

4 4 In de RELY studie toonde Dabigatran 2x150 mg een superieure doeltreffendheid tov. Warfarine bij patiënten met een CHA2DS2-VASc van minstens 1 wat betreft een verdere CVA reductie tot 35 %, minstens vergelijkbare veiligheid voor ernstige bloedingen (wel meer gastro-intestinale bloedingen, toegenomen dyspepsie) bij minder intracraniële bloedingen). Contra-indicaties waren: een creatinineklaring van minder dan 30 ml/min. (dus nierfunctie eerst con tro leren!), actieve bloeding, orgaan laesies met risico op bloeding, gelijktijdige behandeling met antimycotica, ciclosporine en tacrolimus. Dabigatran 2x110 mg wordt aangeraden aan: patiënten ouder dan 80 jaar, gereduceerde nierfunctie, laag gewicht, verhoogd bloedingsrisico, inname Verapamil, gebruik clopidogrel. In deze dosis traden significant minder majeure en intracraniële bloedingen op en bleef de doeltreffendheid bewaard. In de Rockettrial toonde Rivaroxaban 20 mg per dag, Rivaroxaban 15 mg (bij matige nierinsufficiëntie) bij hoog-risico patiënten (CHA2DS2-VASc 3 of meer) een Tabel 3 betere globale cardiovasculaire protectie met een significante vermindering van het samengestelde eindpunt van beroerte, systemische embolie en vasculair overlijden in vergelijking met Warfarine bij minstens vergelijkbare veiligheid voor majeure en niet majeure bloedingen en een significante daling van intracraniële bloedingen. Op basis van deze studies werden nu een aantal nieuwe orale anticoagulantia (NOC) goedgekeurd ter preventie van embolen bij voorkamerfibrillatie, zonder klepafwijkingen, met één of meer van de volgende risicofactoren: HASBLED score for bleeding risk on oral anticoagulation in atrial fibrillation Feature Score if present Hypertension (Systolic 160mmHg) 1 Abnormal renal or liverfunction 1 Stroke in past 1 Bleeding 1 Labile INRs 1 Elderly (age >65 years) 1 Drugs or alcohol 1 Tabel 4 Nierfunctie (CrCl ) Hoog bloedingsrisico of grote operatie Normaal risico 80 ml/min Stop 2 dagen ervoor 24 uur ervoor 50 < 80ml/min Stop 2-3 dagen ervoor 1-3 dagen ervoor 30 < 50ml/min Stop 4 dagen ervoor 2-3 dagen ervoor (> 48u) Linkerventrikel ejectiefractie < 40 % Symptomatische hartfalen, New York Heart Association (NYHA) klasse 2 75 jaar en ouder 65 jaar en ouder in combinatie met diabetes mellitus, coronair vaatlijden of hypertensie CVA, TIA of systemische embolie in de anamnese Voordelen van de behandeling met NOC zijn: de snelle werking, de korte halfwaarde tijd en het voorspelbare effect zonder noodzaak tot INR monitoring of dosisaanpassing. Nadeel is de voorlopige afwezigheid van een antidotum en afwezigheid van een exacte meetwaarde voor de anti-coagulerende activiteit (al zijn de aptt- en PT-tijd toch oriënterend). Onder huidige omstandigheden is het onze aanbeveling aan een therapietrouwe patiënt met AF die voor het eerst orale anticoagulantia moet krijgen bij voorkeur één van de nieuwere 0AC voor te schrijven. Ook patiënten die moeilijk te controleren zijn, zeker deze met hartfalen, kunnen worden gewijzigd naar een NOC. Indien de patiënt voorheen nog niet behandeld was, kan eenvoudig gestart worden zonder bridging. Bij wijziging van Vitamine K antagonisten wordt begonnen vanaf INR gelijk of kleiner dan 2. Bij Laag Moleculair Gewicht Heparines wordt gestart van 0 tot 2 uur voor de volgende geplande toediening. Ten slotte: voor electieve chirurgie is er geen noodzaak tot stopzetting van de therapie wanneer het gaat om een oppervlakkige ingreep. Daarbuiten dient, afhankelijk van het bloedingsrisico van de ingreep en de nierfunctie van de patiënt, de behandeling variërend tussen de 1 à 4 dagen gestopt te worden (tabel 4) AZ Heilige Familie Rumst

5 5 Dienst Nefrologie en dialyse in Reet Chronisch nierlijden vormt een groeiend probleem, mede door de veroudering van de bevolking en de toename van welvaartsziekten zoals obesitas en diabetes. Een aantal van de patiënten met chronisch nierlijden zal uiteindelijk ook evolueren naar een terminaal nierfalen, waarvoor een of andere vorm van nierfunctievervangende behandeling noodzakelijk zal zijn. Dr C. Moeremans Buiten het feit dat een dialysebehandeling een belangrijke invloed heeft op de levenskwaliteit van de patiënt en zijn levensverwachting ernstig compromitteert, blijft deze behandeling ook zeer duur en daardoor een zware financiële belasting voor onze gezondheidszorg. Bovendien is het een feit dat zelfs een matig chronisch nierfalen een verhoogd cardio vasculair risico inhoudt, wat de noodzakelijkheid benadrukt om chronisch nierlijden vroegtijdig op te sporen en maximale preventieve maatregelen te treffen. Vanuit deze bezorgdheid is dan ook sinds 1 juni 2009 het zorgtraject chronische nierinsufficiëntie ontstaan met de bedoeling om dankzij een vroegtijdige screening en een persoonlijk opvolgingsplan de progressie van het nierlijden zoveel mogelijk te vertragen. Ondertussen blijkt dat dit zorgtraject een groot succes is met een inclusie van reeds patiënten eind Uit onze dagdagelijkse praktijk blijkt dat het zorgtraject CNI ook in onze regio een groot succes is. In het AZ Heilige Familie kunnen patiënten met chronisch nierfalen van bij het begin van hun aandoening opgevolgd worden. Er is de ambulante raadpleging: patiënten kunnen hier enkel worden gezien na verwijzing door hun huisarts of een collegaspecialist. Bij patiënten die hiervoor in aanmerking komen kan op vraag van de huisarts een zorgtraject opgestart worden. Indien in het kader van de diagnostiek een nierbiopsie aangewezen zou zijn, moet een opname van 24u worden voorzien. Een nierbiopsie wordt gewoonlijk gepland in het nefrologisch centrum, het AZ Monica te Antwerpen, doch kan ook gebeuren tijdens een opname in het AZ H. Familie in samenwerking met de zittende urologen. Wanneer bij een gevorderd nierfalen moet gedacht worden aan een nierfunctievervangende therapie wordt de patiënt uitgenodigd in de pre-dialysekliniek in het moedercentrum. Zo gewenst kan dit in aanwezigheid van familieleden en mantelzorgers. De verschillende medewerkers van het nefrologisch team kunnen dan rustig de tijd nemen om meer uitleg te geven over de verschillende mogelijkheden van nierfunctievervangende therapie. Zo kan voor de patiënt een zo goed mogelijk gefundeerde keuze bekomen worden. De dienst kan alle vormen van nierfunctievervangende behandelingen aanbieden : Hemodialyse en hemodiafiltratie: High care- of centrumdialyse, dewelke gebeuren in het moedercentrum in Antwerpen, waar gedurende het volledige verloop van de behandeling een nefroloog aanwezig is. Deze behandeling is vooral bedoeld voor patiënten die tijdens de procedure intensief toezicht nodig hebben wegens ernstige co-morbiditeit of technische problemen. Binnen de muren van het AZ H. Familie hebben we een low care of centrumdialyse voor collectieve autodialyse met 7 posten, waar zowel chronische hemodialyse als hemodiafiltratie gebeuren. Gehospitaliseerde patiënten kunnen in een afzonderlijke ruimte in hun bed worden gedialyseerd. Tevens bestaat er de nodige uitrusting om patiënten zo nodig bed-side te behandelen, wat in de praktijk vooral op de dienst intensieve zorgen gebeurt: hier kan buiten de klassieke acute hemodialyse door de kliniek ook gekozen worden voor een zachte doch langdurige behandeling onder vorm van SLEDD (Slow Extended Daily Dialyses), wat hemodynamisch beter verdragen wordt. Peritoneale dialyse: CAPD (Continue Ambulante Peritoneaal Dialyse), waarbij de patiënt wordt opgeleid om overdag zelf thuis manuele buikspoelingen te verrichten. APD (Automatische Peritoneaal Dialyse), waarbij de patiënt leert om zelf of geassisteerd door een daarvoor opgeleide verpleegkundige s avonds zijn toestel op te bouwen en zich aan te sluiten, waarbij de buikspoelingen gedurende de nacht gebeuren via het toestel. Voor de patiënt is het belangrijk te weten dat er 24 u op 24 mogelijkheid is tot medische- of technische bijstand. Niertransplantatie: Voorbereiding van het pre-transplantdossier. Voor de niertransplantaties bestaat er een intense samenwerking met het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. Ambulante opvolging na transplantatie. Nieuwsbrief december 2012

6 6 Nieuwe SPECT/CT mogelijkheden In de dienst Nucleaire Geneeskunde/Isotopen staan al langer 2 SPECT camera s waarbij, na inspuiting van een lage dosis radioactieve stof, functionele beelden van de verschillende orgaansystemen drie dimen sionaal kunnen worden gegene reerd, zodat een beter ruimtelijk inzicht kan worden verkregen van een dysfunctionerend orgaan. Dr J.P. Straatman Door een nieuwe uitbreiding is het nu mogelijk om in deze functionele beelden de radiografische beelden te integreren en te fusioneren, zodat functionele en anatomische informatie in één oogopslag kunnen worden aanschouwd. Dit alles zonder extra stralenbelasting voor de patiënt en zonder meerkost (noch voor de patiënt, noch voor het RIZIV). De combinatie van de SPECT- en de CT-techniek, in nauwe samenwerking en overleg met de afdeling Medische Beeldvorming, zorgt ervoor dat de diagnose meer accuraat kan worden gesteld. Dit is een enorme vooruitgang voor de patiënt. Zowel het SPECT-deel als het CT-deel worden diagnostisch bekeken. De verslaglegging van het nucleaire deel gebeurt door de nucleair geneeskundige en van het CT-deel door de radioloog, elk vanuit hun eigen specialisatie. Tijdens een overlegmoment wordt elk gecombineerd onderzoek ook bekeken door beide specialismen samen. Hierna wordt een algemeen besluit van het combinatie onderzoek opgesteld. De nieuwe techniek is bruikbaar bij botpathologie met nazicht ter hoogte van de rug (bv. onbegrepen pijn na spinale fusie, lokale pijn bij gekende neoplasie) en de gewrichten (onduidelijke orthopedische of reumatologische pijnsyndromen). De techniek is ook bruikbaar bij oncologie en infectiediagnostiek en staat hier een betere localisatie en specificiteit toe. De huidige indicaties zijn: localisatie en karakterisatie van complexe letsels zoals gevonden bij botscintigrafie. sentinel node scintigrafie, indien er intrathoracale of abdominale nodi worden aangetroffen. MIBI SPECT ter localisatie van parathyroïd adenomen bij hyperparathyreoïdie. Longtumor: ribmetastase: zonder SPECT/CT zou er niet gedifferentieerd kunnen worden tussen een metafase en een recente traumatische fractuur. AZ Heilige Familie Rumst

7 7 Praktisch: De aanvraag gebeurt op de dienst Nucleaire Geneeskunde/Isotopen, met uitdrukkelijke vermelding dat het een gecombineerd SPECT/CT- onderzoek betreft, waarbij wordt aangegeven voor welk deel van het lichaam de combinatietechniek wordt aangevraagd. De afdeling Nucleaire Geneeskunde/ Isotopen regelt dan het verdere verloop van het onderzoek. Atypische pijnklachten in de rechter schouder: SPECT/CT toont actieve facetartrose ter hoogte van de overgang van cervicaal wervel 3 rechts. Door middel van SPECT/CT kan, na een spinale fusie, de differentieel diagnose gemaakt worden tussen facetartrose enerzijds en loslating van het osteosynthesemateriaal of pseudo-arthrose anderzijds. Nieuwsbrief december 2012

8 8 PIT-Rumst Na 5 jaar PIT en de nakende erkenning van het drietrapssysteem (ZW-PIT-MUG) binnen de Dringende Geneeskundige Hulpverlening (DGH) is een overzicht van de activiteit van dit relatief nieuw middel in onze regio wel op zijn plaats. Het nationaal proefproject loopt ten einde en de resultaten op nationaal vlak waren dermate gunstig dat een erkenning van de PIT in de loop van 2013 meer dan waarschijnlijk is. Ons ziekenhuis werd in 2008 als één van de 16 PIT-teams in België geselecteerd op basis van de strategische ligging en de redelijk grote afstand tot de dichtstbijzijnde MUG-teams (UZA, Mechelen, St-Niklaas en VUB) Het PIT-team is het derde middel in het DGH systeem en onderscheidt zich van een ziekenwagen door haar kwalificatie van de bemanning: een verpleegkundige met een Bijzondere Beroepstitel voor Intensieve Zorgen en Spoedgevallenzorg en een ambulancier met 100-badge. De verpleegkundigen krijgen naast hun beroepstitel nog een aparte opleiding die vooral het hanteren van Standing Orders (medisch gedelegeerde handelingen) omvat en naast een ver doorgedreven reanimatiecursus ook een training in traumaopvang. Dit met als hoofddoel het therapievrij interval tot aankomst van de MUG te overbruggen. Niet alleen het interval overbruggen maar ook het ontlasten van de MUG die, ongeveer in 80 % van de gevallen, onnodig gemobiliseerd wordt. De tussenkomst bij pijnbehandeling (trauma), hypoglycemie en epilepsie blijken de meest voorkomende standing orders die zeker door een PIT-team kunnen uitgevoerd worden. Hierbij geven wij u het overzicht (Fig. 1) van de evolutie die het totaal aantal opdrachten sinds maart 2008 tot nov weergeeft. Fig. 1 Grafiek Aantal oproepen van PIT-Team Het aantal PIT-opdrachten kende een groei van 33 % sinds de opstart. Voor 2012 zal dit na extrapolatie ritten bedragen wat momenteel een gemiddelde van 95 opdrachten per maand betekent. In het eerste half jaar van 2012 was de oproeper in 15,5 % van de opdrachten een huisarts (Fig. 2) Het grootste aantal oproepen wordt nog steeds door particulieren gegenereerd. Fig. 2 Tabel Oproepers PIT-team Het aantal PIT-opdrachten waarbij de huisarts de oproeper was kende het laatste jaar een lichte toename (Fig. 3) waarbij in de maanden december 2011 en januari 2012 een piek werd vastgesteld. Dit is waarschijnlijk te verklaren door een hogere activiteit van de andere middelen in de sector tijdens de winterperiode. De samenwerking met de huisartsen on the field wordt ook als zeer aangenaam ervaren door het PIT-team. Fig. 3 Evolutie PIT-oproepen door de huisarts Ook belangrijk om weten is in welke categorie van patiënten de PIT wordt bijgevraagd en wat dit ter plaatse aan meerwaarde kan betekenen. In de populatie waar de huisarts de oproeper betreft zien we een groter aantal patiënten binnen de acutere zorgcategorie (Fig. 4). Wanneer we hiernaast de interventies van de PIT- verpleegkundigen plaatsen (Fig. 5) waarbij zij effectief een standing order (medisch gedelegeerde handeling) uitvoeren, kunnen we duidelijk aantonen dat er tijd wordt gewonnen door Fig. 4 Verdeling reden van oproep door huisarts handelingen en therapieën op te starten die men bij gebrek aan gekwalificeerde verpleegkundigen dient uit te stellen. Fig. 5 Verdeling van de standing orders bij oproep Deze handelingen houden in dat er een IV weg en IV medicatie wordt gegeven. In 65 % van deze oproepen dient de PIT-verpleegkundige een medische akte te stellen die zonder deze kwalificatie niet mogelijk was. Wanneer we dit ook naast het aantal simultane opdrachten met de MUG plaatsen merken we dat, in de meeste gevallen, geen MUG meer gemobiliseerd diende te worden. (Fig. 6) Fig. 6 Verdeling van de aard van 100-middel door de huisarts. In de eerste zes maanden van 2012 werden bij een oproep door de huis arts drie reanimaties uitgevoerd. Bij reanimaties AZ Heilige Familie Rumst

9 9 wordt steeds een combinatie van een ZW en/of PIT en een MUG uitgestuurd. Twee van de drie slachtoffers overleden ter plaatse en één patiënt kon met ROSC (Return Of Spontaneous Circulation) naar het zieken huis overgebracht worden. De out of hospital ROSC op het totaal aantal reanimaties met de PIT in de periode 2010 en 2011 bedroeg 32 %. In de literatuur wordt een ROSC tussen 23 % en 39 % geregistreerd. In het nationaal PIT-rapport van wordt gesteld dat: onafhankelijke van de omgeving ( stedelijk of ruraal) de PIT steeds sneller ter plaatse is dan de MUG. de medische handelingen gesteld door de PIT vergelijkbaar zijn met de medische handelingen gesteld door de MUG, in geval van levensbedreigende pathologie. bij niet-levensbedreigende pathologie de verpleegkundigen minder agressief zijn in het stellen van medische handelingen, dit in overeenstemming met de staande orders en de heersende wetgeving. de PIT de MUG kan vrijstellen en duidelijk omschreven medische problemen kan oplossen. indien de PIT eerst ter plaatse, hij reeds een eerste triage kan uitvoeren en de MUG hierin gerichter kan bijvragen. de PIT handelingen stelt die ambulanciers niet stellen. de PIT handelingen stelt waarvoor ambulanciers de MUG bijvragen. Er wordt ook vermeld dat verder onderzoek naar outcome van de patiënt noodzakelijk is. Een programmatie van de drie middelen zal voor gans België worden uitgewerkt en aan de normering van de PIT wordt momenteel de laatste hand gelegd. Voor verdere informatie kan u steeds terecht bij Dr. Elke Haest of dhr. Christian Gilot, Spoedgevallendienst AZ Heilige Familie Rumst - Spine Unit De rugchirurgie in het AZ H. Familie krijgt UZ allures... Op een verloren zondag in januari werd een gewaagd idee ontwikkeld... Het kan natuurlijk door een midlife crisis zijn maar een nieuwe uitdaging leek ons de beste remedie tegen ouder worden! Dr Johan Van den Bossche diensthoofd Spine Unit Zo werd in februari dit jaar de Spine Unit uitgebreid met een derde chirurg; Dr Christiane Spreuwers, orthopedische rug chirurge uit Vilvoorde. Na 20 jaar praktijk in dezelfde regio besloten we de krachten te bundelen en een nieuw project te starten. De basis is de gelijklopende visie door een zelfde scholing in Cleveland bij Prof Steffee. De neurochirurgische opleiding van collega Lesage zal hierbij een verrijking zijn. De bedoeling is een dienst rugchirurgie te maken met versmelting van de neurochirurgische en orthopedische disciplines. Deze samenwerking moet bovendien een bron voor innovatie en ervaring worden. Daarnaast willen we de opvang en behandeling van rugpatienten integreren in een Spine Unit. Hierbij moeten alle therapeuten die rugpathologie behandelen worden betrokken. De bedoeling is meer samenwerking tussen de actoren en procedures opstellen die gestoeld zijn op Evidence Based Medecine. Uiteindelijk moet het een coherent, transparant en overzichtelijk geheel worden waar de huisarts in vertrouwen naar kan verwijzen. Het ziekenhuis werd intussen naar aanleiding van dit project aangeduid door de firma Biomet als referentie ziekenhuis voor het ontwikkelen van een Rapid Recovery Program for Spine Patients. Concreet betekent dit dat we professionele ondersteuning krijgen van buiten het ziekenhuis en dat meerdere audits worden uitgevoerd om dit programma te implementeren en onze Spine Unit te verwezenlijken. De schaalvergroting, de noodzakelijke standaardisaties en de audits binnen de dienst zorgen voor heel wat overwerk op de betrokkene afdelingen. Onze oprechte dank aan de verpleegkun digen die dit mogelijk maken!!! Wordt vervolgd!!! Nieuwsbrief december 2012

10 10 Worden tandimplantaten nu wel of niet terugbetaald? We worden in de professionele en andere pers de laatste jaren regelmatig geconfronteerd met meldingen dat vooral onze oudere patiënten tekenen van malnutritie vertonen. In hun dagelijkse praktijk merken tandartsen dat slecht aangepaste of verouderde tandprotheses vaak mee aan de basis liggen van moeilijkheden bij het eten. Bovendien kampen onze geriatrische patienten dikwijls met uitgesproken alveolair botverlies, omdat ze al heel lang edentaat zijn: hierdoor passen de protheses minder goed, wat op zijn beurt nog sneller tot bijkomend botverlies leidt. Dit probleem stelt zich veruit het meest in de onderkaak: de prothese heeft helemaal geen houvast meer omdat er enkel nog een (geresorbeerde) alveolaire kam aanwezig is, in tegenstelling tot de bovenkaak, waar er nog een palatum is dat voor een vacuüm zorgt. Vroeger eindigde dit verhaal steevast met een patiënt(e) die enkel een bovenprothese droeg want de onderprothese (en meestal zelfs een hele collectie) lag toch maar in de lade. Gelukkig zijn er de laatste decennia hulpmiddelen op de markt gekomen die onze edentate patiënten uit de nood helpen: de tandimplantaten. Dankzij de tandimplantaten kunnen ze opnieuw normaal eten en is ook de esthetiek hersteld (geen donkere gaten meer in de mond), waardoor ze ook uit hun sociaal isolement worden gehaald: eindelijk durven ze opnieuw te eten en hun mond te openen in het bijzijn van anderen. Tot voor kort bestond er wel een sociaal oneerlijke situatie: tandimplantaten vielen enkel binnen het financieel bereik van diegenen die het konden of wilden betalen, want noch de implantaten zelf noch de bijhorende tandprotheses werden terugbetaald. Vanuit de overheid heeft men uiteindelijk begrepen dat er aan deze situatie iets moest gedaan worden en daarom heeft men beslist onze bejaarden met kauwmoeilijkheden te helpen door een gedeeltelijke terugbetaling te voorzien van de eenvoudigste implantaatgedragen oplossing: twee implantaten in de onderkaak met een volledige reeds bestaande overkappingsprothese er bovenop aangepast. Aan de gedeeltelijke terugbetaling zijn wel een flink aantal voorwaarden verbonden: De patiënt moet minstens 70 jaar zijn. en De twee osteo-geïntegreerde implantaten moeten voldoen aan volgende voorwaarden: Het implantaat mag niet van voorlopige aard zijn. Het implantaat moet een minimumdiameter hebben van 3 mm op het osteointegreerbaar deel. Het implantaat moet een minimumlengte hebben van 7 mm op het osteo-integreerbaar deel. Enkel implantaten waarvan het abutment afschroefbaar is van het implantaat. De technische gegevens moeten (uiteraard) bewaard worden in het dossier van de patiënt. Dr Guy Brijs De bestaande uitneembare prothese moet voldoen aan volgende voorwaarden: De patiënt moet minstens 1 jaar drager zijn van een uitneembare volledige onderprothese op een volledig edentate onderkaak. Deze uitneembare volledige onderprothese moet een correcte pasvorm, vormgeving, occlusie en articulatie hebben, minstens 1 jaar oud zijn en tegemoetkoming genoten hebben van de verplichte verzekering voor een verstrekking uit de rubriek uitneembare tandprothesen, inclusief raadplegingen of de vrije aanvullende verzekering voor zelfstandigen. De verankeringen moeten in deze bestaande prothese worden aangebracht. en De plaatsing van de implantaten moet onder locale verdoving gebeuren. Bovendien levert de behandelende practicus een garantietermijn van 1 jaar voor de implantaten (= kaakchirurg- in werkelijkheid geven de firma s waarmee wij werken levenslange garantie). en De behandelende practicus levert een garantietermijn van 30 dagen voor de verankering in de prothese (=tandarts). Praktisch gezien wordt een afspraak gemaakt op verwijzing van de tandarts. Deze afspraak kan worden gepland via de afsprakendienst van het ziekenhuis: 03/ AZ Heilige Familie Rumst

11 11 Nieuwe gezichten in ons ziekenhuis Dr A.Cordonier Neurologie Dr C. Spreuwers Orthopedie M.Quidousse Podoloog Dr A.Cordonier Sinds 01/10/2012 vervoeg ik het team neurologen in het Algemeen Ziekenhuis Heilige Familie. In ben geboren in Torhout en momenteel woon ik in Brussel. Mijn algemene opleiding geneeskunde heb ik genoten aan de Universiteit Gent. Voor wat betreft mijn specialisatie neurologie volgde ik mijn opleiding in het Universitair Ziekenhuis Brussel. Ik zal meewerken aan het reeds bestaande aanbod in de verschillende takken van de neurologie, met extra aandacht voor elektrofysiologie. Naar de toekomst toe zal ik de stroke-unit en geheugenkliniek verder mee uitbouwen. Dr C. Spreuwers Na mijn opleiding tot geneesheer aan de KUL in 1976, opteerde ik voor een opleiding orthopedie. De basisjaren heb ik in Leuven zelf doorgebracht. Gezien mijn interesse in revalidatie heb ik dan geopteerd voor een opleiding in het buiten land. Eerst in Lodge Moore Hospital (England) en nadien in Conradie Hospital (CapeTown) voor de behandeling van para-en tetraplegieke patiënten. Ik bracht ook enkele maanden door in een centrum voor amputaties, prosthese en orthese in Southhampton (Engeland). Na mijn verdere opleiding in Vancouver (Canada) volgde ik een fellowship in spinale chirurgie in dezelfde universiteit. Ik startte als algemeen orthopediste in de St. Elisabethkliniek te Ukkel en schakelde na 2 jaar over naar het AZ Jan Portaels te Vilvoorde. Hier heb ik gedurende 26 jaar de dienst rugchirurgie uitgebouwd. Sinds april 2012 ben ik werkzaam in het AZ H. Familie waar ik, samen met Dr. Van den Bossche en Dr. Lesage een multidisciplinair rugcentrum wil uitbouwen. In dit kader kunnen we de chirurgische en conservatieve behandelingen van degeneratieve pathologie optimaliseren. De behandeling van deformiteiten, tumoren, metastasen en infecties kunnen zo ook multidisciplinair benaderd worden. M.Quidousse Hallo, ik stel me even voor: mijn naam is Quidousse Mathieu. Ik ben afgestudeerd als podoloog in 2005 aan de hogeschool Parnasse deux Alices in Brussel. Sindsdien heb ik mijn eigen praktijk in Moeskroen en werk ik sinds 2007 binnen het diabetesteam van het ziekenhuis te Moeskroen en het Sint Jan Ziekenhuis te Brussel. Nu werk ik dus ook in het AZ Heilige Familie. Naast mijn activiteit als podoloog ben ik sinds 2 jaar ondervoorzitter van de federatie van Belgische Podologen. Nog een podoloog erbij in HFR? Inderdaad, maar naast mijn collega s Ilse Heyvaert en Chloé Dewindt die de dia betische voetzorg en specifieke podologische behandelingen (orthonyxie, orthoplastie,...) voor hun rekening nemen, kom ik als versterking om enkel en alleen biomechanische analyses uit te voeren. Met behulp van deze analyses worden de spieren en de gewrichten van de onderste ledematen onderzocht en wordt er een gang analyse uitgevoerd. De bedoeling van deze analyse is om de oorzaak van klachten te achterhalen en deze te behandelen, indien de oorzaak uiteraard binnen het werkveld van de podoloog valt. Het is de intentie om deze zeer specifieke analyses uit te voeren in samen werking met andere diensten zoals fysio therapie, orthopedie, diabetes voetkliniek. Voor wie? Iedere persoon die klachten heeft ter hoogte van de voeten, enkel, knie, heup en waarvan de oorzaak zou kunnen liggen aan een slecht gangpatroon. Dus zowel voor sporters, diabetische patiënten, kinderen Een podoloog werkt op verwijzing. Nieuwsbrief december 2012

12 Agenda KIND OP KOMST, informatieavonden m.m.v. Kind & Gezin voor aanstaande ouders. 6 en 13 februari en 10 april en 12 juni en 14 augustus en 9 oktober en 11 december 2013 Telkens op woensdagavond om 19u30 in de vergaderzaal van het ziekenhuis. Voorinschrijving is niet nodig. PRENATALE INFO OVER BORSTVOEDING DOOR ONZE LACTATIEDESKUNDIGE. Elke eerste vrijdag van de maand van 13u30 tot 15u30. Info en inschrijvingen op Materniteit (03/ )

Preventie en behandeling trombo-embolische aandoeningen. FTO 15-10-13 Paul van Buuren

Preventie en behandeling trombo-embolische aandoeningen. FTO 15-10-13 Paul van Buuren Preventie en behandeling trombo-embolische aandoeningen FTO 15-10-13 Paul van Buuren Inhoud Trombo-embolische preventie bij ouderen Preventie bij atriumfibrilleren en behandeling longembolie Formularium

Nadere informatie

artseninformatie Richtlijnen voor beleid van bloedverdunners in een peri-operatieve fase GezondheidsZorg met een Ziel

artseninformatie Richtlijnen voor beleid van bloedverdunners in een peri-operatieve fase GezondheidsZorg met een Ziel i artseninformatie Richtlijnen voor beleid van bloedverdunners in een peri-operatieve fase GezondheidsZorg met een Ziel 2 Inhoud 1 Richtlijnen voor beleid van bloedverdunners in een peri-operatieve fase...

Nadere informatie

Perioperatief beleid. van patiënten behandeld met bloedverdunners

Perioperatief beleid. van patiënten behandeld met bloedverdunners Perioperatief beleid van patiënten behandeld met bloedverdunners Perioperatief beleid van patiënten behandeld met plaatjesremmers Aspirine en/of ADP receptor inhibitor (Plavix of clopidogrel, Efient of

Nadere informatie

casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen

casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen Dr. Marieke JHA Kruip Internist- hematoloog Erasmus MC inhoud casus indica>es nieuwe orale middelen risico

Nadere informatie

NOAC s. Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog

NOAC s. Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog NOAC s Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog Antistollingsmedicatie Toegepast ter preventie en behandeling van arteriële en

Nadere informatie

NBVN. Jaarverslag 2012 Nederlandstalige Belgische Vereniging voor Nefrologie

NBVN. Jaarverslag 2012 Nederlandstalige Belgische Vereniging voor Nefrologie NBVN Jaarverslag 2012 Nederlandstalige Belgische Vereniging voor Nefrologie NBVN database & analyse De Commissie Registratie dankt alle dialysepatiënten en patiënten met een niertransplantaat voor hun

Nadere informatie

Boekje over de nieuwe orale anticoagulantia. Wat u moet weten voor het veilig gebruik ervan

Boekje over de nieuwe orale anticoagulantia. Wat u moet weten voor het veilig gebruik ervan Boekje over de nieuwe orale anticoagulantia Wat u moet weten voor het veilig gebruik ervan GEGEVENS PATIËNT Naam Adres Tel HUISARTS Naam Adres Tel SPECIALIST Naam Ziekenhuis Tel ANTISTOLLINGSMEDICATIE

Nadere informatie

Aanbevelingen perioperatief beleid van patiënten behandeld met plaatjesremmers en anticoagulantia

Aanbevelingen perioperatief beleid van patiënten behandeld met plaatjesremmers en anticoagulantia Aanbevelingen perioperatief beleid van patiënten behandeld met plaatjesremmers en anticoagulantia dr. Tom Vydt, cardioloog AZ Sint-Maarten GR0034AV versie 04-2014 ALGEMEEN YK Perioperatief beleid van patiënten

Nadere informatie

Atriumfibrilleren & NOAC s. Dionne van Kessel

Atriumfibrilleren & NOAC s. Dionne van Kessel Atriumfibrilleren & NOAC s Dionne van Kessel S Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie. Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten

Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie. Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten Inhoud o Epidemiologie Prevalentie Prognose Associatie met CV en andere aandoeningen o Definities & types

Nadere informatie

Dr. Bart Oris h.-hartziekenhuis Lier

Dr. Bart Oris h.-hartziekenhuis Lier De klassieke voorstelling van de stollingscascade met een intrinsieke en extrinsieke arm strookt niet met de in vivo stolling Essentieel bij een normale stolling is de aanwezigheid van de fosfolipidenmembraan

Nadere informatie

NOAC s: New Oral Anticoagulants

NOAC s: New Oral Anticoagulants NOAC Safety protocol NOAC s: New Oral Anticoagulants Willem Bax, Internist-nefroloog-vasculair geneeskundige Namens Werkgroep NOAC s Werkgroep safety protocol NOAC s Matthijs Westerman, Internist Hematoloog

Nadere informatie

AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER NIEUWE ANTICOAGULANTIA

AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER NIEUWE ANTICOAGULANTIA AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER NIEUWE ANTICOAGULANTIA Dr. Anna Vantilborgh Hematologie - UZ Gent 13 september 2013 ALGEMENE PRINCIPES IN BEHANDELING VAN BLOEDINGEN AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER ORALE DIRECTE

Nadere informatie

TIA/ herseninfarct van spoed- naar ketenzorg

TIA/ herseninfarct van spoed- naar ketenzorg TIA/ herseninfarct van spoed- naar ketenzorg neurologie Folkert Hoekstra, huisarts Renske van den Berg-Vos, neuroloog ACUTE FASE stroke ketenzorg START CHRONISCHE FASE 3 NHG standaard beroerte nieuwe standaard

Nadere informatie

Hallo, overlopen wij eens uw medicatieschema?

Hallo, overlopen wij eens uw medicatieschema? Hallo, overlopen wij eens uw medicatieschema? Medicatieanamnese door apotheekassistenten Mevr. Lily Thienpont Mevr. Stefanie Vangampelaere Prof. dr. Peter De Paepe 21 mei 2015 2015 Universitair Ziekenhuis

Nadere informatie

ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: INDICATIES EN PRAKTISCHE PROBLEMEN

ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: INDICATIES EN PRAKTISCHE PROBLEMEN ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: INDICATIES EN PRAKTISCHE PROBLEMEN Het doel van dit themanummer is een synthese te geven van de beschikbare informatie over antitrombotische behandeling in de eerste lijn,

Nadere informatie

ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: ENKELE RECENTE PUBLICATIES

ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: ENKELE RECENTE PUBLICATIES ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: ENKELE RECENTE PUBLICATIES De indicaties en praktische problemen van de antitrombotica waren reeds tweemaal het onderwerp van een themanummer van de Folia [Folia februari

Nadere informatie

Antistolling Oh FAQ. Ze prikken mij lek. Pt, een man van 58 komt bij huisarts, VG PAF sinds 2009, 3 x cardioversie RR, TIA, normaal echo cor

Antistolling Oh FAQ. Ze prikken mij lek. Pt, een man van 58 komt bij huisarts, VG PAF sinds 2009, 3 x cardioversie RR, TIA, normaal echo cor Antistolling Oh FAQ Casus, aan de hand van FAQs Congressponsoren AstraZeneca Bayer BoehringerIngelheim Pfizer/BMS Paul Smits, kaderarts HartVaatziekten io. Zoetermeer Eelko Ronner, cardioloog Reinier de

Nadere informatie

Diabetische voetkliniek. Paul Arnouts Frans Boonen. AZ Turnhout Campus Sint-Jozef Steenweg op Merksplas 44 2300 Turnhout

Diabetische voetkliniek. Paul Arnouts Frans Boonen. AZ Turnhout Campus Sint-Jozef Steenweg op Merksplas 44 2300 Turnhout Diabetische voetkliniek Paul Arnouts Frans Boonen AZ Turnhout Campus Sint-Jozef Steenweg op Merksplas 44 2300 Turnhout diabetes mellitus frequentste oorzaak van blindheid bij volwassen frequentste oorzaak

Nadere informatie

Checklist 1 e aflevering Xarelto

Checklist 1 e aflevering Xarelto Checklist 1 e aflevering Xarelto 1. Juiste product 5. Bevorderen therapietrouw 2. Indicaties en dosering 6. Controleer interacties 3. Werkingsmechanisme 4. Leg belang therapietrouw uit 7. Geef patiëntenmateriaal

Nadere informatie

Nieuwe guidelines voor preventie. Cardio 2013 Johan Vaes

Nieuwe guidelines voor preventie. Cardio 2013 Johan Vaes Nieuwe guidelines voor preventie Cardio 2013 Johan Vaes Waarom is preventie nodig? CV ziekten blijven belangrijkste doodsoorzaak Zowel mannen als vrouwen Overlijden voor 75 j is ten gevolge van CV ziekten

Nadere informatie

NOACs: PERI-OPERATIEVE AANDACHTSPUNTEN: EEN UPDATE. prof. dr. Erik Vandermeulen Anesthesiologie UZ Leuven

NOACs: PERI-OPERATIEVE AANDACHTSPUNTEN: EEN UPDATE. prof. dr. Erik Vandermeulen Anesthesiologie UZ Leuven NOACs: PERI-OPERATIEVE AANDACHTSPUNTEN: EEN UPDATE prof. dr. Erik Vandermeulen Anesthesiologie UZ Leuven NOACs: Aanpak bij bloedingscomplicaties en dringende heelkunde prof. dr. Peter Verhamme Bloedings-

Nadere informatie

(On)zin van diabetes behandeling bij ouderen

(On)zin van diabetes behandeling bij ouderen symposium 11/10/14 (On)zin van diabetes behandeling bij ouderen Dr. K. Mortelmans Endocrinologie RZ HHart Leuven Belang Toenemende prevalentie type 2 diabetes Wijzigende levensgewoonte Vergrijzing Meer

Nadere informatie

Checklist 1 e aflevering Pradaxa

Checklist 1 e aflevering Pradaxa Checklist 1 e aflevering Pradaxa 1. Juiste product 5. Bevorderen therapietrouw 2. Indicaties en dosering 6. Controleer interacties 3. Werkingsmechanisme 4. Leg belang therapietrouw uit 7. Geef patiëntenmateriaal

Nadere informatie

Nieuwe Orale Anticoagulantia (NOACs)

Nieuwe Orale Anticoagulantia (NOACs) Nieuwe Orale Anticoagulantia (NOACs) Regionaal Formularium Zwolle Daphne Bertholee, ziekenhuisapotheker i.o. Douwe van der Meer, coördinator Regionaal Formularium Zwolle FTO 15 oktober 2013 Isala Inleiding

Nadere informatie

Perioperatief beleid voor patiënten behandeld met vitamine K antagonisten

Perioperatief beleid voor patiënten behandeld met vitamine K antagonisten Perioperatief beleid voor patiënten behandeld met vitamine K antagonisten Algemene principes: De voorgeschreven werkwijze is afhankelijk van 3 factoren: 1. Het bloedingsrisico gepaard met de ingreep. Dit

Nadere informatie

Chronische nierschade: hoe vaak, stadia en risico s

Chronische nierschade: hoe vaak, stadia en risico s Factsheet Nieren en nierschade deel 3 Nierschade vraagt om continue alertheid en aandacht van de behandelaar Nierfunctie en eiwitverlies: voorspellers van complicaties Chronische nierschade: hoe vaak,

Nadere informatie

Geneesmiddelen die de stolling beïnvloeden bij atrium fibrilleren

Geneesmiddelen die de stolling beïnvloeden bij atrium fibrilleren 27-10-2016 Geneesmiddelen die de stolling beïnvloeden bij atrium fibrilleren Wobbe Hospes, ziekenhuisapotheker Agenda Waarom en wanneer antistolling? Stollingscascade en aangrijpingspunten geneesmiddelen

Nadere informatie

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 5 Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade In Nederland hebben 1,7 miljoen mensen chronische nierschade. Dit is in veel gevallen het gevolg van

Nadere informatie

WOUTTERS Catherine VAN HUFFELEN Brigitte

WOUTTERS Catherine VAN HUFFELEN Brigitte WOUTTERS Catherine VAN HUFFELEN Brigitte verpleegkundige nierfalenkliniek ZNA Stuivenberg Voorstelling van het project ingediend door Dr. Wendy Engelen Multidisciplinair streven naar een betere dienstverlening

Nadere informatie

De behandeling van osteoporotische heupfracturen: een uitdaging voor de chirurg

De behandeling van osteoporotische heupfracturen: een uitdaging voor de chirurg De behandeling van osteoporotische heupfracturen: een uitdaging voor de chirurg Prof. Dr. A. Sermon Traumatologische Heelkunde UZ Gasthuisberg, Leuven Probleemstelling Probleemstelling Epidemiologie Specifieke

Nadere informatie

Atriumfibrilleren, je zou er hartkloppingen van krijgen!

Atriumfibrilleren, je zou er hartkloppingen van krijgen! Atriumfibrilleren, je zou er hartkloppingen van krijgen! ATRIUMFIBRILLEREN EN ANTISTOLLING RECENTE ONTWIKKELINGEN WETENSCHAPPELIJKE BIJEENKOMST 2012 Drs. S Rutten- de Jong, cardioloog Elkerliek ziekenhuis

Nadere informatie

Boezemfibrilleren bij ouderen

Boezemfibrilleren bij ouderen Boezemfibrilleren bij ouderen Thema Jong tot Oud CarVasZ 20 november 2015 Cyril Camaro, cardioloog Programma: boezemfibrilleren 1. is een ziekte van de oudere patiënt! 3. een casus uit de praktijk Probleemstelling,

Nadere informatie

Stadia chronische nierschade

Stadia chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 3 Nierschade vraagt om continue alertheid en aandacht van de behandelaar Nierfunctie en eiwitverlies: voorspellers van complicaties Stadia chronische nierschade Nierschade

Nadere informatie

Handleiding voor het gebruik van medische wacht- en hulpdiensten

Handleiding voor het gebruik van medische wacht- en hulpdiensten Handleiding voor het gebruik van medische wacht- en hulpdiensten Medische wacht- en hulpdiensten zijn er steeds voor mensen die medische zorgen nodig hebben. De realiteit leert echter dat men vaak niet

Nadere informatie

MEDISCH PROTOCOL Peri-operatief beleid van patiënten behandeld met bloedverdunners

MEDISCH PROTOCOL Peri-operatief beleid van patiënten behandeld met bloedverdunners JESSA ZIEKENHUIS MEDISCH PROTOCOL 09.01.01.19.01 Peri-operatief beleid van patiënten behandeld met bloedverdunners Datum opmaak: 01/12/2010 Datum laatste herziening: 15/10/2014 Pagina s protocol: 16 Pagina

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Standaard prijslijst DBC-zorgproducten DBCzorgproductcode 972804003 Operatie bij Verminderde vruchtbaarheid 14B167 20150401 20151231 2.962,25 972804004 Injectie van sperma met stimulatie - punctie - labonderzoek

Nadere informatie

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 197 198 Samenvatting In het proefschrift worden diverse klinische aspecten van primaire PCI (Primaire Coronaire Interventie) voor de behandeling van een hartinfarct onderzocht.

Nadere informatie

Bloeddrukregeling: hoger? lager?

Bloeddrukregeling: hoger? lager? www.hhzhlier.be 1 h.-hartziekenhuis vzw Bloeddrukregeling: hoger? lager? Dr. L. Nestor Geriater www.hhzhlier.be 2 To fall or not to fall HYPERTENSIE BIJ BEJAARDEN: How to treat? That s the question! Bloeddrukregeling

Nadere informatie

ACHIL: evaluatie van de zorgtrajecten diabetes mellitus type 2 en chronische nierinsufficiëntie

ACHIL: evaluatie van de zorgtrajecten diabetes mellitus type 2 en chronische nierinsufficiëntie ACHIL: evaluatie van de zorgtrajecten diabetes mellitus type 2 en chronische nierinsufficiëntie Achil Phase 1 (2009-2013). Ambulatory Care Health Information Laboratory Feedback rapport Lokale Multidisciplinaire

Nadere informatie

Geachte collega. Er naar uitziend u opnieuw talrijk te mogen verwelkomen, namens de Wetenschappelijke Commissie, dr. Joris Arts voorzitter

Geachte collega. Er naar uitziend u opnieuw talrijk te mogen verwelkomen, namens de Wetenschappelijke Commissie, dr. Joris Arts voorzitter SYMPOSIA 2013-2014 Geachte collega Het voorbije academiejaar was een groot succes. De opkomst op de verschillende symposia was beduidend hoger dan de vorige jaren. De nauwere samenwerking met HABO was

Nadere informatie

NOAC s: Antistolling bij atriumfibrilleren

NOAC s: Antistolling bij atriumfibrilleren NOAC s: Antistolling bij atriumfibrilleren Uitgangspunten Handige websites NHG standaard Atriumfibrilleren M79 European Society of Cardiology Atrial Fibrillation (ESC) Leidraad begeleide introductie NOAC

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES VERTEGENWOORDIGING & STUDIES EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES Eind 2013 hebben de Onafhankelijke Ziekenfondsen een analyse gemaakt van de concentratie van de uitgaven

Nadere informatie

Elkerliek Ziekenhuis Standaard prijslijst DBC DOT 2013 Prijzen geldig voor zorgproducten geopend vanaf 1 juli 2013

Elkerliek Ziekenhuis Standaard prijslijst DBC DOT 2013 Prijzen geldig voor zorgproducten geopend vanaf 1 juli 2013 Elkerliek Ziekenhuis Standaard prijslijst DBC DOT 2013 Prijzen geldig voor zorgproducten geopend vanaf 1 juli 2013 Declaratie 14B167 972804003 Operatie bij Verminderde vruchtbaarheid 2.565,08 1.928,13

Nadere informatie

VOORKAMERFIBRILLATIE WAT U MOET WETEN. - Patiëntinformatie -

VOORKAMERFIBRILLATIE WAT U MOET WETEN. - Patiëntinformatie - VOORKAMERFIBRILLATIE WAT U MOET WETEN - Patiëntinformatie - 1 Voorkamerfibrillatie (vkf) of boezemfladderen, zoals onze noorderburen het zo mooi zeggen, is een veel voorkomende aandoening, die 1 op de

Nadere informatie

NOAC en coronairlijden. Drs. N. Bennaghmouch, arts-onderzoeker Cardiologie NICE Congres 7 oktober 2016

NOAC en coronairlijden. Drs. N. Bennaghmouch, arts-onderzoeker Cardiologie NICE Congres 7 oktober 2016 NOAC en coronairlijden Drs. N. Bennaghmouch, arts-onderzoeker Cardiologie NICE Congres 7 oktober 2016 Disclosure (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties Geen

Nadere informatie

KGBN. Zin en onzin van statines bij de hoogbejaarde patiënt. De neuroloog & statines.

KGBN. Zin en onzin van statines bij de hoogbejaarde patiënt. De neuroloog & statines. KGBN Zin en onzin van statines bij de hoogbejaarde patiënt. De neuroloog & statines. A/ ISCHEMIC STROKE / TIA & geen CHD : Heart Protection Study : Subgroep stroke antec. gerandomiseerd naar simvastatine

Nadere informatie

Voetverzorging. Verschillende specialisten Pedicure. Podoloog. Orthopedist

Voetverzorging. Verschillende specialisten Pedicure. Podoloog. Orthopedist Voetverzorging Verschillende specialisten Pedicure Een pedicure of voetverzorger zorgt voor een goede (basis)verzorging van de normale, niet pathologische/niet zieke voet. Het gaat hierbij om het knippen

Nadere informatie

Diabetes voetzorg in de organisatie

Diabetes voetzorg in de organisatie Diabetes voetzorg in de organisatie Prof Dr Randon C Dienst thoracale en vasculaire heelkunde, UZ Gent Verantwoordelijke diabetes voetkliniek UZ Gent Voorzitster commissie diabetische voet, Diabetes Liga

Nadere informatie

Nieuwe KB PODOLOGIE. Hanne Van Herp, Attaché FOD VVVL, secretaris FRPB Mieke Fransen, Voorzitter Erkenningscommissie

Nieuwe KB PODOLOGIE. Hanne Van Herp, Attaché FOD VVVL, secretaris FRPB Mieke Fransen, Voorzitter Erkenningscommissie Nieuwe KB PODOLOGIE Hanne Van Herp, Attaché FOD VVVL, secretaris FRPB Mieke Fransen, Voorzitter Erkenningscommissie Historiek KB Podologie Herziening koninklijk besluit van 15/10/2001 artikels geschrapt

Nadere informatie

NOACs in de dagelijkse praktijk. Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden m.v.huisman@lumc.nl

NOACs in de dagelijkse praktijk. Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden m.v.huisman@lumc.nl NOACs in de dagelijkse praktijk Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden m.v.huisman@lumc.nl Belangen Voordrachten tijdens wetenschappelijke verenigingen ondersteund door farma; honoraria

Nadere informatie

Checklist 1 e aflevering Xarelto

Checklist 1 e aflevering Xarelto Checklist 1 e aflevering Xarelto 1. Juiste product 5. Bevorderen therapietrouw 2. Indicaties en dosering 6. Controleer interacties 3. Werkingsmechanisme 4. Leg belang therapietrouw uit 7. Geef patiëntenmateriaal

Nadere informatie

Antistolling: Oh FAQ!

Antistolling: Oh FAQ! Antistolling: Oh FAQ! FTTO 5 februari 2014 Sponsoren www.astrazeneca.nl www.bayer.nl www.boehringer-ingelheim.nl www.pfizer.nl 1 Programma 17.30 uur Ontvangst met broodjes en gelegenheid om stands te bezoeken

Nadere informatie

Zorgtraject voor chronische nierinsufficiëntie. Kom jij in aanmerking?

Zorgtraject voor chronische nierinsufficiëntie. Kom jij in aanmerking? Zorgtraject voor chronische nierinsufficiëntie Kom jij in aanmerking? ZORGTRAJECT VOOR CHRONISCHE NIERINSUFFICIËNTIE Heb je chronische nierinsufficiëntie? Dan kom je misschien in aanmerking voor een zorgtraject.

Nadere informatie

Stolling en antistolling. Esther Kragten, arts trombose en trombofilie

Stolling en antistolling. Esther Kragten, arts trombose en trombofilie Stolling en antistolling Esther Kragten, arts trombose en trombofilie Inhoud Antistolling peri-operatief onderbreken continueren Risico op trombose Arterieel Veneus Risico op bloeding: Peri-operatief Nabloeding

Nadere informatie

Opvang van beroerte op de spoedgevallen Status praesens 2016

Opvang van beroerte op de spoedgevallen Status praesens 2016 Opvang van beroerte op de spoedgevallen Status praesens 2016 Voortgezette opleiding Urgentiegeneeskunde Ann De Smedt Neurologie, UZ Brussel Overzicht 1. Inleiding 2. Time = brain 3. Competence = brain

Nadere informatie

Checklist 1 e aflevering Eliquis

Checklist 1 e aflevering Eliquis Checklist 1 e aflevering Eliquis 1. Juiste product 5. Bevorderen therapietrouw 2. Indicaties en dosering 6. Controleer interacties 3. Werkingsmechanisme 4. Leg belang therapietrouw uit 7. Geef patiëntenmateriaal

Nadere informatie

Coordinatie--erkenningscriteria--geneesheren-specialisten--nefrologie-bijzondere-criteria---MB doc

Coordinatie--erkenningscriteria--geneesheren-specialisten--nefrologie-bijzondere-criteria---MB doc 4 DECEMBER 1995. - Ministerieel besluit tot vaststelling van de bijzondere erkenningscriteria voor de geneesheren-specialisten houders van de bijzondere beroepstitel in de nefrologie, alsook van de stagemeesters

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 198 Het eerste deel van dit proefschrift beschrijft de effectiviteit van clopidogrel en tirofiban in patiënten met een acuut hart infarct verwezen voor een spoed dotter behandeling. In hoofdstuk 1 werd

Nadere informatie

Goede scores voor het OLV Ziekenhuis

Goede scores voor het OLV Ziekenhuis Toelichting bij de resultaten van het OLV Ziekenhuis voor de kwaliteitsindicatoren van het Vlaams Ziekenhuisnetwerk Goede scores voor het OLV Ziekenhuis Het project Sinds enkele jaren is er meer aandacht

Nadere informatie

Bijlage III. Wijzigingen die zijn aangebracht aan relevante delen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter

Bijlage III. Wijzigingen die zijn aangebracht aan relevante delen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter Bijlage III Wijzigingen die zijn aangebracht aan relevante delen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter Opmerking: Deze wijzigingen aan de relevante delen van de Samenvatting van

Nadere informatie

Inleiding. Dr. Stas, nefroloog

Inleiding. Dr. Stas, nefroloog Wereldnierdag 2015 Inleiding Dr. Stas, nefroloog 2 Programma 19h05-19h25: Een jonge mama aan de dialyse, een getuigenis. (Annemie Reeckmans) 19h25-19h50: Leven met een nierziekte in Vlaanderen: We staan

Nadere informatie

Ziekte van Alzheimer. Impact van de beperkingsmaatregelen op de terugbetaling. studie

Ziekte van Alzheimer. Impact van de beperkingsmaatregelen op de terugbetaling. studie studie Ziekte van Alzheimer Impact van de beperkingsmaatregelen op de terugbetaling van geneesmiddelen De ziekte van Alzheimer is een groot probleem voor onze volksgezondheid, niet alleen omdat er zoveel

Nadere informatie

INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER. nefrectomie

INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER. nefrectomie INFORMATIE- EN TOESTEMMINGSFORMULIER nefrectomie De BAU geeft de toestemming aan urologen om het onderstaand informatie- en toestemmingsformulier te gebruiken voor hun praktijk. Het is echter niet toegelaten

Nadere informatie

Endoscopie en anticoagulantia: een update.

Endoscopie en anticoagulantia: een update. Endoscopie en anticoagulantia: een update. Dr. Koen Van Dycke, Prof. Dr. Isabelle Colle, Prof. Dr. Martine De Vos. Dienst Gastro-enterologie UZ Gent. De Pintelaan 185 9000 Gent Abstract: Door de toenemende

Nadere informatie

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Geneeskundige Verzorging Omzendbrief VI nr 2014/512 van 24 december 2014 3910/1422 Van toepassing vanaf 23 december 2014 Tarieven ; geneesheren

Nadere informatie

Problematiek 17/01/2011. Dr. Patrick Schoeters PREVENTIEF ANTISTOLLINGSBELEID BIJ ENDOSCOPISCHE PROCEDURES

Problematiek 17/01/2011. Dr. Patrick Schoeters PREVENTIEF ANTISTOLLINGSBELEID BIJ ENDOSCOPISCHE PROCEDURES Preventief antistollingsbeleid bij endoscopische procedures : een bloedstollend verhaal PREVENTIEF BIJ ENDOSCOPISCHE PROCEDURES Dr. Patrick Schoeters Problematiek Thrombusvorming cruciaal in cardiovasculaire

Nadere informatie

Integrale farmacie: Rol poliklinische farmacie. Lustrumsymposium St Antonius Apotheek 5 jaar Drs. K.I. (Kristie) Bekkers - Oostrom

Integrale farmacie: Rol poliklinische farmacie. Lustrumsymposium St Antonius Apotheek 5 jaar Drs. K.I. (Kristie) Bekkers - Oostrom Integrale farmacie: Rol poliklinische farmacie Lustrumsymposium St Antonius Apotheek 5 jaar Drs. K.I. (Kristie) Bekkers - Oostrom St Antonius Apotheek 5 jaar RvC De Roerdomp Medisch Specialisten Klinische

Nadere informatie

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG 0530.2015107627 Zorginstituut Nederland Pakket Eekholt 4 1112 XH Diemen Postbus

Nadere informatie

Coordinatie--ZH--KB-15-02-1999--Zorgprogrammas--Lijst.doc BS 25/03/1999

Coordinatie--ZH--KB-15-02-1999--Zorgprogrammas--Lijst.doc BS 25/03/1999 15 FEBRUARI 1999. Koninklijk Besluit tot vaststelling van de lijst van zorgprogramma's zoals bedoeld in artikel 12 van de gecoördineerde wet van 10 juli 2008 op de ziekenhuizen en andere verzorgingsinrichtingen

Nadere informatie

Voorkom bloedingen. de achtergrond van antistollingsmiddelen, interacties en risicofactoren. Eindhoven, 19 juni 2014

Voorkom bloedingen. de achtergrond van antistollingsmiddelen, interacties en risicofactoren. Eindhoven, 19 juni 2014 Voorkom bloedingen de achtergrond van antistollingsmiddelen, interacties en risicofactoren Eindhoven, 19 juni 2014 dr. M.R. Nijziel, internist-hematoloog Indeling stollingssysteem oude antistollingsmiddelen

Nadere informatie

OPVOLGING EN BEHANDELING VAN PATIENTEN MET CHRONISCH NIERFALEN: DE VRAAG NAAR EEN CONVENTIE LAAT ZICH DUIDELIJK VOELEN.

OPVOLGING EN BEHANDELING VAN PATIENTEN MET CHRONISCH NIERFALEN: DE VRAAG NAAR EEN CONVENTIE LAAT ZICH DUIDELIJK VOELEN. OPVOLGING EN BEHANDELING VAN PATIENTEN MET CHRONISCH NIERFALEN: DE VRAAG NAAR EEN CONVENTIE LAAT ZICH DUIDELIJK VOELEN. auteur: Krista Bosteels De laatste jaren is men er in de nefrologie sterk van overtuigd

Nadere informatie

NBVN Registratie NBVN

NBVN Registratie NBVN Registratie 1996 2.. Registratie = Nederlandstalige Belgische Vereniging voor Nefrologie Sinds 1991 Belangenbehartiging Nefrologen Evaluatie klinische activiteiten Bestuur B. De Moor (voorzitter) W. Lemahieu

Nadere informatie

De lange weg is vaak te kort.

De lange weg is vaak te kort. www.hhzhlier.be 1 h.-hartziekenhuis vzw De lange weg is vaak te kort. Dr. F. Krekelbergh Geriater Verantwoordelijke arts palliatieve zorgen Levenseinde is belangrijk moment Vroeg of laat Leven : veel verlieservaringen

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

Predialysebegeleiding: de multidisciplinaire approach

Predialysebegeleiding: de multidisciplinaire approach Predialysebegeleiding: de multidisciplinaire approach Prof. Dr. K Claes Katrien Dierickx Eveline Hallez - Natalie Maerten & multidisciplinair predialyseteam Zorgprogramma met 2 pijlers Gestructureerd &

Nadere informatie

ACUTE ZORG SIONSBERG 2.0 ACUTE ZORG SIONSBERG 2.0. Wie sturen de patiënten: ACUTE ZORG SIONSBERG 2.0. Opvang basis acute zorg: Ons Streven:

ACUTE ZORG SIONSBERG 2.0 ACUTE ZORG SIONSBERG 2.0. Wie sturen de patiënten: ACUTE ZORG SIONSBERG 2.0. Opvang basis acute zorg: Ons Streven: Ons Streven: Kwalitatief goede en veilige zorg Dichtbij en makkelijk toegankelijk Duurzaam en tegen lagere kosten 24/7 beschikbaar, dan ook Dokterswacht bestaansrecht! Wie sturen de patiënten: Huisartsen

Nadere informatie

- NATIONALE RAAD VOOR ZIEKENBUIS- VOORZIENINGEN.

- NATIONALE RAAD VOOR ZIEKENBUIS- VOORZIENINGEN. 3 1 MJNISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEm EN LEEFMILŒU. BRUSSEL, 19/05/1994 Bestuur der Verzorgingsinstellingen. - NATIONALE RAAD VOOR ZIEKENBUIS- VOORZIENINGEN. Afdeling "Programmatie en Erkenning" ref. : NRZVill/81-2

Nadere informatie

Inhoud. Voorbereiding op de transplantatie De wachtlijst De oproep Hoe gebeurt een transplantatie?... 8

Inhoud. Voorbereiding op de transplantatie De wachtlijst De oproep Hoe gebeurt een transplantatie?... 8 Inhoud Voorbereiding op de transplantatie... 5 De wachtlijst... 7 De oproep... 7 Hoe gebeurt een transplantatie?... 8 Waar gebeurt een transplantatie?... 9 Wat merk ik ervan?... 9 Welke medicatie moet

Nadere informatie

HOOFDSTUK I. - Criteria voor de opleiding en erkenning van de geneesheren-specialisten in de fysische geneeskunde en revalidatie

HOOFDSTUK I. - Criteria voor de opleiding en erkenning van de geneesheren-specialisten in de fysische geneeskunde en revalidatie VAS, afdeling Antwerpen 1 20 OKTOBER 2004. - Ministerieel besluit tot vaststelling van de bijzondere criteria voor de erkenning van geneesheren-specialisten, stagemeesters en stagediensten voor de specialiteit

Nadere informatie

Borstchirurgie: mastectomie met okselklieruitruiming

Borstchirurgie: mastectomie met okselklieruitruiming AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: mastectomie

Nadere informatie

7. Zorgtrajecten. Inleiding. suggestievragen

7. Zorgtrajecten. Inleiding. suggestievragen 7. Zorgtrajecten Inleiding Een zorgtraject beoogt een multidisciplinaire benadering van de chronisch zieke patiënt. De toepassing van een zorgtraject gaat echter gepaard met een aantal administratieve

Nadere informatie

Casus 2. Casus 2. Medicatiehistoriek: Amiodarone 200 mg EG 60 co. Coversyl 5 mg 90 co. Furosemide 40 mg 50 co. Mixtard 30/70. Lanoxin 125.

Casus 2. Casus 2. Medicatiehistoriek: Amiodarone 200 mg EG 60 co. Coversyl 5 mg 90 co. Furosemide 40 mg 50 co. Mixtard 30/70. Lanoxin 125. Casus 2 Medicatiehistoriek: Amiodarone 200 mg EG 60 co Coversyl 5 mg 90 co Furosemide 40 mg 50 co Mixtard 30/70 Lanoxin 125 Lanoxin 250 Marcoumar 3 mg Perindopril 4 mg 30 co Sipralexa 10 mg 56 co Sotalex

Nadere informatie

Wat is nieuw in Antistollingswereld?

Wat is nieuw in Antistollingswereld? Wat is nieuw in Antistollingswereld? Peter Verhamme Bloedings- en vaatziekten UZ Leuven NOACs/DOACs - Antistolling bij VKF: Waarom we NOACs verkiezen! - Peri-operatief beleid 1 Nieuwe orale anticoagulantia

Nadere informatie

Voorbeelden van een Best Practice, 2 vooringevulde sjablonen

Voorbeelden van een Best Practice, 2 vooringevulde sjablonen Voorbeelden van een Best Practice, 2 vooringevulde sjablonen KHLeuven verzamelt in kader van het projct Educhron best practices m.b.t. educatie. U kan uw best practice doorgeven via het daarvoor voorziene

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Patiënt specifiek instrumentarium

Patiënteninformatie. Patiënt specifiek instrumentarium Patiënteninformatie Patiënt specifiek instrumentarium Dr. T. De Baets Heup, enkel en voetchirurgie Dr. M. Mombert Hand-, pols- en elleboogchirurgie Dr. J. De Wachter Enkel en voetchirurgie Dr. J. Roos

Nadere informatie

OSCAR Nederland. Multi etnische organisatie voor patiënten en dragers van sikkelecelziekte en thalassemie

OSCAR Nederland. Multi etnische organisatie voor patiënten en dragers van sikkelecelziekte en thalassemie OSCAR Nederland. Multi etnische organisatie voor patiënten en dragers van sikkelecelziekte en thalassemie Wensen van patiënten en dragers van Sikkelcelziekte en Thalassemie bij monde van hun multi-etnische

Nadere informatie

Waar staan wij voor. Wie zijn wij

Waar staan wij voor. Wie zijn wij Medische dienst Waar staan wij voor Revalidatie: Het medisch team waakt over de therapeutische revalidatie en de algemene gezondheidstoestand van uw kind. Informatie: Wij geven medisch en therapeutisch

Nadere informatie

Preoperatieve onderzoeken

Preoperatieve onderzoeken Preoperatieve onderzoeken Dr.Veerle Dirckx Anesthesie mariaziekenhuis.be Mensen zorgen voor mensen Preoperatieve evaluatie: overzicht Voorgeschiedenis medisch en chirurgisch KOZ Medicatie Allergie met

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Algemene info voor hemodialysepatiënten

Patiënteninformatie. Algemene info voor hemodialysepatiënten Patiënteninformatie Algemene info voor hemodialysepatiënten 2 Inhoud Inhoud... 3 Inleiding... 5 Algemene informatie... 5 Functie van de nier... 5 Symptomen bij functieverlies van de nieren... 5 Behandeling

Nadere informatie

Perioperatief antistollingsbeleid UMCG. Samenvatting

Perioperatief antistollingsbeleid UMCG. Samenvatting 1 2 Perioperatief antistollingsbeleid UMCG Samenvatting Patiënten ingesteld op antistollingsmiddelen hebben bij continuatie van de antistolling een verhoogde kans op bloedverlies en bij het staken van

Nadere informatie

De acuut zieke chronische patiënt in een acuut ziekenhuis

De acuut zieke chronische patiënt in een acuut ziekenhuis De acuut zieke chronische patiënt in een acuut ziekenhuis Dr. De Coster Olivier, Stedelijke Ziekenhuis Roeselare UZ-Brussel Stedelijk Ziekenhuis Roeselare Brugsesteenweg 90 8800 Roeselare T 051 23 61 11

Nadere informatie

Voorlopige minimale dataset Diabetes

Voorlopige minimale dataset Diabetes Voorlopige minimale dataset Diabetes Bestand 1: Identificatie client/patient nummer Begindatum_zorgtraject Einddatum_zorgtraject Reden_einddatum_zorgtraject Einde kalenderjaar Verwijzing naar 2e lijn Overlijden

Nadere informatie

Medisch Centrum Aalter WELKOM

Medisch Centrum Aalter WELKOM Medisch Centrum Aalter WELKOM Welkom in het Medisch Centrum Het Medisch Centrum Aalter maakt deel uit van het AZ Sint-Lucas in Gent. Het bestaat uit een polikliniek, een low-care hemodialyse centrum en

Nadere informatie

VLAAMSE ORPADT DIALYSE ENQUETE 1992

VLAAMSE ORPADT DIALYSE ENQUETE 1992 VLAAMSE ORPADT DIALYSE ENQUETE 1992 Inleiding De structuur, werking, organisatie en verantwoordelijkheid van de algemene Verpleging in Belgie is sinds jaren goed bestudeerd en gekend. Vanuit deze algemene

Nadere informatie

ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE. Dr. Ameloot Ivan - Dr. Kegels Lore Dr. Van Asch Yves - Dr. Veldeman Guy

ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE. Dr. Ameloot Ivan - Dr. Kegels Lore Dr. Van Asch Yves - Dr. Veldeman Guy ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE Dr. Ameloot Ivan - Dr. Kegels Lore Dr. Van Asch Yves - Dr. Veldeman Guy Arthroscopie U krijgt binnenkort een kijkoperatie van de knie, een zogenaamde arthroscopie. Deze folder

Nadere informatie

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER?

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? Wij voorzien een tegemoetkoming in de kostprijs! 3 Wij zijn echt met je gezondheid bezig! Wie komt in aanmerking voor deze tegemoetkoming? Alle leden die al 6 maanden bijdragen

Nadere informatie

Heeft een transplantatie een invloed op mijn voedingspatroon?

Heeft een transplantatie een invloed op mijn voedingspatroon? Heeft een transplantatie een invloed op mijn voedingspatroon? Dr. Michel DE PAUW Hartcentrum UZ Gent 1 juli 2013 1 Waarom aandacht voor voeding na transplantatie? Meer kans voor infecties door een verminderde

Nadere informatie