Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET)"

Transcriptie

1 Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Startbijeenkomst Energiestrategie Midden-Holland Woensdag 22 juni 2016 Workshopronde I sessie C

2

3 Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) GR: samenwerking van 8 gemeenten, o.a. thema energie Van onderzoek wat ruimtelijk kan (1.0), naar 8 potentiestudies (2.0) en een regionaal uitvoeringsprogramma (3.0) Ambitie: in zes stappen naar een energieneutrale regio in 2040 Samen met stakeholders en ambassadeurs From zero to hero in 2,5 jaar

4

5

6 Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Waarom energietransitie? Fossiele energiebronnen raken op CO2-uitstoot verandert het klimaat Geopolitieke situatie: afhankelijkheid van (instabiele) regio s En vooral omdat! Energietransitie kansen biedt voor de werkgelegenheid en economie In Parkstad jaarlijks 500 miljoen aan energiekosten wordt betaald Energietransitie gaat over besteedbaar inkomen van inwoners Energie = ruimte

7

8 ?

9 Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Centraal uitgangspunt: Een onderbouwde ambitie, we roepen niet zomaar iets! Doelstelling: De regionale potenties voor energiebesparing én duurzame energieopwekking en op basis daarvan een onderbouwde ambitie uitspreken over de toekomstige energiehuishouding in Parkstad Limburg vanuit de context gekeken wat mogelijk, passend en gewenst is, géén doorvertaling van abstracte, top-down opgelegde doelstellingen

10

11

12 energie Energiebesparing Duurzame energieopwekking tijd

13 + 29,6 PJ primair 22,4 PJ +

14 37% Woningen 29% Publieke & Commerciële Dienstverlening 16% Verkeer en vervoer 16% Industrie en energie <1% Landbouw <2% Overig

15

16 Energiebesparing: 10,1 PJ (33%)

17

18 Twee scenario s: voorbeeld zon-pv Technisch ha 70 PJ Integraal ha ha 11,5 PJ

19 Zonne-energie integraal scenario

20 Biomassa integraal scenario

21 Warmte-koude opslag integraal scenario

22 Waterkracht integraal scenario

23 Grote windturbines technisch scenario

24 Grote windturbines integraal scenario

25 Duurzame energieopwekking: 20,8 PJ

26

27 13,0 PJ

28

29 Regionaal Ambitiedocument PALET 1.0 Conclusies 29,6 PJ fossiel energiegebruik waarvan 45% verlies We kunnen 10,1 PJ besparen tot 2040 We kunnen 20,8 PJ opwekken, maar hebben maar 13 PJ nodig We hebben dus iets te kiezen en kunnen aan knoppen draaien We kunnen in 2040 energieneutraal zijn 66% energiegebruik in gebouwde omgeving 500 miljoen energierekeningen waarvan 224 miljoen huishoudens 98% verdwijnt uit de regio Energietransitie is economie

30 PALET 1.0

31 PALET 2.0

32 PALET 2.0: Energiepotenties per gemeente Volgens dezelfde methode als PALET 1.0: 1. Nulmeting: huidige energievoorziening 2. Besparingspotentie in de diverse sectoren (wonen, publieke dienstverlening, commerciële dienstverlening, industrie, verkeer en vervoer, landbouw etc.) 3. Duurzame opwekkingspotentie (zonne-energie, windenergie, biomassa, warmte-koude opslag) Aangevuld met: Een onderbouwd perspectief per gemeente, waarin op basis van gemeentespecifieke potenties aanbevelingen worden gedaan voor de uitvoering.

33 PALET 2.0: Gemeente Heerlen Nulmeting: het huidige energiegebruik Gemeente Heerlen Parkstad Limburg

34

35 PALET 2.0: Heerlen Nulmeting: jaarlijkse energiekosten in Heerlen = 193 miljoen

36 PALET 2.0: Heerlen Het energiegebruik in de sector woningen: TJ

37 PALET 2.0: Heerlen Het energiegebruik in de publieke dienstverlening: TJ

38 PALET 2.0: Heerlen Het energiegebruik in de commerciële dienstverlening: TJ

39 PALET 2.0: Heerlen Het energiegebruik in de industrie: TJ

40 PALET 2.0: Heerlen Besparingspotentieel: TJ op TJ (33%)

41 Twee scenario s: technisch en integraal Technisch maximale capaciteit voor hernieuwbare energie opwekking in de regio Integraal capaciteit voor hernieuwbare energie vanuit ruimtelijk realistisch perspectief

42

43

44

45

46

47

48

49 PALET 2.0: richting uitvoering (besparen én opwekken) Morgen beginnen, snel resultaat: - Verduurzaam het publieke vastgoed - Begin met de particuliere woningvoorraad Morgen beginnen, later resultaat: - Versnel het gesprek met de woningcorporaties - Ga het gesprek aan met de commerciële dienstverlening en industrie - Begin met analyse en onderzoek naar grootschalige opwekking - Enthousiasmeer, activeer en betrek mensen: communicatie

50

51 PALET 3.0

52 Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET 3.0) Uitgangspunten PALET 3.0: Uitvoeringsprogramma Gefundeerd en gestructureerd Herleidbaar en meetbaar Afgestemd en samenhangend voor acht gemeenten en dus één regio In 6 stappen van 4 jaren met tussen-evaluaties naar 2040 Realistisch: Parkstad loopt achter (1,5% tegen 5,6% landelijk) Ambitie is 8% besparing en 8% duurzame energieopwekking voor Van 10,1 PJ besparing en 13 PJ duurzame opwekking tot 2040 Kwalitatief (wat), kwantitatief (hoeveel) en locatief (waar) Ruimte voor lerend netwerk (systeemverandering)

53

54

55

56

57 Wat moet PALET 3.0 (bv. deel Brunssum) opleveren tot 2020? In 2020 kan dit (8%) in Brunssum bespaard en duurzaam opgewekt worden: 87 ha oppervlak 0,66% van ha oppervlak Parkstad Limburg Potentie besparing Totaal Woningen Publieke dienstverlening Commerciële dienstverlening, industrie en energie Infrastructuur, verkeer en vervoer Overig (o.a. landbouw) TOTAAL (TJ) 65,36 21,84 19,04 16,88 7,60 0,00 Potentie opwekking Totaal Toepassing ha TJ ha TJ ha TJ ha TJ ha TJ ha TJ PV 2,46 20,86 0,77 6,53 0,59 5,00 1,07 9,12 0,03 0,21 PV grondgebonden 3,25 27,61 2,21 18,74 1,04 8,87 Zonnecollectoren 0,14 2,31 0,14 2,31 Asfaltcollectoren 1,00 9,39 1,00 9,39 Totaal ZON 6,85 60,16 0,90 8,84 0,59 5,00 3,28 27,86 1,03 9,60 1,04 8,87 Potentie opwekking Totaal Toepassing # TJ # TJ # TJ # TJ # TJ # TJ Windturbines (3MW) 0,65 10,55 n.v.t. n.v.t. 0,15 2,43 0,08 1,22 n.v.t. n.v.t. 0,43 6,90 Gebouwgebonden windturbines 31,76 0,13 17,93 0,07 4,90 0,02 8,93 0,04 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Totaal WIND 10,68 17,93 0,07 5,05 2,45 9,01 1,25 0,00 0,00 0,43 6,90 Potentie opwekking Totaal Toepassing ha TJ ha TJ ha TJ ha TJ ha TJ ha TJ Open/gesloten systeem 24,10 26,11 16,14 17,49 3,20 3,47 4,76 5,16 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Bodemwarmtewisselaar 24,10 26,93 16,14 18,04 3,20 3,57 4,76 5,32 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Totaal WKO 48,21 53,05 32,28 35,52 6,40 7,04 9,53 10,48 0,00 0,00 0,00 0,00 Potentie opwekking Totaal Woningen Publieke dienstverlening Commerciële dienstverlening, industrie en energie Woningen Publieke dienstverlening Commerciële dienstverlening, industrie en energie Woningen Publieke dienstverlening Commerciële dienstverlening, industrie en energie Woningen Publieke dienstverlening Commerciële dienstverlening, industrie en energie Infrastructuur, verkeer en vervoer Infrastructuur, verkeer en vervoer Infrastructuur, verkeer en vervoer Infrastructuur, verkeer en vervoer Overig (o.a. landbouw) Overig (o.a. landbouw) Overig (o.a. landbouw) Overig (o.a. landbouw) Toepassing ton TJ ton TJ ton TJ ton TJ ton TJ ton TJ stortplaatsgas n.v.t. 0,00 mest 24,50 0,01 24,50 0,01 bermmaaisel 10,56 0,06 10,56 0,06 houtige biomassa 54,76 0,62 54,76 0,62 stro 10,40 0,16 10,40 0,16 snoeihout 3,36 0,23 3,36 0,23 GFT 97,26 0,06 97,26 0,06 Totaal BIOMASSA 200,85 1,15 100,62 0,30 54,76 0,62 0,00 0,00 10,56 0,06 34,90 0,17 TOTAAL (TJ) 125,04 44,73 15,12 39,60 9,66 15,93

58

59 8% Energiebesparing: 10,9 % Duurzame energieopwekking: 8,3 %

60

61 Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Wat heeft PALET tot dusverre opgeleverd? From zero to hero. In 2013 wisten we niets, nu zijn wij koploperregio in Nederland (Urgenda, VNG, uitnodigingen binnen- en buitenland) Kaderstellend energiebeleid van 8 gemeenten Gefundeerd, afgestemd, samenhangend, niet vrijblijvend Randvoorwaarden scheppend Stip op de horizon Massa Lerend netwerk Enorme economische kans: +/- 750 miljoen investering

62

63 Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Waar staan wij nu? Zoeken naar de juiste weg: implementatie en proces Broedkamer is regiekamer: kwalitatieve monitoring Organiseren van regionale én (8x) gemeentelijke uitvoering Noodzakelijke procesmiddelen: aanjaag- en uitwerkgeld (+/- 1,5 miljoen) Want: in beweging brengen investeringsvolume 750 miljoen Samenwerking met EU, Rijk, Provincie, stakeholders/ambassadeurs en inwoners Concreet aan de slag met projecten: Zonnepanelenproject Parkstad

64 Zonnepanelenproject Parkstad Peildatum: 21 juni 2016 Interesse Richtlijn 1 e tranche % Brunssum: ,4% Heerlen: ,7% Kerkrade: ,2% Landgraaf: ,9% Nuth: ,8% Onderbanken: ,3% Simpelveld: ,7% Voerendaal: ,1% Totaal Parkstad: ,6%

65

66 PALET als Integraal Management Systeem evaluatie en verslaglegging visie: nulmeting, energiebesparing en duurzame opwekking (c.q. update): PALET 1.0 & 2.0 implementatie PALET 3.0 & monitoring PALET regionale ambitie 2.0 lokale potenties 3.0 uitvoeringsprogramma 4.0 monitoring bestuurlijke besluiten: PALET 1.0 & 2.0, en opdracht voor PALET 3.0 uitvoeringsprogramma (c.q. update): PALET 3.0 bestuurlijke besluiten: PALET 3.0

67 Kritische succesfactoren 1. Je moet massa hebben, regie kunnen voeren, proces kunnen sturen 2. Gemeente of niet-vrijblijvende samenwerking zoals een GR 3. Er moet een sense of urgency zijn: bedreiging en/of er is iets te halen 4. Passend bij het gebied: integraal ruimtelijk realistisch scenario 5. Weten waarover je het hebt: gefundeerd onderzoek 6. Er moet iets te kiezen zijn: knoppensysteem 7. Organiseer lange adem: integraal management systeem (cyclisch) 1. Visie en kader voor lange termijn (2040) 2. Uitvoeringsprogramma voor termijnen (kwantiteit, kwaliteit, locatie) 3. Monitoring voor voortgang, evaluatie en bijsturing (o.a. technologie) 8. Ambitie en lef

68

Raadsinformatieavond Parkstad. 4 juli 2016

Raadsinformatieavond Parkstad. 4 juli 2016 Raadsinformatieavond Parkstad 4 juli 2016 Raadsinformatieavond Parkstad Welkom de heer Raymond Vlecken, burgemeester gemeente Landgraaf Programma Welkom De Nieuwe Omgevingswet Pauze Uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

CoE Neber. Discussie en vragen

CoE Neber. Discussie en vragen CoE Neber Discussie en vragen Wat is energietransitie? Een fundamentele omslag of overgang van een bijna nog volledig fossiele energievoorziening (olie, kolen en gas) naar een hernieuwbare en schone energievoorziening

Nadere informatie

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0 Discussie en vragen Ambition Document 1.0 2.0 Potention Research Parkstad Limburg Energy Transition (PALET 3.0) Basic principles PALET

Nadere informatie

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Energie in de provincie Utrecht Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Doel van Onderzoek Dit onderzoek dient om: 1. Een nieuw overzicht samen te stellen van het energiegebruik

Nadere informatie

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl Energievisie Borne 22 september 2011 Michel Leermakers Linda Rutgers Twence Co Kuip HVC Inhoud van vanochtend Gemeente Borne Visie Twence Werkwijze Energievisie Resultaten Huidige energieconsumptie Bronpotentieel

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIETRANSITIE (PALET) PALET 3.0

PARKSTAD LIMBURG ENERGIETRANSITIE (PALET) PALET 3.0 PARKSTAD LIMBURG ENERGIETRANSITIE (PALET) PALET 3.0 II The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it. Robert Swan, poolreiziger III Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord

Nadere informatie

\ Raadsvoorstel Zaak 14320

\ Raadsvoorstel Zaak 14320 \ Raadsvoorstel Zaak 14320 Onderwerp: Openbaarheid: Portefeuillehouder: duurzaamheid in Voerendaal Openbaar Wethouder Lipsch Datum Raad: 28-5-2015 Nummer: 2015/3/ \ Samenvatting Onze samenleving krijgt

Nadere informatie

PaRkstaD limburg ENERGIETRANSITIE (PALET) PALET 2.0 - HEERlEn

PaRkstaD limburg ENERGIETRANSITIE (PALET) PALET 2.0 - HEERlEn PaRkstaD limburg ENERGIETRANSITIE (PALET) PALET 2.0 - HEERlEn Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Energiehuishouding gemeente Heerlen 2.1 Nulmeting 2.2 De energievoorziening in beeld 3. Energiebesparing 3.1

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIETRANSITIE PALET. ambitiedocument

PARKSTAD LIMBURG ENERGIETRANSITIE PALET. ambitiedocument PARKSTAD LIMBURG ENERGIETRANSITIE PALET ambitiedocument II ILLUSTRATIE OMSLAG: ROEL MEERTENS Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Voorwoord 2 1. Energietransitie als regionale opgave 4 1.1 Motivatie 1.2 Identiteit

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIETRANSITIE ambitiedocument PALET 1.0

PARKSTAD LIMBURG ENERGIETRANSITIE ambitiedocument PALET 1.0 PARKSTAD LIMBURG ENERGIETRANSITIE ambitiedocument PALET 1.0 II ILLUSTRATIE OMSLAG: ROEL MEERTENS Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Voorwoord 2 1. Energietransitie als regionale opgave 4 1.1 Motivatie 1.2 Identiteit

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart Presentatie Duurzame Energie Podiumbijeenkomst 17 maart Energie-opgave 2 Kader: Mondiaal Lokaal Klimaatakkoord Parijs (2015) Ministerie EZ/ NL Energie Neutraal 2050 Provinciaal uitvoeringsprogramma (2016)

Nadere informatie

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Willemien Veele Cor Kamminga 08-04-16 www.rijksmonumenten.nl Achtergrond en aanleiding Ambitie om in 2020 16% van de energie duurzaam op te wekken in Fryslân

Nadere informatie

parkstad limburg energietransitie (Palet)

parkstad limburg energietransitie (Palet) parkstad limburg energietransitie (Palet) Palet 2.0 - LANDGRAAF Inhoudsopgave Voorwoord 1 1. Inleiding 3 2. Energiehuishouding gemeente Landgraaf 5 2.1 Nulmeting 5 2.2 De energievoorziening in beeld 6

Nadere informatie

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA UPDATE 2016 SAMENVATTING STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA Opdrachtgever Gemeente Breda Afdeling Mobiliteit en Milieu Opdrachtnemer Evert

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

REGIO TOTAAL incl. Nuth

REGIO TOTAAL incl. Nuth REGIO TOTAAL incl. Nuth 4.977 Onttrekking door afname Bron: Progneff terugbrengen leegstand tot Leegstand Limburg, 5.007 mering, 1.452 11.436 Limburg zijn 2.134 'overige ': D/E en overige bij de d.d. 31-12-

Nadere informatie

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland.

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland. Uitnodiging Energiek Gelderland Gelders debat 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen www.gelderland.nl/geldersdebat Provinciale Staten van Gelderland gaan graag met u in

Nadere informatie

Technisch-economische scenario s voor Nederland. Ton van Dril 20 mei 2015

Technisch-economische scenario s voor Nederland. Ton van Dril 20 mei 2015 Technisch-economische scenario s voor Nederland Ton van Dril 20 mei 2015 Overzicht Energieplaatje in historisch perspectief Hoeveel en hoe gebruiken we energie? Wat gebeurt er met verbruik en uitstoot

Nadere informatie

Aan: Regionale raadswerkgroep POL, thema s ruimte en economie Onderwerp: Analyse regionale energievisie Noord-Limburg Vergaderdatum: 22 oktober 2015

Aan: Regionale raadswerkgroep POL, thema s ruimte en economie Onderwerp: Analyse regionale energievisie Noord-Limburg Vergaderdatum: 22 oktober 2015 Aan: Regionale raadswerkgroep POL, thema s ruimte en economie Onderwerp: Analyse regionale energievisie Noord-Limburg Vergaderdatum: 22 oktober 2015 Inleiding Bij deze ontvangt u de analyse voor de regionale

Nadere informatie

Route naar een Duurzame Energievoorziening

Route naar een Duurzame Energievoorziening Route naar een Duurzame Energievoorziening Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel Bijeenkomst: 25 november 2013, Power Lab 5 / USI & KIVI-NIRIA Inhoud Energie-transitie Energieakkoord voor duurzame groei

Nadere informatie

GEMEENTE NUTH Raad: 22 december 2015 Agendapunt: RTG: 8 december 2015

GEMEENTE NUTH Raad: 22 december 2015 Agendapunt: RTG: 8 december 2015 Reg.nr: Z.11643 INT.12150 Pagina 1 van 6 GEMEENTE NUTH Raad: 22 december 2015 Agendapunt: RTG: 8 december 2015 AAN DE RAAD Onderwerp: Zonnepanelenproject Parkstad. 1. Samenvatting In 2011 heeft het toenmalige

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele Regio-overleg milieu HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding Ingelmunster 14 maart 2013 Dominiek Vandewiele agenda 8:30 onthaal en inleiding 8:45 Inleiding: Europese, Vlaamse en lokale beleidsprioriteiten

Nadere informatie

Realisatie wind-energie in Weert in samenwerking met Nederweert, Leudal en Peel-en Maas. Informatiebijeenkomst Commissie Weert, 17 november 2015

Realisatie wind-energie in Weert in samenwerking met Nederweert, Leudal en Peel-en Maas. Informatiebijeenkomst Commissie Weert, 17 november 2015 Realisatie wind-energie in Weert in samenwerking met Nederweert, Leudal en Peel-en Maas Informatiebijeenkomst Commissie Weert, 17 november 2015 1 Inhoud Duurzame energie in Weert POL en samenwerking Uitgangspunt

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Agenda. Door Matthijs Kok, ODMH

Agenda. Door Matthijs Kok, ODMH Agenda Rondje kennismaking Presentatie regionale energiestrategie Uitwisselen kennis en ervaringen Vragen aanpak EZ/belastingdienst Verdere samenwerking EnCo s Midden Holland Door Matthijs Kok, ODMH Aanpak

Nadere informatie

Raadsnotitie. Bijlagen

Raadsnotitie. Bijlagen Raadsnotitie GEMEENTEBESTUUR onderwerp Energiestrategie Venlo Beesel Venray team ROSEB Rn nummer 2013 1 collegevergadering d.d. raadsvergadering 11 december 2012 d.d. 23 januari 2013 programma Veelzijdige

Nadere informatie

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Energie in België EHA! 8 mei 2008 Nieuwerkerken 25 oktober 2007 Dirk Knapen Projectmedewerker energie en klimaat Inplanting van

Nadere informatie

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18%

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18% Aan: gemeenteraad Van: B&W Datum: 9 november 2009 Betreft: Motie 134 "Meetbare stappen Duurzame Energie" In de raadsvergadering van 22 april 2009 is naar aanleiding van het onderwerp Duurzaamheidsplan

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Zonder Energieopslag geen Energietransitie Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Duurzame Energie Koepel 6 brancheorganisaties (wind, zon, bodemenergie, bio, warmtepompen,

Nadere informatie

Energievoorziening Rotterdam 2025

Energievoorziening Rotterdam 2025 Energievoorziening Rotterdam 2025 Trends Issues Uitdagingen 9/14/2011 www.bollwerk.nl 1 Trends (1) Wereld energiemarkt: onzeker Toenemende druk op steeds schaarsere fossiele bronnen Energieprijzen onvoorspelbaar,

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen Masterclass IV Energie op bedrijventerreinen Programma Tijd Onderwerp Wie 16.00 Welkom Aleida van den Akker / Margreet Verwaal (Provincie Zuid-Holland) 16.05 Context en urgentie Wiebe Brandsma (Provincie

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

Nulmeting energiegebruik en duurzame energie

Nulmeting energiegebruik en duurzame energie Nulmeting energiegebruik en duurzame energie ten behoeve van gemeente Purmerend Juli 2012 2 Inhoudsopgave Pagina Inleiding 5 1 Energievraag en CO 2 -emissie 7 2 Duurzame energie 13 3 Opties ter versterking

Nadere informatie

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving Warmte en koude Kennis, advies, instrumenten en financiële steun EfficiEncy Duurzaam GebouwDe omgeving energie financiering KEnnis industrie instrumenten EnErgiEbEsparing De Nederlandse overheid streeft

Nadere informatie

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Inhoud Introductie Duurzame Energie Koepel en Sector beschrijving

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Projectcode GEMEENTE 1 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen Doelstelling Het verbeteren van de energieprestatie van gemeentelijke gebouwen door 3%

Nadere informatie

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013 Nije enerzjy foar Fryslân september 2013 Inleiding Nije enerzjy foar Fryslân - 1 Nije enerzjy foar Fryslân Nije enerzjy foar Fryslân geeft een beeld van feiten en cijfers op het gebied van duurzame energie.

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020 Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Inleidend 1.2 Energievisie Hoeksche Waard 2. Activiteiten

Nadere informatie

VERSLAG OPENBAAR DEBAT 10 NOVEMBER 2011 NOORDELIJK KLIMAAT PERSPECTIEF

VERSLAG OPENBAAR DEBAT 10 NOVEMBER 2011 NOORDELIJK KLIMAAT PERSPECTIEF VERSLAG OPENBAAR DEBAT 10 NOVEMBER 2011 NOORDELIJK KLIMAAT PERSPECTIEF Inleiding en achtergronden Ruim 120 Groningers en Drenten kwamen op het debat af. Eric van Oosterhout, burgemeester van de gemeente

Nadere informatie

VisieDuurzame Warmte/Koude

VisieDuurzame Warmte/Koude VisieDuurzame Warmte/Koude Teun Bokhoven Voorzitter Versterkingrolvan Duurzame Warmte/Koudealsonderdeelvan de EU doelstelling : De is de Nederlandse overkoepelende samenwerkingsorganisatie voor de duurzame

Nadere informatie

Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen

Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen 15 januari 2014 Roy Ellenbroek Sander Kooper Ter herinnering: handreiking vs. TAB-project Presentatie: kritieke

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Voorstel raad en raadsbesluit

Voorstel raad en raadsbesluit Voorstel raad en raadsbesluit Gemeente Landgraaf Documentnummer: B.15.1912 B.15.1912 Landgraaf, 13 oktober 2015 ONDERWERP: Zonnepanelenproject Parkstad - onderdeel gemeente Landgraaf Raadsvoorstelnummer:

Nadere informatie

Overwegingen bij het ontwikkelen van nieuw duurzaamheidsbeleid

Overwegingen bij het ontwikkelen van nieuw duurzaamheidsbeleid Overwegingen bij het ontwikkelen van nieuw duurzaamheidsbeleid 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Ambitieniveau... 4 3. Hoe gaan wij dat bereiken?...6 2 1. Inleiding In het bestuursakkoord 2014-2018 Sociaal,

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

Gemeente Nuth Bevolkingsopbouw en toekomstige ontwikkeling Bevolkingssamenstelling 2016 (gemeente en kernen) 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% < 20 jaar 20-35 jaar 35-55 jaar 55-75 jaar > 75 jaar Gemeente

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Regie op energie Wij, de 22 gemeenten in de regio Arnhem- Nijmegen, maken ons sterk voor een versnelde transitie van fossiele

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF ZONNEPANELENPROJECT PARKSTAD 26 september 2016

RAADSINFORMATIEBRIEF ZONNEPANELENPROJECT PARKSTAD 26 september 2016 RAADSINFORMATIEBRIEF ZONNEPANELENPROJECT PARKSTAD 26 september 2016 Geachte raadsleden, Op 20 september jl. heeft u een brief en bijlagen ontvangen van New Energy Systems en Hesi Installatietechniek (mede

Nadere informatie

Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM KIVI 25 januari 2017

Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM KIVI 25 januari 2017 Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM KIVI 25 januari 2017 Even voorstellen Ex-bestuurslid KIVI E (-2016) Vroeger: Hoogovens IJmuiden en KPN Telecom, ing. bureau Ebatech, Nuon Windenergie Vattenfall (2009),

Nadere informatie

5 Energiescenario s Nederland in 2050

5 Energiescenario s Nederland in 2050 STAPPENPLAN VOOR DUURZAME ENERGIEPRODUCTIE hoofdstuk 5, conceptversie 7 juli 2015 Maarten de Groot Kees van Gelder 5 Energiescenario s Nederland in 2050 5.1 Inleiding Op 15 november 2012 en 21 april 2013

Nadere informatie

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving 6 december 2016 Hoofdpunten (Inter)nationale context van de ambitie van Flevoland De energietransitie

Nadere informatie

Verduurzaming afvalinzameling

Verduurzaming afvalinzameling Verduurzaming afvalinzameling Overzicht presentatie Wat doet Avri? Doelstellingen Avri 2011-2015 Waarom verduurzaming? Projecten Avri Beoogde resultaten 1 Wat doet Avri Afvalbeheer: Inzameling huishoudelijk

Nadere informatie

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren Inspiratie voor de avond Marc Londo, ECN Beleidsstudies Alkmaar 1 april 2015 www.ecn.nl Boodschappen 1. De energiehuishouding verandert, en daar zijn

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 1 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 Voor raadsvergadering d.d.: 19-03-2013 Agendapunt: 06 Onderwerp:

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013 Energieakkoord voor duurzame groei 6 september 2013 Programma perspresentatie Korte toelichting Energieakkoord voor duurzame groei Wiebe Draijer Korte toelichting doorrekeningen ECN/PBL/EIB Maarten Hajer

Nadere informatie

Concept Koersdocument Duurzame Energie 2015-2018

Concept Koersdocument Duurzame Energie 2015-2018 Concept Koersdocument Duurzame Energie 2015-2018 Gemeente Brummen Februari 2015 blz. 0 van 7 Inleiding Het Nederlandse beleid voor duurzame energie is beschreven in het Energieakkoord. Het Energieakkoord

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

kwantitatieve evaluatie Amstelland-Meerlanden energieneutraal 2040

kwantitatieve evaluatie Amstelland-Meerlanden energieneutraal 2040 144851047213drs. J. van der HeideRegioconsulent Zuid6 mei 2015kwantitatieve evaluatie Amstelland-Meerlanden energieneutraal 2040 kwantitatieve evaluatie Amstelland-Meerlanden energieneutraal 2040 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft Klimaatneutrale gemeenten Frans Rooijers - directeur CE Delft CE Delft - Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 - Energie, transport en grondstoffen - Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

Achtergrond en doel presentatie

Achtergrond en doel presentatie Achtergrond en doel presentatie Achtergrond Uitnodiging van de raad; Nuon heeft reeds wind turbines in de Hoofdplaatpolder; Nuon ziet mogelijkheden voor het op termijn vervanging van de huidige turbines

Nadere informatie

Wat vraagt de energietransitie in Nederland?

Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Jan Ros Doel/ambitie klimaatbeleid: Vermindering broeikasgasemissies in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990 Tussendoelen voor broeikasgasemissies Geen

Nadere informatie

8.6. Buitenring Parkstad Limburg

8.6. Buitenring Parkstad Limburg 8.6. Buitenring Parkstad Limburg Onderdeel van Programma Programma 2 Fysiek beleid en mobiliteit, programmalijn 2.4 Bereikbaarheid en mobiliteit. Relatie met andere programmalijnen Programmalijn 2.3: Ruimtelijke

Nadere informatie

Mijnwater 2.0 Heerlen. Hybride Duurzame Energie infrastructuur. Mijnwater 2.0 Heerlen

Mijnwater 2.0 Heerlen. Hybride Duurzame Energie infrastructuur. Mijnwater 2.0 Heerlen infrastructuur Mijnwater 2.0 Heerlen infrastructuur Structuurplan Duurzame Energie - Business plan Mijnwater Energiebesparing CO 2 reductie 1 Inhoudsopgave Mijnwater 1.0 Terugblik- Hoe zijn wij zover gekomen

Nadere informatie

Doorrekening Energieakkoord

Doorrekening Energieakkoord Doorrekening Energieakkoord Resultaten Industrie en Landbouw Ton van Dril Den Haag 2 oktober 2013 www.ecn.nl Inhoud Energiebesparing industrie en mogelijke uitbreiding Energiebesparing landbouw en mogelijke

Nadere informatie

Transformatie van het Energiesysteem. Atelier Flevo-perspectieven

Transformatie van het Energiesysteem. Atelier Flevo-perspectieven Transformatie van het Energiesysteem Atelier Flevo-perspectieven NVDE NVDE Bundeling van partijen die transitie willen versnellen Hoofdpunten uit agenda Volledig duurzame energievoorziening in 2050 en

Nadere informatie

Experimenteren in de woningmarkt Stadsregio Parkstad Limburg. 26 maart 2015 Jan Rademaker Stadsregio Parkstad Limburg

Experimenteren in de woningmarkt Stadsregio Parkstad Limburg. 26 maart 2015 Jan Rademaker Stadsregio Parkstad Limburg Experimenteren in de woningmarkt Stadsregio Parkstad Limburg 26 maart 2015 Jan Rademaker Stadsregio Parkstad Limburg Prof. J. Conijn: De druk op de huurmarkt blijft groot. Het middensegment zou moeten

Nadere informatie

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 20 november 2013 Inhoud Algemeen het SER Energieakkoord Proces, doelen, borging, hoofdlijnen & pijlers, concrete afspraken

Nadere informatie

Roadmapenergiebesparing Nibbixweer. Nibbixweer energieneutraal: verantwoord investeren in een duurzame toekomst

Roadmapenergiebesparing Nibbixweer. Nibbixweer energieneutraal: verantwoord investeren in een duurzame toekomst Roadmapenergiebesparing Nibbixweer Nibbixweer energieneutraal: verantwoord investeren in een duurzame toekomst Voorwoord Beste lezer Nibbixweer staat voor samen leven in een duurzame omgeving. Het gemeentelijk

Nadere informatie

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt Urgenda ESCo-project Peter Odermatt Inleiding Ambitie Urgenda: Vergroten energie efficiency in NL Beter benutting hernieuwbare energie potentieel in NL Verkennen onder welke voorwaarden ESCo s een bijdrage

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Wat willen we bereiken?

Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Omschrijving: Dit collegeproduct omvat de beleidsactiviteiten en projecten in het kader van duurzaamheid (niet zijnde duurzame energie) waarop binnen de gemeente Eindhoven wordt

Nadere informatie

Realisatie energieambitie Wageningen

Realisatie energieambitie Wageningen Dr.ir. Mieke Oostra - lector Innovatieve Technologie in de Bouw - Saxion & lector Ruimtelijke Transformaties - Hanzehogeschool Realisatie energieambitie Wageningen 11 juni 2015 AMBITIE wageningen OPVALLEND

Nadere informatie

Regio West-Brabant. Regionale duurzame energiedoelstelling in termen van bruto eindverbruik

Regio West-Brabant. Regionale duurzame energiedoelstelling in termen van bruto eindverbruik Regio West-Brabant Regionale duurzame energiedoelstelling in termen van bruto eindverbruik Opdrachtgever Regio West-Brabant Kristie van Damme Postbus 503 4870 AM Etten-Leur Uitgebracht door INNAX bouwkundig

Nadere informatie

BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie

BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie Ir. Harm Valk Nieman Groep 6 12 2016 BENG: op weg naar energieneutraliteit BENG => Bijna Energie Neutrale Gebouwen = nzeb => nearly Zero Energy

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Monitor klimaatbeleid. Gemeente Hunsum (fictief)

Monitor klimaatbeleid. Gemeente Hunsum (fictief) Inleiding Behaalt uw gemeente de klimaatdoelstellingen? Wilt u weten hoeveel duurzame energie in uw gemeente wordt geproduceerd of energie wordt bespaard? Zoekt u inzicht in welke maatregelen succesvol

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland. Haarlem, 8 maart Onderwerp: Beleidsagenda Energietransitie. Kenmerk:

Provinciale Staten van Noord-Holland. Haarlem, 8 maart Onderwerp: Beleidsagenda Energietransitie. Kenmerk: Provinciale Staten van Noord-Holland Haarlem, 8 maart 2016 Onderwerp: Beleidsagenda Energietransitie Kenmerk: 771696 Bijlage: Beleidsagenda Energietransitie 1. Inleiding Provinciale Staten worden gevraagd

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3 Programma 20:00 Plenaire aftrap VKK Energie inspiratie Otto Willemsen AGEM samen op weg Guus Ydema Provinciale regelingen Maarten Visschers Leefbaarheid en gemeenschapsvoorzieningen Peter van Heek 20:30

Nadere informatie

Werkgroep Duurzame Energie

Werkgroep Duurzame Energie AANLEIDING Tijdens de raadsvergadering van 7 juni 2011 heeft de gemeenteraad raadsbreed een motie aangenomen, waarin het college wordt opgedragen een raadsconferentie te organiseren over de mogelijkheid

Nadere informatie

Raadsvoorstel. categorie/agendanr. stuknr. B. en W RA B 3 12/167. jaar stuknr. Raad. Onderwerp: Energienota gemeente Emmen

Raadsvoorstel. categorie/agendanr. stuknr. B. en W RA B 3 12/167. jaar stuknr. Raad. Onderwerp: Energienota gemeente Emmen svoorstel Onderwerp: Energienota gemeente Emmen Portefeuillehouder: T. Houwing-Haisma Afdeling Beleid en Regie Team Ruimtelijk Beleid Rudi Gengler, telefoon ((0591)68 54 39) Aan de gemeenteraad Voorgesteld

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Thema-avond gemeenteraad 3 november 2015 Energie uitvoeringsprogramma 2015 t/m 2018. Berkelland naar energie neutraal in 2030

Thema-avond gemeenteraad 3 november 2015 Energie uitvoeringsprogramma 2015 t/m 2018. Berkelland naar energie neutraal in 2030 Thema-avond gemeenteraad 3 november 2015 Energie uitvoeringsprogramma 2015 t/m 2018 Berkelland naar energie neutraal in 2030 C. Huijser (beleidsmedewerker afd. Ruimtelijke ontwikkeling) Inleiding Energie

Nadere informatie