Zelf zuiveren stap voor stap. Provinciaal Instituut voor Hygiëne

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zelf zuiveren stap voor stap. Provinciaal Instituut voor Hygiëne"

Transcriptie

1 Zelf zuiveren stap voor stap Provinciaal Instituut voor Hygiëne

2 Inhoudstafel 1 Zelf zuiveren Waarom zelf zuiveren? Wie moet zelf zuiveren? 1 2 Hoe werkt een individuele zuivering? Voorzuivering of primaire zuivering Zuivering Nabezinking Nazuivering 5 3 Zelf zuiveren, hoe kies je? Keuzecriteria Soorten systemen: de compactsystemen Soorten systemen: de plantensystemen 11 4 Aanleg, onderhoud en gebruik Aanleg en onderhoud van voorbehandeling Aanleg en onderhoud van compactsystemen Aanleg en onderhoud van plantensystemen Aanleg van een lozingspunt Gebruik van zuiveringssystemen 19 5 Financieel Aankoop, aanleg, onderhoud en verbruik Financiële tegemoetkomingen voor zuiveringssystemen 22 6 Meer informatie 24

3 Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" opgemaakt door het PIH 1 Zelf zuiveren 1.1 Waarom zelf zuiveren? Sinds 1992 mag je afvalwater niet meer ongezuiverd in de gracht lozen. Omdat afgelegen woningen niet (direct) op een grootschalig zuiveringsstation kunnen worden aangesloten, moet je hier zelf voor de zuivering instaan. Dit wil zeggen dat je een individuele waterzuiveringinstallatie (IBA 1 ) moet plaatsen. 1.2 Wie moet zelf zuiveren? Het Vlaams Gewest stelde samen met de gemeenten een zoneringsplan op. Hierin staat aangeduid waar de inwoners een IBA moeten plaatsen 2 (rode clusters) en waar er riolering is of waar die ooit aangelegd zal worden (groene clusters). Een aantal gemeenten zullen zelf in staan voor het plaatsen en het onderhoud van de IBA's bij particulieren. Bij andere gemeenten zullen de burgers zelf moeten zorgen voor de plaatsing en het onderhoud. Vanaf 1 maart 2009 worden er in de wetgeving nieuwe regels van kracht. In de toekomst zal deze brochure worden aangepast. Je gemeentebestuur is het best op de hoogte van de geldende wetgeving en de exacte plannen. Vraag daar wat in je specifieke geval geldt. 1 IBA: Individuele Behandeling van Afvalwater, een andere benaming voor individuele waterzuiveringsinstallatie 2 op andere plaatsen is het gebruik van een IBA verboden. versie januari

4 opgemaakt door het PIH Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" 2 Hoe werkt een individuele zuivering? Er zijn verschillende systemen voor individuele waterzuivering op de markt. Die werken allemaal volgens hetzelfde basisprincipe: In de voorzuivering wordt de grovere vervuiling uit het water gehaald. Vervolgens stroomt het water naar de eigenlijke zuivering, waar bacteriën het zuiveren. In een nabezinking worden bezinkbare deeltjes verwijderd. Een bijkomende nazuivering kan de waterkwaliteit nog verder verbeteren door de nutriënten 3 uit het water te halen. Voorbehandeling en zuivering zijn in quasi alle systemen aanwezig, nabezinking en nazuivering in een aantal. In de volgende paragrafen bespreken we de verschillende stappen meer in detail. 2.1 Voorzuivering of primaire zuivering Principe Voor het water de eigenlijke zuivering bereikt, wordt het een tijd opgevangen in een vat of tank. Hier bezinken vaste bestanddelen of lossen ze op. Vetten en oliën gaan aan het oppervlak drijven. Doordat vuil water met minder vuil water wordt gemengd, wordt de vervuilingsgraad gelijkmatiger. Een plotse instroom van veel afvalwater kan opgeslagen worden om vervolgens trager te worden afgegeven. De aanwezige bacteriën breken hier al een deel van het organisch materiaal af. Dit gebeurt in een zuurstofarme omgeving, wat een onaangename geur kan geven. Belang Het afvalwater dat naar de eigenlijke zuivering gaat, is gelijkmatiger qua samenstelling en debiet. Hierdoor moet de hoofdzuivering zich minder aanpassen aan wisselende omstandigheden. Ze kan dus veel efficiënter werken. Uitzicht & varianten Alle individuele zuiveringssystemen werken met een voorzuivering. Het uitzicht kan wel sterk verschillen. Het bekendste voorbeeld van een primaire zuivering is een septische put. Bij sommige systemen moet zo'n septische put los voor de zuivering 3 met nutriënten worden hier voedingsstoffen voor planten bedoeld zoals stikstof (ammonium, nitriet en nitraat) en fosfor (fosfaat). In te hoge concentraties werken de nutriënten als meststoffen die het normale ecologische evenwicht in een waterloop verstoren. 2 versie januari 2009

5 Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" opgemaakt door het PIH worden geplaatst, bij andere systemen is ze ingebouwd als aparte (compartiment van een) tank. Om een zuiverende werking te realiseren moet een voorzuivering een volume hebben van minstens 300 l/ i.e. 4 Bij sommige systemen wordt de echte voorzuivering achterwege gelaten. Er wordt dan gewerkt met een kleinere put met een vermaalpomp (soms snijpomp genoemd). Die pomp brengt op geregelde tijdstippen dezelfde hoeveelheid afvalwater in het systeem, waardoor een gelijkmatig debiet bekomen wordt. Ze zorgt ervoor dat vaste delen verkleind worden. Dit vergemakkelijkt de zuivering en gaat verstopping tegen. Met enkel een vermaalpomp zal er geen zuiverende werking zijn. Schematische tekening van een septische put 2.2 Zuivering Principe Bij individuele systemen wordt het water altijd gezuiverd door bacteriën. Deze voeden zich met de opgeloste en zwevende vervuiling uit het afvalwater. Hierdoor groeien ze en vermenigvuldigen ze zich. De meeste bacteriën hebben zuurstof nodig om te leven. Het is dus belangrijk om zo veel mogelijk bacteriën in contact te brengen met de juiste hoeveelheid lucht, water en vuil. Moeilijk afbreekbare stoffen en (afgestorven) bacteriën vormen slib dat in het systeem blijft of mee spoelt met het gezuiverde water. Bij sommige systemen zal het dragermateriaal 5 voor de bacteriën een filterende werking hebben. 4 de hoeveelheid vervuiling van afvalwater, de vuilvracht, wordt uitgedrukt in 'inwoner equivalenten', afgekort i.e. Eén i.e. is de hoeveelheid vervuiling van water die één persoon gemiddeld veroorzaakt per dag. Een gezin met 4 personen produceert dus 4 i.e. afvalwater 5 dragermateriaal is de algemene benaming voor iets waar bacteriën op kunnen groeien. Dit kan zand zijn, plastic korrels, metalen roosters,. versie

6 opgemaakt door het PIH Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" In de natuur is er veel tijd en plaats nodig om vervuiling af te breken (denk maar aan moerassen). In een modern zuiveringssysteem kan op weinig plaats en in weinig tijd toch veel water gezuiverd worden. Dit is mogelijk door te werken met een verbeterde opbouw, pompen en / of beluchters. De in de natuur benodigde tijd en plaats worden vervangen door materialen en energie. Hoe meer energie er op een doeltreffende manier in een systeem gebracht wordt, hoe sneller het zal zuiveren en/of hoe minder plaats het nodig zal hebben. Belang In dit deel wordt het afvalwater gezuiverd. De bacteriën die hier leven, voeden zich met al het aanwezige plantaardig of dierlijk materiaal, alle "vuil" dus eigenlijk. Het "vuil" wordt omgezet in onschadelijke gassen en nieuwe bacteriën. Beluchting Nabezinking Uitzicht & varianten Het uitzicht kan sterk variëren, maar het principe is overal gelijk. Het afvalwater komt in contact met bacteriën in een of meerdere bakken of tanks. Er heerst een voor de bacteriën aangepaste omgeving waarin ze optimaal hun werk doen. Bij plantensystemen is deze bak gevuld met zand en planten, bij compactsystemen vaak met dragermateriaal, maar alleen afvalwater kan ook. Elk systeem beschikt over een verdeelconstructie voor het afvalwater (sproeikoppen, al dan niet geperforeerde leidingen, overlopen, ). Bij veel compactsystemen is nog een beluchting voorzien. Bepaalde systemen bevatten nog een extra zuurstofloos (anaeroob) deel. Hierdoor verlaagt de slibproductie en/of is er een betere stikstofverwijdering. 2.3 Nabezinking Eigenlijk is dit geen afzonderlijk onderdeel, maar hoort dit bij de secundaire zuivering. Het wordt hier apart behandeld omdat het in de praktijk vaak in een apart compartiment gebeurt. 4 versie januari 2009

7 Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" opgemaakt door het PIH Principe In een aparte tank bezinken de bacteriën en het slib die met het gezuiverde water mee spoelen. Dit slib moet periodiek geruimd worden. Soms wordt een deel hiervan teruggepompt naar de voorzuivering of de (hoofd)zuivering om de uitgespoelde bacteriën te vervangen. Dit zorgt ervoor dat er steeds voldoende bacteriën aanwezig zijn om het afvalwater snel te zuiveren. Belang Bij compactsystemen is de uitspoeling van bacteriën en slib uit de zuivering zo groot, dat het gezuiverde water er troebel uitziet. In de nabezinking bezinken bacteriën en slib uit het gezuiverde water, zodat dit klaar en helder wordt. In de bezonken massa sterft een deel van de bacteriën af en verkleint het volume slib zodat er minder slib moet afgevoerd worden. Uitzicht & varianten Dit is altijd een tank of een compartiment van een tank. Om de bezinking te bevorderen kunnen er platen of een trechter in gemonteerd zijn. Als een zuivering een nabezinking nodig heeft, zal die er standaard bijgeleverd worden. 2.4 Nazuivering Principe Een nazuivering (ook tertiaire zuivering genoemd) wordt gebruikt om overblijvende stikstof en fosfor uit het afvalwater te halen. Onder de juiste condities zullen bacteriën de aanwezige stikstof omzetten in onschadelijk stikstofgas dat uit de installatie verdwijnt. Fosfor kan onoplosbaar vastgelegd worden door het toevoegen van bepaalde stoffen, zoals ijzer of kalk. Groeiende planten nemen stikstof en fosfor op uit het water. Als die planten regelmatig geoogst en afgevoerd worden, kan zo ook aan (beperkte) nazuivering gedaan worden. Deze opname van nutriënten is echter relatief beperkt, zodat zelfs in het groeiseizoen nog een groot deel van de nutriënten geloosd wordt. Tijdens de wintermaanden is er quasi geen opname door de planten. Een grondiger, gecontroleerde nazuivering zoals bij rioolwaterzuiveringsinstallaties is een stuk ingewikkelder en wordt bij individuele waterzuivering niet toegepast. Belang Stikstof en fosforverbindingen in het afvalwater worden in de normale zuivering maar gedeeltelijk uit het afvalwater verwijderd. De overblijvende stikstof en fosfor, de nitraten en fosfaten, werken als meststof voor een ontvangende waterloop. Te veel meststof is schadelijk voor een waterloop. versie

8 opgemaakt door het PIH Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" Uitzicht & varianten De vorm van nazuivering die bij kleinschalige systemen vaak wordt toegepast, is de plaatsing van een bijkomend plantensysteem of een beschaduwd vijvertje of grachtje na de eigenlijke zuivering. De planten in dat systeem of vijvertje nemen stikstof en fosfor op uit het water voor hun eigen groei. Een tweede variant van nazuivering is het mengen van ijzer of kalk in een systeem, zodat fosfaten gebonden worden. Ze vormen dan onoplosbare zouten die met het slib in het systeem blijven. Begroeid lozingsgrachtje zorgt voor nazuivering. 6 versie januari 2009

9 Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" opgemaakt door het PIH 3 Zelf zuiveren, hoe kies je? 3.1 Keuzecriteria De gemeente kan haar beleid rond kleinschalige waterzuivering bij particulieren op verschillende manieren aanpakken. Sommige gemeenten staan zelf in voor de plaatsing en het onderhoud van de IBA's bij haar burgers. Andere gemeenten hebben hun rioleringsbeheer uitbesteed aan een intercommunale. Deze staat dan in voor de plaatsing en het onderhoud van de IBA's. In nog andere gemeenten moet je zelf instaan voor de plaatsing en/of het onderhoud. Neem eerst even contact op met je gemeente. Zij kunnen je zeggen in welke zone je woning ligt en of je zelf een installatie moet plaatsen en onderhouden. Zij kunnen je ook op de hoogte brengen van de meest recente wetgeving. Als je afvalwater gezuiverd wordt door een kleinschalige waterzuiveringsinstallatie, moet het gezuiverd water voldoen aan de normen van de milieuwetgeving (VLAREM II, Art en , te raadplegen op Wetgeving VLAREM II, Art Dit artikel stelt dat het te lozen water: - een ph tussen 6,5 en 9 heeft, - een biochemisch zuurstofverbruik (BZV) kleiner dan 25 mg O 2 /l heeft, - minder dan 60 mg/l zwevende stoffen - geen schadelijke stoffen bevat van de lijst uit de VLAREM II bijlage 2C, - geen oliën, vetten of drijvende stoffen mag bevatten. versie

10 opgemaakt door het PIH Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" Als je zelf moet instaan voor de plaatsing van een systeem, en je weet wat de wetgeving en je bestuur van een zuivering eist, ben je bijna klaar voor de keuze van een goed systeem. Best kan je voor jezelf nog een aantal zaken op een rijtje zetten: Hoeveel afvalwater wil je zuiveren en hoe vuil is het (= vuilvracht)? Hoeveel ruimte heb je voor de zuiveringsinstallatie. Hiermee bedoelen we niet enkel de oppervlakte, ook de diepte is belangrijk: bij hoge grondwaterstand wordt het moeilijker om een systeem diep in te bouwen. Ook het hoogteverschil tussen in- en uitlaat van het systeem kan belangrijk zijn. Vormt geluid een probleem? Dit kan afhankelijk zijn van de installatie of van de plaats. Zou het ooit nodig kunnen zijn om het systeem uit te breiden? Wil je de installatie zelf plaatsen? Wil je je bezig houden met onderhoud en zo ja, hoeveel? Wat zijn je financiële mogelijkheden? Een meer uitgebreide lijst met keuzecriteria kan je terugvinden op Je kunt kiezen tussen de twee grote families van de individuele zuivering: de compactsystemen of de plantensystemen. Een combinatie van deze twee is mogelijk, maar wordt voor particulieren weinig toegepast. In het vervolg van dit hoofdstuk worden de verschillen tussen de twee uitgelegd. 3.2 Soorten systemen: de compactsystemen Compactsystemen zijn eigenlijk miniwaterzuiveringsfabriekjes. In de tanks van een compactsysteem wordt afvalwater gemengd met zuiverende bacteriën en wordt lucht toegevoegd. Door de uitgekiende technologie zijn deze systemen in staat om op weinig plaats goede zuiveringsrendementen te halen. Ze kunnen in massaproductie gemaakt worden, wat de prijs drukt. De nadelen zijn dezelfde als die van een echte fabriek. Er is energie nodig om pompen, beluchters of motoren te laten draaien. Bovendien hebben de onderdelen onderhoud nodig. Zoals bij alle technologische systemen zijn compactsystemen gevoelig voor verstoringen. Bovendien is heropstarten of bijregelen niet altijd eenvoudig. 8 versie januari 2009

11 Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" opgemaakt door het PIH De vuilvracht berekenen Voor een woning is de hoeveelheid i.e. gelijk aan het aantal inwoners. Bij andere gebouwen is dit minder eenvoudig. Best wordt dit berekend aan de hand van debietmetingen en staalname. Als die gegevens niet bekend zijn, kan men gebruik maken van de hoeveelheid verbruikt water 6 per dag, waarbij geldt dat 120 l water gelijk is aan 1 i.e. Alternatief kan uitgegaan worden van de richtlijnen die het Waals Gewest en Nederland hanteren: 1 arbeider in fabriek of werkplaats = 0,50 i.e. 1 bediende in kantoor = 0,33 i.e. 1 bed in hotel of pension = 1,00 i.e. 1 persoon op camping = 0,50 i.e. 1 plaats in restaurant, per keer bezet op een gemiddelde dag = 0,25 i.e. 1 plaats in theater, bioscoop, vergaderzaal = 0,03 i.e. 1 bezoeker in een sportpark of zwembad = 0,20 i.e. Tel het aantal i.e. op om de vuilvracht van je gebouw te berekenen. Uit veiligheid wordt hier best een marge van ±15% bijgeteld. Voorbeeld: een camping voor 100 personen met een cafetaria waar gemiddeld 50 personen per dag zitten met één bediende en één persoon die werkt in de cafetaria heeft een vuilvracht van 100 x 0,5 i.e. + 50x 0,25 i.e. + 1 x 0,33 i.e + 1 x 0,5 i.e. = 63,33 i.e. Als we hier 15% bij tellen, geeft dat een totale vuilvracht van 73 i.e. Compactsystemen bestaan uit een of meerdere tanks (uit beton of plastic) die overwegend ondergronds geplaatst worden. Vaak komt hier een bovengrondse controlekast bij. Meestal worden deze systemen voor jou geplaatst en kan je bij de leverancier een onderhoudscontract afsluiten. Een onderhoudscontract garandeert dat de installatie 1 of 2 maal per jaar wordt bijgeregeld, dat alles wordt nagekeken en dat beperkte vervangingen worden uitgevoerd. De bekendste systemen zijn het actief slibsysteem, de biorotor en de filtersystemen. Bij een actief slibsysteem gebeurt de zuivering in een centrale tank met afvalwater en bacteriën waarin periodiek lucht geblazen wordt. Biorotoren bestaan uit schijven of trommels die gedeeltelijk in het afvalwater hangen. Doordat ze continu draaien worden de bacteriën op die schijven afwisselend blootgesteld aan het afvalwater en 6 dit is de som van leidingwater en hemelwater als u beiden gebruikt. Als u alleen maar over verbruikgegevens van leidingwater beschikt en niet over die van het hemelwater, mag u aannemen dat 70 l per dag leidingwaterverbruik gelijk is aan 1 i.e. versie

12 opgemaakt door het PIH Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" aan de lucht. Bij de filtersystemen zijn de bacteriën vastgehecht aan een dragermateriaal (plastic korrels, schors, roosters, ) waar afvalwater wordt over gesproeid (= biobed) of, indien ze ondergedompeld zijn, lucht wordt doorgeblazen (= ondergedompelde beluchte filter). Om goede zuiveringsresultaten te krijgen, moet er een stabiele gemeenschap van bacteriën leven in het systeem. Het ontstaan van die gemeenschap vraagt wat tijd. Een opstarttijd van een maand is zeker niet abnormaal. Indien een systeem zwaar verstoord werd, is bijna dezelfde tijd nodig om terug een optimale werking te bereiken. Sommige leveranciers leveren startpakketten die ervoor zorgen dat de opstartperiode wordt verkort. Zicht in het beluchtingscompartiment van een actief slibsysteem. Aandachtspunten bij compactsystemen: Hoeveel pompen en motoren zitten in het systeem? Meer pompen en motoren betekenen meer onderhoud en energiekost. Waar zitten de pompen en motoren? Bovengronds kunnen deze meer geluidsoverlast geven dan ondergronds, maar het is makkelijker te onderhouden. Hoe regelmatig moet er slib geruimd worden? Moet er betaald worden voor slibruimingen en het vervangen van beluchters of is dit een onderdeel van het onderhoudscontract? 10 versie januari 2009

13 Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" opgemaakt door het PIH 3.3 Soorten systemen: de plantensystemen Plantensystemen zijn eigenlijk geoptimaliseerde moerasjes. Net zoals in de natuur zal de combinatie van bodem (filteren), planten (opnemen voeding) en bacteriën (afbreken vervuiling) het binnenstromende afvalwater zuiveren. Omdat het systemen zijn met weinig technologie (meestal maar 1 pomp nodig), vragen ze minder onderhoud en energie dan de compactsytemen en zijn ze minder storingsgevoelig. Hierdoor zijn ze in het gebruik meestal goedkoper dan compactsystemen. De zuiveringsresultaten zijn goed tot zeer goed. Ook bij koud weer (= < 5 C) blijven de resultaten nog meer dan behoorlijk. Het belangrijkste nadeel van plantensystemen is de benodigde plaats. Reken zeker op een ruimtebeslag van 2,5 tot 15 m² per i.e. In de aankoop zijn plantensystemen meestal duurder dan compactsystemen omdat ze meestal op maat gemaakt worden en er meer grondwerken nodig zijn. Hierop kan bespaard worden door de aanleg zelf uit te voeren. Plantensystemen worden meestal voorafgegaan door een verzamelput voor afvalwater. Daaruit wordt periodiek water op het veld gepompt. De systemen bestaan altijd uit zand of fijn grind en planten, door een ondoordringbare wand afgesloten van de omringende bodem. De vorm van het systeem wordt aangepast aan de beschikbare ruimte. De meest voorkomende systemen zijn het percolatierietveld, het wortelzonerietveld en het vloeiveld. Bij een percolatierietveld sijpelt het water verticaal door een zandbed, beplant met riet. De oppervlaktebehoefte bedraagt 2,5 tot 5 m²/ i.e. 7 Schematische tekening van een percolatierietveld. 7 grotere oppervlakten kunnen als je meer water in het systeem laat staan om verdroging te vermijden. Verdroging geeft aanleiding tot ongewenste planten. versie

14 opgemaakt door het PIH Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" In een wortelzonerietveld beweegt het water zich horizontaal door het zandpakket en is er 3,5 tot 6 m²/i.e. nodig. Schematische tekening van een wortelzonerietveld. Het vloeiveld lijkt nog het meeste op een natuurlijk moeras: dit is het enige plantensysteem waarbij het afvalwater boven de grond, tussen de planten door loopt. Het verlies in filtereffect door de bodem wordt gecompenseerd door een toename van de benodigde hoeveelheid oppervlakte: 5 tot 15 m² per i.e. Schematische tekening van een vloeiveld. Plantensystemen werken ook zonder planten al gedeeltelijk. Het zand of grind uit het systeem zal immers vanaf de eerste dag al als filter werken. Deze filterwerking blijft altijd behouden. Als zich na grofweg een maand een stabiele bacteriegemeenschap gevormd heeft, zullen de resultaten wel een stuk beter zijn. Na een paar maanden zijn de planten volgroeid en verbetert de werking nog verder. Planten brengen namelijk zuurstof en andere nuttige stoffen in het systeem en nemen voedingsstoffen uit het systeem op. De groeiende wortels verhinderen dat een plantensysteem dichtslibt. 12 versie januari 2009

15 Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" opgemaakt door het PIH Aandachtspunten bij plantensystemen: Denk na over de locatie. Een vloeiveld is heel goedkoop aan te leggen als er een oude greppel met voldoende oppervlakte beschikbaar is. Aan de oppervlakte stromend water geeft wel kans op geur of ongedierte (vooral muggen). Dicht bij een woning is dit minder wenselijk. Door zelfbouw bespaar je veel geld. Houd er rekening mee dat hier grondwerken bij komen kijken. Zonder aangepast materieel zal dat behoorlijk wat zweet kosten. Als je in aanmerking komt voor een subsidie, houd dan van alle aankopen facturen bij om je kosten te kunnen bewijzen. Percolatierietveld (15 i.e.) van het provinciale bedrijf De Hooibeekhoeve. versie

16 opgemaakt door het PIH Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" 4 Aanleg, onderhoud en gebruik Om de goede werking van een zuiveringssysteem te garanderen, krijgt een zuivering best een gelijkmatige stroom van afvalwater met een gelijkmatige vuilvracht. Daarom is het belangrijk dat het hemelwater dat op de daken valt NIET naar de zuivering stroomt. Elke stortbui zou dan voor een verstoring van het systeem zorgen. Voer hemelwater via aparte leidingen af naar een hemelwatertank voor hergebruik, een infiltratiesysteem, een gracht of waterloop. 4.1 Aanleg en onderhoud van voorbehandeling Aanleg Er wordt een put gegraven waarin de voorbehandeling past. In de put wordt een fundering of stabilisering aangebracht. De voorbehandeling wordt geplaatst en van boven afgewerkt met deksel en zand. Als er al een septische put - in goede staat - aanwezig is op het terrein, kan die als voorbehandeling gebruikt worden. De uitloop van die septische put mag dan rechtstreeks aangesloten worden op de pompput of de zuivering. Onderhoud Wettelijk zijn de eigenaars van een voorbehandeling verplicht om die jaarlijks te laten ruimen door een ruimingsfirma. In de praktijk blijkt 3-4 jaar weinig problemen op te leveren. Ook wanneer de voorbehandeling deel uitmaakt van een individuele zuivering, wordt deze best regelmatig leeg gemaakt. Anders bestaat het gevaar dat de voorbehandeling slechter gaat werken, waar uiteindelijk ook de zuivering onder zal lijden. 4.2 Aanleg en onderhoud van compactsystemen Aanleg Een compactsysteem wordt meestal geplaatst door de verkoper of door een aannemer. Zelf plaatsen is mogelijk maar gebeurt minder. Er wordt een put gegraven waar het systeem en een vorm van fundering of stabilisering inpast. Zo'n put is al snel 2 m diep. Bij hoge grondwaterstand zal het grondwaterpeil tijdelijk verlaagd moeten worden. In de meeste gevallen zal het compactsysteem met een vrachtwagen of kraan tot bij deze put worden gereden voor men het er in laat zakken en de leidingen aansluit. 14 versie januari 2009

17 Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" opgemaakt door het PIH Aandachtspunten voor de aanleg van een compactsysteem: Informeer voor de aankoop of de plaatsing in de prijs inbegrepen is. Informeer of plaatsing bij hoge grondwaterstand mogelijk is en of het een extra kost met zich meebrengt. Voorzie een mogelijkheid om met zwaar materieel tot aan de plek te rijden waar het systeem geplaatst moet worden. Garanties voor een goede werking? Echte garanties voor een goede werking van een zuivering kunnen niet gegeven worden. Een goede werking hangt immers vooral af van hoe je de zuivering gebruikt. Certificering en onderhoudscontracten kunnen wel hulpmiddelen zijn voor een goede werking. Certificering bewijst dat een systeem uit kwalitatief betrouwbare materialen bestaat en dat de zuivering onder normale omstandigheden goed zou moeten werken. Normale omstandigheden zijn gewoon huishoudelijk gebruik, inclusief een periode met verminderd gebruik (vakantieperiode) en een kortstondig hoger gebruik (feestje). Dit werd onderzocht door Certipro, een keuringsdienst die werd opgericht door het VITO. De lijst van gecertificeerde installaties vind je terug op De testprocedure is vrij kostelijk en daarom zagen verschillende (kleinere) producenten in het verleden af van certificering. Verschillende leveranciers bieden onderhoudscontracten aan. Tegen een bepaalde jaarlijkse vergoeding zal de leverancier (een deel van) het onderhoud op zich nemen. De exacte inhoud van een onderhoudscontract hangt af van de leverancier. Sommige leveranciers zullen enkel de werking van pompen en beluchters nakijken, anderen zullen metingen uitvoeren en de installatie bijregelen. Vraag dus steeds duidelijke informatie over wat er in een onderhoudscontract inbegrepen is. Certificering garandeert dus een betrouwbaar basissysteem en een onderhoudscontract garandeert dat de onderdelen goed zullen blijven werken. Dit volstaat echter niet om zeker te zijn dat een systeem altijd zal werken. Als je een te klein systeem koopt en zo nu en dan de stroomschakelaar uitzet of een forse geut javel in je gootsteen giet, mag je zeker zijn van een slechte werking, ongeacht certificering of onderhoudscontract. versie

18 opgemaakt door het PIH Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" Onderhoud Wat bij een compactsysteem juist van onderhoud moet gebeuren, is afhankelijk van het type systeem. Omdat goed onderhoud van deze, toch iets complexere, systemen niet voor iedereen weggelegd is, bieden de meeste fabrikanten onderhoudscontracten aan. Reken hiervoor op een kost van 120 tot 250 euro op jaarbasis voor een systeem voor één gezin. Onderhoud van grotere systemen zal duurder zijn. Informeer bij je leverancier welk onderhoud nodig is en wat in een onderhoudscontract inbegrepen is. Zo kom je niet voor onverwachte (financiële) verrassingen te staan. Onderhoud dat nodig kan zijn: nazicht pompen (waterpompen en luchtpompen) nazicht motoren controle op verstopping van sproeikoppen controle op verstopping van beluchter controle op verstopping in het dragermateriaal verwijderen van drijflagen in de zuivering verwijderen van overtollig slib in de zuivering of nabezinking bijsturen van het zuiveringsproces (aanpassen recirculatiedebiet, aanpassen luchttoevoer, ) toevoegen toeslagstoffen 4.3 Aanleg en onderhoud van plantensystemen Aanleg Een plantensysteem kan worden geplaatst door de verkoper, een aannemer of jezelf. Afhankelijk van het type, kan een plantensysteem worden aangelegd in een ongebruikte greppel, een put in de grond of tussen aarden wallen boven de grond. Graafmachines zijn theoretisch niet noodzakelijk, maar maken het werk wel veel lichter. De hoogte/diepte en de oppervlakte zullen afhankelijk zijn van het type systeem en de plaatselijke situatie. Het systeem moet van de omgeving gescheiden worden door een ondoordringbare 8 afscheiding. De in- en uitlaatconstructies worden geplaatst en vervolgens wordt het systeem opgevuld met zand of grind. Als laatste worden de plantjes geplant, bij voorkeur in 8 meestal wordt er gewerkt met kunststoffolie, maar er kan eveneens gewerkt worden met een gemetselde wand ingesmeerd met waterdichte mortel of waterdicht beton. 16 versie januari 2009

19 Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" opgemaakt door het PIH het voorjaar. Meestal wordt riet gebruikt (Phragmites australis) maar met andere planten gaat het ook: lisdodde (Typha Latifolia), gele lis (Iris pseudacorus), rietgras (Phalaris arundinacea) of andere. De waterstand wordt in het begin vaak kunstmatig hoog gehouden, zodat de planten voldoende vocht krijgen. Langzamaan wordt dan de waterstand verlaagd om de planten te stimuleren om goede wortels te vormen. Aandachtspunten voor de aanleg van een plantensysteem: Informeer of de plaatsing in de prijs inbegrepen is en - eventueel- hoeveel je kan besparen door het zelf aan te leggen. Denk na of praat met een (tuin)architect over de inplanting in de tuin. Bekijk ook de mogelijkheden om van bestaande terreinkenmerken gebruik te maken (oude greppels, hoogteverschillen, ). Vergeet niet dat een plantensysteem voldoende licht nodig heeft. Riet is een lichtminnende plant en mag dus zeker niet onder bomen gezet worden. Zorg ervoor dat de jonge plantjes genoeg water krijgen. Percolatierietveld in aanbouw. Onderhoud Een goed aangelegd plantensysteem is behoorlijk robuust. Er kan weinig mee mislopen of kapot gaan. Toch is minimaal onderhoud nodig om een blijvende goede werking te behouden. versie

20 opgemaakt door het PIH Proefversie "Zelf zuiveren stap voor stap" In de winter zullen de meeste bovengrondse plantendelen verdrogen en afsterven. Dit vormt geen probleem voor de zuivering. In de lente schiet alles wel terug op. Onderhoud dat nodig kan zijn: Nakijken van de pomp. Verwijderen van onkruid. Dit is meestal alleen het eerste jaar nodig, maar waakzaamheid blijft geboden. Het kan volstaan om de waterstand in het veld voor een paar dagen te verhogen. Controle op verstoppingen van het systeem. Bijsturen van het zuiveringsproces beperkt zich tot het aanpassen van de hoogte van de overloop. Maaien van het veld hoeft niet, maar kan het zuiveringsrendement verbeteren. Doe dit bij voorkeur in de lente (april-mei) of, minder wenselijk, in de herfst nadat de planten verdroogd zijn 9. Maai niet te laag, want dan kan er water in de wortels lopen. Verdroogde plantendelen van het veld verwijderen mag, maar is niet noodzakelijk 10. Indien een plantensysteem of beschaduwd vijvertje gebruikt wordt als nazuivering is het belangrijk dat minstens om de paar jaar plantenresten uit het systeem gehaald (maaien, ruimen, ) worden. Indien dit niet gebeurd kan na een aantal jaren het uitzicht achteruit gaan of kan er geurhinder optreden. 4.4 Aanleg van een lozingspunt Indien je binnen de 50 m van een riolering 11 woont, moet je het gezuiverde water in die riolering lozen. Je legt dan een dalende buis van je installatie tot vlak bij de riolering. De verdere werken gebeuren dan na afspraak met de gemeente, een aantal gemeenten verrichten de aansluiting immers zelf. Het kan nuttig zijn om een terugslagklep te installeren in je buis om te vermijden dat er water uit de riolering in je systeem loopt. Als in je buurt geen riolering ligt, moet je lozen in een waterloop of een gracht. Je legt dan een dalende buis van je zuiveringsinstallatie naar de waterloop. Ook hier is 9 het afgestorven riet heeft in de winter een isolerende werking die het bevriezen van de bovenlaag van het veld mee kan voorkomen. 10 wetenschappers zijn er nog niet uit wat nu juist het beste is: afvoeren of niet afvoeren. 11 die in een gracht of waterloop uitkomt en niet in een rioolwaterzuiveringsinstallatie, zie pagina versie januari 2009

Hoe behandel ik mijn afvalwater?

Hoe behandel ik mijn afvalwater? 19 Hoe behandel ik mijn afvalwater? Zuivering rond het huis Een groot deel van de Vlaamse gezinnen zal zelf moeten instaan voor de zuivering van het huishoudelijk afvalwater. De behandeling van afvalwater

Nadere informatie

Sterk met Melk. Afvalwater en -zuivering

Sterk met Melk. Afvalwater en -zuivering Sterk met Melk Brugse Ommeland en Meetjesland Deze informatie is geschreven in het kader v an het project Sterk met Melk en als achtergrondinformatie gegev en aan de deelnemers. De informatie is gebaseerd

Nadere informatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie Deel 1. Inlichtingen te verstrekken door de particulier 1. Administratieve gegevens Naam aanvrager:... Adres aanvrager:... Adres installatie (enkel indien verschillend van adres aanvrager):... Nummer financiële

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? 1. 120 liter 2. 80 liter 3. 200 liter 8. Waar komt

Nadere informatie

Leidraad voor het plaatsen van een individuele behandelingsinstallatie voor huishoudelijk afvalwater

Leidraad voor het plaatsen van een individuele behandelingsinstallatie voor huishoudelijk afvalwater Leidraad voor het plaatsen van een individuele behandelingsinstallatie voor huishoudelijk afvalwater Mei 2012 A. Situering In de Antwerpse haven is geen openbare riolering aangelegd en lozen de bedrijven

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam bouwen: WATER

Opleiding Duurzaam bouwen: WATER Opleiding Duurzaam bouwen: WATER Leefmilieu Brussel Zuivering van afvalwater met aanleg van een vloeiveld (LAGUNAGE) Door Christian HEYDEN: Biochemicus en projectleider Doelstelling(en) van de presentatie

Nadere informatie

TECHNISCHE GEGEVENS ASTERIA 750 WATERZUIVERINGSSTATION

TECHNISCHE GEGEVENS ASTERIA 750 WATERZUIVERINGSSTATION TECHNISCHE GEGEVENS ASTERIA 750 WATERZUIVERINGSSTATION ASTERIA 750 De Asteria waterzuiveringen zijn ontworpen voor het zuiveren van huishoudelijk type afvalwater berekend op een debiet van 150 liter /

Nadere informatie

Premieformulier voor de aanleg van een individuele Zuiveringsinstallatie met/zonder hemelwater put

Premieformulier voor de aanleg van een individuele Zuiveringsinstallatie met/zonder hemelwater put Premieformulier voor de aanleg van een individuele Zuiveringsinstallatie met/zonder hemelwater put Deel 1 : Inlichtingen te verstrekken door de particulier. 1. Administratieve gegevens. Naam aanvrager:...

Nadere informatie

Standaard installatie van een BioKube

Standaard installatie van een BioKube Standaard installatie van een BioKube Inhoudsopgave BioKube systeem 5 10 IE (Venus en Pluto)... 2 BioKube systeem 15 -- 20 25 30 IE (Mars)... 4 BioKubesysteem voor meerdere woningen (10 30 IE)... 6 Elektrische

Nadere informatie

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom Infovergadering project: Betonweg Ellikom Doortocht centrum Ellikom Infrax Elektriciteit Aardgas Kabeltelevisie Riolering De taken van Infrax riolering Investeringen Onderhoud en exploitatie Project ontwerpen

Nadere informatie

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 12/02/2014 Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van het project

Nadere informatie

Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket

Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket 1. Het Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket Wilt u hemelwater voornamelijk in uw woning gebruiken (vb. voor het spoelen van de toiletten, de wasmachine ) en wilt

Nadere informatie

Gescheiden riolering voor bestaande woningen

Gescheiden riolering voor bestaande woningen Gescheiden riolering voor bestaande woningen een geschenk uit de hemel gebruik je nuttig. Daarom houden we hemelwater en afvalwater graag apart. WaT uit de hemel komt, hoort niet In de riolering Water

Nadere informatie

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering Inleiding Je poetst je tanden en spoelt je mond. Hup, doorspoelen! Vieze handen? Flink wat zeep en de kraan open: hup, ook maar doorspoelen! Elke dag spoel jij vele liters schoon drinkwater door de wastafel,

Nadere informatie

Betreft : Vaststellen gemeentelijk reglement voor instellen premie voor de bouw van particuliere waterzuivering

Betreft : Vaststellen gemeentelijk reglement voor instellen premie voor de bouw van particuliere waterzuivering Provincie West-Vlaanderen Arrondissement Tielt GEMEENTE PITTEM Uittreksel uit de notulen van de gemeenteraad Vergadering van 26 mei 2003. Tegenwoordig : De heer Ivan Delaere, burgemeester-voorzitter; De

Nadere informatie

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Wendy Francken Directeur VLARIO Inhoud Wetgevend kader Draagvlak Enkele technische aspecten Kosten en baten Duurzaamheid Wetgevend kader Waarom afkoppelen? vermindering

Nadere informatie

Werkstuk Techniek. Rioolwaterzuiveringsinstallaties. Werkstuk gemaakt door: Klas: B2E Datum inleveren werkstuk: Dinsdag 30 mei Docent: JGT

Werkstuk Techniek. Rioolwaterzuiveringsinstallaties. Werkstuk gemaakt door: Klas: B2E Datum inleveren werkstuk: Dinsdag 30 mei Docent: JGT Werkstuk Techniek Rioolwaterzuiveringsinstallaties Bron foto: www.wve.nl Bron foto: www.wve.nl Werkstuk gemaakt door: Anoniem Samantha (op van eigen de verzoek) Maat Bert Bert van van Naamen Naamen Klas:

Nadere informatie

Collectief IBA-beheer

Collectief IBA-beheer Inhoud IBA s: Waarom en waar? Rol Pidpa? Rol eigenaar bewoner? IBA BelleAqua: opbouw en plaatsing? IBA s Waarom en waar? Ieder gezin en de meeste bedrijfsactiviteiten produceren afvalwater Dit afvalwater

Nadere informatie

Biologische waterzuiveringsinstallatie van. van het type ondergedompeld en belucht

Biologische waterzuiveringsinstallatie van. van het type ondergedompeld en belucht Biologische waterzuiveringsinstallatie van het type ondergedompeld en belucht vastbedreactor bestemd voor het zuiveren van huishoudelijk afvalwater Algemeen De is een biologische, kleinschalige waterzuiveringsinstallatie

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? l 1. 120 liter l 2. 80 liter l 3. 200 liter 2.

Nadere informatie

Brabantwater en uw kraanwater

Brabantwater en uw kraanwater Brabantwater en uw kraanwater Uw kraanwater wordt geleverd door Brabant Water. Wij winnen en zuiveren grondwater, wat u later als drinkwater van hoge kwaliteit uit de kraan haalt. In totaal maken 2,4 miljoen

Nadere informatie

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 12/02/2014 Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van het project

Nadere informatie

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wat is scheiden en afkoppelen? Waarom scheiden?

Nadere informatie

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING,

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING, Vlaamse Regering Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 6 februari 1991 houdende vaststelling van het Vlaams reglement betreffende de milieuvergunning

Nadere informatie

Provincie Vlaams-Brabant Provinciale stedenbouwkundige verordeningen hemelwater: aanstiplijst

Provincie Vlaams-Brabant Provinciale stedenbouwkundige verordeningen hemelwater: aanstiplijst Provincie Vlaams-Brabant Provinciale stedenbouwkundige verordeningen hemelwater: aanstiplijst versie 1/3/2007 gemeente. Waarvoor dient dit formulier? Met dit formulier kunt u nagaan of uw aanvraag voldoet

Nadere informatie

Controle van de voorwaarden uit de verordening hemelwater bij een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of een melding

Controle van de voorwaarden uit de verordening hemelwater bij een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of een melding Controle van de voorwaarden uit de verordening hemelwater bij een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of een melding RO-01-131028 Waarvoor dient dit formulier? Met dit formulier kunt u nagaan

Nadere informatie

Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit

Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit We leven in een land vol water. Daar genieten we van. We zwemmen, vissen, besproeien de tuin, varen in bootjes en waarderen

Nadere informatie

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver Mobiele waterzuivering voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver ing Afvalwater zuiveren voor de deur Afvalwater zuiveren voor de deur? Niet

Nadere informatie

Aquafin leerpakket Lager onderwijs. 1. Verbind wat bij elkaar past. 2. Zoek het antwoord in het stripverhaal. werken aan zuiver water

Aquafin leerpakket Lager onderwijs. 1. Verbind wat bij elkaar past. 2. Zoek het antwoord in het stripverhaal. werken aan zuiver water or o v d a l b Werk eerling de l werken aan zuiver water 1. Verbind wat bij elkaar past RWZI Naam van de Vlaamse waterzuiveringsmaatschappij Drinkwater Oppervlaktewater Grondwater Leidingwater uit de kraan

Nadere informatie

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013 Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen VVSG 22 oktober 2013 Programma Korte voorstelling Afkoppelen van hemelwater in Vlaanderen Plan van aanpak afkoppelingen Infrax

Nadere informatie

De integrale waterfactuur van de drinkwatermaatschappijen... de effecten van het nieuwe waterbeleid worden zichtbaar

De integrale waterfactuur van de drinkwatermaatschappijen... de effecten van het nieuwe waterbeleid worden zichtbaar Bart Gille 1/5 De integrale waterfactuur van de drinkwatermaatschappijen... de effecten van het nieuwe waterbeleid worden zichtbaar 1. INLEIDING Door de reorganisatie van de watersector in December 2004

Nadere informatie

Het besluit treedt in werking op 1 februari 2005.

Het besluit treedt in werking op 1 februari 2005. besluit van de Vlaamse regering van 1 oktober 2004 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratie-voorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden

Nadere informatie

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 21 1. Inleiding

Nadere informatie

Afdrukken pagina 2-23 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd

Afdrukken pagina 2-23 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Gebruiksaanwijzing leerdagboek Exempel Schoon water Afdrukken pagina 2-23 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Aanwijzingen Schrijf- en tekenruimte in leerdagboek

Nadere informatie

Collectief IBA-beheer

Collectief IBA-beheer Collectief IBA-beheer Collectief IBA-beheer Brecht Individuele Behandelingsinstallatie voor Afvalwater IBA = zeer kleinschalige waterzuivering Inhoud presentatie: IBA s: Waarom en waar? Rol Pidpa? Fasering

Nadere informatie

Aquafin leerpakket Lager onderwijs. 1. Verbind wat bij elkaar past. 2. Zoek het antwoord in het stripverhaal. werken aan zuiver water

Aquafin leerpakket Lager onderwijs. 1. Verbind wat bij elkaar past. 2. Zoek het antwoord in het stripverhaal. werken aan zuiver water or o v d a l b Werk eerling de l werken aan zuiver water. erbind wat bij elkaar past RWZI Leidingwater uit de kraan Naam van de laamse waterzuiveringsmaatschappij fkorting van rioolwaterzuiveringsinstallatie

Nadere informatie

09/06/2015. Bewonersvergadering Wegenis- en rioleringswerken in de Akkerstraat (deel) te Malle

09/06/2015. Bewonersvergadering Wegenis- en rioleringswerken in de Akkerstraat (deel) te Malle 09/06/2015 Bewonersvergadering Wegenis- en rioleringswerken in de Akkerstraat (deel) te Malle 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling van het project 2. Detail voorstelling (door studiebureau) 3. Voorstelling

Nadere informatie

Zwaaikomstraat 5 B-8800 ROESELARE. +32 (0)51.74.83.96 www.prodall.eu info@prodall.eu. Kleinschalige Waterzuiveringen

Zwaaikomstraat 5 B-8800 ROESELARE. +32 (0)51.74.83.96 www.prodall.eu info@prodall.eu. Kleinschalige Waterzuiveringen Zwaaikomstraat 5 B-8800 ROESELARE +32 (0)51.74.83.96 www.prodall.eu info@prodall.eu Kleinschalige Waterzuiveringen WAT IS WATERZUIVERING? BIOLOGIE Er zijn diverse manieren om water te zuiveren. De ASTERIA

Nadere informatie

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels Grijs Water Recuperatie Rik Daneels Water in de stad, vandaag Water in de stad, vandaag Vlaanderen: Waterhuishouding lijkt in orde Maar: Grondwaterreserves onder druk!!! Gezamelijke acties vereist Alternatieve

Nadere informatie

Handleiding. Afvalwaterzuivering. Uitleg Samenvatting Test jezelf

Handleiding. Afvalwaterzuivering. Uitleg Samenvatting Test jezelf Handleiding Voorbereiding Organiseer eventueel een excursie naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie in de directe omgeving. Deze excursie kan worden gepland voorafgaand aan de behandeling van dit Bloq,

Nadere informatie

AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS

AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS HEMELWATERBUFFERING en -RECUPERATIE Net zoals in andere Vlaams-Brabantse gemeenten gelden ook in Opwijk de bepalingen van de provinciale stedenbouwkundige

Nadere informatie

» What is in a name?» Klassieke natuurlijke waterzuivering versus green building» klassieke systemen» Extensieve systemen» Microscopy»

» What is in a name?» Klassieke natuurlijke waterzuivering versus green building» klassieke systemen» Extensieve systemen» Microscopy» » What is in a name?» Klassieke natuurlijke waterzuivering versus green building» klassieke systemen» Extensieve systemen» Microscopy» Verwijderingsmechanismen» IBA versus KWZI» Ontwerpcriteria» Wat gaat

Nadere informatie

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater april 2005 One Cue Systems Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming

Nadere informatie

FICHE 2 TERUGSLAGKLEPPEN EN OVERLATEN

FICHE 2 TERUGSLAGKLEPPEN EN OVERLATEN ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FICHE 2 TERUGSLAGKLEPPEN EN OVERLATEN //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

SCHEMA REGENWATERPUT

SCHEMA REGENWATERPUT SCHEMA REGENWATERPUT 1.Voorfilter 2.Regenton 3.Rustige watertoevoer 4.Overloop 5.Vlotterfilter 6.Drukschakelaar 7.Regenwaterpomp 8.Besturingssysteem 9.Aftapkraan 9 6 7 8 1 1a a 1b 2 5 4 3 1. De voorfilter

Nadere informatie

De Friese Waterketen: samen besparen!

De Friese Waterketen: samen besparen! De Friese Waterketen: samen besparen! Weet u het antwoord? Drinkwater; waar halen we dit vandaan? Hoeveel water gebruikt u per dag? Auto naar de wasstraat of zelf wassen? Waterbelasting, rioolheffing,

Nadere informatie

Energie uit drinkwater en afvalwater

Energie uit drinkwater en afvalwater Energie uit drinkwater en afvalwater Inhoud 1. De cyclus van de stedelijke drinkwatervoorziening en afvalwater 2. Installeren van een turbine in het drinkwaternet 2.1. De druk in drinkwaternetten 2.2.

Nadere informatie

Ondergrondse water gamma. Inleiding. Omschrijving van de tanks. Grondstoffen

Ondergrondse water gamma. Inleiding. Omschrijving van de tanks. Grondstoffen Ondergrondse water gamma Inleiding Omschrijving van de tanks De Titan Eko tanks in polyethyleen zijn bestemd voor het voorbehandelen van afvalwater afkomstig van woningen, collectiviteiten, kantoren en

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Samenvatting. 1. Inleiding. 2. Fase 1, IBA- subsidieprojecten (2002-2007) 3. Fase 2, handhaving (2008 2011) 4. Resultaat. 5.

Inhoudsopgave. Samenvatting. 1. Inleiding. 2. Fase 1, IBA- subsidieprojecten (2002-2007) 3. Fase 2, handhaving (2008 2011) 4. Resultaat. 5. PROJECT BEHANDELING HUISHOUDELIJK AFVALWATER Inhoudsopgave Samenvatting 1. Inleiding 2. Fase 1, IBA- subsidieprojecten (2002-2007) 3. Fase 2, handhaving (2008 2011) 4. Resultaat 5. Conclusie 6. Bijlagen

Nadere informatie

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN 1.Inleiding 14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN WATERVERONTREINIGING IN HET BRUSSELS GEWEST Het Brussels Gewest ligt voor het grootste deel in het subbekken van de Zenne. Deze waterloop en zijn

Nadere informatie

Kraantjeswater drinkwater

Kraantjeswater drinkwater Kraantjeswater drinkwater IS KRAANTJESWATER ECHT DRINKBAAR? Ongetwijfeld. Kraantjeswater = drinkwater! Geen enkel product wordt zo streng en veelvuldig gecontroleerd als leidingwater. Door de waterbedrijven

Nadere informatie

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte)

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Infomoment 24 maart 2016 Buurtcentrum De Dijk, Blankenbergse

Nadere informatie

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Onderzoek waterkwaliteit en Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Met behulp van kiezel, grof en fijn zand, actieve kool en wat watten werd het natuurlijk zuiveringssysteem van de bodem nagebootst.

Nadere informatie

DSI regenwater infiltratie.

DSI regenwater infiltratie. DSI regenwater infiltratie. De adequate oplossing van een actueel probleem. Klimaatverandering. Het klimaat verandert. Met als gevolg een toename van de duur en frequentie van wateroverlast, verkeersonveiligheid

Nadere informatie

Monitoring kleinschalige waterzuivering door plantensystemen

Monitoring kleinschalige waterzuivering door plantensystemen Monitoring kleinschalige waterzuivering door plantensystemen Vlaamse Milieumaatschappij Alfons Van de Maelestraat 96 9320 Erembodegem Tel. 053 72 62 11 DOCUMENTBESCHRIJVING TITEL Monitoring kleinschalige

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT Naam: Klas: Datum: 1 Situering van het biotoop Plaats: Type water: vijver / meer / ven / moeras/ rivier / kanaal / poel / beek / sloot / bron Omgeving: woonkern / landbouwgebied

Nadere informatie

KEURING VAN UW PRIVATE WATERAFVOER

KEURING VAN UW PRIVATE WATERAFVOER KEURING VAN UW PRIVATE WATERAFVOER TMVW moet er als integraal waterbedrijf mee voor zorgen dat het afvalwater op een efficiënte manier afgevoerd en gezuiverd wordt. Maar ook uw private waterafvoer speelt

Nadere informatie

Herinrichting doortocht N79 16.12.2015 1

Herinrichting doortocht N79 16.12.2015 1 Herinrichting doortocht N79 16.12.2015 1 Agenda Verwelkoming door dhr. M. Vos, burgemeester Inleiding door dhr. G. Kersten, schepen van mobiliteit Toelichting ontwerpplannen door mevr. K. Loos, AWV Toelichting

Nadere informatie

Voor de volledigheid vermelden we nog twee oplossingen die in deze fiche niet aan bod komen.

Voor de volledigheid vermelden we nog twee oplossingen die in deze fiche niet aan bod komen. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FICHE 5 - POMPPUTTEN EN BUFFERPUTTEN //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Over aansluiten op de riolering, scheiden van hemelwater en zelf zuiveren van afvalwater

Over aansluiten op de riolering, scheiden van hemelwater en zelf zuiveren van afvalwater DOSSIER AFVALWATER Over aansluiten op de riolering, scheiden van hemelwater en zelf zuiveren van afvalwater Volgens een Europese milieurichtlijn, de kaderrichtlijn water, moet elke lidstaat een goede kwaliteit

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 10 MAART 1999. - Omzendbrief OW98/4 betreffende aanleg van riolen langs gewestwegen. - Deelname in de kosten door de administratie Wegen en Verkeer (AWV). - Trefwoorden

Nadere informatie

Zonne-energie gratis en schoon

Zonne-energie gratis en schoon Zonne-energie gratis en schoon Samen gaan we voor duurzaam Genieten van de zon. Buiten in de tuin, in het park of op het strand. De zon geeft ons gratis energie. We kunnen de zon ook op een andere manier

Nadere informatie

CORRECT SCHEIDEN & AFVOEREN VAN AFVALWATER & REGENWATER

CORRECT SCHEIDEN & AFVOEREN VAN AFVALWATER & REGENWATER CORRECT SCHEIDEN & AFVOEREN VAN AFVALWATER & REGENWATER AANSLUITPLICHT Als de openbare weg voorzien is van openbare riolering ben je in algemene regel verplicht om hier met het afvalwater op aan te sluiten

Nadere informatie

Timing. Vermoedelijke einde der werken Lente 2016. Afhankelijk van het weer, uitvoeringsproblemen, Enkel richtdata!

Timing. Vermoedelijke einde der werken Lente 2016. Afhankelijk van het weer, uitvoeringsproblemen, Enkel richtdata! Timing Start werken Voorbereidende werken: 26 januari (= weg afgesloten) Nutsmaatschappijen: 2 februari Aannemer wegenis: 16 maart Duur werkzaamheden wegenis 150 werkdagen Vermoedelijke einde der werken

Nadere informatie

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12.1 Inleiding Gemeenten hebben de taak om hemelwater en afvalwater in te zamelen. Het hemelwater wordt steeds vaker opgevangen in een separaat hemelwaterriool. Vanuit

Nadere informatie

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING INLEIDING Landustrie Sneek BV bezit een ruime hoeveelheid kennis en ervaring in het transporteren en behandelen van riool-

Nadere informatie

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Bioremediering wetgeving Richtlijn Duurzaam gebruik van pesticiden (EU 2009/128) Vlaanderen: Vlarem -

Nadere informatie

Milieu. Subsidiereglement voor het plaatsen van een hemelwaterinstallatie. Art. 1.- Definities:

Milieu. Subsidiereglement voor het plaatsen van een hemelwaterinstallatie. Art. 1.- Definities: Milieu. Subsidiereglement voor het plaatsen van een hemelwaterinstallatie Art. 1.- Definities: dakoppervlakte: horizontale projectie van de buitenafmetingen van het dak; hemelwater: verzamelnaam voor regen,

Nadere informatie

INDIVIDUELE WATERZUIVERINGSINSTALLATIE

INDIVIDUELE WATERZUIVERINGSINSTALLATIE WAT IS DE BELLEAQUA SAF? De BelleAqua SAF is een individuele waterzuiveringsinstallatie van het type ondergedompelde, beluchte bacteriefilter voor maximum 40 permanente inwoners of 6.000 liter/dag. De

Nadere informatie

Nieuwe regelgeving voor bouwers en verbouwers. Slim omgaan met regenwater

Nieuwe regelgeving voor bouwers en verbouwers. Slim omgaan met regenwater Nieuwe regelgeving voor bouwers en verbouwers Slim omgaan met regenwater Bouwt of verbouwt u? Dan moet u vanaf 1 januari 2014 rekening houden met een nieuwe Vlaamse verordening. Die verplicht u om regenwater

Nadere informatie

Gemeenteraad versie 8 september 2005 1 /6

Gemeenteraad versie 8 september 2005 1 /6 Art. 1. Definities - Afvalwater: water waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen, met uitzondering van niet-verontreinigd hemelwater; - Hemelwater: verzamelnaam

Nadere informatie

Inhoud: MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) door Fiber Filtration member of the V&T Group

Inhoud: MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) door Fiber Filtration member of the V&T Group Inhoud: MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) door Fiber Filtration member of the V&T Group Inhoud : MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) p. 1 1. Wat houdt

Nadere informatie

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Project : Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Projectnummer : NC8110503 Versie : definitief Datum : 15 juli 2008 Aanleiding Het terrein van de Tivolikerk en het naastgelegen Zusterhuis aan de Heezerweg

Nadere informatie

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Organische vracht continue on-line bewaken Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Waardeketen Organische stoffen TOC/CZV correlatie Inhoud Afvalwater karakteristiek zuivel-industrie Redenen om

Nadere informatie

Uw straat gaat open. vanwege werkzaamheden aan het riool

Uw straat gaat open. vanwege werkzaamheden aan het riool Uw straat gaat open vanwege werkzaamheden aan het riool DIENST Wijken Van lozen naar rioleren Afvalwater werd vroeger gewoon in sloten, grachten en rivieren geloosd. Dat was toen geen probleem. Water heeft

Nadere informatie

De Leemvallei, ga je mee op onderzoek?

De Leemvallei, ga je mee op onderzoek? De Leemvallei, ga je mee op onderzoek? Hallo allemaal, welkom in dit waanzinnige park voor jong en oud! Vandaag krijgen jullie de kans om dit park in het echt te openen met elkaar. Dit gaan we doen op

Nadere informatie

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte.

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. HUIS & TUIN www.hydrorock.com Particuliere markt en watermanagement De klimaatverandering zorgt voor meer en heviger regenbuien waardoor

Nadere informatie

Raming totaalproject: 6.277.804 EUR

Raming totaalproject: 6.277.804 EUR Project gemeente Schelle: Wegen- en rioleringsproject Steenwinkelstraat, Tuinlei, Hulstlei, A. Rodenbachplaats en Hoge Weg - Aanleg gescheiden riolering en wegenis - Status ontwerpfase - Raming totaalproject:

Nadere informatie

aé=éåçåçãáëåüé=ü~~ää~~êüéáç=î~å=âäéáåëåü~äáöé= ~Ñî~äï~íÉêòìáîÉêáåÖ=áå=sä~~åÇÉêÉå

aé=éåçåçãáëåüé=ü~~ää~~êüéáç=î~å=âäéáåëåü~äáöé= ~Ñî~äï~íÉêòìáîÉêáåÖ=áå=sä~~åÇÉêÉå aé=éåçåçãáëåüé=ü~~ää~~êüéáç=î~å=âäéáåëåü~äáöé= ~Ñî~äï~íÉêòìáîÉêáåÖ=áå=sä~~åÇÉêÉå péêöé=dbboqp éêçãçíçê=w mêçñk=çêk=qüéç=qebtvp = báåçîéêü~åçéäáåö=îççêöéçê~öéå=íçí=üéí=äéâçãéå=î~å=çé=öê~~ç= e~åçéäëáåöéåáéìê=ã~àçê=çééê~íáçåééä=ã~å~öéãéåí=éå=äçöáëíáéâ

Nadere informatie

Subsidieaanvraag hemelwaterinstallatie en/of infiltratievoorziening

Subsidieaanvraag hemelwaterinstallatie en/of infiltratievoorziening Subsidieaanvraag hemelwaterinstallatie en/of infiltratievoorziening Ontvangstdatum Gemeentebestuur Destelbergen Dienst Leefmilieu Dendermondesteenweg 430, 9070 DESTELBERGEN Tel. 09 218 92 60 Fax 09 228

Nadere informatie

I feel goo o d! De wetenschap achter helder water voor tropische zoetwateraquaria

I feel goo o d! De wetenschap achter helder water voor tropische zoetwateraquaria I feel goo o d! De wetenschap achter helder water voor tropische zoetwateraquaria Philips ontwikkelde dit Zuiveringsapparaat voor tropische aquaria in samenspraak met aquarium- en waterexperts. Wetenschappelijke

Nadere informatie

Rozebeke. Steven Buyens Dave Delrue Tom Deweirdt Thomas De Lathauwer

Rozebeke. Steven Buyens Dave Delrue Tom Deweirdt Thomas De Lathauwer Rozebeke Steven Buyens Dave Delrue Tom Deweirdt Thomas De Lathauwer Werken aan zuiver water Vragenronde De werken, riolering en KWZI Afkoppelingen Impact op het dagelijks leven Resultaat 15-12-2010 Aquafin

Nadere informatie

Retourtje Water. Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum. Lay-out Agnes Bergveld

Retourtje Water. Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum. Lay-out Agnes Bergveld Retourtje Water Uitgave: Amsterdams NME Centrum Retourtje Water Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum Auteur Mirella Vierveijzer Lay-out Agnes

Nadere informatie

Zoneringsplan Schoten

Zoneringsplan Schoten Zoneringsplan Schoten Page 1 of 5 6U6VOOy3 Id: 7215 Cluster/GUP nummer: Adres: Botermelkbaan 49 2900 Schoten Geachte Burgemeester Geachte Schepenen Op 91712014 is het openbaar ondezoek gestart over de

Nadere informatie

WATER FACTORY. Productinformatie»

WATER FACTORY. Productinformatie» WATER FACTORY Productinformatie» » Drinkwater... Kwaliteit van uw drinkwater Hoeveel water drinkt u per dag? U drinkt het misschien zo uit de kraan, maakt er koffie, thee of limonade van en u kookt er

Nadere informatie

Module B4000 Individuele behandeling van afvalwater: IBA-systemen

Module B4000 Individuele behandeling van afvalwater: IBA-systemen Module B4000 Individuele behandeling van afvalwater: IBA-systemen Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Wat is veranderd? 3 1.3 Opsteller en begeleidingscommissie 3 1.4 Leeswijzer 3 2 Samenstelling

Nadere informatie

BELASTINGREGLEMENT BETREFFENDE DE LOZING VAN HEMEL- EN AFVALWATER IN DE OPENBARE RIOLERING

BELASTINGREGLEMENT BETREFFENDE DE LOZING VAN HEMEL- EN AFVALWATER IN DE OPENBARE RIOLERING BELASTINGREGLEMENT BETREFFENDE DE LOZING VAN HEMEL- EN AFVALWATER IN DE OPENBARE RIOLERING Art. 1. Met ingang van 12 februari 2015 voor een termijn tot en met 31 december 2018 wordt een belasting geheven

Nadere informatie

Aanvraag rioolvergunning

Aanvraag rioolvergunning Aanvraag rioolvergunning Persoonlijke gegevens Vul hier uw persoonlijke gegevens in. De aanvrager moet de eigenaar zijn Voorletters Tussenvoegsels Naam Straatnaam en huisnummer Postcode Woonplaats Telefoonnummer

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord 13. Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19

INHOUD. Voorwoord 13. Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 23 1. Inleiding

Nadere informatie

Doel expo = we volgen de reis van het kraantjeswater

Doel expo = we volgen de reis van het kraantjeswater Doel expo = we volgen de reis van het kraantjeswater - Rode vlak is Brussel uitvergroten heel wat water in Brussel, zie blauwe lijntjes. - Is er een waterloop in de buurt van je school? Waar ligt je school

Nadere informatie

Verwerkbaarheid en contractuele sanering van bedrijfsafvalwaters via openbare zuiveringsinfrastructuur herbekeken

Verwerkbaarheid en contractuele sanering van bedrijfsafvalwaters via openbare zuiveringsinfrastructuur herbekeken Datum: 25 november 2005 Steven Eersels/ Bart Gille (Sertius cvba) Ref: omzendbrief_def.doc Verwerkbaarheid en contractuele sanering van bedrijfsafvalwaters via openbare zuiveringsinfrastructuur herbekeken

Nadere informatie

Afkoppeling en lozing van hemelwater en afvalwater van gebouwen bij de aanleg van een gescheiden riolering of op eigen initiatief

Afkoppeling en lozing van hemelwater en afvalwater van gebouwen bij de aanleg van een gescheiden riolering of op eigen initiatief SUBSIDIEREGLEMENT Afkoppeling en lozing van hemelwater en afvalwater van gebouwen bij de aanleg van een gescheiden riolering of op eigen initiatief Artikel 1 Artikel 2 Definities Hemelwater: Verzamelnaam

Nadere informatie

Werkstuk Biologie : Biologische zuivering van afvalwater Waterzuiberingsbekkens

Werkstuk Biologie : Biologische zuivering van afvalwater Waterzuiberingsbekkens Lycée Mater Dei Luchtvaartlaan 72 1150 Brussel Docent: de heer. Waelkens Werkstuk Biologie : Biologische zuivering van afvalwater Waterzuiberingsbekkens Schooljaar 2004-2005 Manon Renard Laurence Delobelle

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

GRONDSTOFFEN. Van welke 2 types water maakt men drinkwater in België? ... ...

GRONDSTOFFEN. Van welke 2 types water maakt men drinkwater in België? ... ... GRONDSTOFFEN Van welke 2 types water maakt men drinkwater in België?...... De personages uit de 4D-film "Teruggespoeld" vertegenwoordigen elk een type water. Schrijf bij elk personage het juiste type van

Nadere informatie

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland Directoraat-Generaal Water Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Milieubeheer Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Inzameling, transport en behandeling

Nadere informatie

Waterhuishouding in de Contreie

Waterhuishouding in de Contreie Waterhuishouding in de Contreie Water speelt een belangrijke rol in de Contreie. Er is bij de ontwikkeling van deze woonwijk gekozen om het regenwater of te infiltreren in de bodem of hiermee de omliggende

Nadere informatie

Duurzame technieken infocentrum Kamp C

Duurzame technieken infocentrum Kamp C Duurzame technieken infocentrum Kamp C Constructie: Deels recyclagebeton (beton waarbij het grove toeslagmateriaal vervangen is door beton- en mengpuingranulaten, afkomstig uit de afbraak van oude militaire

Nadere informatie