Tiggelaar 50 jaar sterke verhalen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tiggelaar 50 jaar sterke verhalen"

Transcriptie

1 50 jaar Buurtschap Tiggelaar Glorieuze hoogtepunten en dramatische dieptepunten. Verzonken bloemenvelden en glimmende steigers. Groene sneeuw en blauwe dahlia s. Hakkedellen en diepvriesmaaltijden. Lama s, herten en een geit. Druïden en travestieten. Kaartenhuizen en brasumconstructies. Diepgang en deliriums. Hippies en techneuten. Een fles en een vaas. Tiggelaar zoekt het in contrasten. Dit boek is geheel naar waarheid geschreven, historisch verantwoord en hoogstwaarschijnlijk wetenschappelijk onderbouwd Buurtschap Tiggelaar 50 jaar sterke verhalen

2 2 3

3 Samen goud 50 jaar samen bouwen, samen werken, samen feesten, samen lachen, maar ook samen huilen. Tranen van geluk bij het behalen van de eerste prijzen, tranen van teleurstelling bij het behalen van de tweede prijzen, of tranen van trots bij het uitrijden van de wagen omdat hij zo mooi is geworden. We hebben samen heel wat tranen weggepinkt in het verleden. Bij het verlies van buurtgenoten, tijdens het oplopen van diverse corsowonden, bij Offerande toen een zwalkende Isaak ons bijna onze droom ontnam. Dat saamhorigheidsgevoel is maar moeilijk uit te leggen aan buitenstaanders. In verwoede pogingen vallen we in de praktijk toch vaak terug op de praktische zaken. Hoe gezellig het is tijdens het bouwen, het veldwerk of tijdens het tikweekend. Hoe briljant de feestjes zijn waar het creatieve en culinaire genot de boventoon voeren. Maar, waarom stoppen we met z n allen zoveel energie, moeite en liefde in Tiggelaar? Waar komt dat saamhorigheidsgevoel vandaan? In een zoektocht naar het antwoord op deze vragen hebben de schrijvers van dit jubileumboek archieven doorgespit, interviews afgenomen, foto s verzameld heel veel foto s verzameld en vooral keuzes gemaakt. Toen de subsidie van het Prins Bernhardfonds genadeloos werd afgewezen moesten wij onze wensen voor een meerdelige lexicon terugbrengen naar een naslagwerk van 144 pagina s. Er moest een goede balans worden gevonden tussen Toen en Nu, tussen bouwploeg en veldploeg, tussen corsowagens en nevenactiviteiten. Wie bepaalt de nieuwswaarde van oud nieuws? Moeten de Tiggelaarmythen niet gewoon mythen blijven? Moet dit boek niet gewoon bol staan van de sterke verhalen en Tiggelaarhumor waarbij enige vorm van waarheid onderschikt is aan het verhaal dat wordt verteld? We hebben in die vijftig jaar heel veel meegemaakt met elkaar, maar we hebben dan ook heel veel tijd met elkaar doorgebracht. Alle hulp is welkom, en waar de één dag en nacht bezig is met het bloemenveld of in de tent, komt de ander alleen af en toe plukken of plakken. Allemaal met één gezamenlijk doel: Samen werken aan een wereldwonder voor die eerste zondag van september. De samenstellers 4 5

4 Tiggelaar The Movie Antropologie van een buurtschap Door Peter van Aert, buurtgenoot en antropoloog in Argentinië Het leven van Tiggelaar, late vrucht van de naoorlogse babyboom onder de Zundertse corsobuurtschappen, kan worden beschouwd als de verpersoonlijking van de kerstgedachte. Mocht de biografie van onze buurtschap ooit worden verfilmd, dan kan dat niet anders dan uitlopen op een oersaaie derderangs feelgoodmovie waarin alles net iets te goed afloopt. Eerst een meeslepend begin. Tiggelaar ontstaat in 1960 nadat een groep idealisten zich afzet tegen de gevestigde elite. Ze kruipen onder het vermogend juk van buurtschap Molenstraat vandaan, nestelen zich in het beekdal waar een armzalig bestaan hen wacht. Een dak van de gemeente en een paar honderd meter kabel en tuinslang, uitgegooid door betrokken lotgenoten, is genoeg om de zomer door te komen. Het moeten een stel bezetenen zijn geweest, onze eerste generatie buurtgenoten, een stel geweldige opportunisten. Dan volgt de overmoed. IJver en trots overstemmen het gebrek aan middelen en m iddenstand. De overtuiging stuwt de daadkracht tot grote hoogte. Binnen drie jaar doet onze buurt met twee wagens aan het corso mee, en dat zou nog vijftien jaar lang, tot 1978, regelmatig gebeuren. De opportunisten drijven de spot met de corsoadel. Hippies moeten het geweest zijn, een stel romantische pijprokers. Daarna de noodzakelijke smart. Het vuur daalt en belandt voor de schenen. Passie alleen is niet genoeg, te licht verteerbaar. Tiggelaar is buiten adem, kraakt en wordt achterhaald door de trouwe diesel van de gevestigde corso-orde. Het religieus geweld van Klein-Zundert en Wernhout in 1988 voelt als zout in de wonden van onze kabouters. Het is alsof de kat speelt met de muis. Uitgeput en opgejaagd poogt een handjevol buurtgenoten te ontsnappen aan een pijnlijke ondergang. Hele eigenaardige en eigenwijze mensen, die idealisten. Dan de verrassing. Er druppelen warempel nieuwe gezichten de tent binnen. Over het algemeen jonge, losgeslagen dromers die van werken nog nooit gehoord hebben en d enken in gekleurde bloempatronen. Vanwege dat laatste prima verenigbaar met de oudere garde, maar nauwelijks bruikbaar als het gaat om de kunst van het corsobouwen. Hoe dan ook, Tiggelaar krijgt de broodnodige lucht en ontloopt een stille dood. Dan is er de hoop. Tiggelaar is één aanzwellende bende luchtfietsers. Er wordt hard gewerkt aan allerhande nutteloze zaken die niets met het corso, noch met de realiteit buiten de tent te maken hebben. Niemand begrijpt precies wat er gebeurt, maar iedereen vindt het best. Alles mag, en alles wat niet kan gebeurt toch. De pijp smeult weer, geen mens weet waarom of waarheen. Maar waar rook is, is hoe dan ook vuur. Vervolgens de bevestiging. We zijn getuigen van een ontkiemende ethos die ontstaat uit een onbegrijpelijke chemie tussen brallende jeugd, kundig en subtiel in banen geleid door gelauwerde coryfeeën, de inmiddels gerespecteerde generatie overlevers. Jaar na jaar wordt de stuurloze groep heethoofden steeds bedrevener in het corsoambacht. Ideeën worden niet langer naast maar op de wagen uitgevoerd. In één van de laatste houten tenten in het Zundertse corsolandschap wordt in 1994 het onmogelijke bereikt. Tiggelaar wint het corso, de wereld staat op zijn kop. Dan de kentering. Nu staan de lampen op ons gericht en wacht de taak onze talentenstatus waar te maken. We kiezen voor verdegelijking. We willen wortel schieten in de top van het corso. Dat betekent zekerheden zoeken. We verruilen ons kraakpand voor een ruime nieuwbouw. Hout wordt staal en Turnstraat wordt Laarpark. De willekeur verandert langzaam in wijsheid, het toeval wordt niet langer op de steigers toegelaten en de bodemloze bron Damburger wordt een Jupiler-schenkerslijst. Tiggelaar de hippie is niet meer. We gaan voortaan door het leven als yuppies. Dan een euforisch slot. Na veertig jeugdige jaren wordt Tiggelaar volwassen. We weten het zeker, we zijn klaar voor een gezinsuitbreiding. Talloze families worden aan de buurtbevolking toegevoegd, symbolisch genoeg velen van hen precies op de plaats waar onze overlevingstocht gestalte kreeg. De buurt, op vijftigjarige leeftijd, mag zich met trots rijk rekenen. Het succes van de laatste vijftien jaar is onovertroffen. Maar dat is niet het belangrijkste. Onze buurtschap is rijk aan ervaring, rijk aan mensen en rijk aan toekomst. Tiggelaar, van hippie tot petit bourgeois. Eind goed al goed. Slaapverwekkend voorspelbaar. Nee, die film trekt geen volle zalen. Het echte boeiende verhaal van Tiggelaar is niet de zojuist beschreven heldentocht naar roem en rijkdom. Het meest merkwaardige van onze historie komt niet aan het licht door ons te vergelijken met andere buurtschappen van ons corso, maar door de vergelijking met de wereld buiten onze corsogrenzen te maken. Want dan kom je er snel achter wat een exotisch fenomeen het eigenlijk is: de buurtschap. Waar vinden we die nog? Wat doe je er mee in tijden van groeiende anonimiteit? Wie zit er nu nog te wachten op een potje zeskampen met de buurvrouw? Je reinste tijdroof. Maar in Zundert niet. Al het achterhaalde dorpsvermaak is in Zundert hot; dankzij het corso. Als er een wedstrijd wordt uitgeschreven over wie er het belachelijkst in de beek fietst, staat het halve dorp te trappelen zich ter aarde te storten in de algendrek. Uit liefde voor de buurtschap. Zo wordt er ook touw getrokken, gedart, gevoetbald, ge forumd, gekwist en sinds kort ook koortsachtig geschreven aan corsoliefdesliedjes. Het maakt eigenlijk dus geen tierelier uit wat er gedaan moet worden, zolang het in vertegenwoordiging van onze buurtschap gebeurt staan we allemaal te popelen. Nu, precies dat eigenaardige aspect van corsobouwend Zundert, die onvoorwaardelijke hang naar participatie is het succes achter het corso. De buurtschap is hiervoor verantwoordelijk. We hebben het over lokale cultuur die een even arbeidsintensief als krankzinnig groot dorpsevenement als ons corso mogelijk maakt. En niet alleen dat, het maakt het ook resistent tegen de hedendaagse traditieallergie en gemeenschapserosie. Het corso is een traditie die aan kracht en vitaliteit wint omdat het van binnenuit aansterkt. De draagkracht is enorm. Al die activiteiten in en buiten de tent versterken voortdurend de band met de corsogemeenschap, en zo wordt het corso belangrijk in ons eigen dagelijkse doen, op welke manier ook. Zundert profiteert hiervan, want het corso brengt zo veel en zo velen in beweging dat er een voortdurend proces van groepsbinding plaatsvindt. Dat noemen ze ook wel sociaal kapitaal, en vele studies naar dit vreemd maar waardevol fenomeen wijzen uit dat de gezondheid van gemeenschappen sterk afhangt van de aanwezigheid ervan. Het corso, in de persoon van de buurtschappen, is de ideale voedingsbodem voor het generen van dit kapitaal. Daarom draagt het corso niet alleen bij in culturele zin, maar is het ook maatschappelijk van groot belang. Alle uitingen van onze buurtschap, dat spanningsveld tussen het sociale (het gedeelde) en culturele (het eigene) dat achter elkaar op film gezet, dat is een gegarandeerde kaskraker. Het zou een levendig portret opleveren van volstrekt originele, meestal ook creatieve en hilarische, uitspattingen van een groep corsodevoten. De titel? Tiggelaar, wij zijn er ons enkelen. Totdat die film er is, is dit boek ongetwijfeld het beste alternatief. Maar willekeurig welke poging ook wordt gewaagd om onze geschiedenis te registreren, het zal nooit de echte beleving kunnen evenaren. Daarom dus moeten we dit jubileum vieren, en mogen we de generaties hippies, idealisten, heethoofden en yuppies dankbaar zijn dat we v anuit de prachtige wereld van Tiggelaar nog lang mogen genieten van de deugd van het praten en denken in onze eigen groepstaal. 6 7

5 De jaren vijftig Tiggelaar was er eigenlijk al voordat het uit het ei was gekropen. We bestaan sinds 1960, maar in zekere zin bouwden we in 1958 en 1959 al corsowagens, zij het onder de vlag van Molenstraat. Na de oorlog was er in Nederland een groot tekort aan woningen ontstaan. Veel jonge stellen moesten lang wachten op een woning, sommigen woonden daarom nog bij de ouders van een van hen in. Als gevolg werden in heel Nederland grootscheepse woningbouwprojecten gerealiseerd. Ook in Zundert moesten akkers plaatsmaken voor nieuwe woningen, en in 1952 werden de eerste huizen in de nieuwe buurt aan de Burgemeester Manderslaan opgeleverd. Voor die tijd was er achter de Molenstraat aan de kant van de beek geen bebouwing. De huidige Tuintjes en de Heerdgang waren zandpaden. De Wildertsedijk bestond al wel. De nieuwe huizen werden voornamelijk bewoond door agenten, commiezen (douaniers), medewerkers van de gemeente en medewerkers van de PNEM, vandaar dat de nieuwe wijk door sommigen de plattepettenbuurt genoemd werd. De meeste van deze beroepen hebben immers de platte pet als onderdeel van hun bedrijfskleding. De Manderslaan en de Wildertsedijk waren in de jaren vijftig onderdeel van buurtschap Molenstraat. De Heerdgang en de Tuintjes waren in eerste instantie nog niet bebouwd en de Turnstraat bestond nog niet. Het gemeenteterrein achter de Manderslaan liep dan ook door tot de plek waar nu de Turnstraat ligt. Dit terrein was een uitstekende plek voor de jeugd om te ravotten en ongezien kattenkwaad uit te halen. Tot 1957 trok het corso over de lange route over de Pastoor van Vessemstraat over Klein-Zundert. Vanaf 1958 werd de route ingekort, de stoet trok niet meer over Klein- Zundert maar voortaan wel door de Manderslaan. s Morgens vroeg al reden er wagens met ijs door de straten voor de Coca Cola-venters die langs de route stonden met hun karretjes. Voor de kinderen was dit heel bijzonder, want thuis dronken ze alleen maar ranja en later Exota. Bovendien hadden ze al snel in de gaten dat je met het ophalen van lege colaflesjes een aardig zakcentje kon verdienen. Die eerste jaren werd de Manderslaan bedolven onder de Belgen die met bussen bij het sportpark aan de Wildertsedijk of aan de Wernhoutseweg werden gelost. Die Belgen hadden niet zoveel op met Coca Cola, ze dronken liever bier. Het gebeurde nogal eens dat een dronken Belg ter hoogte van de familie Van den Ende (op nummer 20) struikelde en in de rozenstruiken belandde. Een paar anderen probeerden hem dan weer op de been te helpen, maar soms had dit een averechts effect met als gevolg dat er aan het eind van de mislukte reddingsoperatie een stuk of vier, vijf zatlappen in de rozen lagen te lallen. Dit tot groot genoegen van de omstanders, die er hartelijk om konden lachen. Vanaf halverwege de jaren vijftig werd er flink gebouwd aan de Heerdgang, de Manderslaan en de Turnstraat. Dat betekende dat buurtschap Molenstraat flink 8 9

6 we (vanaf nu is het we Molenstraat zal ons dat wel niet kwalijk nemen) van de familie Vissenberg. Het snoer ging via het raam naar de tent. Tegenwoordig zou dat met veertien lasapparaten en vijf slijptollen niet meer te doen zijn, maar toen diende de stroom voornamelijk voor de radio en voor een paar lampen in de tent. Veel waren er dat niet: we bouwden maar tot een uur of tien s avonds want de verlichting was onvoldoende om in het donker te kunnen doorwerken. Die radio kon overigens behoorlijk hard, wat nog wel eens tot klachten van de andere buren leidde. Het bouwmateriaal was in die tijd vooral hout, maar in 1959 met Het land van Inuk maakten we ook gebruik van gipsgaas. Het was een platte wagen met drie iglo s erop, die we van gipsgaas maakten. Dat is echter bijzonder zwaar en niet geschikt voor zulke grote vormen. De wagen stond dan ook bijna op instorten. Aangezien de wagen toch is rondgekomen zal iemand op het laatste moment de boel nog wel hebben weten te stutten. Het buurtfeest van 1959 begon met een partijtje voetbal. De jonge ploeg van de tent aan de Heerdgang nam het op tegen de rest van Molenstraat. De wedstrijd werd gewonnen door de jonge honden, die de beker in ontvangst mochten nemen. Voor de werkers was er een etentje bij Hotel van Hassel (waar vandaag de dag Van der Poel Elektro is gevestigd). In die tijd waren er nauwelijks vrouwen in de tent actief, met als gevolg dat het er bij het etentje voornamelijk mannen aanwezig waren. Gelukkig mochten de vrouwen wel op het aansluitende feest komen, zodat het die dag toch nog gezellig werd. gang, en ook in die tijd waren het de leden van het bestuur die huis aan huis om geld kwamen vragen. Bart Damen en Kees Talboom namen de collecte in de Manderslaan en het stukje Wildertsedijk voor hun rekening, en de heren Oostvogels en Neefs pakten de Molenstraat. Het tellen van het opgehaalde geld bracht grote ergernis teweeg bij de mannen uit de Manderslaan. Uit de collectebus van de Molenstraat werd het ene na het andere (dikke) bankbiljet gevist, terwijl het met de bus van de Manderslaan toch wat magertjes was gesteld. Uiteraard had de rijke middenstand uit de Molenstraat meer te besteden dan de jonge gezinnen uit de plattepettenbuurt. Die hadden echter wel meer tijd om te bouwen, terwijl de Molenstraatse middenstand, die financieel wel voer bij het corso, met de schenkingen hun afwezigheid in de tent min of meer probeerde te vergoelijken. Hoe het ook zij, de smalende houding van de Molenstraters zette kwaad bloed, en in de hoofden van Bart Damen en Kees Talboom kiemde het plan om de Molenstraat in zijn sop te laten gaarkoken. In dat corsojaar, 1959, bouwden we nog keurig onder de vlag van Molenstraat, maar vlak na het corso werd er een aparte vergadering belegd voor de bewoners van de Manderslaan en de directe omgeving om de animo te polsen. Daar werd besloten om een voorlopig bestuur te vormen en een nieuwe buurt op te richten door zich af te scheiden van Molenstraat. Op de eerstvolgende bestuursvergadering van Molenstraat werd de scheiding dan ook een feit. Een nieuwe buurtschap was geboren. In het bestuur van buurtschap Molenstraat zaten inmiddels ook twee afgevaardigden van de Manderslaan: Bart Damen en Kees Talboom. Ook in die tijd was er de rond Links Smidje m n smidje waar werk je zo voor, werk je zo eindeloos eindeloos door in 1958 op de Markt. Rechts de figuranten van Het land van Inuk : Jaap Hoekman, Johan Brosens en Tjeu van Mierlo. Onze buurt in de jaren zestig. Bovenaan links de hoek Wildertsedijk-Manderslaan. Opvallend zijn de vele scholen die in de toen nieuwe wijk gebouwd zijn. Linksonder de Maria-mavo, rechts de Tuinbouwschool en de Aloysiusschool. Niet op de foto s de Paulus-mavo, de Don Bosco-kleuterschool en het zogenaamde Brandweerschooltje waar de meeste kinderen van Tiggelaar naar de kleuterschool gingen. In het midden een stukje van de oude gymzaal, waar onze tent tientallen jaren tegenaan gestaan heeft, en onze allereerste corsotent op de hoek Heerdgang- Manderslaan. Op de middelste foto Kees Talboom die de wagen Het land van Inuk uit 1959 aan het afwerken is. groeide. De buurt deed in 1957 met één wagen mee aan het corso, in 1958 met twee en in 1959 met drie. In 1958 en 1959 werd een wagen gebouwd aan de Heerdgang door de nieuwe bewoners van dat gebied. Deze mensen vormden samen eind jaren vijftig al een enorme ploeg. Hoewel ze meededen onder de vlag van Molenstraat, zijn deze wagens uit 1958 en 1959 in zekere zin de eerste wagens die gebouwd werden door de ploeg die later als buurtschap Tiggelaar zou doorgaan. Het waren Smidje m n smidje waar werk je zo voor, werk je zo eindeloos eindeloos door uit 1958, en Het land van Inuk uit Ze werden respectievelijk 15e en gedeeld 17e. Overigens is het smidje de langste titel van een corso wagen ooit, met veertien woorden alleen geëvenaard door Serengeti of vertaald uit de lokale taal: de eindeloze vlakte die overgaat in lucht, ook van Molenstraat in Maar dit terzijde. De tent waarin deze twee wagens werden gebouwd stond op een verhard deel van de Heerdgang, tussen de familie Vissenberg en Toke van de notaris. Familie Vissenberg woonde op Manderslaan 41, Toke van de notaris (eigenlijk mejuffrouw T. Geppaert maar geen mens die haar bij die naam kende) op Manderslaan 43. De stroom kregen 10 11

7 De Timmermannen We moesten een naam verzinnen, we moesten startkapitaal hebben, bestuursleden, een tent en we moesten ook nog wagens bouwen. Maar vanaf 1960 was buurtschap Tiggelaar een feit. Eerst met één, maar al snel met twee wagens per jaar. Punt 7 op de agenda van de vergadering van het Oranjecomité van 3 maart 1960 was het beschikbaar stellen van een bedrag van vijfhonderd gulden (ongeveer 225 euro) voor een nieuw op te richten buurtschap. De bewoners van de Manderslaan en een deel van de Wildertsedijk, zo meldde het verslag, wilden zich afscheiden van Molenstraat en een nieuwe buurt vormen. De voorzitter van het Oranjecomité, burgemeester Manders, vertelde dat er goed overleg is geweest met het bestuur van buurtschap Molenstraat. Omdat de nieuwe buurt zich geheel zal moeten installeren, waarmede heel wat geld gemoeid zal zijn, stelde Manders voor om aan de nieuwe buurt vijfhonderd gulden beschikbaar te stellen. Maar dat ging zomaar niet. Diverse leden van het Oranjecomité vonden die vijfhonderd gulden aan de hoge kant, zeker gezien de beroerde kaspositie van diverse andere buurtschappen. Uiteindelijk was het voorstel om de vijfhonderd gulden als renteloze lening voor te schieten, met als toevoeging dat deze zou worden omgezet in een gift als de nieuwe buurtschap in 1960 meteen bij de eerste tien rijdt. Bij eventuele tegenval zal de zaak opnieuw bekeken worden meldt het verslag verder. Of dat slaat op de toetreding van de nieuwe buurt of alleen op de schenking, is niet geheel duidelijk, maar feit is dat we in 1960 niet bij de eerste tien rijden (we werden achttiende), maar dat er van terugbetaling van die vijfhonderd gulden nooit sprake is geweest. Manders was een visionair bestuurder die het corso heeft grootgemaakt. Een nieuwe buurtschap zal hem beslist welgevallig zijn geweest. Het is gissen want uiteraard zijn hier geen geschreven bewijzen van, maar het lijkt erg des Manders om de terugbetaling van die vijfhonderd gulden gewoon niet meer op de agenda te zetten. En hoeveel geld is dat, vijfhonderd gulden? Omgerekend volgens de prijsindexcijfers van het CBS is dat nu (2010) ongeveer 1400 euro. Ter vergelijking: De Lent kreeg bij de doorstart in 2006 van de Stichting Bloemencorso een startsubsidie van 2500 euro. Anno nu zijn de wagens veel en veel groter, maar de bezoekersaantallen veel en veel lager, dus het is de vraag of er überhaupt iets te vergelijken valt. Het allereerste bestuur van onze nieuwe buurt werd gevormd met Loek Luijckx als voorzitter, Theo Valk sr. als secretaris, Willem van Kaam als penningmeester, Cor Hoekman, Bart Damen, dhr. de Koning en Louis Brosens als leden. Blijkbaar was de verstandhouding met Molenstraat prima, want Molenstraat doneerde tweehonderd gulden aan de nieuwe buurtschap. De in de buurt woonachtige heemkundige en archivaris Albert Delahaye (vooral bekend vanwege zijn ketterse opvattingen over de Karolingische geschiedenis van Nederland) werd geconsulteerd met de vraag wat een heemkundig juiste naam voor de nieuwe buurt zou zijn. Delahaye komt met drie mogelijkheden: De Wildert, want zo heet het gebied; de Strijpen, een naam die in het oude kadaster voorkomt voor een deel van Tiggelaars grondgebied aan de beek; en de Tiggelaar. Deze laatste naam was afgeleid van het stuk grondgebied dat direct tegen de Molenstraat gelegen was: Tiggelaars Akker. Tiggelaar is vermoedelijk een verbastering van Tegen het Laer. In de officiële openingsacte staat Tiggelaer dan ook met ae geschreven

8 De naam Tiggelaar was volgens de streekarchivaris iets anders dan de namen van andere buurtschappen, hij lag makkelijk in de mond en kon toch voldoende representatief worden geacht. Tiggelaar zou het zijn, met dien verstande dat er tot op de dag van vandaag een bonte stoet van afwijkende schrijfwijzen circuleert. Is het Tiggelaar, Tichelaar, Tiggelaer, of Tichelaer? En is het met of zonder lidwoord? In de eerste briefhoofden van secretaris Valk vinden we De Tiggelaer, maar de officiële naam is mo menteel Tiggelaar. Financiën zijn altijd een punt van zorg geweest in ons armlastig buurtje. Vanaf het prille begin in 1960 werd het parkeren op het sportpark begeleid door mensen van Tiggelaar. In het eerste jaar bracht dit ƒ79,87 op, maar daarvan moest ook nog ƒ10, vermakelijkheidsbelasting worden afgedragen aan de gemeente. We hielden dus maar weinig geld over aan ons parkeeravontuur, wat ons direct in financiële problemen bracht. Gelukkig is er op 13 november 1961 een voorstel van voorzitter Manders om buurtschap de Tiggelaar alsnog ƒ250, te betalen. De vergadering gaat hier unaniem mee akkoord. Naast dit gedocumenteerde verhaal over de naamskeuze bestaat er ook een hard nekkig gerucht, namelijk dat er nóg een mogelijke naam circuleerde, en wel buurtschap Manderslaan. Dat zou een logische keuze geweest zijn. Het feit dat we die keuze niet maakten, zou het naar verluidt grote ego van burgemeester Manders niet in het goede keelgat zijn geschoten, waardoor hij ervoor zorgde dat Tiggelaar qua grondgebied een klein buurtje is gebleven. Immers, de andere helft van de Tuintjes bleef bij Molenstraat en de andere helft van de Manderslaan bij Laer-Akkermolen. Dat Manders een groot ego had, staat buiten kijf (welke burgemeester krijgt nou nog tijdens zijn regeringsperiode al een straat naar hem vernoemd?), maar dat dat daadwerkelijk heeft geleid tot het relatief kleine grondgebied van Tiggelaar dat gerucht valt met de huidige bronnen niet tot feit te verheffen. Het staaltje zuinigheid dat een van onze collectanten in de beginperiode van onze buurt meemaakte, sloeg alles. In de eerste jaren was de bouwplaats aan de Heerdgang. Bij de collecte kwam men bij iemand met zicht op de bouwplaats. In plaats van de enveloppe aan te pakken liep ze naar achter en kwam met een emmertje terug. Dat zat vol met allerlei spijkers met hier en daar zelfs wat roest erop. Kijk, zei ze, dat gooien jullie allemaal weg. Die heb ik vorig jaar nog uit de vuilhoop gehaald. Da s mijn bijdrage aan de buurt dit jaar, en as ge wat zuiniger met materialen omgaat dan kunde geld krijgen. Daar sta je dan als bestuurslid. Het jaar daarop, in 1961, verkaste de buurt naar de bouwplek achterin de Turnstraat, dus uit het zicht van deze dame. Toen dezelfde collectant weer langs kwam loog hij vlakaf dat de buurt dit jaar alle spijkertjes keurig uit het vuil gehaald had, en ja hoor, een heel zakske centen was zijn beloning... Bij de vergadering van het Oranjecomité van 19 juli 1960 staat Tiggelaar voor het eerst op de lijst van aanwezige buurten, en wel vertegenwoordigd door Loek Luijckx en Bart Damen. De kersverse buurt klaagt meteen al in de vergadering dat de middenstand weinig bijdraagt in de kosten. Er zijn meer buurten die vinden dat de middenstand de portemonnee wel wat verder open mag trekken, maar daar blijft het bij. Overigens blijft Tiggelaar maar een paar jaar de jongste buurtschap; al in 1965 debuteert buurtschap t Stuk (in dat jaar nog onder de naam West ) in het corso. Op 5 mei 1961 vinden we in het archief een brief terug van de nieuwe buurtschap De Tiggelaer aan het Oranjecomité. De brief, geschreven door secretaris Theo Valk sr., meldt dat er nieuwe wegen en woningen zijn in het gebied tussen De Tiggelaer en Molenstraat, en stelt voor om in goed overleg en gezonde atmosfeer tot een vaststelling van de grenzen te geraken, en om dit onder leiding van het bestuur van het Oranjecomité te doen. Op 5 juni 1961 is dit overleg blijkbaar geweest en krijgen de bewoners van De Tuintjes en de Heerdgang een brief in de bus waar de nieuw vastgestelde grenzen worden bekendgemaakt. De bewoners van de oostzijde (beter zou zijn: zuidzijde) van De Tuintjes horen bij Tiggelaar, die aan de westzijde (of noordzijde) bij Molenstraat en ook de Heerdgang vanaf de woning van de heer Jos Nouws hoort bij Molenstraat. Het verzoek in de brief aan de bewoners is om zich aan te sluiten bij de betreffende buurtschap. Want dit was nog in de tijd dat je bij de buurtschap bouwde waar je woonde. Onze allereerste wagen, althans de eerste wagen die officieel deelnam onder de vlag van Tiggelaar, was De wereld is een kaartenhuis uit De bouwplaats bleef aan de Heerdgang. De kaarten werden voorzien van siertikwerk. Voor de ruiten, schoppen, harten en klaveren figuren waren ijzeren mallen gemaakt, zodat het siertikwerk er op alle kaarten er hetzelfde uit zou zien. Ook zaten er figuranten op; wagens in de jaren zestig hadden vrijwel altijd figuranten. Een deel van de kleding van de figuranten was gehuurd, en een deel gekocht. Ook maakten we gebruik van een grimeur. In de beginjaren werden de duwers nog betaald voor hun diensten. Omdat er op de bodem van de wagen veel ronde vormen zaten die werden gemaakt uit gipsgaas, was de wagen enorm zwaar. De acht duwers moesten hard werken voor hun geld. Voor de tien gulden de man die ze betaald kregen, kon je twintig pilsjes kopen. Het kaartenhuis werd achttiende van de 28 deelnemende wagens. In 1961 verhuisden we met onze tent naar de Turnstraat. De tent stond helemaal achterin. We bouwden Zeg het met bloemen, een meer rechttoe-rechtaan-wagen dan het jaar daarvoor, in ieder geval zonder zware gipsgazen vormen. De negen duwers hadden dan ook een makkie in vergelijking met het jaar ervoor. Op de foto boven De wereld is een kaartenhuis (1960), onze allereerste wagen. De joker bovenin is figurant Hans Valk. Links een detail uit dezelfde wagen, met Ria van den Ende als ruitenvrouw en Rinus Talboom als hartenheer. Op de pagina rechts onze tweede wagen Zeg het bloemen, ontworpen door Ton Brosens. Achterop de wagen stond een grote vaas met daarin een figurant: Jo van den Ende. Zij zou op de Markt naar beneden worden getakeld om bloemen aan te bieden aan de Commissaris van de Koningin van Noord-Brabant, Constant Kortmann, die dat jaar het corso zou bijwonen. Dat is er echter niet van gekomen, en uiteindelijk heeft Wilma van Mierlo de bloemen overhandigd aan een 106-jarige dame

9 Schaakmat passeert de Markt. De wagen rijdt dwars over het marktplein richting Katerstraat. Dat deden de wagens in 1962 voor het laatst, daarna werd de route verlegd en reden de wagen langs de Markt. De wagens uit Boven staat Zwanenmeer op het punt om voor de tweede maal de Markt op te rijden. Op de o n derste foto rijdt n Fantasie de Markt af na de eerste passage. In 1962 bouwden we Schaakmat en werden weer achttiende. We hadden twee onderwijzers als bouwers (Kotte en Kools) die uit korte boomstammen de schaakstukken maakten. Dat deden ze op de werkplaats van Jan van Erk; hij had een carrosseriebedrijf tegenover de Groko, op de plek waar momenteel Ed van den Broek zit met zijn touringcars. Jan van Erk was in die jaren de technische man, totdat hij werd opgevolgd door Jac Brosens. In 1963 durfden we het aan om twee wagens te gaan bouwen, voorwaar een prestatie voor zo n jonge buurtschap. Het waren Zwanenmeer en n Fantasie, beide ontworpen door Jan van Gils. Het werden geen van tweeën succesnummers, met respectievelijk een elfde en achttiende plek, maar het bracht wel op: twee wagens betekende dubbele inkomsten. Het Oranjecomité betaalde in die tijd een vast bedrag per deelnemende wagen, aangevuld met een bedrag per vierkante meter dahliaoppervlak. De gelanceerde Mobylette De jeugd van Tiggelaar werd wat ouder en voor de tent stond een hele verzameling brommers. Op zeker moment had de jeugd een stellage gebouwd met een soort wip op een berg zand, waarmee ze een Mobylette (dat is een brommermerk) konden lanceren. Gon Delahaye, Jan van Erk, Guido Delahaye, Jaap Hoekman, Ludo van Unen, Kees Stuijts en zo nog van die mannen gingen om beurten met hun brommer over de lanceerinstallatie. De heren hadden ontzettend veel plezier, totdat op zeker moment iemand een salto maakte met z n Mobylette, die daardoor in stukken uit elkaar viel. Er zijn schaaf- en snijwonden aan te pas gekomen en de brommer heeft het niet overleefd. Van Sunkist tot schoenen Hoogstwaarschijnlijk was het in Tiggelaar had twee wagens die op plek 12 en 13 in de stoet reden. Als dorstlesser voor de duwers gingen er pakjes Sunkist frisdrank mee onder de wagen (blikjes waren er toen nog niet). Toen we de Markt voor de tweede keer passeerden, zetten de duwers van de eerste wagen de pakjes Sunkist op de straat, waarna de duwers van de tweede wagen die weer netjes oppikten. We hebben het vaker gepresteerd om dingen achter te laten na de tweede doorkomst; bij n Blik waardig (1985) waren het blikjes, bij Op de voet gevolgd (1986) waren het schoenen

10 Cyrano de Bergerac (1964). Figuranten op deze wagen waren ontwerper Jan van Gils (als Cyrano), Frans Brosens, José Brosens (foto), John Luijckx en nog een vijfde persoon, waarvan we de naam niet konden achterhalen. De stuurman op de foto is Leo Brosens. Simeon de Zuilenheilige (1964). Figurant Jos Smeekens jr. was na de optocht bijna onderkoeld omdat hij halfnaakt uren boven op de wagen had gezeten. In 1963 kwam er overigens kritiek vanuit het Oranjecomité op het niveau van de wagens. Het getoonde was vooral slordig, het leek of de goede geest van het corso was verdwenen. Er reden in die tijd nogal wat makkelijke ontwerpen met als titel Fantasie op zus en zo of Fantasiestuk en dan doet de vormgeving er blijkbaar niet zoveel toe. Wij deden daar met onze Fantasie vrolijk aan mee, maar al die fantasiestukken schijnen bij de jury helemaal in het verkeerde keelgat te zijn geschoten. Nou ja, onze Fantasie werd nog achttiende, die van de Markt kreeg de 24e prijs. Ook in 1964 en 1965 bouwden we twee wagens. In 1964 Cyrano de Bergerac, ontworpen door Jan van Gils en goed voor de 19e plaats, en Simeon de Zuilenheilige, een betaald ontwerp van de hand van Herman Lombarts, die een reclamebureau had. Hij ontving er ƒ50, voor, de wagen werd 22e. Een vetpot qua prijzen was het niet. Figuratie was onmisbaar in de jaren zestig. Er werd veel aandacht aan besteed. Voor de grime van Cyrano hadden we een heuse grimeur ingehuurd, dhr. de Bruijn, die ook de neus van Cyrano maakte. De grimeur kostte maar liefst honderd gulden, maar de samenwerking was prima want ook in de volgende jaren was hij onze vaste man als het op grime aankwam. Op Cyrano de Bergerac lag een dode, gespeeld door John Luijckx. Tijdens de optocht mochten de figuranten natuurlijk niet van de wagen af. De dode moest dood blijven maar hij moest wel erg nodig plassen. Hij heeft het toen maar in z n broek gedaan, zo gaat het verhaal. De figurant op de andere wagen, Simeon de zuilenheilige was Simeon zelf die de hele stoet op zijn paal moest blijven zitten. Het was die eerste zondag in september een graad of 18 en de hele dag zwaar bewolkt. Het verhaal gaat dat Jos Smekens, die de rol van Simeon speelde, aan het eind van de stoet in zithouding van de wagen afgetild is, omdat hij te stijf was om er op eigen kracht af te komen. Den Tits en de spijker Toen we nog achter in de Turnstraat bouwden, was op zeker moment Theo Valk jr. (den Tits) weer eens druk in de weer in de tent. Op een gegeven moment trapte hij in een spijker. Dat gebeurde wel vaker, maar deze keer was het goed raak, want de spijker kwam aan de bovenkant van Theo s schoen weer naar buiten. Gelukkig woonde dokter Cijfer, de schoolarts, bijna naast de tent. Nu was dokter Cijfer een beetje een aparte man. Maakte vaak een verwarde indruk. Ook die dag, zo bleek toen de hinkende Tits en zijn begeleider aanbelden bij de dokter. Theo mocht vertellen wat er was gebeurd, de diagnose was snel gesteld. De dokter antwoordde op den Tits z n verhaal: Zo jongen, trek dan eerst maar eens even je schoen uit! 18 19

11 In 1965 bouwden we Kunst door de eeuwen heen over de mens die rotsen en stenen bewerkt, eerst als holbewoner en later als kunstenaar. Johan Brosens figureerde als holbewoner. Tiggelaar opende met deze wagen het achtuurjournaal. De journaalredactie zag er blijkbaar wel wat in, meer in ieder geval dan de jury, want Kunst door de eeuwen heen kwam niet verder dan de (gedeelde) 20e plaats. De tweede wagen, Onsterfelijke melodieën, kwam daar direct achter met de 22e plek. Vanaf 1966 bouwden we weer gewoon één wagen was de eerste en enige keer dat we een ontwerp van Harry van den Broek zouden bouwen. Dertig jaar later, in 1996, lag er nog eens een ontwerp van Harry op tafel, toen scheelde het maar een enkele stem of we hadden Skating Joke gebouwd. Keizer en Keizerin der Fransen, Napoleon en Josephine, onze wagen in 1966, werd 19e betekende een belangrijke doorbraak voor Tiggelaar: Gon Delahaye, een ontwerper uit de jonge generatie, maakt Het land van Maas en Waal, een jong ontwerp naar het liedje van Boudewijn de Groot. Het betekent meteen een doorbraak: voor het eerst in zijn nog korte geschiedenis krijgt Tiggelaar een eerste prijs. De wagen werd vijfde met 407 punten, maar in die tijd werden de prijzen onderverdeeld in drie klassen: eerste, tweede en derde prijzen. Voor het eerst reed Tiggelaar bij de top! De prijzen vielen niet mee in de jaren zestig. Boven Keizer en Keizerin der Fransen, Napoleon en Josephine uit 1966, de enige wagen die Harry van den Broek ooit ontwierp voor Tiggelaar. We kwamen met deze wagen niet hoger dan de 19e plaats. Daaronder Ondersterfelijke melodieën (1965), ontworpen door Cor van Erk en goed voor de 22e prijs. Links Kunst door de eeuwen heen (1965) van ontwerper Jan van Gils. Deze werd 20e. Rechts het vooraanzicht van Land van Maas en Waal (1967), ontworpen door de jonge Gon Delahaye, een wagen met een voor die tijd modern thema het eerste teken dat er een nieuwe generatie binnen Tiggelaar was opgestaan

12 In 1968 experimenteren we verder met Kermis in de hel, waarop een met verf bespoten regenboog te vinden was. De wagen wordt 13e. Financieel gaat het slecht met Tiggelaar, penningmeester Theo Valk sr. stuurt na afloop van het corso, op 1 oktober, een brief naar het Oranjecomité waarin hij verzoekt om een voorschot op de afrekening om de schuld van de buurtschap te kunnen aflossen. Die bedraagt op dat moment ƒ1363,. In de vergadering van 25 oktober 1968 besluit het Oranjecomité om Tiggelaar tijdelijk uit de brand te helpen en een renteloos voorschot te verlenen. Voorzitter Luijckx stelt voor om de komende jaren met twee wagens deel te nemen aan het corso. Blijkbaar valt dat voorstel in goede aarde, want de komende tien jaar zou Tiggelaar steeds tweemaal vertegenwoordigd zijn in de corsostoet. Kermis in de hel is de laatste wagen die achterin de Turnstraat wordt gebouwd. Vanaf 1969 verkassen we naar het sportveld achter de gymzaal. Rond deze periode kwamen ook de eerste steigers in de tent. Aanvankelijk konden we deze gratis lenen van de Klopper (bouwbedrijf van de broers Jef en Frans van Hassel, van de Klopper ). Enkele jaren later kwam het steigermateriaal niet meer van De Klopper, maar van De Loest (Havermans tenten aan de Wildertsedijk). Het onderstel bestond in die jaren uit gelijmde chassisbalken. Voordeel van de houten balken was dat je er meteen op kon timmeren. De tent in die tijd was niet te vergelijken met die van tegenwoordig. De zeilen werden gehuurd van Bingham in Rotterdam, en kwamen pas drie weken voor het corso, half augustus! In 1964 stortte het dak van de tent in na een noodweer. Dat dak was verkeerd gebouwd zodat het niet goed afwaterde, veel te zwaar werd en bezweek onder het gewicht van het water. En omdat een ezel zich geen tweemaal aan dezelfde steen stoot en wij geen ezels zijn, gebeurde dat in 1966 opnieuw. Tegenwoordig gaan we met z n allen tenten rijden om te kijken hoe andere buurten er voor staan. In de jaren zestig noemde men dat spionage. Als je het lef had om in de tent van een andere buurt te komen, werd je er zo weer uitgeslagen. Ook ruilden we geen bloemen. De buurten kapten in die tijd liever twintig kisten weg dan er een andere buurt mee uit de brand te helpen. Tot deze tijd werd de bouw van de wagen geleid door een of meer betaalde timmermannen, zoals Harry Damen, Kees Mathijssen, Louis Quirijnen en dhr. Versluis. Zij hielden keurig hun uren bij, en declareerden na afloop van het bouwseizoen een aardig sommetje (aan ƒ2,50 of ƒ3, per uur) aan onze armlastige Op de foto links Theo valk jr. (achteraan) en ontwerper Jos Smeekens jr. (voorgrond) bij de maquette van Kermis in de hel. De overige foto s zijn gemaakt tijdens de bouw van Kermis in de hel. buurtschap. Dat was in die tijd normaal, maar de tijd was gekomen om de jeugd sterker te betrekken bij de bouw van de wagen en de timmermannen de laan uit de sturen. In 1968 worden er nog timmermannen betaald: Harry Damen en Louis Quirijnen, zo blijkt uit de papieren. In de notulen van een vergadering van 1968 staat dat de volgende wagen eigen werk moet zijn. En er is woord gehouden; in 1969 vinden we in het kasboek geen betalingen van timmermannen. Deze breuk markeert het einde van een tijdperk of althans van een hoofdstuk. Theo s veevervoer Eind jaren zestig had Theo Valk jr. een NSU-brommer, bijgenaamd het eitje vanwege de vorm van de tank. Het was een dagelijks ritueel in de corsobouwtijd dat Theo zijn buurtgenoten met de brommer ging ophalen. Officieel kon er één persoon achterop, maar Theo speelde het klaar om er vier tegelijk mee te nemen: de gebroeders Nelemans (Guido en Roger) en de mannen van de Wat (Kees en Rudolf van Hassel). Op zeker moment deed Kees Verkooyen zijn auto weg, een NSU-Prinz. Theo was nogal merkentrouw, dus het autoke van Kiske Verkooyen ging over naar den Tits, zodat hij zijn taxiservice kon voortzetten met een auto. Dat kwam goed uit, want de bouwploeg groeide en er moesten steeds meer mensen in. Naast het al genoemde viertal werd Harry Kroeze opgepikt in de Manderslaan, Ad van Beek in de Tuintjes en soms werd er nog wel eentje bijgepropt. Totdat een aantal ouderen vonden dat het te gek werd. Theo reed steeds over de stoep met zijn Prinz. Jan Rijvers had op zeker moment op een of andere manier de stoep geblokkeerd. Toen ook Valk sr. en Bertus Spitters lieten weten dat dit echt niet meer kon, eindigde het verhaal van Theo s veevervoer. Kermis in de hel op de veiling en tijdens de optocht. De figuranten van deze wagen waren onder andere Frankie van de Ende, Gemma Leeuw, Mirjam van Kaam, Ellen Verdonschot, Tjeu van Mierlo, Elly Leeuw, Ad van Erck, John Luckyx, Pascal Delahaye, Rozet Marijnissen en Dorien Verdonschot. Op de foto links de jonge Jac Brosens als wagenbegeleider

13 Het bloemenveld Een geschiedenis van een rondtrekkend circus en heel veel water Zonder dahlia s geen Tiggelaar. Toch hebben we een lange tijd wagens gebouwd zonder een bloemenveld te onderhouden. Nadat we de knoop in 1972 doorhakten om voortaan zelf dahlia s te verbouwen, zijn veel velden de revue gepasseerd. Het allereerste bloemenveld van Tiggelaar lag midden in de buurt. We hadden een veldje op de plek waar nu Margriet van de Laer is, aan de Manderslaan, midden in de buurt en lekker dicht bij de tent. My Love, Nescio en Arabische Nacht was alles wat er stond, maar het was een forse verbetering ten opzichte van de jaren daarvoor. Toen we eind jaren vijftig nog onder de vlag van Molenstraat bouwden, moesten we wachten tot er bloemen overbleven van de andere wagens van Molenstraat. Wij bouwden immers niet de hoofdwagen. Willem van Kaam zwaaide de scepter op ons eerste eigen bloemenveld. Kinderen mochten helpen op het veld, maar kregen van Van Kaam vooraf uitgebreid instructie. De meesten waren die instructie al snel vergeten en begonnen op enig moment met bloemen te gooien. Natuurlijk was er een slimmerik bij die Van Kaam raak gooide. Die werd woest, maar alle kinderen waren in de bossen gedoken, en uiteraard had niemand de bloem gegooid. Dat eerste veldje hebben we niet lang gehad. Volgens de boeken hebben we in 1962 de laatste keer knollen gekocht, dus het is hooguit een paar jaar geweest. Daarna kochten we de dahlia s rechtstreeks van kwekers in het westen van het land. Namen zoals Clemens, de Groot, Bartels, Warmerdam, Van Klaveren, Ten Bogaert, De Kort en Van Engelen vinden we terug in de boeken. Daarnaast hadden we contact met het bloemencorso in Eelde, dat ons dahlia s leverde. Er was in die tijd nog geen bloemencommissie die voor de verdeling van bloemen over de buurtschappen zorgde. Elke buurt maakte zelf afspraken met kwekers in het Westland om bloemen te komen plukken. Het ging die kwekers om de knollen, niet om de bloemen, dus dat we ze kwamen plukken was voor hen geen probleem. Maar het gebeurde wel eens dat bij aankomst bleek dat de bloemen er al afgemaaid waren voordat we de kans hadden ze te plukken. In de vergadering van 17 februari 1972 begint voorzitter Wim Leeuw over het zelf planten van dahliaknollen, zo lezen we terug in de notulen. Het kopen van dahlia s werd te duur, zodat we een oplossing moesten zoeken in het zelf onderhouden van een bloemenveld. Het bestuur besluit om een poging te wagen, mits we de grond gratis in gebruik kunnen nemen. Tijdens de vergadering van 4 oktober 1972 hakt het bestuur de knoop door, en in 1973 starten we met de aanleg van twee velden. Het ene ligt links van de Meirseweg, in de tuin van de schoonmoeder van Bart Damen, achter de huizen met de Franse kap. Het meet 25 are. Het andere veld ligt aan de Palmbosstraat op de Raamberg, op grond van Jan Nouws. Het meet 30 are. Het zijn kleine veldjes, tegenwoordig meten we in hectaren. De eis dat we het veld gratis mogen gebruiken, hebben we blijkbaar laten vallen, want we moesten vierhonderd gulden huur betalen voor de grond van Jan Nouws. Het onderhoud van de velden kwam in handen van Louis Brosens en Kees Talboom. Cor Hoekman was de contactpersoon vanuit het bestuur. De eerste knollen kochten we van Laarheide. Ze werden in die tijd nog opgeslagen in de kelder van het klooster. Voorzover wij weten waren deze veldjes weliswaar klein, maar wel succesvol. Er doen in ieder geval geen rampverhalen de rondte buiten het verhaal van de kleurenmix dan. We waren begonnen met een mengsel van knollen waarvan we helemaal niet wisten welke 24 25

14 soorten het waren. Hierdoor kwamen de dahliabossen in alle kleuren dwars door elkaar te staan. Dat plukte niet zo handig. Omdat je aan dahliaknollen niet kunt zien welke soort het is, is het belangrijk ze bij het uitdoen en opslaan goed uit elkaar te houden. Eén keer nog is dat mislukt, de knollen in de kuil zijn door elkaar gegaan. En weer hadden we een veld waar de verschillende kleuren bossen door elkaar heen stonden. Maar dit zijn slechts kleine ergernissen, die in het niet vallen bij de rampspoed die ons te wachten stond. Wie denkt dat er in Zundert weinig moeras is, die moet doorlezen. Niet alleen Tiggelaar, maar alle buurtschappen hadden behoefte aan grond voor een bloemenveld, en die behoefte werd, met het groeien van de wagens, alleen maar groter. Omdat niet alle buurtschappen zelf in die grondbehoefte konden voorzien, brachten het Oranjecomité en de gemeente Zundert uitkomst. De gemeente Zundert had een stuk grond in eigendom, 6,5 hectare groot en gelegen aan de Breedschotsestraat, vreemd genoeg op Rijsbergs grondgebied. De gemeente stelde die grond beschikbaar aan de bloemencommissie die regelde dat buurtschappen er gebruik van konden maken. In 1981 zou Tiggelaar samen met diverse andere buurten dit centraal veld in gebruik nemen. Maar dat ging niet door, want het centraal veld bleek te klein om alle buurten te herbergen die zich ervoor hadden aangemeld. Tiggelaar kreeg als compensatie een veld aangeboden dat aan de overkant van de beek lag, achter zwembad De Wildert en nog net in het zicht van onze corsotent. Het veld was 90 are groot. Vol goede moed begonnen we eraan. We planten de overgebleven knollen van het veld van de Palmbosstraat, samen met stek die we hadden aangekocht. Het werd een drama. Het was een bijzonder nat seizoen, en het veld zo dicht bij de beek maakt de zaak alleen maar natter. Het merendeel van de knollen kwam niet eens op, en de meeste stek was verzopen. De bossen die wel opkwamen, bleven heel klein. De totale opbrengst van vier keer plukken was 135 kisten. Nog geen dahlia per bos. Nog nooit hadden we zo n groot veld zo weinig bloemen zien opleveren. Het moeras kostte ons veel geld maar vooral veel tijd tijd die we niet eens terugbetaald zagen in bloemen, want ook de knollen waren verzopen. Het was een enorme schadepost. Omdat we dit veld aangeboden hadden gekregen als alternatief voor een plek op het centraal bloemenveld, kwamen we na de nodige discussie met de bloemencommissie gelukkig wel in aanmerking voor financiële compensatie. Omdat we ook toen al niet helemaal gek waren, hebben we het niet nog een keer geprobeerd in dat moeras. We zijn in 1982 meteen gevlucht, en wel naar een veld aan de Stuivezandseweg, vlakbij de Bredaseweg. De grond was van Jan van Erk. Op de plek waar momenteel een autohandelaar zit, was destijds een parkje met lama s. Dat waren onze buren. De paar knollen die we nog hadden kunnen redden uit het moeras aan de beek, werden uitgezocht en vertroeteld met rouwenis en stro (rouwenis is maaisel uit de sloot wat s winters op een witlof- of aardappelkuil werd gelegd ter isolatie). Het restant van de knollen hebben we aangekocht. We wisten niet precies wat het was, maar er was ons verteld dat de bloemen op Stolze zouden lijken. Bij de lama s was het goed toeven. Vol goede moed koesterden en onderhielden we het veld. De bossen kwamen goed op, er kwam knop in, de knoppen gingen open en werden bloemen. En die groeiden. En groeiden. En groeiden. Met de week werden ze groter. Wat een mooi paars bloemetje had moeten zijn, bleek een enorme dahlia te worden. We Linkerpagina boven: het veld in de jaren zeventig aan de Palmbosstraat. Midden: het dramatisch natte veld aan de beek. Onder: Chalet Tiggelaar op het centrale veld aan de Breedschotsestraat. Op de foto s hierboven Mart Talboom, Johan van Hassel, Kees van Hassel en Mart Talboom, Ruud Janssen, en uiterst rechts: Kees Stuijts, Lia Eiting en Leo Brosens. hebben met alle macht geprobeerd deze bloemen te ruilen, maar van elke buurt kregen we hetzelfde verhaal te horen: die savooiekool van Tiggelaar, die hoeven we niet. Uit arren moede hebben we ze dus maar zelf gebruikt, helemaal onder op de wagen. Het was niet voor herhaling vatbaar maar het schoot lekker op met tikken. In 1984, weer twee jaar later, konden we eindelijk terecht op het centraal veld aan de Breedschotsestraat. We kregen een plek helemaal achterin, en geen beste, eigenlijk bijna net zo beroerd slecht als het moeras aan de beek. De Groko had het veld volgereden met groenteafval. Niet de beste ondergrond voor dahlia s. Verder werd 1984 een erg nat jaar, en kon het water niet goed weg. Het zag er dus wederom niet best uit voor onze bloemen. Florens Vreijsen, die inmiddels voorzitter was en zich ook met het veld bemoeide, kreeg een telefoontje van De Lent. Het was slecht nieuws voor De Lent, maar goed nieuws voor Tiggelaar. Wat bleek? De Lent had in 1984 nog gewoon een ontwerp gekozen ( Er was eens... van Johan Maas), ze hadden in het voorjaar nog knollen geplant, maar ze moesten wegens te weinig animo van de bouwers toch de handdoek in de ring gooien. De buurt ging in winterslaap. Omdat ze wel knollen hadden geplant, zochten ze een buurt om in dat seizoen hun twee veldjes over te nemen. Nou, daarmee waren ze bij ons aan het goede adres. En zo had Tiggelaar in 1984 opeens drie bloemenvelden. Nou ja, drie. Feitelijk maar twee, want het stuk centraal veld was zo beroerd dat het de naam bloemenveld niet waardig was. Nee, dan die velden van De Lent. Dat de buurt er mee stopte heeft niet aan de veldploeg gelegen; hun twee velden waren keurig onderhouden en hebben onze corsowagen gered. De een z n dood is de ander z n brood, zullen we maar zeggen

15 Helaas was de leen maar voor een jaar. In 1985 moesten we weer op zoek naar een ander veld. We vonden een plek in de buurt van Achtmaal, in de Groenestraat. Die straat deed z n naam eer aan en had een uitbundige plantengroei. Vooral andere planten dan, want het onkruid groeide er sneller dan de dahlia s. Planten van de knollen ging vroeger met de schop. Touwtje spannen, kuiltje steken, knol erin, touwtje weer opschuiven. Tegenwoordig doen we het nog niet echt machinaal, maar we trekken in ieder geval sleuven met een trekker zodat we zelf geen kuiltjes meer hoeven te maken. En dat scheelt. Voordat de knollen de grond in gaan, worden ze vaak gescheurd. Dat kan met de betere knollen. Je hebt een klasse 1 knol, dat is een kwaliteitsknol, een vuistje. Die kun je scheuren en er twee van maken, of zelfs meer. De klasse 2 knol is een gewone knol. En er zijn ook klasse 3 knollen: dat is strooigoed, een kwestie van de grond in en hopen dat er wat opkomt. Ook in 1985 scheurden we onze knollen, maar omdat dat een flinke klus is, kregen we het niet in één dag af. Het restant van de knollen was achtergebleven in de kuil. Eigenlijk hadden we die nog moeten onderdekken voor de nacht, maar daar waren we niet meer aan toegekomen. s Avonds bij het nieuws werd nachtvorst voorspeld, maar we hebben het niet meer voor elkaar gekregen om voldoende mensen op te trommelen om de kuil alsnog af te dekken. De knollen die in de kuil waren achtergebleven, zijn die nacht kapot gevroren. Gelukkig heeft de onderste helft van de knollen het overleefd. Twee jaar later en we verkassen alweer onze veldploeg was een soort van rondreizend circus in die tijd. De volgende halte was, in 1987, een veld naast het vogelrevalidatiecentrum, op de hoek van de Luitertweg en de Sint Willebrordusstraat. De grond was eigendom van Charles Brosens. We hebben daar verschillende jaren gezeten. Leveringen van dahlia s gingen (en gaan) altijd via de bloemencommissie. Die regelde alle contacten met corso s en andere evenementen buiten Zundert die dahlia s nodig hadden. Leveren is gunstig: elke pluk brengt geld in het laatje, en een goedlopend dahliaveld met een actieve veldploeg betekent voor een buurtschap een goedgevulde portemonnee. De gebruikelijke afnemers van de Zundertse dahlia s zijn andere corso s, maar in de loop van de tijd was daar nog een afnemer bij gekomen: de drogerij. Dat bedrijf gebruikte gedroogde dahlia s voor het maken van potpourri s en lekkere geurtjes en dergelijke. Vanwege de drogerij kon er in de jaren negentig veel vaker worden geleverd, en was het dus aantrekkelijk om op zoek te gaan naar een groter veld. Ook bij Tiggelaar ontstond halverwege de jaren negentig discussie over een ander veld. Het veld op de Raamberg was te klein, en bovendien was het uitgepierd, zo lezen we in de Visueel van Bloemenman Jan Nouws vertelt daar: De grond van ons huidige bloemenveld (dus op de Raamberg red.) is ziek. De laatste jaren komen er weinig goede bloemen af. Dat kan anders, kijk maar eens naar de velden van Veldstraat en Helpt Elkander. De veldploeg van Tiggelaar heeft in dat jaar ook bij Veldstraat en Helpt Elkander mogen plukken en heeft gezien hoeveel bloemen een goed veld kan leveren. We verhuisden in 1996 naar het centraal veld. Er was plek vrijgekomen omdat Helpt Elkander verkaste naar een ander veld aan de Achtmaalseweg. Bovendien werd het centraal veld uitgebreid. Het nieuwe veld betekende bijna een verdubbeling van de grootte. Rien Stuijts doneerde zijn oude schuurtje, en zo hadden we zowaar een groot bloemenveld met een eigen accommodatie (of hok): Chalet Tiggelaar. Linkerpagina boven: de veldwerkers staan klaar om de knollen uit te doen. vlnr Dré Kuijstermans, Wim Roelands, Johan van Hassel, Jan Antonissen, Kees Stuijts, Bertus Spitters en Kees Goossens. Midden Dré Kuijstermans (net zichtbaar) en Bertus Spitters. Onder Piet Bastiaansen. Hierboven, bovenste foto s: Riet van Hassel, Florens Vreijsen en Henk van Beek. Onder Carry Jansen en Joost Poppelaars als klein manneke, daarnaast Kees Stuijts en een pauzemoment van eind jaren negentig. Een groot veld betekent uiteraard meer werk voor de veldploeg. Na het grote werk van het knollen planten (waarvoor ook bouwers uit de tent worden opgetrommeld) moet het bloemenveld ook worden vertroeteld, net zoals een baby in de groei. Vroeger was dat eenvoudig omdat de veldploeg zich beperkte tot wieden. Tegenwoordig is het high tech. Geen moeite is te veel om elke plant te vertroetelen, op te binden, te snoeien, te wieden, specialistisch te bemesten en te besproeien. Kortom, het werk op het veld is wat uitgebreider dan in de beginjaren. Vandaag de dag hebben Johan van Hassel en zijn ploeg dan ook enkele voorzieningen: naast het al genoemde chalet ook een stacaravan en een koffiezetapparaat. Een hele verbetering, want vroeger ging de koffie mee in de achterbak van de auto (samen met de eeuwige speculaasjes). Naast deze voorzieningen is er voor de harde werkers van de veldploeg vaak een uitstapje en in elk geval jaarlijks een veldwerkersmaal in de kantine bij Jan en Elly Braspenning. Zo hebben onze veldwerkers al op de middenstip bij Nac gestaan en de scheepsbouw bekeken bij Scheepswerf Made. Naast een groot veld hadden we vanaf 1995 ook een bloemenbus. Voor die tijd maakten we in het tikweekend af en toe een ritje met een aanhangwagen naar een andere buurt, om bloemen te brengen of te halen. Sinds Jack Schepers de bloemenhandel doet, is er een bloemenbus, en die bloemenbus, dat is een instituut. Aanvankelijk was het de monumentenwachtbus van de pa van Martijn van Hees. Toen die uit elkaar was gevallen, passeerden allerhande andere barrels de revue. Tegenwoordig regelt Jack een luxe bus bij Dave Mutsters en hangt die helemaal vol met heraldieken van eigen en bevriende buurtschappen en ander opvallend reclamemateriaal. Het gaat er vooral om dat je de bus van verre ziet aankomen. Om het risico dat iemand de bus niet zou zien, helemaal uit te sluiten, heeft de chauffeur van de bus (tegenwoordig doorgaans Rob Braspenning) de opdracht om volcontinu te claxonneren

16 De bloemenbus rijdt in een tikweekend zo n 1200 kilometer. Zijn berijders zijn een geagiteerde bloemenman Jack Scheepers alias Kees Biervliet ( geagiteerd is hier een eufemisme) en twee kompanen die chauffeuren en sjouwen. Zij rijden tenten af, verspreiden roddels en geruchten, drinken bier, bestoken Radio Valencia (Gaarshof 5 te Meer) met verzoekjes, ouwehoeren, en aan het eind van de dag staat de hele tent vol met precies die kleuren die we nodig hebben (en doorgaans veel te veel). Het tikweekend van de bloemenbusberijders ziet er compleet anders uit dan van de andere corsobouwers. Het is stressvol, en tegelijkertijd kunnen ze midden in de hectiek van de zaterdagnacht in een oase van rust de wagens bekijken. In het verleden was het wat de bloemen betreft simpel: je moest het doen met de bloemen die je in de tent had staan. Maar dat is het verleden. Op zeker moment kwamen we tot inkeer en wilde het nog wel eens gebeuren dat er een napluk werd gedaan in het midden van de nacht. Met de koplampen schijnen op het veld, en maar hopen dat je de goede kleur te pakken hebt. Of in uiterste nood, zaterdag diep in de nacht, als duidelijk werd dat de wagen niet vol kwam, bij andere buurten aankloppen voor overschotten. Dat is in de loop van de tijd helemaal veranderd. Waarom geen bloemen ruilen met andere buurtschappen, als je daar betere kleuren mee kunt krijgen? Zo ontstond een levendige bloemenhandel tussen de buurtschappen, waaraan wij driftig meededen (en doen). Toen Jack Schepers half jaren negentig een keer met Bertus Spitters meemocht om ingewerkt te worden in de wereld van de bloemenhandel, werd het Bertus al snel duidelijk dat hij met een natuurtalent van doen had. Laat die jongen maar schuiven. En dat heeft Jack dan ook gedaan. Inmiddels heeft elke buurtschap in Zundert een speciale bloemenhandelaar met als voornaamste taak kisten dahlia s via ingewikkelde schema s van de ene tent naar de andere te schuiven. Het komt regelmatig voor dat de bloemenbus bij onze tent arriveert Links de bloemenbus zoals ie tegenwoordig rondrijdt. Op de foto rechts Harry Eiting. Op rechterpagina bovenste rij: John van Trijp, Kees van Hassel en Wim Roelands; Leo Brosens; Hubert Poppelaars, Brigitte Poppelaars en Maatje van Trijp. Volgende rij: Corry Stuijts en Hilda van Beek; Jim Mertens; Tiny Tax en Saskia Spitters, Jan Antonissen en John van Trijp met speculaasjes. Onderste rij: Dina van Mierlo; Ellie Braspenning; Thom Aerts, Wim Roelands en Kees Stuijts; Wim Roelands en Dré Kuijstermans; Jack Schepers en Johan van Hassel; Corné van Aert en Kees Goossens. en er een stapel kisten rood en oranje naar binnen wordt geschoven, terwijl we dat jaar uitsluitend paars en wit nodig hebben. Dat is niks bijzonders, dat is handelswaar, dahlia s op doortocht. De ruilschema s worden in een vroeg stadium vastgesteld. Meestal gaat dat zo ver dat de ontwerpers eind december van Jack de eerste sms jes krijgen over de kleur van de wagen. Die moet dan meestal nog verzonnen worden. Het contrast met vroeger tijden is groot. Door de ruilhandel belandt tegenwoordig slechts een kwart van de eigen bloemen op de eigen wagen, de rest gaat naar andere buurten. Het hele bloemengebeuren is tegenwoordig beter geregeld. Rampjaren zoals 1980 komen daardoor niet meer voor. In dat jaar dreigde er een tekort. Om dat op te lossen reed een busje met wat Tiggelarianen op de bonnefooi het Westland in, om vervolgens bij elk dahliaveld dat we tegenkwamen te vragen van wie dat veld was en of we het leeg mochten plukken. Een prachtige partij Stolze ging aan onze neus voorbij omdat het veld net was gespoten. Uiteindelijk zijn we met een flink aantal kisten oranje dahlia s teruggekeerd naar de tent. Ook in 1991 ging het helemaal fout. Bloemenkinderen had het moeten hebben van frisse en fruitige kleuren. De Autumn Ferry, Purple Ferry en de andere Ferry s hebben die droom vakkundig om zeep geholpen. Maar we hadden in ieder geval geen begonia s nodig. En de jonge bouwers en tikkers van tegenwoordig? Die weten niet eens wat een begonia is

17 Nostalgisch vertier De nevenactiviteiten van onze buurtschap zijn net zo belangrijk als de wagen. En dat is altijd zo geweest. We organiseerden van alles om de band met elkaar aan te halen en de sfeer te verhogen. Over buurtfeesten, kindermiddagen, voetbalwedstrijden, autorally s, puzzel-, drop-, fiets- en andere tochten, en niet te vergeten de gouden bruiloften uit de jaren zeventig. We willen s middags beginnen met een voetbalwedstrijd op het sportpark om 2.30 u. De mannen kunnen dan de korte broeken uit de mottenballen halen en de vrouwen de toeters opzoeken. Daarna gaan we rustig door, want om 8 u komen de Portorico s ons buurtfeest opluisteren. Wat nat erbij en we maken er een gezellige boel van. U bent allemaal hartelijk welkom op 8 november Tot dan en veel plezier. Zo luidde de aankondiging van het buurtfeest in Want ook in de jaren zestig en zeventig zorgden we er uiteraard voor om regelmatig flink te feesten. Toentertijd beperkte zich dat nog tot het jaarlijkse buurtfeest, met s middags als vaste prik een voetbalwedstrijd. Ook toen al serveerden we een maaltijd bij het jaarlijkse buurtfeest. In eerste instantie mochten alleen de werkers van de buurt komen, maar begin jaren negentig is het een maaltijd geworden voor iedereen die zich betrokken voelt bij Tiggelaar, omdat het door de toename van het aantal bouwers onmogelijk werd om alle werkers precies in beeld te hebben. De kans dat je iemand vergeet uit te nodigen werd te groot. Onze buurtfeesten hielden we vele jaren in het theehuske op het sportpark. Ter besparing van de kosten maakten een aantal dames van de buurt de, overigens zeer luxe maaltijd, zelf. Met name Mina Talboom en later Dina van Mierlo zorgden daarvoor. Hun chipolata met slagroom schijnt onovertroffen te zijn geweest. s Avonds hadden we natuurlijk live muziek. Bands met illustere namen als The Night Birds, de Portorico s, de Torriano s, de Elora s en de Eldorado s luisterden ons buurtfeest op. Ook heeft Charles Luijten met zijn orkest het buurtfeest eens muzikaal omlijst. In maart 1972 wordt er als tegenreactie op de volgens sommigen ietwat gezapige muziek op de buurtfeesten voor de iets oudere jongeren met succes een hippe disko-avond in het theehuske georganiseerd. Theo Valk jr. en Rien Stuijts namen hiertoe het initiatief. Het was een groot succes, dat vreemd genoeg geen navolging vond. Wel werd er in 1973 na een oriëntatietocht in het Theehuis disco gedraaid door Ad van Beek. Maar van een echte discoavond voor jongeren zoals in 1972 is het in die jaren nooit meer gekomen. De legendarische voetbalwedstrijden blijven tot eind jaren zeventig het middagprogramma van de buurtfeesten vullen. We speelden op allerlei locaties: op het Sportpark, Manege de Wildert, op ons eigen veld achter de gymzaal en op het terrein van VV Ford aan de Meirseweg. Meestal speelden we gewoon tegen elkaar. Soms hielden we ook tussen de bedrijven door een voetbalwedstrijd. Zo voetbalden we op een avond in 1973 op het veld van Manege de Wildert tegen Rotor. We leken in die tijd wel een voetbalclub. Op het buurtfeest van 1974 binden we de strijd aan met buurtschap Molenstraat op het terrein van VV Ford aan de Meirseweg, tegen de Franse mast. We wonnen ruimschoots, 32 33

18 volgens de overlevering (die van ons, dan). Eind jaren zeventig schaffen we de voetbalwedstrijd als middagprogramma van het buurtfeest af. Wegens gebrek aan animo (en voetballers wellicht ). In de jaren zeventig en tachtig vieren we een aantal gouden en zelfs diamanten bruiloften, compleet met bruidjes. Het hoogtepunt van alle huwelijksjubilea was in In februari van dat jaar vierden de Loest en zijn vrouw hun gouden bruiloft. Voor het huis van het gouden bruidspaar Havermans uit het Laarpark stond een heuse feesttent met verwarming. Er werden vergunningen aangevraagd en er werd flink uitgepakt. Volgens het speciaal voor de gelegenheid gemaakte programmaboekje was op donderdag de officiële viering met de stoet met bruidsmeisjes naar de kerk en later naar het feestadres. Op zaterdag was er een groots opgezette kindermiddag met een dolkomische goochelaar en muziek van Oom Charles en zijn electronische trekzak. Een voetbalwedstrijd tussen de familie van het bruidspaar en een elftal van Tiggelaar kon natuurlijk niet ontbreken. Op zaterdagavond was het feest compleet met een groot Belgisch dansorkest. Volgens het programmaboekje was voor de prijs van één gulden maar liefst vier stuks aan consumptiebonnen te verkrijgen En kennelijk hadden we de smaak te pak Het team dat de wedstrijd tegen de Loest speelde: staand Johan Brosens, Guust Nelemans, Theo Valk jr, Dré Kuijstermans, Nout van de Ende, Jan Kroeze, Jan Rijvers, Theo Valk sr, en Bart Damen. Zittend Cas van Erck, Harrie van Hassel, Jef Havermans, Kees Stuijts en Jan van Erk. ken, want in oktober van datzelfde jaar vierden we een soortgelijk feest. Ditmaal ging het om de diamanten bruiloft van het echtpaar Haest. Geen verwarmde feesttent deze keer, maar verder kwam het feestprogramma dicht in de buurt bij de gouden bruiloft eerder dat jaar. In de jaren zeventig organiseerden we tevens van alles voor de kinderen en de jeugd: droptochten, trimtochten, kindermiddagen met goochelaars, tekenfilms, clowns, en diverse muzikale optredens. In 1973 hielden we voor het eerst een kinderfeest samen met andere buurtschappen (Veldstraat, t Stuk, t Kapelleke en Molenstraat). Kunstfluiter, goochelaar, jongleur en paradist, oftewel Het Duo van Eekeren, was de topact van die middag. Ook de jaren erna organiseren we zo n gezamenlijk kinderfeest, meestal in zaal Romantica ofwel bij Susse. Will Couré, Wilma van de Hill-Tops, Theatro Piccolo, Con Amore zijn enkele namen van artiesten die het affiche sierden. In 1974 is het voor de kinderen van Tiggelaar helemaal feest. De zaterdag na het corso krijgen zij door de buurt een uitje aangeboden naar de Zoo in Antwerpen. Een stoet van auto s met maar liefst 55 kinderen vertrekt op 7 september naar België. Het blijft feest, want na Ik heb mijn wagen volgeladen in 1973, mogen in 1976 wederom alle kinderen van de buurt figurant zijn. Circus was een wagen voor en door de jeugd. Wat is er voor een kind nu mooier dan in de optocht van het grote corso te mogen meedoen? Ze moesten er wel wat voor doen, want niemand zat op de wagen. Alle kinderen moesten heel de route lopen en écht figureren! Maar de zesde prijs én de figurantenprijs maakten veel goed. Eind jaren zeventig raakten onze kinderen op. De jeugd waaiert uit en de buurt vergrijst. De kinderfeesten trekken minder bezoekertjes. Halverwege de jaren tachtig is het aantal kinderen binnen de buurtgrenzen van Tiggelaar op één hand te tellen. Gelukkig realiseert het bestuur van Tiggelaar zich terdege dat de jeugd de toekomst is. We blijven ons inspannen om de kinderen erbij te betrekken, hoe weinig het er ook zijn. In 1984 is er nog wel iets bijzonders te vermelden. Tiggelaarders van het eerste uur, Kees en Mina Talboom, vieren dat jaar hun gouden huwelijksfeest. Nog één keer halen we alles uit de kast om van de gouden bruiloft een écht buurtgebeuren te maken. Compleet met enkele bruidjes en een fiets-oriëntatietocht voor de hele buurt vieren we wederom een mooi feest. Voetbalwedstrijden, kinderfeesten, gouden bruiloften en ambiance. Willem van Kaam slaat de grote trom. Midden onder speelt Charles Luijten op zijn accordeon voor Johan Brosens, Hans Damen (gele trui) en Rudolf van Hassel. Rechtsonder Kees en Mina Talboom, met Priscilla Jaspers en Heidi van Hassel als bruidjes

19 De Visueel Als je in Zundert naar de dokter of de fysiotherapeut gaat en je zit in de wachtkamer, dan ligt er altijd een stapel tijdschriften met daartussen een enorme stapel boekjes, vaak op a5-formaat. Dit zijn de clubbladen van de Zundertse verenigingen en dat zijn er nogal wat. Je kunt hele dagen doorbrengen met ze allemaal te lezen. Op een gegeven moment vraag je je misschien af of al die verengingen zijn opgericht om een clubblad uit te brengen. In ieder geval wordt er door talloze mensen collectief aan een stukje Zundertse geschiedenis gewerkt. Ook Tiggelaar doet daar aan mee. Begin jaren negentig kregen steeds meer buurtschappen een eigen buurtblad. Nadat de Tiggelaar uit haar dal was gekropen, was ook zij klaar voor een eigen buurtmagazine. In 1993 na het corso, net voor het buurtfeest in november, verscheen de eerste uitgave. Het blad kreeg de naam Visueel, vernoemd naar de wagen waarmee we tot dan toe de beste prijs hadden behaald, namelijk de tweede prijs in De harde kern van de bouwgroep van dat moment werkte er bijna voltallig aan mee, schrijftalent of geen schrijftalent. Iedereen wilde zijn steentje bijdragen. Maar drie keer per jaar een blad uitbrengen, betekent volhouden. Al snel vormde zich een kernredactie, later aangevuld met losse schrijvers die niet bij het allereerste begin betrokken waren. Nog voor de vierde uitgave verscheen, behaalden we voor het eerst in het bestaan van de buurt de eerste prijs en daar waren we uiteraard beretrots op. Voor de eerste keer kreeg de Visueel daarom een kleurencover. Allerlei Zundertse corsoprominenten werd gevraagd om een reactie te geven op onze wagen en de uitslag. Het was een feestnummer en een ode aan Offerande. De kleurencover werd nadien traditie bij elke eerste uitgave na het corso. Na een paar jaar vielen er steeds meer redactieleden van het eerste uur weg. Visueel werd het slachtoffer van de corsobrede activiteiten die diverse Tiggelarianen ontplooiden: het corsoblad Corsief werd opgericht en hier waren vijf Tiggelarianen bij betrokken. Zij verlegden al gauw hun aandacht van Visueel naar Corsief. Niet lang daarna ging de Stichting Bloemencorso met commissies werken en ook hierin werden diverse Visueel-redactieleden actief. Daarnaast zorgde bestuursverjonging binnen Tiggelaar voor andere verantwoordelijkheden voor diverse redactieleden. Het viel, kortom, niet mee voor de Visueel. Op zulke momenten blijkt weer dat Tiggelaar een kleine buurt is. Er waren weinig mensen die de weggevallen plaatsen in konden nemen. Visueel werd teruggebracht tot een kleine kernredactie. Een aantal jaar zorgden Rachelle Delcroix en Rachel Bijl voor de inhoud. Voor de vormgeving zorgde jarenlang Erwin van Gils, nadien nam Kenneth Wagtmans dit over. Momenteel vormen Kenneth, Anne Goos en Heidi van Hassel de redactie. Heidi van Hassel zorgde jarenlang voor de vaste interview rubriek van Visueel: Tipje van de Sluier. Zij ondervroeg vele buurtgenoten over het corso en de buurtschap en legde zo vooral heel veel verhalen uit de beginjaren vast. In vijftien jaar is Visueel een onmisbaar medium binnen de buurt geworden. Een blad waarbij we tijdens het lezen nagenieten van het corso, waarin buurtgenoten weer warm gemaakt worden voor een nieuw bouwseizoen en waar iedereen op de hoogte kan blijven van het reilen en zeilen binnen de buurtschap. Het tentje Corsomaandag De tent was afgebroken, een groepje bouwers bleef achter op de bouwplaats naast de gymzaal. Ieder zon op plezier. Het bier hielp mee. Gedenkwaardig is de creatie van de iglo. Kartonnen dozen van de Groko, versierd met uitgedroogde erwten en schimmelplekken, werden in een halve boog geplaatst om uit de wind te zitten. De boog werd een cirkel met zeil erover. Koelkast, schemerlamp, pick-up en televisie kregen een plek. Later die middag verschenen Bertus en Jo Spitters voor de opening van het 36 bouwsel met een dampende schaal met friet. Het werd een memorabele corsomaandag. 37

20 Flower & Power In de jaren zeventig verandert er veel, in de maatschappij en in Tiggelaar. De oude garde wordt gewipt en de jongeren nemen het heft in handen. Tiggelaar laat van zich horen en maakt een gouden tijd door. De jaren zeventig zijn voor Tiggelaar de jaren van de grote veranderingen. De roering die de grote steden een decennium daarvoor doormaakte, sijpelde jaren later door in het corsodorp. Tiggelaar is er het meest vatbaar voor, zo blijkt. In de volksmond krijgen we al snel het predikaat linkse buurt. We discussiëren over maatschappelijke onderwerpen, vormen de kern van de pas opgerichte linkse politieke partij in Zundert, en halen de bezem door het bestuur. In 1975 neemt Tjeu van Mierlo in een origineel Maojasje zijn tweede corsotrofee in ontvangst uit handen van de notabelen, die gekleed zijn in keurig maatkostuum. Naast de maatschappelijke, culturele, en bestuurlijke veranderingen zorgden wij voor een ommekeer in de organisatie van het werk, het materiaalgebruik en de bouwtechniek. Maar wat buurten en corsobezoekers vooral zagen, was de vernieuwing die onze buurt in de vormgeving van het corso doorvoert. Het grondvlak van de wagen verdween. We reden voortaan met een tafereel. Begin jaren zeventig bestond ons bestuur nog uit vaders van gezinnen die midden jaren vijftig een huis hadden betrokken in nieuwbouwstraat de Manderslaan. Allemaal mannen die aan de wieg hebben gestaan van Tiggelaar. In de tussentijd was er een hele nieuwe generatie in de buurt opgegroeid die niet alleen met hart en ziel corso wilde bouwen, maar liefst ook een vinger in de pap wilde hebben. De nieuwe lichting ervoer het zittende bestuur als een grote belemmering voor hun ambitie. Toen de onvrede onder jongeren uit stad en universiteit overwaaide naar Zundert, signaleerden we ook in Tiggelaar jongeren met een kritische houding: de mannen Broos, Delahaye, Valk, Van Mierlo en de Vreijsen. Het zittende bestuur deelde de lakens uit. Sommige jeugdigen pikten dit niet en voelden meer voor een bestuur van werkers. Zij omarmden het principe van arbeiderszelfbestuur. Het bestuur huurde tot en met 1968 timmerlui in voor de bouw van de wagen. Die timmerlui kregen daar een aardige uurvergoeding voor. De jeugd wilde het bouwen zelf regelen en uiteraard zonder daarvoor te betalen. Zij eruit of wij eruit, brieste een verongelijkte jongere. In de ogen van de jeugd speelde het bestuur vooral mooi weer. De jeugd vond dat de bestuurders enkel naar de tent kwamen om vrienden en kennissen te laten zien wat voor fraais er werd gebouwd bij Tiggelaar. Het was tijd voor verandering. Bij het buurtfeest van 1978, bij Harrie van Nille in zaal Victoria op de elfde van de elfde, hing er wrevel in de lucht. Het bestuur had voor het zoveelste jaar Trio over de Aa voor de feestmuziek ingehuurd. Dus bleef de Tiggelaarjeugd aan de bar zitten. Voor een dansje was ze niet in. Ook het verzoek van de voorzitter de dansvloer op te zoeken, bleek aan dovemansoren gericht

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat Mieke Lansbergen Hallo? Ha! Zie je mij? Kijk! Kijk even naar mij. Ik ben Kaïn. Fijn dat ik even iemand tegenkom! Ik loop hier al een tijd te dwalen, en het is zo saai in je eentje. Ik kom daar vandaan.

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een overstroomd Iquitos de tweede tamtam van 2012. Twee dagen geleden schreef ik onderstaand stukje: Manguaré kampt met wateroverlast! Zoals Yolanthe in de vorige

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

De steentijd Jagers en verzamelaars

De steentijd Jagers en verzamelaars De steentijd Jagers en verzamelaars De prehistorie is de geschiedenis van de mensheid voordat mensen konden lezen en schrijven. We hebben uit de prehistorie daarom geen boeken, dagboeken of andere geschreven

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs!

SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs! SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs! De D1 van SV Baarn is met Pinksteren vier dagen naar Parijs geweest. Dit was een onvergetelijke ervaring voor de spelers uit het team. De ploeg van Jacco Engelsman,

Nadere informatie

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 Ik arriveer op een zon overgoten Wijkpark. Nog geen kwartier later wordt het park in de schaduw gelegd door donkere wolken. Die trokken gelukkig weg en wederom

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

EURO 0 5CENT 1EURO EURO

EURO 0 5CENT 1EURO EURO 1 2 3 4 1 EURO 5 6 7 8 9 10 11 12 EURO 2 0 5CENT 5CENT 0 5CENT 1EURO 0 5CENT EURO 2 0 1EURO1CENT 13 14 15 16 17 18 20 19 21 22 23 24 25 26 27 28 30 29 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet.

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet. oktober 2010 tekst: Joke de Klerck muziek: Ton Kerkhof De eekhoorn Refrein Intro Ó Œ œ œ J œ œ œ œ eek stapelen: œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ Al - hoorn, de eek - hoorn eet zich vol en rond. œ œ œ œ

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Niet in slaap vallen hoor!

Niet in slaap vallen hoor! Niet in slaap vallen hoor! Marcus 13: 33-37: Dierenversie Geïllustreerd door: 30 november 2014 Maria Koninginkerk Baarn 2 De oude leeuw heeft vakantieplannen. Dat vertelde hij vanmorgen aan alle dieren:

Nadere informatie

Ik geloof dat er in mijn achterband

Ik geloof dat er in mijn achterband Ik geloof dat er in mijn achterband Sinterklaastoneelstukje geschreven door Ron Jansen In een slaperig plattelandsdorpje komen op een zekere dag, vlak voor Sinterklaas, twee pieten aangelopen, met de fiets

Nadere informatie

Boek 3 Oktober.indd 1 5-10-2015 13:10:30

Boek 3 Oktober.indd 1 5-10-2015 13:10:30 Boek 3 Oktober.indd 1 5-10-2015 13:10:30 inhoud Colofon T Stukske Jaargang 28 Nummer 3 Oktober 2015 Verschijnt viermaal per jaar Uitgave stichting T stuk Zundert Redactie Demis van Loenhout Francois van

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen.

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen. 9-12 jaar De villa van Spoek De villa van Spoek was een grote villa aan de Tapijtweg nummer elf in het stadje Sonsbeek. Het huis stond aan een brede rivier en had een lange oprijlaan van glimmende witte

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

Vereniging tot Behoud van Spoormaterieel Haarlem

Vereniging tot Behoud van Spoormaterieel Haarlem Vereniging tot Behoud van Spoormaterieel Haarlem Nieuwsbrief juli 2012 Weer een maand waarin veel gebeurde, maar waar soms weinig over te vertellen valt en vele uren worden besteedt waar achteraf heel

Nadere informatie

OosterparkBOOM! Waar staat de OosterparkBOOM eind 2014?

OosterparkBOOM! Waar staat de OosterparkBOOM eind 2014? OosterparkBOOM! Waar staat de OosterparkBOOM eind 2014? Mark C Hoogenboom Deze tekst is eind 2013 geschreven alsof het eind 2014 is. De tekst is bedoeld om een beeld te schetsen waar de OosterparkBOOM

Nadere informatie

Dierenvrienden? door Nellie de Kok. Samenvatting

Dierenvrienden? door Nellie de Kok. Samenvatting Dierenvrienden? door Nellie de Kok Samenvatting De hond is de baas in het huis, totdat er een kat bijkomt. Ze proberen allebei om bij de bazin in een goed blaadje te komen. De kat krijgt het voor elkaar

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

De meeuwen van de Afsluitdijk

De meeuwen van de Afsluitdijk De meeuwen van de Afsluitdijk Eerste druk, oktober 2011 2011 Ellen D. IJzendoorn Kleuringbewerking cover: Kasper Smoolenaars ISBN: 978-90-484-9016-5 NUR: 277 Uitgever: Literoza, Zoetermeer www.literoza.nl

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Verteld door Schulp en Tuffer

Verteld door Schulp en Tuffer Verteld door Schulp en Tuffer Het allereerste kerstfeest Het allereerste kerstfeest Verteld door Schulp en Tuffer Vertaald en bewerkt door Maria en Koos Stenger Getekend door Etienne Morel en Doug Calder

Nadere informatie

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Vandaag is rood. Pinksteren 2014 Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Dat mooie rood was ooit voor mij Een kleur van passie

Nadere informatie

LES 6. Nu zie je Hem wel, nu zie je Hem niet.

LES 6. Nu zie je Hem wel, nu zie je Hem niet. LES Nu zie je Hem wel, Sabbat Doe Lees Lukas 4. 40 nu zie je Hem niet. Heb je weleens een moment gehad dat je het gevoel had dat God heel dicht bij je was? Misschien door een liedje, een bijbelvers, een

Nadere informatie

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Oom Remus bron. Z.n., z.p. ca. 1950 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/remu001twee01_01/colofon.php 2010 dbnl / erven J.C. Harries 2 [Het

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1. Brieven aan bijna niemand anders

Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1. Brieven aan bijna niemand anders Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1 Brieven aan bijna niemand anders Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 2 ander werk van toon tellegen Theo Thijssenprijs 1997 Hendrik de Vriesprijs 2006

Nadere informatie

De brug van Adri. Rollen: Verteller Martje Adri Wim

De brug van Adri. Rollen: Verteller Martje Adri Wim De brug van Adri Rollen: Verteller Martje Adri Wim Daar loopt een meisje. Ze heet Martje. Ze kijkt boos en loopt langzaam. Ze weet niet waarheen. Martje kent Wim. Hij woont in dezelfde straat, maar Wim

Nadere informatie

GAAT ER OP UIT. Balder

GAAT ER OP UIT. Balder Balder GAAT ER OP UIT H et was die ene nacht van het jaar dat de tijd stil lijkt te staan voor het merendeel van de mensen, maar voor EEN persoon ging die nog altijd veel te snel. Er was nooit genoeg tijd

Nadere informatie

Geschiedenis achtergrond.

Geschiedenis achtergrond. Geschiedenis achtergrond. De Subkarpaten, de regio in de Oekraïne waar Livia en Attila wonen, was vroeger onderdeel van Hongarije. Voor 1920 Hongarije was erg groot, maar omdat het land één van de verliezers

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Kaart 15 Bollen en knollen

Kaart 15 Bollen en knollen Kaart 15 Bollen en knollen Informatiekaart Werkblad Onderzoek: o Bollen en knollen o Narcissen op water Quiz: o http://natuur.ariena.com Voor de leerkracht: De kinderen leren de volgende begrippen: Bollenstreek

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

D Artagnan gaat naar Parijs

D Artagnan gaat naar Parijs D Artagnan gaat naar Parijs Artagnan reed op zijn oude paard, een uitgeputte knol met een trieste blik. Ook al was zijn paard op zijn minst vreemd te noemen en ook al waren de kleren die hij droeg verbleekt,

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL De enorme impact van fatale bedrijfsongevallen Laura Brugmans Ontwerp en vormgeving: Twin Media bv,

Nadere informatie

Een mysterieuze uitnodiging

Een mysterieuze uitnodiging Een mysterieuze uitnodiging Het begon allemaal op een avond in september. Ik had net een nieuw artikel ingeleverd bij De Wakkere Muis, de krant van mijn broer, Geronimo Stilton. Het was een nogal eenvoudig

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping.

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping. Schoolkamp En jij, Abel?, vraagt Nadia. Wat doe jij over tien jaar? Abel buigt naar voren om nog een flesje bier uit het kratje te pakken. Dan werk ik bij de Amsterdamse politie, zegt hij. Hij maakt het

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 LYRICS 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 omdat ik ontdekt heb dat er niets boven de waarheid gaat die hele toon die is zo bijzonder dat is de toon van de waarheid begrijp

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

De zolder van opa Groepen 3-4-5

De zolder van opa Groepen 3-4-5 De zolder van opa Groepen 3-4-53 Inhoud 1 Kinderboekenweek 3 2 Op de zolder 4 3 De stoof 5 4 Het leesplankje 6 5 De Keulse pot 7 6 De tol 8 7 De foto 9 8 De koffiemolen 10 9 De schaatsen 11 10 Nog een

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Batavia werf. We gingen naar Batavia werf.

Batavia werf. We gingen naar Batavia werf. Batavia werf We gingen naar Batavia werf. Met de klas. En we gingen ook met de auto. Ik zat met Yessir Thijs en Sebastiaan en de moeder van Sebastiaan.We hadden ook groepjes toen we in de Batavia werf

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela Orde van dienst voor de gemeentezondag Thema: (Toekomst)-dromen -2- welkom en mededelingen intocht: lied 81 : 1, 2 en 4 zondag 3 april 2016 om 9.30 uur Laat de harpen slaan, klinken de trompetten. Vier

Nadere informatie

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen Les 1: Kinderarbeid Les 1: Kinderarbeid Het fenomeen kinderarbeid Kinderarbeid bestaat al net zolang als de mensheid bestaat. In de prehistorie gingen kinderen vaak mee op jacht of hielpen ze bij het verzamelen

Nadere informatie

Ontwerp. ik was het niet HET ONTWERP INTERVIEW MET DE ONTWERPERS STERK WERK BUURTSCHAP DE BERK. 5x een blaadje

Ontwerp. ik was het niet HET ONTWERP INTERVIEW MET DE ONTWERPERS STERK WERK BUURTSCHAP DE BERK. 5x een blaadje STERK WERK BUURTSCHAP DE BERK 5x een blaadje Sanne Jochems Saskia Jochems Bram Boomaerts Jaan Elst Annie Elst Ontwerp HET ONTWERP ik was het niet MAQUETTEPRESENTATIE Terugblikken voorjaarsactiviteit knollen

Nadere informatie

Germa de Vos. Kletsboek. Een vrolijk voorleesboek

Germa de Vos. Kletsboek. Een vrolijk voorleesboek Germa de Vos Kletsboek Een vrolijk voorleesboek 1 Het huis van de tien kinderen 1., daar kun je haast niet lopen. Overal zitten kleintjes hun vetertjes te knopen. 2., daar is het altijd feest, omdat er

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn:

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn: A Klein Kontakt Het is alweer eind maart wanneer dit Kontakt uitkomt, het voorjaar lijkt begonnen, veel kinderen hebben kweekbakjes met groentes in de vensterbank staan, die straks de tuin in gaan. Over

Nadere informatie

Paasviering 2014. Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding.

Paasviering 2014. Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding. Welkom Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding. Gebed (groep 6) Lieve God, we zijn hier bij elkaar gekomen om Pasen te vieren het feest van de opstanding

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan Gelezen: Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004 Pasen is opstaan Gemeente, Het woord, het werkwoord dat bij Pasen hoort is: opstaan. Daarbij horen de afgeleide zelfstandige naamwoorden:

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

Groep 5 A. De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom.

Groep 5 A. De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom. Groep 5 A Juffrouw Helma & Juffrouw Monique De kinderen uit de klas hebben verhalen geschreven over Sinterklaas en zwarte piet. Zwarte piet zat pakjes in te pakken. Zwartepiet in Spanje doet alles andersom.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Waar wil je heengaan?

Waar wil je heengaan? Waar wil je heengaan? Viering Oecumenische Basisgroep 3 maart 2013 Aansteken van de kaars Kaars, jij mag branden, Jij geeft ons je licht Jij bent een teken: God houdt ons in het zicht. Openingslied: Verborgen

Nadere informatie

Verhalen uit een ander rijk

Verhalen uit een ander rijk Verhalen uit een ander rijk Ana-Magdalena Zainea www.anderssamen.nl www.ana-magdalena.nl Titel: Verhalen uit een ander rijk Auteur: Ana-Magdalena Zainea Correctie: Bart Renaer en Dorien Ruben Illustraties

Nadere informatie